*
, i t * ~mmU M ■ J j ir i i ■ i 1 7 lujj ^
IURfS
N 0 N I C I
PETRI Card. GASPARRI
EDITI
VOLUMEN V
CURIA ROMANA
S. C CONCILII -
S.C. SUPER STATU RLGUi
An. 1701-1917 Q / /6 1
. - S. C. de RELIGIOSIS
•4427
(\***«*
V®*-/
FATHERS' librarv
TV,,J* pO*-VOLOTTli VATICANIS
MtM.xxvri
♦/«T
f Mu ^
-p—1 |J-jL_
jr 1
^ ^ rf-*
a V i' ^
y<L.. j t
Y>
' \. ip J AjJj
» Jk *v - J
05
mt
Emus Petrus Card . Qasparri sibi resenrat tus proprietatis in
hae e Collectanea sicut in Codicis Praefationem , Fontium
Annotationes et indices Analftlco-Alphabetlcos .
■■
ELENCHUS OPERUM
AD QUAE PRO REPERIEND1S FONTIBUS IN HOC VOLUMINE RELATIS
VIRI STUDIOSI REMITTUNTUR.
Bullarum Privilegiorum ac Diplomatum Romamrum Pontificum Amplissima Collectio
opera et studio Caroi i Cocqublines, Romae {1739*1744). Sumptibus Hieronymi Mm-
nardi.
litti /ari i Romani Continuatio, Romae (1835-1858). Typographia Rev. Camerae Aposu-
licae.
Pii IX Pontificis Maximi At ta, Pars prima, Romae (1854, sq,)* Typographia Bonarum
Artium. Typographia Vaticana.
Leonis XIII Pontificis Maximi Acta, Romae (1881-1905), Ex Typographia Vaticana*
Acta Sanctae Sedis, Romae (1863, sq*).
Acta Apostollcak Sedis, Romae (1909, sq,}* Typis Polyglottis Vaticanis,
A* BtZZARRlp Collectanea in usum Secretoriae S* C , Episcoporum tt Regularium Romae
(1885), Typographia Polyglotta S. C. de Prop* Fide. ^
Collectanea S. Congregationi* de Propaganda Fide t Romae (19071 Typographia Poly-
glotta S. C* de Prop. Fide.
Decreta Authentica Congregationis Sacrorum Rituum ex actis eiusdem collecta eiusque
auctoritate promulgata» Romae (1898-1912). Typographia Polyglotta S. C. de Prop Fide
Typis Polyglottis Vaticanis.
Ius Pontificium de Propaganda Fide t Romae (1888-1897). Typographia Polyglotta
Liber Decretorum S* t\ Concilii.
Liber Litterarum S. C. Concilii.
Saia ATOHIS Pallottint, Collectio omnium conclusionum et resolutionum apud S C
Cardinalium S. Concilii Tridt niimt Romae ( 1868-1893). Typis S. C . de Prop. Fide.
RaCi oUa di Concordati ut materie ecclesia stichr tra ta Santa Sede e fe Autoried * ivth,
Roma (1919). Tipogrufia Poliglotta Vaticana.
ArciSTiM' Dr Roskovaw, De Matrimoniis mixtis, Quinqut Ecclesiis (1841)
Typis Lycei Episcopalis*
Thesaurus Resolutionum Saem e Congregationis Concilii, a 1718* sq
INDEX FONTIUM
QUI IN HOC VOLUMINE REFERUNTUR
III. - CURIA ROMANA.
to*. S. C.
X.
37°S
37P&-
3707.
370S.
3710.
3711.
3712
3713.
37 1 4-
37 1 5-
37‘6*
37t7.
37'8-
37*9*
3720.
3 72 1 .
3/ - 2 ■
3723
3724
3725.
3“2f>.
37-7-
37 2&.
3749.
3730.
3731-
3732-
3733-
3734-
3735
373'*.
3737*
373*>.
3739.
374°-
J"i
t
II
l*
1»
►
0
h
5. - S. C. Concilii.
C., Caputaquen., 17 ian. 1761
Pinnttt., iH febr* 1761
Neapolitana t t 1 apr, 1761 , * .
Pitmeth, 1 1 ct 25 apr. 1761 * . * * * , « . . .
Viglcvanen., 1 t et 25 apr* 1761 *
Spiren., 30 maii 1761 , + , # . _
Neapolitana, 18 iuL 176 1 , ,
Spiren.t 18 iuh 1761 , ,
Leopolieru, 1 9 sept, 1761 * „ .....
Pisauren^ 2 1 nov# 1761 * . ,
ullius, 1 6 et 30 ian* 1762
Anconi tana , 13 et 27 mart* 1762 .* * . *
Spoletma, 27 mrnt 1762
E\tguhina% 22 maii 1762
Bononiensi 22 maii, 12 iun., 3 iuK 1762 .
Terufcn^ 3 iuL 1762 *.***.,,*****,,..,
Spoletana, 3 ct 24 iul. 1762 . . . * * ******
Novarien *, 1 1 ct 25 sept. 1762 .*,*.***.
Firmana , 4 ct 18 dec* 1762, 22 ian* 1763 .. . . * *
Murana , 22 ian., 26 fcbr*, 12 mart* 1763 , * , *
Bomnictu* 26 mart** 23 apr. 1763, * * * * * * *
Nolana, 23 apr* 1763 *.......** * * * *
Tranetis i 4 maii 1763 ...**,**
Pahntina, 4 iun* 1763* * * * * * ******* * *
Vatusma, 25 iun.f 30 iul* 1763 * * .***..,****,*..
Benctentana, 6 aug. 1763
Ter nictu, 27 au^t 24 sept. 1763
Novarien. t 26 nov., 17 dec* 1763 -
'francn., 1 7 dec. 1763 , * .
SpoUtana, 14 et 28 ian* 1 764 ,.,,*****.****
Civitatis Castellanae, 2S mn., iS febr. 1764 + .
Marsorum, 28 ian., iS fcbr* 1764 **.«.**•**
Palen tina, 28 ian*, 18 fer. 1764 **.**.»•*«**
Tcrracinen,, 14 apr*, 12 maii, 2 iun. 1764 * . * . ,
EmbricciL, 19 ian*, 9 fcbr* 1765
Fulginaten 27 apr. 1765
1
t
6
7
7
9
9
1 1
12
U
1 6
17
19
20
-4
» f
m m « ki
* i i
* * * i *
•P + *■ 4 -9 # *
m 4 * *
i *
30
30
3*
3*
3-
33
34
35
35
36
37
I
X.
374 J S. C.
374’-
3743*
3 1 44 •
3745*
3746.
3747-
374$ •
3749.
3750-
375».
3752-
3733*
3754-
3755.
375<>.
** m ■»
J /?/*
375$-
3759*
37<>o.
376i.
37 bz.
3763.
37^*4 •
37<»5*
37^6*
3767*
3768.
3769.
3770-
3/7**
377-
3773*
3774-
3 77S *
377^*
J 7 / 7 *
3/ / *-
377y-
I?8o-
3781*
3783*
3783.
3784*
1785*
3786.
3787.
37&N
j
1
■
i
1
a
4
A
»
*
4
>
lndtx 1 'antium
C
m * * v i
* * i p ■
«•**■##
* * * r h # ■
i -■ * 1 # i
* - a
********** *•• *******
* * * * * * 1 * .
* ♦ *
*+■*■***
* * *
**•*****■****♦ * .
4i4
* * fe m
* 1 I t « T
- 1 ’ * * * ‘ i ■ <
******* »«■«
“ *******I«HP*
* «• *
&i<w, 27 «pr-, <8 mati 1765
Salutiarum, 8 iun., 13 iul. 1765
SenogaUien., 8 iun., 13 iul. 1765 .
24 aug., 28 sept. 1765 .
Viterbirn., 23 nov. 1765
X 01. arieti., 23 nov,, 14 dec. 1765 . ..
Terraanen., 1 mart. 1766....
Avemonen., 1 et 22 mart. 1766
Novarim., 22 mart, I766 ,
Vrbevetam,, to et 31 maij 1766
Viterbirn., toct3i maii 1766.
Brictmorien., 31 maii, 2I iun. 1766
Coiomen., 9 nug. 1766
Novarim., 9 aug. 1766
Andrien., 20 dec. 1766, 24 ian. 1767
p J - - f * r ***** * , * * 1 , ( *
0 ohmm., 14 febr., 14 mart. 1767
Viterbirn., 30 maii 1767,..
Andrien., 19 sept. 1767
Agrigentina, 12 dec. »767, t6 et 30 ia».' 068 ^
Firmana, 17 dec. 1768
Tranat., 14 ian. 1769
Ba/neoregirn. , 14 et 28 ian. ,769
Firmana, 28 ian. 1769
Comaclen., t7 iun. 1769
Comtantien,, S iul. 1769. . .
Balneotegien., 26 aug , i(> sept' 1769 *
rltldeshemen., ,6 aept., ,8 nov. 1769. . .
Beneventana, 18 nov. 1760
Are It na, 1 8 nov., 1 6 dec. 1769
Comtantien., 20 ian. i77o
Bottim, 10 et 3I mart. I7?0 ' ' ' ' ‘ ‘ ‘
A ifipoliia na 1 1 mnrr **o
Atheruntina, 1 6 iun. 1770.
Abtllinen., 7 et a8 iul. I770
28 iul. t77o
Andnat.. 15 sept. «77o
23 febr., 16 mart. i77f
Acherunti na t 8 iun, ,77I
* Mpt. ,WI ■■
&«■»»*»., ,4 dtc. „ i„.
Tr'“m F°«‘"«n, .4 mart., 4 a„r
Arapo/i/Wj,i ,g j | P ' /'2
Wiigf«r<,„ai ,9 tjcc 77
Fmarina, 17 iul. i771
Adrien., 18 dec i — 7 ****""’
-f> febr.. 1 2 mart. ,~74
f*9*"1" ,J 23 apr. t'774
U“rr“*»". 11 itm.,9iu|. ,774
* * *
“*•**»*
* ■ »
1 ■ 4 ,
'■’*** « * . * .
******».. »
* 4 ' * 1 * * t
t t «
* * * *
****** , 4 ,
* * F * * * ■ 4 ,
9 # jh
inth \ Fontium
vn
*****
> * . .4 *
* »
B
1
0
|
a
3
0
a
it
a
a
i
0
*
0
0
ii
•
P
t
»
»
B
a
0
a
* * ■* ■ »
* * * t
* 1 * *
****** •*■.«»,# +
4 * * <
*+4'.a>.46
a , ,
+ * i * ■* -P ■ # * * m 9
*■*■*■*■■*
* #■ * 4i ■# P- « m # # # #*«« #-*##
* * #
■ 4 P ■ a *
* ‘ I * *
f C 4 i
• * * I 4 I V K 4
9 m ¥ 4 t • f « ■ # # p: ■ a «
* ■ * i I « t i
P#»#*
-p ■ «*H#fe-4i'i#<V4#Plf9 «*■■>#* * v :#
# .r # « >& * * •
m • m m m m
C., Cdurnn., 9 et 30 iul. 177/,
Camerium., 20 aug. 1774, 18 mart. 1775
Comen., 8 apr., 6 maii 1775. . .
Ordinit S, fiadlii, 8 apr,, 6 maii 1775
Orawtten., 6 maii 1775
Mala citanti, 6 maii. t7 iun. 1775 ..
Camerine». , 17 iun., 8 iul. 1775
Ala trina, 8 et 29 iul. 1775 ,
Sedimen. , 29 iul,, 19 aug,, 9 sept. 1775
Laurei ana, 9 sept., 2 dec. 1775
Babieortgien., 22 iun., r7 aug. 1776 ...
Ltwiien., 19 iul., 9 aug. 1 777
Pdntis Cun-i, 9 aug. I777
Faven tina, 14 mart. 1778 .......
S. Severim, 4 apr., 5 et 19 sept. 1778
Potilis Curti, 16 et 30 ian.. 6 mart. 1779 . ...
Bai neo regie»., 7 et 28 nug. 1779
Sutrina, 28 aug. 1779
Faventina, 29 apr., 3 iun. 1780
Sutrina, 15 iul. 1780
Novarim., 5 aug. 17S0
/fojKnt jVjj., 20 aug. 1780 .....
Novarim., 26 nug. 1780 . . .
Sutrina, 20 ian. 1781 s
Xiiilim Fcrentilti , 7 et 28 apr. 1781
FiVauren., 28 npr., 16 iun. 1781
Nullius Subtacen. , 16 iun., 7 iul. 1781
Pitaurm., 7 iul. 1781
Lucana, 28 iul., iSaug. 1781
Nullius Sublactn., 18 aug. 1781 .....
Ferentina, 16 mart,, 20 apr. 1782 ...
Tirasanen., 20 apr., 1 1 maii 1782
Nullius Stthlacen., 11 maii 1782
Ttrasonen., tt maii, 8 iun., 13 iul. 17S2
Nullius Stthlacen., 13 iul. 1782
Ferrarten. , 14 sept. 1782
Placentina, 14 sept., 23 nov. 1782
Brictinarien., 14 dec. 1782
Calle»., 8 febr., 15 mart. 1783
/- unen.-Sarzanen . , 15 mart , 5 apr, 1783
7 useutana, 5 apr., 10 maii 1783
l.ificn.-Sarzanrn., at iun. 1783
Firmana, 1(1 nug., 6 sept. 1783
imolen., 16 aug., 6 sept. 1783, 10 inn. 1784 •
•S. .Vetrermae, 10 et 24 ian. 1784 - - -
t' eriilana, S et 22 maii 1784 ........
Beneventana, 22 maii 1 784
T a//tro/w««o, 22 maii 1784
Fulgi nate n„ 3 iun. 1784
» + -***■■ . *
s** . **•»*•*•** * ***■»■
F *?■*■> b»*n**i 4 , f .
* ***.*•*■*.* * » + *■
***■.»* Ii
. .***'.* -L
******
****»«
**■ *#**.■*♦■* . *«**-.**. »**■
■ « * . »*. »*«**»*** * *************** *i«*
r • » *
* * * * *
********
* I . +
f
8?
88
89
90
92
93
94
94
95
96
97
9S
98
ico
ICO
ici
101
103
IC3
104
rc6
106
ic6
107
icS
1 10
1 1 1
1 1 1
1 12
1 *3
114
115
115
1 j 6
1 16
1 17
2 18
1 1 9
1 21
121
121
122
I 24
1 25
I 2 6
127
vnr
Indiw Fontium
V
3$30. S.
3840.
3841.
3842.
3*>43-
3844-
3845.
3846.
3847.
3848.
3849.
3850.
385* •
3852.
3S53.
3S54-
3855.
3856.
3*57-
3858.
C.
v m # * * i * m 4 .4 * i 4 # i m 4 i- * 'i « « 4 * m m . » a ■
» ¥ # ■
3860.
3861.
3862.
3863.
3864.
3865.
3866.
3867.
3869.
3870.
3871.
3872.
3873-
3874-
3875.
3876.
3877.
3878.
3879-
3880.
3884.
3883.
3884.
3887
4
1
i
»
y>
>
1
*
***.»«. p|. * • r r v
> I • 1 f t
1*44. *«*-*. 1 i
4 * t ■■ * * - *
4 * * - 4 . 4
»***.*.. *44.
4 * * * . 4 ■ I
* • * i . 4 * * m
* ***444‘ — **
* * ■- jfc A
C., Romana, 24 mi. 1784
Beneventana, 21 aiuj. 1784
A fatuis Falisci, 21 aug. 1784
Forolivic»., 21 iiug,, 1 1 sept 17S4
Montis Falisci, 27 nov, 1784
Canit necem, 30 iul. 17S5
AI a trina, 20 aug. 1785 ,
Assisien., 10 sepr, 1785 ...
Briclitwrien., 26 nov., 10 dec. 1785
Assisien., 10 dec. 1785, 21 ian. 1786
Setina. 10 dee. 1785, 21 nm. 178(1
hnoten., 11 mart. 1786.,
Hlsppmantm, 1 apr. 1786
Imalen,, 6 maii 1786
Sabine». ,t 20 maii, 17 iun. 1786
Imolen., 17 iun,. 19 aug., 9 sept. 1786
Urbcvetana, 9 sept, 1786 ........
Ampurieu., 20 ian., 21 apr. 1787.. . .
Brictimrien., 15 sept. 17S7
Nullius Montis Virginis, 16 febr., 5 apr. 1788
Asculamt, 7 et 21 iun. 1788
Ascttlana, 21 iun., 12 iul. 1788 .. . .
Congregationis Olivet a na e, 29 nov. 1788
^uiana, ,7 ian., , febr. ,789
Mantuana,? febr. i7s9 ;;;;;;;;;;;
Macerate m„ 14 mart., 4 apr. 1789 . , .
MUevitana, 4 apr. 1789
Firmana, 16 maii, 13 iun. 1789
Egitatiien., 27 iun., 18 iui, 1789
Aranmen., 19 sept. 1789
Firmana, 19 sept. 1789
Veliterna, 5 iun., 18 sept. 1790 .
Rrixinen., iS sept. 1790
Camerinen., 18 dec. 1790
Mileviiana, 26 nuv. 1791
Mutinen., 26 nov. 1791 - ‘ * * * • *
Ctvitutw Castellanae, 3 mart* 1702 ’ * *
A ncontlumi' 21 npr 170^
Asculamt, 21 apr. 1792
Sulhus S. lacnbi de Spatha, 21 apr. 179.
Saninaten., *, apr. . . . _ ’
^ltlct'itana, 18 iun. 1792
Placentina, 21 iul. 1792 ”
rudemna, ,s sept. 1792 ’.".! *!! 7 ”
I j/fifff., 15 dec, 1792 + . , , ‘ ' * * * # * * *
Aneomtana, iy iun., 16 mart. 1793
Antenna, 15 iUn.t 20 iul. 1793 ..
Civitati} Castelli t c ;un -. 1 * ” ‘ *
* ‘5‘un., 201UI., i7«URt ,7gj
**'■!*
* * * *
* * m *
» * *
* 1
■ ’ • . .
*»*♦*!
* > 4 b #
* » ■ » *
* * * 1
* « 4
■ # m
* m ■
* • t
■ * fk
* * P
Amerina. 7 sept. 1793
* * *
* ■ 1 4
■•*■** *
PAG .
128
l 29
130
1 3 1
'32
132
1 33
>33
>34
>35
>35
>37
>38
139
>39
140
140
r4>
I42
142
1 43
144
>45
>45
1 46
>47
148
148
>49
149
>5°
150
>52
>53
>54
1 55
156
>5b
>57
>5S
>59
ibo
1 fi j
162
163
164
165
1 6 (i
168
Indi \ Foti t tum
IX
N.
3
V b.
C. c.(
1 t r 1
3*90.
3591.
3592.
;S93-
3594.
j»95-
3596.
3597.
3595.
3$M-
1900.
3901.
5902.
3903 •
3904.
39°5*
3906.
3907 •
3<)cS,
39=9-
39>o.
3011,
39*2.
30>4-
.19 >5
30>6-
J9>7-
,1918.
3919.
3020.
,1921.
.1922.
3923.
3924.
3925.
3926.
3927.
392-S.
392-),
3930.
3931.
3931.
3934.
3935-
3936.
#
9
f
it
»
u>
t
ti
it
H
I
9
9
»
n
t
M 4 I I I ■ t « ) «
- - 4 H 4 4 ■
4 * 'i »«•#-
4 (• 'i 4 4 4: * » * f. e
4 1 4 *
14 ! * * 4 m ■ 4 f
*ak»4*4 4 4 4 4
* P
4 ■
4> i a m- m
* * t *
* a- * ia « « r ■ a v P * • *
« d * p # * *■
# P -9 * ' fl
Leodielt. , 14 ^cc. 1793
Ferentina, 15 nsart, 5 apr* 1794
Sutrina, 12 iul. i?94 -
I>arni4,n,t 12 iuL, 1^1 J794 *+•**■■
(Jolltn,, 2*| ian. 1 795
Antonitana vi Camerinen^ 14 mart 1795 .
Sutrina , iS apr- 1795 ** -
Imolen maii 1795
Apuam, 20 febr, 1796
Ferentina t 20 febr. 1 790 * * , . - .
Civitatis FichtSf 20 ft br*^ 1 2 mart- 1 1 . . -*,..**. , . ^ ^ ,
Camerinen 2 3 ®pr* 179^ - - - - # *
Senogatlien, , 23 apr* 1796 *
Leodicn. t 2tS maii 179^ * *
Brixien, , 27 auir-, 17 dec* *
Atbinganeu.t 21 ianvl 11 febr. 1797 **
Brixien. , r 1 febr. 1797 * -
Aerina, 15 iul* 1797
Athinganen*, 20 ian, 1798 * **,.**. .
Sidutt t7i.t 24 i,m. 1S01 . . • - *
Tricarieen,, 16 ntaii* 1 1 iuL iSoi . . * * ,
Bart itione n . # 11 iuL 1H01 * . , * ... -
Albinganeru, 12 stpt. 1S0! r* * * . *
Nullius S, Marti nt\ 12 sept. iSoi . • 4
Tricariccn*, 12 sept* 1S01 * . *
Fabriancn,, 19 dec. 1S01
Formempromen*, 1 9 dec. 1801 ,.•**.*-*-
Ftilginattn,, 21 auy* 1S02
Aneonitanaf 30 apr. 1^03 * * . * * « *
Motitrs Atti, 21 maii, 25 iun. 1 803
Ait\irftrnui et Nurtrtna, 20 au(r.t 10 strpt. 1S03 -* . *
Briximn,, a. 1 804
Nullius S . Xliirtwi, 2S iul* 1S04
4 * § t 1
* # » ■ m
■ * » 1
+ 4 * m
m + m I « ■ « *■ » V *
■.*-«*•*
■ * *' *
h § 1 * p t » » . a f
i p # 'f # # ■ ! * *
p # > * t *
¥>*■**
f ■ - 'A m #' *
I # *■ i * * ** ■*
■ n * k i Hi * #
► ****■
« * 4 i # I
4-*** * * ■ * i
1 i a a a A 4
* * * *
«*#■* +
fe # * * 4 4
*a*% « ■»**■*■
-fc # * ■'
a I 4 * <* *
■ 44*
Vemnen.f 19 ian*, 16 febr. 1S05 *
Bfigantien.i 30 mart, 1 S05 ...
Cauri en ., 30 mart. 1805 * .
Fanen 22 iun., 20 iuL 1805.,.
Aneomtana, 17 nuk\ 1K05 * • . -
Acsinti, 23 nov* 1 S05 ..*..***»«* i * .
Fere trana, 14 dcc. 1805 *
StnugaUten , 14 dec, 1805, 25 ian. 1S06
Fulgi nat en., 25 ian., 8 mart. 1806
Patavina , 8 mart. iKofi
Nepesina f 19 iub 1806
Romana, jfj nug. 1806
Purtitana, 16 aut*. 1806 * * * *
Fanen,, 16 aug*, 13 sept, 1806 ** . * * *
Lauri tamu 20 nov,, 20 dec, i8of* .
Sutrina, 28 febr., 18 iul., 22 avie 1807
« t> « 4- » #
«•«4144*
* * 4 4 •
* a -«• A' ■
# » * * ■
4 t * * «
.4. .**»"•■■■
4**
I ■**•.«
4 b . fe + ^
P a A m v n 4 * ■ 4' »
m *
■ a » «
»** *
i * * *
# a ■ 4 1 » *•
iuli
■ - r 4- 4
» # A
# i I i R *
« * * *
i A * * * 4 ■
PA‘..
x68
169
J 70
172
!72
I?!
I74
174
t75
175
176
176
177
179
180
181
1$2
1&3
184
1S4
156
157
j 90
192
104
195
196
197
1 98
199
2CO
2CT
201
202
202
203
2C4
20 5
2C >
4 * •
208
200
210
2 1 1
21 i
Index Potitium
N.
3937- S. C.
393S- 1
3939-
3940.
394 J* *
394-2. ■
3944-
3945-
3940-
3947-
394^
3950
395 > -
395-
3953.
3955-
3956.
3957-
395 3.
396o*
39f> « ■
3962.
39<i3
3964.
3965.
3 1>60.
39r*7.
396S.
3969-
3970.
3971.
3972
3973-
3974-
3975-
3976.
39
/'/ •
3980.
3981.
3982
3'jSi
3‘it^4
1
i'
r
fc
itlttltlt
C, Auximana ef Nucerina, 22 aug. 1S07
Tarraconem* 21 nov. 1 807 **.,*..
/- 2 i nm «1 1 9 dee* iSo^ «-**«•** ■ ♦ » * - ■ * • • ■
AriannK, 23 ia n, 180S
T * ■ *«<■«' »VV*
*****
■ <9 * #
•14 11*411
9 v • 9 m k a *
♦ * 4 # m sf; ■ ■#
f m m * #■ * *
♦ * * *
A f * f 1 * » * * ■ # v
* * * i * * #
Foro semp ronten . , 26 mart* 1 SoS
AVgww, iS mart,, 27 maii 1809
Neapolitana > 17 sept. 1-S14
Camerinen* > 17 dec, 1814
fanuen.* 9 sept, iS 15
Fesulana, 13 ian. 1816 *„*.*
Segabrietn,, 25 muri* i 5 iun. 1816 * * * *
Savanen*, 15 iun., 13 iuL 1816 * *
Terraatmi, seu Setina, 24 aug. i8t 6 ,
Ferrarie n . t 14 dee. 1 81 6, 25 ia n. 1S17
Piscata, 29 mart. iSr7 , * , , . * *
Nui V us S ublacen - r 17 mai i , 1 4 iun 1 8 1 7 , ,
Lunen.+Sarzanen.% 12 iuL 1817 **.,*.,
Romana, 9 aug. 1817
Pisana, 30 aug. 1817 , *
Reatina, 20 sept. 1817
Nucerina, 20 dcc* 1817
S* Miniati* 21 febr*, 7 mart. 1S18
Comaclen., 1 1 iul. 18 18
htuertr : et Tudertina, 5 et 29 sepi.
Reatina, 19 dee, 1H18 . . ,
Reatina, 19 dec, 1818, 16 tan, 1819 .
Firmana , 3 iul. 1819
Nullius Forapamp ilii , 21 aug. 1819 .
Firmana r 20 nox , 1819 , , ,
Carpen* tt Mutinen., 22 ian, iSzo .. .
Romana, 27 milii 1820 .
Bovimn*, 27 maii, 1 7 iun. 1820
Auximana, 16 dec, 1820
Nuttius Foropompitii, 16 dcc, 1820 ......
Cameracett 20 ian.f 17 febr* 1821 *,
Balneoregitn., 24 mart.* 14 apr* 1821 .. ..
AV/iW Orbet et ti, 14 apr., 2 iun, uSzi
Reatina, 2 iun. 1821 .......
Calli en *, 18 aug. 1821
Neapolitana, 27 iuL, 14 dee. 1822 .*
Comat., 14 dec* 1*22 ...
Praenestina, 22 fchr., 22 mari. 1S21
Fanen^ zz mart., 19 apr.
Firmana, ;4 mai i tSaj
Fotusempromen. , 24 maii 1S23
Caietana, i4 iun 1853
Fttutana, 14 tun., 12 iul. 1823 ...
Ottunen., 12 iul. 1821
-JT m * ‘ m * * * * * * m M
Sutrina, 22 nov. 1S23. 21 febr. tb-j. I
r m m * “"T ^ * * • «
***-*■
* * ■ *
« * * • c « 4 * . . * * k t 1
. * .*■ # v l # 4
« 4 4 4 4 * i * «
* 4 a . 4 4 #
# # -a • ■ «
P # i
* * 9 W I t i i p | V
# •* * f-
f P * 4 i p #
* ■ 1»
f -r -!
1 • p p a
i i
* p I
* * * i
4 ■ * 4
i t I I
* * * 4! I 4
• r * *
#*-###
* + + * « *
* 4 * a
P * « 4 4,
P fe » 4
# # 4 f 4
« i 1 » # n
* i * * i ■ * .
■ > * ■ 4
* a * *
»«#**■
■ # * a 4 4 4 4 4
«14 4*
V fc< * * 4
• 4 a 4
Papa
PAC.
212
2 1 3
2i4
214
215
2? 6
217
218
2ir;
221
22 Z
222
224
225
226
227
^8
-*■ -a 1 5
2 29
23?
231
232
233
234
235
23“
237
23 &
239
240
241
242
2»2
243
244
= 44
245
246
247
248
2-S9
250
25 1
252
253
254
255
25f)
-57
2 57
Indo r artitum
Xi
v
59S7-
J98O*
5990.
399 *-
399:
3995
s. c. c.,
3994-
5<>95 ■
?«jn6.
39r<7-
J09S.
•C3 0.
4001.
4032.
4033 .
4004.
4t>03-
JBofi.
4097.
4C0$.
4009.
4010.
4011.
4012.
4015.
4914.
401 5.
43(6.
4217
40iS
-JO19-
4520,
4C21.
4622.
4923,
40:4.
40JJ.
4926.
4527.
152^.
49j0.
40;si.
4032
«33-
!0:a
M
»
1
t
»
P
P
P
P
i
1
i
i>
1
1
»
p
p
i
r
Spolelarta, 21 febr., 20 inan:. 1^24
Lunm-Saritanai., 29 maii 1^24
Hieracett., 24 i^t-, < 4 au!?- !^2+
Caietma, 20 nov. 1824
/Iritu inniti tlec. 1824
Luca ntt, 9 inrs- 1825 ■ • • *
Arimiuen 29 >an> ,ft2> ‘
Samen., 26 febr. 1 S25
Arittlitteu., 14 niaii 1825 ......
Faventuta, 14 niaii, 11 tun. 1S25
it, 1 1 iun 1825
fc 4 -* » m p
p ■»*#**«■**
*»•>*«
9 a # ■
p«#v-«-4i>ar4
I « ■ i « i •
a * ■ ■#■ #
f 4 I a # * f * # I i
* i # i
PAG.
25S
26 1
263
263
264
265
265
266
267
26S
***,*«**»-
• ■***■-*
* m t • * *
* # r * * *
* I t » i t * “ *
■* • * r r
m m m m •* *
* *
■: ♦ ^
* * + m-
* * m 1
* i. * * *
. • * * <
* * * »
« m * *
*, m ■ t-
* i. « T * * * *
m. k ( 4 * » *
t * »
■ < *■*•»■*■*
. r » . •
I f * *
t * * « *
» * i
« 4 t
* * * *
■ » C v t
. I • *
•i -t1*»» *
m * t #
* * t *
* * *
i * * * »
+ * ■ *
, 4 « . • « * ( * * * *
, . * t , * * » * « 1
4- *■ * P
t * i *
* * •
. I * t I » ■ ■ '
4.4'
4 m « * ■
4 i* * *
. . ► 1 * t
**»#»*■ *j. **
4 .**■»■ »
4 w m r-
* 4 * k *
*******
t * ■ *
i * * *
f * 4 1 * * * *
*******
* C ■ * *
.444 * * * *
******
* * *
* * *
.44**
* * * "
» *
26 f;
270
271
27 r
272
T» J
" -
-75
Svponnna, 14 ma". 11 lun-
* . * 0 _ 269
Aritmnen., 9 iul. 1825
Faven tit?a, 3 sept* 1825 ■
17 Jec* lS25
Callien.y 21 1826 *,,.******<
Macera teth t zt i an. 1826 ******
Neapoli tona^f 18 mart. 1S26 **.*
Neapolitana, 27 maii 1826
Neapolitana, 22 iul* 1826 *****
Neapolitana, 26 aug* 182*1
Viterbien., 26 *iug*t 16 sept* 1826
Neapolitano > 23 dee* 1826*.
Tiburtina, 27 ian, 1827 *«*-
Tiburtina, 27 ian* * 17 mart* 1827 ^ *
Ariminctr, 16 iun* 1827 —
Aquaepettden. et Soanen 21 iul* 1827 * * *
Neapolitana, 1 5 sept* 1S27 * ■ * * * - * * * * *
Tiburtina, 15 sept,, 24 nov., 15 dec, 1^27 *
Neapolitana, 26 ian, 1S28
Tiburtina, 26 ian. 1828 . * * . *
(J at l i poti tana, 15 mart., 26 apr* 3S2S ,
Comaclen *, 19 iul. 1S28 * , *
Novarien., 19 iuL, 16 aug. 1 S28 *.*****..
Senen,, 16 aug., 1828
Lunen.-Sarzanen., 16 20 sept* tSzS
Neapolitana, 20 sept* 182S .**
Brietinorien*, 22 now 1828 *
Neapolitana * 20 dec, 1828
S igni na t 20 dee, 1828 ... .
fiurett^ 24 ian, 1829
Derthonen*, 12 sept. 1S29 ***
Manorum, 30 ian, 1 830 * . *
Fabrianen., 30 ian., 20 rnart* 1S30
S- Mtniati t 20 nuirt. 1 S30 * . . *
Lucana, 24 apr. 1*830 *
Asculana, 26 iun, 1 S30
Favctuitut, 26 iun, 1830 *
Auximana, 20 nov, 1830 *
Lucana, 14 maii 1S31 .
- * §■
* 4 » »
■+ m m m * *
■m # » # *
276
27^
27S
273
zSe
2S:
283
284
256
257
2S7
285
2Sb
2.8 U
291
292
294
295
295
296
297
297
299
300
302
304
335
306
3°7
3^8
N.
40.15- S.
4036.
4037-
403 s.
4°39-
4040.
404 r.
4044.
4043*
4044.
4045-
4046.
4047.
4048.
4049.
4050.
4051.
4052.
4053.
4054-
4°55-
4056.
4057-
305S,
4059-
4360.
4061.
4063.
4063.
4064.
4065.
4066.
4067.
4068.
4069.
4^/0-
4071,
4«>?2.
4073.
4074.
4°73-
407&-
4077.
4078.
4079.
4083.
4081.
4oSj
4083.
/ ndcx Fontium
C.
9
■
1
9
9
1
9'
*
*
1
»
9
9
8
V
*
*
9
9
9
9
* * t *
* * * 1 *
9 '1 4l -■ ■
* * ■ *
■ ■ • 4
I * #
* 4 ♦ * -i
4 4 »
* * * *
* * i *
# * - m 4
* * ■
4 P Ii 1 fl ■ rp 4
4 ¥##-§-
m m m 4 * *
i i * * f
* * ■*
*" v » * * » # # #
* ■ f * «
C„ Rea ritui tt Xursina, 14 maii 1 83 1 , , > .
Suessana, 30 ml,p 27 aug, 1831
Platietu, 2S ian, 1832 . ,
Itnoien ,, 14 apr. 1832 . . , . . , . .
Portum* 1 1 Centumcellarum, 23 iun. 1832
Xanneten., 2 t iul. 1832 .
Aturen*, 24 sept. 1832 ,
Fanat. y 26 ian, 1 833 * .
For olivi en,, 26 ian. 1833 „ , * .
Reatina t 26 ian. 1S33 „ .
Terrori nm. t Privernen. ii Albatum*, 26 ian. r 833
Mclphieten. , 30 mari., 25 maii 1833 . ,
Xanneten^ 3 aug. 1833 . , *
F abrianctu~M atluUcen. , 7 sept. 1833 . . .
Triventina , 7 sept, 1833
Praenestina, 1 febr, 1834 , , t ^
lammh * 19 apr. 1834 . . . , . *
Coietana et Terrae i neu., 31 i.in., 21 feb r. 1835 ,
Adricn., 30 maii 1835
Ventimilien., 19 dec. 1835
Bononia n„ 30 27 febr. 1S36
Bontmien., 27 fi-br., 26 mart. 1836
Bomrntn., 30 apr., 25 iun. 1S36
Aiatlana, 25 iun. 1S36
A ullius, ifi iul,, 13 aug, 1836
Masseit., 17 dec. 1836
Ventimilien., 17 dee. 1836 .
Ferentina, 16 sept. 1837 ...
Signina, 20 ian,, J? fchr. 183S
Assisitn . j 17 febr., 24 mart. 1838 ...
Soanen., 28 iul., 15 sept. 1838
Bonomen., 2 mart, 1839
Reatina, 4 apr. 1840 .. .
Spvletanu, n iul, 1S40 .
instr. 22 ,iuK. 1840
Romana, 2 2 aug., 21 noy. 1840 ...
I eiutiaruin ti Cenet en., 19 dec. 1840
Oppiden., 1 3 febr, iS4t
Spatetana et Reatina , ; apr 1841
J ^ + * ** * ^ 4 ’ " * * * • * * * 1 , » . . , , t
Fulgmattn,, 22 maii 1841 +
Montis Fatisci> 7 aug. 1841
Agrtgenttna, zo nov., iS dec. 1841
Bananirn., 26 febr., 23 apr. 1842 ,
Puteolana, 26 febr., 23 apr., 4 iun, 1842
lanucn., 17 sept. 1842
CuifH/ii Cmlelli, 17 dec. (842
Ferrari en., 4 febr. 1843
“ J ***-.*.. 1 * 1 1 , , , , , M
Civitatis Cattelli, ti mart. jS41
Silvatducii, 1 1 mart. 1843
* ■ * #
* ■ * *
# * * « * *
*#■■*■■* + *
■ * 4 « # 9
* a- ■■ i:
* » » , , • ,
T « V f
* * *
*v***ivm\
***+•■#*
* . ■ i
'***•<.».*
* * ■ ■ t
# # * #
'*'-•** i
*****
* ■ * «
■S * * Jt
* • # *
S * * 1
* * i
« * n p *
f *
■ * * #
■ * * *i
* # • * «
» * * #
308
309
JIO
3U
Ji a
3M
3*5
3 >5
3*7
3>S
319
32»
3-i
322
323
323
324
326
327
328
330
332
333
334
335
336
337
33S
339
340
341
342
543
344
345
35®
352
353
354
355
356
35S
359
359
Jf>0
3^*2
363
j f>5
366
• *
Index Fontium
XI [1
N.
40S4. c. C
■ t
A5 -
40SO.
4087.
4088.
4089.
,|c;c>.
409 1 .
4092.
4093'
4094.
4°9 5-
4096.
4097.
4 ^99 "■
4100.
4101.
4102.
4^3-
4104.
4JO5.
4 1 06.
4107*
4108.
4109.
4110.
4111.
4112.
4*13.
4114.
4U3.
4116.
4117.
4ns.
4119.
4120.
4121.
41:2.
4123.
4124.
^25.
4126.
4'27.
41 2«.
4 '29.
■^.W.
4*3 1.
4'32.
1
I»
H
»
*
1
i
1
9
9
14
P
I
9
9
w
9
U
9
9
9
.**■*»*
m -p •*■*#* +
* ‘ t # . 4 ■*
. ■
p - *■ *
i * m t « ■ # * * * ■ -1 * *
1 r r m
m ». * * 't - » - * r • m
m p m m -p
«I f *
* :■ I
* * * * * « * 1 *
******
» m 9 9 - * # * i
W H * - « §■ ■ P * 8
Firmana t 29 iuK, 12 aug* 1843
litt. (ad lip. Camera ccn*)» 14 oct. 1843 .
Stnogailierht 24 nug* 1844
Natmetcu., 19 apr. 1845
Neapolitana* 2 aug. 1S45 *****.*..*,. ,
Compsana, 2 ct 30 uug. 1845 .. . * *
Trcienu 30 aug, 1845 -
Ordtnis Praedicatorum p 24 ian. 1846
Veronen*, 30 maii 1846
Neapolitana, 5 dec. 1846 ....
Volaterrana t 5 dcc. 1846, 23 ian. 1847 *
Firmana, 23 ian,* 6 febr* 1847
Viglcvanen* , 27 mart. 1847
Cotronm 26 iun., 7 aug, 1847
XeocastTt n* et Catneen** 7 aug. 1847 , . , ,
Tolentinaten 28 aug. 1847 * , , , .
Faventtna, 29 ian, 1S48 # *
/ 'annticfit t 29 ian* 1 848 ,<,»«*>*«
Capuana, 26 febr. 1848
Lunen. - Sa rza ntn t p zh febr. 1S48 , ,
I* iat 0 tun * t 8 apr, 1848
Toientinatntey 8 apr. 1S48
Fnnen.t 10 iun, 1848
Capuana , t $ iul. 1S48
Panormitana, 20 apr. 1850 . . . ...
Canter in en, , 27 iun. 1 S50
Montis Fatiscit 27 iul. 1850 ...
Placentina t 24 aug, 1850
Aqutn>, 24 aug, 1850
Spalaten.t 23 nov, 1850 ......
Tergestina t 23 nov. 1850
Comen. t 1 4 dec. 1S50
Ferranen.t 25 ian, 1851
Placentina, 5 apr. 1851
Romana t 5 apr,t 17 tnaii 185 1 .....
Barcn^ 17 maii 1851
Civitatis Plebis, 30 aug. 1851..
liaren^ 29 maii 1 85 2 .......
Ronomen., 29 maii 1S52 .
Ortomn., 29 maii 1S52 .
Camerinen*, 3 iul. 18 5:
Anghnen et Tursien,, 3 1 iul. 1S52
^ bn t ttiitta t 3 1 iul . 18^2 ■ * * . , ,*■,*». , , , , . * .
Moguntina, 28 aug. 1852
Amerina, 18 sept, 1852
Baren.i 1 8 sept. 1 852 * , * * *
Agar hac Gothorum , 26 febr, 1853 ,.
Barrn.f 28 maii 1853 . , .
I eruhma, 28 maii, 16 iul. 1853 ,
- ► * *
f i ■ r • + *
■ ■ * *
# * ■ m ■ * i 9 *
% £ 9 m m i.
■ rn 9 «
p *: # * fe m h Hi
* A « ■
4 i
m v * *
**'►***
lilii i i » « ******** 1*
• 4 m * 9 + * * *
« m * *
* * R * * P
4*4
p p t
4 * m 9 m *
* I * *
# 4 4 i * * * % ■
**V«*PP fe*4
p** i*p»**P
*• ■ • *
**'■•#*
4' ■ *•***!
• I « > * r t » t * + « * * ***-***
* • * •
i * * * • P * 4
■ * * * *
* * * *
«• • i * *
# * *- * *
, ■ . 4 #**.. . 1
, « K , t,.* *
......
KAC.
3 66
J6S
36S
369
370
37'
372
37*
374
375
375
376
376
378
379
350
351
382
384
3^5
386
389
389
39'
393
594
595
396
3 97
39 s
395
4CO
4OI
4C2
403
404
a * i « * 4 * *
«i! i * * *
4°7
408
409
410
41 1
412
413
4M
4 ,:5
4
418
418
Index Fontium
xn
N.
4*53- -
4 1 3 -* *
4*35*
4 * 7tri-
4*37-
+J jS-
i r
H ■ 'rJ-
fl te
4140.
4141.
4f }4
'4*'
* < »
C* C t 27 aug. 1853
Florentina, 10 sept* 1853» 28 i an.* 18 mar t
Faneti., j8 mart, 1S54 *
Burgi S * Sepulcri, 29 apr. 1S54
Catncneceti., 29 api, 1854 . . .
Nucerina t 29 apr. 1854
Florentina, 29 iuL 1854
Nucerina, 16 sept. 1854 ......
Achenmtina, 31 mart. 1855 .
Arboreti. , 31 mart. 185$ .....
n
i
M
»
fl
»
11
...... r« ,,
4143
fl
Tauri n en, , 7 iul. 185^
4114.
fl
/ ertilam, 1 1 aug 1855 .
4145.
t
Acheruntina, 22 sept4 1855
4*4f>-
&
S. Angeli in Vada, 22 sept.
4*47-
fl
Cofanicth, 26 apr., 5 iuL 18;
4 1 48 .
§
S. Angeli in Vado, 22 nov, 1
4149*
A
Calaiaxermtn , 20 dec, 18;
4 1 50
§
S * Angeli in Vado, 14 febr
41 5 J
%
Aesim, 28 mart. 1857 , , . ,
4152.
p
Parui eu,, 28 mart. 18,7 .. .
4153-
&
Angtoneru, z maii 18*7 ,
41 "4,
i
Laudcn. p 2 mati 18^7 , , . . ,
41 55*
hvptnnn, 2 maii i8sy
4 * 56,
p
Ia mburgen., 27 iun. 1S57
4157'
p
Civitatis Castelli, 18 iul. i
4:58.
fl
Limburgen iq duc. 1857
4^59,
\ ui Ii u t 1 1 essu Mf n ,, iq cC (
4r6o,
p
Rossanen., 30 ian. 1S5S
4 1 6 i .
p
Fuljmatrn., 27 mart, 1S58
4 i fi 2
p
II erlri pnlen., 24 apr. 1858
4 t fli*
i
lilasan., 24 apr. 1858 ...
4 ! 64-
fl
Leodien, , 26 iun. 1858 ....
4 : 85
-1 fl
Parisii n., 26 iun, 1858 ..
4166.
K
Partu, , 25 supt. 1858 ....
4*67.
*
Cani erae eu., 25 sept. 1 858
4 lf*S,
p
Pedamen., 27 nov. 1858 .
4169.
a
Bergometi., 18 dec. 1858 ..
4*7«.
#
P»nin Cum, »8 dcc 1858
4 * 7 r >
A
I scia na, 29 iun. 1859
1 t*i
4 1 1 -
k
Trannt,, 29 ian. 1859 .
M**4
• J -■
•
Mediolancn., z(\ icbr. 1859
4174'
Pharen. , 14 maii 1859 # >
4175
Pinnen., 14 maii 1859 ....
417^.
lirrhipolett, , 18 iun* 1859
4*77-
.-h cula na, ^0 iut 1859
4I7V
Herbipalttt . , 27 nug. 1859
417 -
Pantpihnen,, 17 sept. 1859
4 j So
Mi/txiiana, 17 dcc. 1859
4 r > i .
Pinnen.. 28 apr. 1860
4 ***** i t 1 t
« « p
* # jp
* ■ 1
» . * .
* * * 1 ■
•*■ * *
* 1 * t .
******
* * * *
4 * * ■ * *
«...
■ • * * *
* *
* * * * ■
******
*.***..
, *,•**.*
* * * *
* * * *
* * * * ■ *#*•**. .......
apr. 1856
* * *
■ * * 1 < ■ < * , ,
* * 1 * . i *
« * * I * * * *
.....
* W *
**'■»*.*♦.
....
***..*
*******
. * * . *
fr ■ ■ #
* P *
* * # A 1 i 1 ■ m in p §
» m
P * * #
* * P 1 # P
**.*,*.**
i « * 1 .
i * * #
* i’ * *
* * I ■ *
.....
* t
* * * *
. -
....
* * * T
4 4 4 * * * i
T#* * * * « . , , .
P P P P
■»**•**.
1 * * * * t
PAG,
420
421
4 2 5
426
427
428
429
430
43 r
432
433
434
434
437
439
439
440
440
442
443
445
447
44s
449
450
451
45 2
454
455
45“
458
460
4 fio
461
462
464
465
467
470
471
472
473
474
476
476
478
478
/ ride \ Fontium
>:v
S.
41 5;, S,
41S3.
4184-
4185.
41S6.
418".
4lIS8.
4lS9*
4190.
4191*
4*92*
4193*
4 ^ 94*
4195*
4t«?6.
4197.
419S.
4* 99-
4:00.
4:0 1.
430;,
4-03-
4:04.
42°5 ■
4:06.
4207.
4:08.
4JC9-
4210.
4211.
4212.
4:13.
4214-
4:13.
4216.
4217.
4:18.
4219.
4220.
421J ,
*♦■*,. # • *
4:23,
4:24.
i7 l -
"* *- te. x ,
4:2(1.
4^2S,
4229.
4230
>
fl
»
*
*
l
fl
fl
fl
i
fl
»
fl
fl
fl
fl
fl
l
fl
fl
fl
fl
fl
»
fl
fl
fl # + ■ 4 r ■> i *
# fl • * * P fl-
P fl P * Jti ■ ■.
* 1 P fl
* # ■ ■ p p fl P
l*ll
# P #*#*«-« m fa m
# fl P fl * fl ■ fl P fl' i fl 1 fl f m p
• 9 t m 4
P # 4 fl i - p
- * fl - i * I + P 9 fl * V P 9
■ + I 4 fl 1 fl # fl fr fl ■ -fl E'
P # * * fl
‘ # fl * fl fl
P P * * «
fl « ■ fl ‘fl fl * * *
fl P i P
C\ C.p Terrtfom’w,, 2 iun. 1860 .......
* Laudetu, 7 iul* 1860 **
Spoietana,^ iul* 1S60 , .
Venetiorum M 2K iul* t86o .....
V er ccUcn+t 28 iuL 1860 *.* .
Triventina, iS aug* 1860 * *
20 aug. 1860 ****** * . .
Aquitana, 22 sept. 1860 * * * * -
/ / er bt pole n * » 2 2 ili C* 1 8 f)0 ..... ....... ..... .... . , . , . ,
Ncritonen. , 22 dec. 1 860 . * * * .
T revtren . , 23 mart* 1 8fi 1 ,,*.**,..**.
Salamantina, 22 febr. 1862 ......
lamieth, 29 nov. 1862
J ^ *1 VI g n 1 8 t i
Bergomcn*i 5 dec, 1863
(j ottjac lett ■ f dt t * 18^13 ...** * + ***.. »»*.*.
Ariminen *# 24 26 nov . 1864
A esi na t 26 nov* 1 864
Pinhelen., 16 iun* 1 865
Bergomen,, 8 julM 12 aug. 1865
Venetiarurn, 27 mn* 1S66
SoanttL, 22 sept* iSfifi
Bergomert' , 22 sept», 1 dcc. e 8 6 6
Bituntma, 22 dec. 1866
MediaUwcn., 16 febr. 1867
6 iul. 1867
6 iul. 1867
S\ Hippolyti, 24 aug. 1867
Meten. . 2 1 mart. 1868 ******* *
Pisana, 2 maii 1868 .»*.*.*.****
Bergometu, 13 iun. 1868
Pisana, 29 aug. 186S
Calvar tt Theatien. , 26 iun. iS6y .....
Hasileen.t 3 i iul* 1869
Calvvti. et Thcanen*, 18 dcc. 1869
Salernitana, 24 ian. 1S71 ..
Cmtatis Castellanae $ 24 mart* 1S71
Famtivien u 1 6 sept, 1871
Syracusana * 24 febr. 1S72
Utirmu, 24 febr. 1 872 *
Prtrocoriccrh, 14 dcc. 1872 **.**,«***..•*< *
Hcinen., 25 inn. iHjj
Annecten*, 22 mart, 1873
dcci . 30 apr, 1873 *
Mtmacen*, 28 febr*, 28 mart* 1874 * * * * .
deer* 23 maii 1874 .....
deer, 25 iul, 1874 .......
Brtxtnm ,, 22 au g, 1874 .
Monaccn., 22 aug. 1S74
# « ■< - # f
- fl ¥ P f m p
P # « 4 # # ■ -fl «
I *»• *■
* fl #
fl * * P fl - «■**»*«•# P* fl
kPflBiV«*fl »■• ■*« fl fl P * *' ■ A'
* * * + ■
A- fl H fl- fl
9 n 4 m * fl fl -fl
fl # P * # P
t m fl
-■ fe P P P
-p *
flwvfl-fc-wfl PBi
1*111
iwPfcl PflflP****
■ ■ 1 i
- i» *
fl fr p. fli n fl rn m fl. %
* * * *
h P f P t * * * *
■ ■»«■•
f a * ft fl fl m fl fl *
P fl P P P
■ t**i»*t**4*4
♦ .♦.■»i*****
..*■*■*■****
i *-****'*'
t , 1 r * * * • *
, I 1 4 * I • •
.*►***
...
P AG .
479
481
4S2
485
485
4S6
/
48 S
-94
495
497
S02
506
508
5ti
5U
515
516
520
5« 1
fl .B fl fl< fl fl «• « fl- *
P P « * *
mr— — ■ r—m
?- J
52f’
526
527
S2^
533
537
53«
54C
544
54 S
549
55*
554
teF te
^62
Ite'
564
567
567
568
57!
575
57f>
577
580
XV t
Index Fontium
N.
4231, i
42J2.
42.33-
4234-
4235-
4236.
4237-
4238.
4239.
4240.
4-4 1 *
4*4* ■
4 24: h
4 -44*
4245.
4246.
4247-
424®'
4249,
4250.
4=5>-
4252.
4253-
4254.
4255-
4256
4257-
425$
4259.
4 260.
4261*
42^2,
42*3*
4264,
42O5.
4266.
4267,
4268,
4269.
4^70.
427*-
4272,
4
4-74*
4Z75*
«4276.
7^ / / ■
427S.
4279.
i* c.
a
1
0
■
i
0
0
0
PAc;,
C.t Lt&poticn*, 27 fcbr. 1875 * * * . , . . , 5S1
f? rt ,V tett ■ y 24 lui* I 8 7^ *,#*■•*■**■. *»'»#*•***••»■***•* »*#****»■»*.* ^ S |
J9rlM|*0 I apr, * 876 * • • ■ * * 588
Burgi S . OcWMflini, 1 apr. 187
Otcfcn., 16 dcc. 1876 503
decr. 20 ian. i 877 ^7
Catateti., 3 mnrt. 1877
SpaltUen., 3 mart., 21 apr. 1877 5yy
Leopolien., 15 dec. 1877. 23 mart, 1878 602
Virodunen., 23 mari. 1878 606
\f devitatio, 1 5 iun. 1878 f,,2
S palat en ., 24 aug. 1878 618*
Nanceyen. - Ttdfen. et Nanausien., 14 scpt. 187S r. j s
20 scpt. 1878 6l(;
HippoTrtden. , 23 au «. , 20 scpt . 1879 62 1
Caietana, 24 apr. 1880 6,4
Comen,, 24 apr, 1880 ^ g„
Veneten,, 24 aprM 29 maii 1SS0 . , , 4 fjJjc
Patavina, 1 1 sept, 18S0 *„
S. Dionysii seu Re unionis, 1 1 dcc. 1880 ^35
12 inart. 1SS1
Claromonten. , 9 apr. 1 88 , 638
Mohiloven. seu Timspolcn. . 9 iul., 10 scpt. 1881 639
f thtenWi 17 dcc, 1881 , !
Granatm. et Miudaniev., 28 ian. 1882 6 1
Faventina, 20 maii 1882. ,3
r cltren. , 15 iul. 1882
Neapolitana, 7 apr. !8S3 fili
Parmen.t 7 iul., 1 sept, 1884 ,■
i/ftiivi., 1 scpt. 1883, 19 ian. 1884 fifi |
Lanaanen,, 3 fcbr. 1884 ...I
Aneomtana, 1 f> fcbr. 1884 , ‘
rolosona, 9 maii 1.884 J
Verulana, 9 aug. 1884 6*7
dccr.ccn.r6sqn.i8s4 j68
Parisien. , 7 mnrt. 1885... ’7f I
Veliterna, ,8 apr. ,885.... 672
Parmtn., 17 ian. 1886 672 i
Diniett,, 27 mart, r886 ’ ' * 67M
Calari tana, ztJ ;an. ,887 * * • 677 I
Premisliett t8 iun., ao aue. 1887 ' f,S° 1
Ventimiien,, 19 maii, ,8 AURr l888 r,S3
Lnnen. - Sar* anen., ,8 aup. 1888 .. *
Conimbricen. , 18 aug., , »Cpr. 1888 . * * 693
Tudtrtina, 15 scpt, tS88
Spahten., i4 dcc. 1889, 25 ian 1890 695
Meapnfitana, 22 fcbr. 1890 *•••
Calven., 28 mart. 1890 ’ * ' ' * * 6||
Neapolitana, 10 maii 1890 702
Index fontium
xv 11
N.
4 ;S0.
4281.
4:S=.
4:^4-
4-^5 ■
4286.
4^7-
C. c..
a * ® # - - *• * ■ * I 0 f 4 i
4^9-
4-$°-
4291,
4292
4-^3
4=94
# «
•t4
4:
96.
4297.
4-99-
43 50-
43» 1 ■
4302-
4303.
43»4-
43=5-
43°f'.
4307.
4jc^.
4301).
43io.
45*1.
43*2.
43*3.
43 * 4-
43 * j ■
43*f>-
43*7.
431- S.
4319.
43:o.
4321.
4322.
4.123.
4324.
4325-
4326.
4327.
432- S
.-1
it
0
«
t
3
ft
P
a
»
*
N
»
0
1
0
SH * f f I K» 0 '*
# # i' r
* | # * * 4 + m 0 *
+ 4 j i * t . 4 * *
f * # »
■ # »
4 * 1 * A * * ’ • t i #
<¥**»** V 'fe
#*»#*«# ■ ■ « ■-0*1!»
* t * ►
v m 0 i * *
0 •- *
. * ■ * *
litt, ciicycl- z7 iuL iH<jc
I *rattilai ivn., 9 iiui? 1H90 . *
Parisien, , 3 r ian, 1891
/4* n,, 31 ian* 1*^9 1 * * * - *
S, Chrhtophori di Laguna% 9 apr, 1S92
Humanti, fi maii 1893 -
dtcr. t igtlanii, 25 mm 1893
I 22 mL 1 893 * , • * * * * - * * * » t « * , * » » , « » » • . ■ , , ,
j[* ir tuita rtj 9 scpt, **,» + *****■*"***<**, »»<**■*
Congregationis Passionis, 16 dec. 1893 4
j\ i(n 'tvrati, v t / r optett * , 1 fi dtc, 1 893 *■•■*•*»***••
Varsavien. t 16 iun, 1 894 <
Natftf Vtti., i sept, 1894
Urgellen,, 2:6 iun. (895 * - » *
Gratianopolitana , 26 ian, 1895 , ,
Galteilhwren 7 sept, 1S95
LihitrnvtL, 7 sept, 1895
Spatat.enw 14 d^c, 1895 *
decr. io iun, 1896
Spahten,, 25 iul. tSf/fi
Concordittu , 20 fcbr. 1897
litt. encycl, mart* i8c^y
1 6 iu a rt « 1 89 / »*»»*■«• *■,*■***,*.,**, .i.,»,.*,. 1
Malaci tana t 10 maii 1S97
ep. 28 aug. 1 897 . , , *
Xullius Caven*, 1 1 dec. 1897
Hildesien, , 2 1 ian. 1898 * * *
decr. A primis ( 20 iuL 1898 . .
2 1 nox . 1 898
Theanen, , 17 iun. 1899
Miitvitaim, 19 aug, 1899
12 iuL 1900
Theanen* , 27 upr. 1901 ,,
Syracusana > 28 mart. 1903
Parisien* j ifi maii 1903
14 nov, 1903 * * * *
T 'ratislavien*, x febr* 1 904 ****** ♦
decr. I t debita t 1 1 maii 1904 *. * *
Pragctt. t 25 iun. 1904
l9 dec, 1904 *
TaurinciL, 21 ian. 1905 4*..*
B redae, 25 fcbr, 1 905
27 fcbr* 1 905 *
OnUnis Minorum Coment ualium, S maii 1905
Bardaonen. t 29 iul. 1905 *
Platien. t 1 8 nov. 1 905 *
deer. Sacra Tridenti na Synodus, 20 dec. 1905
decr, I etuit, 22 dec, 1905
Romana r / aliarum, 17 febr, 1906
■ »
* >
p k m m * ■ *
^ 4 • 0 i * i *
■;«-**« ■ « * ■ 1 * *
* T * + ■+ * b - ■*» ■' *
4 ■- » * 0
-* # A *
* i m 9- ■ % 4 ’ * * » *
4 * - 0*1
# r * * *
4 i 4 * *
1 i * ■
« p * 4 * i
i ■ ■ -d ■*
v #*»■■# *
• * * *
I 4 | 4 I I I 4 > * * t
P + * *» -4 I 0
i * ■ ■ 4 **'**■• 0
1 i ■!**«> 1
,■**#*•»■»*'*•*•'*
i I
♦ .■»**■*
4 *
Sr » * -I
. 0 m * * * *
4 * m *
►ac»
702
704
707
712
713
716
71S
7*0
720
722
7-5
726
732
737
740
.rm 4 ,*m
/4 /
75*
754
757
755
758
763
766
766
767
76S
7i^
776
». _y
j i O
77»
782
;Sq
790
793
79S
805
807
807
811
St4
8*5
818
S21
822
823
826
S28
831
833
XVIII
N.
4329.
4330-
4331-
4332-
4333-
4334-
4335-
4336.
4337*
433»-
4339
434°-
4341-
4342.
4343-
4344*
4345-
4346*
4347 *
434s-
4349-
4350-
435‘-
4352.
4353-
4354-
4 355-
4356.
4357-
435«-
4359.
4360.
4361.
4362.
43*3-
4364-
4365.
43^'
4367
4368.
43f*9-
4570.
4 37 1.
4 372-
4373-
4 574-
indi v Fontium
*
»
1
3
3
3
« ■ • M fc I m m A a *
* C. C-, Ro mutui * i aliarum f 15 sept, 1906 1* - * * . . .
* decr, 24 nov, 1906 ,*.**..* ,
* decr. 7 dcc, 1906 *
* Astm^ 26 ian. 1907
* Bmwmen^ 23 febr, 1907
#*#*■#
■ *
94*
■ P ■ ■ I m k ■ * * ■ P + ►
P**!*!,
P ¥ m *
P ■ m m-
■ # * « * p p
* ■ H.
*»«»*» + *«<#
■ * « t
■ ■ # P
P i' P * *
# « • I * * +
t « » t f
IPb ■
■ * m p
* * ■* P
* * - * P * * ■ ■
1 i * m m ■ 1 1 « # p 1. p
«> # « p
«»*»»■
* * * *
fr i p p • p p | |
■ P* P ■
* ■■*■»■# P « i
/>< 5Vr»-Ha, 23 febr. 1907
Veglen., 23 febr. 1907 .
Caesaraugustana et Matri ten., 23 mart. 1907
Avenionen., 22 iun. 1907
Lucana, 22 iun. «907
Taurinen,, 27 iul, 1907 ........
decr. .Ve temere, 2 aug. 1907 ....
Rottenburgen. , 24 aug. 1 907
S. Claudii, 24 aug. 1907
Argmtinen., 23 nov. 1907
Romana et aliarum, 1 febr. 1908
Senogallien., 1 febr. 190S
Iaten., 29 febr. 1908
Treien., 29 febr. 190S
Venetiorum, 29 febr, 1908
Romana et aliarum, 28 mart. 1908 .
Romana et altarum. 27 iul. 1908
Dc Yucatan, 27 iul. 1 908
Versalien., 23 aug. 1908
Vicariana Africae Meridionalis, 14 mart. 1909
Bttscoducen., 3 iul. 1909
Ileltovacen., 9 aug. 1909
Barcinonert., 7 aug.
S. Ioannts de M a uria na, 7 aug. 1910
Carrawo««r., 29 npr, tgn
Romana et aliarum, 8 aug. 191 j
18 sept. 1911
Laquedontm., 16 mart. 1912 *
litt. 3 muii 1912 ....
28 nov, 1012
/ 1 ‘ * 1 • » t < t , .
Bnmarchien. et aliarum, 31 ian. 19 1-
Burgi S. Sepulcri et aliarum, r5 dee. ,914
15 d«c. 1913
lactea,, 25 apr. 1914
Rapit n., io ilcc. 1914 ..
Gerundm ,, 22 febr. 1915
‘S/**- ‘9' 5 ' '
Hispale n., 18 iun. roifi
^ *►*■»•« il#J
‘Xarnien. , 15 dee. 1916
f v **-*«»*j,.*>.
Klnndtlen., ry mart. inj-
_ . . * * * * 1 t *
I 20 HUC. I rj 1 7
* * * * . . .
* 9 b- rfl
► * P
* * * 9> •
* * * *
* P p
■ * T i P
* -P P m P
* * * * m
* * *
* # b
1*1
*■«»♦*. 4 p . ,
* * * * ■ - * ■ 1 * *
'**•««. i i , *
~ P 1 B :p
< ♦ # * #
* » ■ * *
* * *
i * p
t.it ttafis Cu * itih tt tl latrina
l\\U.
s3
84
>43
844
S47
849
»53
^6
m "
861
864
-SG6
S67
870
872
875
SSi
883
887
Bc
* * *
8f> I
893
^95
Si)(y
S$8
9 C0
902
90-
90S
913
913
914
9M
921
922
923
92S
')iS
933
938
939
94 1
*J4 2
94 5
95®
9 S 6
? #
14 iVi
Imi*. v F< talium
< ) i
0. S. C. super Statu Regularium.
X.
4375- S'
4376*
4377-
4378.
437‘J-
4380.
4381.
4382.
43S3-
4384-
45S6.
4387-
jjSS*
4389-
4390*
TAC,
C. super Statu Regularium ^ tJecr, Romani Pontifices ( 25 ian. 1848 .......
* decr, Regulari disciplinae, 25 ian. 1848 * * 962
dedar, 1 maii 1851 968
3 dedar. 1 maii 1851 ^70
> dedar. 1 oct. 1852 * « * 972
i dedar 5 nov. 1852 • . 4^72
» litt, tncycl. Neminem latet t iq man. 1857 ... 973
1 dedar. 29 maii 1857 ^ . 975
> dedar, 1 2 iun. 1 858 976
1 dedar, 6 aug. 185S 977
I 2 O 1 jtn 4 X 8 b 4, ■ 1 Vi,#4444 4.#4#-P 4 4 ll 4 N 4#w«4 J 8
3 25 ian. 1 86 1 * * * . * * 979
* j fe b1 r 4 1 8 62 a****!.-*'*##-***-##***********# 9/9
I a VI r X 2 44. 4 4 4 . 4 . 44 i 4 4. 4 ,4 4 ,4444 444
i 17 aug, 1866 ,444*** 981
t j 6 ian. 1S91 ,,#,4i.ti»***t*»»»*4******* t
7. - S. C. de Religiosis.
459^ ■ s.
4392-
4393-
4394-
4395-
4396.
4397.
4398.
4399.
4400.
440 1 .
4402.
4403.
4404.
4405.
4406.
44Q7.
4403.
4409.
44 <o,
441 1.
4412.
4413.
4414-
4415.
44 1 6.
J
a
j>
j
a
n
1
a
* * , • « *
* * *
,4*44*
de Religiosis, decr. 21 nov. 1908 .
a Ordinis Fratrum Minorum* 19 ian, 1909
dccr. 1 5 iun. 1 909
instr* 30 iul. 1909
30 iul. 1909 *.■
decr. 7 sept. 1909
dedar. 7 sept. 1909 4.4,,
dedar 21 dec, 1909 . * ♦ . .
dedar, 4 ian, 1910 .. . ,***4
dedar* 5 apr, 1910 *4,.*.*.
dedar* 5 apr. 1910
3 1 maii 1910
4 iun, 1910 . , *
3 iul. 1910
decr. 27 aug, 1910
decr, 27 aug. 1910 * * *
decr. 1 ian, 19x1 ,
decr. 1 ian, iqu *
decr, 16 maii 1911
15 iun, 1911 *
decr 30 iun. 1911 ,, ,*.****. ..*.«**
decr. 15 aug, 191
I SCpt* 1912 4*4 4
1 sept. 1912
1 sept, 1912
decr. 3 febr. 1913
, * * i,..***
4**44
4 * 4 , . 4 4
i * » * 4 , »
44**,*,
* * * * 4 « *
4 4**
, 4 1, 4,,*** I •**' *•
4*4«
,4 * . 4 *
- .*■ 4 .41 t * ■
» . f.i**!****'*"**
,41**
i 14*14
4 1*,*
■ ■■4*4
4 * * * 4
,1,4*4
.***.»♦ *
,4*4 «1*4
1 *■•**■
***■•' *
p # V #
p -B • fe P P
9*'y
9^6
v_
l>v/
90 1
991
993
‘>05
996
997
098
99S
99 ')
999
; cco
IC03
:co3
1 ccS
101 1
1014
1014
ici 5
ioi 6
xot6
1017
joiS
Index Fontium
\X
4417. S* C.
4418*
4410
44«C*
44« 1
44««*
44-3*
44 «4*
4425.
4426.
4427*
dc Religiosis, 13 iul. 1913
dccr. 5 aug. 1913
dccr, 3 rnun 19^4 ■****■**♦«-**
Pari sim 3 maii 1914 .
Romana et a Harum, 3 maii 1914
18 aug, 1914
1 mart. 1915 * 1 « *
f icentina, 3 aug. 1915
7 nov. 1916 . *
22 apr. 1917 * *,.*.,.**
20 maii 19 r7
■*
*
PAG.
1020
1020
1021
1022
1022
IO23
1O10
mt
1031
1032
1032
*°33
III. - CURIA ROMANA
3. - S. C CONCILII.
3705.
S. C, C., Caputaquen.f 17 ian. 1761.
Tost varias dilationes 1 tandem die 2 augusti 1760 2 resoluta fuit haec
causa. Verum Baiulivus S. Euphemiae iterum refricatis motitas in praece-
denti propositione deductis, contendit actus ab Episcopo in praedictis
locis positos non posse suffragari pro exclusione praerogativae Nullius ab
eodem Baiulivo praetensae. Erit itaque ab Eminentiis Vestris decernendum:
An sit standum, vel recedendum a decisis in casu v
Die, etc. Sacra , etc. respondit : In decisis , et amplius .
[Thesaurus Resolutionum, tom. 30, p. 2-4].
3706.
S. C. C., P/nnren., 28 febr. 1761.
Unius concurrentis approbatio, quae facta est ab Examinatoribus in
concursu habito ad Praebendam Theologalem Ecclesiae Cathedralis Pin-
nensis vacatam in mense decembris 1 758 litis materiam praebuit alteri
Qppositori reiecto, uti descriptum est in folio Congregationis habitae die
23 augusti 1760. 3 Verum idem oppositor die 20 septembris eiusdem anni
ad dubium: An constet de mala relatione Examinatorum et de irrationabili
indicio Episcopi ita , ut reprobatio sacerdotis de Sanctis non subst mea/ urY a
S. Congregatione responsum accepit: Negative in omnibus, et amplius, *
Inde etiam hodiernae quaestionis occasionem sumpsit Capitulum eiusdem
Cathedralis Ecclesiae, quod nedum asserit, sibi ius esse conferendi Praeben-
das Canonicales vacantes in mensibus ordinariis, ut probari autumat ex
confessione Episcopi, a quo certioratum fuit de sequuta praedicti t oncur-
tentis approbatione, Ut ad collationem dicti Canonicatus Theologahs opportune
41 etiirei, sed insuper contendit ius habere personum bene visam eligendi
3 easdem vacantes Praebendas, et in illius ptaeiudicium nequivisse ab Exa-
! pJ' VjOo, 3697.
3702.
3 '1M
, leSi',lrii'1 Resolutionum, tom. 29, ]>. 223*226.
a^.uirus Resolmionum, toni. 29, p. 232.
Vol. vi. ,
T-
Curia Romana
minatoribus sive ab Episcopo unum approbari in praedicto concursu habito
ad Prehendam Theologalem.
Episcopus autem contra disserit, Canonicatuum collationem ile iure
ad ipsum spectare, nec posse a Capitulo vindicari ius conferendi, nisi pro-
betur titulus specialis privilegii vel consuetudinis. Electionem vero specia-
liter sibi attribuit quoad Praebendam Theologalem: licitamque, putat,
nedum fuisse unius Concurrentis approbationem, dum unus repertus est
idoneus, sed etiam inter piures approbatos electionem dignioris ad ipsum
spectare ex mente Sacri Concilii Tridentini, Scss. 5, cap. 1, de ref et vigore
Benedicti nae constitutionis, Pastoralis officii , 1 quae praecipiens concursum
ab Episcopo indicendum in collatione Theologalis ad instar Parochia-
jium, reservasse quoque videtur eidem Episcopo electionem dignioris,
uti partem intcgralem concursus, ut firmat Rigant, ad Regul. I Cancellor,,
§ io, n. 31. Et hoc ipsum arbitratur procedere, etiamsi Capitulo compe-
teret ius eligendi ac etiam conferendi quoad reliquas Praebendas, quia
nihilominus vigore Sacri Concilii electio ad Praebendam Theologalem
facienda erit a solo Episcopo, reservata collatione iis, ad quos spectabat
ante Concilium, et ad summum, censet, competere posse Capitulo ius prae-
sentandi electum ab Episcopo, ut rescripsit haec S. Congregatio in Salerni -
tona, 21 iulii et 1 Septembris x 753 . ^ Definiendum itaque proponitur Emi-
nentiis Vestris: 2
•l/i electio ad Canonica tum Theologalem jieri possit a Capitulo favore
abi tnagts benevtsi vitee piures approbatos in concursu , seu potius praeelectio
approbatio in eodem concursu et collatio privative spectet ad Episcopum
in casu?
Die, etc. Sacra , etc. respondit: Dilata. 3 j
[Thesaurus Resolutionum, tom. 30, p. 65-67].
3707.
S. C. C., Neapolitana, 11 apr. 1761.
Matrimonium, quod die 7 ianuaru 175S celebratum est inter Anniba-
! :1' ' fcCS'lr,mn '.i Annam hlisabeth Scomo, ratum, Sed ub viri 'inpoteii-
uam nondum consummatum fuisse coniuges ipsi iurciurando declararunt
in pu ico instrumento die 4 martii eiusdem anni stipulato, et maritali
dissociato consortio, convenerunt de iudicio curiae Archiepiscopalis Neapo-
litanae hoc desuper exquirendo, ut fas esset AnnibaU sponso claustralcm
Vitam, quam pndem optaverat, assumere. Huius rei notionem prior detulit
ad Cunam Arch.episcopalem Anna Elisabeth sponsa, quae die 7 martii
praedicti, oblato libello, postulavit, nullum atque irritum Matrimonium
declarari ob vm impotentiam; et Aunibal Caesarem dic 7 sequentis mensis
upnlis novum obtuht libellum, quo propriam fassus inertiam, instetit pro-
l t
I,
N* 28«),
X
X
^ t ■ t 1 * fi
i / « 1
S. C. Concilii
nunciari, Matrimonium esse ratum et non consummatum, sibique proinde
licere ad regularem perfectiorem statum transire; ac illius instantiae adhae-
sit etiam Anna Elisabeth uxor.
\d formam itaque huius novi libelli contestata et prosequuta fuit lis
cum Fisci Patrono, Matrimoniorum Defensore. Et instante Fisco, interro-
aati fuerunt iidem coniuges, qui iurati asseruerunt, adeo imbecillem fuisse
Anni balem, ut neque arte, neque medicaminibus vis in eo excitari potuerit,
qua se maritum praestaret: cum aliqua tamen variatione circa reiterationem
conatuum ad maritales congressus post traductionem sponsae ad domum
viri ab isto admissam et a muliere ex causa inertiae eiusdem viri exclusam.
Quatuor inducti fuerunt testes, quorum duo Sacerdotes et alter Medicus,
qui medicamina praebuerant, lique super interrogatoriis Fisci examinati
famam deposuerunt in primis initi comugii diebus evulgatam de Annibalis
impotentia, et tum propriam, tum communem propinquorum vicinorumque
opinionem de vacuis transactis noctibus usque ad sequutam coniugum sepa-
rationem.
Inspectum fuit mulieris corpus a tribus electis obst . chus, quae retu-
lerunt, intactam illam esse, ciusque virginitatem arte nulla mentiri potuisse.
Et quoniam illarum altera subiunxit, maturum ea de re ferri non posse indi-
cium post unicam inspectionem, ipsa iterum, aliaeque tres obstetrices
deputatae fuerunt, quae diligentius perscrutatis partibus iliisque made-
factis aqua calente, certam atque indubiam affirmarunt Annae Elisabeth
virginitatem. Virum quoque inspexerunt quatuor medicinae et chirurgiae
Professores, qui licet non invenerint manifesta illius impotentiae signa,
attamen illorum tres eum connubii nescium iudicarunt. Iterum coniuges
linamentum a Iudice delatum praestiterunt de Matrimonio numquam
consummato; et cum eis iurarunt viri consanguinei quinque et mulieris
consanguinei, ac vicini septem, affirmantes, nec coniuges mentiri, nec
Matrimonium unquam consummatum sesc opinari; ac illos inter septem
probatae mulieres virginitatem Annae Elisabeth testatae sunt ex propr .
oculari inspectione post introductam litem.
His praehabitis definitiva tandem prodiit sententia Curiae Archiepi-
■'•"p-ihs, qua declaratum est Matrimonium praedictum esse ratum et non
‘1‘tuunvnation , ac proinde licere et licitum esse praedicto D. AnnibaU ingredi
ig tonem approbatam ad finem solemniter profitendi. Appellavit Fiscus,
ut pareret constitutioni Dei miseratione s. in. Benedicti XIV. 1 Et delata
oontnn cr.da ad hanc Sacram Congregationem, post auditum de more
um Archi episcopum, causa nunc proponitur.
'sputat autem Annibal, solum de Matrimonio rato et non consummato
tumllrCn^UI^ 6580 h°c indicio, quum ante consummationem de iure lici-
alteri ex contugibus Religionem approbatam ingredi in eaque jperpe-
c^ -^tem profiteri ita, ui alter coniux in saeculo remanens vinculo
I ' S°^ul:us’ P0S3>t libere ad novas nuptias convolare, ur post cap.
va cap, \ publico 7, de convers. coniug. definivit Sacrum Conct-
> i s
A
+
Curia Romana
lium IVidcntinum, can. 6, de doctr. Sacr . Malrim. Neque ad hunc effectum
requiri autumat rigidissimas \ e! impotentiae vel non sequutae consum-
mationis probationes, quae ad obviandum fraudibus exiguntur in iudiciu
nullitatis propositae ex impotentia absoluta vel correspectiva. Quapropter
censet, satis evinci .Matrimonium ratum et non consummatum ex plu-
ribus, quae afferuntur, probationibus.
At contra defensor Matrimonii excipit, quod cohabitatio et condor-
mitio praesumptionem iuris et de iure inducit de sequuta copula, ut tradit
Pignatelli, consuit. 148, n. 21, tom. 1, quodque Annibalis impotentia, quam
periti asserere non sunt ausi, praesumenda non sit, et mulieris recognitio
imperfecta fuerit oh omissum experimentum balnei aquae calentis; et ideo
reliquas probationes ineptas esse contendit, uti non excludentes possibi-
litatem sequutae copulae. Non tamen dissimulat, leviores sufficere proba-
tiones in casu, de quo agitur, quam si res esset de dirimendo Matrimonio
ob nullitatem ex impotentia absoluta vel respectiva.
Sapientissimo itaque EE. A \ . iudicio definiendum proponitur:
T. An constet de matrimonio rato et noti consummato in casu?
II. An liceat Annibali Caesareo ingredi Religionem approbatam ad effe-
ctum in ea profitendi in casu?
Dte, eh . Sacra, ete, respondit: Affirmative ad utrumque . 1 1
[Thesaurus Resolutionum, tom. 30, p. 72-76].
3708,
S. C. C., Pinnen ., 11 et 25 apr. 1761. ‘
.. Dilafa fuit rcsokltio huius causae in Congregatione habita die 28 februa-
ru proxime praeteriti** ejuae modo danda erit, 4
Dtg ii apnlis ij6i; Non pio posita , n
liie 25 aptilis ,?6i Sacra, «c. respondit: Praelectionem ct collationem
wpUn EptSC°P“m: rm tpectarc ad Capitatum, et
[Thesaurus Resolutionum, tom. 30, p. 98, 116-119]. 1
3709.
‘S* C. C., Viglevanen., 11 et 25 apr. 1761.
h^r-;3ti[rT„i„Mrk in testament°- ^ “'«didit *„«. ,««
Sacerdoti, quem CappclZmZ'.,, ^strati
Cappellano iniunxit ut Missas t,.P- PI ‘UlL Eldem au ter
biscentum «vucima ia , itari privilegia,.
A'. C. Concilii
nensis et alias quadraginta in rurali oratorio S. Laurentii pro commodo
rusticorum circumadiaccntium. Et, statuta earumdem Missarum eleemo-
. vn;! in annuis scutis 40 monetae Romanae, iussit, quod si fructus heredi-
tarii ad praedictam summam non ascenderent, pro modo deficientis
quantitatis minueretur numerus Missarum, nulla petita a Superioribus
reductione.
Primum Cappcllanum ipse testator nominavit; et post illius obitum ius
nominandi successores Cappellanos reliquit Gaspari Vincentio Merula
ci usque descendentibus masculis in infinitum, bac adiecta lege, quod duo
tantum aetate seniores possint eligere dictum Cappcllanum , qui debeat esse
mercenarius , et non Cappellanus Beneficiatus ; ita quod dicta hereditas eiusque
redditus et fructus non possint ullo unquam futuro tempore usque in infinitum
in Cappellam seu Beneficium disponi , ordinari sive converti, et tam per ulti-
mam voluntatem, quam inter vivos , etiam interveniente quacumque authon-
tate Superioris: quia enixa mens dicti Domini Testatoris fuit et est , quod dicta
Missa sit omnino mercenaria et non alias nec alio modo. Et praecepit, quod
eligendus in Cappellanum foret actu Sacerdos, quodque electus removeri
non posset, nisi ex gravissima causa recognoscenda et approbanda ab
Excquutbribus testamentariis, sed ex descendentibus Gasparis Vincendi
Merula eligi posse in Cappellanum, etiamsi non esset sacerdos, eiusque
intuitu removeri quemlibet alium Cappellanum: concedens etiam facultatem
ut omnia bona dictae hereditatis vel aliqua possint illi assignari in patrimo-
nium. ut possit ad Sacros Ordines quam primum promoveri .
Eamdem obtinet Cappellaniam Sacerdos loannes Merula, qui precibus
Sanctissimo oblatis et ad hanc S, Congregationem remissis postulabat
illam erigi in Beneficium ecclesiasticum. Datae fuerunt de more literae ad
Episcopum, ut votum suum aperiret utque omnibus interesse habentibus
terminum praefigeret ad deducendum iura sua in hac S. Congregatione .
Et Episcopus sub die 5 iulii superioris anni retulit: oratoris preces veritate
n,p* interesse habentes per edictum monitos non reclamasse; exequutores
testamentarios expresse assentiri; et huiusmodi erectionem fore cessu-
ram m utilitatem piae dispositionis ct decus Ecclesiae \ iglevanensis, ct
proinde arbitratur, petitam gratiam concedi posse. Preces nunc renovat
r.itnt ( et disputat petitam Beneficii ecclesiastici erectionem minime repu-
gnare iuris dispositioni, quum expediat, iusta concurrente causa necessi-
tat»-;, vel utilitatis pias moriendum voluntates in melius commutare. Neque
censet obesse praeceptum Testatoris non erigendi Beneficium etiam w t cr-
ement c quacumque auctoritate Superioris, quia ex hoc non exclusa conten-
U* .. r suprema auctoritas Summi Pontificis, et quia petitae erectioni Benc-
expresse consentiunt exequutores quibus concessit omnem potestatem
aut loritatem ad habendam curam ad dispositionem praedictam.
j untur itaque decernere Eminentiae Vestrae;
dam I n Slt ^°CUS crcclw,n Cappcllaniac manualis fundatae a Sacerdote quoti-
II Merula in Cappellamum cc> U aastifotn? Et quatenus affirmative:
ntntni * 0™nes illius redditu $ >■> t peri tuendi a Cappellano, seu potius quae
(pio ibet anno sit investienda in casu ?
6
Curia Rnmtina
Die ii apri iis ij6r: Non proposita.
Die 25 aprilis ij6i Sacra , e/r. respondi/ ad I. Negative, et amplius.
Ad II, Negative ad trimam partem , et affirmative ad secundam ad formam
testamenti.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 30, p. 104-109, 116].
3710.
S. C. C., Spiren., 30 maii 1761.
Ab ecclesia Parochiali oppidi Rothenfels dudum unita Capitulo Cathe-
dralis Spirensis. quod Vicarium in ea retinet pro exercitio curae animarum,
dismembrata fuit anno 1361 villa de Seelbach ad preces Comitis de Eber-
stein loci Baronis; nova Parochialis de consensu omnium, quorum intererat,
in illa erecta est de iurepatronatus dicti Baronis, qui dotem pro Rectore
contulerat. Quum autem superioribus annis fatiscentem dictae villae Seel-
bach Parochialem ecclesiam Episcopus Spirensis interdixisset, demandata
illius reaedificatione, contra quos de iure: orta est controversia de expensis
m eam ca'lsani m&ndh, quas a Capitulo Cathedralis Spirensis loci deci-
matore subeundas esse parochiam autumabant; et parocliianos ad illas teneri
Capitu um contendebat. Ast Aediles Margravii Badensis, qui hodiernus
est Villae Dominus decreverunt decimarum sequestrum, coliectaque inde
pecunia, novam ecclesiae constructionem sciente et annuente Episcopo,
inchoarunt Querelam passi sequestri ad Aulam Imperialem detulit Capi-
S' .m' Benedi«o XIV supplicarunt, ut apostolica
S Con^Jri™ ” ■ ,merct- S«‘ ;uillitt' Episcopo, preces ad hanc
o, ^ongregationem remissae sunt.
dificationi oeciirrlnT 0^ ^' ^ ^'sPutant Aediles, cuiuslibet ecclesiae reae-
tevt “ "an i r Pfm° 75“ M-hk ecclesiae, ut post
num SessP -i can 7 “i ”^'7' *mcivit Sacrum C°ncilium Tridenti-
ficandam UflNn vle SedbaTh ^77™ * f**
cui solTit, tulr, , 1 ™d,ficand™ P«ronum vel parochianos,
Minusque ad «aedificationis «panas ■ reddif blls-
reditus sufficientes pro congrua Trini*» n l i . hum\ <1UI V1X habet
quod nimirum decimae controversae nn '* omimjs praevident obiectum:
Seelbacensem, sed ad ecclesiam m " *Pee,*jt ad ecdesiam Parochialem
r c-vatac in illius dnmembratione; qldqu™ “cleri" s' 11 C-XpreS!S!>e
liares habet redditus pro fabrica- et „,1 i ?, . ■ , ^«Ibacensis pecu-
nmt decursu post sequutam d i s me mb rati o nem' Capiti ! I u m ptU°r Sat'CuI°‘
consuent expensas pro ecclesiae restauratione S^orimm numt1uarn
putant ex censura textus in e-m I / /• , . * & , pnmum obtectum everti
dlii Tridenrini.^^, * ZtZ™ * * et S
facta novae 1’arocliiali erigendae Drovidetiil,.Vt,U-f’ ,Uod dumembrutione
ingenuae proaidendum sit ex tvrMiriK.,- ;n
rcauitlDUS lOCl* iri
S. C. Cone i i ii
o sit erectio. Alterum vero obiectum cessare autumant ex eo, quod red-
fabricae non in erectione ecclesiae constituti, sed progressu temporis
acquisiti paucissimi sunt, ne quidem sufficientes quotidianis et minutis
reparationibus. Et quoad tertium obiectum contendunt, probationes a
Capitulo allatas respicere solum restaurationes vel ecclesiae vel aedium
Parochi alium factas a populo, proindeque inducere nequivisse consuetu-
dinem Capitulum eximentem a reaedificatione ecclesiae.
Capitulum contra onus reaedificat ion is refundi praetendit tum in Paro-
chum, cuius redditus pingues asserit, tum in Patronum et populum, prae-
sertim, quum populus ipse postremis temporibus aedificaverit domum
Parochialem. Atque in primis «integrari postulat ad possessionem deci-
marum iuxta monitum textus in cap. Tua nobis 26, de decim. Dignabuntur
itaque EE. VV. definire:
1. An, et ad quem spectet reaedificat io ecclesiae Paroch'alis oppidi Se el-
bae ensis?
2. An sit locus restitutioni decimarum, et a quo sint restituendae in casiA
Die, etc. Sacra, etc. respondit ad r. S pedare primo loco ad reditus fabri-
cae; secundo loco ad populum; tertio ad Patronum,
Ad 2. Affirmative, et esse restituendas a Regimine Badensi.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 30. p. 140-143].
3711.
S. C. C., Neapolitana , 18 iul. 1761.
Definita fuit haec causa in Congregatione habita die 1 1 aprilis pro-
xime praeteriti. 1 Verum denuo supplicat Annibal Caesareus, ut EE. \"V.
dignentur decernere:
sit standum, vel recedendum a decisis in casu ?
Die, etc. Sacra, etc. respondit: In decisis, et amplius .
[Thesaurus Resolutionum, tom. 30, p. 1S7].
3712.
S. C. C., Spiren.f 18 iul. 1761.
V J
Di ]‘lcai]tein Parochialem ecclesiam in Eppingen, qui pagus est in
C 0CCCM Sp'rt-‘nsi, saecularem Sacerdotem praesentandum esse a Priore
onum.is Carmel i tarum in Hirschhom Wormatiensis Dioecesis, qua Pa-
nafinncUp^Cni ecc^es*ac> definivit Curia Episcopalis Spirensis, retectu nomi-
P<r G ■ ^blltbaei Carmelitani a dicto Priore facta, illiusque sententia
dQne u^ani Metropolitanam Moguntinam confirmata est, verum appella-
ad hanc^0^3 tribunal Auditoris Camerae, quae deinde remissa fuit
exeteitin ' ^ onKr<-'gationem , suam tuetur Prior facultatem deputandi ad
curae dictae Parochialis Religiosum eiusdem Ordinis ad sui
s
Curia Romana
nutum amovibilcm vigore duplicis indulti apostoliei Lt immemorabilis
observantiae .
Porro in literis apostolicis Gregorii XII sub datum 15 Septembris iiog
approbanda committitur Decano Spirensi donatio portionis decimarunt
cum i urep atro natus laicali Parochialis Eppingensis, quam in usum fabricae
Conventus Hirschhomensis pollicitus fuerat Nobilis laicus illius fundator,
reservata tamen congrua pro Vicario perpetuo in eadem Parochia! 1 insti-
tuendo. Er Decanus literarum apostoli carum exequutor donationem deci-
marum et iurispatronatus factam approbavit die 12 iunii 1410, adhibitis
tamen verbis unionem ipsius ecclesiae Parochialis exprimentibus. Anno
autem 14&7 Prior dicti Conventus alias 1 iteras apostolicas impetravit a s. m.
Innocentio \ III, quibus Priori et Fratribus eiusdem Conventus faculta-
tem indulsit Summos Pontifex, quod de caetero perpetuis futuris temporibus,
decedentibus modernis dictarum Patochialium ecclesiarum (Eppingensis et
Ilcfsloch) f icartis , eisdem ecclesiis Parochialibus per Presbyteros idoneos saecu-
lares, vel dteti Ordinis Regulares ad vestrum nutum amovibiles in divinis deser-
vire et annuarum curam par ocl nanorum illarum exerceri facere, Dioecesa -
norum locorum, vel cuiusvis alterius licentia super hoc minime requisita. Ubere
et liate possitis . Vigore itaque literarum apostolicarum Gregorii XII autumat
Prior, substineri posse, subiective suo Conventui unitam fuisse Parochia-
lun u mtm\ rrsam, illamque propterea obtineri posse ab eisdem Conventus
Kt limosis ad nutum amovibiltbns. Kt si quae dubietas oriri posset circa
qualitatem unionis a praefatis literis Greeorianis erutae, eam ad effectum
deputationis Religiosi in Vicarium amovi bilem censet auferri per poste-
riores literas Innocentii VIII. |
... ^erum ab Episcopo tum in transmissa relatione, tum in circumferendo
1 ello excipitur, suspectam esse fidem assertarum literarum Gregorii et
Innocentii. quum illarum non exhibeatur autographum; ct insuper nullam
inducere subjectivam unionem, quum solum loquatur de approbanda deci-
marum et mnspatnmatus donatione reservata congrua Vicario perpetuo;
verba autem exequutoris unionem exprimentia vel inutilia esse, uti exce-
en m nmtes delegationis, vel esse interpretanda de unione accessoria et
Vicarium «T « tdntum’ Pnie servatum iuspatronatus et ius nominandi
1 lUae .dUae circumstiLntiae repugnant unioni subie-
V nni°nCN SUbditUr’ nihil Prod«se indultum
authontate opostohea. Eht itaque ab EE. VV. definiendum* 4
1. An Superior Conventus Ordinis Carmelitarum Uirshhorn teneatur
praesentare ad animarum curam in Ehhinamm <3 " leneaiu 1
tms valeat deputare Sacerdotem Regularem ? ’ ^
2. An Sacerdotes , ut supra, praesentandi vel ,//»/,., , j- . • ,
ad nnfutn e, „ vel « sputandi , amoveri possint
aa nutum tpstus Superioris Conventus in casui’ r |
Dte, etc. Sacra, ete, respondit ad 1, Affirmative ■
negative ad secundam , et amplius .
Ad 2. Provisum in primo.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 30, p. 1 t ^4 j
primam partem ,
S\ C. Concilii
3713.
S. C. C., Leopolien., 19 sept. 1761
Proponebatur haec causa in Congregatione habita die 30 iunii 1759,
rescriptum fuit: Dilata, et conficiatur processus tuxta decretum Sunciaiurae
4twlolicac. 1 Subdelegatus itaque fuit ludex in partibus ad effectum com-
pilandi processum remissori a lem. Verum coram ludice subdelegato suppo-
nit! nequaquam fuerunt novo examini testes in prima instantia examinati,
rapmuue examinatis quinque testibus super novis articulis a Defensore
Matrimonii productis remissus fuit ad hanc S. Congregationem processus
remissori alis, unaque simul exhibita fuit renunciatio liti facta a Nicolao
in Curia Archiepiscopali Lcopoliensi.
Testes autem ultimo loco examinati unanimiter deponunt, Marian-
nam statim egressam ab utero materno, privato Baptismate ex aqua tantam
regeneratam fuisse, ob periculum vitae, a quodam Religioso Basiliano,
fungentibus munere compatrum Antonio Sokolmiki et Anna Raieka, atque
deinde suppletas fuisse caeremonias in sacello domestico sine ablutione
aquae, cum assistentia Nicolai Potocki et Iustinae Dembrowski Fx iisdem
autem testibus sola Anna Raieka annorum 40 deponit de facto proprio tam
circa Baptismum ex aqua collatum cum ipsius assistentia, dum agebat
annum decimum octavum, quam circa suppletas caeremonias cum assi-
stentia Nicolai, quibus praesentem se fuisse asserit. Alii vero quatuor
testes solum de auditu deponunt.
Ex his autem infert Defensor Mariannae, nullam verificari cognatio-
nem spiritualem eam inter et Nicolaum, qui solum assistendam praestitit,
dum caeremoniae suppletae fuerunt sine ablutione aquae. Pertinet itaque
ad EE, \ V , decernere:
An constet de validitate seu potius de nullitalt Matrimonii tti casu ?
Die, etc. Sacra, etc. respondit: Affirmativi ad primam partem , negative
ad secundam.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 30, p. 253-256].
3714.
S. C. C., P/sauren.j2i nov. 1761.
banonicus Poenitentiarius Cathedra! is Ecclesiae Pisaurensis gruvtssi-
putat planeque factu impossibile ob suam ingravescentem aetatem
‘niniQlk* •t fl i ivi mr' Amnuirrt .
dum
. * i-tu.4H.vjBt tfttiu iixipussumc uu suiiiu uigiiivcavv
r 0run ique affectiones, quod praeter integras omnium confessiones,
^ excipere tenetur in amplissima Dioecesi, absolutionem quoque debeat
Casibus Episcopo reservatis, quos in copioso numero recensent
ac in postrema Dioecesana Synodo publicatae. Facultatem itaque a
I ( ' ( % V
(‘f- N- 3<iS6.
10
('uria Romana
reservatis absolvendi recusare nisus est, sed obstitit Episcopus, qui commi-
nata suspensione a divinis ipso facto incurrenda, ei praecepit, ut facultate
illa uteretur, et put nitentes in reservata lapsos, quos absolutione dignos
iudicasset, absolveret. Quapropter hanc Poenitentiarius excitavit contro-
versiam, quae modo proponitur.
Et disputat, iurisdictionem in foro pocnitentiali, quam de iure asse-
q au tus est cum suo Canonicatu, nequaquam extendi ad peccata Episcopo
reservata, pro quibus indiget speciali delegatione Episcopi, ut definivit
haec S. Congregatio in Fossanen,, 5 decembris 1637, 1 quare arbitratur,
se invitum non teneri, nec cogi posse ab Episcopo ad acceptandam huius-
modi delegationem, seu facultatem absolvendi a casibus reservatis, illaque
utendum, quum nequeat Episcopus nova onera Beneficiis addere iuxta
censuram S. Concilii Iridentini, Sess. 25, cap. de ref . Sed quatenus
EE. PP. contrarium videatur, putat nihilominus, substineri non posse
comminatam poenam suspensionis a divinis ipso facto incurrendae in casu
non acceptatae delegationis vel non usus facultatis absolvendi a casibus
reservatis, quia huiusmodi comminatio est tantum adhibenda, cum ma-
lum gravissimum est, neque aliter praecidi aliisque poenis cohiberi potest,
praesertim cum nullae ab Episcope) afferantur probationes negligentiae
et esidiac ipsius Poe nitenti arii, de cuius caeteroquin solertia et diligentia
m audiendis confessionibus testantur quatuor Canonici et duo inferiores
^ etiam, alium Confessarium constituendum esse in
a ec ra 1 sumptibus Episcopi, praeditum tacultate absolvendi a casibus
rescnatis, cum ipse Poenitentiarius debeat solum operam praestare, non
con uu rc <-oadiutorem, ubi solus audire non possit confessiones
_ ■ . » _ ( reservat a lapsorum, quorum saluti
7 r,mr,S “nCtU/ EPisc°P“s. »ti cavetur in epistola cncvclica
de mandato bummi PontiBcis evulvata die 26 novembris 1602 a Sacra
Congregatione Episcoporum et Regularium. 2 J
r-.tlc mP 1 1 > U" l'ait 1 ■'»*• S Congregationis illibe-
valvtudinis cum .! 77. rccusat*°nem _sub praetextu senectutis et malae
sui muneris audire «1”^^ Sm u','T amftss',mrs' <lua8 ilk' r;'li,,ne
concessio vel ,|<>n k i V * P aut ipsimum incommodum atterat
defenditur ;re8Dum illum ^ Utl0n,s uixta P°enitentium meritum. Caeterum
tentiali et facultatem absolvendi a c-isibnfr dlClltmL‘m 111 foro Pocn!“
cum uti est reservatis, tum quia munus pubi i-
obedientiae sibi debitae > SbSTww D*’0**9*-' *** ?piscop"s ratinne
timain causam Sacerdoti £ "Tl ' T’ «T*. °b « '«P"
acceptet delegaram “*
luerit a Sacro Conciliu Tridi ntino ad ennf • n ltls- 1 tum ille institutus
maxime quia ex generali fer, , suctudme ,TpC
15 Decretorum, n <>m
1 Cf. X. i6n.
.V. c. Cunci/tt
1 t
* rji quodammodo ratione officii udiunctam habeant facultatem absolvendi
a resCrvat!S ad tradita per Barbos., de Can et Dignit., cap. 26, num. 16.
Quamobrem autumat Episcopus, i uste comminatam fuisse poenam suspen-
sionis ipso facto incurrendae, quia Poenitentiarius renuens munus suum
adimplere, potest ab Episcopo puniri, et cum de gestis ab eo in poeniten-
tiae Tribunali rationem petere non valeat, atque relatione Confessariorum
edoctus sit, quod ille nolens uti facultate delegata, pluries sine absolutione
dimisit poenitentes in reservata lapsos: ideo in re gravissima et in defe-
ctum aequioris remedii valide arbitratur indixisse poenam suspensionis
ipso facto incurrendae. De alterius vero ( 'onfessarii de putatione censet
Episcopus, plus aequo sollicitum videri Poeni tenti arui m, cui nec imminet
cura animarum Dioecesis, neque onus augetur ex deficientia alterius Con-
fessorii et ex multiplicitate casuum reservatorum, cum ipse debeat ratione
sui muneris statis diebus et horis in Ecclesia Cathedra 1 i et sua in sede con-
fessionali assistere. His itaque perpensis definiendum erit ab Eminentiis
Vestris:
1. An Episcopus cogere possit Canonicum Poenitentiae ium ad acceptan-
dam delegationem facultatis absolvendi poenitentes a casibus res enat is ? E:
quatenus affirmative:
2. An teneatur Episcopus deputare sumptibus propriis ai ium Sacerdotem
dicta facultate praeditum?
3. An comminatio suspensionis a divinis ipso facto incurrendae substP
neatur ?
Die, ete . Sacra, etc. respondit ad /. Affirmative, et amplius.
Ad 2. Negative, et ad mentem.
Ad 3, Affirmative.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 30, p. 292-296].
3715.
S. C. C.t Nullius , 16 et 30 ian. 1762.
Servitio Prioralis receptitiae ecclesiae S. loannis Baptistae terrae Fasani
“dscripti repenuntur originarii omnes, qui in Sacris Ordinibus sunt consti-
™ti, quorum quadraginta Participantes nuncupati absque titulo collativo
cum aequali emolumentorum participatione inservire teneatur. \ eteri
®utem consuetudine ac peculiari lege a Participantibus edita anno i6~i et
icario Generali subscripta cautum est, quod Participantes ultra sex
nenses residentia vel a servitio chori absentes a participatione exclu-
anj^Jur* ^act-irdos Petrus Leonardus Loprete in Participantium numerum
fuit . 3<^ adscriptus paulo post cx causa non servatae residendae ab eo
nej„tv^unc^us* st*d postmodum anno 1732 iterum obtinuit atl aliam portio-
n II1C v,lcantem admitti. Cum autem ipse dentio relicto propriae eccle-
C()nun ... Urbem sese transtulisset, bine capitulares die 4 lulu 1759
SOaretur K lr*11 ^enera^ inateterunt, ut ei ad redeundum congruus assi-
Erminus, quo elapso, ipsis fieret potestas alterum ex senioribus
12
Curia Romana
Supranumerariis subrogandi. Postulatio huiusmodi die 17 eiusdem mensis
intimata fuit Lopretc, praefixo termino triginta dierum ad comparendum,
sed ipso in sua contumacia insordescente, delata est causa indicio Sacrae
Congregationis. Eaquc nunc proponitur duobus collecta capitibus.
Et disputant Capitulares, Sacerdotem Lopretc ad residendum et ad
chori interessendum teneri tum ex luris Canonici dispositione, tum ex
antiqua consuetudine, tum etiam ex peculiari decreto capitulari anno 1671
ab Ordinario approbato, in quo delentur ab albo Participantium non resi-
dentes ultra sex menses. Cumque nulla rationabili impellente causa per
plures annos a residentia vacaverit et adhuc vacet, inferunt, locum esse
expulsioni Loprete a consortio et subrogationi alterius ex Supranume-
rariis. Quoad onus residentiac in his ecclesiis receptitiis conferre vitientur
rescripta huius Sacrae Congregationis edita in Asculana, 18 novembris 1662; 1
quo vero ad privationem non residentium similis quaestio proposita in
1'gentma, 9 Septembris 1730, -' quae tamen decisa non fuit. Dignabuntur
igitur EE. W, decernere:
1. - in Sacerdos Loprete teneatur ad personalem resident iam in ecclesia
teceputia S. /oannts Baptistae terrae Pastini? Et quatenus affirmative:
2. An attenta illius contumacia, sit lacus admissioni turei Presbyteri in
locum dicti Lopretc in casu? )
Die 16 ianuarii 1762; Nan proposita . J
Die 30 ianuarii /76- Sacra , etc. respondit: Affirmative ad utrumque.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 31, p. 22-25, 27j-
3716.
S. C. C., Anconitana , 13 et 27 mart. 1762.
to'(7r"' J;'mVl:ntus ecclesiam temporum iniuria collabentem Anconi-
hTu lt.',rUm FamiHa demoliri statuit » Conventuali Cap.tulo
tionem Pi rW'U rv-1'!'- a tundamencis construere iuxta delinca-
fJenerd ( rdinl'" * CT ° “archionni Architecto et approbandam a I'. M.
MReSdari^^ J 77'bUS ln,lt7,blatis S*rac Congregationi Episcoporum
L^m ' eT TIt' U* S,b' faC“ltaS ind‘"a ^ foenore accipiendi
££ S ■ l- ni pr° r,UCOda CaPitulari deliberatione. Annui,
petitis t>. C. Episcoporum et Regularium die ao iunii ei, isdem anni onere
miuneto deponendi quotannis nost exoleta fcU a,ini’
Dtione censi tum ,-,mtr,i . ” 1 etam fabricam scut. 600 pro redem-
puoue censuum contrahendorum et sncri iKt^ <1 ^ u JY 1 . ,*
sufficientes alicuius fundi reditus hunc effectum assignandi
impositis censibus pecunia manne 1, M i U*ltu.r fundo* collectaque ej£
tandem Architecti Marchionni deUneatio liceri! ‘‘fm°tae 8Unt; Prodiit<JUe
dcliie .'.tu 1, digna visa est Priori
retributione \b ei inirnr ■* 1 ' ^ 14 Anconitanae Civitatis
lv‘ *'u ‘gnur postulavit SUO siinntmm,, d !■ •
irumque Religiosorum nomine,
t t
\
ht
jr
U
UUi
5- p
i I
S. C. Concilii
ut Conventui cederentur quaedam domus cum taberna et receptacula aqua-
rum ad communitatem spectantia; sed reiecta semel iterumque petitione
hac in Communitatis Consilio, preces Religiosorum nomine oblatae fuerunt
Sacrae Congregationi Boni Regiminis*
Verum sese opposuerunt Cives, qui obiiciunt integri operis inutilitatem,
et ideo autumant, a Patribus consulendum essu necessitati reacdificationis
ecclesiae pro modo facultatum Conventus, nec beneplacitum apostolicum
esse indulgendum pro suscipienda obligatione absolvendi opus inutile. Prae-
ter Conventus praeii idicium allegant Cives indecentiam profanationis situs
duplicis ecclesiae. Nam Peritus Marchionni in situ antiquae ecclesiae Con-
ventus delineat domos locatitias et viam, quae sternentia est inter easdem
domos et novam ecclesiam, proponi tque in plateam redigi alteram ecclesiam
Parochialem B. Mariae Virginis Incoronatae; quocirca inferunt, eo minus
indulgendum esse beneplacitum apostolicum directum ad indecoram pro-
fanationem duplicis ecclesiae, quae a Sacris Canonibus vetita est. ut in
can. 4, caus. 19, quaest. 3, maxime vero, quia eadem ecclesia Sanctae
Mariae Incoronatae asseritur de iureparonatus Communitatis.
Huic tamen patronatus exceptioni respondent PP. Dominicam, vel satis
probatum non esse iuspatronatus ex recensitis monumentis, vel amissum
illuti fuisse per non usum plurium saeculorum. Nec sibi grave esse subdunt
ecclesiae demolitioni parcere, ubi Civitati, in cuius gratiam et ornatum medi-
tabatur expleri, comperiatur invisa. Dignabuntur itaque EE \ \ . definire:
1 . An, et quomodo sit indulgendum beneplacitum apostolicum pro valida
emittenda obligatione adimplendi conditiones praescriptas a Sacra Congregatione
Boni Regiminis ?
2. An constet de iurepatromitus favore Civitatis Anconae super ecclesia
& Manae 1 teli' Incoronata?
4. An liceat RR. PP. S. Dominici Anconae demolire praefatam ecclesiam
w casu ?
Die /3 mart ii 1/62: Non proposita ,
Die 27 mart ii iy()2 Sacra , etc . respondit ad 1. Affirmative , iuxta modum .
Modus est, quod exeqitafur mappa Marchionni pro scut. 35 nui. cum approba-
tione P. Vicarii Generalis,
Ad 2. Negative.
Ad q. Affirmative.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 31, p. (10-6S. 77].
3717.
S- C., Spolelnna , 27 mart. 1762.
Quatuor
. Un elapsis mensibus post matrimonium die 2f> iulii 175^ ctde~
g !ln^ intcr Augustinum Sciamanna Intcramnensem et Claram Ccsarini
est HuiUS nom*nc querela nullitatis ob viri impotentiam delata
^udi* iWnt ^'acra''1 Congregationem, quae die 2 decembris eiusdem anni
Cn 11,11 Censtiit Episcopum Spoletanuiri. Is autem die 7 ianuarii 175^
Curia Romana
virum interrogavit, qui fassus est, non consummasse matrimonium, et credere
se inhabitem ad illud consummandum, oh dolorem in ipso limine maritalis
congressus ex contactu partium productum, quo erectio reprimitur. Medi-
cum quoque et Chirurgum in testes adductos audivit, qui asseruerunt nul-
lum invenisse externum impotentiae signum in peracta viri recognitione
praeter dolorem ab eo enunciatum, cuius causa datum ipsis non fuit glan-
dem a circumiacentibus integumentis detegere, quamobrem alter perpetuum
indicavit coeundi impedimentum, alter temporale: quare votum suum ape-
ruit Episcopus pro experimento cohabitari on is triennalis. Remissae ergo
fuerunt preces ad eumdem Episcopum. Incepto autem iudicio Episcopus
d:, 27 iunii 1 7 5 m decrevit terminum triennalem computandum a die mutatae
copulae, quam vir iureiurando declaravit tentasse ipsa prima nocte post
initum conjugium. Sed triennio nondum expleto uxor supplicavit Sanctis-
simo Domino Xostro pro dispensatione ulterioris molestiae cohabitationis
usque tunc inutilis compertae.
Unde mense Augusti reassumptum fuit iudicium dissolutionis matrimonii.
Et imprimis ^recepta fuit iurata mulieris declaratio cum iuramento septimae
manus propinquorum de conatibus iteratis et de numquaffi sequuta con-
summatione non obstantibus medelis adhibitis et peractis incisionibus.
ir quoque coram Vicario Generali Interamnensi a Curia Spoletana dele-
gatoratam habuit primam suam confessionem, ut supra, factam die 7 ianua-
ni \ et quoadtpsum pariter accessit septimae manus iuramentum. Denuo
acclt’ fucr_um Chinirgus alias ab Episcopo Spoletano auditus, et alter Medi-
cus, qui lormiter examinati asseruerunt, exteriora impotentiae signa haud
appanusse m peracta nova viri recognitione, praeter dolorem supra recensi-
tum, de quo Chirurgus testatur, et praeter languorem partium ac continuum
spumatis ac lotii fluxum, radicantes propter* illius impotentiam ex frigi-
d tatt atque vittis internis et latentibus genitam perpetuam esse. Tandem
rt cognita fuit mulier a tribus electis nWotri^k., , , , ,
1: * •_, r UCCt,s obstetricibus, quae unanimiter in forma-
!' lvlm,nt rctukTl"u' post usum balnei aquae calentis virrnem et
S53 ,)?iscopus Spolctanus’ qua
quam nullum et irritum, dissolvendum esse.
n, u-™n!ret4c‘ur 1" ST “*?l* ab “ «ppcllavil Defensor
natnmonn, et causa delata est ad hanc Sacram Congregationem Dismitatl
nunc Clara Cesarmi pro eiusdem c lfe‘LKau°ncra. uisputat
mum recte dissolutum fuerit oh viri ’ 11 matnmb
tt perpetua ipsi videtur rnxta peritorum relationes V <11? ,
p.« fere triennalem inutilem e, .habitationem Sed ““^r
nuI,am hJ-endtun «* de peri', is i„
ludice non electis, praesertim cum vir fuem.r U A inductis, et ai
dolore reprimitur, idcuquo facile tolli nossir i«n e erectionem, quae ex
experimentum, cum nl sit
erunt requiritur m eap. LaudahUm, et in cap UttriuJ**fr£’ T™ ,'T
mm.meque vim addere midieris rccoen.t.onem ,1' ‘ ‘t malejic.,
g nem et iuramentum septimae
S, C, Concilii
manus, cui locus non erat ante completam triennalem cohabitationem, cum
probata mulieris virginitas non concludat impotentiam viri ante triennale
experimentum. Dignabuntur itaque EE. VY, decernere;
An sit locus dissolutioni matrimonii in casu?
Dic , etc. Sacra , etc. respondit: Dilatu , et jiat recognitio corporis viri per
peritos iudiciales in Urbe juxta instructionem D. Secretarii. 1
[Thesaurus Resolutionum, tom. 31, p. 78-82].
3718.
S. C. C., Euguhinat 22 maii 1762.
in oppido Costacciari Eugubinae Dioecesis adest saecularis ecclesia sub
invocatione S. Marci Evangelistae, quae totius oppidi unica est Parochialis,
eiusque Rector Archipresbyter nuncupatur. Plerumque tamen ab \rchi pres-
bytero et Clero saeculari ecclesiasticae functiones peraguntur in ampl iori
et elegantiori ecclesia Fratrum Minorum Conventualium eiusdem oppidi.
Nuper autem super nonnullis exortis controversiis, precibus huic Sacrae
Congregationi oblatis conquestus est Archipresbyter, et postulavit exortas
quaestiones ad iuris tramites definiri. Causa nunc proponitur septem collecta
capitibus.
Tertio quaeritur de iure cogendi t 'onventuales ad associationem cada-
verum. Et ipsi arbitrantur, cogi non posse: quia sieuti liberum est heredi-
bus eos, quos malunt, invitare, ita liberum esse debeat im itatis accedere,
vel non, ut definivit Sacra Congregatio Rituum in Senogallien 22 iunii 1675,
ad 4." Agitur quarto de numero Presbyterorum aut Regularium, qui ad
funera sint invitandi. Et Conventualcs detendunt, relinquendum esse arbi-
]r,u heredum, ut censuit haec S. Congregatio in Novarien . , 15 martii 1704. 3
)ignabuntur itaejue EE. VY. decernere:
3- An dicti Patres occasione tumulat tortis cadaverum in eorum ecclesia
teneantur ad diorum associationem, seu potius illa expectare possint in ianua
dictae propriae ecclesiae?
4 An pro associatione cadaverum ad praefatam ecclesiam Parochialem, sive
p !<hn\ Jlce°t heredibus defunctorum invitare tot Regulares , quot invitantur
res 'teri sacculares , etiam reluctante Parocho, sicut in reliquis funerum pompa
m Jp debeat ab corumdem heredum arbitrio?
tc, cU. Sacra, etc . respondit ad 7. Negative ad primam partem , affirmative
«d secundam , e/ amplius .
d' -dffiinwtiv e tn omnibus , arbitrio heredum, et amplius .
[ I hesaurus Resol
utionum, tom. 31, p. 123-128]
tG
Curi.: Romana
3719.
S. C. C., Bononien 22 maii, 12 iun., 3 tui. 1762.
Ecclesia S. Laurentii unica Paroei1i.1l is Castri Butrii Bononiensis Dioe-
cesis de consensu C ommunitatis Patronae anno 1406 concessa fuit Fratribus
Ordinis Servorum Beatae Mariae Virginis vigore literarum apostoli carum
s. m. Innocentii VII. Nuper autem iidem Religiosi, expedito monitorio coram
Auditore Camerae, excitarunt lites, quae ex oraculo Sanctissimi ab illius
R. P. I). Auditore remissae fuerunt ad hanc Sacram Congregationem, ii*
audito de more Emo Dno Cardinali Archiepiscopo Bononiensi, qui Reli-
giosorum illiberalitatem reprehendit, eausa nunc proponitur quindecim col-
lecta capitibus.
Post tria priora dubia de funeribus et funerum ordine quaeritur in sep-
tem aliis dubiis. Et quoties contingat ad funera invitari praedictos Religiosos,
et funeribus intersint etiam Presbyteri saeculares, istis post Parochum prae-
cedentiam deberi autumant Butrienses, sive Religiosi incedant collegia! i ter,
uti C 'p i tu lum Claustralc, sive singulariter, uti Cappellani conductitii, iuxta
firmaui per Pignatelli, Consuli. Canon. , 26, num. i, et 29, tom. 4, minusque
censent, inter eosdem Religiosos vocatos, uti Cappellanos conductitios, mi-
sceri posse etiam Conversos, prout in speciali instructione evulgata anno 1739
prohibuit s. m. benedictus XI\ tunc Aichiepiscopus Bononiensis, decer-
nens assumendos ex Clero saeculari vel regulari in Cappellanos conductitios
constitutos esse debere in Ordinibus Sacris, et edicens, ne ad funera uti
Cappellani conductitii vocarentur Religiosi ex aliquo peculiari titulo de
praecedentia certantes, nisi post absolutam praecedentiae controversiam, ut
10 , , I05- num- et sq. Placeat Iraque EE. W. decernere:
Vll. An salva praecedentia debita Parocho stola induto et ducenti funus,
n .. y* t nUa ct dignior locus Presbyteris et Clericis saecularibus supra
Religiosos dicti Conventus intervenientes associationi cadas, erum , uti Cappellanos
conductitios, seu potius debeatur dictis Religiosis?
\ III. An eadem praecedentia debeatur 'dictis Religiosis supra Presbyteros
“ 'tlcc'tlare^ ipsi interveniunt , uti Capitulum Claustra 1
PresbvteriK **cQjJaeceent}** debeatur I\ Priori eiusdem Corneti tus supra
T ■ mecu,am' 1“ale""s 'P* i«tervmiat cum aliis iLli-
ZiulZifr " ,um ‘ollegiaMer, qmm uti Cappellanos
aJ" TfZZlCt1 m Com*? ll,cti «■ PrtsbyJi
et c. tenas tam saecularibus , miam remdnrihtt * «„-„■# * . . , . J
tamquam C appellatus conducti t iis?
Die 22 maii 1762: Non proposita. 1
Die 12 iuttii T762 Sacra ete raon ndit • /1,/.* 1
Die i adii r-rt? c ™ata a(i sequentem, etiam unica .
I,!€ > tuln J7f)~ Sacra , etc. respondit ad VII Praered „>;, t 1 t>
rr / m i t * * Lm * rutra Q(uttQTfi atben Pr€sirVm
is et Clericis saecularibus intra eundem Ordinem jM
ter
S. C, Concilii
n
4d VUL Negative.
•Id IX. Negative, quatenus non sit Parochus.
Ad X , Negative. 1
[Thesaurus Resolutionum, toin. 31, p. 136-140, 143 159-164]
3720.
S. C. C., Terulcn 3 iul. 1762.
Vacavit anno 1738 simplex beneficium i urispat runatus Jaicorum sun
invocatione B. Mariae Virginis Rosarii erectum in ecclesia Parochiali oppidi
de Castellar Terulensis Dioecesis. Et Patroni successive praesenta r 11 nt Iose-
phum Sans Sodos Baguena, Franciscum Valero Escriche et Dominicum
Serrano. Has autem praesentationes censui t Vicarius Generalis expletas
fuisse contra legem fundationis; illis itaque sententia sua abrogatis, die
23 Septembris anno 1739 novum statuit terminum Patronis ad praesentan-
dum. Appellavit Dominicus Serrano a sententia Vicarii Generalis; sed
Procurator Patronorum eumdem iterum praesentavit. Cumque Vicanus
renueret praesentationem admittere, nisi omnes litis consortes assentirentur
exequutioni sententiae, Procurator Dominici Serrano appellavit a denegata
justitia. Sed Promotor fiscalis indignum beneficio Serranum conclamavit,
productisque sex testibus, quorum tres Sacerdotes erant et Parochi, illius
patrata crimina ct malam famam probare nisus est. Quare Vicarius Generalis
nova prolata sententia die 3 augusti 1740 irritam declaravit appellationem a
denegata iustitia interpositam, et dictam Serrani praesentationem reiecit,
tamquam jactam in personam inhabilem et prorsus incapacem ad obtinendas
Dignitates et Beneficia Ecclesiastica : quia, cum non sit integrat famae, nuo
habrf qualitates a iure requisitas. Postquam igitur Metropolitanum adivit
Serranus, urget nunc propositionem causae in hac S. Congregatione.
At illi sc opponunt Petrus Sodos et lacobus Escriche, qui praesentat: .
Patronis, beneficium impetrarunt a Dataria vigore praesentationis ac iure
ce vol udonis. Disputant autem oppositores, idoneum indicandum non esse
Dominicum Serrano ad effectum assequendi controversum beneficium, quia
obstat sententia Curiae Episcopalis Terulensis inhabilem eum declarans,
A T11 licet ipsie appellaverit, appellationem tamen prosequutus non est.
racterea contendunt, Dominicum Serranum non in pueritia, sed in aetate
f 11 ta unius et viginti annorum horrendi criminis reum effectum esse ob
aere t i calem blasphema am in Beatam Virginem, et ob contemptum statuae
. * l'mundi de Pennafort non sine vehementi hae rosis suspicione lapidibus
^petitae eum scandalo et offensione multorum adstantium aliorumque, ad
] tama sceleris pervenit, eaque propter carceribus mancipatum a t uria
dirrfiC°^a^ ,*ra^UCtUini fuisse ad carceres Inquisitionis \ alentiae indeque
risse^**1111 S*nC Cer^ n°t>ria exitus causae; pravam insuper et lascivam pere-
v-tam, gravesque molestias matri et aviae attulisse, ut plurium tesiimo-
1 / s
Cf v
^r* 37^5
¥1
i s
Curia Romano
nio ex alio processu evinci retulit Ordinarius anno 1757. Et ideo subd
infamiam inde contractam a Serrano, etiamsi non esset iuris, sed facti e** *
inhabilem reddidisse ad assequenda beneficia; nihilquc- prodesse prrirflllli
poenitentiam et emendationem vitae, quia nec fructus dignos imcTittentiae
ediderat ante sententiam prolatam ab Ordinario die 3 augusti anni i-J
cum ex successivo processu ah eodem Ordinario cnunciato compertus fuerit
inhoneste versatus, nec poenitentia peracta est in loco commissi delicti ut
opus fuisset ad tollendam notam infamiae et ad abolendam memoriam
Serranus autem moerens patrato scelere, solam infamiae notam et inha-
1 itatis poenam studet evitare: quia, ut asserit, non prava intentione in eri-
”d ‘u':en!'‘ vanita'e « quia haereticales blasphemiac
enam m Deum et \ irgmcm, infamiam iuris non irrogant et poenam inhabi-
litatis ad beneficia, nisi tertio relapsis, iuxta constitutionem Supernae, S »
; X* «mfitmatam a S. Pio V in const. Cum primum, i I0 .
f?™ demu|" temporis lapsus prope triginta annorum cum emendatione
vitae, de qua luculentum perhibent testimonium - , •
macu X ev Zr ' 0mnCn) ab0lcvit turP™ opinionem e, infamiae
motor fiscalis nui *'r!mm°s0 Productam et a paucis testibus relatam. Pro-
1 lit» hmJ. * ^ ^nuS adversabatur petitioni Oratoris, novo oblato libello
tn, °h ,illk,S Cmenda,ionis "Oritias ad Episcopum
penentas. Lnt itaque definiendum ab Eminentiis Vestris- F
,tJ” ZZiet f /mW Dm"imci Serr“"° ad €eci«m minendi
de „u„ IX ZZf *" *rttaam° ad Beneficium,
nt-Xiruf mp°”di,: mala' * dubium, •
1 1 nesaurus Kesolutionum, tom. 36, p, 176-1S1]. ;:j
3721.
S* c. C., Spotetana , 3 et 24 iul. 1762.
I reposita fuit in p *
mensis martii. 1 Et Emi nentis si mi ^ngre^atl0ne habita die 27 praeteriti
pserunt: Dilata, et Jiat recognitio * suspensa dubir resolutione, reseri -
iu.xta instructionem /) Secretarii OiTT™ Pen/f)S otdiciales in Urbe
in medicina e. duo in dl,°
qui inspecto corpore Augustini Sci tm m.v n °*essonhus Primi nominis,
iuxta datam instructionem, iureiurando am pCrpt ,,sis qualitatibus
quidem esse virilium partium con^ucrionem „ T t*u]*™*> Plectam
mentum onn ex molesto contactu et humoris th ,mP°tentme argu-
amus Sciamanna, sed fibram obesam et mollem ",.?inbus affidn‘r Augu-
et molicrn Pallorem carnium ct spi-
1 Cf. N. 65. r J
* cr. x, m.
\
N
A t i
1 T t *■
A J 1 /
i
S, C, Concilii
19
ritus hebetudinem in cn indicare genitalium paralysim et languorem, cuius
tVu>a numquam Sciamanna, ut ipse asseruit, passus est erectionem aut
nocturnas pollutiones; indicium inde proferentes, che il Signor Agmina
Sciamanna e costi tuito a natura in una perfetta impolenza ad esercitar Vatio
,k! matrimonio: e seconda i piit sodt principii delta facoltd nostra non sard
mimmai in stato di acquistar forza di generare.
Matrimonii dissolutionem nunc urget Clara Cesarini, quia paralysis
perpetuam atque insuperabilem producit impotentiam. Sed matrimonii
Defensor excipit, impotentiam generandi a peritis enunciatam haud perti-
nere ad nuditatem matrimonii, et signa paralysis omnino dubia et praesum-
ptiva completam requirere triennalem cohabitat ionem. Definiendum idcirco
erit ab Eminentiis Vestris:
Jn sit locus dissolutioni matrimonii in casu?
Die .) iulii 1762 Sacra , ctc. respondit : Affirmative.
Ut autem impleatur forma notissimae constitutionis Benedict-n.ie, 1
supplicat Clara Cesarini ab EE. VV. definiri:
An sit standum , vel recedendum a decisis in casu?
Die 24 iulii 1762 Sacra , ctc. respondit: In decisis , ct amplius,
[Thesaurus Resolutionum, tom. 31, p. 165, 204].
3722.
S. C. C., Nova rien., 11 et 25 sept. 1 762.
Pagus Suni Xovariensis duobus vicis constans, duas habebat Parochi ales
ecclesias, singulas in unoquoque vico: unam sub invocatione S. Ginncsii
cum laicorum Confraternitate Ssmi Rosarii, alteram in honorem S. Maria
ad Elisabeth Deo dicatam cum sua pariter laicorum Confraternitate Sun-
etissimi Corporis Christi. Utramque Parochialem ambasque Confraternita-
tfo, parochiani S, Mariae ad Elisabeth conquesti sunt in hac Sacra Congre-
gatione, non iurc fuisse unitas ab Episcopo No varie n$i in pastorali visitatione
peracta anno 1759; sed unionis decretum minime attulerunt.
Episcopus tamen de more auditus retulit, ad evellenda discordiarum
♦ _ f
™na «udum ferventia inter parochianos et Parochos dictarum ecclesiarum
uti cm duobus, qui praecesserunt, Episcopis visam fuisse praefatam unio-
nfni’ duam morte praeventi nequiverunt perficere; ipsum autem in peracta
itationeanno 1759 optimo consilio i u dicasse huius vici gentem pessimam
th f ,lS ^ac.t*onLS *'h immemorabili iuxta bmas, quas habebat. Parochias et
n ratemitates divisam ac caedibus quandoque dilaniatam, unius dum-
$t - -chi directioni committendam, unamque Confratcrnitatem illi con-
Conf ° an' <-SS,e' ^uam°brem, auditis eiusdem pagi Consiliariis, et utriusque
a em* ^'cialibus, habitoque eorumdem ac amborum Parochorum,
Pressio ap*tub consvnsu, deventum fuit ad utriusque Confraternitatis sup-
lesu aC ,novae unicae erectionem sub titulo Sanctissimi Nominis
> et a unionem dictarum Parochi alium in unicam.
i 1 M
20
Curia Romana
0 nitores autem gravatos se fuisse contendunt per unionem factam de-
creto visitationis, quia Parochiarum unio Ordinariis facienda permittitur
oh illarum dumtaxat paupertatem aut in caeteris casibus de iure permissis
ex causa necessitatis vel evidentis militatis iuxta censuram Sacri Concilii
Tridentini in Sess. 21, cap. 5, de ref., et propterea opinamur, iure fieri ab
Episcopo nequivisse unionem Parochialiuin ratione paupertatis, quam deessc
probat ipsum decretum unionis, cum fructus haud cumulaverit favore super-
stitis Parochi, sed Parochiae suppressae praebendam divisit in duos Cap-
pellanos Coadiutores. Minusque unionem defendi posse arbitrantur ratione
utilitatis ob iurgiomm impedimentum, ut censuit Episcopus, quia praeter
quam quod iurgia potius ex unione, quam ex divisione sequi soleant, nec
probationes assertorum iurgiorum allatae sunt, nec constat alio remedio
illa impediri nequivisse. Et augeri putant gravamen ex eo, quod unio suppo-
nitur facta de consensu Consiliariorum pagi et Officialium Confrate mi tatis
suppressae Parochiae : quamquam Officiales ipsi seu Consiliarii testentur,
dolo et circumventionibus extortum ab ipsis fuisse consensum, et tercentum
viginti Contraires suppressae Con fraternitatis Sanctissimi Corporis Christi
aperte dissentiant, postulentque reintegrationem suppressae Confratemitatis
et Parochiae. Licet enim ad validitatem unionis necessarius non sit con-
sensu:. popuh, attamen spernendus non est illius dissensus, quando est
rationabilis, atque rationabilem esse populi dissensum disputant Oratores,
cum ipsi per unionem sublidantur mercenariis Cappellanis loco veri Parochi,
1 c8en^ur dissitam Parochiam S. Ginnesii, licet ratione distantiae et
difficultatis viae inundationibus proximi torrentis expositae videretur potius
oc tm g?*sc dismembrationi, si una fuisset Parochialis iuxta definitionem
textus m czp. Ad audientiam, He ecclesiis aeditic cui adhaeret Sacrum
definire- ndentmiim’ Sc*s’ 21 * caP* 4. de ref. Placeat itaque EE. VV,
Andecretuin ParocUaUm S. Mariae ad FJisabeth et S. Gmnesii.
R, ‘ C'"?r“te!n,,at«m Fandissimi Corporis Chrisli ei Sanctissimi
/ factum ab Episcopo A ovariensi substi neatur in casu ?
Ihe 11 septembris IJ62: Non proposita. jj
pro ^ raPOndiU Dila,a- “ SCrih"'"r '':piSC°P°
[Thesaurus Resolutionum, tom. 31, p. 253-236. 27,i.
3723.
S. C. C.. Firmana, 4 ot ,8 dcc. ,762, 22 ian. ,763.
In ecclesia Patrum Augus tini anorum , quae est in Castro S. \neeli d
Pontano Firmanae Dioecesi, adest Sicellnm ni*rh/-N * * t * ^
colat de Tolent no cuius RMImin . non orem
accensa ex h-nr . v;,-,,).,; i { asservatur cum lampade continui
•u-iiiiau i\ ug.uo Aicotai cie Anerehni<* P™ t,,,:,,. , . 1
- ‘ rtuiu> cappellae conservationi
S. C. Concilii
2i
HjcT augusti 1705 loscph de Angelinis donavit suib certi> conditionibus scuta
biscentum, quae recepta fuerunt a Priore et Religiosis illius Conventus capi-
tulari ter congregatis; et in instrumento dictae donationis «.nanciatur, illam
nraeteritis saeculis fundatam et constructam fuisse a Friderico seniore de
\tigelint5. atque deinceps pluries ampliatam et ornatam omnibus sumptibus
]t expensis Dominorum de Angelinis, non autem dicti Conventus vel aliorum ete .,
qui semper de eademmet aedicula fuerunt Domini et Patroni etc., retinentes
penes se ipsas claves eiusdem Sanctae Reliquiae. Cum tamen in eodem sacello
iuxta dispositionem Nicolai Antonii de Angelinis, ultimi suae Familiae
agnati, erigendae essent nonnullae Cappellaniae ecclesiasticae: obstiterunt
Religiosi, autumantes, erectionem fieri non posse absque ipsorum consensu,
quem expresse denegarunt. Quare Communitas Castri S. Angeli, ad hunc
effectura heres scripta a praefato Nicolao Antonio, supplicavit huic Sacrae
Congregationi, ut decerneret Cappellaniarum erectionem in designato altari,
vel, commutata testatoris voluntate, eas erigi mandaret in alia ecclesia. Et
Vicarius Apostolieus dc more auditus prudentem iudicat alternat ivam Com-
munitatis instantiam, verum putat iniustam esse Religiosorum contradi-
ctionem ob patronatum Familiae Angelini in supradicta Cappella S. Nicolai.
Curator itaque huius hereditatis a publico Communitatis Consilio electus
nunc disputat non minus de iurepatronatus altaris, quam de Cappellaniarum
erectione. Fretus enim confessione patronatus deprompta ex instrumento
stipulato cum Religiosis dicti Conventus anno 1705 et testimonio Vicarii
Apostolici ile fundatione et dotationc dictae Cappcllae facta .1 Friderico ct
aliis de Angelinis, exinde probatum autumat illorum favore iuspatronatus,
quod fundatione vel dotatione acquiritur ad textum in cap. Nobis 25, de
uirepatr., praesertim concurrentibus fruitione plurium praerogativarum et
retentione clavium Reliquiae penes Gentem Vngelinam. Nihil obstare putat
defectum beneplaciti apostolici, cum illud requiratur pro acquirendo iure
eligendi Superiores Regulares, non autem iurepatronatus Cappellae. Qua-
propter attento iurepatronatus Familiae An gei ini in praedicta Cappella
. * Nicolai, contendit, nullum requiri consensum Religiosorum pro erigendis
^Pedands re^c^s 11 Nicolao Antonio Angelmi. Dignentur itaque
fcb, vV. decernere: . "-^ani
I. An constet de iurepatronatus Familiae .Angelini in Cappella S. Nicolai
f> e.n!,ni €recta tn Ecclesia S. Aueustmi Castri S. Angeli ? Et quatenus affir-
mative:
ectl° Cappellaniarum Angelini sit facienda m dicta Cappella,
.y1 fK concedenda translatio in aliam Ecclesiam et altare ut casu/
jy d decembris ij62: A 011 proposita
u>(‘ 18 decembri
(lui»! unica.
^,r>perio j
is I/62 Sacra, etc . respondit: Dilata ad sequentem omnmo.
tres \[J,r I1!1* obtemperantes, causam reproponimus. Et Fra-
S. NiC(^SqnTn! ciraiInfL,rtlfHlo libello disputant, iuspatronatus Cappellae
tfe Angelin * 0en^nt) 'n c°rum Ecclesia Cxi st entis haud videri favore Cien-
vcl in inf„_ae solis enunciativis relatis vel in instrumento anni 1705
atione \ icarii Generalis, minusque putant, suaderi iuspatrona-
^forrri
22
Curta Romana
tus ex donatione et expensis in beneficium altaris collutis a Familia Angeli '
cum non omnes Benefactores dicendi sint Patroni, Card. de Luca, de ittreb '
tron., disc. 55, n. 1 7. Atque irrelevantes esse contendunt coniecturas in com-
probationem iurispatronatus. Et quatenus etiam concludenter constaret de
constructione et dotatione Cappellac facta a Gente Angeli na, censerent, una
cum Gente Angelina iuspatronatus addicendum esse ipsis Regularibus^ qui
fundum in sua Ecclesia praestiterunt pro altaris constructione. Plura tamen
perpendenda in oppositum videntur. Primum, an iure allegari possit a
PIV Augustinianis ratione fundi communio in iurepatronatus sacelli S. Ni-
colai, non docto de illius reservatione occasione, qua anno i6ia Fridenni-
Angclinua Cappollam fundavit et aedificavit, ut enarratur in
anni 1705 cum Capitulari Religiosorum interventu stipulato, et an Familiae
/ ngdinae suffragari queat praesumptio cessionis situs e conspectu absolutae
confessionis pertinendae Patronalis eiusdem sacelli ad Angelinos, qui sember
dc eademmet aedicula fuerunt Domini et Patroni ex eodem instrumento
anni 1705 depromptae. Pertinet itaque ad EE. VY. decernere
j / 11 'Z“"“ 176:1 Sacra' elc- nsP<mdit nd >■ Affirmative, et amplm.
.-ta it. Affirmahn „,/ primom purlem negaiive a(I Mctmdam amplim
Thesaurus Resoluttonum, tom. 3,, P. 345-3 ,7> 355, tom. ,3) p.
3724.
s. c. C„ Murant), 23 ian., 26 febr., 12 mart. 1763.
iSfebnr!rif,-^-U;'riUS P?eUa de °PPido lialva"‘ Muranae Dioecesis, die
d^Lri “n;u!',r CUm ministris C,,riac ad P-^um Octavii Pa^
p™ suo credito .dnentamVcu^kie^F1 SUperJl,ius vaccis, mandatu
toris filius, ab earum custode Lersm d’m T”* ^
tus ct oost mnihr :r . ‘ , L luna domQ erupisset securi arma-
dotem creditorem irruens nee» pro. Im.pedlcnd;l Penoris captura, in Sacer-
«xuri. et ? minaretur, nec illius hortationibus aut
neret: Sacerdos ^ ***
venit, et ictu scloni auem ■ m mstantem rnortem aggressorem prae-
dieuxn deferebat:^.;,;!;; ;;;ZZ.Um,SI'ln’ Ul0hulis pro usu venationisPper-
I ost patratum hoitucidiiitn j ^
scopalem Murtuum, a ln *“a .Curiam ^
quatitor circiter annis detentu, „„ t , E . ?• dc m palatio episcopali
***** * t*** homicidium ’«*«*;
qutnquenmum damnatus, salva tamen faeulon V Dl0ec«' Pcr
nam moderaiul:. 1‘reces idcirco nKn,fh g • . “'P1®0®?1 miunctam poe-
Parelia, quibus P™™ Wo Sacerdos
I-: Sacrae <- oncmga,ioni eittsdZ Zost,^, •'rrc^lari‘a‘ai « delegat»
auditus Episcopus, qui retulit, Or tem culMoIlS nntI"ne' fai* de ra0W
>um cum ministris Curiae pro exeouenrio r" t;m non vacare ob inces-
l!ltc,tlim et indecorum er.it, sed homici liiim <*Uod x r rn ecclesiastico
perpetrasse urgente necessitate
S. (. Concilii
23
acj tUendam propriam vitam, ideoque dignum videri petita dispensatione,
praesertim, cum ab occisi uxore veniam et pacem irnpetrasset. Nihilominus
Oratoris preces bis reiectae fuerunt a Sacra Congregatione. Tertio nunc
redit Orator, et probare contendit, Petrum Passanante occidisse ad vitandam
instantem mortem, quam ille minabatur, erectam manibus deferens securim,
ut de visu deponunt quinque testes in processu examinati, quorum alter
insuper affirmat, Oratorem sclopum exonerasse, perciti era ridotto vicino ad
uti vaihnc {>er non morire ammazzato lui; et alter testatur, quod Orator
fugiendo fuisset securi percussus ab insequente aggressore. Et opinatur, eo
magis homicidium referendum esse ad causam defensionis propriae vitae,
quia ipse miti ingenio praeditus Petrum Passanante, quoad potuit, exoravit,
ut sisteret gradum, et ad illius mulciendam iram praecepit exequutoribu
ut captos boves relinquerent. Disserit propterea, se nullam incurrrisse irre-
gularitatem ob homicidium patratum ad propriam defensionem cum mode-
ramine inculpatae tutelae, ut statutum est in Clem. unie., de homiad. Ac
demum defendit, saltem locum esse dispensationi vel ad cautelam vel abso-
lute, quia homicidium non fuit voluntarium, ct non levem poenam ins^
hactenus pertulit spatio octo annorum, et agatur non de promovendo, sed
iam promoto ad Presbyteratum,
Quibus perpensis dignabuntur EE. VV. definire:
I. An constet de irregularitate? Et quatenus affirmative:
II. An, et quomodo sit locus dispensationi in casu ?
Die 22 ianuarii 7767.* Non proposita.
Die 26 februarii ij6j: Non proposita.
Dic 12 mart ii 1763 Sacra , etc. respondit ad /, Affirmative.
Ad II, Pro gratia dispensationis.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 32, p. 25-28, 37, 57].
3725.
S. C. C., Bbnonien 26 inart., 23 apr. 1763.
Resoluta fuit haec causa in Congregatione habita die 3 iulii 1762, 1 sed
impetrata a coi litigantibus nova audientia, causa denuo proponitur. Con-
queruntur Regulares de praecedentia ipsis denegata super Presbyteros
mi\U 'n ^ ^ ‘ ix. dubiis, atque disserunt deformitatem parere
elev Um lncessum regularium et saecularium Presbyterorum sub unica, quae
giuni Ur' CriKt ‘ k* praecedentiam ipsis deberi, sive quia constituunt Colle-
' I csiik: matricis, sive quia unum corpus efformant cuin Religioso,
non 1?.L1^UrJ Pamchi stola indutus omnes alios praecedit, a quo seiungi
e ent. Atque demum contendunt, laicos Conversos excludendos non
dum' .m,Unt rc ^ aPpcllani conductitii in funeribus, quoties non resistat here*
rat,- 0 Pro ( Iero autem Butriensi excipitur, deformitatem omnem
cxti incessus regularium et saecularium Presbyterorum sublatam
Curia Romana
s
fuisse, quando Religiosi interveniunt, uti Cappellani conductitii induti SUD,
pelliceo ad instar Presbyterorum saecularium, quando vero incedunt uH
Capitulum Claustrale, cessat etiam deformitas per absolutam praecedi ,1 i
datam Presbyteris et Clericis saecularibus sine Ordinis distinctione TU
gnentur itaque EE. VV. decernere:
An sit standum , vel recedendum a decisis in casu ?
Die 26 martii 1763: Non proposita .
Kr 23 aprilb 1763 Sacra, etc. respondit: I „ decisis ia omnibus, et amplia,
l 1 nesaurus Resolutionum, tom. 32, p. 78-S6, 93].
3726.
S. C. C., Nolana, 23 apr. 1763,
Data fuit restitutio in integrum in hac causa in Congregatione habita
dte ,9 noecmbns ,757. * Mandata idcirco fuit iurisdicio per hreve apos.oit“
' Dpiscopo Nolano, ut super nullitate professionis, prout dc iure pro-
FVand‘S’ ^ **T“ SaCri Concilii 'fndentini, ScK.fj,
cint. lvL '; Ep‘scopu? ™ndatam iurisdictionem alteri delegavit, qri
reSonc S mren?, T’ S°hs. 'n,n,XUS iuribus d^uctis in iudicio super
in mulierem constant,», .##,/• * treverentialem erga parentes cadentem
deceptionibus, fallaciis et asperis TfmiC^To”'' ”**<
m r induis , rn Ztl-1 7' eide“lu* 0ratrici Plenitatem desu-
' Cum tamen X”us nmZ 7“'*™ « «t saeculum redire,
cis, ista 1 uinc supplicati ^r^*Ctam sententiam appellassent fratres Oratri
nis advertit, quod fratri i A c CamTe 1 at l°n.^ ' ^erum Oefensor professio-
Iudice Delegato: di mere scritturp ?? # aPPell antes protestati sunt coram
w Anversa et in Naboli ed nitri 1 e.S im0T,1” ni'^a Ctttu di Somma e di Nola,
tatem professionis. Quoniam \ cmiihihi P.r°bari intendebant validi-
huiusmodi probationes jactabantur , r *\ “ocllmenta non sunt, et aliae
ntii o iudicio dc etiam’ in prae-
Mint huic Sacrae Congregationi- iA ’ ?U,ie tLmc nu^ius ponderis visa
dicendum occurrere pr^ , Pr° 'tct,,r G“* X°lai>a, nihil sibi
dum ab Eminentiis Vestris:’ P llcfcnsion<--. Erit itaque elefinien-
An constet de nullitate professionis it j ,* , * ' I
manda, vel infirmanda in casu? * * S€,,tin^la Ordinarii sit confir-
c/c, S(lCT(l t?it\ restonnAit * -V
Ordina) em amfi udam, et amplius **** ad^mamP<lTlem, et sententiam
^fThesaums Resolutionum
32- p 104-106]]
S. C, ( ioncilii
3727.
S. C. C.t Tranen 14 rnaii 1763.
Insufficientem reputans .\rclii episcopus Tranensis dotem annuorum
ducatorum sexcentum Seminario puerorum assignatam, taxam indixit
anno 1760 ad rationem quatuor pro quolibet centenario reddituum non super
bonis suae mensae vel ecclesiarum et beneficiorum Civitatis, quae contri-
buunt assignationi ducatorum sexcentum factae a Communitate Civitatis,
sed super omnibus bonis ecclesiasticis Dioecesis, sive- oppidorum Baruli et
Corati ac Villae Sanctissimae Trinitatis, quibus constat Dioecesis universa.
Reclamarunt tamen ecclesiastici Dioecesis, immunitatem variis rationibus
allegantes; et cum decreta nihilominus fuerit confectio taxac iuxta pra, .scri-
ptum Sacri Concilii Tridentini, Sess. 23, cap. iS, de re/. , post illam comple-
tam suas querelas iterum exponunt recurrentes.
Et primo adversus taxam conqueruntur Fratres Praedicatores, ^Minores
Conventuales, Eremitae S. Augustini et Carmelitae, tamquam de genere
Mendicantium, necnon Fratres Ordinis Servorum Beatae Mariae Virginis,
quos vere Mendicantes esse, sicut praedictos, declaravit S. Pius V in const.
Romanus Pontifex , 3 octobris 1567, § a. 1 i li enim omnes immunitatem de-
sumunt cx ipso Sacro Concilio Tridentinn in cit. cap. iS, Sess. 23, de rcf. ,
fibi subiiciuntur contributioni favore Seminarii redditus omnium Monaste-
riorum, non tamen Mendicantium. Nec 'niiustnodi exemptionem autumant
sublatam fuisse a s. m. Benedicto XII 1 in const Creditae nobis. 1 Pari ratione
ife
immunes esse contendunt Patres Societatis Icsu, cum etipsi inter Mendican-
tes numerentur a S. Pio \ in const. Dum indefessae , 7 iulii 1571 3 tam in
domibus professis, quam in collegiis. Et duo insuper specialiter addunt:
prunum, quod iniuste Arehiepiseopus rationem habuerit reddituum duca-
torum mille, quos ipsi percipiunt ex bonis existentibus extra Dioecesim
Trancnsem; alterum quod ipsorum collegium erectum fuit in civitate Baruli
unn nruTc publice docendi Grammaticam et l heologiam moralem, quod,
xactissime ad hanc diem adimpleverunt, ideoque ex peculiari ratione immu-
?cs censcndi sint a contributione taxae, cui Sacrum Concilium in dicta
■ w*s. 23, i ,ip„ 1 s subiecit bona Collegiorum , in quibus tamen Seminaria diseen-
ftfitii J 1 ' 1 +
< ct nocentium ad commune Ecclesiae homtnt actu non habentur , haec
mtn exempta esse voluit. De genere Mendicantium se esse autumant
. } .atres Congregationis S. loannis de Deo vigore communicationis
^n\i egiorum eis indultae a s. m. Urbano VIII in const. Sacrosanctum ,
pj n“ lf,24; 1 Praeter Mendicantes de exemptione quoque contendunt
Decfi ac esl’n* v'igore privilegii ipsis concessi a S. Pio \ a. 1570 in const.
°aeros ' M,,nri privilegium fuit concessum ex titulo vere et proprie
“uasione subsidii quadringentorum millium scutorum auri in auro
3 tX XK<!,sS' ,0m' 4' 11 * 397-399-
Bull. Rorrj. tom in
1 Ftolt IK„„' 4’ ni* p- 170*172.
■ tom. 5, v, D. 226-22S .
26
Curia Romana
ab eodem S. Pio impositi super bonis d. Congreg. ad efFeetum insu-u. n i;
classem m defensionem Venetorum contra Tureas. Seminario contribui- '
detrectant Moniates, innixae motivo paupertatis, quam adeo gravem n|,u
nmi testes narrant, ut illae communem vitam servare non possim ettenin*m
victum recipiant a Monasteriis, nihil autem pro vestibus, quas s’ibi mrZ
e.\ propinquorum subventionibus vel ex labore manuum suarum. Alionim
morem sequuntur Clerici saeculares contendentes, contribuendum ab insis
non esse Seminario. Cum emm mxta mentem Provincialis Synodi in odo id,,
Baruli anno 1590 erectum fuerit Collegium Societatis Iesu, cumqueL;
contribuant collectis, ex quibus solvitur stipendium Collegio pro educatione
tuven tutis: non debent alia contributione gravari favore Seminarii ea ipsa
raione qua Archiepiscopus suam non taxavit mensam, nec ecclesiasticos
Tram ob contributionem collectis, ex quibus Communitas solvit Seminario
mmuos dueatos sexcentum. Praeterea defendunt Capitula duarum Coi™™
don",1 Bqm ' ** “ terlU-S Collcglatae Corati- nulliU" ab ipsis deberi comribu-
stunHn^T10’ T* "U aS hab<:nt P^bondas, et fructus omnes consi-
eu.., o„ “r; ex piis legatis ^
laicoruni sunt. Dignabuntur itaque KE. V V. decernere:
litnii 'trUntZi ^!SrafTr''''‘ ® Dc"""‘ci' Convmm.
liratae Mariae Fimiiis ‘ Soei ‘1 f T***1 ^arme^tonan, S. loamiis i/r Dea,
reri:7;J — -
,a>“ ^ •’ ,aioru * s- ,acM **» cnh
*■- - «■ -
de Domo et Familia
Ratmondi , Taddei , Que-
7nmZ
<hme CMtatH Ha, at, IraraatJ
ctam^mT **** bitatis Cara, i teneam, ad praei ■
iiHae c™'
' * Dea:
* / ar Mei * quoad reliquos:
et £p!La ' • Affir",a'im Hrardicti XIU. «
1 Ad Episcopo* lulbe JniularumotM.
manum, — £ j \ U^ique aauccntium
13 ITU M 3^1
L ancilium
Ro
tV. c. C,otit /Iu
Ad III IV. et Via Affirmative, et amplius. Et ad Eminentissimum Praefe-
itum ad mentem, suspensa in ferini exequutione laxae . 1
[Thesaurus Resolutionum, tom. 32, p. 129-139].
3728.
S. C. C., Palentina, 4 iun. 1763.
Monasterio S. Zoili Ordinis S. Benedicti, quod est in oppido de Carrum,
Palcntinae Dioecesis, univit s. m. Sixtus IV Parochialem ecclesiam S. Mariae
Magdalenae cum facultate, ut in ea exerceretur animarum cura per Mona-
chum ad nutum Abbatis amovibilem, Ihoecesaniloci et cuiusvis aUertus licen-
tia super hoc minime requisita. Huius unionis praetextu non minus, quam
vigore privilegiorum < miniis Cluniact nsi.x, hodiernus Abbas renuit anno 1761
ad visitationem dictae ecclesiae admittere Episcopum Palentinum, cuius
ordinariae iurisdictioni subiacent Clerus et populus Parochiae; quare Epi-
scopus Abbatem monuit, ut assertae exemptionis iura deduceret, quemad-
modum decernitur in cap. Cum personae 7, de privil., in 6. Et interim. prae-
fixo illi termino ad praesentandum Sacerdotem idoneum, ut ab Episcopo
approbaretur ad curam animarum, sub poena maioris excommunicationis
ipso facto incurrendae inhibuit quibuscumque Sacerdotibus saecularibus
aut regularibus, ne ad deputationem Abbatis praefatam curam exercerent
sine approbatione Episcopi, etiamsi ab eo obtinuissent facultatem audiendi
confessiones. Et huiusmodi Episcopi decretum confirmatum fuit in gradu
appellationis a Nuncio Apostolico i lisp ani arum, qui novum insuper appella-
tionem a Monachis interpositam admisit in devolutivo tantum.
1’rn dirimenda itaque controversia exemptionis Episcopus preces obtulit
Sanctissimo Domino Nostro, a quo data fuit ret cognitio huic Sacrae Congre-
gationi. Et nunc asserit Episcopus, ecclesiam Parochialem. de qua agitur,
suae Mihesse ordinariae iurisdictioni e\ dispositione iuris, ut in cap, 16,
* jju . Ordtn. Nec officere illius unionem a s. m. Sixto 1 V factam exempto
onasterio S. Zoili, quia Sacrum Concilium Tridentinum Episcopis resti -
uit mrisdictinneui nedum in ecclesias Parochiales Monasteriis unitas, quas
singulis annis ab eis visitari, ur in cap. 7, Sess. 7. de ref.. sed etiam
ecclesias Monasteriorum, quatenus eis immineat cura animarum, ut
-P’ V ’ W -5> de regul. Miruisque autumat, prodesse Monasterio S. Zoili
^r<^*n*s duniacensis, quia in citato cap. ti, Sess. 25, de regul.
Et n AK ° PraeSLrvatur solum Monasterio d uni ace usi eum suis limitibus,
gretnt tUS ^Pntfer*s rcPutat privilegia a s. m. demente \ III concessa Oon-
Privii.I ,ni tl^*s,)b*tanae, cui unitum est Monasterium S. Zoili, ti
Privil ’ , vmi uuuum ox ^ au miME i iuj 1 1 d, turn quia
derutas. ^ Tmentina concessa luerunt sub expressa clausula: quatenus
uretis C onc:,: r
‘Hi'1 aliisque omnibus, quae essent praei udieial ia Episcopo, derogatum
h( 1 f \ i IS | ■ ji 9 1 jt 4
Privii. 1 'dentini non adversentur , tum insuper, quia Clernentinis
fuit ds."S ‘ omni.h>is1 ■
m. enedicto XIV in const. Firmandi r. - Advcrtcndultl ranuMi est
1 Cf. \
1 Cr x u
T v 4
,i7fu
Curia Romana
=8
quod s. m. Gregorius XV i:i const. Inscrutabili 1 sanci vit, ut personae quae,
cumque saeculares aut Regulares exemptae, curam animarum exercentes vel
administrantes Sacramenta in quibusvis ecclesiis regularibus sive saeculari*
bus, in his , quae huius modi curam seu admitti st rationem concernunt , omnimodae
urisdictiotii , visitationi et correctioni Dioecesani Episcopi, tamquam Sedis Apn-
< fulicae Delegati, plene in omnibus subii dantur . Praeterea defendit, nemini
licere in eadem ecclesia curam animarum exercere sine Ordinarii licentia
approbatione et examine, ut cavetur in can. Sane quia 16 , quaest, 2; nec
obstare indultum Sixti IV, quia resistit posterior censura Sacri Concilii Tri-
dentini in d >p. :i, Sess. 25, de regular et quia expresse quibuscumque
contrariis derogatur tum a S. Pio V in const. Ad exequendum ,2 tumas.m.
Benedicto XIV in praedicta const. Firmandis. Definiendum itaque erit ah
Eminentiis Vestris: M
1. An Parochialis ecclesia Sanctae Mariae Magdalenae unita Regio Mo-
nasterio Benedicti nonnn, sive regulari illorum ecclesiae sub titulo S. Zoili in
l illa df' Carrion Ordinis Clumacemis, ordinariae hcrisdiction i sil subiecta, et
pastoralis illius visitatio, omnesque actus ipsam visitationem respicientes ad
Ordinarium Palentimim pertineant? Et quatenus negative:
2. An liceat Abbati dicti Regii Monasterii exerceri facere animarum curam
supradictae Parochialis ecclesiae S. Mariae Magdalenae per Presbyterum sive
saecularem, swe regularem ad eius nutum amovibilem , sine Ordinarii Palentini
acent W' approbatione et examine in casu?
pte, ete . Sacra, etc. respondit; Dilata, et ad Eminent issimum Praefectum ,
itixta mentem. 3 J
f Thesaurus Resolutionum, tom. 32, p. 160-163].
3729.
S. C. C., Venusina, 25 iun., 30 tui. 1763.
in folio Congregationis habitae die ± dpr#»mK^e - - . , .
mill ic adsunt ,;cd«» Cathcdrali Venu*
prjcbe.nd.ae «P^tae, sed omnes fructus sunt commune
loiaqut. massa capitularis consistit in distribufmnik,,,. -j- *
pars inter solos Canonicos relion.l. i * cluot,d,anis' <luan"
Mansionarios dividuntur Et cum dic u. ® duae Partcs mter Canonicos e
praesentibus e. lV ““ ~ 1 l «gulariter debeantur soli
dentini in cap. ta/s,*, f* ^
rum prima quatitor .„1 eam pertinent uuVtio , 'J r"? q“°
arhitno possit assumere in suo servitio rl ’ Episcopus pro su<
^rvitio Canonicos ac etiam Presbytero
«J
V itfj.
1 1 i
X
* - BuH. Rom.j tg
jf1 «i
f
Recolit lienum, i
m 4, II. p m.
n
n
i’ * ■
T» ^ r:
J .‘‘i S i
S. C. Conci hi
29
Mansionarios ita, ut isti Episcopo servientes participare valeant de massa,
deque distributionibus quotidianis etiamsi choro non interveniant.
gt quod Episcopus valeat assumere pro suo servitio duos Canonico
qui inservientes Episcopo, Ecclesiae sponso, ipsi Ecclesiae servire videntur,
expresse sancitum est in cap. De caetero y, et in cap. Ad audientiam 15. de
clericis non resid. Cum tamen praefati textus loquantur solum de Canoni
iduo contenditur nomine Capituli, non licere Episcopo assumere pro suo
servitio Mansionarios. Ratione tamen huitismodi .-vitii Episcopo praestandi
autumant Oratores, solos fructus praebendarum acquiri posse a Canonicis
absentibus, non autem distributiones quotidianas, quia in dd. cap. De cae -
/rroet m cap. Ad audientiam , de clericis non resid. fit mentio de solis fructibus
beneficiorum vel praebendarum per eos lucrandis. Ponderandum tamen,
quod Oratores in 2. dubio videntur innuere, quod sola tertia pars, quae
peculiaris est Canonicorum, habenda sit loco praebendae, icieoque amittan-
tur duae aliae partes communes cum Mansionariis, praeter alia emolumenta
funeralium et anniversariorum, quae distributiones minutae vocantur.
Sed opinioni Oratorum adversari videtur inconcussa sententia huius
Sacrae Congregationis, quod ubi omnes fructus consistunt in distributioni-
bus quotidianis, duae partes habendae sint loco praebendae, quae in absentia
acquiruntur a Canonicis inservientibus Episcopo, et tertia pars cedens loco
distributionum, accrescat interessentibus, ut consuit in Iratum., io maii mqS.
rescribendo: Canonicos Episcopo inservientes lucrari dehen omnes f rudus
marum praebendarum amissis distributionibus quotidianis; quodsi omnes reddi-
tus m distributionibus consistant, ipsis deberi duas ex tribus partibus omnium
distributionum, dimissa tertia, quae inservientibus accrescat, ut in Lib. 48
Decret,, p. 222, licet ccteroquin null.i subesse possit amaritudo quoad amis-
sionem emolumentorum funeralium et anniversariorum, cum vere non sint
distributiones. ■ <j!h|
lignabuntur itaque EE. \ V. definire:
1 . An duo Canonici, qui Episcopo inserviunt, quique Choro non interveniunt,
neque aliis functionibus ecclesiasticis assistunt, possint ae debeant non solum par~
ticipnrc de praebendis, verum etiam de quotidianis distributionibus eo modo,
quo participant Canonici praesentes ct inservientes?
2> An, si in Ecclesia Cathcdrali tum adsint praebendae , sed tota massa capi-
. M',s ^nststat tti distributionibus quotidianis, quarum tertia pars stat loco
pu c/tduc c/ datur Canonicis praesentibus ultra alias duas partes, quas habent
i!v ■ a/,Slomriis communes, liceat in hoc casu duobus Canonicis servitio Epi-
(Ji. 1 a' ' 11 tls' Participare de alia portione consistente in distributionibus quot -
45 ’ !,pl °plunte, quod Choro aliisque functionibus ecclesiasticis non intersint ?
vtl e ” ^/,scobtiS eius arbitrio possit assumere in suo servitio Canonicos,
Partem ,r^'v?eros Mansionarios? Et quatenus affirmative ad utramque
4 * " 0 1 1
J* >>u ^esbytert 1 lansionari/ Episcopo servientes participare possint dr
tarfir;l ^UV 4uot$tan*$ distributionibus, etiamsi Choro non intervenia t. u*
T""? •«« ti
-5 '■«>« 1763: h’rm ,,,-opositu.
30
Caria Romana
Die jo iulii 276.} Sacra, etc. respondit ad 1 . Negative quoad distributiones
quotidianas.
Ad 2. Negative quoad tertiant partem, quae stare debet loco distributionum
Ad 3, Affirmative.
Ad 4. Provisum in prima et secundo ,
(Thesaurus Resolutionum, tom. 32, p. 177-183. 193].
3730.
S. C. C., Beneventana , 6 aug. 1763.
Accusatus luerat Sacerdos loannes Bettini homicidii, eumque Archiepi-
seopalis Cuna Beneventana ob retractationem delatoris dimiserat cum clau-
sula: novis ct non novis supervenientibus indiciis.
Hinc illius precibus Sanctissimus benigne annuens, literas apostolicas
in forma brevis expediri mandavit, quibus Vicario Capitulari Beneventano
mandetur, ut eum Oratore super irregularitate , praemissa de causa contracta l
utSpiUSPt.
[Liber 193 Decretorum, p. 334 a tergo].
3731.
S. C, C., Teru/en., 27 aug., 24 sept. 1763.
habita dic 3 iulii ,762, verum
proponitursuMn d 1 \ el Teton"e«'r dubium. 1 Nunc igitur causa
■ ■cum Serrano nam t. _u 1,8 lnter Reirujn Sudos Baguem t.mtum ct Dumi-
cium deseruit iv 7 1US contr‘l:'1'r°r lacolnis Escriche sua sponte iudi-
z ;dd::rr ? • r » p* «»* ~ mmu,
inhabili in sui praeiudicium oui . 'fP^nt'lll,>ncm Dominico Serrano omnino
fundationis, atque ex indicio Qrti^^**** qualific*tus i,,xta lc8em
dubia: tnagis idoneus. Duo itaque habentur
I. An sit locus dupautttioui Clerici Dominici Serram in c mu»
pt&Xttst-1--'
1
[Thesaurus Resolutionum, tom. 32, p 2, -_T_ '
.S'. C. Concilii
V
3732.
S. C. C., Novarien 26 nov,, 17 dec. 1763.
Proposita hac causa dic 11 septembris 1762, rescribebatur dic 25 $Cp_
tefnbris eiusdem anni:1 Dilata , et scribatur Episcopo pro transmissione acto-
rum. Obtemperavit Episcopus, atque acta transmissa sunt. Episcopus novam
relationem adiicit, in qua de unione necessario ac recte atque ordine facta
cumulatissime ac sine ulla animi contentione disserit, ac c\ visitationibus
praedecessorum Episcoporum et plurium testium affirmationibus causam
omnino necessariam atque utilissimam unionis probari contendit, ut acer-
bissimi atque inveterati odii pestifera germina ex illa hominum communitate
exterminarentur. Contra vero, qui de unione Parochiarum queruntur, hanc
discordiarum acerbitatem imminuunt: probant, utri usque Parochiae incolas
matrimoniis se copulasse, affirmant, cx ipsa unione augeri discordiam ac
damna, cum plures sine Sacramentis obierint. Cuncta igitur EE. PP. aequa
lanee pensitabunt ea, qua praestant, scientia iuris et prudentia.
Die 26 novembris i/6j: Non proposita.
Dic jj decembris 1763 Sacra, etc. respondit: Affirmative.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 32, p. 249-232].
3733.
S. C. C., Tranen 17 dec. 1763.
iVoposata ac resoluta fuit haec causa in Congregatione habita die 14 ma ii
proxime praeteriti. 2 Acquieverunt omnes praeter unos Religiosos S. Ioannis
‘ qi!£ contro' crsiam instaurant, atque iniuria se non comprehensos
^ e icant m exemptione aliis Mendicantibus concessa. Addunt, oinnia bona
curn i PaSSr^a- sPectare Communitatem, quae bona dedit pro
Atro ' “.'rm!S? quod in casu, che detti Pudri si occupassero in
che fosse contrario a detta ospifalitd . sia lecito adetta t 'niversitd
tale mtrorto di essa sensa contraddisiouc : hinc Hospi-
**Wlis nuV o?n >eSSC COI11PrcJlcnsum >n instructione huius Sacrae Congrega-
; ) tbiurn 1. U * C ano ret,nent ct b lo> ficorum tantummodo administrant.
— — ~
*Jif * t
casu? statu,wm* recedendum a densis quoad PP. S. Ioannis de Deo in
Die efc S
tionc ir r - ’ >esP0,idtt: Praevio recessu a decisis, bona pro manuten -
Dotalis B arui i non teneri A
6Saunis ^es<Jhitiotium, tom. 32, p. 259-261].
32
Curia Romana
3734.
S. C. C., Spoletnnn , 14 et 28 ian. 1764.
Episcopi edictum, de quo est controversia, ita habet: sHntenda abdit»
Puso dei ionnelto; num Sacerdote o Chierico di Ordine sagro, ne’ divini O//V
0 in altre ftmzioni sagre , uiolto mena poi nel celebrare la Santa Messa , passa
sernrsi di allra veste , che della talare. Poenam statuit suspensionis a divinis
per quindecim dies, reservatis suo arbitrio.
Ex tota Dioecesi, quae paruit, Ecclesiastici Comitatus Nursiae, Cassiae
et Vallis Narci reclamantes, hanc Sacram. Congregationem adiverunt. Alle-
gant, quod in sua regione montosae viae sint difficiliores et asperiores, quam
in planitie; se inter praegelidos et nivosos montes versari; maximos ibi im-
bres, perpetuum gelu; difficillimum transitum de loco in locum; haec notis-
sima a pluribus confirmari testibus. Augeri omnia, quia sub una Parochia
plures sunt villae, castra ac domus ruricolarum, plures ecclesiae filiales dis-
sitae ab habitatione Parochi per unum, duo et ultra milliariu; Parochos*
resbvteros pro administrandis Sacramentis debere huc illuc diu noctuque
cursitare; non solum difficile, ut praescriptum Episcopi impleatur, ob incom-
no a et pencu a> sed prorsus servari non posse. Ideo priores Episcopos de
ioc non ocutos, > ei saltem breviori illa veste, quam hodiernus prohibuit,
contentos fuisse. r ■
Episcopus interrogatus respondit, se id fecisse secundum canones, Con-
ppmnf UM^U a laru?p toecesium. Impugnat incommoda, quae contra con-
ndent,na’ Scss- r4* 21 praescripsit deferri vestem
Sacra Con^ruentem ittxtd Episcopi ordinationem et mandatum.
ooenl! ” "umquam reProhavit Episcoporum decreta de hac vesti;
est ut in J hiberf^rSC ** immu*avit n{,nnimquam et persaepe moderata
mm I 1 aUgtlStl I7o8’Mn Bisacciarum, 1 martii 1738,* Du-
Dium, ui quo quaeritur, est i TH
zzfcim‘ar" 1761 ******* *»•* /wMS, e, pm^
dTu "rS,"e' C"“'V" ' Va»« Nmd m casu?
ute 14 innuant i/ 64: A an proposita
[Thesaurus Resolutionum, tom. 33, p. I2., , tS,
® jrii
3735.
S. C. C., Civitatis Castellanae , 28 ian., 18 rebr. 1764.
Funus super cadavere Sylviac Paglia in Ecclesia Cathedndi Civitatis
Castellanae peractum est contra decretum Episcopi, qui petentibus Patri-
bus Minorum Conventu; dumi illud agendum mandaverat in ecclesia
S. Francisci, quae sepulcrum Familiae habet. Quaestio instituta est in Curia
Ordinarii super attentatis, sed delato interim i ussu Episcopi ad illam eccle-
siam cadavere, nunc de iisdem gitur in iu< Sacra Congregatione, quam,
relicta Curia, adiverunt Conventu ales, qui emolumentorum funebrium resti-
tutionem integram quoque petunt.
Propugnant, non dubitari in i ure. qimd non electa sepultura a defuncto,
funus eius sit peragendum in ea ecclesia, ubi Familiae sepulcrum extut:
hanc doctrinam communiter receptam ex notissimo textu in cap. 3, dc
sepuit ., in 6, constabilivisse Sacram hanc Congregationem in M assoner.,
17 aprtUs 1706, 1 in Lucana, 14 martii 1722. - in Volatemma, 16 mur-
tii 1726. 3 De eo vero, quod attinet ad restitutionem emolumentorum,
contendunt, illam impugnari non posse, quicumque etenim fuerit con-
sensus viri super funere uxoris, non potuisse per Capitulum conte nui’,
decretum Episcopi.
Exadversa parte Capitulum se tuetur cx consensu superstitis uri.
qui etiam consensu filiorum et heredum matris id fecisse declarat. Alie-
gat. m constitutione Regimini , 4 s. m. Sixu IV statui, quod defunctorum
consanguinei nequeant cogi ad celebrandas excquias in ecclesiis Far -
chialibus, quando cadavera tumulanda sunt in ecclesiis Regularium, pr< -
ptereaque a contrario sensu optimum argumentum sumi, consanguineos,
cum id velint facere, non prohiberi.
Dubitatio unica exurgit, quae controversiae nexum facit: nn volunt.^
heredis pro voluntate defuncti habenda sit. De iurc autem c*t, quod cada-
vera eorum, ijui de se aliter non constituerunt, sepeliantur in ecclesiis
arochiac vel in sepulcris pro Familia conditis. In eam rem sum res< -
uitiones in cit. Volaterrana, 16 martii 1726 et in Sabitien.t iS decem-
hns 1734, '• Dubia sunt:
. 1 . . n wdaver Syfvtae Paglia potuerit asportari ad Ecclesiam Cathedra-
m .. tutatis Castellanae ad effectum funus peragendi ? Et quatenus negative :
C lPiat emolumenta funeris A rch i presbyer seu I tcanm Curatus
fifit 1 Cathedratis dictae. Civitatis restituere teneatur ecclesiae S. Fran-
tm m casu?
Dte JS knuarii i7(>4: \on proposita.
, N* 3040
\ ^ M. 32 jS
Cfl N 3313
* 3. III. p. 143
34.16.
Va/.
3
34
Curia Romana
Di? tS februarii 1764 Sacra , ctc. respondit ad 1 . Negative, et ambi
Ad 2. Affirmat ire quoad integra emolumenta , excepta quarta canon
et amplius, ntca>
[Thesaurus Resolutionum, tom. 33, p. 32-34, 36].
3736.
S. C. C., Alarsorum, 28 ian., 18 febr. 1764.
Anno 1644 Marsorum Episcopus confirmavit donationem, quam
nes de Blasettis fecerat plurium bonorum suo familiari sacello S, Midneli.
Archangelt m Parochiali ecclesia S. Sebastiani terrae Massae, 'ac ex ii,
Beneficium ecclesiasticum erexit auctoritate ordinaria et impatronatus con-
stin.it favore praefati loannis cum pleno iure praesentandi... ' — -
prrrwMM Ecclesiasticam Beneficii ecclesiastici capacem. loanne/idem anno
“T* P*"* Paupcnim Matris
mento l ftfralcZ-raCM‘!!a f - *aPaln"al0~ “desso per allora
pmento g{ mfrascntti mtei eredi m agni miglior modo che posso e devo con
Si
- ld de vanando beneficio curarunt ac secundum eius
sk ttq:,rr;emnumpr-6fam p~,nt
N.ctium omne huic Sacrae *«*«"»* Sanctissimo.
Alie.rint nm„. . . . .“PVtiom remissum est.
nis, quae non requi ri^niri* ™,lismodl heneficio tum ex litera fundatio-
« *» quia
quae peragi potest tam mr 0 ,ert> Ruam celebrationem Sacrorum,
Hodiernus beneficii Rector non^f °tem saccidarem» quam regularem,
non intercidat. re raga tu r, dummodo beneficium viventi
Agitur de Ecclesiastico beneficio saeculari V 1 t , ]
regula turis canonici c tn r,t„. r ■ afcuiJn- ' ulendum, num obstet
» *Tc** «*' NuUm'
lS lunn 1735.1 Videndum, ;m . S' ,C?nSre^atl° 111 Frtsingen.,
quae ineat clausula: quaecumque Persam, F U/ndatl0ms obstet petentibus,
aipa.x. Dubia sunt: * elesiastica beneficii Ecclesiastici
I. An liceat Patribus Scholam »; fl
tiom Missarum in rasu? QUate , s<iUsfacer e per seipsos celebra-
II; An sit considendum Sio tw- 1 1
Die _',V nutuum 1764: i\„„ proposita ‘ ' ‘^"'"satione m casu ?
uuttutrii 176A - V#tti *
Dic tS februarii ]± W,f f
f Thesaurus I"* '"' raW «d I
ini, t<
J j t
R- 29-31, 36]
ll. .\ egatire
1 Ce N
344,1-
S. C. Concilii
35
3737.
S. C. C., Palentina, 28 ian., 18 febr. 1764.
luxta mentem dilata fuit resolutio huius causae in Congregatione ha-
bita die 4 iunii 1763. 1 Non usque adhuc de sua contumacia desiliunt
Monachi: hinc instantior factus Episcopus petit, ut modus tandem con-
troversiae ac finis imponatur. Addit, frustra eos expectari, qui ab initio
huius Sacrae Congregationis indicium, ut declinarent, summopere enisi
sunt. Eadem dubia sunt.
Die 28 innuar ii 1764: Non proposita.
Die 18 februarii 1764 Sacra , etc. respondit ad 1 . Affirmative in iis. quae
curam animarum et Sacramentorum administrat tonem respiciunt.
Ad 2. Negative.
{Thesaurus Resolutionum, tom. 33, p. 34. 37J.
3738.
S. C. C.t Terracinen 14 apr., 12 maii, 2 iun. 1764.
Parva ecclesia S. Nicolai Barensis in agro Somneni est Terracinen.
Dioecesis. Bismille et ultra passus ab oppido distat; ad Moniales Cister-
cienses S, Mariae de Ile Caune, pertinet; eremitae custodienda persaepe
data est, perpetuis direptionibus obnoxia; necquicquam multoties repa-
rata impensa Monasterii, nam devastatur iterum; receptaculum saepe-
numero pecori, non raro hominibus facinorosis perfugium. Moniales
anno 1761 supplicarunt Sanctissimo, ut profanaretur, translatis Sacris
aliisque oneribus ad propriam ecclesiam Monasterii, quod quingentos
pa>sus ad oppidum numerat. Rei cognitione ad S. Congregationem delata,
auditus Episcopus omnia probavit confirmavit que . Sed uti res secundum
or inem iuris cognosceretur, ei rescriptum est, ut procederet, prout de iure
<a 1 ,>n)l‘CUoncm processus super abusu ecclesiae , de qua agitur et defectu medio-
rinti ad consulendum illius decenti manutentioni . Pervenerunt acta.
onrilium I ridentinum Sess. 21 . cap. 7. de ref, post demandatam Epi-
^ opis ecclesiarum restaurationem, si ea expleri nequeat, mandat , ut pro-
do tr' n°n lamen sordidos usus, loco, beneficia simplicia transferam in
, u,siUu! alias ecclesias locorum eorundem seu viciniorum arbitrio suo ,
qu? m iisdem ccdesiis erigant altaria vel c appellas sub iisdem invocationibus,
1/ t,! ■'r" eT(<ta (dtacia vel cappellas transferant cum omnibus emolumentis
tst 4 ' r* Paribus ecclesiis impositis. Id ipsum non raro fieri mandatum
in a *a iac rmim circumstantiae id postulent, ut aediculae praesertim
ntur- 1S > quae plerumque perditis hominibus usui sunt. Quae-
3 6
Curia Romana
I. An sit focus profanationi ecclesiae ruralis S. Nicolai de /Sario a 1/
vialibus Cisterciensibus in territorio oppidi Somneni possessae i„ casu ? i
quatenus affirmative: ' u
II. An sacrae /magi nes, su pe flecti Ha et onera quaecumquc in eadem eecl,
sta existentia transferri , et respecti ve adimpleri valeant in ecclesia trohn
dictarum Mottialium in casu ? " a
Die 14 apri fis 1764: Non proposita.
Die 12 maii 1764: Non proposita.
Die 2 ttmii 17(14 Sacra , etc. respondit ad l. Affirmative iuxta votum
Episcopi * um
rvuf‘ et (luoad 0Mra snibatur Episcopo iuxta instructionem
[thesaurus Resolutionum, tom. 33, p. S5-S7, 95, io6].
3739.
S. C. C., Embricen., 19 ian., 9 febr. 1765.
brisD,t? habita ^ 20 novem-
ann„ '1--V d data fuit die 23 Septembris 1747. 2 Rediit canonicus
cshibuit- 3uib“a iu» suum clarissime com-
que Xuntio ftnmmUr ’ r0®,anS' ut a decisis recederetur. Scriptum est itt-
ex eius relatione S*° ‘c0’ “d quae morae interpositae fuerint, inspici posset
dedit. T nstantiorc ^factn Cte*™ n **** fortasse victus
protrahenda non est. P Capituli contumacia, causa ultra
in ordine a latere Pniepositi ac^ UniUun hlissc Canonicatui septimo
rem et nomen Canonici, sed vcmm^aoT' P vY ac^uisivissc hono‘
lanatum. Probari hoc ex ioso faem- f P,f 1 acquisivisse sacel-
nonLe.,an!TcCreT^llon;rW 5**T* ‘ Post™odum vero
erat, suo choro et stallo aavisum Ca"onKU"‘- q«‘ et Sacellanus
Capitulum non potuisse natura i positis certum esse in iurc,
«P- Super * i 'Ztr .“ CUm 'VT^ «*"• *• *
quod pertinet ad celebrandum Sacrum r i Romam' dc dect- r)c «> vero,
tualem penes Capitulum esse; Chrftiilum * ?“• ***** Ccrtllt’ Cliram babi'
et functiones parochi ;ih s acere £«», decimas et oblationes percipere,
est recensendum* * r ^uas onus celebrandi pro populo
veros Cmo,,"c^Td«qlT");,,,";;"r'f lal“7™Cim • ™"' rJc“n° °*
\ens, qui ahoquin essent quindecim n. >,osrtl non posse esse ex
brandi Missam parochialem, allegat Sacci qU°d rcsP‘cit nnus ceIc'
bendam omnia tum certa, tum incerta oir^K^i* praeter divitcm prae-
P “lalia emolumenta liabere;
■S’. C, Concilii
37
ideoque in cum dem id onus incumbere ex Conci!. T rident., Sess. 23
cap. 1, dc ref. Quaeritur: ' * -
Afl sit standum , vel recedendum a decisis sub dic 23 sept. in casu ?
Die 19 innuar ii 1763: Non proposita.
Die 9 februarii 1765 Sacra, etc. respondit ad I. Prae sio recessu a decisis
* f
mgative.
Ad II. Praevio recessu a decisis, affirmative.
Ad II/. et /V. /n decisis, et amplius.
[ Thesaurus Resolutionum, tom. 34, p. 18-23, 27 1.
3740.
S. C. C., Fulginaten., 27 apr. 1765.
Virginius Turchi, Prior Fulginatis ecclesiae* qui obiit anno 1762, testa-
mentum condidit anno 1755; biennio post codicillos ferit. Duodenarium
praebendariorum in ecclesia constituendum numerum heredem scripsit,
certis assignatis bonis. Reliqua bona legavit Canonicis. Plura et alia parva
ac pene inutilia legata fecit, ac certam eleemosynam panis quotannis stato
dic pauperibus distribui iussit. Yir sane moratus et probus, sed sui patri-
monii ipse inscius, ac festivissimi capitis, ambiguo et implicato verborum
circuitu amplissimam litium segetem reliquit posteris, quae adhuc recisa
nun est. Interea ingens reperta est pecunia in scrinio testatoris reposita,
quae patrimonium et controversiarum causam auxit. In codicillo autem
ec aravit: se il numero di dodtci beneficiati venisse giudicato recessivo alTen-
frntr, si possino ridurre a dieci.
Multiplicem quaestionem proponunt partes, quatuor capitibus com-
muni consensu comprehensam. In quorum tertio agitur de numero novarum
P # em arum constituendo. In qua quaestione ponderandum, an admit-
ritur8 Slt Cab:idus et suPputatio, detractis omnibus oneribus. Itaque quae-
> -1/q et quot beneficia sint erigenda in casu ¥
... dc\ ^an <l’ ttc. respondit ad 3. Dilata, et firmetur status coram Ordi~
citatis wteressc habentibus.
( saurus Resolutionum, tom. 34, p. 75-79].
C. C., Setina, 27 apr., 18 maii 1765.
J j-j •
s, m. cieme C vrina flatae seu Convictrices sunt Sacrae Familiae, quibu;
Docvia tituli 11 fn.ao 1 quaedam exigui reditus beneficia concessit
Antonii larrih° ^‘hpresstonc et extiticttone. Simili modo aliud Sanet
P°ntifex nn ,S es* s* Benedictus XI II anno 17C4. Eas idem Clemens
ancellino Cr V" a Iunsdictione Ordinarii exemptas Cardinali Petre
Htauno, s, m> vero Clemens XII anno 1731 post Corradini
38
Curia Romana
mortem Cardinali pro tempore Congregationis S. Ivonis de Urbe Pror.
ctori in perpetuum subierit.
Multipcx contra eas excitatur nunc controversia de contributione catho
dratiei, ctc. Hanc omnem Eminentissimus Cardinalis Caracciolo de Sancto,
bono Protector S. Congregationi delegandam prudentissime impetravit
De r, nempe de cathedratico, aiunt Oblatae, suum Monasterium exemptum
esse ab Ordinarii Jurisdictione iuxta modum et formam indulti M urna-
libus Farnesianis concessi. Ideoque non teneri ad cathedraticum, quod pro
iurisdictione, quam habent Episcopi super beneficiis, datur. Itidem suo-
rum, quae habent, beneficiorum titulos auctoritate apostolica extinctos.
Nec officere clausulam in concessione bonorum ad beneficia pertinentium
expressam: supportatis tamen beneficiorum et cappellaniarum oneribus. Intel*
ligi illam deberi de oneribus, quae intrinsecus beneficiis ex fundatione
inhaerebant, non vero de aliis, quae numquam convenire possunt cum extin-
ctione tituli, quae naturam beneficii et eius bonorum prorsus immutat.
Multo magis, quia cathedraticum numquam antea in ea Dioecesi Episcopo
solutum fuerat. Non potuisse propterea cogitare Pontificem concedentem
de supportandis iis oneribus, quae numquam ext iterant ante concessionem,
et quae post extinctionem tituli cum fis oneribus repugnantiam iuris habe-
bam. Hodiernum Episcopum nunc primum de hoc cathedratico cogitasse.
Decessores sua diviti mensa contentos fuisse hucusque.
Contra vero Episcopus propugnat cathedraticum deberi mensae episco-
pah iuxta taxam Concilii Romani. Unicum Convictricium perfugium esse
privilegium exemptioms. Onus Cathedratici beneficiis omnibus medullitus
mhaerere nec praescribi unquam posse. Exemptionem autem de iure nihil
proficere Monasten* super novis beneficiis, quae acquirunt.
a let rattumi c j»cn in honorem cathedrae episcopalis, etiam divite
Smrii T drCm CV?/"re"-> maii 1644, * Macerat en.,
EoiscoDis hoc ira «UMH*» 24 lul11 1 734- 3 An praescribi, vel remitti ab ipsis
QP, P h V Possll> ad rem facit: Amalphitana c septembris 1-0; 1
r *"*',, ; cathedruticun, super uuii^L, sed’u*r
quac favct Eropo' locuo
tituli extinctione unitis ? Ad rem ^f .c i u n ,j / ! VCru s"hleclwe ct cun’
Maceraten., s nafi ,7J+.» Dispiu"l|,n 2° ft,’nmrii ,W*
m y«fLnm!*/'tn"S l'amiliat lau«» ‘«r tthtn cathedraticum, et
Die 27 a (trita t76$: ,Vo,i proposita.
Die iS mait 176 \ Sacra rt, *, /■. ,
i Thesaurus Resolutionum, tom ' tT d -o s ' Nttatite- el a'"Pli"s-
u 34* P* /9-04, 94].
1 Cf
1 Cf
» Ct
1 Cf
* Cf
V
2651
X.
"423
\*
V
H2*p,
* e1 •
\
J J J >
\
S. C. Concilii
39
3742.
S. C. C.( Salutiarum, 8 iun., 13 lui. 1765.
Curia Episcopi contra Sacerdotem Bernardum Marinum excitavit
querelas, quia nempe ante aetatem legitimam novem mensium minorem
dolo ac fraude, cum falso testimonio aetatis sacrum Presbyteratus Ordi-
nem suscepisset. Marinus dispensationem ab irregularitate petiit Sed
preces reiectae sunt. Hinc alio se vertit: disputat nunc, se irregularitatem
non contraxisse. Ihignat enim, se nihil delicti habere, nihil dolo factum
qui necessarius alioqui esset. Ad haec probari, se errore dece ptum ex ipsis
literis testimonii suae aetatis nullo patenti vitio laborantibus, non cancel-
latis, non abolitis, datis anno 1755, tempore non suspecto, dum ad mino*
res Ordines promovendus erat. Neque obiici posse, quod ipsemet antea
ab Episcopo veniam petierit pro impetranda dispensatione aetatis. Dubi-
tasse tunc de sua aetate; postmodum literas testimonii inspexisse, lfinc
venisse iustam credulitatem, se nulla dispensatione indigere. Haec omnia
suo iurei urando nunc comprobare. Videri omnia bona fide acta, ex h
ipso, quod Episcopus, qui hunc defectum aetatis sciverat, sine dispensa-
tione postmodum Ordinem contulit. De eo vero, quod respicit exercitium
Ordinis, contendit, se suscepti intempestive Ordinis notitiam habuisse
dum in legitima aetate erat; ideoque quemadmodum in poenam non inci-
derat ante, ideo nec ab exercitio prohibitum postea ex communi sententia.
oena promoti ante legitimam aetatem iure veteri erat suspensio, sed
non ipso facto: cap. Vel non est compos, de temporib. ordinat. Haud dubium
amen videtur esse, requiri saltem ad poenam, ut quis dolo ac scienter
ccent, non ignoranter, vel insta ductus credulitate. Quaestio itaque ad
n .m er^ir* «©nderandum hic, quid iure de Alarini scientia vel igno-
verit^1 Praesu,n* debeat; quid faciat, quod ipse Marinus antea de hoc dubita-
inQuj ‘ Um^a tem c,dP u tA'pers non sit, quia diligentius de hac re debuisset
ratin t\ .JUm’ cl Muanti sit aestimanda eius iurata de bona fide asseve-
t0: ‘Addendum proponitur:
An constet de irregularitate in casu?
Die ° Wl".I765: ^°fl ProPOsita.
fri t „ ’ ndtt ij6 5 Sacra, ctc. respondit: Pro dispensatione ad cautelam,
1 hesaurus Resolutionum, tom, 34, p. 126-129 138].
3743.
SenogatUen^ 8 iun.t 13 iul. 1765.
^ngelus
^aptistae filio^K1 C ^f°nte Bodio Dioecesis Senogallien. Ioamr.
c°nstituendi . ^dtuit in universo asse Sodalitium Mortis cum onere
tempore locum^K^ Cert's dat‘s legibus. Substitutio non multo post
,lllt atque Itospitale constitutum est. \ erum decessores
4°
Curia Romana
Episcopi iteratis decretis sodalium negligentiam de hospitalis admini.stri
tione increpantes, testatoris voluntatem integre servandam mandarunt
'td frustra. Propterca hodiernus Episcopus nonnulla in sacra visit, tiniu'
..:u 21 septembris 1 76 1 de hospitali decreta edidit, Reclamarunt ilj»Co
Sodales, sed licet a biennio et ultra disputanda dubia proposuissent tarde
ad defendendam causam venerunt.
Asserunt, unicum semper hospitalis fuisse administrum; non immu-
tandam hanc consuetudinem. Duorum administrationem noxiam certe
tssc communi non adhuc diviso patrimonio. Hospitale nulla Ordinarii
auctoritate erectum. Episcopum praeter visitationem et redditionem rationis
accipiendam nihii praeterea iuris habere. Ita a centum supra annis servatum
: usse. Convenire ipsas synodales constitutiones, quae de Officialibus elj-
ndis quolibet anno nihil dicunt; approbationem solummodo, si ultra
annum exerceant, requirunt. De cautione autem danda decretum laudant
Quaeritur:
An bona hospitalis sint administranda per separatum ministrum ab
fl.us bonis Coit j r Gt^natQtis itt costi ?
, ,VI’ A.n ^udnistmtores praedicti sint approbandi ab Ordinario , et cavea
ueheanf de bene et fideliter administrando in casu?
Dte S iunii 7765.* Non proposita.
D* !?. '“f £'6> Sacr<1’ «te. respondit ad V. Negative.
,, , ad pTimam Panm> affirmativo ad secundam.
[thesaurus Resolutionum, tom. 34, p. 116-122, 137].
3744.
S. C, C., Pacem, 24 atigy, 28 sept. 1765.
c, J," “UZ1 «tTu^mThThCOl0galem nuper 0btinuit Ft
-u-rc, videlicet super J£ri: T X SUper Canonici Theologi r
sententia exmiiritur ", * leK'I'dl- Loncordi animo S. Congregati.
De ThXo n uiu "?? postcris <««*.
probat Episcopus. TheXXm Q f*? eSt' ' I'stori*“ narrat CaPituh
Theologos ah^ipsa "T™ fuisSe an"° '5
seu de em amsamluu lectiones h-is"™"1 '?67 de llle"h^"' 'm
contendere primum coepisse se „1 bl.‘,SS'' Anno '73a Thcolog
postea omni vita omiridpropterea f .ctm!, C^oncm non tcneri. I»?11
meatu Episcopus decreverit- C,*,,n, ■* , t4,t* ut anno T7O2 vacante Cai
moratis teneri lectionem, et proxime 'm*'H'ntem ad thcoh$
H,m imperare a pugnante Francisc Tohto ^ ^J**0"* **£
stani omnes, ut eius rei consultarinn . I j « conc(}rditer postmodi
rem. isque sententiam exciperent. "* S Congregationem def
Aiebat tunc Canonicus de Toleto tan* 1 ■
alienam. Suos decessores a centum oron^ ectl°nem a Tridentini mei
necessitatem huius lectionis, quam Ga^nSV?"-1^ Nu"fn ,hf
cus Poenitentiarius agit. Ades
S. C. Concilii
41
in Civitate Regularium domos, in quibus tum scholasticae tum moralis
theologiae lectio quotidie habetur. Ad Sacrae Scripturae expositionem et
interpretationem paratum se exhibuisse, sed inutili conatu auditorem ha-
buisse neminem. Non teneri itaque ad ea, quae suo muneri extranea sunt.
Affirmat nunc Capitulum, non ess< alienam hanc lectionem a mente
Synodi Tridenti nae, quae Sess. 5, cap, 1, de ref., licet principio ad Sacram
Scripturam tantummodo respicere visa sit, tamen postea indiscri minarim
de Sacra Scriptura ac de Theologia locuta est. Lectionum numerum , dies,
modum, ct materiam arbitrio Episcopi relictam esse. 1 Usum hunc in Eccle-
sia Pacensi ab initio obtinuisse. Obtemperandum itaque Episcopo, qui
materiam legendi designat. Nec referre, quod Canonicus Poenitentiarius
adsit. Non hinc detrahendum Episcopo, ut mandet Theologo, quod pro
necessitate populi casus conscientiae explicet. Clericos ad Regularium
domus non accedere; posse autem cogi, ut ad Ecclesiam veniant. Vtilio-
rem ei Clero et populo moralis lectionem, imo et necessariam in iis regio-
nibus. EE. PP. viderint, quomodo sit respondendum:
1. An Canonicus Theologus cogi possit pro arbitrio Episcopi etiam per
multas loco Sacrae Scripturae legere casus conscient iac, seu theologiam mora -
Im in casu Y
Die 24 augusti 1565: Non proposita.
Die 28 septembris 1765 Sacra, etc. respondit ad 1. Affirmative.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 34, p. 179-185, 195].
3745.
S. C. C,, Viterbien., 23 nov. 1765.
Agitur de declaranda qualitate sive ecclesiastica, sive laicali Cappdla-
nue, quae anno 1760 Centumcellis ex testamento Petri Hianchi ad altare
Michaelis Arehangeli in ecclesia Sodalitii Mortis a Curia Ordinarii
petente primo ad Cappdlaniam nominato, uti ecclesiastica erecta est,
ignaris tamen heredibus et Patronis, necnon Sodalibus Mortis ad ius nomi-
nan 1 su ^titutis, qui omnes nunc contradicunt, ac laicalem esse propu-
gnant. r r
CC-rtJ^UIT1 T^dem editum est: auctoritate Ordinaria ... cappellaniam iuxta
ywtionem quondam Petri Bianclu ad altare S. Michaelis Arehangeli
_• 1^ es**1 Confratcrn itatis Mortis Civitatis Centumcellarum perpetuo ert-
qt]j tn,m Michael Angelus et toseph Alaria Bianchi heredes Petri,
instifiui(nf,ITl'rtan habent, ite Sodales ad illud ius substituti, abrogamlam
rite f ’Un Cappel laniat ecclesiasticae contra mentem testatoris non
tuta md|In ' ! cant • Aiunt, agi de Cappel lania a testatore lateo consti-
tabendi V ,r^nar“ afUCtOritate quaesita, in quolibet dubio, uti laicali
n * ' * U Ul? dubium esse de voluntate testatoris, non solum
nato toties qualitate laicali, ex defectu mentionis dotis et insti-
4*
Curia Romana
turionis, et ex nunquam requisito consensu Ordinarii, sed ex ipsjs . .
simis testamenti verbis: qua! beneficio semplice o sia cappellania ^1/!"
che sia mera mente laicale , e. che /’ Ordinario sopra queilo o quella nonV?'
tnat avem tus alcurto , ne mat possa dtrsi ecclesiastico. Ex his inen °
apparere qualitatem laicalem apertissimam. Neque obstare factum I w"’
ratoris Andreae Cappellani, qui ignoranter, ac sine ulla auctoritate ,1*
contra ms clarum heredum ac Patronorum, quod sive ex facto nomini'
sive ex facto Curiae imminui nequibat. 1
Pro motor fiscalis Curiae ad iudicium non venit, sed folium transmisit
quo qualitatem ecclesiasticam vindicat ex pluries reptita beneficii appella’
tioT 1? “ CreCti°ne; » "e Mba «<=- « dotis cS».
Quae amem ST; altari- “ verbis; nominandi, cl praatmmi,
““**!" tcstat°r dixerit de qualitate laicali, respicere contendit nn-
voluit; ° K,S n0minai'dl’ quod’ 0rdinario «cluso, heredibus unice datum
Siastic°^dd eTJrimr88! °rdinarii auctoritate effici Cappellaniam ecde-
trono?I'mmSo ™ ™ sit' herede vel fc
non fuerit. Proponitur: aPPe lamae ecclesiasticae erectione alienus
neatur erectio farta ab Archangeh sit ecclesiastica, ita ut subsli-
Die 7c Saeta , et ia casu?
[Thesaurus Re^io^^ « "**"■
3746.
C. C., Novarien 2} nov . * t\ ,
o nov., 14 dec. 1765,
Communias Brolii a
riemis in una Parochia conchidL^ et locorum Dioecesis N
a Novariensi Episcopo proxime pi/ • F* sibi Parochiam cons
moda aucti sui populi, ac detrimen^8 a”^IS exPostulavit ad vitanda inc
ras.et confragosas in diem patiebat ^uae ob vias a
ecclesiam. Offerre se pro Sui P;imi«i' Hdberi decentem ac aptam in
et opportunam domum. Nihil cm L " SU stcntarione congruos redd
hantur pro fidei rudimentis S? T' cur «viti a suis laribus abs
recipiendis, cur voce et manu ,™d's * pro Sacramentis Eccle
occat, pascat et oves suas distincte n Carcre debeant, qui in re praest
tis non perraro obire cogendi 7bTr"^CaiCur sine Etclesiae Sacram
rm Sev,en;tla,m nov“ Parochiae erecrif Novarien*>* die 2 augusti i
anus Mediolanensis, ad quem Brolinm m 'erum Metrop
locum esse eHivit» « 1 «roiium annelhvrf v . “
chiiU v •• Petitae separationi ac ft{£f , l’ tllc l3 augusti
di rn ^“nu- T“dew inita inter Pto,™ ” ab ecclesia
d n,' ah° dcCrc,a fuit' •''Tn phKmit o '" Nunii « Brolii contt
qui illam nunc impugnat. P ta ,n,ta concordia populo N
S. C. Concilii
43
Interrogata de hac transactione Curia Novariensis respondit: annuendum
ase petitae separationi seu dismemhraiioni , non solum, quia homines Brolii
tempore hyemali, cum pluviae inundant, non possunt sine magna difficultate
parochialem Nunii ecclesiam adire , sed etiam , quia posita tenuitate redituum
ipsius parochialis , Parochus ipse impar est manutenendo Coadiutori propriis
expensis ; cumque piorum benefactorum concurrat oblatio assignandi de pro-
prio novo futuro Parocho congruam sustentationem, non videtur differenda
haec spiritualis consolatio eisdem hanc gratiam enixe postulantibus. Inqui-
ritur:
II. An admittenda sit dismembratio seu separatio ab ecclesia parochia!,
lori Nunii. et erigenda nova Parochia in Castro Brolii?
Die 23 novem hr is 1765: Non proposita.
Die 14 decembris 1763 Sacra, etc. respondit ad II. Affirmat tu . 1
[Thesaurus Resolutionum, tom. 34, p. 220-225, 240].
3747.
S, C, C., Terracinen 1 mart. 1766.
Posteaquam prope initium saeculi xnt Honorius III Privernatem ct
Setinam ecclesias Terracinensi umit, perpetuas controversias ad haec
tempora inter se loca eadem exercuerunt. Episcopus anno 1764 Priverni
indixit Synodum. Capitulum Terradnense ad eam A rchi presbyterum et
quinque Canonicos deputavit, data lege, ne sua iura imminui paterentur.
Hi autem, cum vidissent a latere Episcopi Archidiaconum et Praeposi-
tum Setinos, de iniuria illata contra suum honorem statim conquesti,
non audierunt inde imperium Episcopi, qui indicta poena suspensionis,
ne abirent, prohibuit. Xunc sua iura tuetur Capitulum Terradnense de
egi tus actae Synodi, an Terracinenses obligent, nec non de iniustitia et
irnu poena suspensionis ab Episcopo tunc lata.
. Synodo certum esse. Episcopum plures Dioeceses habentem in sin-
Y !s llY n alternis vocare Synodum Per unam non obligari Dioecesi '
YY’ non teneri accedere. Inde sequi, quod si Episcopus ad venien-
um ad Synodum extra Dioecesim 'Terracinenses cogere nequibat, prae-
Tptum, ne discederent, iniustum fuit, ideoque ad obtemperandum non
obligatos fuisse.
cmWa Episcopus affirmat, cathedrales, licet inter se distinctas, respe-
coacta <‘^1 Ununi corPus constituere, atque unam Dioecesim. Ideoque
u_10 ' .^no<^um obligare omnes, ut in Geruntinen. et Caria t en., 11 te-
riebant / ~ , otlllsS(-' demum recusantes 'Terracinenses cogere, qui rece-
CaP O *d^Ue *n°b<.‘dientes ecclesiasticis poenis deterrere simul ac ligar.
et e S)iP,,} his , de maiori t . et obed Concit. Trident., Sess. 6, cip. ,
*4> 4, de ref. Inquiritur:
44
Curia Romana
5. An Synodia celebrata in Cathedra! i Privernen. dic 24 iitnii 1764 obliget
Civitatem et Dioecesim Terracinen,?
<1. An suspensio A rckipresbyteri et quinque Canonicorum Ca/hedralis
Terrae inen . sub s tineatur in casu ?
Dii. ctc. Sacra , etc. respondit ad 5. Affirmative, et amplius.
Ad 6. Affirmative, et ad Emuni Praefectum ad mentem , et amplius.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 3;, p. 53-60].
3748.
S. C. C., Avenionen ., 1 et 22 mart. 1766.
Inter Capitulum Metropolitanae Avenionensis et Capitulum CotC-
riatae et Parochialis S. Agricolae eiusdem Civitatis controversia agitatur
de quarta funebri S. Agricolae danda pro parochianis quibuscumque,
:icet servitio Metropolitanae addictis, qui in ea Metropolitana tumula-
rentur, necnon de non sepeliendis in Metropolitana parochianis S. Agri-
colae, qui sepulturam non elegissent.
Ad 1. Capitulum S. Agricolae ait, se curam animarum habere ciusque
"nera omnia ferre in sua Parochia, idcoque sibi debitam quartam funera*
‘un* cap . A os instituta, cap. C uni super, de sepult., Clement. Dudum , eodem
tit. Expresse cautum id fuisse in literis Ioannis XXII anni 1321, dum eccle-
siam S. Agricolae Parochialem in Collegiatam erexit. Accedere constantem
'J?uni immemorabili tempore tot saeculorum cursu retentum.
Ad 2. Habere pro se iuris sanctionem, quae favet Parochiae etiam de
ano mas vel benefici atis, qui in sua propria ecclesia tumulentur. Appa-
rere cx monumentis, ita servatum fuisse semptr.
Ad 3, Apertissimam esse legem de sepeliendis omnino in propria eccle-
sia, qui sepulturam alibi non elegerint, aut familiae sepulcra non habeant:
cap. 1-3, de sepult . r
... C,,mra vcro Capitulum Metropolitanae ad 1. inquit; nunquam sol*
* 1 quar am a anno 1642 haberi ex libris capitularibus. Probari autem
p emssirne ex hbns ipsis S. Agricolae exhibitis in S. Congregatione Rituum
unquam ab anno 1668 exactam. Ad 2. Canonicos alioLuc Ecclesiae
Saerament/^0 hCnMtl0 Edictos, ubicumque domicilium habeant, in ea
hianos in ^ v®fos Cathedralis parochianos esse, ac uti paro-
alicni' ParoehCr,\ QCn °S" ^ ProPterea nullam quartam deberi
» • c L ntenucre ait, tantum viatores exteros vagos
'u,P,3rnd„"Ten'm ‘n ,0C" ',"miciliu» ™ Cathedrali Kcclf-
Quaeritur: qj
1 Parochiam S. Agricolae debeatur
l tarochumorum, qm ,n Ecclesia Metropolitana «pUianlur
.T-ffiffi '""P dCSUa Cattt^atai « Parochialis S. Agricolae debeatur
•fuorta funeraltum Canonicorum, Beneficiatonn,, ,/ v
J Jrutn aiiorurriQUt addictorum st r*
S
c
S. C. Concilii
45
iitio Ecclesiae Metropolitanae Avenionen. decedentium intra /imites dictem
Ecclesiae Parochialis , quatenus in eadem Ecclesia Metropolitana tumulentur
in casu i
, An Capitulo Ecclesiae Metropolitanae Avenionen. liceat sepelire cula-
terii parochianorum S. Agricolae in Parochia decedentium , non electa sejruC
tura in dicta Ecclesia Metropolitana in casu ?
Die 1 mart ii ij66: Non proposita .
Die 22 rnrtii 1766 Sacra, etc. respondit ad 1. A ffinnative, et amplius.
Ad 2. Affirmative, et amplius.
Ad j. Negative, et amplius.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 35, p. 60-68, 76],
3749.
S. C, C., Novarien., 22 mart. 1766.
Resoluta fuit haec causa in Congregatione habita die 14 decembris
anni 1765. 1 Nunc autem iterum proponitur sub consueta forma:
An sit standum, ve/ recedendum a decisis in casu ?
Die, etc. Sacra , etc. respondit ad II. In decisis iuxta modum, nempe use
locum separationi, facta obligatione in forma iuris valida praestandi congruam
m/ia Parocho, firma remanente annua praestatione ecclesiae S. Ambroi s
htmemae, necnon cum solo onere solvendi Parochiae Nimii loco antiquae
praestationis , pro una vice Hb. imperiales ijoo, scilicet 200 pio ecclesia, t*
nUijuas pro fundo eiusdem Parochiae, ~
[Thesaurus Resolutionum, tom. 35, p. 77].
3750.
S. C. C., Vrbevetana, 10 ct 31 niaii 1766.
j . n Vulsmii Dioecesis Urbevetanae unica est Parochialis er Coi*
[riati 'eclesia S. Christinae, cui Praepositus inservit cum quinque Cano-
hab ' ^U0S vocant. 'Tam Praepositus, quam capitulares su.
PraetT .^rae^en^af* Poeter communes reditus. Caietanus Canestrellius
pnc i^mivCralilUt’ caPtiu^‘es teneri ad se adiuvandum in cura, praeci-
^tionema1^0^ Prox*m*s’ ctu°d cum recusassent capitulares, S. Congre-
,nqoit Praepositus, de
admi
cimas praestari ad alimoniam eorum, qui spiri
itaque non | !ninf’ 11 P°pulo in compensationem laboris. Quemadmodum
de jjs deci 1 U caPftli^ares praeter suas praebendas participare tum
quod ferre dh tUm ^ emolumentis parochialibus, ita necessario sequi.
< xant quacct inique onera et labores Parochiae. Ob eamque
46
Curia Romano
rationem propterea quod collegio universo hoc onus iniunctum est, posse
Canonicos sine examine et concursu admitti, 'lem autumat conficere
inveteratam consuetudinem» quae in ecclesia est, ut Canonici Parochum
adiuvent. Ceterum, cum solus Praepositus nequeat in peramplo oppido
ciusque praeruptissimo situ non minus, quam toto latissime circumstanti
agro solus ubique occurrere, nc gens Sacramentorum praesidio carent,
idcirco non minus aequitatis, quam iustitrae esse, ut ipsius ecclesiae Cano-
nici, qui Parochi iuribus et emolumentis utuntur, in laboribus et oneribus
Parocho opem ferant.
Vindicant vero Canonici suam libertatem, ex quo sine examine et con-
cursu eliguntur, et etiam Clerici aliquando. Nulla unquam in literis de
cura animarum mentio facta fuerit, et ad audiendas confessiones sacra-
men tales indigeant peculiari approbatione. Multo magis, quod Praepo-
situs ipse, dum opus fuit, semper alios sibi adiutores assumpsit; vacante
autem Praepositura nunquam curam gerere coacti fuerint. Clarissimum
autem esse dicunt, totam curam penes Praepositum esse. Non admitti
Praepositum sine concursu et examine. In literis provisionis eidem curam
dari. Eo impedito Oeconomum deputari. Explorata haec omnia esse e\
monumentis, ex visitationibus Episcoporum, ex ipsa decessorum Praepo-
sitorum constanti affirmatione, quae omnia Canonicis libertatem asserunt.
I line omnino se non adigendos dicunt; quando autem in casu extremae
necessitatis adiuvarc Parochum debeant, deberi congruam pro incommodo
mercedem constitui.
Episcopus rationes pro utraque parte allegat, et concludit: videtur con-
gruum esse, eosdem , ut adiuvent, et agomzantibus assistant , hortari , et solum
mado et forma praescribenda cogi in casu necessitatis.
Sacra Congregatio secundum varias facti species, quae proponebantur,
sententiam dixit. Cetcroquin pensanda certe ex variis rerum conditioni-
bus res est, sed si intime ea res omnis inspiciatur, obligatio Parochum
adiuvandi omnibus, qui ex ecclesia sunt, suapte natura insidet, penitius
quam dici potest: nimirum aliquando ex caritate, si alias provisum populi
'.duti sit, cx religione autem et necessitate, si necessitas postulet. Salus
uum populi, et praesertim aeterna, suprema lex est: eam curare modis
omnibus tenentur omnes, et praesertim, qui dum de ecclesia sunt, de emo-
lumentis ecclesiasticis, sive beneficiis, sive oblationibus, sive eleemosynis
Lapmnt. EE. PP. edicent, quid sit censendum in ea quaestione, quae nunc
proponitur: * ’ ~M
- hi Canonici capitulare s GoUegiatae Ecclesiae S. Christinae teneantur
(Oddmvare Praepositum in exercitio curae animarum , et praecipue in assi-
stendis moribundis tn casu? 1
Dic io rnaii 1766: Non proposita, 9
DU 31 »wS Sacra, etc. respondit: Affirmative in casu necessitate
tantum, servato m reliquis solito, ct amplius . 3
Thesaurus Resolutionum, tom
35* P
u 7-1 25
42].
S . C, Concilii
47
3751.
S. C. C., Viterbien 10 et 31 maii 1766.
Orioli, quod oppidum Dioecesis Viterbiensis est, in ecclesia S. Antonii
Reformatorum S. Francisci Faustus Leoni sibi ct familiae suae utriusque
sexus construxit sepulcrum anno 1754, in quo ct ipse et duo filii conditi
sunt. Defuncto dic 15 februarii 1754 Sacerdote Dominico alio filio, de
eo sepeliendo quaestio orta est inter A rch i presbyterum Parochum S. Geor-
gii pro sua ecclesia et ecclesiam S. Antonii. Loci Vicarius mandavit expe-
ctari iudicium Eminentissimi Episcopi, et interim, salvis iuribus, ad eccle-
siam parochialem ferri cadaver, ibique funere exacto, deponi _ Iudicium
iupervertit Emi Episcopi contrarium ecclesiae Reformatorum, qui inde
reclamarunt, et modo de suo i ure, ut cognoscatur, postulant.
Aiunt, in ecclesia habere sepulcrum a Fausto Leoni pro se suaque
lilia legitima auctoritate extructum. Jbi Faustum ipsum duosque filios
tumulatos. De iure esse, ut in eo alius filius sit tumulandus: cap. Nos
mtituta 2, de sepult., cap. Is qui 3, eodem tit. in 6. Nec recedendum a
regula iuris propterea quod Dominicus fuerit Sacerdos, quodque in paro-
duali adsit designatum pro Sacerdotibus et Clericis sepulcrum. Animad-
vertunt etenim, non agi hic de Sacerdote vel Clerico addicto servitio
ecclesiae, vel 111 ea titulum beneficii habente, ut in ea sepeliendus omnino
®t( sed dc Sacerdotc nullo vinculo ac nullo beneficio parochiali alligato,
n casu praeferendum esse sepulcrum familiae, receptiorem ac veriorem
«se doctrinam Reiffenstuei, lib. 3 dccr., tit. 28, de sepult., § 1, n 13.
'CC!eMam S- f ieorgu esse simplicem parochialem, et non beneficiatam,
astitutam de simplicibus Presbyteris patrimonialibus.
lrp*timinCnt*SS*ri^US “P'scoPus de rc disserendo inter cetera ait: Data etiam
.* extructi°ne sepulcri maiorum praedicti Sacerdotis, adhuc apud
ero m ' tlS C0mProbatum novi, Sacerdotes non esse sepeliendos in sepul-
^^aionun, quando in Cathedrali vel matrice adest proprium Cleri-
„nica ’ SCpl.1 ci;um ;l ilealibus separatum. Cum S. Georgii ecclesia sit
L's eccles’5011 *• 'n t odrni °PP‘d°. nomen etiam habet ac qualitates matri-
bugtur et30 CU1 . rcsbytcri omnes oppidani, tamquam receptitiac, adseri-
trut j‘v e*clue defunctus Sacerdos speciali iure devinctus
g Co - cantus Gregoriani ac pulsationis organi.
alias, quod^6^*10 n.UniT i'ri,num de hac controversia cognoscit, de qua
latio. Hinc ^ir^p 'ud'cavd nunquam. At vero, ubi deficit lex, intrat
^Mcrum famiT* * 1 nat*vutn ius habenti praevalet ex canonum lege
JL
totius famili -• '"\1] Pra<SUITiptio est enim, unumquemque ad veterem
Praefertur sepult
«asticae. Vcm r propn
jnoHft -t n'tamen haec praesumptio voluntatis locum habet tantum-
* # 1 - ,
J * v * I 4J- I | ^ 14 I I U i i J \ j iav III U V- I v LV I Vili
P^cfcrtur SC COni0rm asse. Atque hinc sepulcro familiae
«asticae crum proprium officii ct simul collegatae societatis eccle-
modo
Sl DriD'1 " E‘UV^UIU]HLU VMlUlUcUlo lUtUIli flilUCE UUHUTII*
*b Quando j, 11111 peculiare ipsius ecclesiasticae societatis sepulcrum
■ CC omnta vera sint, videndum primo, an Dominicus in
Curia Romana
48
parochiali titulum non retinens, aut beneficiatus, reputari debeat perpetue
servitio ecclesiae addictus cum eaque ita coniunctus, ut esset cum illa
cor unum et anima una et cum aliis unico vinculo et unica mente cum
eadem devinctus. Certe Concilium sanxit, ut nullus ordinetur, qui illi eccle-
siae aut pio loco , pro cuius necessitate aut utilitate assumitur, non adseri -
batur, ubi suis fungatur muneribus. 1 Non ideo tamen hi ecclesiae adseripti,
qui in ea suis fungantur muneribus, collegium fortasse viderentur facere,
nisi ea accederent, quae ad legitimum constituendum collegium necessariu
requiruntur. Alioquin nulla distinctio esset de collegiis Canonicorum, Bene-
ficiatorum , Mansionariorum aliorumque eiusmodi, quae legitima aucto-
ritate constituta vera collegia sunt. Quando autem nullo certo iure cadaver
Dominici in parochiali sit necessario condendum, videndum, quid de
iure praesumi debeat de voluntate eiusdem nulli collegio et peculiari per-
petuae societati adstricto, et qui Faustum patrem aspexerat paucis ante
annis sepulcrum pro familia construere, atque in eo mortuum patrem et
fratres condi viderat. Proponitur:
A n cadaver Sacerdotis Dominici Leoni depositi in ecclesia parochiali
Ortoh, sit restituendum cum omnibus emolumentis funerariis, et humandum
m ecclesia S. Antonii PP. Reformatorum in sepulcro familiari seu maiorum
in casu?
Die 10 mati 1766: Non proposita,
Dn 31 mati /766 Sacra, etc. respondit: Affirmative , reservata quarta
Parocho , et amplius.
[Thesaurus Resolutionum, torn. 35, p. 129-143].
3752.
S. C. C,, Brictinorien., 31 maii, 21 iun. 1766.
, 17c sepelienda puella, quat in Monasterio S. loannis Baptistae Fori
Pompilii in Aemilia educationis causa degebat, Maria Sibonia, contro-
versiam contra Monasterium et Parochum S. Petri excitavit Vicarius Abba-
tl, *>arocJ1,ac S. Ruphilli, quae ad Capitulum Vaticanum pertinet. Pro-
visum est interea, ut cadaver in ecclesia Monialium deponeretur. Nunc
de controversia cognoscitur.
Praemittit \ tcanus Abbatialis, i am non probari electionem sepulturae
factam a puella e\ testimonio duarum Monialium, sive Medici et Confes-
sam, qui ab ipsis Momalibus audierunt. Adiicit, electionem si facta
esset, non legitimam, atque irritam fuisse, propterca quod non licet in
Mnmalmm ecclesiis eligere sepulturam Hinc concludit, restituendam
esae cadaver, quod depositum, non conditum est, cum omnibus emolu-
mentis funeris De reliquo, etsi electio sepulturae probaretur vel substi*
ncrctur, negandam non esse quartam Canonicam. J
\ x n i t i * t- f
Ih
S'. C. Concilii
49
Contra vero Monasterium contendit, electionem sepulturae satis super-
que probatam esse ex affirmatione duarum Monialium, Medici et Confes-
suri! Ambigi autem non posse, Mariam, quae in Monasterio educabatur,
potuisse eam sepulturam eligere. Quamobrem certat, non esse restituen-
Jjum cadaver, neque emolumentum ullum.
De electione sepulturae, quomodo probari possit etiam per nutus et
signa, res apertissima est apud canonistas: Neapolitana, 13 februarii 1666, 1
Senogallien. , 19 decembris 1739. 2 De sepultura autem in ecclesiis Monia-
lium, facta electione ab educandis: Penncn., 6 iulii 1737, 3 Feret rana ,
21 aprilis 1742. 4 Proponitur:
1. An substineatur electio sepulturae educandae Mariae Siboniae in casu f
Et quatenus negative:
2. An sit locus exhumationi et respectivt restitutioni cadaveris una am
juturis emolumentis favore ecclesiae S. Ruphilli in casu ?
Die jJ maii 1766: Non proposita.
Die 21 iunii 1766 Sacra, etc. respondit ad 2. Affirmative.
Ad 2. Negative.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 35, p. 146-152, 164].
3753.
S. C, C,, Co/on/en., 9 aug, 1766
A icnrius Generalis Coloniensis die 30 novembris 1758 pro ecclesia
parochiali oppidi Kempcnsis decretum tulit: Cum conciones quadragesi-
mas, quae quavis feria quarta et sexta serv atae sunt ab antiquo, minorem
utilitatem spiritualem conferant, quam catechesis, qua ct iu ventus et adult.
ad digne suscipiendum SS. Sacramenta praeparantur, volumus, ut pro
eo tempore D. Pastor per se vel per alium pio huic operi intendat, etc.
Impugnant hoc et alia vicarii decreta, lata extra visitationem, non moni-
tis neque auditis, quorum intererat, Quaeritur:
a\. An substineatur ordinatio catechesis faciendae a Parocho vel Sace/ -
iniis pro erudiendis pueris ad Sacramenta paschalia , loco concionis quadra -
gtttntalis, feriis quarta et sexta in casu ?
Ihe, etc. Sacra , etc. respondit: Dilata ad primam post aquas % suspensa
ttiteiiitj exenitione decretorum A *
[d hesaurus Resolutionum, tom. 35, p. 234-243].
1 Cf. N.
J Cf. N.
3 t f N'
1 ct.
i Cf N
■■ £
2790
3509.
3476.
353-
375*.
Uol
Curia finmatlti
3754.
S. C. C,, Novarten 9 aug. 1766.
Decidebatur do haec causa in Congregationibus habitis dic u decem
bns ,765 1 et die 22 martii vertentis anni. ‘ Nunc vero eadem itemm I'
ponitur sub consueta forma: 01 Pro*
An sit standum , vel recedendum a secundo loco decisis in casu ?
Jfd ( tC' SaiZU' etC\ rest>on{iil ■ «4 utrumque , et amplius
(Thesaurus Resolutionum, tom. 35, p. 234], ^
3755.
S. C. CM Andri e n», 20 dec. 1766, 24 ian. 1767,
Consultissimo S. huius Congregationis iudicio edito 10 februarii 1— n
£ &irirm,diCente ro"firmat“ #
dralcm e^e unLm o * Civi,ate Ecclesiam Cailic-
totius Civitatis et territorii; unicum Parochura
tricem in administratio» Sacramentorum rv''03' “f"’
proxime eflluxi determinata nuor,,, r . D‘e autem 20 sePtembns
suis finibus circumscripta,' k tertiam nLiT** Cmsdcm Civitatis reS*°
cuius ambitum Ecclesia S vlr„i,: c p p 1 partcm complectens, intra
est, ut ad novas pSLda, 1,^“ ministret. Reliquum nunc
iura ad officium Parochi * erSias m°do praescribatur, quae
cuitu huic praefinito. “ *
tita est. ongenes in 25 quaesita disper*
Uira a^uTex Sa™?cnta vel danda sepul-
ad dicto, vel aegrotanti aut absaueol' 'U ^er*co servitio Cathedralis
S. Nicolai, dubietate vacare inouir V* °”C 1sePu*tur^e decedenti in ambitu
ab eius Archi presbytero Sacram* aP,tu mn, quin illi exhibenda sint
pehendus, qPuia ■*%* ■ 1“^™* * Ca.bedrali sit
parochia degentes, non huius >('d r , enciclUc Cathedralis in aliena
spiritualibus reficiuntur, dicuntur parochhnf’ 't ‘i"'‘ "*** peraSunt’ *
ut Capitulo ms Sacramenta administrindi Af.qm,m csse propterc»
cliiam tribuatur. Contrariam i i' ^ sepeliendi cadaver sui paro-
ns vel Clerici» S. si quis ex Presbyte-
moriatur, non electa sepultura 1 ln„ . 'm *,tU ^^cdralis aegrotetur, vel
emm affirmat esse parochianUna
£\ C\ Concilii
Latneariijia tum
f' • 1 * jU. A L t
m r pi (ILI
vani, nam ipsa et matrix et communis omnium habetur Parochia
Presbyteri S. Nicolai saepius moniti nihil adhuc ex scripto exhibuerunt
Circumferent forsan eorum libellos EE. VV., quae rogantur ea, qua assolent!
jurisprudentia definire:
V. An Canonicis sive Presbyteris aut Clericis adseriptis servitio Cathe-
dralis, et habitantibus in ambitu dictae ecclesiae S. Nicolai, \ in casu infirmi-
tatis Sacramenta sint ministranda a Vicario Cathedralis , seu potius a Vicario
dictae Ecclesiae S. Nicolai in casu?.
VI, An iisdem decedentibus absque electione sepulturae , nec alibi eam
habentibus, sepeliri debeant in Ecclesia Cathedrdli in casu?
VII. An Presbyteris seu Clericis adseriptis servitio dictae ecclesiae S. Ni -
iofai, et habitantibus in ambitu Ecclesiae Cathedralis , in casu infirmitatis
Sacramenta sint administranda a Vicario dictae ecclesiae S. Nicolai seu
potius u Vicario Cathedralis in casu ?
VIII. An iisdem decedentibus absque electione sepulturae , nec alibi eam
habentibus , sepeliri debeant in dicta ecclesia S. Nicolai in casu ?
ihe 20 decembris iy66 Sacra , ctc. respondit: Dilata ad primam , et detur
dubium iuxta mentem .
Die 24 ianuarii Ij6y Sacra, ctc . respondit ad I*. Negative ad primam
partem, affirmative ad secundam .
Ad VI. In Cathcdrah, si in ea adsit sc pulchrum proprium , sin minus
m sepuichro maiorum, alias in ecclesia S. Nicolai.
Ad I //, Negative ad primam partem , affirmative ad secundam
Ad VIII. Ut in sexto. i jfM
[ I besaurus Resolutionum, tom. 35, p. 327-338, tom. 36, p. 1-5J.
3756.
s. C. C., Colonien ., 14 febr., 14 mart. 17O7.
. hac causa petentibus die 9 augusti superioris anni - Pro-
eo_0n Hls . ,lsc*dibus Curiae Archiepiscopalis Coloniae, S. Congregatio
repmV ^ 'mnucns> l^nc distulit suum proterre iudicium. Quuin modo
min^0^/ Ur Cans:l: P!‘lC3t,lt breviter innuere ea, quae Promotorum no-
non cf°.erumur- inquiunt Promoto res, formulam huius dubii
W no>m C?!re omi|ibus cum decreto Curiae Archiepiscopalis, Nam
a(i Sacram1 r°®at conc‘onibus catcchesim pro erudiendis tantum pueris
^^esimTc0111,1^ asc^'a‘ Praecipi t catcchesim feria quarta et sexta Qua-
tQtechp « ^ RUlJ conciones minorem utilitatem spiritualem conferunt , quam
Praepara' f^UU \C^ Ulvcntus ct odulti ad digne suscipiendum SS. Sacramenta
&SEuv «v. petunt responderi* ut serventur decreta
ni'ii uunt, decretam fuisse subrogationem cateche-
O
375^. »776.
3753*
Sz
Curia Romana
sis: paucissimos ad conciones accedere; utiliorem esse catechesiirv
et ipsam praedicationis speciem, ac Parochis stricte inculcandam pc|:
quum igitur nunc est, ut EE. VV. sententiam proferant.
Die 14 februarii 1767 : Non proposita.
Die 14 martii 1767 Sacra , ctc. respondit ad XX, Affirmative.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 36, p. 22-33, 35-37].
3757.
S. C. C., Viterbien 30 maii 1767.
Ad perficiendam fabricam Ecclesiae Collegiatae et Parochialis Sancto*
rum Fausti ni et Iovitae Civitatis Viterbiensis, quae de consensu Emi Epi-
scopi funditus reaedificari debuit, Capitulum eiusdem Ecclesiae post
grave aes alienum super Ecclesia et propriis bonis contractum preces
dedit, ut saltem pro scutis 1000 super decem Cappellaniis, quae in eadem
Ecclesia partam de iurepatronatus, partim de libera Episcopi collatione
ereci.ie irant, census imponeretur, hac tamen lege, ut suspensis respectivis
earumdem oneribus, ex harum eleemosyna fructus census solverentur,
..c resi uum pro eiusdem census rcintegratione deponeretur. Hisce ure*
cihus annuit b. Congregatio ac die 21 novembris 1761 commisit Emo Epi-
sctpo, ut Ven$ existentibus narratis et accedente consensu omniuin Recto-
rum et ationorum a p pe llaniamm, de quibus agitur, pedtam facultatem
^ccipient i censum summam scutorum 1000 tantum super fructibus
aniarum, pro suo arbitrio et prudentia Oratoribus
mV r r 1UUr r' ~l!oniam vero maior Patronorum et Cappetlanorum
snretri c tnSerat’ aPltlduni contendit, praefatum rescriptum exeeutioni,
CSS? enSU’ mandari dcbere* cum ^d maxime consonum
f;rr^rUl^ ^ eOS PraeciPue cogit ad contributionem pro
participant. 1 Un^^pmentur: ** * proventibus ciusdem quomodocumque
@Qpp€ll0U dissentientes iiiris remptUi* /* * * • *
tionem census pro fabrico Ecclesiae Llr T r n ?"" "d ""P
ptum S. Congregationis diei „ Zmt
Sacra, etr. respondit : AffiZtg ™
[ Ihcsjurus Resolutionum, tom. 36, p. 10q, .
3758.
S. C. C., Andriert., 1,3 Scpt. ,767.
Outa fuit resolutio huius causae die ^ 1 „ • •,
Nunc vero reproposita causa quaeritur: ‘+ Prox,me Practent
cusui" <ma 1 1 1,1 ,r ■ vm- s" standum, vel recedendum a decisi)
1 Pallottini, V. Ecehtia Coll^iata, i , nn .
1 rt N * y nn. i)m
Sm Cm Concilii
Dii, etc. Sacra, ctc. respondit ad V. In decisis , et amplius.
Ad VI. Praevio recessu a decisis, affirmative.
Ad VII. In decisis, et amplius.
Ad Villo Praevio recessu a decisis, negative, 1
[Thesaurus Resolutionum, tom. 36, p. 223].
53
3759.
S, C. C., Agrigent i na, 12 dcc* 17^7» 16 et 30 ian. 1768,
Postquam Ignarius Radosti Religioni nomen dederat in inch to Ordint
Praedicatorum motus, ut ipse asserit, suasionibus P. Dionysii Grcco Priori*
Conventus S. Dominici terrae Clusae, qui patrimonii sacri constiturioneir
promiserat, professionis nulli talem proposuit in Curia Ecclesiastice
Cusana, ubi morabatur, et sententiam suis votis conformem obtinuit
cum lege tamen, ut nisi infra quatuor nicnses de sufficienti patrimo-
nio luisset provisus, a celebrandis Sacrificiis arceretur. Deinde quum
in paterna domo vitam duceret parum laudabilem, Episcopus Agrigen-
tinus suo Vicario Foraneo iniunxit, ut illi i ni ungeret accessum ad Civi-
tatein Agrigenti, ct quatenus parere recusasse^ ut comprehenderetur
it aU.gatus transmitteretur. Extrema Ignatii paupertas imparem eum
reddunt ad subeundas itineris expensas: Quapropter Vicarius Eoraneus
.lum Pcr satellites domi suae sistere mandavit. Sed Ignatius ut id
audivit, ira correptus ac furore succensus ad Conventum Dominicariorum
properavit, igneo tormento munitus, et quum incidisset in P. Priorem
tiULrn suum infensum hostem, suorumque malorum causam txisri-
omf * exP.0i>w tf)rmcnto' ipsum interfecit. Criminis atrocitate perterritus
eotluc contumace Curia Ecclesiastica Agrigentina ipsum
tiarL t .TmUm dcdaravit‘ Deinde ** it ad Orbem, et a S. Poeiuten-
htimici(ir° utH,I.lem q^oad forum internum reportavit. A die autem patrati
Romae !! die 4 augusti 1757 ad haec usque tempora tum
anteaCta . !!> C11?tll:' commoratus est, ubi resipiscentiae et poenitentiae
testium Pmcbuit, ut habetur ex Parochorum aliorumque
sed i nu tj 1} t,on.1 b us; Pluries interim apud S. hanc Congregationem,
ffularitatc Kav't Pru dispensatione ab incursa ex homicidio irre-
mtntiam 1, .Cm ni,nc rcnov;u preces fusisque lacrvmis EE. VV. de-
diae iri . . nPi0rat. .ui, homicidium patrasse m calore iracun-
rpsuni non n ' *Mn ,l relatione Episcopi Agrigentini, m qua legitur,
datae contra F^S *trm‘' sumpsisse, quam post acceptam notitiam deman-
^“Igentia sj *!ni ‘ •,Ptltt"*ie. Omni proinde dignum commiseratione atque
inquisitum uit ^|r.‘lesert'rn ponderetur. Oratorem nunquam antea fuisse
sh‘ gessit .,] -U 1 c . Pa vc^ oli ensione notatum, et rursus se postea hone-
^abendam bnsse exemplo ecclesiae inserviendo. Plurimi insuper
1 emporis di ‘ r
1 Cr. \
‘iturnitatem, quum Orator a decennio in summa
.1776,
54
Curia Romana
egestate et Suctu vitam traducat. Denique animadvertendum proponit
non hic agi de dispensatione indulgentia Clerico ad Ordines promovendo
sed de hahilitando iam promoto ad exercitium Ordinum.
Ad rem autem praestat animadvertere, quod iuxta divinum eloquium
a ministerio altaris arcendi sunt, qui sanguinem humanum fuderunt. Hinc
cohaerenter Sac. Concilium Tridentinum, Sess. 14, cap. 7, de re/, ita dispn-
nit: Cum etiam, gui per industriam occidit proximum suum et per insidias
ab altari evelli debet; qui sua voluntate homicidium perpetravit , etiamsi
crimen id nec ordine iudiciario probatum , nec alia ratione publicum , sed occul-
tum fuerit , nullo tempore ad S . Ordines promoveri possit. Tenent autem
Doctores, Concilium tantum locpii de homicidio voluntario et per indu-
striam. In praesenti igitur casu examinandae imprimis erunt circumstan-
tiae, quae homicidium aut praecesserunt, aut in actu intervenerunt, aut
sunt subsecutae, aiiaeque in sui exonerationem ab Oratore expositae.
Notandum ulterius, an Orator se purgaverit ab infamia ex delicto contra-
cta. Certum est, ex turpi et inhonesta vivendi ratione infamia contrahi
ad text. m cap. Inter dilectos 11, de excesstb. Praelat.; verum si quis per
triennium saltem a pristina vivendi norma resipuerit et probitatis specintcn
praebuerit, infamia detergitur, ut ex can. .SV duo, 35, quaest. 6, et can.
Nunquam , 14, Dist. 56.
Lpiscopus Agrigentinus suam sententiam hac super re non explicat,
totumque Se remittit clementiae ac justitiae kk. \ \ ., tinae definire digna-
buntur: .
,*Iw sit locus dispensationi ab incursa irregularitate in casu?
Die 12 decembris iy6y: Non proposita .
Die 16 ia nuar I i iy6S : Non proposita.
Die 30 lanuarii iy68 Sacra , etc. respondit: Negative.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 36, p. 285-288, tom. 37, p. 2, 35).
3760.
S- C* c-> Firmana, 17 dec. i
7 <>8,
S Sicramenti creet» i„ Parochiali cccksB
' ’ *“:! Archangel, loci Montis Urbani Firmanae Dioecesis, facul-
tate m petiisset retinendi \ en Euchanctfir. Cll
1 1 • . K Mstiac Sacramentum in ecclesia S. Sai-
vatons ad ipsam pertinente ruerit* i * . . ,
:n 1: * t-L 1. , ' ■ 1 1 rae positus eiusdem Parochialis,
qui in suppuu hbeilo plura protulit 111 netii-if» i„,- i- •* . u,.
1 p. • s- , ’ Ul huiusmodi r eliceretur. M
a odii-. mo u omind Nostrn eni n*-« ^ i « .
tioni mandatu (iMu; . Prcccs oblatae fuerunt. S. Omgrcga-
omm.mdatu cum dubio r, spiciente facultatem retinendi Ven Sacra-
endi» functionibus. P ' <,U,Im,s ‘lu“ritur * Sacris P*"’
Ad a. dubium respici, ns functiones, q„,c liunt i Socienne Orator
■equum esse affirmat, ut illae privativi ■ IV, ° KUtc’
fieri solent in miinri ,,i ^ r> . . raepOSito peragantur, tum quia
llViI hi maiori u itari suae PnmnliUK*. , . ° 1
i aroclualts ecclesiae, tum etiam, q«ia
S. C. Cunni i i
35
id statutum est a Sacra Rituum Congregatione die io decembris 1703, *
tt ad haec usque tempora observatum, ut ex testibus colligitur.
Diu Societas expectata est, nec quidquam ad sua tuenda iura hucusque
exhibuit, quamvis praefixus eidem fuerit terminus ad illa deducendum.
Definiendum proponitur:
2. An tus peragendi omnes functiones pertinentes ad Societatem priva -
tice spectet ad Praepositum in casu ?
Die ty decembris iy68: Non proposita. 3
[Thesaurus Resolutionum, tom. 37, p. 356-361].
3761.
S. C. C., Trarten., 14 ian. I76t>.
Agitabatur haec causa diebus 14 maii et 17 decembris 1-63, - Nunc
vero in alia forma proponitur; videlicet:
1. An mensa archiepiscopalis teneatur ad taxam in casu ‘i
2. An Capitulum Cathedralis et Clerus tam saecularis , quam regularis
Cnitutis 1 1 ani teneat iu ad taxam , ttt qua summa, et a quo tempore in casu ?
Die, etc. Sacra, etc. respondit ad 1. Affirmative, deducto , quod impendit
An luepiscopus in contributione ducatorum 600.
Ad 2. Affirmative , deducto , quod impendit Clerus in contributione duca-
torum 600.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 38, p. ij.
3762.
v ^ (
revi*n -^q1 P°limartii S;icram iterans visitationem f piscopus Balneo-
der^^*5 ',,°cietat'i Aliscricordiac imperavit, ut ad electionem alumni proce-
interd r ’ UnC a.Uttm Officialibus Societatis redituum administrationem
plures Xlt' J)<'.cl]l,^*aS(Iuc Penes debitores sequestro subiecit; ac praeterea
wniinib* i.Us ulho Confratrum delevit, novos addidit, corumque
lacerantes^ 1° ta descriptis hanc sequenti decreto firmavit: Amoventes,
Seu arta*', ‘ ltl‘rl}a,i,<>s> aut quocumque modo alterantes praesentem tabellam
.W Confratres, sint ipso iure excommunicat i.
* in ct Confratres tulerunt huiusmodi ordinationes
Is r. • C 1 ‘ urnm° Pontifici oblato fusius exposuerunt, orantes, 111
W ru 8estae examen SU»**. k..:,. r- :
quas
gna-
ls rt,j 1 oiiuuu oDiato tusius exposuerunt, orai
tetur. Cvamcn Sacrae huic Congregationi committere
nim sir>;« ^l llr ex nrilculo Sanctissimi Kk. VY. demandata est, quo*
1 sapienti • f . . rfp
interius transcripta dubia resolvenda subiiciuntur
50 Curia Romana
Ad 2. Sodales sustinent, reintegramios esse Con fratres ah albo expuncto'
t^npllpn ntwni 11* islirtc rnunsrh 1 iflniK^t k inno nnllu /h/l
I vjpL llvl lUuO^|Uv flllUo «1/ wjJiavnpu ilU 1 lUtiaUo ^ LjUIu 11U 1 Id v IOCJIjT, pOtCSt^S gjj
eiiciendi Sodales in legitima possessione existentes, novosque subrogandi
quod unice Confratribus competit. Maxime, quia ex nova hac admisfiorv
mihnrta ^iint tranfliiLi i* r n cinp Hi vi ni rnltnc rl^i rimant-n
“'11 '.U tU Olli n. vvi 1 1 LtiiUil v t - l 1 1 1 J O I 1 It. Li 1 > 1 L 1 1 l— 1 1 J 1, 1,4 L l 1 1 1 1 C J 1 tO C \ LM" v’ 1 1 1 1 ’ f
piorum operum fuit intermissum. Asserunt ad 3. liberam Sodalibus com-
petere administrationem bonorum Societatis, nec eisdem auferri posse
'usi de abusu et dissinutinne ron^fit^rih In Ivir* diirom
* Jl1u v ^ vtl aai J L\h lv/i tou Lc 111. 111 UuV uLl IClll tL Ll J H ] 11 1 St nil~l ( 1 Hl*
nullo modo posse Episcopum se ingerere nt olurips H^rl-iravit-
r ciw ui^ci ttUj Lt l pi tn ita uctldl d VI l O* L-fm^re*
gatio rnpiscoporum er Regularium.
Ex parte Promotpris fiscalis nihil hactenus datum est. Episcopus indi-
cium EE. VV. expectat.
Circa dubia, quae proponuntur, inutile haud est praenotare, posse
quidem Episcopum ad tollendos abusus edictis praecavere, ut bona loco-
rum piorum fideliter administrentur, non tamen in administratione ss
posse miscere, sed illam Officialibus ad id electis relinquere debere, ut
resohit S. C . Episeop, ct Regul. in Castellaneten., iq nov. 1603, 1 soluin-
que ex dispositione Concilii Tridentini Sess. 22, cap. 8, 9, de ref. ius illi
competit confirmandi Oeconomos et Administratores, ab eisque rationes
vXigen i. Quoad remotionem Sodalium ab albo Confratrum tradunt Docto-
res, quod si detectuosi reperti fuerint, praemittendae sint monitiones,
nec statim a catalogo delendi; addentes, quod pendente controversi.1,
super alicuius remotione, manuteneri is debeat in sua possessione. Omni-
bus itaque mature perpensis EE. VV. declarare dignabuntur;
’ , j1 Sj!^ rtt,digrandi Con fratres ultimo foco deleti ab Episcopo, et restt-
etree^ delendi novi Confratres ab Episcopo electi in casu ?
•t ,c*t,tuell(f(l facultas Officialibus Confr ater nitaris administrandi
01 casu? 1 rP ltS £>ltS< em ^oni) t,ln 'nitatis, ita ut sint remmenda sequestra
Pie 14 ianuarii /769 Non proposita , ”9
-« rapWiit! **** ”*«*•
tTheSa',rus Res°lutionum, tom . 38, p. +-9, I2j. 1
S. c. C., Firmana, 28 ian. 1 769. j
dic 17 ^nailiiil r* “ foU.° Congregationis habitae
resolvenda proponitur. U1C l)roPon‘ n0I) potuit. Nunc ergo
Pte, etc. Sacra , etc. respondit ad > ur . .. »; ,
[Thesaurus Resolutionum, tom. 38 m ecclesia Parochiali-
1 cr. n. Ib23. 1
s Cf. N. .3766.
s Cf. N. 3760 1
1
S. (J, Cane dii
57
3764.
S. C. C., Comnclen.y 17 iun, 1769.
In districtu Parochialis ecclesiae Villae I ihollc Dioecesis Comaclen.
a sacculo xv erectum fuit a nobili viro Nicolao Maria de lietto publicum
oratorium vulgo dictum delle Camatte, in quo singulis diebus festis Sa-
crum fieri consuevit. Aegre id tulit Parochus dictae Villae, quapropter
ad eius petitionem Episcopus anno 1760 suo decreto prohibuit, ne impo-
sieruni in dicto Oratorio celebrarentur Missae in diebus Nativitatis Christi ,
illitis Resurrectionis, Epiphaniae, Assumptionis Beatae Mariae Virginis,
SS, Apostolorum Petri et Pauli, Omnium Sanctorum, S. Cassiani, at fandi m
Sancti Titularis ecclesiae Parochialis , sub poena suspensionis Sacerdotum
a divinis in eodem celebrantium ipso facto incurrenda, aliisquc urbiti io no-
stro infligendis, nisi tamen concurrat Utentia a Parocho m casibus particu-
laribus concedenda .
Dolenter id audivit Franciscus Betti, qui Cappcllamun suus sumptibus
destinaverat, ut singulis diebus festis in dicto Oratorio a lebrarct, exhibitis-
que precibus Sanctissimo Domino Nostro, facultatem petiit Sacra pera-
gendi etiam in solem nioribus anni fesm statibus, non quidem ad sui com-
modum, sed ad solarium incolarum delle Camatte, gentisque finitimae.
Rei notione Sacrae huic Congregationi mandata, de ea nunc subiicitur
examen.
Contendit itaque primum Franciscus Betti, ambigi non posse, quin
Oratorium publicum sit, quum adhaereat publicae viae, illius ostium locum
publicuin spectet, omnibus pateat, et adnexam habeat etiam turrim camp.i-
nanam. Nec etiam dubitari posse de erectione facta auctoritate Ordinarii.
Ex hac oratorii publicitate educit, illud suo quasi iure sibi vindicare, ut
1,1 quavis festivitate ibi Sacrificium offeratur, cum praesertim non aliud
discrimen inter publicum et privatura oratorium, nisi quod in isto sit
ln dio vero permissa in solemnioribus diebus celebratio. 1 line infert,
‘ iiln l"- dispositioni iuris communis liberum sit in quibuscumque
'nni festivitatibus Missam in publico oratorio celebrare, non liceat Epi-
SC(IP" huius facultatis exercitium coercere. Ad haec adiicit, nedum con-
tatulm' nectss,irium esse, ut in dicto oratorio Sacrum non intemut-
y ... llU!a P^bs adiacens loco delle Camatte atque incolae proximarum
j ^'^actvnsium duo millia passuum distant ab ecclesia Parochiali
Pcrdifii ‘1 ClU<). *ttT at^ diam impervium sit ac Incmali pr -crtint tempore
dcbii 1Cl ^ ,tC aiJditndum esse dicit Parochum iactantem, necessario
id ^vrdici celebrationem in oratorio, ut pueri ac rudes agricolae
instrue ,am accederent, ibique in fidei rudimentis sacrisque mysteriis
ntur. Advertit enim, remedium hoc malum addere malo, quum
ctpt,j s. ?■ Hafa commoditate audiendi Sacrum in Oratorio, nullibi prae-
cppi>n/<^ S aciai)E Deinde addit, fideles monendos quiden
’ ut adeant Parochia! em: Cone. TrkE, Sess.
IMVTMTATIS
(Utria Romana
5^
in celebrat . Miss., denique perperam conclamari dicit, neminem fore, qui
fideles commoneat ac instruat, cum Capellanus Oratorii singulis diebus
festis catechesim ad populum habere consueverit. Unde prohibente Epi-
scopo Vercellensi diebus solemnioribus celebrationem Missae in quodam
oratorio publico, Sacra Congregatio respondit: Oratorium esse publicum
adeoque licitum esse ibidem celebrare diebus etiam solemnioribus: m
Vercellen., 3 augusti 1675. 1 Omnibus itaque perpensis, deliberandum ab
EE, W. erit:
An liceat in publico oratorio delle Camatte libere celebrare etiam in
j estis solemnioribus in casu ‘t
Die , ctc. Sacra, etc. respondit: Affirmative, et ad mentem.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 38, p. 2S-32].
3765.
S. C. C., Constantien 8 iul. 1769.
ludaeus quidam nomine David Marcus, natione Polonus, ex oppido
scilicet Kampsa, pluries pro se suaque uxore et quatuor filiis Baptismum
petierat, quin tamen unquam voti compos evasisset. Cum vero quadam die
in Hospitali Rottenburgensi cum tota familia maneret, nilque minus cogi-
taret, quain de Baptismo actu suscipiendo, muliercula quaedam bona fide
putans, urgente necessitate, quemlibet baptizare posse, nulla praemissa
catechesi, neque postulato baptizandorum consensu, aqua lustrali aspersit
omnes, dicens: Ego te baptizo in nomine Patris , et Filii et Spiritus Sancti ,
/ wch, eos emque monuit ipsos tam esse Baptismo initiatos et Christianos
e e et >s, ana post itinera dictus David Marcus cum tota sua familia
S . ium contulit in Provincia Sveviae; dubiusque de validitate Bapti-
smi a praedicta muhercula coUati, supplex rogavit Reverendissimum Ab-
, ut rite, si opus foret, ipsos baptizare dignaretur, et in catholicae
* - -DDas autem Salernitanus, ne quid hac m re
Z, ‘ xIT • T.T: !™, hui'15 consilium «quisivit.
i-- ** . 'Cai?n> sn dictus David Marcus cum sua familia denua
baptizari, saltem sub conditione, deberet,
UtCT Nunti0 APtKt°lico apud Helvetios, demanda-
bnptizatoniift. At excepto Da^de MB P adm'n,stravit» tum *???’
potuit. Ex formali igitur DavidU ^ ’ nCm° “1,quis cxamini sub,,C1
in hvdriam aquae attinxisse ac ^mmc constat. mulierculam manum
scilicet et Abrabamum U-thali' m£2u3 ^ ^ Itnnores Rebechanl
signasse, proferendo verba- E& U T* iLSPcrsissc’
nL Sancti, Arnen . mox reUquos Z^Zv * ***> * ^
eius uxorem duosque maiores liberos eadem*1’ iPSUm *ldcUcct Davidfm *C
amem nescire, an aliorum respectu dic ^ quf.simihtcrasPerei^lP^
espectu dicta mulier qutdquam pronunaa-
t t
\ zM ^
frT- -
,V. C. Concilii
yj
r;r certum tamen esse, ipsam monuisse, ut si alter ex infirmis moreretur.
Sacerdoti notum fieret, eos iam fuisse baptizatos. Praeter Davidis examen
prostat etiam extraiudicialis depositio mulieris, quae Baptismum contulit,
asserentis, se utruinque parentem ac filios omnes aqua seorsim aspersae,
repetita quoad singulos Baptismi formula: Ego te bapltso, eu . Ideo vero ad
hoc faciendum fuisse adductam, quia nemo sine Baptismo salvatur. Postea
vero rogata, ut panderet, num quidquam ludaeis dixerit ante Baptismi
collationem, declaravit, nihil ea de re cum ipsis fuisse alloquutam. Sacerdos
autem Societatis Iesu P. Schwenduman asserit baptizantem esse devotam
feminam, sed simplicem, quae sine praecedenti consensu in adultis ad
Sacramenti validitatem requisitio, bona fide Baptismum administravit.
Inquirendum est itaque, an fides habenda sit devotae mulierculae, quae
semel atque iterum cxtraiudicialiter testata est, Hebraeos singulos a se
fuisse baptizatos. Praestat porro nonnulla addere ad validam huiusce Sacra-
menti collationem pertinentia. Indubia profecto res est, ad Baptismi substan-
tiam qualemcumquc personae baptizandae ablutionem sufficere, sive ea
immersione, sive perfusione, sive aspersione fiat. Duo idcirco praecipua
sunt: primum, ut tantum aquae et eo modo adhibeatur, quantum et quo
modo sufficit, ut quis moralilcr censeatur ablutus et aqua perfusus; deinde
necessarium est, ut aqua immediate corpus tangat, quia non alias homo
abluitur. Tandem ubi de adultis agitur, constans et communis apud omnes
sententia est. baptizandi voluntatem requiri, ita ut, si m adulto deesset in-
tentio suscipiendi Sacramentum, esset rebaptizandus , ut inquit D. Thom.is.
3 part., quaest. 68, an. 7, ad 2. Voluntas haec autem perfecta et praecisa
esse debet, non est tamen necesse, consensum esse actualem, sufficit
enim aliquando praecessisse et moraliter adhuc perseverare iuxta com-
munem '1 heologorum sententiam. Quum vero David cum tota familia
Sacrum Baptisma petierit, hinc ponderandum occurrit, an petitionis
huius et desiderii conscii fuerint illius filii adulti, eique assensum praesti-
terint, Quodsi de assensu constiterit, inquirendum ulterius est, an voluntas
antecedens recipiendi Baptismum, quae nunquam videtur retractata, mora-
1 er in ipsis perseveraverit, ita ut ex parte adultorum non defuerit intenti
satem virtualis suscipiendi Baptismum. Haec omnia EE. PP. examinanda
proponuntur, ut, qua solent, maturitate ct prudentia definiant:
* n Baptismus ratus haberi debeat , vel potius sub conditione denuo conferri
casu ?
T\'
ttionZ' 1^* ’ c^c' resPondit: Dilata , t ! scribatur Episcopo iuxta tttstru-
P b es au rus Resolutionum, tom. 38, p. 33-60].
1 f T
%
00
<-io ia Romana
3766.
s. C. C., Balneoregien., 26 aug;„ 16 sept. i769.
0il.ua fuit resolutio huius causae die zB ianuarii praeteriti i IW
«* «*“?* «-I» ^ a. sustinet, JL ,«um fe
permissum esse contra refractarios et inobedientes v d o£onoinicT nr
:l,,'!aCianl ilIic° cohibcr<-'- Addit, nonnullos es it P
^ allx> Sodalium Episcopus deleverat, die immediate sentienti . i ^ ?
fZT q3S?l ^ f iStinun; stalum ^ticuisse, idemque factunim
w ? k ’ ecdL',n ,nodo rcstitui postulassent Ad , fatZ
tonframtbus competere administrationem bonorum Societatis sed alo»
Confrateriiitatcm et ab^m Aibnilii-
cap. 8, 9, de d,SpOS,"one Condii Tridentini, Scss.tt,
nitatum bona recte ac fideliter I Krc ,,busus tollere, ut Confaiu-
non posse varios j . . . ministrentur . Et in praesenti casu negari
diae irrepsisse abusus d a?mm,strJl"1"' "i redituum Societatis Miseri»,
perpen>is, diitnabuntur UE PiTTvi''' d|P.rdlL',’di '•lk'1- 0milibus i,a(lul!
» « £* dub,a dtdara~-
M 3 ■ **’ ‘espondit ad “• Affirmative in omnibus.
[rhesaurus Resolutionum, tom. 3S, p. If9.I1Jf ,3o]. 9
3767.
s- C. C., Hildeshemen., ii, seDt ,o „„ ,
> * io nov. 1769,
A sus invaluit in Civitate Ilii 1
■ Utm ipsam pluribus infra annunT'0'16'? ’ Ut nonnu^' Regulares ad Civi-
dies commorantes, soleant sibi Jiir^. i 'o* accedentcs- ibi, que per aliquot
SC,'P° 110,1 Approbatum, qui eis oj/'tTL" [esbyterum saecularem ab Kph
qui vel ex saecularibus, vel ex r< « a C°in ession*bus, quamvis non desint,
miia de Episcopi vel Praelati R?Zl! P^Pnaque cuiusque Ordinis
d minunc ferri posse censet Whrn' ^ confessiones excipiant.
1 quidquam decernat inconsulti <5 "PISC()Pus. Sed ne in re tam
'■ m opinione, ac reverentia dubii n ' e. c Apostolica, pro eximia in
P° , quae ln “Ice exhibentur, declaranda
Et primo quidem non diffitetur , T|
octoribus opinionem tueri, quod Re|,t^^P U.res .cx moralis Theologiae
nens possit de licentia tantum sui Sup£orU P** {aciens vel domi pernw-
resbytcrum quemlibet sivf
17 hz
4
S. (' onci/u
(n
saecularem, sive regularem a nullo Praelato vel Episcopo approbatum
'ibi jn Confessarium eligere Animadvertit tamen, alios plures ex Theol -
gis tum Moral istis tum Canonistis contrariam sententiam, tam magis
veram, sustinere ca praecipue ratione, quod si de iure communi et de uni-
versali ante Concilium Tridentinum vigente consuetudine nullus Religio-
sus peccata sua confiteri poterat Sacerdoti ab Episcopo non approbato;
multo minus id permissum censeri debeat, postquam Concilium tam solli-
cite approbationem requisivit in eo, qui sacramentales confessiones exci-
peret. Nec diversimode intelligenda esse privilegia Regularibus concessa
ab Innocentio VII et Sixto IV, cum haec, dum iisdem facultatem tribuunt
eligendi Confessarium, si non explicitc, implicite saltem designent Con-
fessarium ab Episcopo approbatum, quia requirunt religiosum vel Presbv-
tcrum saecularem idoneum et discretum . Idque confirmari ex Bulla Iubilaei,
in qua caveri solet, ut Regulares eligere debeam Confessarium approba-
tum. .Animadvertit insuper, quod licet verum esset, quod Superior Regu-
laris Religiosi eligentis praesumatur tribuere Sacerdoti electo iurisdictio-
nem ad absolvendum, nihilominus hoc non sufficeret, quia requireretur
ulterius, ut Sacerdos ille idoneus fieret ad exercitium jurisdictionis per
approbationem proprii Ordinarii. Idemque dicendum de Praelatis Regu-
laribus itinerantibus, quibus nullo modo fas est Sacerdotem saecularem
eligere ab Ordinario non approbatum. Demum observat, nimis irratio-
nabile esse simplicem Religiosum, forsan etiam illiteratum et idiotam ius
habere indicandi de idoneitate et approbandi in Confessarium Sacerdotem
quemlibet sive saecularem sive regularem, qui quandoque et ipse illite-
ratus sit et idiota. Id enim mali evenire posse advertit, ut Religiosus a
j . secedat, et benevolum atque illiteratum Con-
cssarium eligat, quod esset absurdum atque omnino vetitum.
Absolutio in Sacramento Poenitentiae non est nudum dumtaxat mini-
Mcnum declarandi, quod sint remissa peccata, sed ist actus iudicialis,
quu a bacerdote, velut a Indice, sententia pronunciatur, ut contra nova-
cu_ t e, nivh Cone. I rident., Sess. 14, de Poetut.t can. 9. Quamvis autem,
tamen^UIS inau^unillir Sacerdos. Ordinis potestatem accipiat, non accipit
aut id PTatem *ur*st^ct*on'SJ nisi aut Parocliiale beneficium habeat,
Scss LXup,cnilas confessiones ab Episcopo approbetur: Synod. Trident.,
nistrantii’ q3p l$’ d 'e ref' ^'nc l rbanus VIII quodlibet privilegium admi-
Anterccdo L acramentl,m Poenitentiae abrogavit, nisi Episcopi facultas
de frecmrV ^ LmTtc °bsenfaridum declaravit Innocentius XI in decreto
a8eretur de' ?onjTT1un'tmc« die 12 februarii 1679 1 etiam in casu, quo
^nfessionei a fSS> Ut1<MU E-vium culparum, aut lethalium, quae alias per
tutior sit Deni^ue non est praetereundum, quod
^mplicem Sac^^ E ^e^u^ar‘^lls denegans ius eligendi in Confessarium
asserentem ilp^1 °tCm’ Ct 'S m- I nnocentius XI damnavit propositionem
probabilem' i .!, !in' n'n 'n mAteria Sacramentorum sequi opinionem
' 'l 0re Sacramenti, relicta tutiore, nisi id vetat lex aut eon-
' ‘ 'f. N.
6a
Curia Romana
ventio, aut periculum gravis damni. 1 Omnibus itaque mature pomlt
ratis, dignabuntur EE. PP. declarare:
I. An tales confessiones licitae sint in casu ?
II. An ignorante Episcopo fuerint validae Y
III. An Episcopo sciente et contradicente , impos ter uw peragendae valU
dae futurae sint?
Die 16 Septembris 1769: Non proposita .
Dic iS novembris 1769 Sacra , etc. respondit: Negative in omnibus tt
amplius.
[Thesaurus Resolutionum, toni. 38, p. 141-1 , 158].
3768.
S. C. C., Beneventana, »8 uov. 1769.
Mandavit anno 17(17 Curia Archiepiscopalis Beneventana Vicario Fora-
neo oppidi Montis Sarculi, ut inquireret de inhonesta vitae consuetudine
Sacerdotis Raphaelis Paradiso cum puella Antonia I oderi eo eiusdem oppidi;
necnon de secuta eiusdem Antoniae praegnantia, ac patrato animato
aiomi' Examinati primum fuerunt Chirurgus et Obstetrix, qui abortus
tempore puellam ac natum infantem inviserant. Ille nullum novit externum
Signum, un e abortus violentiam argueret; haec vero ex ipsa corporis
pue ae inspectione certum dedit de violento abortu indicium. Alii unde-
cim testes e assidua Sacerdotis familiaritate ac prava consuetudine pri-
mum a ita cum jucia ludice, dein cum Ursula Quarantello et demum
cum icta ntoma deposuerunt; testati item sunt de publico scandalo,
a *aC!^r CX secrLta et intima familiaritate cum dicta Antonia, nccnon
,1« ! P^cga^tia ex communi opinione dicto Sacerdoti attributa et
eiiri^f4 ° n*K>rtU|’ ^Ul Par‘ter ex publica voce et fama ct cx nimia illius
nn • - W U 1 c 61 Cm ‘mputabatur. Pres quoque aliae feminae ex
h er n ^ ***** * Sacerdote Paradiso cum dicta Antonia
lodenco in agris admissum.
n .?ab.hT Curia A rch ie p isco pal is eidem Sacerdoti imperavit, ut sub
l , i v . ' 'p 1 n <l divims a patria abiret ultra octavum
et i natria v,- * * V f' A1,uk1,Uo primum paruit Sacerdos,
m a patria stctssit, brevi tamen Au* c r * - .. ,
dem rediit ex causa adversae viietudin 1 ! § d P*** marUl ad
Malia egit exercitia. His absohais « cum convaluit, spm-
a ptomiMt st- cum dicta Antonia non versaturum nec recessurum
■ni dictum oppidum .Montis Sarculi- ,,-d i, um'nec ■‘“essure*
inani n-itiir fYm «tant- ■ * P st brevem absentiam ad pa-
mdims et Medicorum consilio. Nt-avit nr-,v m “ , '7*
tonia consuetudinem, sed omnem «i:„n fan i it ^ ie
eiusdem p, nandam, ac abortu™ ,gn*S
m* TCstcs vero hscales pro repetitis
l (
N
m* _
54
S. C . Co
habuit et suia defensionibus renunciavi t . I line Vicarius Generalis edita
die 3° 1768 sententia super diffamato concubinatu cum ingravidatione
et inditiato abortu et cum diffamatione ac murmuratione abortus praedicti
per dictam Terram in personam Antoniae loderici , censuit dictum sacerdo-
tem Raphaelem Paradiso, tamquam de praemissis reum repertum et de iure
puni bilem, condemnandum fore , et esse exui an dum, sicuti etiam ad consulen-
dum conscientiae suae pro diffamatione abortus ad adeundam Sanctam Sedem
Apostolicam pro absolutione.
Ut autem ad altaris ministerium restituatur, nunc exponit, se nulla
irregularitate notatum esse, vel quatenus irregularis dici possit, saltem
implorat EE. VV. clementiam pro opportuna dispensatione. Qua de re
disceptanda curavit dubia in calce transcripta. Et ad I. inquit, non incurri
ex delicto irregularitatem, nisi haec illi inhaereat ex iuris sanctione, idem-
que delictum concludenter fuerit probatum: cap. Is qui , de sent. exeom.
c.ip. hx fenoii 4, ct cap. ult., de temporib. ordtn . Fornicationi autem ac
etiam concubinatui nullibi a iure impositam esse poenam irregularitatis
Xullam autem in praesenti casu violenti abortus haberi probationem in
genere, immo hanc excludi ex relatione Chirurgi, qui foetu inspecto, nui-
lisque violenti abortus repertis signis ac vestigiis, iudicium protulit, quod
naturaliter contigerit; Chirurgi vero relationi magis credendum, quam fal-
laci, insulsae et inverosimil i obstetricis opinioni. Deesse etiam probationem
in specie, quia tres mulieres a fisco examinatae nihil concludunt contra
. . . hic arguit, nullam infamiam contractam
uissc, tum quia deest delicti probatio, tum quia infamia non oritur cx
dicto duarum vel trium muliercularum, sed tantum ex communi opinione
ac ama penes probos viros et maiorem populi partem: cap. Inquisitionis 21,
df accusat. Nec eam evinci ex poena exilii Oratori indicta, quia huius-
,.0t 1 poeda iniuncta non fuit ex causa abortus, sed ob turpem consuetu-
n”^m\ e ciytl tantum extat probatio. Sustinet autem, quod sicuti ex inlio-
- .rat*on.e nu^a Irregularitas incurritur, ita nulla ex dicta poena
In II , anua* v* cu*us Orator ab Altaris ministerio sit arcendus.
„erl V? 10 Saltam postulat benignam dispensationem sibi ex gratia indul-
u nrW 1 . ' 1 en"n’. rem csse dc Sacerdote iam promoto, non de promo-
Irr* ArchiePisc<,P» testimonio resipiscentiam.
arda3> <-,Ut incurratur ex delicto, requiritur actus externus con-
nisi sit in ‘Can* * ’ ^ U,S trafNS' *5’ quaest. 1. ncc unquam contrahitur,
Rularit.it is n™- exTr^*sa: caP’ ?WI* de sent. excom., in 6, Nulla autem irre-
ti Ui
gularitatift -ia “■ n . 1 l , r * iluim «uwm ua-
5 ac etia^ ^ * ndlCt ' CSt ^^er*c*s ;lc Sacerdotibus impudicitiae sordi-
id iln, s p1^. '.rn m concubinatu inquinatis, nisi servatis poenarum
tus dclictum^r^^5 ■*' ^acro ^onc- Trid,, Sess, 25, cap. 14. Quoad abor-
tUm» ut sciii 'C ls5,nct*Pnem iutcr foetum animatum et nondum aniina-
ct *rrcgul;vris T pri,m° casu delinquens tamquam homicida puniatur
abrogavit ‘diquis 5 cap. Sicut cx litterarum 20, de homicid.
^ 11 ^ivtus V m . ... .
* " v r i ^ ^ ^ v , - .p- . — — J — —
in const, incip. Effraenatam, 1 at rigidiorem hanc con
Cf. x
» (1
\ .
Curia Romana
stitutionem moderatus fuit Gregorius XIV' in const. Sedes Apostolica 1
Foetus* quem Antonia pcperit, iam quinquemestris vel saltem quadrimo
stris erat, ut constat ex examine Chirurgi et Obstetricis. Tota hinc
inspectio est, an idem abortus violentus fuerit, et an eius auctor, fautor
vel consiliarius censeri possit Sacerdos Raphael Orator. losepha Caporale
deposuit ... avendo inteso , che mmlovata . httonia I oderim abortiva , subito feri
giudizio, che Ia riferita Porzia fosse stata cjitella, che operata aveva V aborto ,
cos) per esser solita commettere tali scelleraggini , come perche detto Sacerdote
i). Raffade e suo confidente.... Nuntia vero testata est:... per detto di Anto-
mella Papa, ni pote di delta Porzia si seppe che la cennata Porsia nel luogo
della Tora coli' intervento dei detto Sacerdote Raffade aveva applicata la radice
deila sudet ta foder ico Tonde essere seguito V aborto, dopo dei quale pur anehe
esso Paradiso continuo a pratticare nella sudet ta casa d' Antonia. Et demum
Antonia Papa deposuit:.... viddi portarsi detto Sacerdote I), Raffaele Para-
di\u umtamente con detta Antonia foder ico, e stando io ac costo al pagliaro
da cui detta Porzia st ara a/quanto fontana , viddi , che il detto Sacerdote
Don Raffaele git fece segno colla mano, aeno se gli fosse awicinata , conu ftee
ed immediatamente Ia riferita Porzia coi detto D. Raffaele ed Antonia si
allontaruuono da! detto pagliaro... e la seguente m ai tina di Lunedi iniesi. chr
la detta An/oma s era figliata senza saper come...
Dignentur ideo EE. PP. decernere: *
I An constet, de irregularitate in casu ? Et quatenus affirmative:
II* Ah sit coh cedenda dispensatio in casu?
Die, etc. Sacra, etc. respondit ad I. Affirmative.
Ad II. Negative.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 38, p. 17:5-181].
3769.
S* C* C*’ Aretina, 18 nov., 16 dcc. 1769.
«.««tatw» s. m. Benedicti XIV incipi,
.iis S* L* 'pisa'pUS Aret'nus Capitulo ct Canonicis Collegiatae Ecc!
T p A<Bth“' ter"f Asci“> imperavit, ut Sacrum acerent quo*
^
con^iu-tmlin *m ‘ii Ecclesiae, tum etiam ob pervetusta
C. ™ r’ VHt U<1 n™ fertMUli Suppli«s Ptoindc adierunt f
zsrss ELrr , “r * * * *
1 saitem illius reductione, ad & ZZZlTAZ
SSTT”’ aU<Ul0<lUe i-Ptscopo. nunc ca res indi.
(
(
X.
\ 3 1 5
1
S. C. Concilii
65
praecipua Oratorum excusatio ex redituum tenuitate desumitur. Ouod
vero respicit omissam tempore praeterito Sacrificii applicationem, excu-
satione se dignos esse Capitulares existimant tum ob redituum tenuita-
tem, tum ct maxime ob bonam fidem, in qua hucusque fuerunt, quum
nulla in actu erectionis Collegiatae Canonicis iniuncta appareat obligatio
Missam Convcntualem applicandi. Episcopus in utraque sua relatione
confirmans, quae a Capitulo et Canonicis de redituum quantitate asserun-
tur, ipsorum petitioni favet.
Saeptus Sacra Congregatio declaravit, quod Canonici CathedraHum
et Collegiatarum teneantur quotidie Missam pro benefactoribus appli-
care, non obstante redituum tenuitate aut quavis contraria etiam imme-
morabili consuetudine. Resolutiones hac super re editas videre praestat
in Ferrarien., 18 martii 1719, 1 in Comer in en.. 9 iunii 1714; 2 verum ob
redituum tenuitatem, si annua scuta 30 non excedant, reductionem ad
dies tantum festos de praecepto indulgendam censuit Sacra Congregatio,
quod quidem probavit etiam laudatus Pontifex in relata const. Cum sem-
per, § iq. Vestrum itaque est, Emi PP. declarare:
1. An Capitulum et Canonici terrae Asciam teneantur applicare Missam
Conventualem pro benefactoribus in casu? Et quatenus affirmative:
2. An, et quomodo sit locus illius reductioni in casu?
3. An, et quomodo pro tempore praeterito sit providendum in casu ?
Die 18 novembris IJ69: Non proposita.
Die i<> decembris J j6cj Sacra, etc. respondit ad 1. Affirmative.
Ad 2, Affirmative ad formam constitutionis s. m. Bened. .Y/J , Cum
semper.
// 7* Ad /). Secretarium cum Sanctissimo.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 38, p. 186-190].
3770.
S, C. C., Constantien., 20 ian. 1770.
fui/e ^'08'111 ^a' causa 'm Congregatione diei 8 iulii 1769, 3 resolutio dilata
littefc v^SSU!n> ut SCr>berctur Episcopo iuxta instructionem. Datis itaque
accurat/ Untl°- ^Post°bco apud Helvetios, iniunctum ei fuit, ut praevio
invidis yXarrunc tllm mi|heris, quae Baptismum contulit, tum etiam Marci
Expleto C.,US^UC uxor*s ac filiorum* circumstantias omnes percunctaretur.
E* actis mc acb* transmisit laudatus Nuntius cum nova sua relatione.
Dos*.- r ^lter’ baptizantis intentione nullam in praesenti ct
dlscePtationem. P I I | f WM I
“‘Ptismum ministri
casu orin
orro ex formali examine constat, mulierem, quae
intincto ut ’ av,t> tisam esse aspersione, digito nimirum in aquam
testiUa est; non tamen constat, singulos seorsim aqua luisse
; «• * 3.8s.
'-f. >j4
* t'f v ■ '
f- 3765.
Vf
5
66
Curia Romana
uipite coi lati r> Baptismi, de qua agnur, in maximam vestit nuditatis susni
cionem: ex depositionibus enim Liae, Sarae et Davidis aperte innotescit
nulla prolata fuisse verba a muliere baptizante, nihilqut ab ea fuisse on/
nunciatum, dum aqua circumstantes aspergebat. Non est tamen dissimu-
andum, lusce depositionibus aperte pugnare, quae in priori extraiudiciali
examine ipsa mulier baptizans fassa fuerat. Verum perpendere oportet
Ts°lr , PC,ZanS m'JT 8impl“ si' et devott.]a, sed rectum nui,,'
ms usum, ut commums fert fama, non habeat, praesertim verno et aestive
. ,pon" 'u ““'l',"1 saepi“s d'lirans. nlente sit confusa; deinde animadverti
utnim rd eaJCM mulkr ‘n formali examinc respondit, se non recordari,
tum in - ”£***£ peramae aspersionem toties quoties de novo disi-
bendt sit^muh 'n.edlC“m lntlnxerit. E\ his erui potest, quanta fides adhi-
San et' Ov i" lapt'za,'f‘- De “tendore suscipiendi Baptismi in Lia,
cam fide n 'l'OC, UnUm habetur: Liam scivisse' <lu°d Plentes eathnli-
quam oaret, ‘t / t concntur' « se voluisse illam fidem amplecd,
m fari, TP C>",rl eSSCnt' std modum nescivisse. Et addidit: Aqum
CZLT' Z vT ***** me. per hoc "V" desideravi
constat, tnm ■ volui, *** tT'" *T* **
aspersionem propositum i„i • E ? Patet> immediate, saltem ante
■- 1 , i :unvis nihil de dio tunc susciPicndi Baptismum,
a> muliere conferri ^ K ‘ '<-niu, quia existimarunt, nequaquam posse
AbraC e “tXuSTUm Bb“l> d*> P-Lmi inites:
videlicet Isaaco et RebeccT h-df n ] COmilt'™u rchilPlizati. De aliis uro,
'Ptorare comperti sint, cum es eo "C <,“'d €m* * actum sit> Pr0R"s
s.t annus, et ambo aetate ” d,mid'"s i;un ^
Bk, ere. Salia ..**«“• .quod i*™"» proponitur.
[i'hesaurus Resolutio,,, tom, 39, ^3!^ *** con‘l""»'e-
3771. 9
S- c. C„ Reatina, .0 et 3. nmrt. ,77o.
Complures in Civitate Reatis ex «> 1 H
halunt gentili da cum in Cathedrali r U< *\'s. '>n!me Familiae sepulchra
Contendunt ai item Parochi LuornllZ , etmm in ^clesiis Regularium.
tium in Parochia! i esse omnino tumuhn ‘mL' scPCcnnlum decedcn-
ad sepulchra gentilitia deferri posse ita i A’ ncc ,n* de ipsorum licentia
ris emolumenta Parochiae integre nenwilt*UM<’n’ Ut ist(J casu omn*a ^une*
g pers°lvantur. Aegre id ferentes eiusdem
S, <i. Concilii
f,7
Civitaris patrest vinilias, ad omnem in posterum dirimendam controversiam
infrascripta dubia EE. PP. decidenda proponunt.
Ad i. quod attinet, sustinent, ex iuris dispositione licere patri pro
filio pubertatem non egresso scpulchrum eligere: cap. De uxore, de sepuh.
et cap. de et 4’ ■ tit., in h. Ilinc inferunt , innixam iun deprehendi
libertatem deferendi ad sepulchra gentilitia filiorum cadavera in infantili
aetate decedentium. Neque obstare putant, a Rituali Romano, tit. 6, cap. 6
ecclesiis tantum parochialibus iniunctum esse praeceptum retinendi sepul-
chra pro infantibus. Animadvertunt enim, nequaquam ex hoc sublatum
fuisse ius patris eligendi sepulchrum pro filiis infantibus, vel eorum cada-
vera humandi in sepulehro gentilitio. Quo vero ad 2. dubium emolumenta
respiciens, ea deberi asserunt in quarta parte, eamque a sola ecclesia tumu-
lante praestandam esse, non autem ab heredibus, qui ultra consuetum funus
praegravari non debent: cap. De his 4, de sepuh,, cap. Cum super , cap.
Certificori, cap. In nostra 10, eodem tit., et cap. 2, eod. tit., in 6.
Parochi contra animadvertunt ad 1. ius esse Parochiali defunctos sepe-
lire, qui absque electione sepulturae obierint: cap. 1, 2 et 5, de sepuh.,
in 6, proindeque puerorum cadavera ante septennium decedentium in
Parochiali fore tumulanda. Negant ullum ius competere patribus familias
eligendi sepulturam pro filiis infamibus <>rumque cadavera tumulandi
in sepulchris gentilitiis, cum neutrum iure ipsis liceat, nisi id invexerit
consuetudo: cap. Licet 4, de sepult., in 6, quae concludentissime probanda
est. Tantum vero abesse dicunt, ut patres familias consuetudine unari
possint, quin potius contraria prorsus vigeat in Civitate Reatis consue-
tudo. Hanc autem consuetudinem testibus probare nituntur. Ilinc ad 1.
dubium Parochi eamdem allegant consuetudinem.
\erum perpendenda est Sac. huius Congregationis sententia in .Vora-
T^n"> XS partii 1704/ quae favet electioni sepulturae in sepulehro maiorum.
Juoad emolumenta Parochis debita animadvertere praestat, quid in Svno-
ts catinis a. 1716 ejt 1747 disponatur. Quare ab EE. YY. definiendum
erit: T r
f T '1" PaCdms fami litis competat ius eligendi sepulturam pro infantibus
dr' ntori™ttbu$, et respectwt tumulandi eorum cadavera in sepul-
Ir,s g* utilitas absque licentia Parochorum , seu potius illa sepeliri debeant
tn ecclt'*‘is Parochialibus in casu?
/J
• - «, et quae emolumenta funeralia debeantur Parochis in casu ?
f)l W marUi *77°: No,‘ P™pQsita.
Cmuhn J frtaTtn 1770 ^acra > respondit ad /. Licere patribus familias
Ptirr^* Ptmum unptiherum cadavera m sepulchris gentilitiis stm licentia
^rnchorum, et amplius. ** * n
ppi~' -Wfnative ad formam synodaiium constitutionum, et amplius .
• •mnis Resolutionum, tom. 39, p. 70-78, 91].
' Cf, \
10 1 5
68
Curia Romana
3772.
S. C. C.t Neapolitana , 31 mart., 28 apr. 1770.
M*tri™°™um inierat mense apri lis anni 1759 Vincenti us Confaloa
Marchio Petinae cum Catharina Bajona; et quinque menses ambo sim»
condormientes convixerat, cum evenit ut Catharina viro inconsulto nn
et consilio Theologorum et Confessarii sese receperit in Monastcriun
S. Pauli, quod vulgo appellatur delle Scorziatc . Hinc vir Curiam adiou
Archiepisciipiilcm, petiit, ut uxor ad reditum in domum suam et ad prae-
standi obsequia matnmonialia cogeretur: decretumque petitioni tonso
num obtinuit. 1 unc Catharina viri impotentiam allegavit, addensqut
^acvmas ac turpia nonnulla, matrimonii nullitatcm proposuit. Omnia
tamen negavit Marchio V incentius, et sacramenti religione afiirmans sequu-
tam matnmomi consummationem, idipsum iterum ac tertio confirmavit
prolato quoque mdicio quatuor Medicorum, ut assertam suam impoten-
tiam excluderet. Res ab anno 1763 obdormivit ad annum usque 1768.
sceretut T"1 Cathannamstetit> ut suum coimus ab obstetricibus nxogno.
^it ren uncia ta; receptoque deinde sepi
tius suas r rr e °’ nK tCu. exitus properabat, quum Marchio Yincen-
factas super matrimonii consummatione antea
matum nrninH * . * * t,matrimoniuin ratum tantum fuisse, non consum-
Cttria Arehienfceoml^11 tatem- postulavit ingrediendi Religionem. Hinc
pro,ulit pctitioni c°ni°™m- * *■
SySTSn.nt- iSSHr*
casu inqidumlZ ***?** CTd. “
sed sicuti ante nvin4 ■ PerPctua atque absoluta viri imbecillitate.
coniugibus Religionem in gre; dC.°^ummatI0nem liberum est unicuique ex
convixerunt, coniugales actus’ * ***** ^ Ut coniuSes> <luo tempore simul
probationum ris-orc, sutficiat “'f"""’ qUOd ter°^
cuique potestas fiat Relkdoni «„ ^ , contugis depositio, quo eorum
corporis Catharinac factam a A«»edepe etiam inspectionem
post adhibita omnia artis remedia n sUtnc,bus * ludice electis, quae
nmt. Praeter haec adstipuiari mmn! • intilctam virginem renuncia*
a duobus Medicis totidemque corP° ris viri factam
aliquantulum dubitative loquente - ckctis> <Iui uno exCCPW
mationem impedientia agnoverunt n et mertiam et vitia consum-
tum septimae propinquorum vicinorum!!! IT UCC desidcrari dicir Gramen-
mento coniugum integram nerfecnm™. n’atlus> quod una cum iUra-
dissolutionem constituit: can De V ^ Pr°bationcm ad matrimonii rati
cap. Laudabilem , de frigid. et malef, reQmw*Hi, caus. 33, quaest. h
Contra haec Matrimonii Defensor observa <r . , ..
tationc et condormitione viri iuvenis r,,m 4t cx °®C10» ex sola cohabi-
uxore luvene quinque mensium
S. C. Concilii
69
spatio continuata violentam resultare ac certam turis et dc iure praesum-
ptionem sequutae consummationis: cap. Litteris 12, cap. Tertio loco, de
praerumpi . 1 raesertim, quia \n ab initio matrimonium consummasse affir-
mavit, suamque declarationem non solum juramento pluries firmavit
sed peritorum quoque testimonio comprobavit, et quia corporis mulieris
recognitio non prius, quam post novennium fuit expleta, hoc etenim tem-
poris spatio partes coalescere, glutinari atque ad naturalem integritatem
redire potuerunt.
His igitur opportune praemissis dignabuntur EE. PP. decernere:
An constet de matrimonio rato et non consummato, ita ut liceat Marchioni
}' incentio Confalone ingredi Religionem approbatam ad effectum in ea pro-
fitendi in casu ?
Die 31 martii 1770: Non proposita.
Die 28 aprilis 1770 Sacra, e.tc. respondit: Negative. 1
[Thesaurus Resolutionum, tom. 39, p. 102- 109, 128].
3773.
S. C. C., Acheruntina , 16 iun. 1770.
Contractis sponsalibus per verba de futuro inter losephum Ioannem
heno et Annam Catharinam Del Pomo, antequam matrimonium iniretur,
accidit, ut Iosephus lethali vulnere saucius iamiam esset moriturus!
Interrogatus autem a Sacerdote adstante eique extrema pietatis officia
persolvente, utrum Vellet cum Anna copulari, annuit Iosephus, et matri-
monium iuxta ritum Ecclesiae contraxit et paulo post occubuit absque
S. qi“Kl llllld consummaverit. Defuncto Iosepho cogitavit Sabinus Serio
rate r de desponsanda sibi Anna Del Pomo, et hac de causa familia-
er eum ipsa conversatus est. Verum animadvertens, obstare impedi-
c^mtUm, pil^,cae lloncstatis appellant, proveniens ex matrimonio
Pro-D^f* fUnCt° fratTC rato ct non «MWiimmato, supplex adiit Emuni
^cand'i^ar,Um -^rn °kdncmla dispensatione, dedux itque causam evirandi
'Hri oot!^ Ct n-ll* lin‘ tpiac ex mutua viri et mulieris consuetudine
moment’ l,SSCIlt* ^'cnsn'1 iluterTt laudatus Iimus Pro-Datarius in re tanti
msrifrh exquirere Sacrae huius Congregationis, cui huiusmodi
pectio discutienda hodie proponitur.
mini subiec^ P'attcr Serio et Annam Del Pomo fuerunt exa-
Practcrca1^1, °nines<IUe matrimonii consummationem uno ore excludunt,
honeste Iase V Sabinus Serio, nil quidquam aut minus caste aut minus
_ ,, P- llni fratrem cum Anna tentasse. Anna vero Catharina affir-
•Matnmonij cefqf111 inter ct Iosephuin sive post inita sponsalia sive post
sit de difTormj0 j5atlonena cemalem copulam intere essisse. Quidquid autem
tt non coiisii * l,ctoriini opinione circa affinitatem ex matrimonio rato
mato exortam, certum est, huiusmodi impedimentum non
1 Cf. n.
■?7So, -,7s.
7°
Curia Romana
fuisse per Concilium Tridentinum coercitum ad primum gradum 1
protrahi ad omnes gradus, ad quos ante Concilium protrahebatur Tu
declaravit S. Pius V, const. Ad rnmanum , 28 novembris 1^66. 2 De d t
state Summi Pontificis dispensandi stiper huiusmod» itttpedimemo dubit!
non licet, quoniam illud neque ex naturali, neque e\ divino iure d*
scendit. Verum cum matrimonia, de quibus agitur, redoleant turpitu-
dinem, idcirco^ nonnisi, ex urgentibus causis dispensatio concedi solet*
Cone. Trid., Sess. 24, cap. 5, de ref, ma trini.
Quibus omnibus rite perpensis expendendum erit:
An sit consulendum Sanctissimo pro dispensatione in casu ?
Die, etc. Sacra , etc. respondit: Negative .»
{Thesaurus Resolutionum, tom. 39, p. 189-194].
3774.
S. C. C., Abellinen 7 et 28 iul. 1770.
Apoplecttcu morbo correptus elapso anno Sacerdos Carmelus de Rienzo
quamvis postea convaluerit, talem nihilominus passus est in sinistro bn-
.aesioncm> utiL'*us ministerio in Sacro peragendo uti nequeat. Siqui-
_ " .ac'a ma|uls mepta est ad sustinendum calicem dum in elevatione
Omufr j°S cn ltu j’ atclue C^am dum attollitur in iis ex Canone verbis:
a[i r e C °rta ' . nut^>ter etiam ab eadem manu auxilium quaerit
km X? T T Sacratlsslmam Hostiam super calicem, camque partio-
ctionem in^ ^ P°St^ *n ca^ccm ipsum immittitur. Verum fra-
S i^aue dinn d'VlS10!leni Patenam commode valet perficere
tum sui patrimonii tui ad non Possit ex fructibus tan-
ter- r" -1— fi
enim nullam exinde nomili nH • Missam sibi impertiatur. Assent
,eiidTorc’ t p°pu!us ce,cl>rart ,n'
parte,- mutilati i" S^Torfi^bS t*-*^*' "* “n?” vitiati aut ^
propria voluntate vel culpa id acciderit ,i 7 m“"steno arcetm""r' “
casu aliquo vel necessitate vitiati f, J T mm ProPno hlct0\sed
irregulares evaderent: vel scilicet n[u* duobus tantummodo casibus
quo debilitatem patiuntur, ad cxetS^<Sf^™“* qU.° cfrent ?
•-.lis deformitas adsit, ut STZST S?** «“*“«• VeI
non valeant, Cum itaque defomift ateiu o° ministeria e»™9*
Videndum superest. an ineptit,. do sinistra ,, •!,? ‘‘"m e“ludat .EP,SC°P“8'
manus illuni impediat, qUOtai*
Sesti, XX I\ , ,/t re/, matrim.,
* Buil. Rom., tam. 4, II. p %
s Cf. N. -,77?1.
1 1
Iiu> ; ,¥**- au essentiam ritus non
videtur necessario requiri, ut Sacerdos utraque rnanu calicem attollat-
neque de mysteriorum significatione quidquam immutari, si Hostiae
divisio fiat super patenam.
Emi PP. edicent, quid agendum in praesenti casu, dum quaeritur
An sit concedenda dispensatio in casu?
Die 7 iul ii iyyo: Aon proposita.
Die 28 iulii iyyo Sacra . etc. respondit: Negative.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 39, p. 244-248, 238].
3775.
S. C. C., Alexandrina , 28 iuL 1770.
In oppido Solerii Dioecesis Alexandrinae suppresso Monasterio Ordi-
nis S, Benedicti, erecta fuit Collegiata sub invocatione S. Perpetui, et in ea
instituti tres Canonicatus una cum Praepositura curam animarum habente.
Auctus postea fuit Canonicorum numerus ex piis fidelium fundationibus
ita ut hodie duae Dignitates ac undecim Canonici in Ecclesia numerentur
Aucto sic Capitularium numero, licet singulis diebus choro interesse coepe-
rint, vix tamen diebus festis Missam, Conventualem celebrarunt. Nuper
autem cognita obligatione Missam Conventualem quotidie celebrandi et
applicandi, preces Sanctissimo dederunt tam pro absolutione quoad prae-
tentum, quam pro reductione ad solos dies Dominicos in posterum Annuit
oummus I ontifex quoad praeteritum, sed reductionis postulatum ad hanc
A legationem . ablegavit. Nunc itaque Capitulum petit reductionem
fV(im0 °S dles Doni‘nicos, et con ventua liter Praepositus a dicto onere se
evemptum esse contendit.
redihf' 1" Capitulum, tres Canonicatus antiquiores adeo tenues
tot tJ^-ia er<VTUt ldendo ‘ndigenae Sacerdoti vix sufficiant; reliquos vero
nu * 'StiUC Missarum oneribus a fundatoribus oneratos fuisse, ut saepe-
posituT '*X 1 lqUKl bbcrc Angulis supersit Canonicis. Ad 2. inquit Prae-
’ Sc ob curam animarum teneri singulis diebus festis et Dominicis
ve^, ^ P°pul° celebrarc; propterea cogi non posse ad Missam Con-
onerr < Pcr turnum etiam applicandam, sed ab hoc incompatibili
„ se esse eximendum.
* hlPP *
Collegi a tan t 1? ^^ogatto pluries declaravit Canonicos Cathedralium et
otoribus in c *CCcs|£lrum teliCti ad applicandam quotidie pro benefa-
traria consu Missam Conventualem, non obstante quacumque con-
ia Ferrariett quamvis immemorabili, ut in Camerium., 9 iunii 1714, 1
sua celebri c/ T- ,nard' I^19- “ idemque edixit s. m. Benedictus XTV in
nstitutione incip. Cum setnper oblatas , 19 augusti 1744. 3
Curia Romana
7 2
Spectat itaque ad summam EE. YV. aequitatem ac prudentiam defi
i. An, et quomodo sit locus reductioni oneris Missae Conventu Jil^
i as a ^
" diet0 onm exemPtus si< Praepositus ratione curae mimaim,
Die 7 iulii 1770: Non proposita.
Dic 28 iulii 1770 Sacre, eu. respondit ad i. Affirmative pro reductim
applicationis ad omnes dies festos de praecepto , satisfactis omnibus oneritm
fundationum tuxta votum Episcopi.
Ad 2. Negative ad formam constitutionis s. m. Benedicti XIV r»«
semper. * ’ ura
[Thesaurus Resolutionum* tom, 2^f>-2^t)> 2 " ]
3776.
C* C., Andrien., 15 sept. 1770.
t ?'■ iarn resoluta fuit haec causa, videlicet diebus 24 ianuarii et 19 sep-
tembns 1767. Nunc vero reproponitur sub hac forma;
decisi* ?IU°ad dUUa 1 1 * * Ul Slt standnm in primo, vel in secundo loco
A/ ' VT7T $l‘Cra ’ etc‘ resPondit ad VI. In secundo loco decisis.
rru lU' 'fmo recessu a decisis> affirmative.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 39, p. 300].
3777.
S. C. C., Aesi na, 23 febr., 16 mart. 1771.
quamdan? praest^ti0nera^nk^°rSbriUfru^ temPore
Episcopo rependere solcn* n i -i • fr,;,mentl ct alterius ruhrt hor
praeter hanc praestatinn * p °minus *n Dioecesana Synodo anni 1*
nos ad :,mpuli' Plebanum « CW
scutum unum a Plebano, alia varo tril a CanYP “ “ J“’1
hujusmodi impleta fuit ad ‘ -Ppcl lanis persolverentur. Solu
banus et Cappellani coram S p™ USque J768* boc autem anno
modo postulant, ut definiantur i^hi^TJ'0^ ** 'lla conquesti sunt
. Et quoad , . magnam vim iToLT^
no Generali et Episcopo exhibita f,.i, , J,il redltuum* quae Vl
Coadiutores. In ea enim notula ' haec LT' f** fuerunt CaPPC‘
Stgnor Cardinal Vescovo per il salit PSSC cpuntur: AU Emmentiss
soma ima condotto in Iesi. A«f*n,n/.,° fatiedraUt'° grano soma una, «
rio Generali Visitatore productam nor!™' ,Camd,m non,lam coram Vi
F auctam non solum fuisse Promotori fe
‘ 3755. 3758.
1 Cf. \
S. C. Concilii
73
traditam, ut si quid erroris in ea esset, ipse obticeret et corrigeret sed
etiam citatis interesse habentibus coram Episcopo fuisse repetitam Post
haec ad 2. dubii examen progredientes, quatenus minus firma ac tuta
viderentur, quae supra exposita sunt, sustinent, cathedraticum ad sum-
mum deberi in quantitate duorum solidorum seu iuliorum 20. cum Ple-
banam ecclesiam Montis Carotti ad annum usque 1660 unus tantum rexe-
rit Plebanus, qui ex Concilio Romano adigi non potuisset ad solutionem
maioris summae, quam iuliorum 15. Superest modo, ut EE, YY decer
nant:
1. An, et quo iure debeatur annua praestatio frumenti et hordei Episcopo
ab ecclesia Montis Carotti eiusque Plebano ct Coadiutoribm in casu?
i. An ultra dictam annuam praestationem debeatur Episcopo Cathedra-
ticum in quantitate et in qua summa in casu?
Die 23 februarii 1771: Non proposita.
Die j6 martii 1771 Sacra , etc. respondit ad 1. Deberi titulo cathedratici
Ad 2. Negative.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 40, p. 50-38, 60J.
3778.
S. C. C., Acheruntinn, 8 iun. 1771.
Proposita ac resoluta fuit haec causa die 16 iunii 1770; * modo autem
abmus tum Anna Cathanna renovant instantiam innixam praesidio
nnuianim tunc omissarum circumstantiarum aUorumque factorum
aCCldisse affirmant* Itaque reticitam fuisse dicunt carnalem
Inmiiw * ^UjC inter eos *ntercessk sub spe obtinendae dispensationis.
dkn a*?CCC crL’ qu<ld Post notitiam denegatae a Sacra Congregatione
c ~°niS’ PandiLta per Annam Catharinam eius cum Sabino illicita
ct~- Pontibus et fratribus: Iri furiose et ira abrepti mortem ipsi
stantik nt.jj n,lnt^r’ n/s* speratum sequatur coniugium. In his ergo circum-
quaeritur Pn,t entia et aequitas suggerat, dijudicabunt Emi PP.f dum
Di sia>‘dunt, vel > credendum a decisis in casu ?
rTt' Hc' Sacra, etc. respondit: fu decisis.
hesaurus Resolutionum, tom. 40. p. 150-153].
3779.
^ p ^
*» S. Marci, 8 iun., 31 aug., 28 sept. 1771.
Cum Rosarii ( 1 1 a ,
ras in proprio 1 ATUU' conquereretur, t rue i feras quasdam herbarum p lan-
tal^ damnum , 1 qft0 fuisse ac conculcatas, et maxime doleret*quod
acerdote \ incentio Morelli suisque villicis fuisset illa-
1 cr. n.
3773-
74
Curta Romana
nam. Sacerdos, qui nonnullis antea diebus cum dicta muliere verbis
rixatus fuerat, quique prope aderat et huiusmodi querelas audivit, itl;un
conviciis et contumeliis coepit obiurgare. Mulier vero a maledictis mimiae
cessavit. Vincentius furore succensus, accepta securi, Rosariam fugien-
tem insequutus est camque deprehendit; et quamvis monitus, ne quid
damni eidem inferret, eo quia utero gravis esset, nihilominus dexteram
in modum percudentis levavit, sed ab ictu iniiciendo abstinuit. Timore
magno perculsa mulier statim trepidare et contremiscere coepit, nec multo
post ita torminibus vexari se sensit, ut sequenti die abortum ediderit,
quam in tertio a conceptione mense tunc reperiri di indicatum est.
per Iosephum Tudda, Rosariae virum, ad Curiam Episcopalem delata
fuit, quae statim inquisivit contra Sacerdotem Vincentium cui palatium
episcopale loco carceris fuit assignatum. Praeter obstetricem duo etiam
medici et octo testes foetum inspexere. Recepta quoque fuit depositui
Rosariae, quae prima viee minas sibi illatas, easque abortui causam prae-
buisse narravit, eiusqiie assertionem duo testes, qui rixae fuerunt prae-
bentes, reliqui vero de auditu, confirmarunt, sed deinde fere post mensem
eadem Rosaria in exonerationem propriae conscientiae declaravit, che in
trmpo della rissa sentivasi dolori di aborto imminente , onde per puro ostio
a^° cerfc> addossare la causa al Sacerdote Vincenzo, essendo, conti
pn mheamente si e veduto , che pocln mest addietro si era abortita per altre cause
estirne erf interne, onde come tale i solita, sentivasi in que/ gtorno .
eme atque iterum constitutus Sacerdos negavit minas, nullamque
rnn causam praebuisse asseruit, compilatoque processu defensionibus
renunciavit, ma uitque Iheologorum iudicio quaestionem definiri. Hinc
preces exhibet, ut proposita ad calcem dubia definiantur.
mnlirr!! ^.auf‘tls a ,,rtlls Potissimum a Physicis recensetur timor, cum
dum irarrn^ * Ct metlcul°sae procliviores sint ad abi irtum . Ponderate
vel saltem nrn 1 ^ timor a Sacerdote \ incentio Rosariae incussus causare,
pende abortum’ in W» totum causae momentum
videnda resoluti,, S. Congrega-
et aequitati diiudicandum Quare ™
I. An constet dc irregularitate in casu? F* ~ ■ .
II- An sit Jocus dispensationi in easu/ affirmative.
Tf 1771 Sacra’ Me. mp0ildit ad I
€t *cnbat»r Episcopo iuxta
pro
iqiii
eri
oh stW
bonam religiosamque vitam tum oh
molestandum censui , praesertim, nuia (}f j- . 1 P^pertateni ut tenus SBk
constantis emendationis et non fucatae resinis™, a” ;
P itiae indubia exhibuit laudati
#
ni verae poenitentia*
Cf. tt/iH
S. C. Concilii
/5
\ de
Sacerdos signa cum communi aedificatione . Rogamur idcirco EE.
cernere i .. . .
An sit locus dispensationi m casuf
Die 31 Mg*isti 17711 Non P!°Posita • „
Die '28 septembris J771 Sacra> etc' resPondli ; N*g&**-
[Thesaurus Resolutionum, tom. 40, p. 147-150, 257-259].
3780.
S. C. C., Neapolitana , 28 sept. 1771*
Negativa responsio in hac causa data fuit dic 28 aprilis 1770. 1 Novis
vero nunc paratis iuribus ad excludendam matrimonii consummationem.
obtentoque beneficio novae audientiae, eadem quaestio repropomtur
Coniugum Patronus dicit, nullius momenti esse praecedentes vin decla-
rationes de consummato opere in secunda et tertia condo rm itionis nocte,
quum illae prodierint in litis aestu easque ex ore \ incentii expresserit
avaritiae spiritus sive timor amittendi commodum uxoriae dotis. Et revera
Vincentius ipse tunc etiam dixit, maritale opus non complevisse prima
nocte: at qui primo amoris aestu impotens fuit, nec secundo, nec tertio
concubitu potentiam acquirere potuit. Observat insuper Patronus coniu
gum, toto demum quinquemestre condorinitioni> tri >P°re virum
quam officio suo functum fuisse, unde eo minus ambigendum, nec secunda,
nec tertia nocte illud implere potuisse. Praesertim quum alias plures ur
gere iactet probationes consummationis cxclusivos: \ incentium ad poten
tiam acquirendam consilio Medicorum mutasse locum, calidiores ci os
ct medicinam sumpsisse, etc. Ex his autem viri impotentiam evinci, r-
gere: uxorem pluries, tempore non suspecto, de viri imbecillitate passim
conquestam fuisse.
Igitur EE. PP. dignentur responsum dare:
An sit standum, vel recedendum a densis in casu/
Die , etc. Sacra , etc. respondit: Dilata , et coadiuventur probationes ser-
vata fornta constitutionis Benedic tinae. 2
[Thesaurus Resolutionum, tom. 40, p. 261-266].
3781.
S. C. C., Qerunden., 14 dee. 1 7 7 1 * 11 *an* *772*
Per actum inter vivos fundavit Sacerdos Bonaventura [ araro s anno
^SS beneficium ad altare Beatae Mariae Virginis nuncupat, de orticu
^ illae de Olot. Patronatum activum post sui obitum deferri vouit a
Hieronymum Angladft et Pararols sororem suam, eiusque hcrMes m
Cf- N. 3772.
t f N- 31K, 37S3.
76
Curia Romana
nitum. Leve Benefictato onus imposuit adimplendi per se, vel ne r
celebrationem trium Missarum quolibet anno. Haec summa est funn™
donis beneficii Ordinarii auctoritate postea erecti. In alio autem imt u*
mento patronatum quoque passivum, necnon bona ac reditus bcnefi '
contulit favore descendentium supra relatae familiae de Anglada- dcdT
ravitque, quod si vacationis tempore nullus de eadem familia idonei'
adesset, tunc a praesentatione esset abstinendum, usquedum habilis ev
ea aliquis evaderet, et interim fructus investirentur, donec beneficii redi
tus ad summam librarum centum monetae Barchinonensis augerentur
Scquuto autem huiusmodi investimento, decurrentes fructus, quousauc
beneficium vacaret, erogari voluit in subsidium dotale alicui puellae
memorata sorons familia conferendum. Tandem beneficium, de quo ad-
tnr, compati bile esse voluit cum alio quolibet ecclesiastico beneficio- ct
Benefici atum minime tenen dixit ad recitationem Horarum Canonicarum
comZfi/Ztf Mrten!/T0nUn 24 n°n pervenisset> 0 «tomenti gli i
ZTn 11 ^ dfG reClUX delk °re C«noniche in altra orazim
vocnle a dtspostsionc dei Superiore.
De singulis ex intervallo appositis conditionibus quaeritur, utrum sim
Sr T f,mdatW eni* r-«bus exorat.
preemuh annuendum putat. * *
PosJd^remmT **“ consensu, fundationes
fari S v „ Sr\mterf°Sir,m m,11° modo aIterari -t i-™-
possunt' quia yr
variandi facultas, permitti no,,, , fumlatlone reservata non filem
ciantur conditionef mine nnn «i’ ^ c°nscnsu tamen Episcopi, ut adn-
1’atres: ^ nt lun contrariae. Diiudicent Krg!) Emi
nl !'J iT"S :lp!,mhalim" imtnmati in casu?
Oie 74 decembri! l77i: Nm proposita '
i/t€ ij t a f tu ani /7^-1 c
modus est, quod ex conditio ni huJ eU '■ resPondtt: Affirmative iuxta modum:
disposituma quoad putrouatum adZ,u!Tt'Z7'° Senn"“r IMlm
suspendatur praesentatio (au, re t>, f * Passivum, ita tamen, ut numquam
favore cuiuscumque etiam extranei * V°Catontm' et Quatenus non adsint ,
[Thesaurus Resolutionum, tom. 40, p *±a m t 1
4 * r ■ 3r9*323» tom. 41, p. ij.
niart., 4 apr. 1772.
3782.
S. C. C„ iVullius Trium Fontium , 14
Ab ecclesia D. Nicolai Terrae S W *
translatis monialihus Ordini* i V .. ad locuin magis opportunum
Mdobrandinus, tunc temporis \hlXT* V™' Cardinalis Pctn'S
mendaterius, eamdera lesiam Fondum perpetuus Coni'
igendi quatuor Canonicatus et unum “ern;lrdmo Lupi cum lege
unum Sacnstae Officium eique potesta-
■V. C. Concilii
• f
tem fecit concedendi Statuta, quibus Praeben darii parere debuissent
Huiusmodi concessionem anno 1621 s. m, Gregorius XV confirmavit
Memoratus autem Lupi in testamento plura bona stabilia et census pro
fundo novorum Beneficiorum assignavit, et regulas pro regimine Prae-
tu-ndariorum exara vi i. quas anno Cardinalis Caietanus tunc temporii
Sacrae huius Congregationis Praefectus, propria auctoritate probavit
Nullum in his de Missa Conventuali verbum. Nullibi constat, ecclesiam
Apostolicae Sedis auctoritate in Collegiatum fuisse erectam, sed solum
tn nonnullis posterioribus actis Collegiatae nomen eidem tributum legitur
Fracbendarii vero Missam Conventualem pro benefactoribus in genere
retroactis temporibus non celebrarunt. Id autem cum Eminentissimus
Abbas Sacrae Congregationi exposuisset, responsum accepit, ut Pres-
byteros S. Nicolai moneret ad Conventuale Sacrum quotidie' applican-
dum. Huiusmodi monitione Presbyteri commoti, exemptionem ab onere
.Missae Conventualis supplices efflagitant, tum quia eorum ecclesiam
sub dispositione constitutionis s. m. Benedicti XIV 1 non comprehendi
putant, tum etiam quia gravia sustinent onera, tenuesque reditus con-
sequuntur.
Emus Abbas de sua sententia rogatus, censet, ecclesiae S. Nicolai vel
ex Canonicorum placito, vel minus exacta notitia fuisse tributam nuncu-
pationem Collegiatae, cum ab ea longe distet Collegialitatis idea, quae
tmmo ab eius origine repugnare videtur. Quatenus tamen Collegiata dici
posset, existimat nihilominus, fundatoris mentem alienam omnino fuisse
. imPosifionc oneris Missae Conventualis, de qua nullam fecit men-
tionem. ■ ' 't"' '■*’ ■ - jraHl
Ex tap Cum creatura, de celeb. Miss . clare desumitur obligatio Missam
nventua em quotidie celebrandi. Ab hac tamen regula excipiuntur eccle-
Hfriv nll*U ,Vcre ^°^egiatae non sint, quemadmodum tradit laudatus Pon-
EF RpCnC •*jUh r ImM' lo"’ ^ 2’ num* Lv Hisce perpensis diiudicent
1 i' statuendum sit, dum quaeritur;
utsblicar ^ yjfs^4ert seu Canonici ecclesiae S . A icolai S, Aedisti teneantur
affirmative- Conventualem pro benefactoribus in casu ? Et quatenus
(t ^uomo^° sti locus illius reductioni in casu?
14 maytU m2: Non proposita .
j y f} aPr,!ls *772 Sacra, ctc. respoi
11 ' irwisum in primo.
«aurus Resolutionum, tom. 41. p. 95.99, ,0j].
spondii ad I. Negative.
t f. N.
U r
1
7§
( 'uria Romana
3783.
S. C. C., Neapolitana, i «S ini,, 29 aug., 19 scpt. 1772
Agebatur dc hac causa diebus 28 aprilis 1770,1 atque 2$ septem
hns 1771, - quando resolutio dilata fuit. Nunc idem dubium sub La^
forma reproponitur: m
Att sit standum , vel recedendum a decisis in casu ?
„ D" ,H i".K *772 Sacra, etc. refudit: Praevio recessu a decisis, lica,
Marchtom I incentio ingredi Religionem approbatam, et in ea profiteri a
ad mentem. Mens est, quod March. Catharina libera non remaneat 'mi,
post expletum a Marchione f incentio integrum tyrocinii annum, emissamm
professionem, idijuc eidem Marchionissae Catharinae notificetur.
cfensor autem matrimonii iterum sustinet, Marchionem ile impo-
Mnoa accusatum anno 1759 matrimonii consummationem solemni lura-
af^rm!lss.c; “ posta recessisse consummationem negando. Gravu-
D j UnC orln. ,iait 1 tfficultatcm, quam serio ponderandam iterum
pr pomt, cum pnonbus magis, quam posterioribus assertionibus deferen-
uum esse contendat cao Per ttmt A* ,, \r*u i ■ • •
Ut Eli. pp. definiant: P P 'g,tur suPorest’ n,si'
.4n sit standum in primo, vel secundo loco decisis in casu?
Dte 39 augusti ,772: fim pnpBsita
et amplius. Stp,mbm ’ 772 Sacra’ e,c- respondit: In secundo loco decisu.
[Thesaurus Resolutionum, iom. 4r, p. ,84, 24+].
3784.
s- C. C., Augustana, 19 dec. 1772.
loseph Frant Pmhvfm* \
Ruth supplimn Sanctissimo dT^,1^ “ «
Chirurgi incuria atque imperiti» oh k 1,b.eIlum’ in cluo narravlt’ «
riontui illius dinitoi am; subortam m sinistra manu inflamma-
sae ce,ebration?de“ulr Tsb 27 «"‘‘T’ *?"“«““» -uularem, a Mi*
et facultate celebrandi ope dicitommUPP 'CaVlt ,dc,rc0 Pro dispensatione,
ratis atque ab EpisoopoL^?” a^ntea«lm. R^bus affabre elabo-
monias, ipsam quoque Hostia ,1 ’ P°SSlt nn,nes Missae ritus ct caere-
incommodo, periculo aut dedecore ^tl0nem ** fractionem absque ullo
tionem assequeretur, exposuit Ut autcm faci5ius disPcns3'
senem ci pauperrimam S Z™ deWm ’ ““ V“ldc tenuem, teneri matrem
tempestate subrogare posse Capellanum ^ nmre’ netIuc hac m,semma
P nanum, qui eius loco Missam celebre*.
\ #
S. (i. Concilii
79
Remissae fuerunt preces Sacra, ln.ic Congregationi, qUae Officit
Augustano commisit, ut facto coram Caeremoniarum Magistro exoeri
mento, referret, an in Oratore appareat deformitas, quae scandalum neneret
in populo, aut divinis praestet imped i inen tum, praesertim quoad Au eustis
simae Hostiae fractionem. Ofticialis Augustanus sinistram Oratoris mi"
nuin diligenter inspexit, deprehendi tque, non tantum digitos (ut per erro"
rem fuit in supplici libello expressum), sed integram volam Chirurgi
incuria atque imperitia fuisse deperditam et a brachio totaliter abscis
Caeterum retulit, sine ulla Drorsus deformitate ane xu^
jhUil lil tUVI ut, impwws,» t Vkiuui II
1 1 v “ w^atiiiu lutitiitcr ansas
sam. Caeterum retulit, sine ulla prorsus deformitate aut scandalo Missae
Sacrificium ita ab Oratore posse celebrari, ut digitorum er manus defectus
non advertatur ab adstantibus, nisi ab iis, quibus illorum deficientia aliunde
cognita luerit. Id autem ex eo contingere dixit, quia celeberrimus quidain
Augustanae Civitatis artifex manum ex cupro et argento vivae manui simil-
limam elaboravit, et brachio mediis fascibus sub vestis manica conditis
adeo accunite aptavit, ut non artefacta, sed quasi viva et vera manus appa-
rem. Addidit, pollicem ct primum digitum seu indicem ex argento confe-
ctos, et in partibus interioribus, quibus Sacrosancta Hostia tangitur
auro punssimo esse obductos, atque in ipsius manus artefactae cavitate
atere spiras calybeas, quae partim motione brachii, partim veru pres-
M«ne minimi digiri modo pollicem, modo indicem, modo utrumque iuxta
offien exigentia movent, ita ut spirarum intus latentium auxilio pollex et
oui in t ,nv,cem ^edant. vel mutu„ se tangant pro varietate rituum,
f*”® debcnt' «W. ut Orator non solum possit ad
utraau,- m! U?“,Ue manu Xlissale apenre, sed etiam ante Offertorium
cum ea • nU Cl 1Cem C00Pertum detegere, patenam in altum elevare,
*em ZCC,,n f SU?T altar* eff0nnare- Saetam in illa ponere
« ZZeftcm ;"fr°nCm -Vini' T P<Kt *>*«*■« abstergere,
adimolerf n.. rc, ommaque adamussim, quae necessaria fuerint.
asseruit Offio ^ justissimae hostiae elevationem ct fractionem
riculo scanrlbU 5* Utt!u^<luc un;l altera manu sine ullo prorsus pe-
Jnefactae II * !' &Utf ° onT1’t;lte Oratore perfidi-; ipsumque ope manus
est de diu ran8erc» calicem elevare. Eadem quoque testatus
Compertum1 Ct CatTemo,liis ad Missae Sacrificium pertinentibus,
mento desumi* » trregulantatcm ob defectum corporis ex A eteri Testa-
cac disciplinae ' * * ' ’ l. ct I9* Qualecumque tamen fuerit ecclesias ti-
Summorum T>ItlU'n C ‘rre^u^ar|tate °b defectum corporis, satis liquet
ct simpliciter v °r^tl cnrn respousis, huiusmodi defectum non absolute,
ctus accidit ev ns.tIlUMl liquem irregularem, sed solum, quando defe-
rcddat inhabilem U. 5a’ i^ tluarul“ talis sit, ut vel absolute defectuoaum
ad*it periculum ' ^ ° eu.nc^as ni’nisterii functiones, vel ratione defectus
otiatis t cap 77 , ,rr< ' ei au* sc:ltl<iali: cap. Dc Presbytero i , dc corpore
orrinibiw nJHl™ ' Cl>t^‘ cap. Presbytcniftt, dc clerico aegrotante. His
A n sit decernent;
Wet ctc // ^Pensationi in casu Y
[Thesauru s^R >esPon<lit: Negative.
Solutionum, tom, 4,, P. 292-297}.
8o
Curia Romana
3785.
S. C. C,, Fuventina , 17 iul. 1773.
In pastorali visitatione habita anno 1770 Episcopus Faventinus nonnulli
edidit decreta, quibus Parocho S. lacobi de Pinna ius esse censuit pera*
gendi funerales functiones in ecclesia Sodalium Tertiariorum Sancti Anto-
nii Patavini, quae intra limites illius Parochiae sita est. Ab hisce decreti-
Con fratres reclamaverunt, eorumque rationes septeni dispertitae dubiis
fusius relatae fuerunt in folio diei 3 praeteriti mensis apriiis, in quo sodali-
tium ad 5. dubium asserit, inter functiones parochiales recenseri quidem
associationem cadaveris usque ad ecclesiam tumulantem, sed postquam
cadaver ad ecclesiam delatum est, nullum ius Parocho competere faciendi
o ici um vel alias funebres fu fictiones super eo peragendi. Unde functione
funebres in ecclesia Confratrum non a Parocho, sed a Capellano explendas
esse, potissimum, quia modo tantum quaestio est de funere decedentium
extra arochiam S. lacobi et non sublectorum eidem Parocho, adeo ut
cesset omnis ratio, ob quam ullum iurisdicti ortis actum idem Parochus
exercere queat.
■ ’^U^Cr i,mujtur Parochus constitutionibus svnodalibus Faven-
mi. . >stnt enim , in bynodo Cnrd. Rossctti statutum luisse, functionem
Sp ; ca ‘lVera tumulanda in ecclesiis Confratcmitatum spectare ari
c, *,rn'*u Clnus Fmoihia sunt, et non mi eorum Cappellanum ,
leniri !« ,0ng^atl° ^tuum Ruoad tumulandos in ecclesiis Confratrum
fnrpTP nm m ec*"e**s generalibus1 ad dub. 20: /In ad Parochum spectet
/oriis Jhr^r”1^™ SUpCr cadaveribus sepeliendis in dictis ecclesiis et ora-
e^s^^P ^e^ttaHm? rescriP3it: -Affirmative, quando tumulandus
Znm tlna7 : ™l oratorium. Ad praed,
nihus et pactis in^ ^Ccm legjtiir: Et ita salvis tamen conventio-
partes initis et n „ €rec_ l0*e ponIr<iterni tat tt>>< forsan factis , concordiis intit
ac provincialibus ***** ° ‘ €i e aPPr°battst induitis , constitutionibus synodalibtc
Z irmorablU'"!- * “nmf
Congre natio in t-m . ^ut ^ecrctIS constanter adhaesit Sacra haec
n itionum synodalium scmp<!r llabendam duxerit vel constf
aut saltem' centenariae ut vel consuetudinis immemorabilis
portunc adnounda f 7^ ‘ “** **
5. An idem Parochus habe/, i m 7 rd,,ud,care Possent: , .
eorumdem Confratrum. quando a.dazZiffi,! 7 / f"u),0”es
Parochia e, an aliqua portio cerae Uti *
e, seror, Ida co„ 'aZnedTfZdaC' ^
tur probationes. 3 ^ a ” S€cundam dilata et coadtttvft*
[Thesaurus Resolutionum, tom. ,2 D s, o„ , S
P* I22-IT21
i t 'f v J J
1 Cf. N\
1 Cf. N
1 Cf. N
5733
.1-79'
3 1*03 .
A. C. Concilii
3786.
S. C. C., Ad rien. t 18 dec. 1773, 22 ian. 1774.
In ea parte Padi, quae vocatur di Ariano seu di Gorro. extat Villa Serra-
vallis, cuius habitatores profecturi sive ad Villam S. Mariae, sive ad Matri-
cem ecclesiam Ariani, transfretare debent Padum di Ariano, Distantia
utri usque Villae S. Mariae et Serravallis habitatores impulit, ut anno 1627
a tunc temporis Episcopo Adriensi peterent sibi assignari in subsidium
Parochialis oratorium S. Mariae dei Traghetto, prout revera obtinuerunt
cum onere, quod ab habitatoribus assumptum asseritur, persolvendi
(pandam primitiam pro sustentatione Capellani Curati, qui Sacramenta
administraret. Hodiernus vero Episcopus Adriensis, dum anno 1771 pasto-
ralem ageret visitationem, ad preces populi Villae S. Mariae dictum orato-
rium in veram Parochialem erexit, servata tamen matricitate ecclesiae
Ariani, ac reservatis hodierno ecclesiae matricis Archipresbytero, quousque
viveret, omnibus emolumentis atque proventibus, quos ex dicta ecclesia
S. Mariae percipere consueverat. Uniusmodi novae Parochiae erectionem
aegre tulerunt Archipresbyter Terne Ariani, necnon Comes Caietanus
Gilioli et populus Serravallis, qui omnes de illius nui litate conquesti sunt,
super qua modo praesens controversia instituitur.
*omotor fiscalis Curiae Episcopalis Adrien., necnon novus Parochus
Villae S. Mariae dei Traghetto praemittunt, ad sustinendam dismembra-
tjonein ecclesiae Parochialis alterutram ex his causis sufficere; nempe aut
standam locorum, aut magnum incommodum parochianorum accedendi
a eirc, am Parochialem. Ilis praemissis contendunt, utramque causam
copulative concurrere in hodierna quaestione, distantiam nimirum, cum
1 navaliis quinque inilliariis distet a Terra Ariani; itineris etiam
jficu tatem, cum necessaria sit transfretatio fluminis Padi, quae hvberno
temP°rc difficilis redditur propter aquarum intumescentium
riam an,tlarri' Animadvertunt praeterea transfretationem Padi necessa-
S emesse Scrravallensibus etiam, ut pergant ad novam Parochialem
hac d‘riae iictf.a®rniant> Iunge minorem esse distantiam, cum Villa S. Ma-
perDe^tet a, y*!*a cl orat°rio Serravallis minus quam duo miliiaria. Aiunt,
nam m 0 ,lc* dissensum Archipresbyteri Parochialis ecclesiae Ariani,
^tidenth^V Parochiae i ustis concurrentibus causis iuxta Concilii
deinde dic sPos*tl(>nem fieri posse etiam invitis Rectoribus. Contendunt
d*e 8 iunii tUm ‘^rc^Preskyterum suunt praestitisse consensum, quando
publicum ' novac Parochiae institutionem admisit ct emologavit per
ct tanden . *rui,lentlim* ac rursus consensisse in actu formalis erectionis,
ductus coruirn^OSt^rum' ctiam consensum praestitisse, cum poenitentia
Verat, ein a omnium* quae adversus novam erectionem inconsulto patra -
CItl erectionis iustitiam admisit. Quo vero ad novae collectae
82
Curia Roma tui
gravamen, de quo Serravallenses conqueruntur, asserunt han
oblatam fuisse, et impositam solis habitatoribus Castri S. Mariae Mr*
ghetto; Serravallensibus autcin unice remansisse antiquum onus n? -
Sacramentalis, ad quam sese obstrinxerunt maiores anno Pn T"?
ipsis rogantibus, oratorium S. Mariae destinatum fuit pro aAtinfcL?^'
curae auxiliaris. Demum ad dissensum quod attinet Comitis Gilioli ^
madvertunt, eum nullam in Castro Serra vallis obtinere temporalem uriLT
ctionem, oratorium vero loci Serravallis esse de iurepatronatu laicalTt
spectare ad familiam Marchionum de Bevilacqua.
Altera vero pars contendit, soleinnitates omissas fuisse in creaionP
bneri par0Ch ar Mt ,nempc' defuisse citationem et Consensum Archipro-
n Parochialis ecclesiae Ariam, addit insuper, illius consensum
non accessisse, quia idem Arclupresbyter una cum Serravallensibus JL
datnn procurae solenmite, dedit ad dissentiendum, et quamvis
h“’ P(istcnorem consensum ratam haberi non potuisse dismem-
reouS SU\, f I"'"1; nU'lain °b praeviam citaLnem pro foZ
fmiUa Comiii/ «adfU'S,f consensum Comitis Caietani Gilioli, cui»
et hemagm donata f udaT n^MaXo’ 'f ® ^salbgm
st^bset," *** -esia^b^==£
SttenTl Pr°r3US C°natu obiici actum a""i ri)27, cum gest»
actum tunc fui^p A r^st‘can‘s- Cacterum animadvertit, nullimodc
itaque solemniem™ dlsn«™hratmnc, sed tantum de primitia. Ex defectu
Ctionem. Idem evince™"^ " **’ nu,*am.et 'tritam esse novae Parocliiae ere-
totius Villae S \f cre.conatur ex defectu iustae causae, tum quia extensio
Ariancnsi dis^fnon S 2? ■ P*r°"
commodum nullisnii- /„ * ■ n*. midiana» etiam quia iter est sam
-em aut ^£52^ ^ “**• "ull“" "»*
Serravallis, cum etiam post h™ d- n0Vae Parochiae S- Mariae populm
Curatum in oratorio eiusdem In Umo,!em .°PUS fuerit deputare Vicanum
Intolerabilem insuper ae ^ an diarum necessitati praesto sit.
accessum ad novam Panxi * CI cm P°pulo Serravallensi factum fuisse
transitus fluminis pJ; qU,la eidcm P°PU1° brevior est et securior
S. Mariae. petendam Ariani Parochiam, quam novata
Haec itaque p osten nm ... H|
Emi Patres: ta maturitate perpenderint, defimeut
An dismembratio et reshectine w 4 M
Die 18 decembris /77?. y ,ff" novae Parochiae sustineatur iti casu?
me 22 ianuarii 17'/4 Sacr« 5+** . !■
[Thesaurus Resolutionum tom legative. I
' *2’ P- 257"2b4, tom. 43, p. 0*
S. (,. (Jondli?
«.i
3787.
8. C. e., l !/c e/?., 26 febr., 12 rnart.
1 774-
Decennio post editam a s. in. Benedicto XIV notissimam constitu-
tionem Cum semper oblatas , 1 in qua multa de applicatione Missae pro
populo diserte praescripsit ct declaravit, Episcopus Lucensis in Galaccia
nonnulla anno 1755 ad illius normam condidit Statuta. Inter caetera man-
davit, ut Parochi, qui duas insimul unitas Parochias haberent, non una
tantum diebus festis Sacrificii applicatione contenti essent, sed in una P.inv
chia per scipsos, in alia vero per alterum Sacerdotem Missam pro populo
celebrare atque applicare tenerentur. Non omnibus tamen haec arrisit
ordinatio. Hinc Iosephus Didacus Guttierez, Rector Parochiae de Meilan
cui altera unita repentur, dubius, quid agere debeat, pro conscientiae
serenitate, quaestionem ab EE. W. definiri supplicat. Episcopus hodiernus
de more auditus censuit rationes pro utraque parte exponere, ut e\ earum
accurato examine certum proferri valeat super proposita controversia judi-
cium. Et sane, qui onus duplicis applicationis inhaerere existimant Paro-
cho duabus Parochiis praeposito, innituntur synodalibus Dioecesis consti-
tutionibus anno 1669, quibus applicatio Missae pro populo animarum
Rectoribus ita praecise iniungitur, ut si in distinctis sui regiminis ecclesiis
bis eodem festo celebraverint, utram que Missam pro suo respecti vc po-
pulo applicare teneantur, quacumque alia obligatione postposita, nulloque
a aael!'1lls accepto stipendio. Synodales hac de re constitutiones conformes
asserunt dispositioni Concilii I ridenti ni, necnon constitutioni Bene-
dicti nac. Verum contrariae opinionis assertores affirmant, neque in Consti-
tK)nc s, rn* benedicti XI \ f Cum semper oblatos t neque aliis in locis
ver uin ullum fieri de onere applicationis in diversis Parochus uni Parocho
om missis. Sustinent idcirco Parochiarum unionem non praeseferre onus
pacis applicationis, quia cum unus sit Parochus, unus etiam quoad spiri-
ai'a censendus est populus. Quaeritur:
tiicis U ) - aTOC^n duabus ecclesiis ParochiaUbm praepositi teneantur Domi -
/■ 0 US(l,i( festi* diebus Missam m unaquaque ecclesia sive per se sive per
applicare pro populo in casu ?
Dk ^ febnuiru IJJ4: i\on proposita .
ParochiR2 m<UtU l?74 Sacra, etc. respondit: Affirmative , exaptis tantum
itetruetionj},1115 Utll0ne plenaria, et extmetiva, ct scribatur Episcopo iuxta
[Thesaurus Resolutionum, tom. 43, p. 37-42, 48].
1 N. 345.
84
Curia Romana
3788.
S. C. C., Segovien 12 mart., 23 apr, 1774.
In relatione status suae Ecclesiae Episcopus Segobiensis dubium S. Con-
gregationi proposuit: An Confirmationis Sacramentum solis adultis m
usu rationis praeditis ministrare debeam, an etiam pueri, nulla habita
aetatis ratione ad iliius Sacramenti susceptionem vi consuetudinis hic
vigentis admitti licite possint, in nostris praecipue tam amplis Hispaniae
Dioecesibus, m quibus, dum earum visitatio fit, vix ac tu- vi\ quidemcon-
vocari queunt adulti per montes et agros dispersi, inducique, ut priusquam
tantum Sm ramentum suscipiant, Sacramentali confessione disponantur,
nisi visitatio in plures, quam commode fieri potest, dit^ protrahatur. Quae
impedimenta meo iudicio in causa fuere, cur Episcopi huius Regni Confir-
mationis Sacramentum et pueris et adultis communi beneficio etiam num
conferre consueverint.
Super hoc igitur EE. V\ . iudtcium exquiritur, nec inopportune erit
nonnulla animadvertere, quae ad rem conferre posse videntur. Nullam
ohm aetatem ad suscipiendum Confirmationis Sacramentum praefinitam
ui>se se^ aetatem quamlibet, sicut baptismo, ita et Confirmationi ido-
neam a itam fuisse luculentissime patet ex antiquissimo more, qui in
-cc esia viguit et ad saeculum usque xm perseveravit conferendi Con-
rma lonem statnn post Baptismum, de quo plura apud JVIartenc, De anti-
“P' 2' *. §2 et sequ. Constat praetere,
,1 -m In.. .. V? "'n cc q*a permansisse usum confirmandi pueros. -S iqui-
Ii "» fPa. ^ ,m eP- :ifl Decentium Euqubinuin Episcopum, §6
lihm «L^±T‘:0ma ,nfantium his verbis: D,- rogandis vero in/rn-
tmst"/' "* “Uo' 1"°'" ab Episcopo fieri licere. Meminit
ooZo ■ traCt.6.in ^ Cannis Epistolam, num. .0 dicens:
M, j . : " \ 'nfantibus, mllmdii iiniisi/iitsiiin Citium, rl..
Tus d uuc hH° n f US ‘n fr0de Ecchs dogmur. necnon Ordo Roma-
quibus parvuli consignari debent X ’ u ’ ubi ntUS desCnbtmtur>
p assim obtinuisse plures «sten I MoTQm. hunc saecuJo etiam x,r et m
Huiusmod. tamen dUplina saeculo Du*Ccsum .constitut,ont'S,
immutari in Germania Gallia et T r v \ desincnte et xtv ineuntc coeP"
Ecclesiae, quam Catechismus J decremT ‘'r
Confirmat. Sacram ., tit. 0«« aetate clw ^ V r,dentmi e<btUJ °
tendi , his verbis expressit: Obsera t J ium ad ,wr Sacramentum adntih
smum Confirmationis Sacramentum LsT i °mnihu$ quidem Posi BapU'
dire hoc fieri, antequam pueri rationi* * ‘ m.in!siraP» sed minus tamen expr-
omitis expectandus noti videatur ttsaue T- Utb.Uerini’ QfU/re, si duodecimus
differre maxime convenit. Quamvis autem ' C€rU hoc Sacramento#
Ecclesia, ut renatis fonte Baptismatis °n®ultissime cautum sit in LatU*
mationis in ea solum aetate, in qua Sacramentum Conh
>unt. et poss
ui
S. C. Concilii
8S
divini beneficii pretium pro meritis aestimare, vetitum tamen absolute non
est, nc ullo unquam casu s. pu-tinid minoribus conferri queat. Si quis
autem quaerat, quaenam esse possit insta et urgens causa ministrandi Con-
firmationem infantibus ac pueris, primo loco respondetur, quod habenda
ratio est discriminis eorum vitae. Praeter vitae discrimen aliae insuper
non desunt iustac causae, ut si praevideatur futura diutina absentia Epi-
scopi, aut non facilis in posterum futurus ipsius Episcopi accessus ad pueros
vel ob ingravescentem eiusdem aetatem, vel propter puerorum distan-
tiam a Civitate, vel propter itineris difficultatem, aliamve iustam causam
ut est sententia etiam s. m. Benedicti XIV exposita in Tract. De Synodo
Dioeces., lib. 7, cap. 10.
His ergo relatis inquirendum est, an quae in praemisso postulato affe-
runtur motiva et causae ungendi etiam pueros ante septennium, uti fieri
consuevit in Dioecesi Segobiensi, satis aptae sint atque idoneae, ut rece-
datur a generali regula. Quaeritur:
1. An attentis peculiaribus circumstantiis Sacramentum Confirmationis
administrari possit etiam pueris et infantibus nulla habita aetatis ratione
m casui
2. An etiam administrari possit pueris et infantibus in mortis periculo
constitutis in casu?
Die 12 martii 1774: Non proposita.
Die 23 aprilis 1774 Sacra , etc. respondit ad 1. Affirmative nonnisi in
gravibus et urgentibus circumstantiis, super quibus conscientia Episcopi oneretur
Ad 2. Affirmative.
[Ihesaurus Resolutionum, tom, 43, p, 66-73, 78-S3].
3789. ■
S. C, C., Lauretana , 11 iun., p iul. 1774.
Capinilum CoHegiatae et Parochia] is Ecclesiae S. Stephani Oppidi
.S , * _j d^odec*m Canonicis constituitur, quos inter connume-
uj ,r 1 a^r os Nicolaus Bartolini eiusdem Ecclesiae Praepositus et Rector,
g clu‘u mgesimum praestiti servitii annum emensus, humiliU r supplicavit
sae ff[C 1U1C r on^e£a^oni Pro obtinendo iuhitationis induito. Preces remis-
ti £2* ■'B*SC0P°’ Capitulum audiret . I11 Capitularibus autem comi-
tum uu* n U 10 au^ustI r77a Canonici petitae iubiiationi obstiterunt,
ter;t ^ ia rator continuum ac laudabile servitium Ecclesiae non praesti-
aiseriS(onf)U r' €tld(> anuessa olla Prcpositura fa Parochia, ha atteso, come
)t Uintyod ^ Vt** 'hnu dl (!ncsto Capitulo, ordinaria mente a! confessionale solo
F Pbt tori 1 Icr mwafo il quale , partito dalla clnesa ecl a questa non
alVor u ^ 110,1 per temP°' ,n CUi II C orali erano obbligati al Coro
fonfess ion ah* ' Bsxa canPR(t <' susseguenti Ore, alie quali ritomava al
satis p0llet mtc'le presentemente costuma; tum etiam, quia viribus
fuit dubi 'in c Pn,Pr'n munere adhuc fungi valet. Qua dr re necesse
1 proponere sapienti EE. VV. iudicio definienda.
m
I
e
86
Curia Romana
. Praepositus quadragenarium servitium laudabiliter explttum
bari sustinet ex iuratis depositionibus Sacristae Ecclesiae Notarii
Ad I. Praepositus quadragenarium servitium laudabiliter expletu
satis probari sustinet ex iuratis depositionibus Sacristae Ecclesiae, Notarii
localis ac Cancellarii episcopalis. Accedere etiam senectutem ac morbum
cum sexagesimum quartum aetatis annum iam agat, assiduasque patiatur
nervorum convulsiones, quarum causa pluries sensibus destituitur, prout
Medicus et Chirurgus testantur. Ac praeterea observat, Canonicum cui
animarum cura incumbit, haberi tamquam choro praesentem, dum Sacra
mentales excipit confessiones. Ad 11. sustinet, vigore indulti iubilationk
participem fieri debere de omnibus fructibus et distributionibus, de quibus
alii Canonici participant, cum censeatur Ecclesiae adhuc inservire qui
post diuturnum servitium quiescit. Nec recte opponi aliorum trium Cano-
nicorum exemplum, qui licet iubilationis indultum obtinuerint, nunquam
tamen de fallendis participes facti fuerunt, quia non constat, Canonicos
lubilatos, fallentias petiisse, easque a Capitulo fuisse denegatas.
i? , . . ^ ' an Sacerdos Nicolaus liartolini Praepositus
Ecclesiae S. Stephaw Oppidi Castri Fidardi per annos quadraginta con-
tinuo et laudabiliter dictae Ecclesiae inservierit. De Canonico curam ani-
marum habente in eadem Ecclesia censet s. m. Benedictus XIV, InstiL
cctes. 107, num. 56, tamquam in choro praesentem habendum esse, dum
„r-^*Un? c]xclPlt con essiones et Sacramenta parochianis ministrat, idque
dum deC a'av^ Sa.c> in Mediolanen 13 februarii 1639.1 Viden-
fuerlt^K ^ - u. *enUs* an Orator, dum a choro abfuit, distentus revera
rente UII"?C an‘marum Praepositurae ab ipso possessae inhae-
c^mo P° T;mdum' an Kcclesia Collegiata Castri Fidardi,
PorfrLn^ • lef' remaneat> si Oratori iubilatio indulgeretur.
fZuam o ’ ^7^ non intersint, habentur nihifominus
participant alii Can' bebentur, distributiones omnes, de quibus
i&teressentibua irr0*11*"1 f^AL ct ani !^ae> Q^ae ob aliorum absentiam
obstem CWWfitution^ Vd consueT d™* receditur’ si Capitllil
1602 2 Hic sedulo m a - etudo ac* versetur: in Reatina , it> aprilis
9i T pp«Mh™
II. An PraphnKitu c a * r ■ . casti' Et quatenus affirmative:
inursi, , participare debeat de ^^Zix !ub‘!otrk- ” c/wr0 ”*
Die 11 iaaii ,774; Non p^a f ""S
instructionem, * ** ^ ‘ resPom^t: Otiata, et scribatur Episcopo iuxtn
[Thesaurus Resolutionum, torn. 43, p. ^ J
1 et. \*.
1 Cf X,
1 t r, \\
zhoi
^ 7
J7Q<>
S, C, Concilii
3790.
S. C. C., Caurien c> et 30 iul. 1774.
Cum vacaret beneficium seu capellania de iurcpatrnnatu laicali, nomi-
natus ad eam fuit Ildephunsus Valentius Femandez Montero e Yiila
Carceris, Quia tamen nondum fuerat tonsura insignitus, nec immerito
timeret, quominus ob defectum Clericatus illius possessionem assequi
posset, coepit cogitare remedium, quo dimissa Capellania per aliquod
tempus, eam in posterum posset obtinere. Sic itaque cum Patrono con-
venit, ut iste ad illam nominaret quemdam Presbyterum, de re tota optime
conscium. Presbyter vero eandem Capellaniam dimitteret statim ac llde-
phunsus clericus fieret, ut hoc pacto, per dimissionem a Presbytero factam
ipse in beneficii possessionem subingrederetur, et primae nominationis
effectus haberetur. Ita porro res composita fuit et hoc pacto exequuta
Mirum profecto, quod nemo ex paciscentibus deprehenderit fraudem
lvuic pactioni inhaerentem, aut saltem nec de illa dubitaverit, praesertim,
quia res m mdicium deducta fuerat contra Presbyterum, qui renuebat
capellaniam dimittere, quamvis postea a lite recesserit, unde Ildephunsus
lilana a triennio possidet et fructus percipit.
\erum cum postea idem Ildephunsus ad Sacros Ordines promoveri
cuperet, certior de simonia tactus, adiit Sac. Poenitentiariam, a qua pro
toro interno obtinuisse asserit absolutionem a censuris, dispensationem
ab irregularitate, ct convalidationem tituli beneficii. Episcopus tamen
sub!^ \Uin ad 0rdincs Promovere, nisi pro foro etiam externo sibi con-
Ca_ i]Set’ cViam simoni ae rumor per magnam partem populi Villae
Ilinn^f Ct ^Ct , Tsiun cluotlue Civitatem Cauri ensem fuisset evulgatus.
Mme obsequend0 Episcopi monitis EE. W. benignitatem implorat, ut
tiri. \:*°n*em’ , Pcns:ltmncm. et tituli convalidationem dignentur imper-
venit , Sltluic enh Ignorantia iuris errasse, dum illicitam pactionem eon-
m vJd L qua nujllam sl,sPicionem praeconceperat. Dignuin proinde videri,
effectu caru^S al’ °Um Pracsertim pactio subingredlendi in beneficium
a preokv. ent’ 5lna *^Utl assequutus fuit per spontaneam dimissionem
Ttlo in mdlcio factam'
ter bnn J fS| rC^Cr^ s|m°niam iuxta suam opinionem fuisse invincibili-
Nii ^ e e*- cx ignorantia commissam.
editae com ■ Si ad cxt*rpandam simoniam severissimae leges omni aetate
cap, Sicut T^madmodum constat ex cap. Cum stiper , deconfess.t
quaest. 1 (. t alii X fUa\ ^ can. O utcumque, can. Cum ordinatur , 1,
licet s. rn Piu 1 t v' Perniciosus abusus sacculo circiter xvi. quare
tintinandam n * /1U*C 'nato providisset,1 nihilominus S. Pius V ad
Arabilis f • ‘tUS Corniptelam ali ani edidit constitutionem incipien,
1 , f v ’ Unn r5f}9-2 Inquirendum, an ignorantia in Oratore prae-
• c'v106- , «tfoH
r* *n* <30.
ss
Curia Romana
sumi valeat, cum praesertim res sit de ignorantia iuris, et an ea i
a poena excusare possit. Denique notandum, quod Orator post paetior!^
Primam T.msuram « Minores Ordines suscepit. Quare perpensis omniC
circumstantiis Emj PP. decernent: us
An sit consulendum Sanctissimo pro absolutione, dispensatione et
lidatione tituli beneficii in casu? ' a~
Die 9 iulii 1774: Non proposita.
Di, .70 iulii ,m Sacra, ite. respondit: Dimittat, restitant fructus lar»
ptos , et postea supplicet.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 43, p. 166-168, 172].
3791,
S. C. C., Camerinen 20 aug. 1774, 18 mart, 1775.
Ad munites providae Benedictinae constitutionis incipientis: Posto*
rilr r^*\ l.,mt;;,anno 736 fucrunt Praebendis Theologali et Poeniten-
tiali Cathedralis C amenm nonnulla Beneficia simplicia cum respecrivis
eorum titulis. In unione autem Beneficiorum prae ceteris cathedraria
_ us expressum fuit, llludque omnino praestare professi sunt ipsimet
vlZlTv * qU,bUS T° fuerat obtenta- ElaPS0 vix quadrimestre, ac Sede
CTniCUS Theolo^s aB* quatuor Beneficia simplicia
Z Zl l Cap‘mlariS suae Theologali Praebendae uniri curavit,
Ouamvi<* nrn^V prac e” a^* reditus ad annua scuta 300 adaucti fuerint.
^ IT- R,Sm°dl ****** cathedraticum ab anteccsso-
umonerri In'311! senTLr fuerit persolutum, illud tamen post sequutam
nicus fLS P*” detrectarunt Canonicus Mancini Theologus et Cano-
Hid !fT^ntIanu*. i»«dquc praestare modo renuunt Cano-
fiscalis illos in ' ri-U'CCI eorum successores. Hac itaque de causa Promotnr
auod Vp ° V V mU,C,l,m.V^ et ™d° instat pro resolutione dubii,
quod LE. VV. sapienti tudicio subiicitur
erJZo^rFn^ Bcneficiat08 tencri ad solutionem cathedrario
Fpiscopalis c m J,sC°pum 111 s'^num sublectionis et in honorem Sedis
IdTuTcu.mi pTo ^ Cap* * ***
subiectionis ratio concurrit \>Uie Hk ***** ista hon?nS et
Praebendis Ctoonicalih u s onus cathed S!?UUtain. Bencficiorum umoncni
affirmat, cum per unionem haud exi d tlcl extinctum praesumi posse
quod ex ipso actu crectiouis
ratis, de donat. Po caP- **
Canonicos Beneficiorum possessioni» id debcrl 1 d,e adeptae
Conenatatiouc, et signantet in
.V C. Concilii
89
rcfratjantc , quod ab Episcopo antecessore nunquam luent perceptum
quia cathedraticum ncc praescribi potuit, nec ab Episcopo remitti. Deni-
que quantitatem cathedratici praefiniendam esse confidit ad formam de-
creti Episcopi 1 utili post Concilium Romanum evuluati, necnon svno-
dalium constitutionum Episcopi Vivani et hodierni Episcopi, in quibus
omnibus iuxta taxam Concilii Romani persolvenda praecipitur.
Ex alia parte nihil hactenus deductum est.
Videndum tamen, an unicum cathedraticum a toto Canonicorum et
Benefici atorum coetu, seu potius ab unoquoque singillatim persolvi debeat.
Si Canonici et Beneficiati sustentantur ex massa communi, ex caciUt unus-
quisque suam percipit partem, tunc unicum cathedraticum rependere
sufficit, quemadmodum statuit Concilium Romanum, tit. 8, cap. 4. Si
vero Beneficiati praeter portionem, quam ex massa communi retrahunt,
alia etiam Beneficia simplicia obtineant, ex Itis omnibus cathedraticum
Episcopo solvere debent, ut in cit. Amalphitana , 26 februarii 1707. Quo
vero ad quantitatem statutum est, ut duo solidi persolvantur, et in Con-
cilio Romano iulii viginti monetae Romanae fuerunt pro solidis prae-
liniti. His sedulo perpensis, dignabuntur Emi PP. decernere:
An, et a quo tempore , et in qua annua summa debeatur cathedraticum
pro Beneficus unitis Praebendis Theologali et Poenitentiariae Cathedralis
in casu?
Die 20 augusti 1774: Non proposita.
Da 18 martn 1775 Sacra, etc. respondit: Affirmative , a die adeptae
per Episcopum possessionis t et vt summa praefinita a Concilio Romano, 1
[Thesaurus Resolutionum, tom. 43, p. 198-203, tom. 44. p. 1].
3792.
S. C. C., Comen., 8 apr., 6 maii 1775.
Clericus Petrus Sertorius Tonsura insignitus, casuali ac repentina
pu.uns tormentarii accensione adeo graviter in dextera manu laesus fuit,
■t eiusdem liberum in parte inferiori usum ac exercitium amiserit, unice
trird Ct *nc°Iumibus superstitibus digitis indice et pollice, ac superiori
jusi em manus parte, quibus libere et prompte utitur. Ex hoc innoxio
CUmi itl evenit- n,.... 1 , . . 1
Mk i u ut nnn valeat patenam post hostiae consecrationem in
ac ce ebratione tractare, nisi vel contra praescriptum rubricarum
'' iidi ir .Va manu» Vc'l pollice et indice post consecrationem non seiun-
satione u c,Tl Clericus Petrus humillimas preces porrexit pro dispen-
promnv ^ * ‘rrej?ular‘tate ex dicto defectu contracta, ut ad Presbyteratum
djcra C(.LIc ^Ueat Parocbiamque assequi possit. Auditus Episcopus prae-
tam in /, rin‘lt Cl add’t: Dexteram manum laesam et parinn detruncatam
inferiori *ants' (luam ecclesiasticis operationibus ea arte tractat , ut parte
aeut ad pp( tus conversa , superior tantum pars incolumis ad oculos
1 Cf. v
*
9° Curia Romana
exhibeatur, nullamque propter ea, nisi curiose investigantibus , exhibet
tem deformitatem , nec ullum scandalum generat , aut ullum imtedinlliT
praeter praedictam, divinis praestat; ac concludit: ecclesiasticae discibl»'
studium, probati mores , congrua rerum ecclesiasticarum scientia hostM**
dispensationis gratiam eidem promererentur . P mtai
Dc irregularitate ob defectum digitorum litteralis est textus in an
I resbyterum 2, dc der. aegrot. et debilit. Emi Patres qua ornantur juris sacri'
peritia ac aequitate, et clementia, dignentur responsum dare:
An sit locus dispensationi in casu?
Die 8 aprilis /775; Non proposita.
Die 6 maii /775 Sacra, etc. respondit: Negative.
[Thesaurus Resolutionum, tom, 44, p. 14-16, i8j.
3793.
s. C. C, Ordinis S. Basilii, 8 apr., 6 maii 1 775.
Ma^nuulaofn™* T"***?*0- Pressionem emisit in Ordine S. Basilii
n^nt lnZe^T1333,- “trum Confirmationis Sacta-
ram et Minores Ord'0"3 * 6t C:lTa bbntemptum ‘•“■a Primam Tonsu-
iam ad ^ * Pr°Pn° Abbatc suscepit. Sed cum
novisset, se eo Coirfiimttibftls 's!. - PC rVe" tus Post scdulam perquisitionem
est, an leititime Tonsuram et 0 ‘7nent0 carei;e. dubium inde subortum
Congregationi preces porrexit pro ablolurion' ?T!r Q'“"- ^ m™
gularitate, quatenus in ipsam inciderit et nr 'L ,‘bsPensatl0ne ab “«*
nes. ipse Orator iurei,.-.. T ’ et.Pro rchab.I1tat.0nc ad alios Ordi-
giommm cresimoto, come ancom^lhl' Non mi ricordo <#>«<>. «*» '» /««
ne/ mio Paese, nel solito Ulmo de' r ?mJo fat!o ^tgenza ial Parram
essi non mi imam scritto Ac P C m v,ene amisato , che io fra
bona fide Oratoris TraVcndri OH'‘'T °rdinis testatUr *
tion. benigne esse induigendum nibUS’ Undc CeTOet elusdem Petl'
o ts,ae «r **. «“*» -■*
esse: cum enim Confimwim,:. e tdmuni collationi praemittendum
tutum fuerit, ut fideles in S Clu’!"'° I)(,mino irusti‘
ctionis, consummationis seu aumnenti "p,ntUalfter «generati gratia perfe-
CXpcdit ^“mvenit, « iUud iam
mim vocati ad Ordines sunt promovendi lf r ’ qui m sortcm D,°'
siae disciplinam, recenti etiam decreto S* ^%fu,sf Perpetuam Eccle-
testatur luvenin., de Sacr . disserr i ’ ;°nci * 1 ruIent- roboratam, 1
poenam incurrant ii, qui ’non pracmi ' ?• ’ Cap: r‘ In t*uam ,lutcm
pumt, non una et concors est i),1(.(onim °n firmabo ne Ordines susa-
opinio. Sacra Congregatio
''cX [II ihf rti
v
S. C. Concilii
91
una Ordinis Gapuccinorum , 15 novembris 1710 1 Regulari iam ad Sacrum
Subdiaconatus Ordinem promoto, qui valde dubius erat, an inunctus
revera fuisset Sacro Chrismate, vel ante legitimam aetatem Subdiacona-
rum suscepisset, responsum dedit: Praevia confirmatione sub conditione ,
pro absolutione et dispensatione quoad irregularitatem ad cautelam. Dignen-
tur itaque EE. PP. decernere:
An, et quomodo Oratoris precibus sit annuendum in casu?
Die 8 aprilis 1/75' A Jon proposita .
Die 6 maii 1775 Sacra, etc. respondit: Praevia con firmatione, in reli-
quis ad D . Secretarium ad mentem.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 44, p. 9-11, 18].
3794.
S. C. C., Granaten., 6 mnii 1775.
Apud Alhamae oppidum in ecclesia PP. Cairaclitarum anno 1725
patratum fuit sacrilegum furtum Sacrae Pixidis, in qua complures Sacra-
tissimae Particulae asservabantur. Probata per Curiam Ecclesiasticam
earum identitate, cum repertae luissent in domo rei, solemniori pompa
translatae fuerunt in chorum inferiorem extra clausuram Manialium
CJrdinis S. Francisci Excalceatarum .Monasterii sub invocatione Angeli
Custodis in Civitate Grana tensi, donec die 4 novembris eiusdem anni
iussu Arehiepiscopi Perea clausae in parva pixide argentea sigillis
0 signata, translatae fuerunt in chorum interiorem intra clausuram eius-
em Monasterii, in quo etiam modo asservantur. Praetereundum tamen
noa est, praedictum Archiepiscopum Peream, cum forsan vereretur, ne
icums ex Sacris Particulis corruptione, quae temporis successu evenire
po isset, i loniales periculo materialis idololatriae exponerentur, iussisse
_ eo cm altari asservari quoque et renovari Augustissimum Eucharistiae
exhrnr- ^nno 1 734 MoniaUum nomine supplex hac de re libellus
scod S a SaCraC Con£reg.mcmi, Datis dc more literis ad Archiepi-
wpcrds ^ rt tUta rc*crret: adhibitis peritis, assumptisque edam
dCve - p113 ccclesi asticis ad earum Particularum formalem recognitionem
'ussit .Uriatlue consritisset Particulas incorruptas esse, Archiepiscopus
servarenh °C' * ^'!novt:rcnriir, quin immo vetuit, ne inibi imposterum con-
tiores pnied‘Ult ronovaren^lir aliae Particulae consecratae. Exinde frequen-
nus Archi * ’.Ltflru,n Particularum recognitiones fuerunt. Cum vero hodier-
a^ervarenrTlSC°^US noPet diutius tolerare, quod Sacrae hae Particulae
Cone. Tride^ mtra c*ausuram AI oni alium, sive quia hoc decreto Sac.
leges vif)l ir°nt vet'tum est, 2 sive quia praeter necessitatem clausurae
nere ^«Ruentibus recognitionibus: curarunt Alontalcs obti-
11111 hidulium, cuius vigore Arehiepiscopi committebatur
1 Cf v
, N 30<h,
Scss- XXV m
r c. 10.
92
Cui iit AV nmma
arbitrio facultas indulgendi retentionem intra clausuram praedictanim
SS. Particularum. Cum vero in nova recognitione in minoribus fragmentis
aliquod immutationis vestigium deprehenderetur, Archiepiscopus iUs^
decrevitque: che la piccola pisside legata e sigillata si trasportasse al ciborio
de W altare maggiore in ora opportuna , s enat a pompa stmordinaria e per ,/
passo interno della s agrestia.
Gravissimum hoc fuit monialibus, quae modo petunt indulgeri #ibi
facultatem retinendi in choro interiori praedictas Sacras Particulas, Expo.
nunt, se esse in possessione quinquaginta ferme annorum asservandi
intra clausuram Sacratissimum hoc depositum. Subdunt, vetitum quidem
esse asservari et retineri intra clausuram Eucharistiae Sacramentum, verum
intelligendum de eo quod conficitur pro Sacra Synaxi, et ad Ritualis
praescriptum singulis saltem hebdomadis renovari debet; hac sub lege
minime comprehendi casum praesentem. Omnibus igitur inspectis circum-
stantiis definire dignentur KE. PP. simulque responsum dare dubio, quod
proponitur:
An, et quomodo sit providendum in casu ?
Die, etc. Sacra, etc. respondit: Affirmative, iuxta decretum Archkpi-
scopi , et ad mentem .
[Thesaurus Resolutionum, tom. 44, p. 18-26].
3795.
S, C. C., Malaci (ana, 6 maii, 17 iun. 1775.
\ iolento convulsionum morbo adeo in laeva corporis parte laesus fuit
imon erranus in undecimo aetatis anno, ut paulisper claudicet, duosque
manus suustrae digitos: medium et anularem, rigidos inHexibilesque ha*
, Ca. enc.i j iru ltiae dein ab Episcopo adseriptus, ac etiam ad Cappel-
lamam tocakm suae Familiae nominatus, petiit ab hac Sac. Congregatione
S.ilh m M dispensari, ut ad Sacros Ordines ac ad Presbyteratum promoveri
nrimi, 'T-'' “ nec dcUct0> sed m°rbi vi duo sibi obesse. Quod
K, T' n',n claudicare cum gravi deformitate vel scandalo, nec
nec H f . . . 1Q e8cre» 'stt* tantum levissime in sinistro pede, ut
rnn/ 1 • T*1*' mhik«ue obsit al*“*» ministerio ac caeremonia-
Z££22.’2mT‘ EX h°C totlUe def«*“ n«»an irregularitatis
‘ induci, eap. q, Si qun m infirmitate, dist. qU0d vero alterum
^a NecnoheT. ^ Je/iBitis indi“ *«• poWcc pro 'consecratione nece-
^. Necbessc quod post consecrationem foUa volvere nequeat, nec
rum compressione recte absque dcV™?«tT T* ™nU n' ” ‘Co
non ad imum labri vel menti sdt.n lye“ posse; Pateniun ve,'
derc posse Hinc s dtem ooatulir '1 pectlJS et prope collum aece-
f «c. orne sanem postulat stbi dispensatiam m Qui*1
consulendum in casu sit, decernant FE pp p, S - tflHj
»• consulentium Sanctissima nro , ■
* "t^perisatiofic m casu?
S. ('. Conci/ i i
Oie 6 inaii 1775 : Non proposita.
Oie 17 1775 Sacra, etc. respondit: Consulendum Sanctissimo pro
dispensatione ad cautelam.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 44, p. 32-35].
3796.
S. C. C., Camerinen., 17 iun., 8 iul. 1775.
Resoluta fuit haec causa die
vero a Canonicis nova audientia,
18 martii proxime praeteriti.1 Obtenta
dignentur EE. \ V. sapientissime deli-
berare :
An sit standum , vel recedendum a decisis die iS martii /775 ui casu ?
Die 17 iunii 1775: Non proposita.
Die S iulii 17 7 5 Sacra , ctc. respondit: In decisis, et amplius.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 44, p. 43, 47].
3797.
S. C. C., Alatrina , 8 et 29 iul. 1775.
Cum fatisceret in Ecclesia Collegiata Alatrinae Civitatis Cappella sub
invocatione S. Nicolai de Bario et S. Antonii Abbatis, hinc Alatrinus Anti-
stes decrevit in eadem esse intermittendam Sacrorum celebrationem,
mandavi tque , ut Cappella propriis Cappellanorum sumptibus restaura-
retur sive reaedificaretur. Ab hoc decreto Cappellam recursum habuerunt
ad hanc Sacram Congregationem, authu mantes, Cappellam indigere reae-
lficatione, caque propter esse valde dubitandum, an ad ipsos, seu potius
* Compatronos pertineat onus necessariae reaedificationis . Audito Epi-
scopo. is peritorum accersito consilio, retulit: Cappellam esse fere destru-
itam, et omnino tacere ad divina officia inservibilem , eamque accurata reae -
uji catione ad suum decorosum statum crederem in Domino reducendam.
1S praehabitis, dignabuntur ICE. VV. decernere:
; 1 i ‘ i!1 ’ spectet reaedificat io Cappellae sub invocatione S. Xico-
* j . ar*° e* ^ • Antonii Abbatis iti casu?
n* o’ -<l (Na Poena contravenientes sint puniendi in casu?
Die •» tU!n.*775- Non proposita.
ai/ lU u !775 Sacra , etc. respondit ad r. Reaedificationem spectare
de jlirf, PISC°pus praefigat terminum Patronis , quo elapso procedat , prout
heaa
Urils ^‘solutionum, tom. 44, p. 54-56, 65].
Cf N*.
3701.
94
Curia Romana
3798. 1
S. C. C., Sedunen 29 iul., 19 aug., 9 sept. 1775,
Cum Sedunensis Antistes in loco Camperiaco populum cuiusvis act
tis et praesertim iuvenes muniendos Sacramento Confirmationis, rud*
ac imperitos in doctrina fidei comperiisset ex culpa indocti et ienoran^'
Rectoris Gaillard, cuius insufficientia patuit in actu ipsius vishationiV
idem Episcopus eidem praecepit, ut ad examen coram Examinatorii
bynodalibus accederet. At persistente Gaillardo in eius contumacia, Sedu-
nensts .Antistes eidem ademit potestatem administrandi Comperiaci Sacra-
menta, tandem illum declaravit a divinis suspensum, et beneficio priv-
vit lenues Camperiacensis ecclesiae redditus vetarunt Episcopo ne
ecclesiam et populum provideret de idoneo Coadiutore. Hanc autem
remotionem, tamquam miustam, non sustineri Gaillardus conclamat
contendi tque, se esse ad ecclesiam suam redintegrandum
Jn mre certissimum est, Parochum imperitum esse removendum ab
^r°JrC a"1?arum’ Ut habetur ** «p. final., de attat, et quolit.
t Ur’ edunensem Episcopum iure praecepisse Gaillard, ut
hlnL graVL‘m su'sPlcl0nem *m imperitiae novo sese subjiceret examini,
qut etum sub poena privationis Parochialfc Beneficii, ut in Pampilc-
1 5 iauuam 1667,1 Ex dictio nnrpnmt mr 1* * *
sapienter edicere: ' P ttnint FJ- VV- iduare ac una simul
idem Rector /t ^Hratl Camperiacensis sit substitienda, seu potrn
Di/ T r- "*•**?** mi ***» in casu?
, 'r 29 '«In 17 75; iVon proposita.
Me ig augusti i775 • Afe» proposita. 3
Concilii ^Tridmtinf slP f'cra-'’'c- ‘ espomlit: Episcopus se gerat ad fornum
ctionem. ’ ’ ' ca? ’ * de rrf . . eique scribatur iuxta instne
'Thesaurus Resolutionum, tom. 44, p. -2..+i ?6
3799. 3
S- C. C., Lauretana, 9 sept., 2 dec. ,77s_
Dilata fuit resolutio huius ca.«^ a ■ . ...
Episcopus in sua traimmissa info^L 9,.tuhl ‘774- 2 Quoniam v<
probare quadragenarium scrvithL dlxerat: Praepositum cumul
tum, iussus est, ut referret unden™ i** tytdabiliter choro prae
sct. Satisfecit Episcopus epistola hmusmodi probationem desumps
transmissa, ubi prausmtm oml ™ -T"^ S“~
es> '-anonicorumque machinatior
1 Cf. N. aSoo.
1 Cf. X. 3789. j
S. C, Concilii
95
in haec verba prorumpit: Liceat mihi confidenter et ingenue asserere Pro
viter me fuisse commotum propter illaudabiles artes , putidasque seductione:
adhibitas ad subvertendum intellectum testium maiori ex parte rusticorum
aliorumque mutus integrae famae expiscatorum ad parandam invidiam adver-
sus Praepositum. Hactenus tamen nulla nomine Capituli iura allata fuere"
Praepositus vero ius suum uberrime vindicat ope plurium documentorum
quae Eminentiarum Vestrarum oculis subridentur, ut causa sub eadem
dubiorum forma reproposita resolvi possit.
Die 9 septembris ly y 5: Non proposita.
Oie 2 decembris 1775 Sacra , etc. respondit ad 1. Affirmative et ambiirn
Ad II Affirmative, et amplius. ampaus.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 44, p. 92, 97].
3800.
S. C. C., Balneoregien.t 22 iun., 17 aug. 1776.
Ad Ecclesiam Balneoregiensem promotus extitit Episcopus Baldas-
sim, qm post decennium, cum ad Episcopatum Aesinum fuerit transla-
tus, balneoregiensis Ecclesia hodierno Antistite provisa fuit. Is utilitati
anirmltr» „ ■ _ ItlbcilS , cum viderit, dispersa fuisse
animalia pertinentia mensae Ralneoregiensi, iudicialiter institit pro defi-
cientium animalium remtegratione , obtinuitque mandatum exeeutivum
\ersus antecessorem Episcopum pro summa scut. Ulterius
vero, cum Cathedralem Ecclesiam adeo fatiscentem ac den^atam t"
deh^r iPr°-nCCeSSfri,S restau.ratioxiibus ingentem summam impendere
eundem 'in • tUm °U pae ac ne&1 ‘gontiae praedecessoris Antistitis tribuendo,
norum A 1 1US V°CaVlt coram Auditore Camerae pro reintegratione dam-
tique fuerunt1 iudicialcs Periti hinc jnde e^cti deputa-
necessari-i’ ' trunt ll» restaurationes Cathedralis Ecclesiae omnino
tonim iudicialinn ^ ^ summam scutorum 423.90. Sequuta hac peri-
me, sed ad ha 1U™ rcdatlone> praecedens Antistes non ad Auditorem Came-
ludex ;.,:h ,U1C 1 ‘lcrani>Q{,nKrcgationem spectare ait causae definitionem.
exitum causae in^^ ^ agend* Pro sununa scutorum 423.90 usque ad
Bdneorerif>n«; ^ - °ngregatione- Promo^r itaque Fiscalis Curiae
a iudidalibus ^ Sar*aS r?staurat*oncs d*c' debere sustinet, quae
P*riti hinc inde ^ S > reC°^-"fat ^llerunt» proptereaque, cum iudicialcs
ambigendum > eC,C'tl cas Equidnverint in summa scut. 423.90, non esse
iudicialls prriti-r*0 ^ * summa. Prodecessorem Antistitem ad formam
tJQnes Cathedr-ir ^ obb?ilIlini CSst'- Sustinet ulterius, restaura-
sfatutum in conw. 'cc es*a® sob Episcopo pertinere, nisi adsit aliquod
s,a . r‘lri,]m x el aliqua contraria consuetudo, vel demum Eccle-
Slil
defi
redditu
Us jiar , vr,u wimjum eonsuecuuo, vei utmum je-ccie-
«eneiunt in casu^1] pardcularcs Pro fabrica, quae quidem c ircu mstan ti ae
tempore CathedrV ep^U° a^^tllr' Animadvertendum est, quod superiori
inucrunt p ’ Telesiae lialneorc-giensis restaurationes ad Episcopum
u* J artes emnb inr m> • InBi Kfi 9HH
cs erunt EE. PP. definire
(.uria Romana
96
1. An, et quae restaurationes et reparationes necessariae fuerit, t ... r ,
sia Cathedrali in casu?
2, An, et ad quem illarum onus pertineat in casu ?
Die 22 i unii 1776: Non proposita.
Die 17 augusti 1776 Sacra, etc. respondit ad /. Affirmative , ad far
peritiae. ' JW
Ad 2. Spectare ad Episcopum Baldassini , dempto eo, quod exactum
ex gratia Ssmi iuxta liquidationem faciendam coram D. Secretam 1
[Thesaurus Resolutionum, tom. 45, p. 80-82, 05].
ffltllK
3801.
S. C. C., Leodien., 19 iul., 9 aug*. 1777.
In opp‘do Lossensi Le°diensis Dioecesis adest Collegiau Ecdesi
. dulpho dicata. Antiquissima in ea viget consuetudo. quod quilib,
c Canomcatu dictae Ecclesiae provisus fructibus Praebendae careat pi
duosmty». annos a die suae receptionis, non autem provisionis compa
mm tl, ,r,;,n,V'S mas, Lcdu.cq Per kPsum du°decim et ultra anL
sv in Canon' 1 Uraqu.c ,tltuJlJm Canonicatus retinuit, nec unquam curavi
cati fi fi rCC,P‘.a Capitul°- donec «»« 1771 dictum Canoni
^tum titulo permutationis cum Beneficio Ecclesiastico personales
Apottnlicis in!" "TT* MSSit S“erdori 1’liilippo Lambet» de Faijs
in Canonicum ■ SUPY lac Pe™utatione litteris expeditis praefatus Faij
m Canomcam supradictae Collegiatae Ecclesiae fuit receptus, et munn
sik in possessionem Canonicatus p_„L ■ ,
illum admittere ad eorumdem r , 1 b d!f* Renucnte vcro CaP,lul'
cipationem, nisi post hwL du^°n,CatUS Ct 1>raebendae fructuum Partl
nicum computandorum^ iuxta r *U™rum a data receptionis in Cana
Canonicus obtulit Sacratissimo p ?uctu.dlnem Telesiae, preces prornd*
dinem nec hactenus probatam nnCipi’ exPonens, obtectam consuetu
time introducta, edoc^, quod illa fuerit legi
Canonicatus et Praebendae toto t 1 mter se ^viserint fructus huiui
nicatu provisus abfuit a residentiTusm^ ^a T,h°mas Leducci de Can°'
ticmis, ex quo non curaverit se imm tV ^ ^ antedictac Pcrmut*
catus ct Praebendae: hinc sequi Oramr^ P°ssessi°nem suorum Can,on!'
annos, priusquam ad perceDtinn,.m r min,me tenen expectare duos
sitis supplex fuit pro compdtcndis fw”- admbtatur- Quibl,s nexp°'
perceptionem admittant, eosque a di> ,C1S’ ut Oratorem ad illorum
Auditus de more fuit Episcom.t „• 8uae praesentationis sibi restituant.
Porro duae potissimum adhaerendum,
probationem consuetudinis et airrr‘PCCtl°neS: altcni- quae pertinet ad
nonem propositae quaestioni Ad V<Trsatur circa ilIil,s aPPllC3‘
m iu re adnotare, communi Doctorum Tn! .C"'m ?U°d attinet’ PraCS“
utentia valida et licita reputan,
\
3»of>
S. C. Concilii
97
nec sub lege Tridentinae Synodi, cap. 14, Sess. 24, de ref., ct constitu-
tionis S. Pii V 1 comprehendi statuta vel consuetudines Ecclesiarum
quibus cautum est, ut Canonici aut Sacerdotes naviter recepti per aliquod
temporis spatium illarum servitio gratis incumbere teneantur, Idipsum
etiam procedit quoad fructus Canonicatus et Praebendae, si illi cedunt
jn utilitatem et beneficium Ecclesiae, vel fabricae, vel sacrarii vel in pios
usus erogantur; secus vero, si convertuntur in commodum, lucrum et
utilitatem aliorum Canonicorum. De consuetudine superius exposita in
Ecclesia Lossensi vigente testatur Episcopus in suis litteris Sacrae Congre-
gationi daris. Porro si cx consuetudine biennii carentiae tempus inci-
piendum est a dic receptionis, non autem a die provisionis Canonicatus:
hoc biennium incipere nunquam potuit tempore, quo Canonieatum
habuit Thomas Leducq permutans. Dubium est:
An, ct a quo tempore Philippo Lamberto de Faijs debeantur fructus
Canonicatus, et eidem a C! opitulo sint restituendi in casu?
Die Kj iulii 1777 ; Non proposita.
Die 9 augusti 1777 Sacra . etc. respondit: fructus deberi post biennium
carentiae computandum a die receptionis ; in reliquis negative , et amplius.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 46, p. 121-124, i q ij .
3802.
S. C. C., Pontis Curvi, 9 aug. 1777.
Benedictus XIV anno 1749 Parochialem ecclesiam S. Michaelis Archan-
g . Cu'Jtat»s Pontis Curvi cum omnibus bonis et redditibus perpetuo
umvit Domui Patrum Doctrinae Christianae, utpote qui alteram Paro-
c a em ecclesiam S. Marci finitimam possidebam, mandavitque, ut uni-
'Crsa an,,narum cura exequeretur in altera ex sup radietis unitis ecclesiis,
- ‘lb Episcopo judicata fuisset; ct tamquam aptior ab eo selecta
Dosit^P^14 rx ^Rcb‘lL‘bs Archangeli, licet deformis et fatiscens. Quo
q * .atrt''1 octrinae Christianae solo aequarunt ecclesiam S. Marci,
pro coU,n iITl Tabatur’ novumque prope cam aedificarunt Collegium
tibus r:°K 1 ^cb&i°sorum habitatione. Novam etiam modo rneditan-
rendi nv ^ ^ construfre ecclesiam prope Collegium, et in eam transfe-
centur P‘,lrocb'abil’ quac *n ecclesia S. Michaelis Archangeli exer-
Propugnantc,*1 1Ct Tes ^vcncrunt parochianos eiusdem Paroclualis ecclesiae,
dam ecclesiam ipsls , adrnotR,m incommodam esse noviter construen-
randuiu \ \ . f f° ’^acrame n torum receptione, ideoque vel esse restau-
sitii, jn ^ * c nndamentis aedificandam illam S. Michaelis in eodem
^is huic St nUnpSein‘tiiruta existit. Super precibus hinc inde porre-
cam dqscend f16 onSregarioni, auditus de more fuit Episcopus, qui in
tolleretur, f/ tif ttnimarum cura ab ecclesia S. Angeli haud
n ’ !USmel $itu tam utrique populo satis commodo nova ecclesia
1 tf. \
’4
laf
«. I V
7
98
Curia Romana
suscitaretur , quoties tama: ipsimet paroehiani sibi Uniusmodi aedifici '
congruum annorum curriculum suis expensis perficiendi onus assumant
formiter obligent caveant que recepto nihilominus a Patribus praedictis ' 1 H
rum Parochiarum redditu , quoad summam exsuperantem , detractis exben'
pro ea in alia ecclesia inierim exercenda necessariis , <?/ conerua aliml? '-
Vicario Curato debita. S Amentem
Quinque sunt dubia, in quibus tota quaestio versatur. Videam igitur
Eminentissimi Patres, qua iuris ratione ea sint expedienda,
1. An sit locus reaedificat ion: et ampliationi ecclesiae Parochialis S 1/.
chaelis Archangeli, sive potius illius restaurationi in casu ? Et qu iki j.
affirmative ad primam partem, negative ad secundam:
2. An reaedificanda sit in eodem situ, seu potitis transferenda ad alim
prope Collegium Doctrinae Christianae in casu ?
Die 9 augusti /777; Non proposita . 1
[Ihesaurus Resolutionum, tom, 46, p. 144-146].
3803.
S. C. C., Faventina , 14 mart. 1778.
f MJ?a? ^ resolutio huius causae die 17 iuHl 1773. " Non placuit Con.
ah Tni CCI®10 qnmb dubii quoad primam eius partem, imploratoqm
ab ea novae audientiae beneficio, quaeritur: 1
• ' . vel recedendum a decisis quoad 5 dubium quoad prinum
eius partem tn casu? * *
f Thesaun u$pondlt ad 5* decisis quoad omnia.
[ 1 hesaurus Resolutionum, tom. 47, p. 60].
3804.
C. C., S, Se ve rivi, 4 apr.f 5 et '19 sept. 1778.
talis^in1 n gr c gaticu 1 °S U il U S>’ Par°chus S’ Annae Castri f’r°n’
Minottais cy Orrlin . /• 1 lPP* Neri Reanetcnsi se receperat, Pat
ciones in dicto Castro U \ qui. co ann,t qnadr.igesimales con*
P«m, quam ad “»“* «T “d EpS
Parochi Laetti mores vehit immlr 1S aCnter mvexit contra dt
summopere instans, ipsum a Parochia/* SCandalosam<Iue vitam duce*®,
nomum deputari, imo nec min;s ^erCltl° perpetuo excludi et Oeco-
de impietis criminibus constarctP T* ComPos fieret' U* “***
pum tres feminas, quae in extra^dS^ PatCr Mmottus ad EP,SC°'
ralem excepta de inhonestis scrmrm K ' dcpositlonc Per f icarium Gene*
deposuerunt I fisce plene fidens Fn* US Uctlbusciuc in ProPrias PersonaS
, rr v , Epicopus, illico in Oeconomum depu-
Kl* N* 3S05,
* Cf. N. 3785. S
-V (J. O Jttci/ii
09
tavit Sacerdotem Wphum Bertone, et in visitatione Sacrorum Liminum
anni 1774 rogavit sibi praescribi, quid in hoc rerum statu... aggredi valeret
Respondit haec S. Congregatio: De ecclesia Parochia fi S. Annae Castri
Frontalis , quam suo Parocho eiianmum destitutam esse scribis . Sacra haec
Congregatio mi aliud statuendum censet , nisi... quod ipsi ecclesiae litu/aris
Parochus rite legitimeque constituatur. Quod autem pertinet ad praedictum
Laettum , Tuae Episcopalis aequitatis prudentiaeque erit . quid facto opus
dt, statuere. *
Conquesto Parocho Laetto coram hac Sacra Congregatione, de impicta
ibi incontinentia deque sua diffamatione, necnon de ini usta ac irregulari
sua expulsione a Parochiae exercitio, auditus fuit Episcopus, ut expul-
soris causas referret, qui statim ad eas verificandas Commissariuin ad
Castrum Frontalis transmisit, a quo duodecim interrogati fuerunt testes
tum super Parochi moribus, tum super illius fama. Hoc itaque testium
processu iam ad Sacram Congregationem delato duo nunc postulat Paro
chus Laettus: alterum , ut revocetur appositio Oeconomi ipseque reinte-
greuir ad suae ecclesiae regimen, et alterum , ut sihi resarcirentur damna
obwmta tum ex dicta appositione Oeconomi, tum ex sua expulsione, quam
nullam, imustam, et calumniosam fuisse propugnat. Ad primum 'tuetur
dictam expulsionem nullam esse et spoliati vam, utpote factam se non citato’
ntc interpellato, nec defenso, nec audito, nec monito, unde omnia abro-
i;anda esse, ommaque in pristinum restituenda: cap. Commerente 7 de
rcauiri^nem* ad privarioncnl> seu perpetuam suspensionem
J ’ PC CaUSam firavem’ concludentem illius probationem et cano-
nm \ , en ara^1 °miam. Haec autem omnia in casu deficere sustinet Laet-
nulht ™amdum advertlt sibi reficienda omnia damna, quae propter
ilt , r nS am,qUe eXpulsi°ni:m a Ihirochiae exercitio et adLisLfone
K„; a<i tCXL m caP' Constitutum , <S, de fi/iis prcsbvt.
in cxercemln *“ mtormati,,nc Post «petitam ignaviam Parochi Laetti
me, r/LTnere.Par0ChiaIi Ciusquc Amationem concludit: Fateor
titulo exauctnr/it f°n *A €0 eSSe P™bai!omtm gwere, ut Orator sit suo proinde
immm et inui 7 ^ ^ qWS dlX€rit' pttrochum hunc iam pridem populo
lorum non futu ™ tUrpl Postrn<’” ^rta diffamatione etiam scanda-
Privationeml>am^ Conc,,!,< , ndcntini praescriptum habetur quoad
Wotiitj puniti f 10*nim turp'tcr ct scandalose viventium, quod postquam
Untur: Sess ■* U^nnt> 81 ad*ulc in nequitia perseveraverint, illico pri-
c°hstct de im.r1 ■ CaP - dc ri-' P05**®5 inquirendum primo est, an
dictae tres mai: ment!a Parochi Laetti. De inhonestis tactibus deponunt
^vensatioiu* c!|rCS L'rCt’T* Vcrt> testcs nnice de turpiloquiis et assidua
chiali munere e - mi1 ,cr*bus, ile diffamatione et negligentia in paro-
l/^itioric, ac 1 °* Inquirendum item est, an deficiente quavis
q'Cr* nec monitu unitlone* y*tc rectcque iuxta conciliarem sanctionem
('(lnnque Oncanr ^ ‘u,d'^ls *llcr'f ips^ suspensus a propria Parochia,
^Cr't'at ^ctriuni rnUS ePutatus* EL. PP. ea, qua ornantur, iuris sacri
£00
Curia Humana
«I
I. An sustineatur appositio Oeconomi , seu potius Parochus /
reintcgrandus ad regimen suae ecclesiae Parochialis iti casu?
IT. An sit heus refectioni damnorum , et in qua summa in casu ?
Die -f. apnhs tjyS: Non proposita. ‘
Die 5 septemhris lyyS: Non proposita ,
O/e /9 septembris ijjS Sarni, etr. respondit ad I. A legative ad
affirmative ad secundam, reservato iure Promiori fiscali
contra Parochum Laetti ad formam Concilii Tridentini, ct ampla,, **
Ad II. Restituendos esse omnes fructus Parochiae tempore Oecon, », ,
decursos, dempta congrua pro Oeconomo. aUisaue necessariis est,»,,,, ,
reliquis negative . et amplius.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 47, p. 84-89, 19S. 211]
3805.
S. C. C., Pontis Curvi , 16 ct 30 ian., 6 mart. 1779.
Descripta fuit haec causa in folio Congregationis habitae die 9 #»
morum 'l-«?TUm TC PrTni n°n P0tuit' Rcdit nunc «« Eminenti
morum I atrum md.cmm eadem causa novis illustrata iuribus et d«.
Die 16 ianuarii 777 9: Non proposita
Die 3o ianuarii 7779; ,Y- proposita, i
Partem neUHrc* ^1^ ^acra, t-tc. respondit ad 1. Affirmative ad primo
partem, negative ad secundam. 1
mLurTT \ par,em' od secundam.
[ t nesaurus Resolutionum, tom. 48, p. 5. §, j-i *»
1 Cf. N‘. 380 ’
J Cf \ ;S00
- ^ 1
S. c. c., Bnlneoregien., 7 et 28 aug. ,77<>.
Resoluta fuit haec causa H!a • I
reclamanti potestate iterum inr/- I7~6'2 Facta vero utrique p
respondendum nunc est: SUa deducendt in Sacra Congrega#
Ati sit standum , vel recedendum a decisis in castt?
Dte 7 angusti r779: iVo« proposita. \
Uie 2i> augusti 1 770 ,
amplius. ^ ( ' r‘sf>0ftdit : fn decisis ad utnwtqtd,
[Thesaurus Resolutionum, tom <8 n t I
U- 4«» P- 90, 95]. m
V. C. Concilii
101
3807,
S. C. C., Sutrina , 28 aug. 1779.
Confiraternitas Suffragii Animarum Purgantium terrae Tulpharum Sutri-
nae Dioecesis, quae ab anno 1758 canonice erecta repentur in ecclesia di-
ca» Beatae Mariae Virgini -Misericordiae, comitia celebravit die 1 iunii 1 —
in quibus capta fuit resolutio Sodalitium a dicta ecclesia Misericordiae
transferendi ad ecclesiam S. Antonii Patavini Patronis istius assentientihus
Pro facultate huius peragendae translationis preces porrectae fuerunt
Summo nostro Pontifici, qui eas ablegavit ad hanc Sacram Congrega-
tionem. Auditus de more fuit Sutrinus Antistes, qui petitam transla-
tionem approbavit, fuitque in voto, Confratres esse exaudiendos. Pro
translatione nunc urgent Confratres. Aiunt ipsi, iustam et rationabilem
concurrere transferendi causam, quia ecclesia B. M. Misericordiae tam-
quam a terra Tulpharum distans, adeo Confratribus incommoda est, ut
illius campanae sonitus in eadem terra non audiatur, ideoque eorum fun-
ctiones et officia negliguntur; rursus quia ecclesia S. Antonii Patavini
ad quam Sodalitium est transferendum, uti in medio terrae sita, commo-
it°r et aptior est pro sacris peragendis functionibus et officiis. Inquirunt
iiuuper, Sodalitium nullam obligationem cum ecclesia Beatae Mariae
■ lisencordiae eiusque Patrono contraxisse. Quo posito sustinent, effectum
bse legitimae translationis, ut omnia secum deferat, quae alibi erant
mnm sunt;
i. An sit locus translationi Confraternitatis Suffragii Animarum Pur-
/f P ! a’ • L-C eStU ^ea*tssjmac f trgtms Misericordiae ad ecclesiam S , Anto-
W 1 aifmt tn m? Et quatenus affirmative:
tmbknttn syit etiam redditus et onera a dicta ConfraUrnitate
DI tC*U ecc es,a D. Mariae Virginis Misericordiae in casu?
Z! *8 iiUS,iStl *779: Non proposita, t
! esaurus Resolutionum, tom. 48, p. 106-108I.
3808.
S- c- C., Pavent in a, 29 apr., 3 iun. 1780.
Ecclesiae S. Stepfc
tero
ini terrae Cotiniolae Taven-
v v- anfini ^ ■ » ■"
cum onere ^ Issimis temporibus componebatur ex Archipresby-
respcctive Praeb^^d U animanini ct ex tribus Canonicis, qui pro eorum
tendentibus a Cn redd*dbus Archipresbyteratus ad scuta biscentum
^^ti. Illorum nnUat*m Percipiebant dumtaxat quatuordecim corbes fm-
tlLr,i tcnu'tati Praebendae correspondebant: nam Cano-
Cf’ X 3Ho9, 38,3 1 "M*
1
102
Curia Romana
nici tenebantur solis festivis diebus canere Missam Conrentual
non celebrare respectivum Officium. Anno 17 25 quarti Canonicat^* ^
tutio facta fuit vi testamenti Sanctis Sylvestri Soleri, assignata IViV'
annuorum circiter scutorum triginta. Anno vero 1721 W:PI1.,?,#|L
.rattam condito testamento ex asse sibi scripsit heredem Capitulum d'
Collegiatae. Ac demum anno 1740 Antonius Zarabini in eius ultimo eb
de omnibus suis bonis, quae valoris erant scutorum viginti millium ^
ultra, heredem instituit massam communem canonice erigendam!-^
gandamque Capitulo dictae Collegiatae Ecclesiae, cum onere quit
canendi Missam per turnuin in expiationem animae Zarabini funditori*
Onus quotidie celebrandi Missam Conventualem cum applicatione nr
undatore Zarabino implevit Capitulum; praetermisit tamen alteram p-
benetactonbus m genere iuxta encyclicam Benedicti XIV, quae incini-
Cum semper oblatas , * putans illam pro Zarabino sufficere. Hunc error.
detexit Episcopus, conauluitque Canonicis, ut recursum haberent ad
oacram Congregationem.
Preees itaque porrexerunt Canonici huic Supremo Tribunali posto-
tes absolutionem quoad praeteritum, quo vero ad futurum pro dicae
- v. c reductione, necnon ut declaretur, an omnes Canonici, tam and-
qram n°Va' r erectionis* beantur per tomum ad celebrationem
pr nventua is, et .1 qua massa detrahenda sit illius eleemosyna
i:s cun ^fmen a endum est, ad celebrationem Missae Conventui
universo f lCat|onc Pro enefactoribus in genere, tamquam inhaerente
iusvis 'in*. JnonJco^um coetui, teneri per turnum omnes Canonicos, cu-
Benedicti V|rvtpni!i mi ? rcceP\° stipendio iuxta cit. encyclicam s. ni
ArchiDreshvrp ** erandum pariter est, tres antiquos Canonicos, cxcep:
Solien lcurnm0’ Z™™ Habere redditus mutorum 49, Canonicum vrn
scutorum ia M 5’ Cae?eros autem Canonicos et Mansionarios Zarabini
scutorum 39. Munus erit EE. PP. definire: j
tam 4rchibrrshvt^al/<r'em uPpl nationem Missae Conventualis teneant^
s** a~ * v—iM,
2 /jtj et p\ n, . tluatcnus affirmative quoad omnes:
Missae in casu ? massa • *t pr<> qua rata sit desumenda eleemosyna dirt“;
Die 29 aPri lis i7So ; i\m proposita .
7 " 4*— <"°°d ^
manuatis. A^mahvt ex massa communi Xabarina ad ratam Mf’
[Thesaurus Resolutionum, tom. w. p. s,.6, fi . i
1 U \
U5
S. C. Concilii
3809.
S. C. C., Sutrina , 15 iul. 1780.
Descripta invenitur haec causa in folio Congregationis diei 28 augusti
1779, 1 verum tunc proponi non potuit. Causa hinc sub iisdem dubiis
reproponitur.
Die, etc. Sacra, ete . respondit ad /. Affirmative , cum pactis et conditio-
nibus ab Episcopo approbandis.
Ad 2. Affirmative, salvis dispositionibus testatorum. 3
[Thesaurus Resolutionum, tom. 49, p. 92].
3810.
S. C. C., Novarien., 5 aug. 1780.
Hieronymus Pescatori degens in oppido Momi Novariensis Dioecesis
anno 1608 per contractum inter vivos quosdam census etc. donavit Con-
fratemitati SSmi Sacramenti dicti oppidi, onere adiecto, quod Confrater-
nitas eligeret Presbyterum, qui deberet Missam celebrare singulis diebus
Dominicis, aliasque quatuor in hebdomada. Haec accepto tulit Confra-
temitas, sibi tamen reservato iure petendi onerum reductionem, quatenus
bonorum donatorum redditus impares essent pro illorum implemento.
2 reapse antequam eadem donatio suum sortiretur effectum, ipsemet
onans ad instantiam Confratenu tatis publico stipulato instrumento anno
1 10 piaedictas quatuor Missas in qualibet hebdomada ad tres tantum redu-
quo onere imminuto Confratemitas donationem in omnibus acceptavit
oneraqik adimplere curavit. Verum cum a pluribus mensibus vacaverit
q j > c anu, nemo Presbyter nunc reperitur, qui eam postulet vel oblatam
imD^are Pn,Ptcr tenuitatem reddituum pro ferendis oneribus prorsus
^prtum. Quare Confratemitas hanc Sacram Congregationem suppli-
post lssarum reductione. Super his precibus requisitus Kpiscopus
Missa 6 at°S cont,]‘lctl,s hiitos donantem inter et Con fraternitatem, subdit.
Reguh . cd<>nem’ 4uac postulatur, non esse admittendam,
^ductio * Utn!> eSt.’ ^^'ssariim celebrationem ex contractu prosilientem
dignato * n01* su^’aCc,T' praesertim in casu, in quo redditus bonorum
lione ^ lirun’riuf* non sunt, quinimo pares pro Missarum celebra-
0ntniiim oC 111 concursu cum aliis oneribus, si redditus non suppetunt pro
Puhueftit net?irri '^plcmento, praeferri debet caeteris oneribus, quae potius
hi et 'C reducenc^a sunt* Dubium est:
I);l c Confratemitotis precibus sit annuendum
fThiI <i,l^Us^1 1700: Non proposita. 3
aUrus Resolutionum, tom. 49, p. 112-114].
.1*07.
in casu y
Cf. N,
Curia Romana
104
3811.
f
S* C* C., Rosnavien,, 20 aug 1780. 1
... .Ql'od et mate™c gravitas, ct diversarum quaestionum copia „uas •
Tuis litem sub d.e 20 mensis februarii .779 ad Sacram hanc'
Congreganonem proposmst. expostulabat: ut iis diu diligenterque g2
dum Tib, respondendum adgreditur, et de pastorali, quam geris £
l uae Dioecesis sollicitudine, et de filiali, quam erga Sanctam Sedem Z
.tohcam significas, veneratione, plurimum gratulatur ^
Duo sane tantum quaesiveras ab initio, nimirum: quid statuendum si,
i.de illis matrimoniis, quae licet absque omni impedimento dirimente
sed tamen non observata lege Tridentina, coram ministro haeretico um
— r>?de*ii- “bi Contrahentium Pars catholica en.
0,777 d ,qu“ Cum “"pcdimento dirimente, sive ubi utri-
rnrnr a m C“ntrahc,uium P«» Haereticam sectam profi.
celebrantur Cum ‘lr0C1° cat 0 co’ s've ministro haeretico ineunmr ac
dubiis nisi m 7 „ m ‘pse pr0 Tua saPientia probe intelligeres, hisce
Per partes disti n IUS .Perfcrrenturi apte satis fieri non posse: illa deinceps
in hunc modum ^£p£*U“t‘> “ distrib,"is <lu*»ti.mihus articularim
stro' .{fgc Tridcntil’i 2 con1"1 m“’
alterutra contrahentium pars est cMl 'olica n™ “*“ “ *“?*.• *T
brata, pro virtute decm-i T sa L • . 1 * nonnumquam, inita ac cete*
recolendae mpm * t» ndentim sint nulla et irrita: vel vero provisio
ecoicnaae memoriae Benedicti PP ytv „,i ni- .. F
vincias Hat-. 3 , . . 1 1 • Al\ ad Belgium atque alias cius pro-
per Hungariam ** ** “
donec per S. Sedem Apostolic-ini emm commendata Prov,51°'
pro non extensa ad HmoarianT!^ declaratum non fuerit, tamquam
nempe haereticorum inter se coram “!"!1,bu5 censvnda sit: priora tamen,
dissimulari, ut super enmmJ . r'.I’unistro haeretico inita, ita a te oportet
abstinens nedum ferendo iudiri ” 'dtta,c scu '"validitate ab omni pronus
cx qua non tam utilit-adc r °’ verum ct'am promovenda disputatione,
Catholicae reliuTonis fol ,7™ ^ *
licet catholicorum cum haereticis ana!^^08* Postenora autem\! sa'
quein laudas, felicis recordationis Be7cr°\-7Se|dCS' 57“ “
quibus locis, cum ea imnedir,. „ , lct0 plane didiceris, in ali-
quadam prudentia, commiseratione 2^ Cat’ tolen|t Sedent et ecclesiastica
mala, dissimulat* et ouamvia „ ■ mansuetudine, nc maiora enascantur
quamvis malnmoma mixta co„m Parocho catholico.
1 Ad Episcopum Rosnavicn 4
5 W XXIV, de re/, matri,».. , ,
S. < i. Can rtlit
1 05
absque alio dirimente impedimento, celebrata valida dignoscantur: pru-
dentiam tamen tuam non latet, ab huiusmodi nuptiis velut catholico homine
pmrsiis indignis. semper Ecclesiam abhorruisse, nec quidquam intentatum
reliquisse, quo fideles suos ab eis ineundis omni ope deterreret* propterea-
que si quibusdam in regionibus propter locorum et temporum difficul-
tatem ea tolerari contingat, id quidem ad eam referendum est aequani-
mitatem, quae nullo pacto approbationis vel consensus cuiuspiam loco
habenda sit, sed nieTae patientiae, quam ad graviora vitanda m.da offert
necessitas, non voluntas.
2. Verum enimvero, inquis, quia haeretici in Hungaria matrimonia
inter se etiam in gradilius prohibitis contraherent vigore solius regiae- con-
cessionis, iure merito mihi quaeri posse videtur; quidnam de huiusmodi
matrimoniorum valore sit pronuntiandum? At nisi Ecclesiae, cuius aucto-
ritate introducta sunt, legitima impedimentorum dispensatio intercesserit
invalida esse in eadem Benedicti XIV declaratione satis aperte decernitur!
Statuit enim, ut vel in ipsis Foederati Belgii provinciis matrimonia inter
haereticos, etiamsi forma a 1 ridencino praescripta non fuerit in iis cele-
irandis observata, pro validis habeantur, dummodo aliud non ob<tet cano-
nicum impedimentum , qua exceptione manifeste ostendit, si quod aliud
subsit canonicum impedimentum, quale est, quod ex gradibus prohibitis
t nancitur, huiusmodi matrimonia non valere.
3* Quaeris insuper: possitne parochus catholicus eiusmodi matrimoniis,
“7 SClllcet’ <luac ab haereticis inter se contrahuntur, aut assistere aut
Vlu' U5Crt0raA minisrro (nernPe haeretico) contrahantur, assensum suum
. ‘ ' lerc' ^lu,;K assistendam porro iam teneas, omnino non licere, De con-
desid * aUtCm nonnulla Supersunt exquirenda, de quibus plenior a te relatio
si*7Sed Pergis adhuc, quid si coniugum eiusmodi uterque haere-
EoicfDn ridt'ni urthodoxam amplectatur, debetne dispensationem ab
Dlant* ,lcc,Ptre et ad redintegrandum matrimonium stringi' Aut si
cum inYiJ 11110 *eParar* cuPiat, ad alia vota liber pronunciari? Ad haec
ut si in * 1 ni>l onc*Ti ad 2. dubium, de quo agitur, iam plane sequitur,
satio peten ^ c<mve^s‘PnL'm permanere voluerint, ab eisdem dispen-
de nmhn 1 a° hp*SC0Pw concedenda, si necessaria gaudeat facu! -
^dum^quoTsfrr m faCr Ecc*^siae Pristirmm coniugium esse redin-
canvolare 'in' * ‘ co rcs,bre obf innate velint, atque ad alias nuptias
praetermitt n ir|*I^V,m Ccss‘.s ^hortationibus Tuis, quas adhibere non
poteruni 3 • 1 a*n redintegrationem suadendam, tum impediri non
.quominus iure suo ct libertate utantur.
> ^UaCT^ t iinlr ' 1
tatur. altero * 1 ** n .tIuui *S1 unus tantum huiusmodi coniugum conver-
quid, inquam^dE6^* ^crmanentc* cuni ius dispensatio dari nequeat,
Nuptias liber d • q ie^n*t ** v*ncido immunis decerni et proinde ad alias
Converso, al^ CC ai/Lnr ;Ccte intellexisti, dispensationem, altero tantum
casus huiusrnod' *n 1£!cref* Permanente, a Te dari non posse; proinde ubi
iudicio suo et 1 c<ini’Str’b recurras, oportet, ad hanc S. Sedem, quae pro
auctoritate statuet, quid facto opus sit, attentisque circum-
Iq6
(.'uria Roma mi
ut
gr«j
stanti is, Deo inspirante, modum praefiniet, quo tuto Te
Tuo opportune in ! >omino providere valeas.
[Roskovany, De Matrimoniis Mixtis, tom. II, p, ^39-^42]
3812.
S. C. C„ Novarien., 26 aug. 1780.
Descriptu habetur haec causa in folio Congregationis diei e ».,„„•
currentis, verum tunc proponi non potuit. Proposita igitur eadem jJ
D,e ete. Sacra, etc. respondit: Negative quoad onera expressa in iuu.
tione Pescntoris et per Sodalitium acceptata.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 40, p.
3813.
S. C. C,, Sutrina, 20 Ian. 1781,
aute ni C» onru dK d“ aS au«usti '779 ! « die I J tulii 17S0. 3 Cael
tnverint ea G#0*5*'*?» “"^dictores novant audientiam im;
f-um" ° red,t * n°VUm EK' PP' indicium sub hac dubii
A" vel recedendum u decisis in casu ?
m,'esw,', tr'' f '■ *«**. et amplius. M
[inesaurus Resolutionum, tom. eo. p. 1]
3814.
S. C. C„ Nullius Ferentilli, 7 ot 28 apr. 1781.
CiDitulo n '7 / ^ 1 c n t i D i , 4, etc in spiritualibus subest Loteranensi
amamm L ™ M ' Col‘eKU,tam Ecclesiam S. Mariae Materillae n„„-
fuisse Dro benci cr lssri,Tl Conventualem hactenus applicatam nunquam
COg"OVit vi?iilntissimus Patriarcha Alexandrinus,
praefatae Abbatiae (luared^reMt^tnCan’ — l'n'ct‘:c,us et Vlsl°“r
rem a Sancta Sede absolutionem n’ j ° "1,ra duos mcnses P"*'
praecepit eam esse appliondam “«id praetentum, quo vero ad fumrum
bvter tamen renuit eam ,mi 9u°tiescumquc celebretur. Archipre-
pro populo. Reliqui Canonici oraed’ *t!Ua Cidcm incu,nhit omls M***
bendarum reditus ad congruam^cut iT'- °nUS fcrunt' qui“
I deoque pro revocatione praedicti i 3 v.“x et ne v« qutdem perttneunn
ecrett, vel saltem pro dispensation-
‘ U. N. 3810
* Cf. \. ^or
' t'f. \ l8on
S. C. Concilii
10“
obtinenda praedictae appheationis, nedum pro absolutione quoad praeter
i&S omissiones supplices accedunt ad hunc Amplissimum Ordinem Qua-
tenus autem huiusmodi petitio reficienda videatur, dubium oritur an e
quomodo dictae applicationi sit consulendum, quo ordine, et per quos’ an
etiam Archipresbvter applicare teneatur. Nulla quippe extat massa distri-
butionum; fallentiae autem, si quae sunt, non interessemium choro sed
vigore Constitutionum sacrarii favore Archipresbvter et Canonici inter-
essentes persolvunt. Quapropter eleemosyna pro Missa Conventuali ex
massa distributionum, prout fieri solet in casu, de quo agimus, fieri ne-
quit: ideoque vel Canonici et Archipresbvter, quilibet pro rata, contri-
buere debebunt eleemosynam pro Missa Conventuali, quin ordo prae-
scriptus ad eamdem Missam cum cantu celebrandam innovetur, vel ordo
praedictus erit immutandus, ne aliqui Canonici ct praesertim Archipres-
byter, graviori, quam caeteri, onere premantur. *
Ad rem quod attinet, celebris est constitutio Cum semper oblatas s rn
Benedicti Xl\ . 1 Affinis quodammodo causae species legitur in Faventina
29 aprilis et 3 iunii 1780. * Definient EE. W. tria, quae proponuntur dubia^
1. An decretum in sacra visitatione factum sit exequendum in casu ? E*
quatenus affirmative:
2. An Arrhipresbyter. ct qui Canonici, ct pro qua rata pro eleemosyna
Mi»ae C olivent tt<s con tribuere teneantur in casu ?
3. An sit consulendum SSmo pro absolutione quoad Missas in praeten-
tum non applicatas in casu ?
Aie 7 aprilis ij8l: Non proposita.
j / 1781 Sacra , etc. respondit ad r. Affirmative.
Ad 2. Tenen omnes per tumum ad rationem manualis ex massa disfn-
mtonnm constituenda ad rationem Concilii, 3
*jf Ad D. Secretarium cum SSmo .
[T hesaums Resolutionum, tom. 50, p. 62-65, 7SJ-
3815.
s. C. C., Pisauren., 28 apr„ 16 iun. 1781.
sum' hl\T' ^ ‘lsC^ia^s Aencranda Fanensis die 1 Octobris anni 1774 religio-
v.ui;1^U,;.1‘lSSUmP3itin Conventu Beati Sanctis Ordinis Minoris Obser-
tvrocinii r,lnt'sc^ ^onds Birotii Provinciae Marchiae, ibique elapso
suae act ^nno’ erront"e asserens sc esse in decimo sexto et duobus mensibus
brjs i«7_ ls anno c°nstitutum, solemnem professionem emisit die 1 octo-
ernissat/ ** aetatis errore, et nondum elapso quinquennio a die
armi 1-80 ef^,on*s* idem Frater Paschalis mense ianuario superioris
institit penes Superiorem antedicti Conventus nullam irritam -
Cf' -V. 34S
, '• N- JS08.
^£8*. VVi * _
A*XI, de re/.,
v. 3; ,evi. XXf f, dt rrf., c i.
rf
ioS
Curia Romana
que declarari professionem suam. Compilato processu idem Frat
schalis illum produxit in Curia Episcopali Pisaurensi, a qua definith "
retulit sententiam, qua declaratum fuit, nullam et invalidam esse nrr f *
sionem Fratris Paschalis, eidemque propterea licere Religionis habhnL'
dimittere et ad saeculum redire, ac in eo manere. um
Delata causa ad hanc Sacram Congregationem, nunc iura sua deducir
tum I-rater Iaschalis, tum Defensor professionis. Sustinet primus eum
nulhtcr emesse professionem suam, ille quippe docet ex fide Baptismafi?
.psum ortum imbuisse die a uilii 1760, ipsumque Serapl.icam Religionem
S. Francisci Minorum de Observantia, fuisse professum die 1 octobris 1—
et sic, dum erat in aetate annorum quindecim et mensium trium' lilii»
emm, qu, ante decimum sextum annum Religionem profitetur, nuilam e
imtam esse professionem, nullamque in profitente ad quoscumque effectus
eapU“re £ £3*** d" ®acr0Silnctu Tridcntina Synodus, Sess. %
nZ f fi’ f f ^ ■ Ammadvert,t c contra Defensor professionis, serrato
n fuisse formam notissimae constitutionis s. m. Benedicti XIV quie
meip.t: Dei miratione, x et alterius ineipientis: Si datam, . in quibus’ pX
ZnZ i"TbiliS nUiHtatiS- '«»»*» esse’ antequl ex-
sistat in iudicXn’ 1 r"feSSl0nis Defensorem, ut pro illius validitate se
«s“u " ‘ tenuis,0 °T* CUm Superi°r Convcntus in conficiendo pro-
PonfctoST» m *"* Contendit Defensor professionis.
Defensorem oui <S'’ ^ePutatum ab Episcopo fuisse professionis
An constet de mdlitate professionis in casu ?
Dic 2b apnlts lySi : Non proposita.
Sa"°’ C,C- Affirmative. »
I aesaurus Resolutionum, tom. 50, p. 80-82, 100].
3816.
S. C, C., Nullius Sublacen I e. • , -
#dce/i., 10 mn., 7 1U|, 1781,
bus cius bonis here^tSbte^^e1^ testemento’ il,ssit* Ruad c* onu
Ecclesia S. Andreae Sublaci inr . ,ngere/ltUr Canon icatus in Collegia
in contrata Pie di ia Paia iHK ?°n‘l hereditaria domus adest Subla
divisa fui, inter —P-*-
Spila. A sua domus portione Canon i c,,s ' F^nar Xn ^ T° ' ' * PaSChal-
:um, quam in annuis scutis vimnri “ non a],am CXIbrit PcDSi
tionib usque subiecta sum. Ut autem . Us' 5uac’ dislocationibus restaur
M,res ab his eximeremur expensis utnZ^ C‘UStlue m Canonicam succe
^ ugerentur Canonicatus redditu
1 Cf. N. 3,8.
* Cf. N. 385.
* Cf. N. 3S1-.
•S. (4. (Pone ilii
e re sua putavit Illam alienare, investiendo tamen pretium ex illius vendi
tione retrahendum; ad quem effectum eam aestimare fecit a parito VrhU
qui illam aestimavit in scutis mille viginti duobus. Hanc aestimationem!
uti excessivam, pluribusque refertam erroribus improbarunt quatuor
periti Sublacenses, qui iuxta morem regionis ac iuxta vetustam caemen-
torum qualitatem, praedictam portionem domus aestimarunt in scutis
octingentis quinquaginta. Affixis edictis, unus inventus fuit oblator Lau-
retus Petrucci, qui pro emptione dictae domus portionis obtulit eamdem
aestimatam summam scutorum octingentorum quinquaginta, solvendam
tamen ratatim infra terminum trium annorum, cum reservatinm. -
favore Canonici, et interim, donec sequatur pretii solutio' TwS
in vestimentum, cum onere solvendi usuras ad rationem scutorum quatuor
pm quolibet centenario et anno. Pro validitate stipulationis huius contra-
ctus emptionis et venditionis Canonicus Funaroli preces porrexit huic
Sacrae Congregationi pro beneplacito apostolico.
Litterae datae fuerunt Vicario Generali Sublaci, qui retulit, hunc aliena-
tionis et emptionis contractum pro oblata summa utilissimum esse Cano-
mcatui. Auditis autem Patronis, qui audiri potuerunt, eos alienationi
dictae ratae domus assentitos fuisse, excepto Canonico Spila, eiusdem Domus
compossessore, qui petitioni Concanonici Funaroli contradicir.
Sustinet Canonicus Funaroli, beneplacitum apostolicum non esse dene-
gandum in contractu, qui tendit in evidentem Canonicatus utilitatem; iniu-
stam esse Canonici Spila contradictionem, quoties bona divisit ac quoties
nullum ius habet super bonorum portione, quae obvenerunt Canonico
1 unaroli. Animadvertendum tamen est, divisionem bonorum fundatoris
inter Canonicos per simplicem privatam synographam factam fuisse.
J Almum est;
An sii concedendum beneplacitum apostolicum super venditione domus
spectantts ad Canonicatum Giardani in casu?
_te 26 iumt lySi : Non proposita.
i pi ~ ut^n Sacra t ete . respondit: Iterum proponatur. 1
hesaurus Resolutionum, tom. 50, P. 103-105, uo].
3817.
S. C. C., Pisauren 7 iul. 1781.
repronnnlhf ^11CC causa dic 16 iunii proxime praeteriti. 2 Eadem nui
Rropoiutur sub forma:
[)je ’ r< ^ rec edendum a decisis in casu ?
fThes-iiit-1 UCiZ' ( resP°ftdtt: In decisis , et amplius.
Resolutionum, tom. 50, p. m].
i rr v 'lSl<>‘ 1*5». 1? * jtifl
■ 1 * -V iS I -
* .1 ^ ' i % .
1 10
Curia Romana
3818.
0* C»| LuCitn&f 28 hil*t 18 8u^f iy8i.
Pia mulier Thomasia Piombini in ultimo, quo decessit, testamento
■ niuit, ut suis heredibus de Yannuccinis eorumqu e heredibus delicienti-
bus in suo praedio cum aede sacra S. Vincentio dicata et cum adnc\i'
succederet Monasterium et Moniales S. Leonis Ordinis S. Clarae terrae
i etrae Sanctae con espresm protbizione , quod locum praedictum dictae Monui-
ks non possint vendere nec tmpegniare quoquomodo, et teneantur in perpetuum
dfo frm. Missam tn omni die Sabbathi in ecclesia S . Vmcentii celebrare et
<am offictare prout decet , et cum carico ei obligo , quod Moniales praedictae
teneantur quolibet anno celebrari facere in Monasterio earum Sanctae Clarat
Festivitatem Conceptionis Beatae Mariae Virginis, et die sequenti Officium
Mortuorum pro anima dictae testatricis.
Extincta Vannuccinorum familia, locus factus fuit successioni ad pos-
sessionem praedii et ecclesiae favore praedicti Monasterii. Moniales onera
.vKJK^^qq ptaescnpta adamussim hactenus impleverunt. Nunc precibus
exhibitis hhmo Dom.no Nostro et ad hanc Sacram Congregationem remis-
nr,', ‘1 ' pn, atam Cius attenta vetustate, ruinam minari,
Ln,f 3 \r" es“ demohcndam; proptereaque postulant facultatem
Tri m ni T"n ""T demoliendil ecclesia ad illam proprii .Mona-
diiun’. Lue-inm A rcacdificatio seu restauratio totum absumeret prae-
Monialib ' ‘ ^ 'cpmcopus de more auditus, vera esse retulit, quae a
SSSjJES fUCn,m- tamm<lue V0tis “d™ «e censuir.
illius cacmei^rin^ft^OUr ecc^ae 1 mcentii et respective translationi
S /conis terrae P*f 0^ ^ oner^ Missarum ad ecclesiam Monasterii
‘ Urrae Petra« Sanctae in casu?
Die 28 tulit 1781 : Non proposita .
/« rfT"r" Afirmative’ facta t* -u°"k:.
m omnibus Sabbatis ,1 sathift cdrbf<‘«0'm Musae in ecclesia Mossastem
servatis cautelis a Sacro Concit' "Z a Wrum onm"" ad formam testamenti,
t consuetis. l*°*crip,is ■ demolitione, et aliis solitu
[Thesaurus Resolutionum, tom. 50, p. ,,-j.
1 Scs», XXI, de nf c. 7 .1
* * f *
S. C. Concilu
1 1 1
3819.
S. C. C., Nuilius Sublacers., 18 aug. 1781
Descripta luit huee causa in folio Congregationis dici 16 iunii prox in e
praeteriti, 1 verum neque tunc, neque die 7 iulii proponi potuit \„„e
ergo causa sub eadem dubii forma proponitur.
Die, etc. Sacra , ctc. respondit: Affirmative. -
[Thesaurus Resolutionum, tom. ^o, p. 1^6].
S. C, C., herentina , 10 mart., 20 apr. 1782.
Litteris datis Sacrae Congregationi occasione visitationis SS Liminum
hpiscopus Ferentinus narrat: Visitans Dioecesim, et requisitus a locorum Com-
mumtatibus ad administrandam Confirmationem, ab eis non coacte sed sfion
tante ex vetusta consuetudine scuta septem, aut pro locorum usu paulo maiorem
sumumni imbui, ct accep, qtndcm, ne iura episcopalia laederem, sed ca statim
7 f'"f“ taut’er'bus »< locis, in quibus itla recepi ,- Demum con-
■ udit: Prosam hanc itum tuta conscientia ante hac servare potuerim et in
patrum retinere valeam, ab EE. VV. pro earum benignitate et sapientia
contimaS,SSImfiS. *!^niS Vetitum est Pecunia recipere pro baptizandis
rrad mr ' ^ fidehbus' aut collatione Chrismatis, vel promotionibus
Conereffflti 3,01’ 10*Lf aus* llu- Perquisitis regestis huius Sacrae
^/l,! Tr,VdClU CrU'^r' Ut in > H novembris 1654, = in Amat-
' J V8 “,u. 1 ()99 • 4 Vestrum erit, EE. PP. definire:
tioiiem J'€f' PlscoP° j er enti no occasione sacrae visitationis exigere procura -
mmt: e- OMMuntt aiibus suae Dioecesis ex causa admittis/ rationis Sacra-
ni s ir,,ia lffns etiam vigore immemorabilis consuetudinis in casu?
Die ^ manU 1782 '' N°" Pr°Posiia-
donis S 'nrr iJ8 - ‘^lU,{R *'tc. respondit: \egative ex causa administra -
*oacramentt Confirmationis. 5
l taurus Resolutionum, tom. 51, p. 34-37, 47j.
! ^f* -N. .tsis. , ,
i J,f- ‘VT. 382-, ,S;>4.
’ ('f v
1 IV V ‘97°. • > *|
Ct. N. 4otj.
Curia Romana
1 12
3821.
S. C. C., Tirasonen 20 apr., ii niai 1782.
In relatione status Ecclesiae nonnulla Sacrae Congregationi proponr
Junia Rimis Episcopus, quorum EE. YV. iudicium exquirit. Unum «t
im provisus de Beneficio Parochiali vel Praebenda in Cathedrali Ecclesia
satisfaciat praeceptu Sac. Concilii lridentini, Sess. 24, cap. 12, de r-
sj orthodoxae fidei professionem emiserit non utique post possessionem dv
ptam, sed immo ante ipsam, et eo tamen fine et consilio, ut huiusmodi
praeceptum, adimpleat, idque fiat proximo ante possessionem tempore,
interque actus ad eamdem praevios ac praeordinatos; veluti dum BeneHdi'
collationem aut institutionem suscepturus accedit aut post eam susceptam,
u.i ut ilia Sac, Concilii verba ad minus hunc sensum patiantur, quod nedum
sequentia: nitra duos menses , afficiant, sed ad praecedentia item: a die adeptu
possessionis t referri possint, ideoque si teneri significant provisum ad minus
2 die nactae possessionis, ille cumulate praestet, qui vel ante nactam obtem-
perabit, et contingit non semel gravari ! ‘arochos longo itinere huius tantum
prolessionis emittendae causa, dum in locis valde remotis festinantor ci
per seipsos possessionem apprehendere coacti sunt, cum aliter ab ips;
o >teiitae adprobationis vel institutionis actu expediti prorsus abire posser:
teram ubium in eo versatur, an qui fidei professionem facere terut
et u .ra praefinitum bimestre distulit, maxime ad notabile usque tempus
vt.utl UITl ,am tertius aut quartus mensis effluxerit: an in fructibus pri-
f ,r i etairMi’ tantummodo a primi bimestris termino finito, an universis
ab ipso die captae possessionis.
n Tkvjl^e?f ^ Cc’"atl Sac. Concilium Tridentinum, dum definivit, quod
siis CVtfk^j CllS curat*s’ de Canonicatibus, et Dignitatibus in Eccle*
infr i i et ra 1 us teneantur catholicae fidei professionem facere ad minu>
Uont ?"*"* huiusm0di fk
•t , possessionis tantum, ita ut nulla ratio habenti
s!oneh !nhr,nH,r' !“*»**« vel collatione Beneficii ad pm*-
habetur auod ohtkT eCUrru; ?ane ex canone 10 Concilii Toletani XI
nationem accipiant ou ^ ^ L3iastlcafl dignitates non unie honoris cortsr*
Ucam sincera promittant, ut fidem cati
patet, provisum de ci , ti J 1y TUSte el pic mvere <hbeant- 1a 4
facere debere ante consecrationi D‘gn,'ate Orthodoxae fidei prntessioiwnj
in Beneficiis duplex distinguitur a vESP^ N<C lSl Praetereundum, (pM
fit per verba cum traditione aUcu u0 ^1^5 possessio: una
‘Itera realis, quae fit Der rtmi , • * ^ni’ puta cum impositione hireti.
fidi: Engel, in Jur. <L.t tib \ tit possessionem B««-
sunt. Quod vero attinet ad s^nduT^T'; ^ PnM° dubio PcrPendefl^
dictum Sac. Concilium Sess. 24 cao dl/lbluJn- animadvertere praesut.
Beneficium curatum, Dignitates ac CV Statuisse’ Muoti obr‘n<:n
" JL C anomeatus... si intra praefinitum
S. C. Concilii
“3
duorum mensium spatium a die adeptae possessionis publicam orthodoxae
fidei professionem non fecerim. ) nictus non faciant suost nec illis possessio
suffragetur : huiusmodi \ ero poena intelligenda est de fructibus Beneficii
tantum, non autem de distributionibus quotidianis. I )c tempore, quo memo-
rata poena negligentes afficiat, tuetur Barbosa, alleg 61, num. 23, habere
locum quoad fructus, qui post lapsum duorum mensium Beneficiato
debentur, nec comprehendi fructus decursos primo bimestri. Consonat
etiam resolutio Sac. Congregationis in Alatrina, 12 februarii r66i in
ql,a sic decisum habetur: Sacra Congregatio censui t. Oratorem lucratum
fuisse fructus duorum mensium a dic captae possessionis: reliquos vero 1 usque
ad missum fiuiei professionem in Capitulo suos non fecisse Lib. 22 Deere t
p. 451. Nec ab amissione fructuum, qui elapsis duobus mensibus decursi
sunt, excusat Beneficiatos fidei professio e.x post emissa.
Omnibus itaque consideratis dignabuntur EE. YV. definire:
1. An obtinentes Beneficium cum cura animarum , Dignitates et Canoni -
catus in Ecclesiis Metropolitanis vel Cuthedralibus , satisfaciant praecepto
Sin. Comthi, Sess. 2$, cap. 12 , de rei., si professionem fidei emittant post
susceptam institutionem ve/ collationem , et antequam in possessionem immit-
tantur in casu t
2. An qui fidei professionem facere tenentur , et ultra praefinitum bimestn
tempus distulerint , priventur fructibus dicti primi bimestris , ' seu potui s fru -
(Ukis ex post decurrendis in casu?
Die 20 aprilis 1782: Non proposita .
Die u mati 1782 Sacra, etc. respondit ad 1. Affirmat ite.
Ad 2. Degat ive ad primam partem , a firmat in 'ad secundam , nempe a
<he elapsi primi bimestris ,
! ihesaurus Resolutionum, tom. 51, p. 53-5S. 6;J.
3822.
S. C. C., Nullius Sublacen 1 1 maii 1782.
lis 8oT*Uta baec causa die iS augusti 1781.1 Verum Canonicus Pascha-
lendum su.ccunibens iterum audiri postulavit, obtinuitque. Quare respon-
standum , vel recedendum a decisis in casu ?
rpi' 0i 1 r^‘* respondit : Iterum proponatur . 2
(-saunis Resolutionum, tom, 51, p. 71].
1 1 1. X
1 Cf. V
jSly.
3824
v°l y/
s
1 M
Curia Rontana
3823.
S. C. C., Tirasonen., 1 1 mali, 8 iun., 13 iul, 1
Episcopus Tirasonen sis retulit, quod dum aliqua episcopalis sedes suo
caret Pastore, Regulares in ea Dioecesi degentes pro suscipiendis Ordi-
nibus alium petunt Antistitem eique exhibent tum dimissoriales littera
suorum Praelatorum, in quibus de huiusmodi vacatione mentio fit, tum
etiam testimoniales Vicarii Capitularis idipsum confirmantes. Cum autem
sedis episcopalis vacatio non excipiatur in bulla s. m. Benedicti XIV, quae
incipit. Impositi Nobis , *■ ut Regulares pro Ordinum susceptione adeant
Episcopum, quem maluerint, tunc anceps haeret, num Regularibus ad
ipsum in simili casu accedentibus licite Ordines conferre possit.
Scire praestat, quod perquisitis regestis Sacrae Congregationis, deprelitn-
sum est, in decreto edito die 11 ianuarii 1596 confirmato a Clemente VIII
die 15 marfii eiusdem anni, 2 facultatem indultam fuisse Regularibus diri-
gendi proprios subditos pro susceptione Ordinum cuicumque Catholico
Anristititi, si dioecesanus Episcopus abfuerit, vel non sit habiturus Ordi-
nationes, quin ulla fiat mentio alterius casus, videlicet sedis vacanti?.
Reticetur quoque vacatio sedis episcopalis a Concilio Romano, a Bene-
dicto XIV in relatis apostolicis litteris: Impositi Nobis. At Card. Petra et
lgami referunt eamdem decisionem Sacrae Congregationis, atque in u
praeter duo* casus, de quibus nulla est quaestio, alterum: sedis vacantis
aeque comprehendunt. Omnibus mature perpensis, dignabuntur EE. PP.
aennire *
An Regulares degentes in Dioecesi , ubi Sedes Episcopalis vacet , possint
promoveri ad Ordines a quocumque Catholico Antistite cum litteris dimisur
na/nus snorum Praelatorum et cum attestatione 1 Icarii Capitularis , testmtis
de Redis Episcopalis vacatione in casu ?
Oie 11 maii s7$2 Sacra , etc. res
Die S tunii 1782: Non proposita.
[flt 7'S; Sa(r(l> etc. respondit: Dentur decreta dierum 24 atigU •
verbo cum SSiho ^ ^ n'^u 'fttSi idem decretum repetitur) , furto
[ I hesau rus Resolutio
num> tom* p* <>4-71, 89, 96],
: Cf. N
= Cf N
3 Cf. N
2294
24:*,
t*. (Jottuhi
”5
3824.
S. C, O., Nullius Sublacen., 13 iul, 1782.
Agebatur de hac causa in Congregatione diei ib iunii 1780, * 18 augu-
sti 17S1,' ac 11 maii 1782. ri Nunc ergo quaeritur: * '
An sii standum , vel recedendum a decisis in casu?
Die. etc. Sacra , etc. respondit: In decisis , et amplius: cum obligatione
e aitfwiendi rei iivest i mentum pretii scutorum nempe A 50 in bonis Uberis tutis
ct fructiferis ad rationem sc. qua tuor pro quolibet anno et centenario vel qua-
tmis pretium non solvatur , cum obligatione solvendi per emptorem f ructu
T( compensat ivos ad rationem sc. quatitor pro quolibet centena) io et anno ' et
mn reservat ione dominii usque ad solutionem integri pretii , et cum solitis clau-
sulis.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 51, p, (j-l .
3825.
S. C. C., Ferra rien., 14 sept. 1782.
I>arocllum oppidi Bondeni Pftrrariends Dioecesis et Sodali-
i mi SSnn Sacramenti eiusdem loci excitatae sunt controversiae, in unde-
cm dispartitae dubiis sub oculis EE. VV. subiieiuntur.
tiuru 1‘Vrun ‘“"I qU°d attinet‘ obscrvare Praestat, quod in Sacra Congre-
banL 7 ad COrnp0nenda’ Parochos inter et Sodalitia exrita-
dubiumVu^t ia’ Rqu)amPlunma. anno 1703 proposita fuerant dubia.* Ad 7.
quod Eoiscon1" . ?rbo.Sa’ < e °8' et ^oL Bpwzp** part. l$f alleg. 7S. num. >4,
niimcr/alitii,? I,ilbcc adiScndi Nodales nnn solum, ut in eorum
hnt. S r rccJpiant, sed ctiaTn. ut ex eorum coetu aliquem expel-
et Adtninisr™^1-- liberum cssc Episcopo removere Officiales
rerit: in At*a: * Confratribus electos, quoties minus idoneos compe-
non eravenmMT' -7~5’ 5 H,S crpo aliisRue ad rcm ponderatis.
1 ii c 1#li* i P* dcf*n,re:
^pendentium \ °p r>Utfls Rssinu Sacramenti terrae Bondeni habere debeat
praeter ius »ur 77 c° !** cxPftJdts functionibus ecclesiasticis , ita ut Parochus
7- An constet d’ '/ >U!neal IliS Praecf}u,l*'ntiac et superioritatis in casu?
R oiui i in e expulsione Con fratrum, seu potius sint reinte -
oh. „fT CM"?
bde in fanet:, i 11 ' ( 7’ 1 cspomht ad /. Competere Parocho ius praeeminen-
> irn ombus eeroc, . .... ,, * . . ~ ^
K. 1«, .
ecclesiasticis Confratermtatis ad formam resolutionis S. C.
u6 Curia Romana
Rituum anni ijoj, ad T. et 2. dilb. In aliis autem actibus eiusdem Confrater ,
tatis posse Parochum habere praeeminentium et svperiorilatem , quatenus eidt *
praesit ex delegatione Archiepiscopi.
Ad 7. Affirmative ad primam partem; ad secundam: arbitrio Enu Ai\h
piscopi, et amplius.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 51, p. 130-138].
3826.
S. C. C., Placentina , 14 sept., 23 11 ov. 1782.
Adhuc vivens Canonicus Caesar Casari legatum instituit unius Missae
quotidianae et duorum Anniversariorum, quae singulis annis in sutta-
gtum animae suae et germani fratris celebrari mandavit ad altan- S. A.
Baptistae in ecclesia Sanctissimae Annunciationis Patrum S, Augustis
oppidi Chiavennae Landae. Legatum pro dote assignatum accedente con-
sensu Prioris Generalis per contractum inter vivos acceptarunt PP. Augusti-
niani, et onera iniuncta adimplere promiserunt- Cum autem Conventus
S. Augustini Chiavennae Landae apostolica auctoritate suppressus fuerit,
eiusque bona et onera ad C on ventum eiusdem Ordinis in Civitate Burgi
S. Donnini translata extiterint, Religiosi a SSmo Domino Nostro popu-
larunt, ut pium legatum Casari ad ecclesiam Burgi S. Donnini transferre
dignaretur, facta tamen onerum reductione. Precibus annuit Summus
Pontifex, qui Placentino Episcopo facultatem i ni unxit reducendi Missarum
onera ad ratam redituum. Verum cum Marchio Aloysius Casati adversis
petitionem Religiosorum ne Parnasse t, placuit' Sanctissimo Di mino Nostri)
rem totam iudicio Sacrae Congregationis subiicere, quocirca causa quatuor
partita dubiis ab EE. VV. definienda proponitur. Ad IV Marchio adu-rtu
quo st prae ia adimplemento pii legati subiecta remaneant, nulla opus
cnr rc uctione, cum redditus pro illcmm adimplemento sufficiant.
. ^ r^c °cuhs habendiis est contractus initus inter Canonicum Casat:
t-,- , ’ wgwtiniamos, qui legatum acceptarunt. Quaeritur:
Z' ZZ‘lZ'71^0 ? hcus reductM Musarum in casu?
n- seP em**f l7'S2 Narra, etc. respondit: Dilata ad primam .
N 17 2 Saefa’ e,c- **«**■
[Ihe,..urU5 Resolutionum, tom. 5,, p. I38.1+2j l6?]. ' •,
3827.
S' C‘ C- Br>ctinorien., 14 <]cc. ,782.
u nivit eccl«i*
ut parochiinorum eurum exereeri
Episcopo, SSmus Dtwta* ' T"" Pereolveret-
PLr apostolicas litteras expedit® <*•
S. C. Concilii
117
aprilis 1778 Parocho nonnulla assignavit praedia, reliqua vero bona ac
ius percipiendi decimas mensae episcopali reservavit. De huiusmodi bono-
rum divisione conquestus est populus dicti loci Polendae, qua dc re causa
dubiis inferius describendis al> EE. \ V. definienda proponitur.
Qui iura tuetur oppidanorum loci Polendae, apostolicas litteras obre-
ptionis et subreptionis vitio laborare sustinet altera in parte, quia minus
recte narratum fuit, bona assignata pro congrua Parochi sustentatione
sufficere, cum ex illorum fructibus, detractis oneribus, parum emolu-
menti percipiat. Quare ad III. contendit, teneri Episcopum tam de tem-
pore praesenti, quam in futurum ad subeundas expensas, quae requirun-
tur in necessariis peragendis ecclesiae instaurationibus et in comparandis
pro illius usu sacris supellectilibus, cum mensa episcopalis poriorem partem
redituum Parochiae, et praesertim decimas percipiat. Contra vero Promo-
tor fiscalis ad Ili. advertit, aedificiorum restaurationes, sacronimque uten-
silium manutentionem Parochiae Rectori incumbere, cum ab episcopali
mensa nonnulla praedia ei fuerunt assignata sub expressa lege, ut illa inser-
virent pro eius congrua sustentatione oneramque adimplemento. Post
haec diiudicent Eminentiae Vestrae :
III. Au, et cuius sumptibus Jaciendae sint reparationi s . nemori sacrae
supelkctiks in parochiali ecclesia S. Donati tam de tempore praesenti, quum
in Juturum in eastt ?
Die, etc. Sacra , etc. respondit: Dilata , et ad mentem; mens t si, quod
1 cribatur Episcopo Ariminensi iuxta votum R. P . D. Secretarii. 1
[Thesaurus Resolutionum, tom. 51, p. 182-187).
3828.
S. C. C., Collen., 8 febr., 15 mart. 1783
h vivis decedens \ incentius Gagliani in testamento condito anno ib;’
roanda\it, ut de bonis suis Collegiata erigeretur in ecclesia S. Alariae in
Nai uni Assumptae Oppidi 1’odybonitii. Secuta eius morte anno 16S5 ad
0 egiatae erectionem auctoritate Ordinaria deventum est. In dicta Colle-
n^n^u;im Sacrum Conventuale pro benefactoribus in genere appli-
catmn uit, quia praeter Vincentium Gagliani fundatorem, nullum alium
tin C en.e .torcm* Verum Canonici ad consulendum propriae conscien-
incumbUnt,1,t' Postukn* W«. declarari, an onus praedictum ipsis
^ m at. Episcopus exposita confirmat, et existimat, Oratores non teneri
mus applicandi Sacrum Conventuale pro benefactoribus in genere.
, senCenbam Sac. Congregationis probatam a s. m. Benedicto XI\
Gonvenhi h Cum semper oblatas, edita die 19 augusti 1744," Missa
ctoribvic a !f n°1-1 so*ura celebrari, sed applicari etiam debet pro benefa-
v v l rtit laudatu? Pontifex, Institit. 107, §2, num. 15, quod
Curia Romana
( iS
ecclesiae, quae Collegiatae non sunt, non tenentur ad onus
Missam Conventualem. quamvis in illis Horae Canonicae quorid* ^
vantur, et Missa cum cantu celebretur. Ad dignoscendum vero *!
sia sit Collegiate, vel non, plura ad rem proponit Corrad. in *«*/■'
iih. 2, cap. 15 a num. 1 ad 8, et concludit, Collegiaterum er«^-
solius Apostoli eae Sedis auctoritate fieri debere. Sac. Congrecatin in10/-"1
l;man" ’*> i-nii .6=6 ■ definivit, Episcopum non posse ecclesiam
lemm CUlepatam trtgere. X.dendum, an Canonici Collectae Ecctei,
S Manae m Caelum Assumptae terrae PodybonWi, cuius erecti,, aucfc
mate Ordmani facta est, teneatur ad applicationem Missae Conventa*
pro benefactoribus. In consimili causa Xtdlius Teium Fontium , . aprilis
•Sac. Congregam, respondit: Xcgathe. 2 Hisce omnibus perpensi, *
cernent Eminentiae Vestrae: peIp'"s‘s dc.
Ah Canoni, i Ecclesiae S. Mariae in Caelum Assumptae Oppidi Pade
Comen, ualem pro hLjaJL inf
Die S februarii 1783 ; Non proposita,
nilluZl, I7f3Sumi’ Negative.
1 1 r.esaunis Resolutionum, tom. :=, p. ,n
3829.
C. C.. Lttnen.-Sarzanen., 15 mart., 5 apr. 1783.
Cum de mense maio praeteriti anni vacasset Parorhial!«i «ta s Mj
28 eiusdem „ * n ^P,8COpu$ concursum de more indixit pro di
favorabilia vota h'l* f"**0. «*“»"* «»n»m tribus lAaminatoribus, M
commendavit. De Eriseorft JPKC°PUS Pn,tole8i‘ « Pro-Dauri,
donem Sar.rdos FratescM 'C"’ L.°nc|"estus fst aP"d Si,c- Congrega
ptun, EE. VV definiendum pn.plnituf"'6 t,UWUm infcriUS
“"^»us ex Sac. Coo
Ab hae autem Tri demini ^ ,, dlces essc constlt““«, M digniorem el.g«
Sacerdotem Uatm. SL. ips„ pc^tbibbo^^^ fP““l>unl' <1,lm Pn*k
probatus fuerat. Atque bine Enitnni' *‘Ctnna et experientia nug
«se. Despiciendam vero rnec!m S mdlc«*m irrationabile censenda
Episcopi, cum pracsiunpab ced it uuTT' m,llla?tem Pro reCt0 iudic
pum Immana quadam affectione ** COmcctuns constet EpiSd
Sacerdotem Rattn desumit t v ;iu. se allectum. Hanc affectionem tn
■*-. ««pote q..ae :^'Nnvd
“ v 1 ntate aliena. Alienum quippe
S C. Concilii
ventate esse dicit, quod populus Trebiani ad Episcopum tumultuarie acces-
serit et ab eo petierit eligi in Parochum ipsum Sacerdotem Frateschi,
Alienum pariter, quod parochianorum subscriptiones appositae in pre-
cibus ipsius favore Episcopo porrectis fuerint expiscatae. A denum quoque.
qu<»d sanior populi pars pro Sacer dote Ratto supplicaverit. Sustinet enim
postulationem Sacerdotis Frateschi factam fuisse a Deputatis in publicis
comitiis ad id electis; parochianos autem coram Praetore locali preces
obsignasse. Ac praeterea pluribus attestationibus probare nititur. Sacer-
dotem Ratto esse populo invisum.
Pluries monitus fuit dictus Sacerdos Ratto, nec tamen iura sua dedu-
cere curavit, episcopus in sua relatione pluribus adductis rationibus tuetur
quod ideo Sacerdotem Rartholomaeum Ratto alteri Sacerdoti Frateschi
praeposuerit, quia omnibus mature perpensis, illum magis dignum, magisque
idoneum ad regendam Parochialem ecclesiam 'Ire bini ani deprehenderit
FF. PP. rogantur assueta maturitate definire:
An constet de irrationabili indicio Episcopi in casu ?
Die /5 mart ii 1783: Non proposita.
Die 5 aprilis 17S3 Sarra, efc. respondit: Negative. 1
[ rhesaurus Resolutionum, tom. 52, p. 60, 73].
3830,
S. C. C., Tusculana , 5 apr., 10 inaii 1783.
Carolus Antonius Fallam anno 1727 patrimonium constituit Sacerdoti
- cx.mdro (raspari Dregori eius nepoti, assignavitque quamdam vineam
sium in loco qui dicitur alia Montagna, nunc ad olivetum redactam annui
re itus sc. 26. C um autem praedicta summa iuxta Synodum Tuscu-
iion sufficeret, idcirco Zenobia Fallani et Franciscus Gregori dicti
otis Alexandri genitores addiderunt alia scuta decem retrahenda
cx pensionibus domus cum crypta et cella vinaria, ex quibus annua sc. 45
e .ile lantur. I foc autem augmentum factum legitur, donec II Signor e
siast]'^ r° sard di qualche idoneo c sufficiente beneficia eccL -
t po/ Ii sndett i scudi dieci annui... debbano ri tornare ad essi cedenti
M Msegnanti. . .jm>i
GasDan‘C^r^S VCr0 nuPt”s inter Clementinam Bianchi praefati Alexandri
Alexande sor°te neptem et losephum Marini, idem Sacerdos
dotem » L * tteuaril 1768 Contemplatione huius matrimonii sponsae
veto suetr^ ' 'S scut^ quatuorcentum, nempe: scudi dueeento in un oh -
ed a n'; Un{e (t. detto Signor /). A/essandro , posto nel vocabolo Ia Montagna,
trua ( l duec*nto i„
Nposta nel vocabolo In
1ssct, ut fructu «t ' *• *
— pn>t iilv' S ‘ n,m honorum non prius coniuges percipere possent,
1 Mtl,m Sacerdotis constituentis, nihilominus iste in actu stipu-
tcu*1 dueeento itt una vigna alio sfesso Signor 1). Alessandro spet-
fuiss,., „?Jte Vocabo!n la selva di Monte Dragone . Et licet expresse cautum
1 N.
3*>3i
1 20
Curia Romana
*
lationis declaravit, cedergli luite Jc raggioni ed azzioni , «
usu/rutto di deflo oliveto e vigtia vita durante dei detto Signor c D AI*'" t'
Deinde dictus Sacerdos die 30 aprilis eiusdem armi 1768 in novum***^
g^iius dotis augmentum cessit nepoti la meta della casa , grolta e tiTn
mo SiSn°re Alessandro appartenente e spettante , non solo per assegna f t, r
m patrimonio sagro... ma ancora come erede defla quondam Zenobia F II
sua madre... con espressa legge e dichiarazione , che il dominio ProbneL ^-
usu/rutto... non Pmtenda trasferito a favore di essa Cfementina Bianehi
non dopo la morte di esso Signor l). Alessandro. ’ *
Validitatem istorum contractuum quoad ea tantum bona, quae in mtri.
manium sacrum constituta fuerant, impugnat modo Sacerdos Grceon'
utpote gesta absque Ordinarii auctoritate. Inquit enim, ex Concilii Triden-
tmi dispositione statutum esse, 1 nemini licere alienare, cedere aut distn-
iere patrimonium sacrum, nisi ecclesiastica accedat auctoritas; immo
vetitam esse quamcumque permutationem, etiamsi ordinatus alia bona
possideret, vel beneficium ecclesiasticum obtineret. Addit, non licere Oe-
neo patnnmmum sacrum distrahere, quamvis usumfructum sibi advibun
reserv avent. Hinc irritos esse contractus a se ipso stipulatos favore demat-
tmae Bianchi ob defectum consensus Ordinarii ad illorum firmitatem omnino
requisiti. Contra haec, qui pro Clementina causam agit, fatetur, alienari
niph/50/^* °na Pa^nmon^ sacri absque proprii Episcopi licentia; verum
augmentam factum a Sacerdote Gregori non importare alicm-
A>t en.m, yetltam a Concilio Tridcntino et Synodo Tusci»
3 q77l . l®tract,<?ne7’ ne Old-ici mendicare cogantur: contractus vem
dvn/wtr. ° t rCROr‘ Ce cbratos ncc Concilio Tridentino, nec Tusculanae
* , 3 vcrsari > cum bonorum dominium, illorumquc usumfructum.
quoad vixent. m donatariam non transtulerit.
celehritiVr-i - 7nfre®at'°ne ad cxamen revocati luerunt contractas
-jr"i de b°™a Patrimonii “"i. nec abs re erit resolutior.
dubium’ riV;>Svto’ '7 10 oc!obris i636 disputatum fuit
111 r. 1 sTS' resm'°,n *ibi «d *Lf Et W.
ioZiTlt TRZ' L,b- 29 De"0t., p. 286. Ita etiam in Farno,
definient Endnenrirw. ^w^>>W‘bTO ,ft86’S Hisce omnib,,s P*?-*
i^TaZTs-sTV2 Wm‘ar" * 30 ***** J768 sustineantur in cassi
/! 5 apnUs I?S3- Non proposita.
12 ianuarii 1768^ onoad^r ,l >esPon^it: Non sustineri instrumentum &n
uinuaru lyOo quoad olivetum tantum *„/«?„ • -t • n;,n
competentibus prout de ittre' msriv,,, ’ *s umbns cornugum Bta
et amplius. ^utem instrumentum dieijo aprilis I/
[Thesaurus Resolutionum, tom. 52, p. 77.82f s_j
* XXI, d< rrf., c. 2. ]
2 Cf. N. j62S. 1
3 Cf. N. 28*16.
C. ( th
121
3831.
S. C. C., Lunen.-Sarzanen 21 iun. 1783.
Resoluta fuit haec causa die 5 aprilis proxime praeteriti. 1 N
iterum proponitur sub forma;
sit standum , vel recedendum a decisis in casu?
Die, etc. Sacra , etc. respondit: In decisis , et amplius .
Thesaurus Resolutionum, tom. 52, p. 121].
unc vero
S. C. C., Firmana , iri aug., 6 sept. 1783.
In precibus, quas Xaverius Agostini. Canonicus Collegiatac et Paro-
chialis Ecclesiae S. Michaelis Archangeli Civitates Firmi obtulit SSmo
Domino Nostro, narravit, plures in dicta Collegiata abusus irrepsisse con-
tra formam decretorum tam Sac. Congregationis, quam Archiepiscopi,
ideoque illos corrigi et emendari postulavit. Ablegatis huiusmodi precibus
ad iudicium EE. W., omnis controversia novem dispertita capitibus pro-
posita fuit totidem dubiis, inter quae VII erat: An omnes < t singuli Cano-
nici dictae Collegiatac Ecclesiae teneantur contribuere pro expensis utensi-
hum paroclualtum } seu potius ad dictas expensas teneantur solummodo Prior
et Sub- Prior curam animarum habentes in casu? Die vero 8 iunii elapsi
•mm omnia haec dubia discussioni subjecta fuerunt, silentibus Capitu-
laribus. Verum ad \ II. nulla fuit capta resolutio, mandatumque exritit,
ut praefigeretur terminus Priori ad deducendum sua iura in Sac. Congre-
gatione. Causa hodie reproponitur, deducente sua iura etiam Priore Colle-
jpatac. Non graventur EE. PP. definire:
III. An omnes et stngult Canonici Collegiatac Ecclesiae teneantur contri -
Utre P>0 exP*nsis utensilium parochialiwn , seu potius ad dictas expensas
f neantur solummodo Prior cf Sub-Prior animarum curam habentes in casu?
1? Ib tiugusti 1783: Non proposita.
Die 6 Septembris 1783 Sacra , etc. respondit ad III. . Iffirmative, ita tamen ,
imtsqutsque contribuat pro rata suae congruae.
1 thesaurus Resolutionum, tom. 52, p.\77-x79, 191].
3833.
* ^o/cn,, 16 aujr., 6 sept, 1783, 10 i an. 1784.
I "
a sjs ]„ , ] 1 -ann° ecclesia Parochialis S. Michaelis de Puteo Dioe-
batur inipen'18 nonnu^’s * adigebat restaurationibus, pro quibus require-
Parochus 8*Sa SCut*/)3* Sacerdos Franciscus Braga, eiusdem ecclesiae
‘-•'■eram adivit Congregationem, petii tque, ut ad contribuendum
1 cf, \ „s ■ I -'riH
41 * 3*20.
122
Curia Romana
pro rata populus adigeretur, utpote quia Parochiae reditus -,,l -
Parochi sustentationem non sufficerent. Petitioni huic resti ptC°Dgrua®
Veglecto restaurationis opere, ecclesiae status deterior effecml P°T*
Sacerdos B raga novas exhibuit preces, quibus narravit, ecclesi^’ V*
dictam in parte tam collapsam esse, in parte vero ruinam minari- n**?*
retardata restauratione penitus collahereuir, efflagitavit nr tLt ^
populum « reliquos possidentes in districtu Paroehine imponeretur T
ope restaurationes, quae necessariae forent, perfici possent Dic .8 • r
ann, i77S per modum provisionis impertita fuit Parocho facultafimponcn “
censu, n scutotum centum et Viginti super bonis Parochiae, ut ricoVmnf
mipendi posset pro restauratione turris campanariac, reservatis im™ *
«^mdSenTcu n'UrihUS ^ V0^rt^one Educendis “
in di" resrn,^ •' CUmam.onus «staurationis incumberet. Cum autem
maidah augeatur, hinc Parochus hodie instat
rTnrtenean'r ad
Parochi i i 'u aias restaurationis expensas,
miitibus Km Mmin, Pa"Pt rt'lte ecclcsiat:- « ™S“»
iniuria detrectant i 1 ‘ ? 'X,stunt' ' x Concilii Tridcntini lege ‘
restaurationi » P P" Us l t P<’ssul'-Jntes in districtu Parochiae subire onus
P 'SSS parochianorum nihil allatum fuit. Btus Epi».
aP»P"h-. moribus
Ah. et oiti< t ■„ . i.i ‘ li 'Potest modo, quod EE. \ V. decernant:
ad extinctioiiem ‘ " * rtParM<wem ecclesiae Parochiatis, et resputa
% * *«** m TZ so'u,>0"""‘ * 'wu?
Reproposita vero r*iti« ^ ' *
a, cit e i ‘ usa suh consueta lomia* * *
• in stt standum, vel recedendum „ a ■ - r
n:., rri • .. ccoenaum a decisis m casu*
ure IO Huitmru t—v, o ttun.
[Thesaurus Resolutionum' u!m 7f°’tdit: ln ** ™plh «.*
’ tom* -->2’ P- 179-182, 192, tom. 53, p. nj.
3834. 3
c*- C, C., S. Severint a • n * . ... ^
fnae, 10 et 24 *an. 1784.
Delatum est Curiae ecclesiastic is c .
Apa Oppidi Arcis Bem ir.l i. ! ‘ ‘ cvcrtnae Sacerdotem Franciscum
charactere Utteras dimissori; nuiait'1 Pr,jpni Ordinarii et Cancellarii
gisse examinis experimentum m xarasse* quibus constabat, ipsum pere*
repertum; legitimam prae terta' teh. Ordinario, et idoneum fili&e
cienti patrimonio, insuperque peractL et esse Provisum de suffi-
nullumque detectum imP, dimentum- m ecclesia denunciationes,
p tum, ulterms ab Apostolica Sede dispen-
>ei,. \\It Ac reJ
1 Cf. N. tv
(Oll
•V {.
*-onc utt
l23
nes promo
a
tionem
non
coni
sationem obtinuisse, ut non servatis interstitii - ad S
veri posset tribus diebus festivis; posse idcirco promoveri ah Episcopo
Venafrano Vicario Generali Archicpiscopi Neapolitani, vel eo irnpcdrV
quocumque Catholico Antistite. Delatum pariter est, habuisse attesta-
rnem ab Episcopo Venafri impedimenti, cuius causa Ordinationes habere
n posset, atque hisce suffultum documentis Ordines Sacros Subdia-
w..utus. Diaconatus et Presbyteratus diebus 17, 24 et 26 iuli* anni i-ho
■suscepisse ab Episcopo ( aiacensi, deindeque pluribus in locis Missam
celebrasse, ct praesertim in Oppido Arcis Uernardac. Habita huiusmodi
relatione, compertoque quod Sacerdos Apa Messanae moraretur, curavi
Archiepiscopus, ut .1 Vicario Capitulari Messanensi m carcerihi is detru-
deretur, Dum \ero ex Messana ad carceres sui Ordinarii traduceretur,
Regium ductus est, ubi fugam arripuit et ad t rbem confugit
Anno 1773 preces obtulit s. m. Clementi XIV, quibus immunem se
esse dixit a crimine, ex quo vinculis mancipatus fuerat. Preces remissae
fuerunt Sac. Congregationi, quae illas reiecit dic 7 Septembris eiusdem
anni. Modo vero postulat, ut innoxius declaretur ab irregularitate, vel
saltem sibi facultas impertiatur, ut Missam in Urbe celebrare possit.
Conqueritur enim, quod causa a suo Ordinario nunquam fuerit absoluta,
licet a die impicti criminis quatuordecim anni iam effluxerint; asserit,
sc pluries instetisse, ut vel condigna poena plecteretur, si reus, vel, si inno-
cens, asso veretur. Post haec inquit ad I, neminem irregularem dici posse,
nisi constet de crimine, cui irregularitatis poena sit infixa. Singula post-
, .Utl1 reccnset crimina, quae ab Arehiepiscopo ei obiiciuntur. eaque non
' Sistere, ncc probari contendit. Ad II, contendit, ex hactenus deductis
^ ^r° cr*m*na‘ ^ crum notat, quod etsi de iisdem criminibus con-
8 •1^uc tamen dispensationem ab irregularitate mereretur,
xcrint^110?1 S PrCmatUr m himiliaris angustia, et fere quindecim anni erilu-
,e cprcimissi delicti, et toto hoc tempore vitam ecclesiastico \ir. ■
Pus in V U,XerU’ °miiestIue su* criminis maculas deterserit. Archiepisco-
in sua cm*S ^ ac} ^*lc- Congregationem datis testatur, causam
culn.i ,UriJ tvC L'SK!StK‘l adhuc pendere indecisam ct quidem ex Oratoris
eludit ? * lul“Ru“ni corai',t Ordinario se sistere voluit, et propterea con-
IrregulaC*! SlTer astantia, quam hodie proponit, audiri uon debere.
Pr<>prii Fntr tU^m *heuiTUnt Omnes, qui Ordines susceperunt sine
0rJSwiww ato«Sl/)lCIe.rltia ,et wnsen#u= cap. f mens, 1, dt eo, qui Jtirtiv-
extra temnor ' irregulares quoque evadunt promoti iuI Ordines Sjcr
dant, 8 de t™ f s^a^u^a s*ne Spostoliea dispensatione: cap. Cum qttt
ras Proprii cy^v^ ^ ®*dinat . Eatlem poena afficiuntur falsi fi cantes litte
attestat, Poen^ l^ar'' ve^ Capituli; cap. Tam litteris vestris, de te st, e
Citnt rwr/VJ'lin '^‘.^“btri tatis ijuoque statuit Pius 1 1 in const. quae incipit
tem vel alis r ?onira L*os» 4l]* sine dispensatione ante legitimam .u i
Pscrinr. ' j 1 linisst,riaHbuS litteris proprii Episcopi ordinari praesum-
1 ‘.nu m irregularitatem evadunt, qui ecclesiastica censura
' M x. „
A t »
T
(.una Romana
1Z4
irretiti Missae Sacrificium celebrarunt: cap. Is qui , de seni, cxcont '
Quibus animadversis, decernent Eminentiae Vestrae: *’ 'n ”
I. An constet de irregularitate in casu? Et quatenus affirmative-
II. An sit considendum Sanctissimo pro dispensatione in casu?
Die w ia nuar ii 1784: A ion proposita .
Die 24 innuar i 1784 Sacra , etc. respondit ad I. Affirmative
Ad 11. Negative, et ad mentem .
[Thesaurus Resolutionum, tom. 33, p. 17-21. 25].
3835.
S, C, C., Verulana, 8 et 22 maii 1784.
Episcopus Verulanus animadvertens in Civitate Frusinonis UUM
tantum [ arochias non sufficere ad populi multitudinem, de altera erigenda
aroc ia cogitavit in ecclesia Sanctissimae Annunciatiunis, quae in cummo-
dn.n Civitatis loco sita est, et sacris supellectilibus abunde ditata. Modum
autem constituendi congruam novo Parocho, oblatis precibus Sanctis-
- cxPoslllt. et petiit facultatem uniendi nunc duo Beneficia, iu
men, ut umo sortiatur efiectum tunc, cum illorum vacatio contigerit.
| n* - P ® erea exposmt mentem, ut statim, ac sequuta fuerit vacatio
cluae' nl “ Bcn<:ficils: devenire ipse possit ad actum erectionis Paro-
Civit iri - ,,^naT" M", mi e ct tjumgentarum animarum existentium in ea
eioM qUa\denT‘natur BorS° *’ UapoU ed il Colle Crnpa-
*ubaunt tm*» S. Mariae; post vacationem vero alte-
animas aua* as n°vac Parochiae censet alias mille et quingenta
r GiardZ d P nUnCupatas Borgo di Roma, di S. MarUm.
aiiquae sum « «• M»-. «
curam Cap‘tulu!n Collegiatae, quod habet
Restitit tamen erectioni dicta}1^’ Parochus S' «enedicQ.
possessor Beneficii S. Petri tt .«enramf **"*?■ Do— 8 '
Pro-Datario Sacrae CongregadonfahU , °PP',S1"onc preces ab Fjn°
Promotor fiscalis inouh r SUnt-
anet., parochianorum numero aonirT r"d“tmum demandasse,1 *
ad Sacramenta ministranda vd si nh Parochu* ah«s assumere Sacerdote»
accessus ad Parochiam, aliae Parochfi, r°™m d,stant,am difficilis pateat
autem Fnisinonis utnunquc- casum v T e.ngantur ecc>esiae. In Civitate
et difficultatem accedendi ad Parochiale "'"T P"puH multitudlne"''
bihta necessitate erigendi novam Parrvl, ^0 '3118. bo<b<: extantes. Consta-
ram pro regimine trium millium inim ln!"’ ?"t?W Solius Par0Chi 0P<'
existimat, dicto novo Parocho .,n, baud, sufficerc' ct Pr0P“re
aduciendos esse binos Vicarios curatos,
eidemque Parocho assignandam
vni congruam, qua ct
XXI, J, T,f
-t.
X. 1 ,. ('. OHlitii
125
Ct Vicariis curatis prospicere valeat. I larvc viro congruam minime di-
gnari posse ex reditibus ecclesiarum parochialium S. Mariae ct S. Bene-
dicti, quia ipsarum reditus exigui sunt; hinc contendit, constitui debere
fundum ex fructibus Beneficiorum, quae Episcopus unire posse censet,
pro parte Sacerdotis Sellari nil deductum est.
Sacra Congregatio has divisiones seu dismembrationes iusta concur-
renta causa, et perpensis omnibus circumstantiis, admisit, ut in Aquen..
13 iulii 1720, 1 in Imolen ., S iunii 1720.2 Urgente vero dismemhrationis
necessitate de Parochi congrua nonnulla statuit Concilium Tridentinum
Sess, 21, de re/., cap. 4 et 5. Quid in praesenti casu iuris sit. quid circum-
stantiae exposcant, EE. PP. propria doctrina cognoscent ct definient:
An, et quomodo sit locus erectioni Parochiae in casu?
Dic 8 maii 1784: Non propositu.
Die 22 maii 1784 Sacra, etc. respondit: Affirmativi iuxta votum Lpi-
scopi, reportato tamen consensit Capituli per actum capitufarem, 1 1 amplius.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 53, p. 1 17-123].
3836.
S. C. C., Beneventana , 22 maii 1784.
Anno 1755 in Ecclesia Metropolitana Beneventi Poenitentiarii officium
vacavit. Archiepiseopus Pacca censuit, collationem fieri non posse absque
concursu; proindeque indicto concursu praetulit Sacerdotem Felicem Sbor-
done, qui erat Metropolitanae Mansionarius. Aequo animo ferre Capitu-
lum non potuit Mansionarii praeelectionem, contenditque, quod in provisio-
nem Poenitentiarii vel concursus habendus non esset, ve! saltem Canonici
tentum Metropolitanae admitti ad concursum deberent- Nunc itaque
anonici infrascripta dubia proponunt, de quibus EE. W. iudicium expo-
scunt. Ad I. inquiunt, Concilium Tridentinum Poenitentiarii Praebendam
in omnibus Ecclesiis Cathedralibus erigi mandasse3 nulla adiecta lege
concursus, porro in institutione nulla certa Praebenda assignata digno-
t,"lCU v Ct ^oen^ccnt‘:lr‘> officium pro solis Canonicis institutum deprehendi-
ur, . ce cibasse Benedicti XI II constitutionem Posturalis officii A qua
tunt t^Cm ^raebendae Poenitentiarii per concursum fieri mandavit; adver-
in *KT . nc constitutionem invertere nequaquam voluisse leges
\I .1 . 1 (1rcctio,lis constitutas, mimisque laedere iiira Capituli Ecclesiae
l’^i opo itanae. Quod attinet ad II. inquiunt ex dictis satis deprehendi,
Qn itlnu C hidiccndum esse concursum in collatione offici Poenitentiarii;
Pro .j indicendus foret, ad illum solos Canonicos admitti posse.
« cri Civitatis ct Dioecesis nihil deductum est. Emus Archiepi-
fiindati ln CSt- sentemia* quod Capituli huius Metropolitanae ius rite
^ S,C Hisce praenotatis decernendum erit:
X, 321-1 \ ^
Tl _ u * m
1 Cf V
^ 1 * A*
xxiv,' . „
1 « n. =s„ c- 8- ■ 1 :1
1
Curia Rovutna
i. An in electio, u Canonici Pomitmfiarii sil convocanda. ,
casu t Et quatenus affirmative: c°ncttrstu in
tona, Henevenn, seu potius omnes de Clero saeculari in cam> *Uln**-
jj', T\ S£cra' ,etc- mpondit ad I. Affirmative.
1,1 ‘ ; AW>«al<™ nd primam partem; negative ad secunda,,, i
I hesaurus Resolutionum, tom. 5^, p. 128-134]
3837.
8. C. C., Valllsoletana, 22 niaii 1784.
sC°niug“ pro,c
in Parochiali ecclesia 8. Mariae VNhe tFT instituerunt
stipulatione acceptarunt benefici*»' '• f* ®Ueda' nc legatum sokmni
- ?*** adim'i!'-
coniuires demandasse, ut bcncficiati nn,j t , contecto patet, eosdem
rentur ,p„„„lie duabus horis ante mc ridum "m' S'fin0 tm"
in altari maiori, eaque evolem ‘Cm JI,ssan’ CUm cantu celebrare
stophori Ramos .na,,» .. . ’. "?r* resP°nsonuin super tumulum Cliri-
stere deberent omnes ImnTlici 'it' 1 ^ E*'" 'S'.Rocc!'i Pn“-fatae .Missae assi-
uUum emolumentum aut stipendbimS 'CSPbus induti *b*«l“* «• 8“«}
conatituenmt in quadratnntT miin T> PcfclPeren{:* Dotem huius legati
quatuor millia in nccunh n* ' ^c8aHhus di Tel/on, quorum viginti-
1*. - . **“ m pemma numerata benefipi\ric « ^ -
lationis, pro reliquis vero sexdeeim n- persolverunt in actu stipu-
summae, quem ipsi coniuges cnu r ,m ass,^narunt censum aequalis
Rueda, Hac non obstmrA - a Communitate dictae Villae de
Villae Missam canunt q u ate modL‘rni hcmc liciati dictae
hora a fundatoribus praescri t * * *n le^dorr,adaJ nec illam celebrant
canunt, idque permissum aJLnT^mmUSqU,e Ke3P°USorium mortuorum
qui reductionis indultum aw,Z “ l*ttQdam Vica™ Villae Medinae,
torum heres, instetit, ut declareo.r i Andrras de Arebalo, funda-
plementum, iu\ta assumptum *’ >cnc”ciatos teneri ad onerum aclim-
non obstante reductionis induito H^.trumcnt:o lundationis obligationem,
prosequitur Catharina Ranuvc * * nt Andrcas, ct instantiam modo
Kendiciati, licet iudiciaC
^nim. Episcopus litteris datis di d,u.^Peotad, nihil hactenus
insuprrquc testatur, legati funditi ^ ail^lsTl elapsi facti seriem confimM
innatam. Addit praeterea, Missun»1^1 r^lnar*a auctoritate fuisse coi
Uinda torum voluntatem beneficiato*™ t^U^Cn,m adatluc pia opera iux
quo tempore omnia Miasarum onera cSS-?® ;ul annum ustluc
Medxnae Vicario fuisse • lcta j» r CM1U Mariae .1 quodam Vilis
modo Regalia triginta tria millf * e ? quod ex dotis capitali restar
111111,1 ct quatuor cent-n™ * „ * *i - «
ecntuin in tot censibus»
JNO
S, C’. (Jutu liti
l27
rationem - ; v_’ ^msiianu; seu notat, quod in actu
institutionis legati fructus in ratione quatuor Regalium pro centenarie
fuerant constituti.
Quamvis iuxla regulam sit locus reductioni legatorum, si quando redi
tus deficiant, nihilominus notat Benedictus XIV in opere, De Synodo
Dmcesanu, hb. 13, cap. 25, num. 25, quod ah huiusmodi regula receditur
quando onera per contractum fuerint acceptata. Et num. z(> addit Epi-
scopos, quibus data est facultas reducendi Missas, non posse earum nume-
rum in contractu praescriptum et vidssim acceptatum minuere licet
imminuti fuissent reditus assignati. Sacra €&ngrcgstu> Missarum reductio-
nem denegavit, si onera per contractum acceptata fuerunt, ut in Xeapoli-
hmit 37 ianuarii 1703 2 Irritas quoque declaravit huiusmodi reductiones
factas ab Episcopis vigore indulti reductionis a Sede Apostolica concessi,
quae quidem indulta extendi minime censuit ad onera per contractum
suscepta, ut in Faventiua, 27 februarii 1734, * in Nolana, ia martii a
Qmd autem in casu statuendum sit, decernent EE. PP., a quibus quaeritur:
An sustineatur reductio in casu ‘i
!ht\ etc. Sacra, etc. respondit: Negative.
[Hesaurus Resolutionum, tom. ^3, p, 123-126].
3838.
S. C. C., Fulginaten 3 iun. 1784.
qUaC^ StflU suac ecclcsiac rc’tulit Episcopus Fulginatensis,
Theologum Ecclesjae Cathedralis narravit: Canonicus
slimin* ' 7 'v ; ll)tura^t subrogat catecheticam orationem doctrinae chri -
L1T" • • ( UfUS l)ulluniC!S' tdiis ecclesiasticis junctionibus non impeditis ;
M&em hmlTlr • (ltUi) ta St' ftemhns usque ad primam novembns.
non censui \ U1lm,s rrl,u nanis ab Antecessore meo inductum innovandum
natu res ifilTT™?**** ScriPturm !ocis « /odii methodo expia -
intle fructui at ir C,‘t,( CW confirman^ur-> *um ca eo praecipue , quod uberrimus
excipitur * ( f 1 y icntia doce mu r ovidt plausus $ quo ab omnibus
Hi
Pn>rsus alicn L"ni'uet:ildo 11 Macris Canonibus ct Concilii Tridentini mente 1
- ',s‘l esC hinc die 12 novrembris elapsi anni eidem Episcopo
relQtfane catrlt ■ heologum pro Sacrarum Scripturarum inter-
quod muniit u S!>V ild populum, minus probant Emi PP., quippe
(fiiod munus Pamrlti * , . 4
<l(t Cleri instit r * f ' < f CSSC dl'^cl ■ cum Theologus non tam ad populi , quam
ut pro dvsinHitus s,i ■ Quare illud unum Theologo permitti
■Wiffl/ f . . at,(ljtnn Litterarum interpretatione morales disputationes
1 anilroverti/tc i...; t* - 1 - r
* rr' 3001
» rr 'S ' 3416
4 s ’ Hr><)
hc*»- V. dt
ermis huiusmodi in conventu Chri dissolvat.
Tt f
128
Cui ia Romana
Mentem Sacrae Congregationis Episcopus Capitulo patefecit C-
nici in comitiis die 5 ianuarii currentis anni unanimi consensu stam ^
preces EE, VV. dandas esse pro obtinenda facultate, ut Canonicus TWk!
gus loco explicationis Sacrae Scripturae, catechismuin ad populum tab*
posset, et insimul in aedibus capitularibus Theologiae moralis disputari*
nes tractaret pro iis Clericis, qui vel ratione officii vel alio impedimento
detenti scholis Seminarii interesse minime possent. De hac igitur instanti
agendum hodie est. 11
Ut autem dc Ecclesiae Cathedralis statu notitia habeatur, exponunt
Canonici, ipsam Parochialem esse et prae aliis Paroeciis populo frequen-
tatam, eamque Civitatis partem continere, quam magis rudes incolunt.
Curam habitualem penes Capitulum residere, actualem vero a pluribus
luxta munus, quod habent, exerceri.
Quaestionem hanc post Concilium Tr i dentinum, Sess. V, de re/., cap 1
illustrat Benedictus XIV in opere De Synodo Dioecestma, lih. 13, cap. 9!
num. 17* Hisce omnibus perpensis, ea qua pollent iuris peritia. Emi PP
definire dignabuntur:
An Canonicus Theologus loco explicationis Sac . Scripturae possit explt •
carecatechesim, et docere lectiones Theologiae Moralis in casu?
, < iC' ^ac,a> c • respo)idit; Scribatur Episcopo iuxta mentem: et meni
e ’ omnino $t n e fu, cap. 7, Sess . 24 per eos, qui curam animatum gerunt;
i ' tero a< anomeum l heologum , suas lectiones peragere deberi iuxta tra-
<h,a a ,ieHerllcl XIV, De Synodo, Ut. 7.7, cap. 9, $ 7;.
[lhesaurus Resolutionum, toin. 53, p, 14-3-152].
3839.
s. C. C., Romana, 24 iul. 1784.
reneri tu r r * ^ne^c‘a,cluae taxum Seminario Romano rependere debem
ciq c ■ vocatione 8. Nicolai erecta m Collcgiata Ectle
possidit AloysUis XrZS Cte T- **“''■ *““*• V™
Romano cnlv/r, i leinentini, qui contributionem Seminari'
mentis XIV *°' 1uod A»"» Cubicularius intimus s. m. Cfc
Wolic V nl, .I''' i,US V0,° “ssit Per «ntentiam I-racfecti Sac. Pala»
Card- Ginmd, Pro-Auditori' «•
infrascripto dubio definienda SS* ^ fUit’ “ “ “
'Seminani Oeconomus innuit- „ . ■
tavae Seminarii, etiamsi Fanfiliaris Fontifi™ T* .«emptum a solutio»’
expressa derogatio dispositioni f’nn fUcnt' n,sl m Pnvllcgl? 6
vari post editam «V fortius ob*r
ditae Nobis 1 in cma ad snh.ri , ‘ ,m: ,cnctlictl XIII, quae incipit: Crt
q * olutionem huiusmodi taxae adimintur etiam on ine
S. (J. Connlii
l 2*}
Familiares Pontificis. Quare concludit, \loysium Franchi Clcmcntir.
eximi a solutione non posse, nisi privilegium exhibeat dispositionis Conci-
liaris derogatorium. Mane autem derogationem ab ipso Franchi nunquam
exhibitam fuisse; neque exhiberi posse, Xam alii sunt, et quidem S. R. F
Cardinales, qui licet sint Pontificis Familiares, nihilominus laxam Sem
nario quotannis persolvunt.
Ex alia vero parte Aloysius Franchi Clementini contendit, nunc a Semi-
nario excitari eandem quaestionem, quae anno 1724 mota fuit contra Ale-
xandrum Bonaventura pariter s, m. Clementis XI Familiarem: et sicuti
nondum exeeutioni demandatum est, quid eo in casu Sac Congregati >
decreverit, hinc infert, in praesenti causa nihil decernendum, quousqi
mens Sac. Congregationis exeeuta non fuerit; mentem Sac. Congrega-
tionis eam fuisse, ut consuleretur SSmo pro declaratione, ut ad solutionem
taxae tenerentur etiam Pontificis Familiares.
Ignoratur, an in sequelam memoratae resolutionis anni 1724 aliqua
Summi Pontificis declaratio prodierit. Verum s. m. Benedictus XIII in
cit. constitutione, Creditae Nobis, declaravit: taxae (scilicet Seminarii:
omnia et singula beneficia saecularia et regularia per quos cumque, etiam Vene-
rabiles Fratres Nostros S. R. E . Cardinales , necnon nostros et pro tempore
txistentis Romam Pontificis Familiares.., obtenta et impos t erum obtinenda...
subiict et ad t litus solutionem perpetuo teneri decernimus , statuimus et mandamus.
Ponderandum, an per constitutionem s. m. Benedicti XIII suppletum fue-
rit declarationi, quam requisivit Sac. Congregatio. Porro prae oculis habenda
«t series privilegiorum, quae suis familiaribus indulsit s. m. Clemens XI\
qui eorumdem beneficia exempta esse voluit... ab omnibus quibuscumque
< ramis... institutionis Seminani ecclesiastici , quam diu servitiis nostris instite-
rmt dumtaxat. Hisce omnibus perpensis definient Eminentiae Vestrae:
n sit locus solutioni taxae Seminarii in casu ?
Dic etc. Sarra, efc. respondit: Affirmative, et amplius. Ef /acta relu-
dite mo Domino Nostro, Sanctitas Sua resolutior en Sacrae Cong> < -
,t 0,1 '"m approbavit et imposterum observari mandavit,
i lesaurus Resolutionum, tom. 53, p. I72-I7(>j.
3840.
S. C. C., Beneventana, 21 aug. 1784.
h^Ut“ ^ 'latc causa die 22 maii proxime praeteriti.1 Reproponitur
a“sa sub consueta formula:
duhsu,. s^andunt, vel recedendum a derisis quoad primum ct seiunduni
" uiiiii m casu? Y r
■F/ / /* n ^a< >n' f ^ ‘ , esP0,ldit ad E In decisis,
ad 'tcunrfa ran>" ri(e*su a densis, negative ad primam partem, affinnotive
thesaurus Resolutionum, tom. 33. p. 181)].
1 U v , . ,
A.
^<J/. \rj
q
Curia Romana
i ;o
3841.
S. C. C., Montis Falisci , 21 aug. 1784.
Testamentum condidit anno 1739 Liberatus Emi Ii, et heredem univ
«Jem instituit Mariam Diamante c\ fratre neptem. Praevidens cY
quod heres instituta sine filiis decederet, tunc voluit, ut ex bonis^ '
erigerentur duo Beneficia ad altare Animarum Purgantium ecclesiae
chialis oppidi lessennani. Disponens de patronatu activo et passiva
de oneribus a Beneficiatis adimplendis, iussit quod pro prima vice Hm '
naa praedicta consequi deberent Clerici Innocentius Paladini et l\,nl
Galtsti; deinde vero hanc methodum screari voluit: La nomina p0i di detli
Bemfizt ... lasao alit Signori Francesco Antonio Bizzi e Gio. Battista Sih
Tir*' YTltan lU mnlt\ ieUi Si?non Bizzi c Iastio hi nam
delh sud Benefizi alia Mensa I escovtle di Monte Fiascone. Paucos pc*
dies codicillum exaravit, et de patronatu activo alterius ex dictis Bcneficm
sic disposuit: Lasao la nomina delli dne Benefizi da me lastiati nel mio testu-
mento al .Signor f rancesco Antonio Bizzi da Sorano da me nominato, du
fresen emente confenno, e fascio la facoltd al medesimo e suoi in perpetuo
d* poter nominare in uno de Benefizi da me lastiati. Obiit absque filiis Marii
cenrio PatVd*^3 1IT1Jstttut^; d*e 3° decembris anni 1744; instantibus Inno-
, dini Ct Petro Callst> a testatore nominatis, ad Beneficiorum ere*
d,f e.nt.um est; Haec autem erectio facta fuit ad formam testa-
Fvi*t5man>^ ia 51ta f^tione etirum, quae' in codicillo testator disposuer.it.
m im mHi'*irU tm iCtUS minus recte factam erectionem contra for*
FF V\ * P?S at’ ut ad dbus normam reformetur, et de hoc indicium
Jih.. VV. exquiritur.
disom^in^^’ inqUlt’ tcstatons voluntatem in codicillo pandi tam. ubi
quoad patronatum tam activum quam
passivum, cuiri autem hanc volurfafum ■ • p ■
tobwerit testamenti, hinc contendit, «■
codicillo Dracscrinta n°n SUStulen> ct csse reformandam, servata forma i"
di Uo praescripta, ne sequatur absurdum, quod erectio contra expres-
sam testatoris Voluntatem fiat «recao contra cxp*wl
tcsl^e^ahrcLte^ -se fundationem ad fon»
memoratum codidUitm productum BCneficiorum ** fi#*
Ordinario ratio habita fuerit <<omto ' i‘ ^ t€StomnU> ^
fundationis et erectionis non tan*u™ f Z
cernant Eminenti ss imi Patres: ’ mtmme esse attendendum. D
An servanda sit erectio dutslir »v n . r •
quondam Liberati Emilii . seu totius T " (aCt* *d formam testamenti
codicilli in casu? P formanda et exequenda ad formatu
Die 21 augusti i7$4: A proposita ’ 4
[ Thesaurus Resolutionum, tom. 53i p ^ . 1
v . (,f>nt dH
f3*
3842.
S. C. C., Forolivien., 2 1 uu^., 1 1 sept. 1 784.
Anno 1774 Congregatio sub nomine Divi Peregrini Forolivii erecta
necnon Communitas eiusdem Civitatis in iudicium coram Vuditorem
Camerae vocarunt PP Scri-itas ct manutencri petierunt in possessione
manu tenendi et ornanda Capellam et altare Divi Peregrini in ecclcs'-
torumdem Patrum erectam, ac custodiendi claves urnae, in qua eiusdem
Sancti corpus asservatur; praeterea conquirendi tam intra quam extra
Civitatem eleemosynas et oblationes, quae a fidelibus in honorem eiusdem
.•\uiCii exhinc rui tu 1 , ac demum administrandi quoscumque reditus boni
ct capitalia ad eaindem Capellam spectantia. Petitiones htm.smodi a'ss™
Domino Nostro ad Sac. Congregationem ablegatae sunt, omnesque inti
duhus dispartitae, sapienti iudicio EE. W. exhibentur.
Ad XI J. animadvertere praestat, quod altare et capella Divo Peretrrino
'j‘!Cra manucjenen debent a Foroliviensihus iuxta onus assumptum anno 1-2-7
Hinc vadendum, an ipsis empetat ius colligendi et administrandi eleemo-
>vnas independenter a Religiosis Serviris. Quod respicit dubium XIII
notanda sunt, quae praecipit Concilium Tridcntinum, Scss. 22, cap o’
bo\l| r°r“ap'nC d“bii X1X' rcdeunt’ 1uae “bnndversa sunt in du-
■r.T.!-..Bw Pa,rcs’ «1“ ««• i«ri* prudentia, dignabuntur respon-
0riinU Se™rum B. M. VirginU Comatus Foro-
>«L, cZTn ^ de *uaes”"s " oblatis n, W
XIII A D Peregnw «wqve altaris per eos collectis in casu?
Communifml' t! Y ******* et coram W&US ab Administratoribus
libet spectanti,, htmonnn' capitalium ct redituum quomodo-
Potrum sT " H CapeUam Dhi Ptrt'"n,ii « supradicta Ecclesia
xix erecta m casu'
rmt requisf/i ^mi>mtratorcs Pro tempore , si praesertim ab Ordinario fm~
kmh i atoite ]• It' a™ Ctngtdis etiam u nas rationem reddere de supradictis
«que ) editibus tn casu?
Die j\ (WgUitt f7's4: A on proposita.
itionem jvA, ^acrat ete . respondit ad XII. Teneri reddere
Ai 'v/f/. X' C’ ^1
^Ptius. °nun i e d flendam esse Episcopo ab anno JjSi tantum, et
‘"P litis
€t iWIpl™s.
tn
■^uurus Resolutionum» tom
53» P* 205-213, 217-21
Curia Romana
3843.
S. C. C., Montis Falisci , 27 nov. 1784.
Descripta fuit haec causa in folio Congregationis diei 21 augusti pm
riti, ' verum tunc proponi non potuit. Nunc ergo sub eadem dubii faT
proponitur. ™
Die, etr. Sarra , etc. respondit : Negative ad primam partem ■ affirmate
ad secundam . JJ
[Thesaurus Resolutionum, tom. 53, p, 23^].
3844.
S. C. C., C.-irnenecen., 30 iut. 1785.
Honuphrtus Piasechi Sacerdos Camenecensis Dioecesis ritus Gracc
umn, dum Parochi Kuniszezovacensis munus agebat, uxoricidium intr
Paroeciae septa a quodam Matthia Zingari perpetratum audivit. Ignorandi
an /elo, vel aha de causa motus in exemplarem de reo vindictam, modt
penitus insueto et barbaro sumendam consensit. Cogitanti enim Dispo
si on ( ioc nomen ignitatis criminum ultioni praepositae) sepelire super
stitem virum cum cadavere uxoris in pluribus favit et adhaesit. Ipse et*
_ rcurT^ quaerentes associavit; ipse illius adsportationi adstitit; ips<
ntr t;CS ' Ut U.'j lugubri comitatu cadaver defunctae uxoris traheba-
ouam ith !1X0ricl a une ‘in collum iniecta ligatus traheretur; ipse, post-
j* B •" n Parcn^lIT^ confessionem uxoricidae excepit et ad mortem
eidam t' ^0C u' huiusmodi rogatus non improbavit, 11 wn-
cive rlrZ "" ***** « decumbere 'iussic super defunctae u*
DervultraH fi m^U[> SUP;'r c”rPl,s decumbentis proiecit. 1 luiusce crimini'
voluntarii hondcidii^^cL^b^^ V(>Ciin'* t:unMuam « trucissimi
beneficio privatus et ad carcera r ,VSl* aC P™mde ^ culans declaratus
ad SOiritualeQ (,J„; es ^ormil cs Per menses subeundas, demum
impositam iam °nGS condcmnatus fuit. Sacerdos nunc tempori'
impositam uin eluisse poenam evnnnit i ., . a
irregulsritate a Sacra ^ *****”"* *
satione aperT'PnS't > °r“t,Jrc “«finnat, votumque suum pro dispen-
^Qtissim&c sunt cmioriica^ onnphV» n ~ IJJ
renovatae, ut ii. qui PCr insidit * Sacrosancta Tridentina Synodo
occiderunt, ab altari Domini ir'^ mdllstriam aut voluntate alterum
perpetuo carere iubeantur iTmo ** T™ beneficio’ officio’ 0It*flC
fuit, an T Videntinum de^mm 7’ * ** ?ubitatlim *****
cteretur. Sacra tiaec Cqnereeatib ..?motos ad Sacros Ordines comp^
'ltM!s semper cum promotis egit.
Ct \
T S 1
* 1 I
S. (i. (Ailcihi
'31
nihilominus plura desideravit, ut dispensationi locum esse censtrtt. 'l otius
rei gestae serie perpensa dignabuntur EE. VY. definire:
An sit consulendum Sanctissimo pro dispensatione ab irregulari fate i n
casu?
Die, etc. Sarra , etr. respondit: A egative, absque spe gratior,
[Thesaurus Resolutionum, tom. 54. p. 121-124}.
3845.
S. C. C., Alatrina , 20 aug. 1 785.
Alatrinus Episcopus quaestionem proponit ab hac Sae. ( 'on grega tio ne
decidendam, quae in infra scriptis dubiis continetur. Primum quod attinet;
an scilicet Episcopo generalem ordinationem in Ecclesia Cathedrali habenti
ius sit omnes Canonicos, non obstante alternativae privilegio, cuius vt
septeni tantummodo per hebdomadam inserviunt, compellere, ut adsint
eidem s. Ordinationi, praemittenda sunt S. Concilii verba tum Sess. 24.
cap. 12, tum Sess. 23, cap, 8, dc rcf. et S. huius Congregationis reso-
lutio in Giennen., 19 iunii 1728. 1 Secundum dubium quod attinet: an
scilicet liceat Episcopo reluctantes C anonicos pecuniaria poena atque
edam spirituali plectere, non videtur de spirituali, moderata tamen et
legitimum modum non excedente, dubitari ullatenus posse, cum imo ca
animadvertendi ratio congruentior, ut plurimum sit iudici, ecclesiasticas
culpas punienti, et reis sacras canonum sanctiones violantibus. Dubia sunt.
1. Ait Episcopo Alati i no generalem ordinationem statutis a rure tetnpo-
.'io ia Cathedrali hrrlcsra habenti Canonici omnes adesse tr neantur , non
wstanh' p) 1 n legio alternativae? Et quatenus affirmative:
2- An rwMMts coerceri possint poena pecuniaria et spirituali?
t*. <b. Sacra, etr. respondit ad t. Affirmative , et detur decretum in
omnen, Celebrationis Ordinum, et amplius.
- <• 2. Affirmative pro poena pecuniaria tantum arbitrio Episcopi .
1 hesaunis Resolutionum, tom. 54, p. 146-149].
3846.
S* C. C,, Asslsien., 10 sept. 1785.
v
rihus ln - sacr.a v*s*liitione Assisii Episcopus abusus nonnullos
tuni in Vy1'11 ^nd,d't'nrillu ministrandis, aliisqui actibus tum in Ci vitat
illos coni l0CCcsl ****** rectam agendi rationem inductos fuisse. I
sum pn,,Urct- ord*ncr>tque restitueret, edictum publicum typis impre
capitulis ni - aPnl,s ;Lnm superioris 1784, m quo sex comprenem
hanc Sacra °X urd'nc urvanda decrevit. Querelas detulerunt suas a
' ni (nigregationem Sodalitia. Interrogatus Episcopus diflu:
5 Cf. \ ; .i* •»
.♦:t4 1 .
1 3 4
Cuna Romana
rescripsit rationes, causas et circumstantias exponens singularum i
quas in edicto praescripserat. * arum fecum
Ad i. Cum in edicto praescribatur, Vicarios Foraneos in iv
esse monendos et m Civitate Ordinarium, de habendis congrega tion?
ne sine I raeside illae fiant, de his quaestio proponitur. Kpisennus
mandaverit exponens sic habet: Confraternitata omnes cmgrJnntuZT
Civitate ad differentiam I' oranearum , absone eo auod sit * j ,6'
22 '^'n’ *****£ wS», W fi, Z"'
eiusdem Episcopi, ut m Praecessorem meum et in me hariter f,' "
dignitatis et characteris obierim* patrarunt \d Intc Sod li- t
m primis, eorumdem in congregalmibos quidqu^llo untZ eZ'
dictum, actum gestumque fuisse, in quo peccaverint “2S£2K?
dccet,^rolZtgNeoutUrPiq'r f*8*0 Epis“P° dixissc «• W -
S£ ^~t'i,da,irr; ' T' nisi toddcm ^
inciviliter inoun oZo . ,et s°dalium adprobar moderamen? Verum
8ese concmoandTZZ!™ S nChPUSl “* “b nadvim
ConfratZiZltJZZirim0 r nS T*"* Si*dde» « V». «N
collegii n ituri 4 1‘t crcLtuni fuit, consequens statim fit «tipsa
triZT hbCre P°?e’ n.ec. Ordinarii facultate indige,,
nitas, art. 3 n 16 r-°^H CSt' quod Pl‘rrans m BibUoth . , verbo Conjratir-
gationibus per se ipsum W d i ° EpiSC°pi arhitrio rePoni>si velit, congre-
sequens esse videtur inh^ e egatum suum interveniendi. Quocirca om-
certior ipse H.u- ca *n' Posse> quod de habendis congregationibus
nisi op^inf itur^Z^ •*'*& «*»*
possent, ut scilicet Sodales’ nerer* dlStmctlone concilian sententiae fort,
tamen posse ad Enkenn P rc Vemam c°mpellendi non sint, compelli
Dubia’ Pr0P°nuntur, sunt:
Officiales iubmtur certior en/ fn ‘rL™ 00 m qua Oonfratenutatur
neos in Dioecesi de < ongregJwmLl GitHtat*’ et
Vicariorum interessentia? habendis, ne conveniant sine ipsius, seu
r i , i i " .
n'.', 10 stPlf’f™ 'rS.5,- A on proposita L
(Thesaurus Resolutionum, tom. j.T
J /
o
3847.
S.C. C.. Brictinorien., 26 „„v., 10 dcc. ,.3..
Dilata tui t resolutio huius c-n r
que iuxta votum Secretarii data ad *4 dccembris 2 riistrucn
riore anno 1784 singulis multa f:PiScoPum- *?/ *up,
m primis, cum Brictinorium „ m ; 4 e U‘ut satls postulationibus. J
?",ct, frustra adlaboravit. ut decennale
* t
l : \ iS|-,
\
• \ 1 “
S. C. Cone di’
l35
statum conficeret bonorum, f arochiae, quae ex antiqua unione mensae epi-
scopalis obtinebat, tacentibus mensae codicibus per se ipsum evolutio,
nullo exstante inventario. Provocavit idcirco ad traditionem, auditis senio-
ribus. Iuxta relationem reditus ex bonis Parochiae assignatis statui possunt
in annuis scut. 43; onera vero comprehensis reparationibus annuis recen-
sentur in scut. 12.70, sed Parochus in suis praeteritis scriptis addebat onus
Missae pro populo in scutis 8. Si haec demantur onera a dicta fructuum
summa, vix scuta 22.30 supersunt. Rogantur EE. VY. sententiam dicere,
Dic 26 novembris 1 785 : Non proposita.
Die IO decembris 1785 Sacra , ete . respondit ad HI. Quoad restauratio-
nem ecclesiae pro tempore praeterito spectare ad Episcopum , quo vero ad fu: i-
rum, ordinarias spectare ad Parochum , extraordinarias ad Episcopum ; f *
quoad sacras supellectiles tam pro tempore praeterito . quam pro juturo r -
ctare ad Parochum. 1
[Thesaurus Resolutionum, tom. 54, p. 187-191, aori.
3848.
S. C. C., Assisien., 10 dec. 1785, 21 ian, 1786.
Descripta fuit haec causa in folio Congregationis diei 10 Septembris
praeteriti, a verum tunc proponi non potuit. Nuru- ergo eadem resol-
venda est.
Dte 10 decembris 178^: Non proposita.
l)n 21 umuani 1786 Sacra , etc. respondit ad r . Affirmative quoad ce-
tioi citionein pro^ extraordinariis tantum; in reliquis negati: e.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 54, p. 203. tona. >5, p. ij.
3849.
S. C. C., Setina , 10 dec. 1785, 21 ian. 1786.
v
- eque Iloras C anonicas in choro quotidie persolvunt, neque Missa;
mventualem pro benefactoribus in geri' ?v applicandam celebrant Cani
pertis^lp' 5*atSe ^cc^cs*ae S. Erasmi oppidi Bassi ani. Episcopus his con
dia! * <tS 11 * utraque hanc Sacram Congregationem precarenti
run_ . .Sententiam, eisdemque bimestris terminum idcirco praefixit. Paru<
riiom ^ :®SP0suerunt in precibus, nunquam consuevisse qualibet di
M'it neque hoc ipsis onus in erectione fuisse impositum; adec
tuum r d lS‘Sam ^ ‘^uvcntualem celebrare. Obtulerunt autem Canonica
dirn- 1*IV atl.0nem Proferre, quatenus juberentur, simuloue tenues re
l>re^l^r,u ia* 9uibus praemuntur, onera.
lls **®®criptmTi fuit: Episcopo pro informatione et voto, transmissi
\ ).[• S 3»S7. 1 ,4.7^1
Curia Romana
fundationibus, ac referat, an constet vel ex erectione , vel ex sintis Cdl
litatis dt legitima erectione im Collegia tam, nec non de observantia tam
servilium chori , quam quoad celebrationem et applicationem pro beJfT,
nbus m genere , et tandem de redditibus uniuscuiusque Canonicatus cnZ
tatis fructibus praebendarum , et distributionibus quotidianis. Ab ’ rdltt
Setini Episcopi litteris scimus, Capitulum S. Erasmi cx Archipreshvtal
curam animarum habente et sex Canonicis constitui; commune sieiilum
communemque massam habere, et eapitulariter congregari; in capiendis
Lanomcatuum possessionibus assignari in choro stallum, et in Canit,, i,
locum, eaque fieri Canonicis eapitulariter coactis, praestitoque a provisis
iu ramento de constitutionibus statutisque Ecclesiae servandis. Et quamvis
m supplici libello supposuissent fundationem producere se posse ern>
rem corrigit hp, scopus inquiens, de illa nullatenus constare sed' tantum
de denominatione ,hch, presbyteri et Canonicorum a priscis temporibus Refert
quoque, A rchipresby terum in festis diebus canere Missam et pro populo
applicare; nuilumque extare ab antiquiori aetate monumentum de mLc
Denique concludit: arbitrarer , eosdem attenta
<Ue adituum ad serat tum chori cum persohtione tamen integri dhini
'fi*11 et,C.u.m aPPltcaftone Missae cantatae pro benefactoribus in venere hei
t nrnum , diebus tantum Dominicis et Festivis de praecepto ultra consuetos con-
stringendos fore. ji
ij* t " ah alio examine dependet. Sciendum in primis vide-
“ ’ nunj.e“leaa S. Erasmi sit. nec nc Collegiata. Nam si CoUoialu
m,m r , ?ualltiatum(iuc obti"«. "ullus dubitationis locus erit, ad diur-
_ ,t<'r\lbum et ad Missae Conventualis quotidianam eelcbratio-
in T obstringi; secus, si Collegiata non sit; Benedictus XIV,
o! lC'Z sa'f: r* *>?"“■ ’ At in re praesenti deficere erectionem eecle-
t'niscooii« " egiatam Episcopus testatur. Verum plurima recenset
. . ' p,®™, Cx qUlbus c°Hegialitatem Ecclesiae proficisci tenent
em sued , ra<iT ,‘T" .Slnt.si8*i ecclesiis' receptitiis communia, non
sia sit Colleeiara ***’ b'nc concludi satis non videtur, quod Ecde-
EF " VV sani ' •' 'S ltaqHe ,lerpe"sis ‘temque Episcopi voto, partes ctun'
V. An 7a Z?7 . C m°re reddcrt' nrfrasCTiptis dubiis responsum:
Sassiani lentamur ****** Erasmi in oppido
" pro mfadribm ceUb^? y, ^“7 rmU,!X et. ]lissa’" CmKI*
n',' ' I """0'10 locus reductioni dicti oneris in eam? 1
Dte io decembris i7S5: Non proposita 1
Dte 21 tantiarii irS6 Sacra ,tr
presbyterum et Canonico, ad mvithmPdhL *? ' ' C°mPelle"‘hs csse
ventualis insta -cotum Episcopi. * «pphcattonnn 1 hssae Co«-
'dd 2. Provisunt m primo,
[Thesaurus Resolutionum tom , „
1 ' ? T ' P *
1 tf. N. 345.
C ■ Concilii
1 37
3850.
S. C. C., Imolen., 11 mart. 1786.
Brevis fuit inter coniuges 1 o annem Baptistam Pagani et Mariannam
Bamz/i concordia. Sese invicem copularunt die 11 iuhi anni 1784; sed cum
vir paulo post vix aegrotare coepisset, die 20 dicti mensis aceersitus fuit
Chirurgus, qui lue celtica infectum eum esse putans, remedia ad eam depel-
lendam opportuna paravit. Convaluit vir post quadraginta er ultra dies-
sed nihilominus uxor ad maritalia redire obsequia detrectavit cum vir
quem violati coniugalis foederis reum postulabat. Orta igitur quaestio cst
super separatione thori, quae a SSmo D. X. attento partium consensu ad
hanc S. Congregationem ablegata fuit.
Notissimum cst, adulterium alterutrius coniugis legitimam praebere
causam parti innocenti petendi separationem a connubiali thoro. Praeivit
Christus Dominus, Matthaei, 5, et consonant canonicae leges: cap. Ex iit -
ieris, 5» et cap. fano, j dt dtvort., cap. .X/ quis uxorem, ^2, quaest. 1 Titrii-
cultas esse solet in adulterii probatione. Haec utique bene desumitur ab
ea celtica lue, quae matrimonium subsequatur, quacv e vere talis et venerea
m, non ad illius similitudinem, et ab innocuis progenita causis puta
niT acrimonia incauto vel nimio coniugii usu sub ipsa prw-
sertim matrimonii exordia. ‘
Ait porro Io. Baptista Pagani, totam sui criminis probationem in ore
resi ere ururgt I aganini, cui tamquam unico ct extraiudiciali in re gta-
vissima fidendum non sit; eo autem securius, quia inverosimilia deponit,
enun post paucas a contracto matrimonio horas ad impermissos ample-
dcL; m°r fn,n"1;l'sset* Inimo neque tempus prae tensi veneret morbi
ddintM P0t:u,1:, tamen circumstantia momentosissima est in praesenti
•■ni .t quaesttono, .scitum namque essi .m. non statim a contracto
Dere cr.a 1|lllJS ^rt-ncris morbis prav i humoris signa apparere et enim-
noxia es V P U.rcS ^^doque dies rem protrahi; hinc nil vetare, quud si
post C n\or 1 clllahtas, matrimonium morbi causa antecessisset, cum
dictum _ 'n'Un,noiy° tiies accersitus fuerit Chirurgus Paean i ni; quod ideo
nium cons° ltC\Ur '* ®aPl'st:t Psgani, non quod sibi etiam ante matrimo-
P*obationibiUS tr‘m'n‘il s't- sed ut ostendat, quam longe a necessariis
foedus dtm 15 1Stt 1 ^Driaima Baruzzi, cum ad separandum coniugale
'ytem ube ’UMStrarC uPortt:al violatUfii illud pendente marrimonio. Quo
^Plctesr ^.1nt1^ probatione, afiert lo. Baptista Pagani
itionibus mq e sua honestate ingenuisque moribus; addit alios de machi-
demuin iud lt u*or’s suae* llt illam a suo complexu divelleret;
tina Profcssofu^^11 illustriumque tum in chirurgia tum in medi-
Juisse Chirnrf 4U* hallucinan putuisse vel hallueinatum revera
baptista Pagan',rri aR*nini testantur. Ex quibus omnibus Concludit Io.
tione uistanti *' s’ rc ‘'cienda esset Mariannae Baruzzi pro separa-
quandocumque ipsa evidentissimas non affert violatae
( 'uria Romana
n8
tidei probationes, multo magis repellenda sit, cum eae, quas in
profert, ineptae omnino, inverisimiles aut falsae denrehendnnmr ‘ueuiUfp-
T. Ah sit focus separationi tltori in casu? diaentur
Die, ete . Sacra , ete . respondit ad l, Negative. 1
[Thesaurus Resolutionum, tom. 5^, p.
3851.
S. C. C., hispaniarttm, 1 apr. 1786.
Orta est in Hispaniam m Regnis inter ecclesiasticos viros modesta m
illaudanda contentio quoad nonnulla disciplinae capita, quae sub infn
criptis dubiis comprehenduntur; Oblatis ergo precibus Sanctitati Suas
usque ab eodein SSmo D. X. ad hanc S. Congregationem ablegatis, ea qua
sequuntur, capita ab EE. \\. definienda proponuntur.
Trimum quod attinet, praemittendum: fidei professionem renovandar
crsv’ Li;lot,es n(>vam Par«chi, Canonici, Dignitates ete. assequuntur Paroe
L!dm' n‘^ltatL!n’ ( an,,maUum S‘U-. ( Ymgrcgationc dudum frnss
lIc. isum . Quoad secundam quaestionem: licet Sac. Cone. Tridcntinurr
quod legem, modum et tempus emittendae fidei professionis invexit.
n tranas non oblitciaverit consuetudines, tamen Pius IV in suacons:
tn .ntiis ens, qua Concilii decreta approbavit, eas apposuit salutare
usu as, per quas contrariae consuetudini patere amplius non posse
accessus. Quodsi ille alter Vicarius de gremio Capituli, de quo in formul.
;;./YeRr Propne est Vicarius generalis, iam sine ullius praesidio con
p* .,nis corani eo C.t Capitulo professio potest, cum vetitum noi
t i f°0pO’ P^scrtim ampliori Dioecesi praeposito, duos habere Vicario
S-' ?P* ?TT' de °ff- ordiu-' caP‘ Ad ***> d* off. Archidm
eius nr * ?, & ^ V,caril,s vcrc et proprie Generalis non est. iair
u,s praesentunn nullum adi icere robur consuetudini potest contra forma,
a rndentino invectam et praecise servandam. Dubia sunt:
Ecclesiis rJ!7l7i nT‘- provmom’ Canon icatuum, Dignitatum . ete. v
«d 'fZmTrU ""'"''P'*"'") Um'm,a sit <"'"lrssi" M
II l„ ,, Hess. 24, cap. 12. de ref.?
tempore Sedis Vacantis m. ‘“'T' 0rd'%'r'"' vtl l irario genera!:. *
stante consuetudine Ted eZ T" t W”'"- tW *
Dheeedhut i» ,7. /, fm emittere coram solo Capitulo, praesertim ■»
Vicarium de gremio GabkulP “ Vicarium generalem habent altent*
mteressendi in rebus respiciLtims f)7t,'"" ■ '"nTor™di c«pitulum H
Die ete v„ , p,ae""m * Ordtnarmm et Capitulum?
id 4* r T!’mdU "d L 'Hfimmthe
IThesaimm ^ / atem; negative ad secundam.
1 1 nesaurus Resolutionum, tom. 55, p -^.^1
^ v I
Cf. N. 385?. 3.S54
h * Wl\ . tiw* c. 1 1
1 ),c *ft nnutf.ii |?<>4 - Hui | ntl[„
4- I
T i
S. C . Concilii
3852.
S. C. C., Imolen., 6 maii 1786.
Resoluta fuit haec causa die n martii praeteriti. 1 Hodh- ve- M -i
Baruzzi contradicente causa denuo proponitur sub hac forma:
An sit standum , ve! recedendum a decisis in casu >
Die 6 maii IjS6: Non proposita. 2
['Thesaurus Resolutionum, tom. p. (yj.;
3853.
S. C, C., Sabinen.j 20 maii, 17 iun. 1786.
\ ix Federicus Petrocchi Sabinen. vidit quemdam Stephanum de Si:
vestro adeuntem domtim Archipresbyteri Francisd Seraphini die 6 hr
m 17S0, continuo dixit elata voce: Mo si va ingaBmetto. Qua de re leniter
ab dicto Arclupresbytero obiurgams fuit. At eodem die ad vesperam ded,-
nante idem Petrocchi dicto suo A rchi presbytero obviam occurrens alia
m eum contumeliosa verba protulit: Se fossi buon Arciprete, sturesti m
casa tua . Ad haec excanduit Archipresbyter, dixitque: S* rmoiniente , vieta
t;:-renalter nPOSuiV Se ™oi ”iente’ «W Nec multa: descendit
Archipresbyter, Petrocchms eum cultro semel et iterum sauciat, magnaqi
cussirnCrnCfC,tUS ArchlP,TsIl> rer Petrocchium ictu scloperi ad mortem per-
ct _ * cstim -Archipresbyter aufugit, Archipresbyteratum renunciavit,
qui ili;TenS"S 4fUmqUr ***** Erhum Episcopum exoravit pro veni,,
trieinra du-bhT* fmt' l’btl‘nto Pnus consensu partis offensae et completis
tamen e<sr r exercitationum in religiosa domo: i ussum
coram Sa p qU°ad !rregu.,aritatem VtertInr il,rc suo- Stat ergo nunc
sSlaritatiV li I,n"rt^Ulon<-' •dem Archipresbyter pro dispensatione irre-
Oratoris m /8atU8» ut mons est* ElJuis Episcopus narrata confirmat. Quoad
honos ini, V‘S’ ) Um s.uunt 'Archipresbyteratum retinebat, ait. non ita
bonitatis <n ,l> 1 m, lmttan Possei i postquam vero in patriam rediit,
et concludi/ pnnPcre> ut Parochus et Conum initas eius loci testantur,
Revera l 8^llni s*bi Oratorem videri, cuius instimtiae auscultetur,
omnem /°miCI llim* Cl1* Sac, I ridentinum Concilium ita adversatur,
latitate iidini*^ ^Pfm °^^nendnc dispensationis a contracta ob id irregu-
pcoposita w;«'- «turHh.d cst’ ^uod per industriam, per insidias et c-
ferunt 3 l \ $uertt' quemadmodum ipsa Tridentini verba praese-
agi hjc t|c | t*lN. ‘Ul^ein’ in lacti narratione exposita sunt, patet, no
miu to pgp industriam, per insidias et ex proposito . Atqi
on
iC
, O- N. 3830.
, ?■ N* 3*54.
Sm' xiv, * re.
C
Curia Romana
i 40
ulterius conciliaris sanctio promovendos spectat, non autem
.Neque momentosa videri potest exceptio infamiae ex patrato deiictoT^
enim si sepa rati m ab homicidio consideretur, infamia fW; ,
iuns, quae proinde ex tacto ipso tollitur, constanti nimirum emendatio,,.
'am plurimi Doctores satis esse iudicant, si fuerit ad triennium amnliiZ’
Dubium est: ‘ p ata*
An sii consulendum SSmo pro dispensatione in casu ?
Die 20 maii 1786: Non proposita.
Die 17 i unii 1786 Sacra , etc. respondit: Negative, et expectet.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 55, p. 106-109].
3854.
S. C. C., Imolen., 17 iun., 19 aug., 9 sept. 1786.
Post resolutionem die 1 1 martii praeteriti captam 1 iterum rediit haec
CKlja d,e ,majl proximi,2 verum tunc proponi non potuit. Quare hodie
tandem resolvenda erit.
Dii 17 iunii 1786 Sacra, etc. respondit: Herum proponatur.
J)ic }tj augusti i/86; Aon proposita.
Da Q septembns 1786 Sacra, etc. respondit ad }. Jn decisis , et amplius,
et aa mentem.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 55, p. 109, 187, 192].
3855.
S. C. C,t Urbevetana, 9 sept. 1786.
■ , Untj ^rax 'Ss'",,> ER. V \ . iudicio unanimi consensione subii*
Pvvr-1" Episcopus et Capitulum Cathedralis Eccfes
tuai: ca p j U^ p['m° l(1co Emus Episcopus, non liquere de habi*
^ i irinm n hr ra !S hcck^. Pencs Capitulum. Non enim nominat
ccat ed XrJtAi U'k’ CU ‘^rol^prosby terunt, qui curam animarum excr-
< niti as deeimaa^l*^ ^ ad unius Episcopi arbitrium confertur. P
d ea intepr ^l ^ K|UC part,ch,all‘1 emolumenta Capitulum non percipit»
ceras et similia non .'Trij.ttA^. i SaC” 8UppelcCtilia' VJSa
lomentis funerum participes^ “T ge”,*J‘tereM; 1“«“ * *“*
tsse in habitu ilk nii-t . "S<" ^ *momc* doceant, trahendum non
contractui inter eapitulut^^SKsb r>,,tills u"dam q,
candelas in «b#- i> •& ^rosbyterum, quia vicissim Capitu hm
luatenus eti im 1 haw acano,11s populo distribuendas suppeditat
-vae habituali cura penes Capitulum consta
V
v -
1 * 5 J
S. O. Concilii
14»
ad quaestionem progrediens in secundo dubio contentam, existimat id
se unum pertinere vacante Archipresbvteratu Oeconomos seu presby-
teros substitutos nominare, ita expresse san civisse Cone Trid., Sess
cap. i8, de re f. "
Contra autem Capitulum, ut habitualem penes sc extare curam evirr
eat, unionem profert usque ab anno 1 284 Cathedrali Ecclesiae sub invo-
catione S. Mariae factam alterius Paroeciae S. Constantii. Affert et recep-
tiorem unionem eidem Cathedrali Ecclesiae factam Parochiae S. Salvatori"
anno 1743 a tunc temporis Episcopo, tamquam Apostolicae Sedis dei.-'
gato. Et demum actum capitularem anni 1687 adducit, per quem duobi
Vice- Parochis integram decimam sacramentalem cesserunt, cuius antea
duae tertiae ab iisdem dabantur Capitulo, a quo vicissim decem librait
cerae singulis annis recipiebant.
Quid de contenta in primo dubio quaestione sentiendum sit. perfa-
cile EE. PP. cognoscent ex iis, quae tn tacto relata sunt. Pro definitiore
ero alterius quaestionis sub secundo dubio cadentis prae oculis habenda
sunt verba cap. 18, Sess. 24, Cone. Trid., de ref. Dubia sunt:
I, An cura habitualis Ecclesiae Cathedralis et Parochialis Vrhevetanae
spectet ad Capitulum eiusdem Cathedralis in casu ?
II. An sequuto obitu Archipresbyteri, cui inest cura animarum , liceat
Capitulo substituere Presbyteros , qui inierim curam animarum t' meant,
au potius spectet ad Episcopum deputaiio Oeconomi in casu?
Da . etc. Sacra , etc. respondit ad l . Affirmative.
Ad II. A egative ad primam partem , affirmative ad secundam .
[thesaurus Resolutionum, tom. 55, p. 193-200].
3856.
R* C. C., Ampurien., 20 ian., 21 apr. 1787.
Irritam dicit, quam apud Carmelitas emisit professionem P. Angelus
\mnia' ,n *aejUl° Iosephus Salinas> °rtus in oppido Hulvi, Dioeces
DrofeR«ifnS,S lL ’'° ni,,rtd I741* Eres nullitatis causae: quod scilicet cum
sextum'^ e$A nondum exegi5Wt( immo vix attigisset annum decimum
regulare. ^U° fCxtfa domu ni probationis Conventumque ad id designatum
ries ,Ln\ Pyo nuncupaverit: qimd anno novitiarus durante plu-
plurihiis ^ UCr d'jUl7tr'V Ante quinquennii lapsum animum reclamandi
p]cv CXn !r I • Salinas; donec anno 1774 s. rn. Clementem XTV sup-
Citatr» i..;»'11 i'— U' lllKpK c.urotlicndi e claustris Religionis postulavit
dubio Hpfi rt, 1^u,sac professionis Defensore, causa sub infrascripto
T • tnr],enua proponitur. -
ritlcntini i n t j *
sextum com 1 * cap. 15, de Regtuarib. annum decimum
retur; ifoue^tV™1'* CSSt voluerunt, antequam regularis professio emitte**
cat obltgnin,'!^ Cn'Xt'’ ut professio antea facta sit nulla, niiliumque indu-
prohata i- j: y y’ .aclUt monumentis per P. Salinas adductis satis
* v,debitur veritas professionis ante completum annum
M -
Curia Romana
decimum sextum emissae, et conquestionum intra qmnauenni,,m ~
camdem professionem factarum, nihil $Uperesse existimari potcrh
pro illius nulli tate pronunciandum non sit. Nuliitas altera ah ImiJ* C'ir
vonventum ad hosce actus designatum auctorem habet s m m ntrj
tem \ III ut ex decreto diei 12 martii 1506 1 ct 20 iunii v T'
est de tertia nullitate indago, ob interruptionem scilicet novitiamT' t h
erum egressus e Conventu novitiatum interrumpat, tria requiri Hn *
Bnctores: nempe dimissionem habitus, egressum e Monasterio et dT
beratum animum Religionem deserendi, unaque ex his deficiente ttft
"onjs anmirn non intercipi tradunt. Dubium est: ’ P ”
. ht constet de nullitate professionis m casu?
! \!t'. 20 lantta™ J?S7 Sacra , etc. respondit: Affirmat ire
i luiusce rescripti confirmationem urget P. Angelus Maria Salinas
•■•que de worc profcsrfoni* Defensor contradicit. Quaeritur '
An sii standum, vel recedendum a decisis in casu?
r pf 21 al>nh-s x7&7 Sacra , etc. respondit: In decisis .
i 1 oesaurus Resolutionum, tom. 56, p. foi
3857.
S. C. C., Brictinorien ., 15 sept. 1787.
^0^ hl il-! dic 14 dece^ris 1782,» ea mdm
* ir sub consueta forma: ^ NimC iUltem eadem cailsa reproponi-
ertium " decms^<&e decembris 1785 quoad
m' e,r' 'Snr™' "Spmdit ad III, /„ v
[Thesaurus Resolutionum, tom. 56. p. , -j '
f
3858.
S. c. C., Nullius Mantis Virginis, ,6 febr., s apr. .788,
Incusatus pr*it5 ceteri* fritt* irti_
Vireinis Curiam homicidii Kacerdo- “n' ” '"49 apud Abbatialcm Mon
in contumaciam exconrnumaL^o S.lvestri, ct sequet
conditoque defensivo processu lih‘r^' Sp°nt^ i*1’"0 1766 “ constm'
Pervenientibus indiciis et su*n»H * t,OIK1Tl pbtlfluit eum clausula M
absolutionem consequeretur Sem* m* * dlvinis, usquedum apostolica
teiectas asseri, eius preces iLm u u *b Silcra Congregati.»
tutus absolutionem postulat abfrr n aetat‘ “
- oantatt, Q uae exposita sunt, coi
1 Cf\ N- iS?
>V . C . Concilii
'4.1
firmat Ordinarius, et ita concludit: Da quel itmpu fino al presente Aorno
attestatio tutti di aver mena t a (Oratorem nempe) una vita esemphnsumu l
t -i, sturnini, c che V infamio facti , che avera contrai fa per tale informatione
stant, ddpmmtei m tuiio svanita. Sta ia morigera Uzza de * costum i
frequenza de Sacramenti, evita esemplare , che it D. Florentino t ut t avia mena
in edificazione dei Clero , dt tutto il pubblico e de ’ paesi ctrconiiani. Quindi
accordandosegli dalla Sac. CotigregazWM Vassoluzume , cd alnhtandosi ai
fesercim deWOrdine dei Sacerdozio, sarebbe non sohmente a questo insi-
gnito Clero , ma ben ancla atrintiera popolazicme di consolazimxe e piacere
cessando a medestmt ogni ombra di scandalo.
Licet absque condenmatoria sententia irregularis non sit inquisitus de
homicidio ex infamia luris, talis tamen censetur ex infamia facti. Ponderare
tamen dignentur Emi Patres, num per diuturnum viginti et ultra annorum
spatium ab edita sententia et 39 a perpetrato homicidio, piamque Ora-
toris vitam, de qua testatur Ordinarius, deleta sit huiusmodi infamia. E\ his
ergo deliberare dignentur Emi Patres:
An sit consulendum Sanctissimo pro absolutione in casu?
Die 16 februarii 1788: Non proposita.
Die .5 apri lis 1788 Sacra , etc. respondit: Affirmative.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 57, p. 17-19. 30L
3859.
S. C. C., Asctilana , 7 et 21 iun. 1
Capellaniam monens instituit Caesar Tibaldesclu annui reditus seuto-
i;.™ Clrc<itcr Quinquaginta cum hebdomadali onere Missarum sex. Quarn-
nov-T ;!rrVCT ?Essimi™ reductionem, et in casu alienationis bonorum,
j_ . ructl eris praediis mandavit in vestimenta. Hereditaria Asculi i-st
ohtvRi *jfar^ ^osa Raimondi, usufructuaria Tihaldesehii heres,
tmm Lam !1UC dc causa nemo conducil- gravi que opus esset
tius Venturi' ‘r PCT,,CU. ° h;lbitari P°ssit- EE* 'Zitur Vestras rogavit \ incen-
bonis st ihi liK. apC 1 me Possessor- «t illam vendere, prctinmque in aliis
die 16 iunii ^ (Jonsignativum censum investire liceat, prodiitque
edictorum ^ rcscnPtum: Episcopo pro informatione et voto , praevia
Pmsativni fmne.m <>,< mtti0ns oblatoris, cum onere solvendi (nu tus mm-
ExDosirn °HeC PromPt,im ^ventatur invest intentum.
dictorum arti\‘In^I*0^a' ^ ^scilbinus Antistes, rctulitque, quod demandata
quod iuxta u . 1.0ne’ um.cus °blator comparuit, qui scuta 650 obtulit. Addit,
1:1 pro cadeinCI^t0rUTO ^Ud'C*Um donuis Vfa^or est scutorum 648 et ob.
minima scutor lno^artlblls necessariis reparanda, ut deinde locari possit,
'*dtm DcrtV: «!. 4^- cl (>b‘ 9° requiritur, qua facta restauratione, retulerunt
periti ty- .• y * * MUJ ‘acia rcsuiurauone, renuerunt
cumet-in». Sl0nem annuam domus ascendere posse ad scuta iS. Hisce
n^tant,,S( cum ex vend* ■ 1 - --
constituam ■ ’ in SUmma
SCUtQr 1 1 * , —
• dubitari nequit de utilitate alienationis.
,!1 Clrcumstantii , — : —
compensati vos v CUni w venditione domus cum onere solvendi fructus
1 1,1 oblata scutorum 6co annuutim summam
.1. . L * > - . ^
*44
Curia Romana
Instantiam deinde variavit Orator, petiitque facultatem investi
pretium domus in consignativo censu, tum quia peritorum testimo^
aucta nimis sunt in viciniis Asculanae Civitatis rusticorum praedion?
pretia, tum quia uberiores ex censu haberentur fructus. Oratori persuonT
cem libellum restiterunt Capellaniae patroni, ac infrascripta modo propl
mimur dubia. Perniciosam Capellaniae asserunt venditionem domus obh '
pretio, eo quia illius valor ad maiorem ascendit summam scutorum 88-'
nec permitti debere contendunt censuale investimentum pretii, spero iqur
praeceptum testatoris de investienda pecunia in stabilibus, contra m<mi.
tum Sac. Condi. Tridentini, Sess. 25, cap. 4, de ref. Dubia sunt:
I. An sit lorus venditioni domus in casu? Et quatenus affirmative:
II. An investiendum sit eius pretium in stabilibus, seu potius in censibm,
ita ut sit consulendum SSrno pro commutatione voluntatis in casu?
Uie 7 iumt 1788: Non proposita.
ihe 21 tunti 1788 Sacra , etc. respondit ad l. Affirmative iuxta vottm
Episcopi.
uu ^ Affirmati, e ad primam partem , negative ad secundam.
thesaurus Resolutionum, tom. 57, p. 98-100, 102).
3860.
S. C. C., Asculana, 21 iun., 12 iul. 1788.
Duplex Cathedralt Ecclesiae Asculi est patrimonium: Capituli urvum.
neat aterum Utrumque in inventario Ecclesiae refertur et a Canoni-
u a stratur. Episcopo urgente, eiusque Promotore fiscali dumtaxat
in innante, inveteratae hac de re inter Episcopum et Capitulum contro-
ver.mc huic S Congregationi solvendae proponuntur.
economo a ricae praecepit hodiernus Episcopus, ne quidquam pro
sumptibus extraordinariis solveret absque eius licentia. Sua eum potestate
ntor r* a*t n,nl?t0r f>scalis, quum primus redituum fabricae mode-
V1 i m P,s pus. Quod hodierno Oeconomo Episcopus mandavit, ser*
datum n *;<jntcn lt Promotor fiscalis ah illius successoribus, quam
nem rarinn pracCt'Ptum personae Oeconomi, sed officio. Circa redditio-
mm indi*« Sac/ Concil. Trident., Sess. 22, cap. 9-
tini tahrie v 'ni coyit 'ncnnim piorum administratores, et praestr-
■nilis anni* O ecclesiae, etiam Cathedralis, ad reddendam sin*
S VI rnT r;U,°ncm- EE- VV- decernent : ■
abtQtiv illitu ' 1 lU praeceptum praesenti Oeconomo foetum* m
ZT r* n solvat in ™
VJ, (/, j° , et sumptibus in Ecclesiae servitium in nisui
s'f in casu' prmc*Pt,m ab omnibus futuris Oeconomis servanti*
Oepositanus ct Oeconomus teneantur reddere rationem
r ,fW' l>>tr" Ct extta concurrente tamen in hoc podr
\f egit ima causa w casu '
' (l 1 U
S. C . Concilii
__ *45
Die 21 iunii i 788 : Non proposita ,
Die 12 iulii 1788 Sacra , etc. respondit ad VI. Affirmative.
Ad VII . Affirmative .
Ad X . Quoad reditus fabricae affirmative; quo vero ad reditus Capituli
Episcopus utatur iure suo ad formam Concilii Tridentini. 1
[Thesaurus Resolutionum, tom. 57, p. 103-109, 1 15].
3861.
S. tC* £•» Congregationis 01 ive tanac, 29 nov. 1788.
Abbas Congregationis Olivetanae post dimissam Abbatiam Monacho
Olivetano minores Ordines contulit. Hinc die 20 Septembris 1788 per
folium manuscriptum quaesitum fuit:
I. Ah constet de nulli tat e Ordinationis ita ut sit iteranda?
U. An sit consulendum Sanctissimo pro absolutione , rehabilitatione et
dispensatione ab irregularitate , quatenus ministraverit?
Die, quo supra , Sacra, etc. rescripsit: Constare de nullitate, ct ad Domi-
num Secretarium cum Sanctissimo.
Re proposita vero causa die 2(j novembris 17S8 rescriptum ampliavit in
haec verba: In decisis, et Monacho esse secreto reiterandos Ordines minores;
( t ad Dominum Secretarium cum Sanctissimo pro absolutione a suspensione
eiusdem Monachi propter susceptum Subdiaconatum per saltum , eiusque
rehabilitatione, necnon pro dispensatione ab irregularitate ad cautelam, qiui-
huii.\ m dictis Ordinibus ministraverit .
Illudque Sanctissimus die 10 decembris in omnibus benigne approba-
e? annu*t P™ gratia absolutionis, rchabilitationis et dispensationis
ar itno et conscientiae Abbatis Generalis eiusdem Congregationis cum
facultate etiam subdelcgandi.
[Liber 138 Decretorum, p. 453-458],
3862.
S. C. C., Asculana, 17 ian., 7 febr. 1789.
tihnc °^llta ^**t ^iacc causa die 12 iulii 1788. 2 Contradicentibus vero pai
^respondere dignentur Emi Patres:
dubium ^in S[ant^tm* Vc? recedendum a decisis a primo ad decimum quartm
/}id * ,,
Die J /fnUaru Non proposita,
ei ampliuf rUm U Sacra, etc. respondit ad I I., I II. et X. in decisis
I hesaurus Resolutionum, tom. 58, p. 13, 21 J.
’ Cf. \ ,Vf
5 Cf v 3!6=‘
v&l Vj
10
Curia Romana
3863
S. C. C., MUevitanaj 7 fcbr. 1789.
De nuptiis egit Marchionissa Elisabeth Dorell inter Com. i-'ra! -
scum Bianchi et suam filiam Angelam inscio vel invito suo viro M archia*
Didaco Muscat. Melitam venit sponsus; signantur sponsalia, dosque ex
materno constituitur peculio; ac una tandem ex indulgentia Ordinarii prae,
missa denunciatione, celebratur maternae domi prima hora noctis 2$ septcm-
bris 1788 matrimonium, dum parumper Angela a nervorum convulsioni-
bus quiescebat. Ea in lecto iacente, cum reliquis propinquis coenavitCom.
Franciscus, dormitumque ivit ad domum patrui. Rediit sequenti :
ad prandium, et vigesima quarta hora ab inito matrimonio Anconam versus
profectus est, opportuniori rediturus tempore, ut ad patrios lares uxorem
traduceret. Aneonac manens quatuor Com. 'ranciscus in singulos anno* .
aut quinque per biennium ad Comitissam Angelam dedit epistolas, sed
mediatis pertaesus Marchionissae Elisabeth eius matris responsis, illarum
commercium ad annum 1786 omnino intermisit. Eo autem resumpto, in
oblectamento Angelae fuerunt priores illius literae, sed parentum et patriae
amore Anconam abhorrens, speque dciecta, quod Melitam vir domici-
lium transferret, solutionem deinde proposuit matrimonii. Parem in Comite
Francisco invenit voluntatem, acceptoque eius mandato procurae, Sanctis*
simo supplicavit pro dispensatione a matrimonio rato et non consummato.
I rcabus ad Sacram hanc Congregationem remissis, duplex ea imperante
a * Ichtensi et Anconitana Curia confectus est processus. In transmittendis
Cunae suae actis constare ait Melitensis Episcopus de non consummatione
matrimonii. Duplicem hinc memorat dissolvendi matrimonii causam:
desperatam nempe co habitationem coniugum, cum Oratrix ad commu-
miti vitae consuetudinem nulla ratione possit adduci; et involuntariam
ce e rationem matrimonii. Consummationem matrimonii pariter excludit
icomtanus processus. De causis deinde agens dispensationis Emus Epi*
scopus anunat vertit, Com. Franciscum contraxisse matrimonium, non ut
propno arbitrio indulgeret, sed ut patri suo obediret, atque ita Com. Fran-
nmdUlTrPrnrtUm CSSC’ UC Si nUnC res integra, nolit cam, quemad-
bfcLm? fatetUr' T,rem ducerc- Rcs igitur EE. Patrum iudicio sub
mtrascnpto proponitur dubio:
t 'f ** Comt^u^nm Sanctissimo pro dispensatione super matrimonio rato
et non consummato in casu? -I
Die, etc. Sacra , etc. respondit: Affirmative. 1 1
Thesaurus Resolutionum, tom, '5S, p. 22_2g. M
1 (1 N. jSf.s.
S. C, Concilii
T47
3864.
S, C. C., Maceraten., 1 4 mart., 4 apr. 7
89.
Duplicem in Ecclesia PP. Praedicatorum Maceratae laicalem institui 1
Capellaniam Sebastianus Mancini e Saxoferrato, nonnullosque assignat i 1
census priori, alios posteriori, suamque domum cum adnexis domunculi*
et viridario destinavit in Maceratensi Civitate pro habitatione unius ei
C* rv.llam Fx asserta nominatione Antonii Mancini utramqut
Dominicus eius filius. Apud patrem tamen in oppidc
Saxoferrato, quadragesimo a Macerata lapide degens viridarium et domum
locavit; pensio est scutorum 30, sed ordinariis detractis collectis annua
supersunt scuta 25.50. Sacram idcirco adiit Congregationem pro facul t-tc
vendendi domum et viridarium et investiendi pretium in consign
censibus; confectaque peritia, et affixis ex praescripto edictis trimatus
fuit fundus in scutis 13 13.71, ac unus pro eo Franciscus BrunelH scuta
obtulit 1350, cum promissione solvendi compensati vos fructus scutorum «
in singula centum, quousque novum fieret investimentum. Venditioni
assentnmtur Capellaaiarum Oeconomus a Rev. S. Petri Fabrica deputatus
et Executor testaincntanus, dummodo pretium in stabilibus investiatur!
bam tamen per assuetum nihil transeat visa est impugnare velle Olimpia
Mancini Oalcotti. Episcopus autem, coi lata aestimatione fundi eiusoue
c[Jin ™aion obIato pretio ampliorique reditu, venditionem expedire
et; Res igitur sub duplici proponitur dubio.
Agitur primo de venditione domus et viridarii, eique obessc videtur
^ cmscVr ''vMd^Um *°im Pernlittit illorum ‘«catior., m, prohi-
Dossetvpniv An^1?°"em* caP* IO’ (ie deam. Incommoda insuper esse
ratae uhi r \ ? futVns CaPellanis, quidomiciliumcunstituerevellentMace-
lania^m vbranoaC SUnt Potissimum contra spectanda est Cape]-
2 nlr !: Rcs na,ntlUe CSt de commutanda domo in tutiora
wri investinien?fUn' CU1S v,ll"ri‘n superat oblatio, longcque maior esset
ct viridarii pr»n , . ^lctus- Quatenus autem EE. W. in alienationem domus
Si originarii cnVTiant> ^f l^Cranduin secundo de investimento pretii,
sibus addem C CntUr f'aPcl!a.ldarum ^indi, incongruum non esset cen-
i j}n ■ tnsus» qui stabilibus acquiparantur. Dubia sunt:
affirmative ■ ° ^ venditiont domorum cum hortulo in casu? Et quatenus
/)jp r\ (lHo>n°do fien debeat investimentum in casu?
Dle {lS9 ■ Non proposita .
Ad 2. Affir» Sacra t etc. respondit ad 1 . Affirmative.
Gommuniintu 1 stahthbus / sin minus m censibus cum locis piis
tThesauZT ^lesiastui arbitrio Episcopi.
n,S Rt-'Solutmnuni, tom. 58, p, 44.46, J].
Curia Humana
148
3865.
S. C. C., Milevitana , 4 apr. 1789.
Data fuit resolutio huius causae die 7 februarii proximi. 1 Ad
modo examen ex Benedictum - redit eadem sub consueta forma: ^
An sit standum, vel recedendum a decisis in casti?
Die, etc. Sacra , etc. respondit: In decisis.
[Thesaurus Resolutionum, tom, 58, p. 50].
3866.
S. C. C., Firmana , 16 maii, 13 iun. 1789.
Fo^'— bin°squc cnisos fi«<» ^ Iosephum
qu, infrascriptum modo m vv' pTo^imfd", M“chcni' *
separatione thori. Tres per FrwciwamMtofc f?T®" 5°™ *“ *
verbales saevito, imPutatum « «M«eri».
de inofficiosis in eam Fotrlietri »* m/ Dl<ldmatI0nem probat ex testibus;
hinc Moschcni timet saevitiis in odii* domestici- De gravioribus
relationibus ostentat valetudinem A 'tIS‘ InfinTiam postremo ex medicis
gravem, ut de periculo non dubitent ^,idam opinantur
restituatur. ltae» S1 ad usum matrimonii Moschcni
D xorem diffamasse neeat Fn»K»^ . * ,
qua illam ad nuptialem thal*™, ® ttus’ ld^uc cx sollicitudine probat,
dendam verbalium saevitiarum^1 revocarfc contendit. Ad secundam exclu-
matrimoniis, si e\ inoiiichKC™ causam» universis fere actum inquit
deberent. Ex plurimis vero testibu^nn^ "rhimh verbis coniuges separari
saevitias a viro mitissimo nm ‘1 minus timere valet uxor, quam reades
tate accepto. Ad oppo rtuni tatem )US^ue Prae modestia morumque suavi*
sam uxoris valetudinem, aliudci ^°?tremo c°nfictam dicit Fogliettus adver-
que feminis communes uteri crmu-fi ^°n esse affirmat malum, quam picris*
concepit et peperit filios, (uia Yu S10ncs> binos tamen sine periculo vitae
Professoribus declaravit, neatis ° r*llls,i primarius Medicus coram aliis
posse. Dubium est: ’ L m luturUm huiusmodi periculum adesse
An sit locus separationi thuri U, .
Dte 16 maii lygo; Non 1 l CQ5V? j
Dte ij iunii jySg Sacra r°f°Stta' ]
[Thesaurus Resolutionum tomT***’' NeS*tive. I
* 5 * p. qh-iot, 105]. 1
1 cr. n. 386j. m
* Cf.N. 3lS M
1 cr. N. 3S60.
S. C. Concilii
M9
3867.
S. C. C., Egitanlen., 27 iun., 18 iul. 1
Anno 1779 ad EE. W. retulit Egitaniensis Episcopus, plures in sua
Dioecesi Curionatus nomine Parochiales esse ecclesias matricibus adnexas,
carumque amovibiles Vicarios seu Curiones vel Missam pro populo cele-
brare sub conditione, vel penitus negligere, eo quod cx s> nodali decreto
;tnni 1747 ab hoc onere immunes essent: ac Vestrum oraculum postulavit.
Quilibet sane, cui animarum cura commissa est, oves suas pascere et
Sacrificium pro eis offerre tenetur, ut statuit Tridentina Synodus in Sess, 23,
cap. 1, de re/, et Benedictus XIV in const. Cum semper oblatas , 19 augu-
sti 1744. 1 Haec vero requiruntur, ut venis quis dicatur Parochus, quod
potestatem nempe habeat fori poenitentialis, quod certam suo nomine
administret Parochiam, quodque de necessitate ministret, ab eoque paro-
chiani necessario recipiant Sacramenta. Dubium esse posset, num .>uo
podus, quam principalium Rectorum nomine haec omnia exerceant Curio-
nes. Quaeritur ergo;
An, et a quibus Vicariis seu Curionibus sit applicanda Missa pro populo
i» casu?
Bie 2j iunii 178) : Non proposita.
Bu iS tulit i/8y Sacra, etc. respondit: Affirmative ab omnibus.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 5S, p. 135-140, 147J.
3868.
S. C. C., Ariminen 19 sept. 1789.
est ut fCf3t.liedr<l.Iis Ecclesia Arimini ex terraemotu anni 1 7S6 conscissa
sarciend* C!!nends consistat. Sanctissimo igitur ad eam reparandam aliaque
-;1, ‘T.tuli aedificia supplicarunt Canonici pro facultate creandi
bav[t Pun <°rUm ^2~°* ^ensu,Tt Sanctissimus neque probavit, neque impro-
KifiJr n.. ln"r se c\ suprema delegatione contendere coeperunt coram
e obligatione reparandi Ecclesiam. Sua Episcopus in pro-
^ tuetur 11] ra. [ rm lattur Jtennriinhtr ilnKi-t
I iO
Curia Romana
mandam huiusce reditus destinationem in fabricam Ecclesia/. n
Episcopus profert ipsius Capituli confessiones. Praeter distinctos (2?^ **
red,tus adesse ait Episcopus Statuta, quae eius numutentionis onus”'
apitulum reuemnt, in antiquis Ariminensis Ecclesiae Consto ^ , in
anni 1520 quotidianas ex additis reditibus auxerunt Canonici distributi!' *“
prius ct Muriis oneribus, d furiis aliis
tmus e, necessariis pr„ conservatione et manuteutione Eceksife mstrTu
alwrun, nostrorum beneficiorum. In posterioribus quoque Con" tino ™
ann. .65, sancitum est, pecuniam solvi solitam in ZLZZZT
Kriesiaeet orborum. ZTgZ
TKZTZJT&T* °1,serv'Tiam:’
• «fifcss; zr, ,tr-
r„ tzzzz £ ‘!c,,a. c^a =
Insistunt alia ex mrtp C 1 r^Parat^one tuin fabro murano.
nttitctque Ita****,, ******* advereatur'
dralis ineam?**' ** ** 9"*&IW *OTiW' sit f^ienda reparatio Ecclesiae Cathe-
esse faciendam a Capitulo tdi t'h ^ ^ar{l1lonem Ecclesiae Cathedralis
[Thesaurus
’ com* Sp» P- 199-205].
3869.
s- C. C„ Firmana, 19 sept. 1789.
Resoluta fuit haec causa die ^ *•
nitur sub consueta forma: Jmi Praetcnti; 1 modo vero repropo-
dI!VcZ!"Z' ril 7efmdJm r
f Thesaurus 1
3870.
s. e. C., Veliterna, s iun .*
v , 5 un** 18 sept. 1700.
.’\ueo arochialis SS c, i,
parochiales agantur functiones Peritom c^.tra™m ecclesia fatiscit, ut alibi
ntur summa scutorum 2420 nec nar lUdlCl° ad eam reparandam requi-
itur Vestns supplicarunt ipsiMS' 'fS/J* SUnt ll,ius reditus sumptui. EE.
• a rano. Archipresbytero, Beneficiatis *fCp^roMsusPt ns*°nc onerum, quae
LS U CaPeIlanis incumbunt. Ad EE.
* Cf. N' . 3.Sfi6.
S. C. Concilii
„ lsy
retulit Emus Veliternus Episcopus ei consuli posse, si onera Mis-
sarum, quae tam Praebcndatis. quam ipsi ecclesiae incumbunt, pro medietate
suspenderentur. Ita enim haberetur summa scutorum 89.20. ac si expositio-
nes suspenderentur SS . Sacramenti , quae aliorum scutorum 13 emolumentum
afferret, ad quae adiunctis scutis 14.65 solvendis a Beneficiatis, conflaretur
innua summa scutorum 146.8^, ex qua fructuum pensio f creandi census
scutorum 2400) exsolvi posset, et aliquid etiam deponi ad extinguendam
soneni. Dimisso autem censu scutorum 800 creato ad extruendam sacram
turrim, accederent alia scuta 53.60 ex reditibus ipsius ecclesiae: quibus
omnibus simul coi lectis conficeretur summa scut. 200.45, et tunc largior
summa deponi quotannis posset ad sortis extinctionem. Neque spem ullam
reponendam dixit in contributionibus parochi anor a m ad formam Sac.
Cone. Trident., Sess. 21, cap. 7, de ref nam animadvertendum est, maxi-
mam familiarum partem, quae ciusmodi Parochia continentur, infimi ordi-
nis esse et paupertate pressas. Ubi non suppetunt ecclesiarum vires, ad
illius reparationem prae omnibus tenentur, qui fructus aliquos e.\ dictis
ecclesiis provenientes' percipiunt, ut Tridcmina statuit Synodus in cit.
Scss. 2i, cap. 7, de ref. Ad opus ergo concurrere debere videntur Bcne-
iiciari, ct Cappellani, qui fructus ex dicta ecclesia percipiunt. Delibe-
randum tamen esset, num taxari etiam deberent Parochus ciusquc
Coadiutores ct Clericus beneficiatus. Ili autem vix habent congruam.
Quaeritur ergo:
ci quomodo sit providendum in casu?
Die 5 tiinu jyejo Sacra , etc. respondit: Dilata , ct c\ pectetur relatio Emi
wper petitione Collegi 1 S. Doti a ven lurae.
nsignem namque ia ea ecclesia possidens Capellaniam annui reditus
-r C?nc ,rt^ani *n*crat Collegium cum Deputatis fabricae super
trfh 0 ?tl0ne’ C'UAL1UC Approbationem postulaverat. ( uasi profecto con-
fomm n0n ^enere*:ilr illius reparationem, gratuitum in eam obtulit
Missan bCU^rum 5-^0) aliaque despondit scuta 50, quatenus suspensionem
summarn1 . ePutat* non obtinerent, idque, etiamsi ad maiorem peritiae
rcParatl0* ^uper autem Imius retulit Episcopus:
tflt accedit* * lus,no(^ transactio , me penitus inscio ct inconsulto, inita
impensa su^e[ re Uh'erta celebrata est. Licet enim peritorum indicio
ia>nen exteri a!'ral>'>il,s summa scutorum 2.po circumscriptae fuerint, satis
dum esse, ideo * °‘<f' ^aUi^ m^xitnopere hui ustu odi peritorum indiciis fiden -
tibiis certam °^UC. m'uniu probanda videtur transactio , cuius vi altera ex par -
'«** «Peris tertllTJ" *** !*!" r$st possit^ tjudui QUa€ pro
Tr btndaret. Oi/, r'llu,ratur- Hinc enim in alteram partem detrimentum
Olati h *j ^ nummt tluhiinri h/iecit mimjuiHic nutati njfji/j
si! prori, Indum in casui
K2
Curio Romana
Affirmative
II. An sit approbanda transactio in casu ?
Die jS septembris lygo Sacra, etc. respondit ad I
votum Emi Episcopi.
Ad II. Negative.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 59, p. S7-90, 192J.
3871.
s. C. C., Brixinen 18 sept. 1790.
Dum Clericus Ioannes Nepomucenus cie Spaur S-ilish.,™ ■
Bnxinensis Capituli Canonicus apud Comitem Francisc^ .
Wetalanac morabatur, lilasbachum petiit cum Lcopoldbm TsZ fw
genstein calvinista, ibique ei die -S m»S t,s, „ , 7 - et "
nupsit. Re cognita, «Lia ad impcdknd™ iLTe ^
Comes Franciscus, statimque filium In ««cuuonem tenta
Hic vero per iteratas eS aTLeoooHl!:6"8™ «***
vi separari posse nmfiJLh “ Etopoidmam eiusque amitam, nu
perpetuamque pollicitus fidem! n^qi^aieb^T dOe^° dUXmt
praebendis commuto. 4 C’ aiebat' lectam uxorem cum nu
Salit^^ch^rots lr- ***? «“? Canonicarum contn
hns eiusdem anni, contulitque Wri ■ndenC0 U;lldstcitt die 23 decer
iirixinensem Canonicatun Th *,SS!mus mense Aprili seq. anni i7i
<Ie VVelden, uti vacantem Xaverii Ba™
non tamen ex defectu consensus A "‘«trimomum praetensum nullui
1 rnosuit Clericus Ioannes obrin t.mutato tan dem consilio, iinpetratori j
sionem causae ad Contrreoarm ^nC subsequenti mense augusti remi:
inquisitionem promulgavit s-,i; ^ m articularem. Post formalem interii
declaratoriam sententiam super Ur^ense Consistorium mense septembi
ctuni matrimonium, eainciue nr r 'acdtl”ne Pri°ris Canonicatus, ab contra
Sanctissimus Hus, et per solemn!- • breve c™firmavit anno 178,
Repente deinde Leopoldina renunc,atl°nem accepit Nepomucenus
pir heterodoxum Consistorium w ' ^ utetrimonu vinculo dissolvi curavi
proscquutu^fuu causam adv^^Tn Lib?re Comes Ioanne
I p dimissKnu in Baronis a* \kt \* * Georgiurrt Sigismundum Porztf
ipse impetraverat ob contractum » Cn f Br*x*nensem Canonica tum ri
fX i{eftU Wttseftstts . >> »»>ntum praetensum nullum , «0« tamen
bed proposito sub die 27 mami * 0 . . ■■
tmonuatus, ita m Uterae apostolicae V " dubio: An sit inducta vacatio
Congregatio: Affirmativ e. cJtZZl*. *W«. respondi, Ita***
• **£ &T21T ““ 1788 2
secundum additum f„i! ' 1355?^ '7 T* inni^T “
c cu lTtnt°ri“ *'•««* lh*£ .«*» «P*»-*™
'■culum eum st, pendiu. sterit Slcer .^"'Ptum a Comite Spaur
fessus quoad primum
S. C Concilii
>53
in primo loco decisis, rcscripsitque ad secundum: provisum in primo Prov
cavit ab edite, sententia Comes Spaur, causaque ad Sacram hanc G n J"
gationem delegata, infrascnptum modo proponitur dubium
Quadruplici i ex capite subreptitias et obreptitias dicit Comes priores
impetratonas hteras: ob falsam scilicet narrationem, quod Brixinensi!
fete Canomcatum et Praebendam obtineret; quod matrimonium b
ipsa contractum praetenderetur nullum, non tamen ex defectu consensus-
quodque pei consequens ex hoc defectu non esset nullum; ac ipso tandem
iure Canonicatus vacassct. Absolutum negat consensum in matrimonium
suamque in id et Leopoldinae deducit declarationem, quod illud contraxe’
nnt sub conditione futuri consensus parentum. Nullum autem est m uri"
rnomum ex defectu consensus, non purificata conditione, sub qua contra"
cium fuit; quum pennde ab initio defecisse censeatur consensus ae «i
nunquam praestitus fuisset. Quo deficiente consensu, ad val-rcmmatri
mom. requisito, neque beneficium vacasse censent Doetores. Omni™
ptotremo falsissimam assent narrationem, quod ob contractum matrimo-
nium praetensum nullum, non tamen ex defectu consensus, ipso iure vacas-
set Canonicatus. Haud emm inducta censetur huiusmodi vacatio nisi in
«ibus a iure expressis. Expressa autem non autuma. Comes SpL q»£
m id affem solent canonici iuris Doetores. P ’ q c
JSSZl P' P“raia d? absoluto in matrimonium consensu codicem
«hbct BUsbacens^ Parochi, gravesque Comitis Spaur et Leopoldin»
"luatur illius conscriPtas- «* R^bus non obscura desu-
racet necnl bST™ TranS,t P°S' hlec ad articulum “trum ipso iure
nuam , r “ncfic,l,m Pcr contractum matrimonium nullum, r~~r
T2*. ^,?RC:rnSU mEt sententiam ^ [,
«Ht nubentes cie s,q'‘,;lt,n’ cur ibi Alexander III compellendos edi-
«"■ ducere stm *nC°8. ,ad d,m,,ten<la beneficia, ea fuit, quod is, qui uxo-
Dastmt valeat e ’ placere possit uxori , et itieo mitius, auae
wur ma’trimonium,<arj j*0-*1 e,rRO ad '•ll'dum dumtaxat respexisse een-
"xpresse lom,it„r tlSf ad."‘mplicem etiam animi destinationem, de qua
Comite Spaur fuerit l?n““8 HI in cap. 4, de bigamis. Quae autem in
Deliberare “,™ dt:st,n-ltio- supra notatum est.
A d,gnentur Emi Patres;
,n casu? cgat tonis Particularis sit confirmanda , vel infirmanda
Oig , pff o ^4Pll
(Thesaunls R ’ f®'*. resP°"‘/"- Esse confirmandam, ct amplius.
««oluhonum, tom. 59, p. ,s4.,9,].
3872.
c. c., Camerinen., 18 dec. 1790.
lector ecdes* k
supplicavit n‘ erCficil kauriintii in Camerinensi Dioecesi EE, \’e
uPpiicavit nr r, ^aurcimi in Lamerinensi Dioecesi EE. \ e-
ClT1|I'sae fuerunt a i lCU demoliendi fatiscentem ecclesiam. Preces
•‘nu. rinensem A rc hi episcopum pro informatione et
Curia Romana
IJ4
voto. Haec autem Archiepiscopo absente Generalis refert eius pro_y,
riiis: Ecclesia, de cuius demolitione agitur, quaeque sita est in confinio duaru
Paroeciarum S. Urbani et S. Agne! i terrae Apiri , huius Dioecesis , nullo tnad
inservit commoditati populi prope eam commorantis, quum alia exis tat vic' °
et magis accommodata ecclesia sub titulo SS . Annunt iationis, nec in illa S
fuit impositio Missarum, neque Sacramentorum administrationis Affici ,,u *
rius fecisse testatur ad fores ecclesiae notificationem; nullumque cornua’
rutsse ad contradicendum Oratoris petitioni. Infelicissimum ipsius ecd,-
stae statum ex transmissa ostendit peritia. Bini enim referunt murarii fabri
come Vabbiamo ritrovata in pessimo stato , diruta in parte e vecchissima hei
cw non puo essere tn stato di risarcimento, tanto piii , che ewi vicinissima
una ripa , o sta fosso... e secando la nostra arte vi vorrebbe la spesa di scudi 2 m
U m fien valet reparandae, non destruendae sunt ecclesiae, ex apem
dispositione Sacn Concilii Tridentini, Sess. 2x, cap. 7, de ref. eae £?
autem' qT tI.tu,um Pracbent Bencficiis. ut illa est S. Laurentii. Iaawi
autem nostro locus fortasse esse posset reparationi.
su, ” EE' Pam,m iu<«cio subiicit Orator, ne ad gravem hunc
ESST-rr* "empe Bc"cficii’ i™°nunodam habitan-
Villae Casilinomm Iv'™ m Pmtrupto difficilique loco. Homines praeterea
pro^eor,m^l e?S"?PoUl“nnir altare in honorem S. Laurentii in
dan demoliendi Annunciatae> dummodo ad eam amplian-
tur Emi Patres: esl«' caementa concedantur. Deliberare igitur dignen-
c:rzdo si! Iacus dTimmi •"
Annuntiatae altari' in honorem ^ e.v/rar/o m ecclesia SS»»
rum demoliendae ecclesiae ^tiutentii per concessionem caemento -
[Thesaurus Resolutionum, tom. 5,, p. „5.^,
3873.
S- C. C„ Milevitana, 26 nov. 17,11.
Borg Subdiaconatura. Ia f*Us. Credituris suscepit An<
animo, suarnque contrariam vor01011 ord*nad°nis actu alieno ab ea
sua postridie sententia a^ter* pandidit Ordinando.
Ordinis accepta, ultro deinde ad ns"* lnterPed;lvit, caque pro valid
ac per decennium in utroaue Onr uco[1atum et Presbyteratum ascei
Melitensis Episcopus a divinis suSDe^1^?*^*' tanclcrn wlgatfc
tionis oraculum acciperet Hoc imm a ’« ^0nec Sacrae huius Congr
firmans, EE. PP. Judicio adhaer *?"*' * B°rg; *<l» '
Si Oratoris ordinatio in 8uhd 1P ^ EPisc°Pu*
uuutim, censeri posset valida At si ■ mUrn ^ll0a<f coactionem spcctetu
eiu' nuBitatis argumentum praebere v‘ i”1 respictamus ordinationis act
«te non censetur in praeiudicium < ^«uris, qui p
Juatcnus vero nullam cens<
S. C. Concilii
Emi Patres collationem Subdiaconatus, deliberare etiam dignentur, num
iterari debeat. luris dispositio est pio affirmativa, ut colligitur • x cap unie
de cient, per sali, prorn., quia non intelligitur iteratum, quod factum esse non
noscitur.
Quaeritur ergo:
r. An constet de nui! itate Ordinis Subdiaconatus ita ut $it reiterandus
in casu?
Die, dic. Sacra , ete . respondit: Dilata, ct scribatur Episcopo iuxta instru-
ctionem. 1
[Thesaurus Resolutionum, tom. 6o, p. 234-236].
3874.
S. C. C., Mutinen 2 6 nov. 1791.
Duo ab immemorabili tempore, ignotisque fundatoribus in Cathedrali
Kdesia Mutinensi sunt Beneficia: unum annui reditus scutorum 2 10 sub
titulo S. Gcmimani; alterum scutorum 2 sub titulo S. Domnini: utrumouc
cum respectio onere Missarum 36. Tertium scuti unius et ob. 34 cum onere
Missarum trium m Parochiali est ecclesia Casinalbi sub titulo S Sebastiani
Tna haec Beneficia alterne a S. Sede et Ordinario duobus abhinc saeculis
collata fuerunt, sed a nonnullis annis vacant, ac nemo est. qui ea prae tenui-
Mc accipiat. Sanctissimo igitur Mutinensis Episcopus supplicavit Dro
ih SS' Gcmini-U’i * DonSaini^a^r^X
Z 4 Ci,Sinl>11,i' °Ui i,,mUa tantum su"' «»“ deZ'
■- tamen ad aequum numerum Missis.
,l0„rclt™.': f"' Congregationem delegata, ea omnia in sua informa-
ti Parochi Ois,:„,;p,ST'S: ‘?.tul,tque de conscnsu Capituli Cath.edralis
m» s» ac quahtate reditus cuiusquc Bencficii- hj»
Ad innue- ,'f -sent«ntia requisiti, olicsse aiunt Ministri Datariae,
unionem pennhtiTT'”^ 1 ‘lr,Kl'lulcs ecclesias perpetuam Beneficiorum
Cone. TrSnS* “S “ 111 “ CilP' **P°*M, * prnebej., et Sacr.
Placeat pro uni unr Tt *?* 21 1 caP* 5* re/. Si in praesenti casu annuere
Cum iisdem Drofror nefifiC1°T?’ deliberandum erit cIlu>ad Missas de modo,
sint reditus 11^' <ae^crct oneribus, sed ponderandum, num iis
reductio, p, t ‘u,tem 'mPaivs sunt reditus, concedi solet Missa-
^•^cret huiusmnH^ n^ine[ntir.ibilem sane Beneficiorum erectionem fieri
An, et guZot ^ ad manUa!em/ Dubium est:
tl rtditctione Ificc St f onil,letnluni Sanctissimo pro unione Benefici
m Cmtl?
l}d taxam L resPQ>idit: Affirmative iuxta votum Episcopi . reductis
, tom. 60, p. 236-238] .
1 Cf. \
3S80.
iorum.
Curia Romam
1 56
3875.
S. C. C., Civitatis Caste! Janae, 3 mart. i7g2.
Laetitia ct Francisca sorores de Angelinis anno 178; mtiam nrv
eam petierunt, ut e Tertiariorum Conservatorio oppidi Fabrici L
professae erant, ad saecularem vitam redire possent R, 1, ’ 11110
facultatibus ad Ordinarium delegata sua is Luenti-, 1 q ^ 0mmbus
et constare de legitimis causis deveniendi ad saeculari "ari** ‘i“U K’ contstltlss*
sororum de Ance linis deindemif» M . ' cnern supradu tarum
m summa scutorum 550 illarum dotes, ut decrevit et » ,2nT*
p D- *&*■
tav it R, P. D. Alliata de comensu Svli'™ prccc^lXmi' <^VPIu“ ™ *»*
tandem quoad omnes et omnia ad Sacranf hanr r LP,SC0P1 “usam
Supposita simplicium votorum cualii u ‘ ‘‘"^gationem remisit,
reddendum contendunt egrcdientifoL R V S°r°rCS Angelims omne id
Mouiales contra ouae RcI,p,onc- 4«od in eam intulerunt.
medietatem tum ex ^ *“**■? vindic^tfom
vocabi liter transfertur ner «h ^ 1 ^Ionas.teni- iure siquidem irre-
Monasterium ideoque cerni i Profcssiontm donuniom dotis in
«*> in ea ^ Re»ula ** ^ «*
a! Monastero da impiegarsi /L L/ifl‘nn m 5 Menda subito incorporata
ehe non fani ,a * ***’ '? uno reddenda sit casu,
linis professas firmare videtor LLi ™ CXCePtio Aversus sorores de Anpe-
1 • An vota, quae profitentur n - >m contrari,im- Dubia sunt:
Fabricae, sint safemnia vel mia U!!lheribus et Mariae terrae
2 An sit Jocus repetiti/ SWlPltcta *« casu?
solatae per dictas Religiosas s arorihm df t^r n‘St,U<tioni Medietatis iam
etc. Sacra, e tc .respondit a’ r V f"! * CaSU?
o e ad secundam, ct amplius ‘'gati e ad printam partem ; affirma -
[Thesaurus Resol u 7 '* nega_tive ad secundam, et amplius .
* P* 27~32] *
3876.
S' Anco "H*"*, 2, apr. I7
92.
Coi legi atae Ecclesiae S Mar'
Praeposimm erant Canonici, toddcnL w-5*a Aneonae. >n qua sex ultra
«e Camillae Ferretti. Duas prae ceteris t u SUnl ** *’ ‘amento Comitis-
'1,n;C1 doirioS * justiorem unam oront be^tate Ferretti possident Ca-
n!rT ' ,at,^natl ,num alteram in prome n-O^ 1801 lacobi, ampliorem
P onibus expositasque pericu!0P incendii 1 ea3CF»e indigentes re-
scalas ligneasque
-S’. C. Concilii
'57
mansionum divisiones. Illas igitur venum tradere decreverunt, acceptaque
Cbmmunitatis patronae repulsa, Sanctissimo supplicarunt pro facultate
conficiendi distinctas cuiusque contignationis venditiones. Precibus vero
ad Sac. hanc Congregationem remissis, partium dumtaxat exposuit iura
Etiius Episcopus.
Neque ex dispositione Comitissae Ferretti, neque ex iure, inquiunt
Canonici, interdicta est controversa venditio; eaque ex iure permittitur
concurrente necessitate vel utilitate. Necessariam autem peritorum iudicio
huiusmodi venditionem dicunt ob malum aedium statum ac verisimile
incendii periculum; utilem ex probabili spe augendi reditum.
Nullum altera ex parte Communitas ius esse contendit Canonicis ven-
dendi domos, quae ad ipsam hereditario pertinent titulo. Iiludque etiam
notandum, quod implicite saltem prohibuit testatrix alienationem, dum
administratorem voluit diligentem, perche li miei beni venghino non solo
mntenutirtel loro es sere, ma ancora migliorati. Probabili de cetero Canoni-
corum utilitati praeferendum aiunt Moderatores Communitatis detrimen-
tum inquilinorum, qui evacuare deberent domos et promptuaria, in quibus
mercaturam exercere consueverunt. Maxime quia adeo utilis fortasse non
esset venditio, ut sperant Canonici; quum difficile novi investimenti fru-
ctus superare possent illarum pensiones. Respondere igitur placeat:
An, et quomodo sit locus venditioni domorum hereditatis Comitissae Fer -
rrtti in casu ?
ftte, etc . Sacra, etc. respondit: IKegative , nisi in casn evidentis utilitatis
‘ edatis vcnjicandac coram Sae. Congregatione.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 6i, p. 63-66].
3877
S- C. C,, Asculana , 21 apr. 1792.
indiiii Pcr Asculanum Episcopum repulsus Tertiarii liabitur
»senn^dif°^US.AIoysius Ciannavei in Conventu PP. Minorum d
constantenTl * CCinct'* ut Facilius ad Ordinem illum promoveretur; et pos
tensi vd _,tMenn.n . roR,ds;un Sanctissimo tandem supplicavit, ut Recine
c°mmitteret Cp V1^ln,od Episcopo suam ordinationem ad Presbyteratu®
ad maiores 0 US ^ ®acrafn hanc Congregationem ablegatis, Oratorcn
destitutum r .!nc* Rromovert‘ noluisse retulit Asculanus Episcopus, utpot.
Publicis, aliisi ' ” - 1US Pracc‘Puc A Tridentino requisitis, et ludis etian
‘babitus R-liLrio'lL M,‘lL ' ' Lcebris deditum, valitetpie de fraude assumpt
promoti ad CrC aRorum exemplo, qui vix ad PresbyteratusOrdi-
ct ®d pristinam3 T.saeciduVl (religioso dimisso habitu) habuere regressum
^obitum r.ed?tnnu ^‘qne ita conclusit: Testimonium bonorum
bt?r certum redd‘t * tgtos!s Conventus , in quo (Orator) degit, haud me mora -
fodo S. Concilio ,niifafl°nis vitae , multoque minus de aliis qualitatibus a
l)u>mno Oratorem L $jH0(^a^bus a>ftst it titionibus praescriptis , ut dignum in
icet am Ordine Diaconatus, Apostolicus vero Vicarius
i58
Curia R ornatui
Rccineii, in cuius Dioecesi a biennio est Orator, quoad hoc temnuT^T
tur: .W unquam ad m mramque Curiam delatum, quod eius nmr/, ,
reprehendat. Intra septa Monasterii ita se gessit, ut nunquam a suo SW™
increpari et corrigi meruerit. apertore
\iiam in saeculo animadversione dignam egit Orator eimif
enegavu Asculanus Episcopus Diaconatum. At post seraphicum^^
ptura habitum ita mores per biennium composuit, ut dignus virUr*
ord, natione. Ac plura eius favore sunt testimonia. At nedum
tibus a I n dentino requisitis; rcmque in id Tridcntim q 'lta'
Episcopi relinquit: Sess. ai, cap. a, de re}., Sess. 23, eap^ia^f,
•-X. hisce sane conciliaribus sanctionibus infert Barbosa De Fui, ' " '
alle?t. 4, num. 66, quod Deum solummodo ludicem ’ h,h ul%'
nec facile permittendum, ut quis ad Sacros Drrlin - e.blt Epicopus,
promoveatur Licet -uitem nU ■ * ,* * dmes contra eius voluntatem
tamen recursus ad S Sedem o^‘n^r° dc"r aPPelIat'°. admittitor
niori committere solet ord nationem Metropolitano, aut vici-
ducat recusationis causam. °rdinarius non ad‘
na,:: e, »:zz,uf%Zsc:: :::? sit p~dvs °d «-
ttf 24 tuar, ii 1792: Non proposita.
OrdimriLT‘l' ' 1792 SaCr“' e‘C ■ raP°ndH: Recurrat humiliter ad sum
[Thesaurus Resoiutionum, tom. 61, p. ^
3878,
S* C. B., NuIIiuS S . tacnhS Aes. c- a,
Spatha, 21 apr. 1792.
Ecclesiasticum beneficium .
Antonius Amava in Parochial i e™ Wfe vi r ‘ ab T® 1732 Possidebslt
tuto sacros eodem anno aceencnt n V ae uenies de Leon , ciusque ti-
Loram Vicario Genendi Prioratiie Q t Ine®‘ ^ud igitur libere resignavit
c lez Brioso. Sed privatim cum eodem^r P i:’vorc losephi San-
cn exercitium incumberet resiun -uscbio illius patre convenit, ut
1 que per aliquod tempus ^nmihim f9vPttCiperet ipse fructus beneficii;
Sanctissimo supplicavit suo et Ulorum ^ xMonitus tandem de Simonia,
a censuris et iuxta relationem Priori* i° l^ancbe2 nomine pro absolutione
supp icant contractus. Additque Prinr *r\ Pro approbatione etiam
suo Commiss i rf ratorem et Eusebium Sanchez
contraxisse, che non v' interon simi Cont1csta,os fidise ea se opinione
m. tscendevano in conto alcuno quum n ' acr^ 1 nlervcnendovi non ei
^ persone mtelligenti, Jalle quat?im„£™a?s,ssct consulta ed i pareri
cano m ao cosa , lien, a. ««'curati, che essi non commette-
oirriuniacus porro in \ - *
videtur die, de qUO agitur, nam decEt^Jl ^°nt™ctus do, ut des, qualis
a)a beneficium, ut sibi daret
S. C. Concilii
'59
Sanchez fructus, qui ad ipsum per resignationem pertinuissent. Qui ft?
enim absque licentia Sedis Apostolicae contrai it. veram committit confi-
dentiam, a qua tantopere abhorruit S. Pius Y in const. Intolerabilis. 1 Mereri
quidem possent Oratores absolutionem a censuris et condonationem fru-
ctuum ob bonam fidem, cum qua contraxisse affirmant. Per approbatio-
nem vero confidentia! is resignat i onis praemium quodammodo Oratores
consequerentur confidentiae. Dubia sunt:
i. An, et quomodo sit consulendum SSmo pro absolutione . n condona-
tione fructuum in casu ?
z. An, et quomodo sit consulendum SSmo pro approbatione resignat ion is
tn casti
S
f ’t, . .S(7r/ a , ctc . nspondtt a a i, Apfii mat ii’c , distributa aliquo sutu ma
in pauperum subsidium .
Ad 2. Negative.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 61, p. 7^-7^].
3879.
S. C. C., Sarsinaten , 21 apr. 1792.
Adeu Sacerdos Bemardinus Giorgini Sars inat ensis Cathedra lis Cano-
nicus annorum circiter 65, podagrico captus est et chiragrico morbo, ut
neque in debiles consistere valeat pedes, neque omnino manibus mi. Vel
asino propterea vel sessibulo gestatur. Ita pluribus annis adire consuevit
ccc esiam, Sacrumque faciebat incumbens in altare, quin genua fiecteret
■Hasque caeremonias concinne expleret. Quantum vero tardus erat motu,
^nutrri m celebratione velox: nam cum gravi adstantium scandalo septi-
cum m ca vel octavum non excedebat horae momentum; aliasque in eccle-
a, 1 minee iate post Sacrificium per turpes in feminam actus dedit scan-
an l[b itare hinc coepit de suspensione a divinis, supplicavitque
MiWu* ‘y^ bu*C ^'on5reSationi pro facultate continuandi celebrationem
.lt)ri. tluo Posset modo, facto tamen caeremoniarum experimento.
Sacrarum M' .,emus Antistes experimentum Presbyteris Congregationis
c* * i>Monum, qui C anomeum Oratorem dixerunt omnino impa em
stes t*i p.f ,ln tmto bucrificio praescribuntur, absolvenda. Qua de re Anti-
stris iiuU^Hj3 c var’tate celebrationem interdixit Missae, EE. tamen Ve-
Ct w "m «***> iurene «* *»ium id fecerit.
remissae ClrC° b.metissimum iteravit CHorginius, quae ad Sacram
Episcopi JT ^'un^rc®at*oneni» ac pendente super his infonnatione
et Sarsinatensh ^ly1 ^ ^ cstras dederunt libellum zelatores Sarsinae
centi Orato * toccesis Sacerdotes, maximumque scandalum ex inde-
^flioribus tcsfibir C"rat’OJlc contestati, monuerunt, ne fides praestaretur
mores minucu **Cr 1 urn cxP>scatis, quos ipse ad suos probandos bonos
anvjue celebrationis indecentiam reipsa produxit. Super-
cf. \.
>33.
t
i6o
Curia Romana
venit tandem novissima informatio. Ac praeter inhabilitatem uh
impeditur fare akum elevatione di mani , Ostia e Culice , dovendo
in piedt e reggers: , tenere uno de gomiti sempre appoesiato ni;a/ .
suspensionis «*». Per primo il disprezzo, che ha fIL mai
■*"«*«« toh&sa. C non ecceduta mai nelkr sua durata Ii noie ,J,r
ad onta deUe ammomzwm; secondanamente Vanimositd piit VQhe ,ammB . '
stzs: isr r*— w™' *"”• i «ns
^ e 11 reat0 enorme per terzo , ,*//„ cAj*
;W cdMnifo, e la celebrazione appena ultimi
e ipog uito de sagri arredi , coi Sagr amento in petto, colla Rosa Gervast ‘
Absurda quidem non esset dispensatio ad effectum celebrandi in ora
tono privato cum assistentia alterius Sacerdotis vel Diaconi, ac etiam se.
dendo, excepto Canone, ut probat Bened. XIV in ep. ad ApostolM
Caeremoniarum Magistrum Reali. * Notandum tamen quod concedi coT
MU ut huiusmodi indultum spectabilioribus dumtaxat Ecclesiastici* ct
Episcopis sanctitate praeclaris. Quaeritur ergo:
in casu?1 qUOm°d0 SU COmu!endum SS*° P>-<> Adulto celebrandi Missam
Diet ete . Sacra , etc. respondit ; Negative.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 6i, p. 66-70].
3880.
S. c. C„ Milevitana, 18 iun. 1792.
Episcopo* 2,.n0VembrU U9‘.s scriptumt
Ordinandi, cui suam ille ante orH’ 1 exam,"e. Sacerdotis Borg
tatem. * mationem pandidit contrariam volt
stendo mia mada* nel^mtnaccrdi C°mpSU.da mc U ventunanni e per
come feci, di presentarmi n pnvarmi della sua eredi ti, deliber
Nel ritiro delli santi CSS*:re ammcsso alTordine dei Subdiacona
mi consiglii) di non presentarmi^ ° C,<’nlef?t° il tutto con un Confesso:
zionc. Terminati pero di cs,.rr *XT f, 1 f’rc^n* sacri per mancanza di voc
mi portai in questa Citta V ili °U ** Curan<^° B consiglio dei Confessoi
e ci6 unicamente per contentare5* ^ nceverc BOrdine dei Suddiaconai
a minacciarmi. Poco prima di ma^rc’ 'a quale continuava semp
Monsignor Vescovo, assalito da >> c^*amato per approssimamii
non accostarmi a ricevere Tordin*^'' nmorsi coscienza, deliberai 1
.id un altrordinando di nome l)n C Cornun*cai questa mia volon
pochi momenti pero, essendo stato rhi , Tl JVanni Ilczina dei Pargur. Dof
verc d Suddiaconato, in presenza Hi . t0 Per n,,mc. per accostarmi a rici
I «enza d, molte persone ed anche di mia madr.
1 Cf* N. +45. 1
1 Cf* N. 3S7j.
.V. C. Concilii
161
vi„to dalTerubescenza e da rispetti umani, mi presentai a Monsignor Ve-
scovo colPintenzionc di non ricevere assolu tamen te 1 'ordine dei Suddia-
conato. NelTatto dclTimposizione delle mani e della consegna de vasi sacri
io persevera! nelTintenzione contraria. Infatti mi ricordo d’aver ritirate le
mani per non ricevere li sacri istromenti, benche poi gli avessi toccati, con
intenzione pero contraria. Comunicai la mia contraria volonta al sudetto
Don Giovanni Bezina per indurlo a non ordinarsi, e cosi non esscr solo
nel ritirarmi dalla prossima ordinazione. Pochi g i orni dopo la mia predetta
ordinazione mi nacquc il dubbio sopra la validita dellordinc. ed avendo
comunicato il tutto al mio Confessore, mi rispose questo, essere stata valida
Tordinazione, e che potevo ascendere liberamente ad ulteriori ordini sacri
perchi- era sufficiente 1’atto es terno per essermi io awicinato da per me stesso
a! \escovo senzalcuna violenza per ricevere 1’ordine.
Sacerdos vero loannes Bc/.ina interrogatus respondit: Il Signor Cano-
nico Borg ricevette con me Tordine dei Suddiaconato, ne mi nacque alcun
dubbio sopra la validita dei predetto ordine. Non mi ricordo, che il Signor
Can mico Borg mi avesse detta cos'alcuna prima di ricevere Tordine dcl
Suddiaconato. Alcun i mesi sono, il n tento Sacerdote mi aveva detto, che
poco prima di ricevere Tordine dei Suaddiaconato, mi aveva comunicata
h>ua intenzione contraria di ricevere il detto sacro ordine per gravi minacce
fattegli dalla madre, e mi aveva pregato a prestargli su di cio la mia deposi-
zionc. Io per6, che non ero di cio inteso, o almeno non mi ricordavo di tali
C°>c, ncusai di fargli un tale attestato, e d‘altro non mi trovo infomtato.
Deliberare itaque dignentur EE. Vestrae.
Dit , f/i. Sacra, cte . respondit ad t, lisse locum ordinationi Subdiaconatus
m conditione et secreto faciendae.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 61, p. 96-99].
3881.
S. C. C.t Placentina , 2 1 iul. 1 792.
Fide'
vavit oneret |S ilini 'nst*tu\t anno 152^ Alcxius Pusterla, vocatosque gra-
^ anno ir*V .^aCr'* condito fideicommisso, quoridia-
Pusterla ■ 1 1 pracscr*Psll: Missam Plinius Bonini. Et Petrus Franciscus
stiria hahfjvit1,.a*,*ter ^>na ‘l^craus fideicommissi Equitis Io. And reae Tu-
Missae ProPr*a» haec et ipse anno 1696 cum onere alterius
ifl unam,» ! coalu ^ *lt^*toIum'sso subiecit. Omnia haec fideicommissa
®°sclli.B()ninj prUnt ani^iam Bonini; denique ad familiam transierunt
'itum lioselli l\ i P C°!HOr(ii;nu 'n'tam anno 1737 inter Boninos et Hyppo-
P^c fuit de Dtr 1UIn . cres*ac Bonini. Qua in concordia cautum praeci-
bratiftn,. , J . Pctl,a hebdomadalis
PUc fuit de pern1Urn ^cres*ae Bonini. Qua in concordia cautum pr
btatione, Ob inun‘ & le^^onriadalis ct utriusque quotidianae Missae
' tiricisci Pusterf10^*1 -^r° ^^^commissaria bona Plinii Bonini et
reductioncm dui>Tl*'.a °Btionem postulat Uyppolitus Boselli-Iionini,
Voi, vi lC1S clUot*dianae Missae, quae illis inhaeret. Quoad he
Curia Romana
madalem enim Missam relictam ab Alexio Pusterla non intende
parola . MUova
Quatenus iuxta votum Episcopi admittendae essent detractione , u -
Petri Francisci Pusterla et Plinii Bonini, expensae nempe litis acta
recuperandis dictis bonis a Comitibus Baldini: locus esse posset reductW
utriusque quotidianae Missae. Notandum vero contra, quod Oratoris auct
res utriusque Missae onus assumpserunt, certumque pro earum celeh/
tione assignari convenerunt capitale per concordiam anni i— Smm
igitur reputent Emi Patres, num reduci debeant Missarum onera' per hui£
luodi contractum assumpta, ac deliberare dignentur:
i": ,U ,OCm abol'!iwivel reductivi oneris Missarum m casei
Du ^ ete . Sana $ ete , respondit: A egutive
[Thesaurus Resolutionum, tom. 61, p. 117-121],
3882.
S. C. C., Tudertina , 15 sept 1792.
Viva voce Tudertinus Clerus elerit annn v • ~
Innocentium Mariani P trochum r“ TV7? £ X lcano G<™r
Seminarii. At mutata voluntate mnnC ^edra iS’ * DePutatum ePiscoPa
rii elapsi anni i7Q^5 mU"Cre !Psum Piavit in comitiis 17 febni
num Pctrucci Ad suum i^ti * ePutatum Seminarii Parochum Cypri
adiit Congregati Jm ’ n Jllu!.tuendu™ inorem Sacram hanc Marii
nus Episc^p^ nffidUma T^
l7* 8. in qua electus est Mariam. * ; potlsSJmum. Tlod congregatio an
ventu viginti Septem gx J eputatum, celebrata fuit cum inte
et forensis, ob seram em* e; r * . ’ ex (ludms componitur Clerus urbam
altera congregatione anni i-n! 1C.'ltumenl forcilsiEus Parochis, quodque i
sensum, ut ad tramites n .hh! •’ , ^!la . nitor omnem suum praebuit aj
fuit exclusus. Prima iJLr fier?t# recollect‘S suffragiis a munci
Deputati; eamque validam ,..,!S?Ut^!0 Cst dc remotionc Mariani a munet
Irrita quidem tit electio art « * erus ob illegitimam illius elcctioncn
t‘0d sicut, 2V, e* cap B'onae omnes vocati non sim electores: caj
c tmne Mariani. Altero etiam Vv \(C.ct'' ld(lue evenisse ait Clerus in ek
nani, ex eo nempe, quod exnli-l ?u^iun d‘c't Clerus electionem Ma
con ana stretta di s palle. ' V,Va vocc> Scli potius, ut ipse asserit
Regulam contra urget Marhn j
eomm munere, quibus semel com w ^ ^ ^mi,n admissam, de perpetui
magis, quia suo privari non noter*!88*1 CS* ®cndnarii administratio. Eoqui
non declarata iuris ordine servam rf ■ muncre absque cognitione causae ei
: ..ciendae sint personales exceDtior^f0"5 ? lectionis nullirate. Quanti autem
singulto s testes de iUU deponent •!’ C* ,h°C dcccrni potest, quod adversus
P h“dl''n> Episcopi, Capituli CathM P KS‘m:l Sunt ««timonia decessori*
rae.-.-«i heminarii. Deliberandum • ?ral,s' Magistratus, Sacerdotum, et
1 21 tij r *
S. C. Concilii
163
I. An constet de legitima remotione Curati Mariani a munere Deputati
Se minarii Fuderti , ac respective de legitima electione Sacerdotis Pctrucci in
casu ?
Die , ete. Sacra, ete . respondit ad I. Segatne in omnibus , et amplius
[Thesaurus Resolutionum, tom, 61 , p. 160-163].
3883.
S. C. C., Vilnen 15 dee. 1792.
Post biduum a defuncto Alexandro Horaim obiit die 18 octobris i**S8
Constantia Volodkovicz eius uxor, elegitque sibi sepulturam in ecclesia
PP. Carmelitarum discalceatorum Conventus Olkoviensis, quorum Tertia-
ri?® habitum gestaverat. Statim Theresia ipsius mater eiusque vir Franciscus
Umechovszki contendere coeperunt, tamquam exeeutores testamentarii
de sepeliendo cadavere Alexandri Horaim cum altero uxoris in ecclesia
PP. Carmelitarum; sed eis restitit Parochus Olkoviensis, ac spreto episco-
**. , | ^ poena excommunicationis cadave-
ribus m sua ecclesia absque interpellatione Theresiae, ea de facto sepelivit.
In contradictorio tamen iudicio cadaverum exhumationem prohibuit Epi-
copus ilnensis, declaravitque Parochum ab incursis poenis immunem
praestito tamen per eum iuramento, quod violentiam ad sepelienda cada-
vc? passus fuerit a Matribus Alexandri Horaim. Ab hoc autem decreto
reclamanint comuges Uniechovszki, petienmtquc ab EE. Vestris exhuma-
ontm cadaverum, ut sepulturae traderentur PP. Carmelitarum.
1 c «humatione cadaveris Constantiae haec Apostolicus Poloniae Nun-
r ^ lU? meridiana clarior. Constantiam Horaim et potuisse
f VeVCra ekgiSSe' Ct Tite eleSisse- Fotuit Pddem
Mcstutem t t eltSeri' ^fulturam: cap De uxore 7, de sepult. Hanc vero
nullis Quapai °i ^ redegisse Constantiam, legale eius probat testamentum
dleque herarf 0i*nt** t} >uoxmm' Atque concludit: manente electione legitime
ubtipsa C . fumatione cadaveris Constantiae alibi facta, quam
eod tit. in tl*** ' f.flra €St tuns dlsPoslti° *» cap. 5, <5, de sepult. et cap, 1,
tionibus ^/"7’’ < A iun} otidum esse cadaver , et restituendum una cum obla-
tura. ennen anibus parochiahbus) ecclesiae, in qua electa fuit sepul-
Dt -i
^pulcro dc'rlde cadavcris Alexandri eiusque tumulationc in
fluit delibem; * l^fCS dumtilX;ir exponit Oratorum, rem que Vestrae rclin-
rationi. Quaeritur itaque:
a * Quae cada-cr/t Ǥ 1 ,
ln CQ$u? ’ QMQModo swf rA humanda s et respective tumulanda
Utxta 'otum \„ r’ * !* ' resP°}U!ll: -Affirmative quoad Constantiam tantum
[Th, ' Ul t,! ApostoHci. Y
unesaurus
S’lut'°nuin, tom. 61 . p. 202-205].
164
Curia Romana
3884.
S. C. C., Anconitana, 19 ian., 16 raart. i
Nupsit die ii februarii 17S2 Com.Ioscph Nappi nobili puellae Thercsi
Ercolani, sed eam in quadrienni concubitu deflorare non potuit Cunsu
lentibus igitur utriusque Confessariis, a thoro se separarunt coniuges' et
tamen per intermissos congressus inutile veneris periculum ad aliud sexen-
nium fecenint. Concordi tandem animo insteterunt die S inartii lapsi anni
1792 coram Emo Episcopo Anconae pro dissolutione matrimonii ob impo-
tentiam viri; omnibusque adimpletis praeceptis Bcncdictinae constitutioni
Dei miseratione, 1 per constitutum scilicet coniugum recognitionem cor-
porum, testiumque examen, definitive Emus Episcopus pronunciavit die
18 subsequentis iunii: constitisse et constare de antecedenti , absoluta et m-
nabih coeundi impotentia Comitis losephi Nappit et consequenter de nulli lati
matrimonii, locumque proinde fuisse et esse dicti matrimonii dissolutioni; atque
hmc delata ad EE. Vestras causa, rationes exposuit decidendi.
Regulam praemittunt Defensores coniugum, quod constito de absoluta
coeum 1 impotentia dissolvendum est ob defectum substantiae matrimo-
nium, , tque lis praemissis visibilem affirmant impotentiam Comitis Nippi,
ob organi cum vitium penis. Quatuor enim periti, qui illius virilia recogno-
veruti , uo sci icet Medici totidemque Chirurgi, uno ore referunt, venas
V - %anc< - ut erectionem impediant; ed un tnl
• wj!lasere °r^itlC2* no!1 f SHper(d)ile colli rimedt. Comitis impotentiam
vandis VuiiKV^r° t! pOttiitissae Thcresiae virginitas, quam servatis scr-
mulieris adhLTsdenr R^h n°Vm,nt °bstctriccs» <iuae Pro insPectif,ni'
tatis indicium licet caus 0bstetnces Parunt vtrgim-
utri usque coniugis seotim, ” rcddant sc,cntiac* Juramentum accedit
instructorum teftium^ro n^nus . tum coniunctorum Comius, cum
non consummato «titiat consan^umds Comitissae Lt
de probat ’ aatnm°Uio, ut requirit text. in cap. Proposuisti,
Strenue altera ex mrt,. n. c
nem umet virili'; n,,,--. ,■ ‘ensor contradicit matrimonii. Praesump^
tente per decennium ex can^ ln.', LT!Sim,Icin uxoris patientiam cum W
' 1 frtgta. et mala fu ac rigidiores proptefft
tmm . - -o dini
niantf
insuf*1
rdicamcn!l’
fieri adhtu
luxta iudiciales siquideivi ^ c°nsu I
ubtilem habet penem cotnu» i [°S rcv's*mum Comes Nappi, valdeqll<
<irco Pervaderc potuit vas muliebre. llul
.V. C. Concilii
16
membranam illam, quam vocant hymen, altius fortasse interiusque posi-
1'un disnimperct. Impotentium viri visibilem excludit ex perfecta penis
structura, de qua fidem perhibent iudiciales periti. Confessionem deinde
urget Comitissae Theresiae de aliquati experta penis soliditate (de qua con-
, niimr periti) cum larga seminis effusione, quae absolutam excludit imi
cniunt periti)
tentiam .
Ilis ergo perpensis deliberare dignentur Emi Patres:
■In constet de nulli /a te matrimonii in casu?
Die V) imuuirii IJ93 Sacra, etc. respondit: Affirmative
dilationem , et novam recognitionem viri , nihil.
Iterum autem proposita causa sub forma:
An sit standum, ve! recedendum a densis in casu ?
Die 16 martii /79. } Sacra , etc. respondit: In decisis.
[Thesaurus Resolutionum, toni. 62, p. 1-6, 47].
impo-
; ero
3885.
S. C. C., Amerina, 15 iun., 20 iul. 1793.
Impenso animo nupsit die 21 iunii 1788 Comes Aloysius Pontici nobili
puellae Gertrudi Melchiorri. Prae sua vero frigiditate inutiles fuerunt per
triennium et ultra maritales congressus, licet venerem excitare studuisset
medica arte. Querebatur hac de re uxor, sed viri et soceri amore Iudicem
adire distulit. Mense tandem apri li elapsi anni 5792 Sanctissimo suppli-
cavit pro dissolutione matrimonii, eiusque instantia delegata fuit Sacrae
Imic Congregationi. Vix inchoato coram Amerino Episcopo processu, con-
tradixit Comes, seque idoneum declaravit virum, etsi matrimonium con-
summare non potuisset cum renuente et inofficiosa uxore. Contrarium deinde
sub formali deposuit examine, favitque instantiae uxoris. Ad rem autem
Antistes ipse ex iudicialibus peritiis de impotentia testatur viri vera, reali,
perpetua et insanabili, ac de intacta virginitate uxoris: sacrisque pro nulli-
tate matrimonii allegatis legibus, negotium remittit EE. Patrum iudicio.
egulam praemittunt defensores mulieris de dissolvendo statim matri -
ntonin, ubi rectum ex perspicuis probationibus proferri valeat iudicium
ct ^mPnrent'a v*n riixta can. Quod autem . 29, Caus. 27. quaest. 2, cap. 1
. * f et mafefir Satis autem est impotentia, quae ex interiori
_ procedit c.msiu eiusque sufficiunt signa moraliter certa:
concors nempe sit peritorum iudicium de perpetua et insanabili
qui e:uritlUc in ramento confirment coniuges et ipsorum propinqui,
CX numcro nuncupantur manus. Duo siquidem Chirurgi toti-
Unoor^ 1 Comitis \loysii imperio Uidieis recognoverunt,
^ narL “ a^s0luU, perpetua et insanabili testantur illius impotentia. Licet
ad excitandam venerem adhibuissent, quae avrehhero fatto
non dft/orj* eensazione in un vecchio decrepito. Comitis tamen penis
noi 1 si ft rtl,t ',lu^tvo 0 srgtto di ereziaue , e ni' me no di tumef asione, cosi che
1 1 ombra, lluiusinodi autem impotentiam tribuunt muscu-
:66
Curia Romana
lorum erectorum paralysi, quae nulla omnino sanari valet art
accedit utriusque coniugis confessio de non consummato** *' Ud'Cla!is
quidquid in prima extraiudiciaU confessione de sua virili not ^
Comes per sfuggir le derisioni dei voigo , Et cum septima tandem ni! • 'm
rum manu depositio concurrit Obstetricum aliorumquc n..rit«n.!! P‘n?Uo’
n.tate mulieris, quae consummationem excludit matrimonii ocr*,?^'
cap. Proposuisti , 4, de probat, ^er tcxt- w
Certam contra non autumat Defensor matrimonii impotentia • •
ad dissolvendum Sacramenti vinculum ex praemissa canon iri ,Ut
requmtur Valde profecto de ea dubitandum sit ob non delatam "ili" ^
rdam ad Indicem post mensem aut duos, secundum cap \ ap
malefic. \ cnsimtle enim non est, quod cohabitare voluerit mulier *
potente viro per quadriennium. Parumque deferendum LVnc t- ■ Jnun‘
comugum, quum suspicione non carca? ipsorum convenrio ' VoTT
tione matrimonii, maxime quia de sua vir Livit nntli P • dlS,S°1U‘
r .itione, quae praevalet secundae ex cap C I" , ITTZlT f*
pariter non vacat iuram#»no.m - 1 ua' (!l testlb- Exceptione
pinqui mulieris et v iri cTm rT pr0f‘,ntlU0rum: sePtem “"tum sunt pro-
%k*. parte utriusque ^4*
Ac perfera »«*««■
tilia. Deliberare igitur d.^cntur R-mTt^ PCr C'Uadrie,ll’ium in“'
il C°i-M * mttitate matn‘nionii in casu >
mxta instructionem ^ ** ^ resPon^if: Dilata, et scribatur Episcopo
numerus quatuordecim imn^^ V*r' nemPe et mulieris compleretur
«que omnes iuramento confirmarem^ •* S?Cnf, .canonibus praefinitus,
gem verum dixisse, adirrrnlevi* a ’ ®ris,im^e S1bi esse, utrumque coniu-
quaeritur: An constet de nuflit t * " enuius Episcopus. Iterum propterca
Me 20 inlii m: SaZ f ******* ™ casu? * H
[Thesaurus **"?**' '
’ * °2* P* 1 59- 162, 184]. -4S
' < C r ry 3886.
• C. C.. Civitatis Castelli , - r,
1 ' a 20 iul-, 17 aug. 17W
S Imus Gualterotti ('• * 7
7' !' 4 ■' super m. );' : Judicio liberationi
^4°’ Pro JMfr Und° Canonicalis Praebendae ]
illius fi, nrT^ an°nicatus provenientia ^ »° ^as'n‘ evicta fuerant !><
mtu vend *1 r ,lastatIon*ni EE. Vestris ^ Pf^iciosam igitur vitand
eamdein ' • °|nunculani terraemohi S,UPP^ licavit Canonicus pro fac
dCm canontca!em praebendam^, ^ cum adnexo hortulo,
1 Cf n. 3ss7 *" antLS et praediola duo Capel
S. C. Concitii
167
•ae Canonicatui unitae, quam Orator institutam asserebat ab ipso funda-
re Canoni catus. Instantiae favit Civitatis Castelli Episcopus. Subhasta-
tione enim, in qua minoris vendi solent bona, utiliorem pio operi propo-
sitam dixit venditionem. Domus quidem et praediola (sunt eius verba);
quia iuxta peritorum a me electorum indicium valorem scutorum 240 circiter
conscendunt, tmuemque vix annuum reddunt fructum scutorum sex, longe
mitius praebendae reditus minuunt , quam ex imminenti exsatiatorum honorum
deliberatione vel etiam ex passivi census impositione decrescerent.
His perpensis rescripserunt E E. Vestrae die 16 iunii elapsi anni 1792:
Praevia affixione edictorum /uvore maiori s oblatoris pro facultate, arbitrio
et conscientia Episcopi iuxta petita , cum onere deponendi scuta 12 quotannis
pro reintegratione et ad effectum investiendi cum solitis clausulis. In secunda
informatione refert Episcopus, quod affixis edictis tanta inter plures fini-
timos possessores exarsit aemulatio, ut domus, quam cum pano adnexo
horto valoris scutorum 80 periti aestimarant, ad scuta 170 fuerit evecta;
bona vero ad Capellaniam spectantia et in scutis 1S0 aestimata summae
scutorum 203.11 acquisierint incrementum. Se a stipulandis tamen absti-
nuit venditionum instrumentis, ob diversum cognitum Capellaniae funda-
torem, Sanctem nempe Dignam, cuius bona allecta non sunt debito fun-
datoris Canonicatus.
Utilius certe est dimittere creditorem fundatoris per venditionem hono-
ram Canonicatus, quam permittere subhastationem, cuius nemo ignorat
mala. Maxime quia longe illorum aestimationem excedunt oblationes, ut
ex verbis Episcopi notatum est. Concurrente enim utilitate, alienationem
bonorum Ecclesiae vel pii operis permittit Clementina 1, de rebus Eccles.
>r»i aiten. Difficultas est quoad bona Capellaniae, quandoquidem veluti
provenientia a diverso fundatore, affecta non sunt debito Canonicatus. Ad
cavero Emi Patres advertant, quae in id observat Episcopus, Etsi enim de
sunplici ageretur permutatione bonorum inter unum et alterum Beneficium,
nec maius illud adesset valoris bonorum incrementum, ex quo alia sibi
capitalia constitueret Capellania, permittenda tamen esset huiusntodi
penmit.mo. A vestra igitur pendet deliberatione:
Hn' et Quomodo sit concedenda facultas alienandi bona, de quibus agitur
lrj casu?
25 tunu i793; \’on proposita.
Jf 20 lu^tl T793’ Non proposita.
r> • tP augusti 1 7 <} j» Sacra , ctc, respondit ad l. Affirmative iuxta votum
episcopi. M
[Thesaurus Resolutionum, tom. 62, p, 178-182, 19S, 200].
M
16S
Curia Romana
3887.
S. C. C., Amerina, 7 sept. 1793.
Resoluta fuit haec causa dic 20 iulii proxime Iprae teri ti 1 APPnt
Defensore matrimonii reproponitur sub consueta forma: * 5 nunc
A n sit standum , vel recedendum a decisis in casu?
Die etc. Sacra etc. respondit : In decisis.
[ riicsaums Resolutionum, tom. 62, p. 222 1
3888.
S. C. C., Leodien., 14 dcc. 1793.
ese 'rs: &™iumd baptismaiem c°di“m «
Dporfntap. n„ _ i • ■ . >runLt dispensationem postulat nubendi
Ex accurata U-udictwk Sv ? ■ W ’ qUa bm0» filioa.
sara^ssasaesaaBss
nunquam hactenus dtW^ ° V,dentur Su™™ Pontifices, dum
linea laterali. Huiusmodi irmrm a“Per P"m° cons;mKuinitatis gradu in
inter Ducem de Richcmr m- ispensationem denegavit Clemens VII
Henrici VIII -\nolorum R * ”atUra em ^‘um et Mariam legitimam filiam
9- Culpatut JK ah SrS- » 'T T *
germanamque sororem nm • .. 1 Martmus ^ permissi inter fratrem
^atal. Alex., ! Ustor. Eccles nm(Jnn’ se<^ eum ab hac vindicat impostura
Pa^ 34 ct seq., qui ibid., ai-t^ /o part’ 1 * caP* 1 * Hrt' 3’ num* 6>
sationem Calisti III, ex qu i c ^ *a^sam et*am demonstrat dispen-
tificis repulsam germanae °™GS Armaniaeus post expressam illius Pnn-
Gravk ' I1Llpsit sorori.
Cr, ^ jntrti notanda ee* ;n
n per Iosephum Tasset ex D j nostro themate circumstantia duplicis
tandum, quin incestuosam Brun* sus<*Pti. Valde siquidem dubi-
actem a animae suae et sororie ^ .m.Ve.t nt'fariamque consuetudinem eum
concupiscentia, ut ad paUiandnm* ltllin,‘ Adeoquc enim fervet utriusque
verint sponsandi media. p<m,i S‘! tLITl ‘ncestum turpissima etiam tenta*
jn ueendi novum dispensationis ^ Um tamen, num i usta haec sit eaus
D‘V' 1 h?™*> de non r,5,stcm„ sequendo scilicet sententia
M «mt/ww SmubdUl “*!«*. Quaeritur itaque:
" ‘ fra'v‘ ** ferali in a^i> ‘^‘nsat’<me *uPer Prlmo mnsm
' S<Ura' etc- r*pondif x . '3
1 1 hesaurus K..,ni„,: L M' %««*. 4
2’ P- 253-255].
i
Cf \
S. C. Concilii
169
3889.
S. C. C., Ferentina , 15 mart., 5 apr. 1
794
Peramplum in Civitate Ferentini Patres Conventuales possident Coe-
nobium adnexasque officinas et atria cum rusticis aedibus, quae muris
undique scptisquc Monasteiu clauduntur. Intra septa locus quidam exi
stit culturae ineptus, quem vocant hortum frigidum , ubi nulla unquam clau-
surae lex indicta fuit, et idcirco tam viris, quam feminis patuit hactenus
promiscuus accessus. Exterior horti frigidi ianua ad introducenda animalia
onera, proventus aliaque similia in commodum memorati Conventus inser-
vii. Dubitare coepit Ferentinus Antistes in pastorali visitatione anni 1780
et in novissima anni 1792, num hortus frigidus subjiciendus esset clausurae,
ideoque Vestrum hac de re postulavit oraculum, atque affirmativam ipse
defendens sententiam, ita rescripsit: Mihi videtur p> ac dictum horti frieidi
locum comprehendi intra septa Monasterii clausurae subtecta , cum clausurae
nomine communiter intclligatur totum illud spatium . quod intra septa Mona-
sterii seu Conventus continetur . Aliter vero sentit Procurator Generalis-
Locus (inquit), quem hortum frigidum vocant , non est cubiculis et officinis
Conventus ita unitus, ut huius pars dici possit , sitque clausurae subtectus. Prae-
lctus enim locus a Coenobio procul dividitur per duo interposita cavedia
seu atria, et separatam ianuam habet, ita ut hortum illum petentibus neces-
saniih non m, per Monasterium aut interiores officinas vel cave-
dmm, quod clausurae subiicitur. Accedit observantia, quod nec hodiernus
-piscopus per 40 circiter sui Episcopatus retroactos annos, nec ullus
unquam raedeccssorum suorum, neque Superiorum Ordinis quisquam in
0 n^i n clausuram esse, aut esse debere suspicatus est. Clausurae limi—
s statuere, aut moderari praecepta in Coenobiis R i larium ad Praela-
, U1 r inis Superiores pertinet, proindeque longaeva consuetudo,
.• ■ constanh exccPu Superiorum acquiescentia, propitium Patribus quat-
stioms exitum expromittit.
leve °P*n*° Cannnistarum, qui hortos aut domos rusticas a clausurae
sema Ajmpt‘ls f.tatucrunt» ita intclligenda est, ut procedat in locis extra
parittibi n^tCrn ex‘sttnt*hus. Dc locis enim, quae septis aut Monasterii
in id est teytn^l*ntl,r' nc,mo ciuh*tat, quin clausurae sublidantur. Literalis
nio. Si v- - US, m C ip* ^ de verhor. stgnif et communis Doctorum opi-
illum aditu° Cj^U| tus frigidus muris stptisquc Monasterii, si ad
Satcularib ^ k 3 Cn^ Per interiorem Conventus ianuam, prout
hac praeseUt‘3 f°^ein horto ad clausuram dari potest accessus, si denique
cbnversand’ ,m C ^ u,l,sa ’atroducta est clausura, ne Religiosis detur occasio
haberent ■ n CU,ITl cn,‘nis* quani in horto frigido a clausura exempto facile
clausuram .mcon^ruum Videtur consil ium Episcopi protrahendi scilicet
iuris disposit:0 U m *Pun1, ciuem de cetero sub clausura comprehendit
traria miO;u "M,!ni saru‘ vigilantiam atlhibere tenentur Episcopi, con-
1011 obstante consuetudine, sive ex Sacri Concilii Triden-
Cur ia Romana
170
tini monitis in Sess. 25, cap. 5, de regularib sive ex Utera recent' ■
constitutionis Regularis disciplinae , 1 qua s. m. Benedictus XIV v/0ns
instaurando constitutiones, sub § 7 clausula sublata et decreto irritanti
suetudines omnes sustulit permittentes feminis ingressum intra senti
sterti. Ex his igitur deliberare dignentui: * 0na~
An hortus frigidus comprehendatur sub clausura , seu potius servand
consuetudo super illius libertate in casu ? ' ° Sl
Die 15 martii 1794: Non proposita.
Die 5 apri/is 1794 Sacra , etc. respondit: Affirmative ad primam Dari™
negat tv e ad secundam . 2 1 '
[Thesaurus Resolutionum, tom. 63, p. qo-35, 67].
3890.
S. C. C., Sutrina, 12 iul. 1794.
Desperato lam naturali partu Fortunatae Gioacchini, advocatus e
camnTfi8: Ut ST*. Periclitanti “diutriccm praeberet manum. Fot
IS uter «rio1 6 C.Pr 'C''di' tra los:° Puhe ei il saSr0' Tum ea aper
chiaramente vcrtlce,m lnsPe!£K> che per quattro luone dita travet.
= scop‘T a °sni ,nemb,a,m nel tm,° ««*». 1»
sub c ™,;"' ,ne ?***>*> priusquam illi educendo manus admovere
emisisset Z j T'Za"dum «■»*. licet nullam sui partem ab
creatura eamoue su'npslt con m &“***« huttandola sui vertice dell
Et^ua^ num t ?■ m Pa,ns ■ « Spiram Saucii. Ama
mento declaravit, che “,Vcrtlccm<lue abluisset capitis, sub iura
»0» erano basianti a riba •<, } ^°VeZ'a t0ccare ]I vertice, giacchr li capel
expleta Baptismi collatione ‘ vL are,ldmte hll/fata sufficiente quantitd. Ha
pera viventem in lucem edidit n ™ ^ art'S ren}edia> <Iuoruin ope puer
validitate, institerunt narent*- ' ^ Knc quaestione de collati Bapttsm
puerum baptizaret* Voti' t ** Prelium, 11 1 iterum sub conditioni
Baptismum validum renut-m**1!11?11 ccsslt; ,>ar°chus, quum iam collatun
tis patre, delata res est ad ET? ' , nstant^ Bonifacio Gioacchini infart
pus ib Doctorum pugnam luti *ltrui!1 U1dieium, eamque Sutrinus Episco
ti one locum esse concludit mans u^i3m, iterationi Baptismi sub condi-
I unc sane Baptismum suh r» , • . .
ratum examen prudens ratio diihv ltIlonc reitcrari licet, cum post accu-
Hoc enim Sacramentum “ • . occurrat de iam collati validitate,
et Ordo, S. Concilium Tridentinr, lmcnmat cha»cterem, ut Confirmatio
dubio imprudenter fuerit renovatum' i”5' 7’ Can: {)' de ™eram., si cessante
C®^' foerurutn, de a post . et rei/ e / 'lnS ;icvipiens irregulares evadunt.
°ut. aptum. His praemissis quacren-
.S', ( Concilii
1 7 1
dum prae ceteris de requisitis ad validitatem Baptismi: materia scilicet
forma et intentione ministri. Praescriptam Chirurgus adhibuit formam
neque defuit intentio conferendi Sacramentum. Quoad materiam tara n
res adhuc in ancipiti versari posset, num scilicet tetigerit aqua verticem
capitis. Non obstante enim abundanti effusione fieri potuit ut aqua ev
vitreo calice delecta nullam foetus in utero adhuc latitantis partem sed
unum matris corpus abluent. At quatenus etiam aqua verticem tetigerit
capitis, ut verisimile est, subalterna adhuc quaestio praesentem casum affi
cere posset, quam Benedictus XIV, De Synod. Dioeces lib. 7) Cap -
sub num. 2, proponit: an scilicet reserato materni uteri ostio, quod puer-
perii initio contigit, \alidc baptizetur infans, cuius corpusculum etsi nulla
sui parte in lucem prodierit, aqua nihilominus saltem per siphunculum
tingi potest. De hoc quidem dubio in utramque partem disputant Theologi
et Canonistae. Si EE. PP. opiniones utrinque probabiles diiudicent id
unum sane conditionalem Baptismi collationem suaderet. Ad dubium vero
confirmandum in praesenti casu valde conferunt, quae in Rituali Romano
De Baptismo, sub § 17. disposita sunt. Ex his igitur decernere dignentui
tmi Patres: &
.1h Baptismus sit iterandus sub conditione in casu ?
Die, etc. Sacra, etc. respondit : Affirmative .
[Thesaurus Resolutionum, tom. 63, p. 163-171],
3891.
S. C. C., Parmen., 12 iul., 16 aug. 1794.
hTcdem an' '"l6 germanam sum» sororem
dcscen^ .n. ^ a”- ‘l rri; [Jl°ror.eo Bruni, substituitque per fideicommissum
S,''” mrCUl0£ eX m;lsculis- prae ceteris legavit SodaUC.
argentum N 'S Ieau erccto 'n ecclesia S. Ioannis Decollati Pannae
libclliK m;,rnc’ qU°d °.b,tus t5mPore exti turum esset, et imperiales
ai usque annu^bh nCnteiS conficiendis irarum Reliquiarum thecis,
ptT tot U1n bd aS ccntum Pr0 functionibus Maioris Hebdomadae
scutis I aura** cJUot *Pse vicisset. Deficientibus vero descendentibus ma-
quoridiamp c’ substituit Sodalitium cum onere triplicis Missae
^fissis cent°- Cn]nis /^c'i P1*0 Defunctis cum Sacerdotibus triginta,
Bchdoin iti i Uin L tr',nestr* in trimestre, omniumque functionum Maioris
uat ,n prepetuum.
obte
^n0 ’ r ' vi^iuuiu,
*n^n, i' *ure Sodalitium adversus heredes Bruni, ac post
u°rentani ludi-. *. ^ " — ,,w' — > — t
tr^osaciionem * S SLntcnt :inb consequutum fuit mense iunio 1792 per
iibus, Oneribu 'Uttl monetae romanae in tot fructiferis capita-
Stris poStl,1lru r,nVparcin autumantes hujusmodi hereditatem, ab EE. Ve-
riLI11 -^lissarum1 inClin,'t anno Sodalitii Rector et Sodales reductio-
I if b(iorriadae ^U° a ^ulllrmn' firmis remanentibus functionibus Maioris
Curia Romana
17 Z
Episcopus annuum praedictae capitalis reditum in scutis constituit z 6
quae sufficerent ad implenda onera, si dimetiatur Missarum eleenios' '
ad manualem Parmensis Dioecesis. Id censet ipse: ex perpetuitate onerum*
quae eleemosynam exigit ad taxam perpetuae; ex probabili imminutione
reditus, quia investiendo dicta scuta in bonis immobilibus, reddere ta *
tum possent quatuor scuta circiter singulo anno pro quolibet centenarv"
ct sic in totum circiter annua scuta 172; demum quia difficile et moritor*
fere impossibile esset saltem pro maiori parte cuiuslibet anni invenire
Sacerdotes, qui in se suscipere velint onus celebrandi nedum tres Missas
quotidianas, verum etiam alias centum Missas statuta die pro quolibei
e\ dictis quatitor Anniversariis cum sola eleemosyna manuali \taup r™
eludit fortassis etiam praesumptae testatoris voluntati consentaneum fore
devenire ad praedictorum onerum moderationem, inter quae potius mi*
nuendum esse numerum Missarum, quam delendas solemnes functiones
Hebdomadae Maioris,
Quaeritur:
^n\ei (lualtl°do Slt locus reductioni onerum quoad futurum in casu'
lhf 12 1794: Non proposita .
■ ^U ougusti i/tjq Sacra , etc. respondit ad l V. Affirmative quoad fun-
ctiones Maiorts Hebdomadae tantum,
[ I hesaurus Resolutionum, tom. 63, p. 175-182, 187].
3892.
S. C. C., Co//en., 24 ian. 1795.
J ?!.lis Umbrosae haberet un partmk
ip>i*,s filio nuf in J d,m‘^«nas ad conferendam Tonsuram Alberto
sura. Abbas potestatem ?JJ?steno educationis causa vivebat. Collata Ton-
gationem delata: ' non esse an*madvertit. Re ad Sacram Congrc-
Tonsttrae, et esse sectio Tefarm!,/ C°mtaTe de nuUitate collationis
tL'ber 145 Decm°nim, P* 1x8 a tergo].
3893.
S* C. C., Anconitana et •
',mtrinen.} 14 mart. 1795.
•tTfuga homicidii causa a C • %
duxttin Urbe Alexander Tofi o*n*t'*n**Q e'lts Patr*;l* Camertem uxore
l|b-i contulit Anconam ibimi* *'*<5e**a Enantium, Se deinde cui
adseriptus, et ipse nupsit aimo 1 4 °S filius inter praesidiarios milit*
ce Mt domo. Rediit tandem Ah v ^' .?C sm,),aarn artem in conducta exe
genitum Anconae Sanctem, damnam- V .^anienn,im* et Venantius pc
l)it ob commissum crimen ad
.V. C. Concilii
, mhs. Qua «e re, ui pum s» hmo eonauicrct, se m lamuiatum recepit misera
illius uxor; sed ob bonam indolem admissus fuit Sanctcs inter alumnos
Seminarii Anconi tani, ibique Primam Tonsuram et Minores Ordines ab
Ordinario accepit. A triremibus hinc ex gratia liberatus Venantius cum exilio
ab Yncona aliisque maritimis portibus, necessario adiit locum suae originis
Camerinum, eumque, relicto domicilio Anconae, sequuti fuerunt armo 1789
uxor et filius. Atque ex hoc orta est quaestio inter Camcrinenscm Archie-
piseopum et Emum Episcopum Anconitanum de promotione Sanctis ad
Sacros Ordines.
Advertebatur tamen, quod nedum Oratoris pater moram continuavit
Anconae post discessum Alexandri, sed uxorem etiam in ea duxit, et quan-
tam tenuitas ferebat proprii status, instruxit domum, in qua sutoriam artem
exercebat. Post passam immo triremium poenam Anconam fortasse rediis-
set, nisi pulsus ab illa in exilium fuisset. Orator Anconitano se adseripsit
Clero, in Anconitano institui voluit Seminario, quatuor Anconae perman-
sit lustris, et ab ea tandem, ut exulem sequeretur patrem, cis- essit. Haec
forsan accidentalem excludebant Oratoris nativitatem Anconae, animumque
in patre et filio monstrabant permanendi in ea Civitate, a qua eos abduxit
necessitas. Proposito itaque dubio:
An, a quo, ct quomodo promoveri debeat Orator ad Sacros Ordines in casu?
Die, ctc. Sarra, etc. respondit: Affirmative , ah Emo Episcopo Anco-
intono, cum testimonialibus Arc/iiepiscopi Camerinensis .
[Thesaurus Resolutionum, tom. 64, p. 59-62]
S. C. C.f Sutrina , 18 apr. 1795.
Clericus Paulus Biondi Capellaniam ab Alexandro Ziani in Oppido
Ireboniani fundatam adeptus est, mediante obligatione per contractum
transactionis assumpta adimplendi per alium onera; et Summus Pontifex
transactionem ac nominationem approbavit, adimpletis interim per Sacer-
otem omnibus oneribus. Postulavit nihilominus reductionem oneris Mis-
sae quotidianae ad tres hebdomadales. 4’
M de Capellania agebatur salis pingui, scutorum circiter 155, et factis
U.am detractionibus pensionis laxae ct manutentionis, congrua supererat
summa pro celebratione Missarum et aliis oneribus Capellaniac scuto-
rtim 6S; Insuper onera Capellaniac per contractum assumpsit. Qua ile re
proposito dubio:
>■ An, et quomodo sit lorus illarum reductioni et translationi quoad
1 11 turum in casu ?
Ide, etc, S
The
arra, etc, respondit ad 5. \rqafivt in omnibus
esaurus Resolutionum, tom. 64, p. 76-82].
r74
Curia Romana
m
3895.
S. C. C., Imolen., 16 maii 1795.
In executionem resolutionis Imius causae captae diebus 6 Septembris
n ~V ' „ vau^t ac aiebus 6 i *
an. 17S3 et io lanuam 17841 distributa fuit inter possidentes cnlUid™
sorte census eiusque fructibus decursis ad mensem augusti t-Se in * Pr°
scutorum 33. Aegre distributionem hanc tulerunt po^dent^U^Tr'
none mter omnes, sive forenses, sive incoli pro portfone‘eo1oniea S?"
nicah pro taxatione ceterorum omnium parochianorum et oro rem» v;™'
operis, quod inconcinne expletum asserebant. Diu post haec si?,?* °*?
‘ Cl intle Aversus eos relaxavit Imolcnsis Curii ■mu,', * '|Tli,'L
cxccutivum. Hoc tandem excitati, primaevas Sacr ap'r„ ^ ma^atum
varunt preces. " Macrae Congregationi reno*
et faX pSden3iZ°ad drtribUti0nem C0lI“tae «■** drenses
in capita, neque pn. recognitione oZrZArrl' P^° ‘lllUS impos'tione
quibus subesse debent nL! P Ag cmm de oneribus realibus,
ergo etiam coloni. Porro reprehendf CoIlect|IS in causam publicam,
insufficientia, aut arti adversum • eque«nt expleta reap tamen ta, velud
firmi tau-ni propriam patefaciunt’ q“°n,an} abhinc annis et ultra
I. An, et quibus S,7 W , ?'?pos,"s ira9“e dubiis:
Ii in uti collecta in casu ?
«r. de. Sacra, lTreZZ t^'1' d™ rec%ttiti°’>* °fcris in casui
votum Emt Episcopi. * <U * et ^ ‘ AfFirmQtive in omnibus iuxta
[Thesaurus Resolutionum, tom. 64, p. II0.„4]
>>030,
S- C. C„ Apuana, 20 febr. , 7<Xl.
Franascus Vasoli, Sacerdn, at»
utriuMjuc, quam rexerat Farbeki Dioecesis ex superextantib
ex ludimagtstri stipendio et fmr^L ** * ** CX *^ssanni1 eleemosvn
societatem iniit, er tl,“ , 'US Patr^onialibus boum aliorumq
rum mi e lucrum reportavit I tlJm Per cambia activa scut
on uent, ob illicitam negotiationem 10 t ^em°sy nis distribuendis ten
quaerebatur: g « * Sacram Congregationem dela
f* An constet de illicita ne t‘ ' lj
H • An, ct m qua summa , et rui f (USlii> Et quatenus affirmativ
ZiTfra' e,C- an' th‘,U ra,i‘“ti° fe casu?
A*n, Affirmative i„ sclll L Affimatit>e.
'"oectae administratae, "Wte ia Christi pauperes utriusf.
[Isaurus Resolutionum, ,om. 6j ? »
‘1 a7j • *
1 3^33
S’. C. Conci /u
'75
3897.
S. C. C., Ferentina , 20 febr. 1796.
Resoluta fuit haec causa die 5 aprilis 1794.1 Verum iterum PP. Conven-
tualcs sub patrocinio Advocati urserunt horti j rigidi qualitatem, eumque
similem dixerunt rusticae Regularium domui, quae non est sub clausura,
et feminis etiam patet. Maximam postremo vim fecerunt in antiqua obser
vantia, quin unquam ullum ex ingressu mulierum in hortum fuerit scan-
Jalum, nec esse potuerit ob supereminentium laicoruro aedium prospectum.
Reproposito hinc dubio:
An sit standum, vel recedendum a decisis m casui
Die, clc. Sacra, etc. respondit: In decisis , et amplius.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 65, p. 22-24].
3898.
S. C. C,, Civitatis Plebis , 20 febr., 12 inart. 1796.
Uno coniunctim testamento praescripserunt anno r 779 Marcus \nto-
nius el Ioseph Maria fratres Mazzocchini, ut omnibus post ipsorum obi-
tum venditis bonis, occuparetur pretium in Locis Montium Urbis, et cum
*loc fu.n^° s'mP*ex erigeretur Beneficium laicale sub titulo Beatae Mariae
Virginis Gratiarum ad altare maius ecclesiae eidem Deiparae dicatae in
Villa S. Faluchit. Obiit primum Ioseph Alaria, atiudque Marcus Antonius
anno 17^7 condidit testamentum, in quo idem institui mandavit Benefi-
cium, nulla facta mentibne investimenti. His stantibus EE, PI’ suppli-
carunt Sacerdotes Franciscus Brancaleoni et Stephanus Paolozzi exequuto-
res testamentarii ac Sacerdos Angelus Santucci nominatus ad Beneficium,
Prt> lenitate occupandi bonorum pretium in stabilibus et censibus, dum
am exeqtiutores ipsi testamentarii ex pretio mobilium et argenti crearunt
cenMint in sorte scutorum biscentum sexaginta, cuius irrapetibilis sors
occupari amplius nequibat.
Hacc autem habuit Episcopus Civitatis Plebis; Lex equidem, quae
respicit universalem rerum omnium hereditariarum venditionem ad Loca
ontiura comparanda, et praesertim in patrimoniis pinguibus, videtur
coninunt-;,‘ntI;l. et hoc pacto Beneficii ridrius escent maxime
• ‘ et. in praesenti agitur de paupere regno, quum universa haec here-
wtas Mazzoccha *
Jiscre
^ . ,ni n',n excedat scuta octoginta quinque. Deinde pecuniae
mtc7US.Urio c^atac quomodo sic facile repeti poterunt? Et facta
distrahe
«
Satjl!s>n?n susfinendo? Quapropter pro tuto fundamento dicti Beneficii
'«cerem, ut praedia et domus eiusdem hereditatis Mazzocchini
. vj uumuuu
qpotlush quod repetantur, eruntne praesto, qui Loca Montium
nf‘ dictus Locorum Montium eruntne uberes, et pares impo-
f- N 3885
*7fi
Cuna Romana
remanerent penes Beneficiatum; pecuniae vero interusurio datae *
tuantur, erogari debeant in emptionem tot agrorum iavorc- dicti V*
quorum fructus et annui reditus augeantur Rectori. Quapropter * •
i. A«, et quomodo hereditas Mavsoeehini sit investienda in 25**
Die 20 februant iyg6: A on proposita.
Die 12 truatS ,796 Sacra, etc. respondit aa i. Affirmative iuxta -r,
>scof>t. * 1 a totum
A
rrhesaurus Resolutionum, tom. 65, p. ^2-35, +Ji
3899.
S. C. C., Carnerinen., 23 apr. 1796,
” — ■ M tS-* W'
Cu£ TxETf Bencficii f Mari“ dc Casprh.no decreta fuerit fav
Clcnu Nicolai Carucci nominati a Communita, c Canriliae ct 0,Jm
a Capitulo Lateranensi, contradictorem habuit Clericum Simonem \!
chetu, q,„ 1, tem egit, sed victus recessit. Deinde collitigantes Iudicem co
, n v7 ’ Tmnt' dccretum Possessionis favore Carucci co”
nomine H COntrjdictori M«chetti scut
fuerunt instrumentum concordiae ,nhacren‘“. anno t794 stipul
conventa 22*^*** ,****“«*% quamvis admittere,
tamen, quia Iudcx comn ^ ? tqualem speciem malam, animadvei
non per partem victam vi^T^V**^”' S°luti°”em scutorum i
madvertit tamen, quod , V. PY victncem victafc faciendam: ai
Carucci iudieatutn esset snh v c pertmentia Beneficii iam antea fave
tionem et ad Parcendum 10 ^aec ad redimendam ulterioris litis ves
randum te KateST* eSpcn.sis non ad ac.,,
simonia. Ex eo tamen uu! s vero Binus Livizzani, pandidit votum p
nominatione, praesentationi. , a‘iacms Poenum ius ad rem habebat, *
exeeutoris, illud maius non C arum «xpeditione et sententia ludie
chetti. Proposito igitur dubio* miJlt ro^Ur cx concordia et cessione Ma
An sif consulendum SanctL h„n *
covrordtUc tn casti? P^ohdttofte ^ Te / cotivahdflUoi
■5« P- 7T ~75J •
3900. *
S* c. C., SenntralUen
P„ S n‘> 23 apr. 1796.
^vpnanus Ioannes Antonius c 1 ■
nepotes Dominicus et Ioscph anno r ’astianus dc Ciprianis coniniqui
, 'ir,ae Misericordia Castri 11 1 V donarunt inter vivos Societat
ecclesu ct solo Lateranensi erectae * .V**"1 P atr«"ae Collcgiatae in cM
‘ ’ salmas quinque terrae arativac olivat*
.S’. C’. Concilii
77
pro erectione unius Canonicatus; et Sodales omnesque Canonici solemni
stipulatione acceperunt onus duarum Missarum qualibet hebdomada,
necnon Officium Defunctorum in festivitate S. loannis Baptistae, illudque
semper adimpleverunt, ac rite etiam implevit modernus Canonicus Sanctes
Benvcnuti per annos vigintiquinque, qui tamen ob redituum tenuitatem,
annuente Sodalitio patrono, suj j> h avit pro reductione, habita potissimun-,
ratione servitii choralis per hebdomadam.
At Canonicus percipiebat annua scuta 21.37; detractis scutis 10 pro
Missis ad manualem, remanebam Oratori scuta 10.62, quae cum distri-
butionibus quotidianis et extraordinariis satis videbantur in Castro Belvi-
derii. et satis eousque fuerant Oratori per annos vigintiquinque, quin
propterca obesset, quod rerum pretia evasissem cariora. Insuper onus
duplicis Missae hebdomadalis ex contractu acceptatum impedimento erat
reductioni, cum praefatus contractus haud manifestam praeseferret iniqui-
tatem. Proposito igitur dubio;
An, et quomodo sit locus reductioni Missarum in casu ?
Die, etc. Sacra , etc. respondit' Negative.
ffThesaurus Resolutionum, tom. 65, p. 79-82].
3901.
S. C. C., Leodien 28 maii 1796.
Defuncta Maria Theresia Lixson-Noppius, fidem nubendi dedit super-
stes cius \ir Dionysius Collard privignae Agneti Xoppius, quam in primi:
nuptiis ex Ioamie Baptista Noppius obita uxor susceperat, camquc cama-
iter etiam no\it. Orta hinc suspicione probabilis illius graviditatis, publicis-
que inter vicinos obmurmurationibus, \ icario Generali Leodicnsi, absente
4piscopo, supplicavit Parochus Dionysii pro dispensatione super impedi-
mento primi gradus affinitatis lineae rectae, ut cum privigna matrimonium
^ s,^va auctoritate Sedis Apostolicae, ad quam (ob Gallorum incur-
.]"‘et)^^cpseni Civitatem) omnis praecludebatur accessus, nec prae-
tis C atUr * um..c^*l,s Patere. Precibusque Vicarius Generalis annuit, atten-
imnr,r-Cl,I1r\t'in^*s va^e urgentibus et rationibus in libello deductis,
E '0rat°r'bus saU,tari P«ni,emia.
faciem'^' .r ',1^orc llu',lsce dispensationis inter Dionvsiuni et Agnctem
Wniupcs l ^u' Ue matrimonio* proleque suscepta, moniti tandem fuerunt
lierunt tC * 'llS nuB*tate; ac supplices propterva Summum Pontificem
apostoli - r Lllls^cni nriatrimonii convalidatione, et quatenus opus, pro
ficcm ^ ^P^nsarioihe. Retulit Vicarius Generalis ad Summum Ponti-
catiotuni ^ nsationem concessisse ad evitandam praesertim praevari-
^^mpliifn * ,Cons]1 lendum eorum saluti, et ne alii pravum haberent
Sanctitate ,nil,triM1,,ni' nulliter contrahendi, setl firmo animo implorandi a
Atque insi C$tra re atao dispensationis confirmationem absolurionemque.
^anuiabilcm ‘F ^uot^ ni®i dispensationis gratia eis concederetur,
yol inccstuosamquc vitam agere continuarent non sine summa
12
Curia Romana
17^ Curia Romana
infamia, gtavissimis scandalis, evidentique salutis oericnln*
vanduia esset, quod in casu denega*»* vildc S.»umT "
desperatione abrepti coram municipalibus Officialibus rnatrim ,n* nc
traherent, ‘ n,UITi con.
Precibus ad Sacram Congregationem remissis, eas EE PP 1
Episcopo pro informatione ct voto, auditis, etc„ ct interim referat, If,""1'
pore contracti matrimonii, dc impotentia recurrendi ad S. Sedem de
hde Oratons, et mtenm mandet separari assertas coniuees usaue »d . “
causae, transmissa copia dispensationis. Vicarius Generalis, absent^T
Episcopo, rescripsit: Preces pro parte Dionysii Collard et Agnetis I.lht
nae Noppius sibi porrectas in supplici libello hic adnexo contentas ™ , ,
subinscrtis d.spcnsattonum nccnon matrimonialibus literis veriHte ol
inniti; pro tunc realem ct absolutam recurrendi ad S. Sedem
tennam praefatos Oratores Apostolico-Romanae religionis veros c. W^
m bona fide versatos esse, benevolentiaque S. Sedi, 'revera dl™L !
ter eorum summam S. R. E. submissionem; ac interim illos tmrari l'
l: m*
monio iuxta Sanctae Romanae Fr t P. USi>imum' ^od cx praedicto matri*
iam nata sit ^l^euhSwtf ntUS Celcbrat0 ac omnibus ■*
consulendum videtur Sacram Cnt?01’ ne.Cnon iratorum saluti prorsus
ut praemissa attendere ac ideo di "gre’a.tlon<:,n enixissime deprecatur,
opus ex integro benigne eoncede^^^T'" C°nfi,™U'e’ **" <Iua*““
Advertebatur vero aunrl p ■
dispensationem ac Do'ti„i ,,, ,i ■ 'P^oopus concedere poterat huiusmodi
non suhsistriram! cf traT ** Vio Arium adductae
subsistebat, quod privipru,. informatione reticebatur. Haud porro
videbatur, quod dispensationto , ^>raeSnatK) sequuta fuit; neque subsistere
dum liberum erat commercium ^P°re erat accessus ad S. Sedem,
satio. Vera autem ct Drinrmoi' ^ arura» Per quas petipotuisset dispen-
oinmnu fuit: ut vitricus nempe \1Carium retidta temporalis
negotium, quo dissoluto uni iir . 5na uidmsum servarent commune
totiusque commercii competebat- esercnti, pars mercium, aedium
suarum et industria tantum vivi» ^fax.ls?11Tlumilue utrique opera manuum
>’bus in libello. Nec itaque C\ nJ' *’ m crcdatUr damnum, ut dixit Paro-
bona contrahentium fide ac J^?Umpta ,n codcm dispensante facultate.
f0» n >• ' natrimonium consisterT™! i" T’"ibus Sat'ri ConcilU Tridentini
mn^ ictionem ac potestatem non . ' am error> ignorantia, bona fides*
Utu u> concurrat coloratus et errn^ CrUnt non habenti, nisi in co saltem
piscopus, multo minus eius Vieni-^0/111^3 ln P°PU1°* Nullum autem
nce endas matrimoniales disnen- !^S’ co oratum habebat titulum ad
proponuntur- “'^pensationes. His
1 . '• lls itaque perpensis dubii
* . An nt consulendum Sann;< - ili
""" D"mvsiu«' Collard e, AgMt"nxZi,C Jn™lidat‘one '«“trimomi contracti
N0ptnm « ««? Et quatenus negative:
heu. XXIV, * m„,n
S. C. Concilii
'79
II. An, et quomodo sit consulendum Sanctissimo
*' A-;.».,* nm/lue nffi ni f nit c linvnc jjj
II. An, et quomodo sit consulendum Sanctissimo pro dispensatione suter
impedimento primi gradus affinitatis lineae rectae in casu? F
Dic, ete. Sacra , etc. respondit ad I. Negative , et ad mentem.
Ad //. Negative.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 65, p. xii-jiq}.
3902.
S. C. C., Brixiert 27 aug., 17 dec. 1796.
Ioannes Franciscus Pcgorino annorum quinquaginta, exposuit Curiae
Brixiensi.se dubio haerere, num sua filia EI isabeth, pluribus ab illinc annis
iam vinculis matrimonii devincta, fuerit Baptismatis lavacro regenerata
Nam ipse moraliter tutus erat, quod Obstetrix ad difficile puerperium
Catharinae uxoris accita, festinavit quidem periclitanti foetui Baprismum
legmma m eo administrando adhibita forma, sed aqua per illam effusa
haud vere ac physice corpusculum tetigit puellae in utero matris; quin
etiam Parochus aquam adhibuerit, cum caeremonias tantum supplevisse affir-
maret Pcgonnius. Quaerendum hinc erat, num posita collari Baptismi nulli
tate nullum pariter necne fuerit Matrimonium ab Elisabetha contractum
Licet enim Baptismus sit ianua, per quam aditus patet ad alia Sacra-
rrenta, non desunt tamen 'canonica iura, ex quibus excipi potest a regula
matnmonium. Ponderandum itaque erat in casu, de quo agebatur, num
contraxisse censeretur EI isabeth matrimonium in fide Ecclesiae, ita ut
Mctmiljm Doctorem Angelicum actualitcr etiam acceperit Sacramentum
refeioMsuhTd dC """- n * ?hristianis Pontibus nat.;, et in Christiana
tJfr 5* b fid* ““P?1 BaPt,snu instituta: ideoque fidem habuisse vide-
,rilL 7!Cn,!1Matn”°'lii'. illud^e c°ntraxissc in fide Ecclesiae eum
Habuisae ,[ °tndl’,<lllod Chr‘Stus instituit, ct fideles faciunt in Ecclesia.
Bantiam!, i tu;:;m,s censebatur Baptismum flaminis, quod unum est cx
*Wtar GIOSSa °rdinaria ad “P' 6-P' * Hvbraeos,
« actuaUter MnV et sail£'nnis; valideque propterea per illum
Pfcttt canonirnm°n1UJn-’ UL Sacramentum» contraxisse. Aliter suadere
namabsohirt- 1 Ud miPcdimt’ntmn, quod vocatur cultus disparitas:
ehumeno :rr£ lbet«r coniugium.b^pilsata:'aim'^ bapti^;.«Mte:efte#
te.C aratl,r- Neque ad validitatem huiusce Matri-
enim triplex sit- T?rsi!an m themate valebat Baptismus flaminis. Quamvis
de consecrat ).J‘1P^lsnuh'' 111 notat tamen Glossa in cap. Baptismi vicem ,
Barninis et s m r ^ ’ tri!l non sunt Baptismi Sacramenta, quia Baptismi
tantritionern \-iuUlniS n°n ^unt accedente verbo ad elementum, sed per
Uaum cSt Sar ' ,m<^Ut ®aPtismi, vicem supplent Baptismi fluminis, quod
videretur in rati icterum, si Matrimonium Elisabethae irritum
naturalis ct ciyT^ >llt ranu utL validum tamen foret, uti contractus pure
Quaerebatur ' 'S S1U Ut h‘gitimum coniugium. His interim perpensis,
j *
raudus Baptismus sub conditione in casu?
i
iSo
Curia Romana
II. An constet de validitate Matrimonii, seu potius sit rcnovund
con-
copo
sensus in casu?
Die 27 augusti 1796 Sacra , etc. respondit: Dilata , et scribatur /<V
i texta instructionem. JPU
Curo autem ex novi ter deductis saris superque constiterit de validi,
Baptismi, reproposito dubio: Vd«aitatc
Die 17 decembris 1796 Sacra, etc. respondit ad I. Neeative „
Ad II. Provisum in primo. ^gatwe, et acquiescat .
[Thesaurus Resolutionum, tom. 65, p. 209-220, 296].
3903.
S- C‘ C‘; Atbmganen „ 21 ian., 11 febr. 1797.
J5 p Perniciosis pustulis, nuncupatis vaiolo, valde Clericus Ioannes Bao-
ista Bertolozzi laesus ab puero remansit in brachio dextero. Facto coraL
caeremoniarum Magistro et Chirurgo experimento, eorumdem relatio ad
eio towSS tranS,m;,S.Sa cst' atelue h“<= habet: « II di lui bj
. amcolazione dell omero, ove s’ariicola il cubito e radio
alza il Sr: °fS1 ficcati pcr deP°siziane rimasta dal vaiolo. M
pu6 awicinare il brLcioTlh^lf ‘stan7a di quattro dita. Egualmente non
e quattro dita nienteT/x ? * l* im.M?ra* che nc,,a *Stanza di un palmo
mente Particoiazionc della mano ^ dritta* r<*tandogli sola*
Domine non sum dignus non 7T per f°rmare ll seg™ della S. Croce. Ai
tanto 1'articolazione della mano- 11 ™an° al pett0» ma piega So1'
ed appoggia stillanto Ia sinUtm^i^0^1110^1 PU6 collamano destra-
labbra, pu6 prendere fostia- nnn COrporale’ e Prorogando il capo colle
non colla mano sinistra, senVa COn?YDaare d sangue nel calice, se
porsi sotto il mento Ia oitcm r r • eform,t^ ben vcro pero, che non puo
dritta alia sinistra il cai:(,_ 1 \ Pure necessitato di passare dal Ia mano
Episcopus ob ctrici lPh " dUe Purifi^oni ..
stabat, servitutem, necnon ec^] ™°reS seduJamque, quam Ecclesiae prae-
temque votis Oratoris asseuii(U|L|iaC Eurgetti necessitatem, utilita*
dert' posset, impense favit pi ' ..ispens'lt‘,)n, ni. ut ad Sacerdotium ascen-
Missarum, eaque prae anmfetia 1I?.upfr gravata erat legaris
Sacerdos Orator fieret . Omne «V. am, lans adimplere non poterat, nisi
Ium, si permitteretur eius ascen™ pcncuJum ahcsse videbatur et scanda-
An sit consulendum Sannic?; *S ** Sacerdotium. Dubium est:
rasu ■ n° Pro ^pensatione ab irregularitate in
1 1 annari i /707 • \r„„ .
I februnrti 1:1: proposita
Oie
Oie „ februarii /,nV <T‘ pr°l'os"°-
[Thesaurus Resolutum ' ****»•
S. C. Comitii
3904.
S. C. C., Brixlen,, 11 febr. 1797.
Quum nundinarum tempore sc contulisset Caietanus Vernem a Civi
m Brixiae ad cauponam Pauli Claudini prope Gallorum castra ibique
vidisset infantulam ex catholicis parentibus, Daniele Cederi Genevenis
et Aloisia Surde Galla, eam ob elegantem formam a parentibus petiit obti-
nuitque loco filiorum, quibus ipse carebat. In illa autem dixerunt parentes*
quod ebbe V aequa battesimale ne! campo di Perpignano da una donna • ma
di quest' aequa non semhravano troppo quieti, c tanto Puno, quanto Valitam
pregarono di far la hattezzare, e mi la sciar ono la liberta di congiarie il nome
Brixiam igitur reversus, atque exhibito testimonio cauponatu Antonii
Fontana, quod eo praesente, quando ha conscgnato t! Signor Daniele Fredissi
(verius Cederi) Genevrino la sua figlia al Signor C ac tam Vernctti. e li ha
detto, che li donava la figlia coi patto di far la hattezzare al Sagro Fonte, rem
Verncttus exposuit Episcopo, ut de Baptismo infantulae deliberaret, et
oraculum Sacrae Congregationis postulavit.
Mater autem puellae sub formali examine haec deposuit: « Alie dieci
orc diedi alia luce la bambina, cui diede 1’acqua battesimale la suddetta
al evatnce, non ntrovandosi preti in qualia citti; ho inteso ed ho veduto
olli miei occhi proprii nella stanza giacendo in letto a dare 1 'aequa batte-
7ki'S, ancora la forma: «■ baptizo en nom de Per,
di «JL v- Samt ^¥nt' dando 1’ncqua sulla testa della bambina in modo
al nrJfV 1 m anchc mio marito ed ancora uiCaltra donna. Mio marito
dicta m**e a Patlto nella mente, ed ha perduto il cervello». Unde prae-
roffavissfnr % i contradixisse videbatur, cum ipsa et vir antea Yemettum
baLx*nl*' flJatlalatteXX<tre, cisquc filiiun donaverint coi patto di farla
utera Je nq ^ S0Cr° F°n/€\Ycnim quia in tradenda etiam infantula dixerat
ideoauc n/enS| Cam a^u*sse ^ aequa batiestmale nel Campo di Perpignano^
acnua m ■ U 'nim Pot‘us scrupulum tribuendum videbatur, quod di questa
de validitati» R °^rino troppo quieti ,* nam dubitabant fortasse rudes homines
f°/ patto di f T')™ a Sacr° inuustro non collati, et ideo filiam donarunt
An comt td ,.te?*are a! Sarro Fonte. Proposito igitur dubio:
conditione in /at Baptismi, seu potius sit locus illius iterationi sub
Die> etc. s/"
Qd seci tndam nt* < tC' riS^ottdtt: Affirmative ad primam partem, negative
t hesaurus Resolutionum, tom. 66, p. 26-28].
i8’
Cui ia Romana
3905.
S. C. C., Aesina, 15 iul. 1797.
Ad sacculum XVI unus in Cathedrali ad Aesinomm omnium
tioncm erat Fons Baptismalis. sed pauilo post Concilii T -a E'"Cn‘
quatuor aliae per Aerinum Episcopum Gabrfelem o Mol inldtu^f"
runt suburbanae Parochiae, nimirum S. Mariae de! pL" Tu
propmqu,tatem Civitati et Cathedrali donata non fu We
aliarum Parochorum infantes- et trie 'T ula.tivara ^Ptiandi
Ut praescribi nequeat p“Xn^ °J ,Ua baP“
lativam Cathedrali cui rtm , !>' ' , Praesertim cumu-
rendi Baptismum aliarum Pin , 9uot ammodo innata illa facultas confc-
rum Episco™ e^steXs ,mm m f Ve‘Uti Sub cura 'W
allegavit obLrvanriam cv suTs Zeh - n *&««*** . «**» fc «
asseruit, semper eius dccessoriXk ‘a lbu,s u>n*» « quibus conslare
chiarum infantes absoue t, ^j1110 ,d75 baptizasse aliarum Paro-
vantia pmescriZ X hu Z°T At<>ue ex «■*■■■* <*»
<am huiuamodfXZdinTrnTs C Tf™ diXit’ neque subla-
Duos namque S. Synodus in praescribenda^'0’ H' Cap' '3’ * r^
guit casus: ubi nemne nullis r> cs\r beIU a 1 arochiarum separatione disdn-
nullae omnino Z22*^*%«*** «rcumscriptac sint finibus, et cura
populo tti certus proDriasnn/p ,CaSU mandavit> ut (Episcopi) distincto
rem que Parochum assignent- in ?^las urdcuique suum populum peculia-
tatibus, ubi nullae sunt Paro l" - Cr° mandav*t> llt Eoe ipsum, in iis Civi*
tibus quibuscumque privilemU^ ’ ^amprirTlu!n flcri curcnt» non obstan-
irritantem restrictam sustinui* 'o C0JlsuetucEnibus. Plane igitur clausulam
Cumulativum insuper Jus b.mr?WCt1US Cathedralis ad secundum casum,
ynod° Cardinalis Cybo anni r a- q411 1 desumPsh cx asserta Dioeccsana
caP- 2\ " 'v ’ tn‘ 10> n* 9 et in altera Synodo 1741,
Ursit contra ^Parochus S Mi * * 1
nemo alienos baptizare valet m .^ano dispositionem i uris, cx quo
cuius cura existunt, Idque etiamei ^ de ^cenha Parochorum, sub
athedralis, et _ Metropolitanae nili r 1 ar°cho agatur Ecclesiae Matricis,
^eri^en^‘lm d*XJt assertam rnn, a?-**Smum dds conferre praesumat.
, . . _ m * *
^ .uu rccc
('st 1 1 , r. 1 p * *
1 !Uns dispositio,
S. C\ Conci f ii
18
3
filiali agitur Parochia, in qua iamdiu, servatis servandis, existit Fons Bapti-
smalis: nam in hoc casu baptizare nequit Parochus Cathedralis subditos
& 1 B ]) 1- . — ■ «rfc. I- I ■ '# "fc & m « 'HA T -. Hh ■ n I -m m ok. _ _ - - ■ .. . . '■ # -mi ■_ -m-
3H*w**^- * * ’ -v ^,hvuvuiuii3
huiusmodi Parochiae, pro quibus lavacrum est proprii Parochi.
Cumulativum ius baptizandi cum reliquis Parochis Urbis habet Paro-
chus Basilicae S. I ctn, sed illud habet ex privilegio, * quod deerat Acsinae
Cathedrali. Proposito igitur dubio:
An Parocho Cathedralis Aesi i cumulativum competat jus baptizandi
subditos Paroeciae in Tcbano absque licentia proprii Parochi in casu ?
Die , etc. Sacra , ete, respondit: Negative.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 66, 142-14;].
3906.
S. C. C., AJbinganen 20 ian. 1798.
Ita Clericus Franciscus Antonius Lambcrti a sinistris claudicat, ut
testimonio eius Parochi sine baculo deambulare valeat. Se tamen ex hoc
vitio irregularem agnoscens, Sanctissimo supplicavit pro dispensatione,
ut ad maiores ascenderet Ordines; precibusque ad Sacram hanc Congre-
gauonem remissis, Albinganensis Episcopus retulit, quod facto coram Magi-
stro caeremoniarum experimento, comperiit, infirmitatem in Oratore clau-
dicante esse huiusmodi, ut ipse ad altare accedens, admodum aegre possit
geniiHcctcre, ac non sine periculo proiiciendi patenam ac caetera, quae
calici sunt superimposita. Siquidem non potest surgere, quin dextemm bra-
emum terat ad latus, tamquam pro fulcro; neque ullimode potest utrumque
Tdriti CCtere’ <lu*n ambobus cubitis innitatur. Adesse insuper ait defor-
„ scandalum aliquod, mea quidem sententia, generat in populo ,
wrW* r rfft ^t ,el"efl(^s Pr<iestat impedimentum . Atque in haec conclusit
tum -f>h t.7 ei~,nn ,afot optwus est imbutus moribus , ac ecclesiasticum sta -
Utffitos n Cr CU^It y Sr(1 nu^a adest Ecclesiae necessitas , neque , quod sciam ,
JJ* * *
omni IT ™ ^ilcr‘hch miiestas ministros exigit venerandos, adeoque
in periculum >n ^artC cor^P°s*to^> ut neque scandalum praebeant, neque
Nullus Episc ft,aLr*r m* St0r^a adducant. Qua de re Zacharias Papa in can.
dationem VP-' ^ 1 ’ ^ C0,1Srrrai- statuit, permittendum non esse cele-
*mpediti br'1'h^^ aCerdot* pedibus impedito; ct in similibus terminis
Sacerdoti in A/h' erie^andum consuit Sacra Congregatio dispensationem
luoad Sacerdotes^ ^' 77 '* 21 *;inuard !797-‘ ita autem sancitum est,
quoad simpliciu.. exercere nequeunt ministerium, multo magis
Cm cricum, qui ad saecularem valet redire statum. Potis
^ 3.
^Pentu^^Q ' ln< ,n' ° IvP‘scopi nulla est Ecclesiae necessitas, utilitas nulla,
exercitio, sacro r it0ri ascensus ad Sacerdotium cum defomti eius ministerii
unuI,ie periculo. Ponderare tamen dignentur Emi Patres,
Cf. v
:
184
Curia Romana
quod Orator optimis est imbutus moribus, ac ecclesiasticunZZTT
menter cupit. Dubium est: tatum vehe-
iJrt/ q"°m0i° Ht c01mdcndum Unctissimo pro dispende ab in!gu.
Die, etc. Sacra, etc, respondit: Negative .
[Thesaurus Resolutionum, tom. 67, p. 24, 25].
3907.
S. C. C., Sedunen 24 ian. 1801.
In Sacrorum Liminum visitatione praeter cetera postulata •
scopus Scdunensis: Supplico itidetn pro facultate aua multae fit r P '
receptae, quae de Jure alias ad
applicare poteram S “oZnis^caZs Tt^ ^
^rPmtc^ 3S rncm !°“endam a™tiae ausjticion^
* nf.. vc.PfaS ecc^ae t S^T ** pH\” **’
igitur, nutn reacdifieirin C* 4 ■ • * 2^’ caP* l^* ref ■ Ponderandum
valeat fabricae ecclesiae ut ei n? epiSCOpa!1® (incendio deleti) aequipami
currere insuper deberer' m lluoclue c°nciliaris dispositio applicetur. Con-
stat), ut ~ cP‘scopalis inopia (de qua Zen non con-
Synod. Diotccsan. lib. apphcat,om multarum iuxta Benedict. XIV,*
petitioni Episcopi’ temnor-,!^ «°’ Sp' x* Et m.casu’ T110^ annuendum esset
nempe Castri, ut monet idem pJ ,eb^Sratia» «sque ad re aedificationem
be rationi proponi™ S*“d‘ XIV ’ c*-. n. 3. Vestrae ergo dcli-
. , pt. t: zi TT/ae m‘ha'
7 ridemini. pom.it ad ///, Servetur dispositio Sac. Concilii
thesaurus Resolutionum, tom. 67, p.
3908.
• C. C, Tr/car/cen., , 6 ma;i
I meter Canonicorum Om> t - * ° ' ,8°
Cathedralis ex praefixo numen U«Ua *?'ero et*am const.it TricariceDSM
Inveterata in ea Ecclesia vi^r , m’ 9ui participantes vocantur.
parfictpantinm ea lege, ut primo -m Kt,K” recipiendi Sacerdotes in album
tssarum quoque ratam ad numen * !P^S Ecclesiae nedum inservire, sed
applicare debeant absque stipendio f ptuaginta vel octuaginta circiter
'■umenti* caetcri participantes luerit K aliis massae communis efflO-
in «sentibus debims ad insta r alinnt f ^ ®tphwtiones dc caetero clioro
p‘>re haec invaluerit consuetudo i (t ! pcrcipit nov iter receptus. Quo tem*
-institutionibus, in quibus de ea^T'"0* C:iret Ecclesia peculiaribus
rCta LIt ?ratuito Participantium servir' ^ ^f).tller*tJ ct Synoidalia quoque
° *n primo receptionis anno altum
•S. C. Concilii
‘*5
servant silentium. Hoc tamen non ignotum, quod decessores Episconi latU
in sacra visitatione decretis consuetudinem huiusmodi reprobandam puta
rint, licet prohibitione posthabita Clerus participantium ad veterem morem
redierit, quin rescin queat ob flammis consumptum Archivum Episcopale
utrum aut ipsi, aut successores novis decretis sententiam mutarint *
Qui fricariccnsem nunc regit Ecclesiam, autumans narratam consuetu-
dinem deviam a bac. C oncilit J ridentini censura in Sess. 24 cap t , j
re/.. Vestrum de ea sub infrascripto dubio requisivit oraculum' quatinus
de cactcro consuetudinem ipsam reprobandam visum fuerit EE Puribus
declarandum saltem rogat Episcopus: permitti posse, si fructus eiusdem primi
«11111 ad heredes Sacerdotis defuncti, qui primo illo anno (rucribm caruit terti
me statuatur, cum id s,t potius differre, quam auferre. Capitulum vero censet
Indentim sanctionem inapplicabilcm esse Tricaricensi Ecclesiae sive
quia gratuitum servitium praestandum primo anno per novos participantes
nullatenus reale est, sc prorsus personale, sive quia consuetudo inducta
sitin augmentum divini cultus. Hunc vero morem ultro, libenterque Sacer-
dotes ferre monet, cum quidquid lucri eis primo anno adimitur, satis sit
compensatum subsequentibus annis in aliorum receptione, et compensatum
quoque sit in casu gravioris infirmitatis: si enim ex ea inhabiles ad Sacrum
faciendum reddantur, Capitulum exacto sex mensium spatio Missas ad
im&pum spectantes celebrandas sibi adsumit, eioue sine ulla diminutione
raZTCS “ 'SSanlm ‘egatiS aliis9ue *“ksi*e oneribus obvenientes
Consuetudinem porro in augmentum divini cultus invectam de-
Ii,” P" S"? Saccr^os accrescat ecclesiae servitio. Distinctionem
missis ■ I I VI at tpiscopuf lntKr scrvinum reale et personale. Caeteris enim
cT^-' Una ce!ebrati.° Mlssarum sine stipendio, quam ferre debet
quaedam in anniun ‘uxCa ipsum considerari potest, tamquam traditio
titulo debetur^r* ClUm aP*ftdl eius pecuniae, quae Sacerdoti eleemosvnae
nequit pluribus^xTa^r^r^ n' "1“m "Cgat' ^ aCqUa l""** moderari
obierit* nnrr . ‘UMS* ut si quis post peractum gratuitum servitium
consuetudo ” 'c,]ctur» nc “n Perniciem et decrementum divini cultus cedat
luCtohtiir(t;crrteme0.lim,°* Suo Parf spontes gratis serviunt, cum non
nibus abesse* n Utl?neS d,ebltas iis, qui intersunt, possunt a sacris functio-
gratu i ta pertesus \ irr*p°ssibilia adnumerari placet casum, quo quis
ribus sc abstin ^ ,bSae celebratione, ab iis applicandis pro ecclesiae one-
tudu nceein r Ca * c ^rauclaretur fundatoris voluntas, simulque consue-
•I,,, ', , Oc7s‘on«n foveret. Quaeritur ergo:
TVjf QricendaJff^-0 j’ i0nsutit,^° vigens in Cathedraii Ecclesia
itandi primo ! ^<U {,rdotes tn numerum participantium sub l ege prae-
Qneribus absoii^) &ra[ultum Ecclesiae servitium et satisfaciendi Missarum
Diu H .ullQ $Hpendio in casu?
Die n fai" Avw proposita.
torti. 1 (>I ^<,( ' el ' etc . respondit : Rcproponatur cum voto D. Secrt -
f thesaurus Rpcr,ilt,.- , " «r.
iCf v Resolutionum, tom. 67, p. 11S-12O.
iN‘ V)12. j
C Ut ia Humana
186
3909.
S, C. C., Barcinonen ., ii iul. 1801.
Morbo qui a Physicis trysipelm nuncupatur, Frater Kminanuel a S,„
cnssima Tnn.tate e Furni, . Ordinis Carmeli, an, n, lixcalcca, orum Civit ;
Barchmonensis, qu, m Ordine sistit Diaconatus, elapso tempore afftrn
adeo crus eius smtstrum divexavit, ut in praesentiarL illud nullo n n
flvcu re valeat. Pro spirituali solatio, necnon pro utilitate et eommod,, Rd
gioms, cui adscrthiiur, Orator ad Presbyteratus Ordinem ascendere
verum eo quod dubitat, quin ob praedictum impedi, m in uenu“ L ' '
3ES» ”b hW « Supremo Senatu dispensado^
Barchinonensis Episcopus, etiamsi de morbi referat perpetuitate
;rnris ad pm** 8anit;m m s£^; X
Cathedralis cens?r* insanabilem: subdit,
rimentis, quod etiamsi infelix Crwnnk** , • * rcPetit,s deprehendisse expe-
bene vero cemiflevioL C°f10b’ta sinistrum non valeat flectere genu,
verna Tiumissim u“-
nt: rate mr sbk. - si
■ibet immunis sit i^SriS K^cfuSlST SC^ * *
irregularitas statuitur? Nulla ouidem Gnnon,c® sanctlone l^tc impedimento
numquam genu sinistro requiritur «L nuIT bacr°sanct0 Missac sacri!'n"
quam Coenobita bene peragit Et SC<- semPcf Kcnu dextaro,
nn imt.i. ■ sinistrum llcc-
claudicacio in
Idtur deformitas, cum nec ned!* 1°" huiusm°^' claudicatione notabilis habe-
dum indigeat. Igitur ctiumi nt '^ne”’ IUC baculo ad standum vel inccden*
dotalem potest exercere' nofcahir^ a ^rct claudicatione, Ordinem Sacer*
adest, quare nec irretml irin n<!n ^betur deformitas, scandalum non
Frater Emmanuel ir«S* **™***: Caettram, si EE. Putribus
cautelam eidem concedendflni jo1* videbitur, dispensationem ad
buntur: , e non dissentient. Igitur decernere digna-
An ut consulendum Sanctissimr, *,.„/• J
^ie' e(c. Sacra , cfc. recondit ■ irr isPtnsatl<m* ab irregularitate in cusu?
[Thesaurus "m !" ** *
’ • ”7^p. Ilj-KOl
»V. (i. Concilii
3910.
S. C. C., Albinganen., 12 sept. 1801.
Affinium ainicorumquc ope et suasionibus Petrae Albinganen. Dioecesis,
anno 1787 Matrimonium in faciem ecclesiae celebratum fuit inter Stepha-
ttum Christophorum Bosio atque Annam Mariam Boassa. Sponsus Ianuae
morabatur, ubi chirurgiae operam navabat. Pro sponso itaque Matrimonio
tamquam Procurator, accessit loanncs Pogallo. Matrimonium rite contrac-
tum, ut suum plene assequeretur effectum, vel debebat sponsus Ianua
ad sponsam, vel sponsa Januam versus iter aggredi. Nihil horum evenit.
Sed infausto sidere paucos post dies utrique sponso turbantes perveniunt
delationes, quae in dies augentur: uterque enim incusabatur dc minus
plaudenda particulari quadam affectione; coniugalis itaque amor in odia
se convertit, ita ut neque affines, neque amici valuerint coniugum animos
conciliare. Stcphanus vero certior factus, quod sponsa ex prava consuetu-
dine partum edidisset, furore excandescens anno 1 793 Anglam ascendit
navim in longinque diversurus; traditis tamen duobus procurae mandatis,
quae iam ab anno 1790 exaraverat, ut coram competentibus Tribunalibus
promovenda instantia super dispensatione a Matrimonio rato et non con-
summato rite posset agitari. Sponsa interim iam capta amore divitis euius-
uam adolescentis de eodem loco Petrae, adeo familiariter atque impudenter
cum illo conversatur, ut universo populo scandalum pariat. Tandem Ste-
p ani Christophori Procurator non minus, quam Sponsa, opportunum
uxerunt preces porrigere s. m. Pio PP. VI, enixe postulantes, ut aposto-
ea auctoritate dispensationem a Matrimonio rato et non consummato
uj-u gere dignaretur. Remissae fuerunt preces ad Episcopum pro infor-
tionc et voto, auditis omnibus interesse habentibus, ct confecto processu,
f . • tcin substantialiter forma constitutionis Benedictinac, Det rnise ~
talione, 1 *
D *
Di')cces’C/Pl'S lr,msrmsso Processu» in epistola EE. PP. rogat, ut a sua
diu mC nn <s< l>nf>d< scandalum amoventes, atque iis , di quibus agitur, iam~
obUi‘, y>imam Vlfa,n degentibus, ac per heluatu m mortem ruentibus , hunc
Nullu ***** *>an<}udhtatt$ ac salutis portum aperiatis.
ct non Uin .'' t St ^ub*uni> quod Matrimonium, si fuerit dumtaxat ratum
pTro constatrnmatUm' ^08s*1 Summi Pontificis auctoritate dissolvi. Satis
pariter seo ' <lntV ^tr‘,n()n'l|m se numquam vidisse coniuges, et constat
haec ontnj?UU Matrimonio nunquam simul ct in eodem loco deguisse:
oriri potent61'^ auntur ex processu et Episcopi relatione. Quia vero dubium
dies J5 circiti^011 tLmpus’ 9uo sponsa, oppido Petrae relicto, lanuam per
simul tonven tluo teniPore suspicari licuisset, quod sponsi
t,Ir Per hraj at^ banc eliminandam dubiecatem satis consultum vide
hUm depositiones m ‘ ^
Cf. n.
s in processu relatas, atque Episcopi relatio
31S.
I
i 88
Cuna Romana
nem, ex quibus evincitur, quod tunc sponsus i em a multo temnor, A ,
navim conscenderat; sponsa insuper comitabatur ab amasio « lam
iratre, qui nunquam illam reliquerunt. I-Iinc etiam in non admiiren i.f?Pno
thesi, quod sponsus Ianuae adesset, impossibile ferme erat i' po'
potuisset cum sponso convenire. Praeter testium in processu
depositiones excludentes Matrimonii consummationem,
ris luramcntum. ’ cuireaani MuIie-
Causae porro ad dispensationem obtinendam debent esse
nab.Ics atque ad sensum Canonistarum urgemissimae. Putat vero coni,™'0'
Defensor, ciusmod. causas esse recensendas: implacabiles in inici i? ?1™
Odia, minas atque interneciones, quae evenire nossem nl ”que
dispensationem utriusque coniugis satis constat C°nSen8u in
tae d^“ “ri ~ P- P*
deducit: defectum jurisdictionis hi Judice’ nui S’ null‘“f m Pro«ssus
sum confecit, atque deficientiam n.f ^ l;lb^pISC0P° delegatus proces-
invenitur mentio in effonrnta-ijw^ ftIatrijnonii, de quo nulla
Episcopo, ut saltem in <J.h F C,S * *fU’ cum satis c*arc iniunctum fuerit
QuoadC-iusl «ruro disn ‘bUS, ^ llc”di®"“ urvaretur,
esset concedenda dispensatio0"-"'0"0 b'CtaS s' Pct>ta
sanctas Matrimonii leges peccarun^nnti ^ probabiIiter utri{3ue contra
compendium pro patruis criminit * ^ hUS C*Uam can°nicam punitionem,
quomodo sit ''P"'- °e™ EF~ PP ’
pr° **»•**’" ‘ Matrimonio roto e,
de quo agitur. - respondit . Affirmative, attentis circumstantiis in casu.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 67, p.
205-211].
3911.
C*» Nullius S •
** 12 sept. 1801.
Ap Innocentia X erecti >
bium Collegiata Ecclesia, cuius Par ^artim Xullius prope Vi
snisqiie heredibus et successoribus n "atUS r‘neipissae Olimpiac Pamphi
adtnbutus. Redditus omnes ^ filiis fuit in perpetu
nicd us Locoruin \b,nijuni jT- fr ct aerario assignari consistunl
one apitulartum et Sacrarii einr.i^C Um cst’ 4ll°d cessata horum pere
are> per aiuuim omnibus oneribus - cessaverint. Attamen Capi
expotutt; pressi tandem inopia licot anibus redditi'
rct smgulis Dominicis caeteri^! ffi? ******* in populo gi
deatmarunCf de proprio suppX;; 1 ,tq’US teth Missas atque VeSf
S Conon PCr spatillm circ'tcr duorum anno**** !’',stils’ nle°. ete, R«
b- Conregatiom libellum praesentat Um Tand^ supplicem
quo petunt absolutionem qi
S. C. Concilii
189
praeteritas omissiones , atque dispensationem ab omnibus oneribus donec
fructus Locorum Montium restituantur. *
Preces de more remissae fuere ad Vicarium Capitularcm, ut super
illis referret, atque interim demandaret Canonicis chori et sacrarum fun-
ctionum reassumptionem. Canonici monito obtemperarunt usque ad prae-
teritum mensem iunii. Requisitus etiam fuit Emus Protector ut super
iisdem precibus animum suum aperiret. Quae Capi tu lares exposuerant
veritati consona affirmat Vicarius Capitularis; quo vero ad ’
celebratas inquit: « si e trovato, che ii totale delle Messe lette e non sodi-
sfatte ascende al numero di 1313, non comprese le Conventuali, quali ascen-
donoal numero di 762». Emus Protector in omnibus assenritur n-h tinni
Vicani Capitularis.
Neque lege Ecclesiae, neque voluntate fundatoris saltem praesumpta
neque demum aequitate Patrono incumbere videtur onus providendi defi-
cientiae reddituum Capituli et Canonicorum Ecclesiae S. Marti ni usque
ad fructuum Locorum Montium restitutionem, quia a die erectionis usque
ad praesens, dominium atque bonorum administratio penes Capitulum
resederat indepedenter a Patrono. Stante vero hac libera consignatione
s, bona pereant, vel minuantur, Patronus ad supplementum non videtur
adigendus ,uxta theoriam Benedicti XIV, Do Synodo Dioocosana. lib. 5
op. u t., num. 33. Porro praetereundum non est, quod si Parroni hono-
ntiUB pnvdegusque perfruuntur, premuntur etiam gravissimis oneribus:
corruant ^Tv““ reParare «9«« «dam ex integro reficere, si
mum ac debriZ °,mn,bUS ad,ic,atur onus suPplcmli diminutioni fruc-
«w At teenuae: honore, et piMkgi. longe superabuntur ab oneribus.
redditibus BeiScii pZ’no P.7eEendat,.oncre Astringuntur subveniendi
quaest. - et r-m , ' atl mopiam vergat: can. Decernimus , 16,
evanescat’ vel . N ^°m? de ture Patrofl‘> paritate rationis, si praebenda
tore Patrnnnc imm*nuatur, ut congruos non valeat redditus suppedi-
congmum cssediplSUCCUrrendUm aCligi deberc videretur; rationi quoque
'«commoda. Itaque honorifico’ eiusdem Sentiat et
eorum et EccleJ <)nu$ providendi deficientiae reddituum Cimoni -
in casu? UU ' ‘ arttnt usque ad reviviscent iant Locorum Montium
[)ie lf*^t)St\hS0I: ^0n ProPoslto'
^ hunc effere nS /8° 1 '^acra> * lc' respondit ad I , Incumbere Patrono,
nnniii rediir/u ser^t >r^l>lnfran^f tt,fj €0 esse scuta 20 singulis Canonicis et
Pdtnae classis ° ‘ Wt ’ <U^ ^US festos de praecepto et ad omnia Officia
aurus Solutionum, tom. 67, p. 182-192, 222].
190
Curia Romana
3912.
S. C. C., Tricaricen., 12 sept. 1801.
Ad normam decisionis captae die i > iulii proxime praeteriti *
mtur haec causa cum voto R. P. D. Secretarii. repropo-
r>ie cfc. Sarra, etc. respondit: Negative in omnibus.
[ hesaurus Resolutionum, tom. 67, p. 221, 227-248].
3913.
S. C. C., Fabrianen 19 dee. 1801.
PI‘aeter Can°niC;miS P*- erecti°nis alii adsum
Arabrosi instirnm ’ ?U°S Canonicatus ab Hortensia Piccinini
fructus Sacrario -mnfi ^ tcmPorc vacationis decurrunt
obS chri rbcmlam dic 27 m
suscepit Post triVnn' Seraphmi, ad eiusque titulum Sacros Ordines
promotus fuit ad ali„m “ gratIa apostolica signata <& 19 aprilis 1S00
die .S ma« ,Soo fc S.anom.catum sive rf/LL. Quare
patrimonium sacrum ,Canonical:,'s possessionem «actus, camdcm sibi in
Pontifex contulit Clorir f<?avlt.’ rea|Snata priori praebenda, quam Summus
Protinus in^ Caminicl S . ^ ** ** iUnii a™ »**
nicum Righi controvpre* apiini antecessorem et successorem Cano-
ratis post dimissionem nu ^ SUpcr f'ructibus huius Canonicatus matu-
collectionis possessor p c ,enim esse contendit, licet dc tempore
contrario sibi debitos putat ex eo § .''csicrit- . Canonicus vero Righi e
tempore recollectio fructuum incidit p0SSKicbat Canonicarum, quo
Relata ad Sacram hanc p .
remittens iura a collitigantiK ®^eKatl0nem querela, Fabri anens is Antistes
vestramque expcctat sententiam ?? m?.c dcdact;i> suo abstinuit iudido,
Canonicatus considerantu - i * eraphinus nititur regula, quod fructus
dum servitium iugiter Dri\ merces °neri$ ct laboris, adeoque
minus ad ratam servitii Jeb ructus> qurmvis pendentes, ei nihilo*
ncni* Nititur etiam Constim»/11*^1 lu*ta nonnullorum Doctorum opinio-
terea addit^ fructus Canonicih V t^ Babrianensis, cap. 3. Prac-
illius titulum SS, Ordines susceo fV addld*Candos etiam esse cx eo, quod ad
quare pro munere nonnulla no/1 t ad,moido Hactenus abstinuit Ricinus,
Beneficiams quidem super R0 fi • J
fructus et ad instar usufructuarii h/ 1C- ^audct tantum iurc percipiendi
non tamen percepti, finito usufmrn^/j ^Ct' Fructus vero licet maturari
usufructuarium. Hanc regulam nonn/]liPn’Pri?^rium Pertinent» non
Beneficiato applicant, qui <
au
Cf. N
JQoX.
S. C. Concilii
— —
morte, aut cessione seu resignatione relinquit Beneficium. Hoc enim casu
fructus attribuunt successori in Beneficio, qui tempore perceptionis fruc
Wum ius habet in solo. Quae sane Doctorum opinio fulcitur ex const*
Iulii III, edita anno 1550, cuius initium: Cum sicut. * Hisce autem nihil
adversari videntur Constitutiones Capiculuros, quae loquuntur de Canoni
catibus primae erectionis, et de distributionibus quotidianis singulis horis
canonicis adnexis, quae certe debentur cedenti vel resignanti ad ratam tem-
poris praestiti servitii. Multoque minus negpdum facessit Cone. Trident
cap. 3, Sess. 21. In hoc enim cavetur, ne quis ad Ordines promoveam/
nisi pacifice possederit Beneficium, quod iuxta taxam synodalem ad decen-
tem sustentationem sufficiat; numquam vero statuit, ut qui cessit' vel res/
gnavit Beneficium, ad cuius titulum promotus est, is percipiat fructus
pendentes. Si haec posterior sententia EE. W. arriserit, tum statuendum
erit pro qua rata , et a quo tempore successori Righio fructus debeantur
Nam fundatricis dispositio interpretanda non videtur de fructibus penden-
tibus, qui post possessionem novi Beneficiati sunt recolligendi. Ex his
oritur dubium: &
An, et an et pro qua rata, et ad quod tempus competant fructus anni 1800
lawmcatus Ptcctmm Ambrosi adiuncii in casu?
9 Dlel etr' Saera* etc' resP0f]dit ■ Affirmative favore Seraphim ad dum
10 mati ,
[Thesaurus Resolutionum, tom. 67, p. 306-308].
3914.
S. C. C., Forosempronien., iq dec. 1801.
wT!PrT ?°StUlat; Ut. ForosemPronii Paroecia inops S. Rocchi trans-
chiali abest S*"* Pm Alde.brand' . quod parum ab ecclesia illa Paro-
prehendit Can 11 ^* C e^ato episcopi Palma ditatum quinque edam com-
SmSST ■ Bianchi crcetas- ^ vero provideatur
censet lepatnm p 1 stlPei^bo Capellanorum (quos necessarios existimat),
candfo1 et rCr ■ ,;a ma ct ^ilPch;mias Bianchi esse in hanc causam appli-
quod Paroclu» C * ^ ucendas, medumque exponit, ex quo consequitur,
«cut. fio et leparn/1^11! * SIt sccunda ^-ppellania Bianchi, annui reditus
Cjppellania cum^enJ 'Z' ^ UU 43 3 1 ’ Primo vcro Cappellano relinquitur
CaPPriIania Bianchi ^ '° ^ P^t lcrea eidem applicatur quarta et quinta
sidet tertiam C \ 11 n.ni11 redltus scut. 24; item Cappellano, qui iam pos-
tUr cx lepitf, n 1 an 1 tim Bianchi, quae dat annua scuta 60, assignan-
s 1 alma scuta 12.
. ^lunctum fuit p
,actTct» quae nc • *piSLt,Pn» Ut auditis iis, quorum intererat, multa pare-
Qithedralis C^Sana ir‘lnt ad huiusce rei cognitionem. Capitulum qui-
ecclesia Parochia^'0^ ^te renunciavit Episcopo ius nominandi Rectorem
la 1 ’ Bocchi; hic vero, cuius sustentationi satis consul-
* Cf- N- 84.
in
1
Curia Romana
I9Z L>urta Komana
tum aliunde est, ultro curam dimittit; Cappellani Bianchi assenti,,»*. , .
reductioni Cappellaniarum. Carmelitae tantum aperte repugnant tUr 1UlC
sant de suo iure decedere, si Paroecia S. Rocclii ad Oratorium \)^ ZT
brandi transferatur, quo nempe eveniente casu ipsi in legato , .
tuuntur. s ainia su»Sb-
Episcopus reprehendit dissensum Carmelitaium; deinde affirmat .
ad perficiendam exoptatam Paroeciae 8. Uocchi translationem
stam pubheumque S. Aldebrandi oratorium alia non suppetant media
Prima dubii pars pertinet ad translationem Parochialis. Sane Tridentim™
■>'7 C,P- 7, * «/-. eo tantum casu probat translationes t|MO ' "T
1« fatiscens aut omnino reparari non possit, aut non suppelnt m^db ld
onenbus impares sunt, praescribit idem Tridentinum in Sess.
* re/, scilicet per beneficiorum unionem, primitiarum vel decimarum
quod dum Episcopus affirmat, non ^T^t^ Tec^sS
ct leeati pllma ^nnl ‘ .rCq“,ratur' Cappellaniarum Bianclti unio
cap X r,te Perficiatur, scilicet sessitas Parochialis:
de praeilend. ; et ejJJ, ,TcoZm T ptT0^hn0nm: caP- ***** »
quae fiunt a /W/J r .qUOrum ln'erest: cap. Tua nuper, de ili
necessitatem affirmat F Cment' “!•""*• de excessib. Praelat. Quoad Parochi
vem“ "°n “CEdit -»“-5-3.; utili*
sulitur nui alifer 'iiK-- r* ’ * . ^ saluti animarum parochianorum con-
tandem adest Capitul sPl”tua^^us omnino destituerentur; consensus
■ani ffiancht unioni et etiim Capp.1-
dirimere dubium: armehtani. h,s dignentur EE. W.
in casu? ‘ s" 1"a,s lr«nslaliom et unioni ita ut sit consulendum SSm
• * Bd “
3915.
S. C. C„ Fulginaten., 2 , a„g. , 802.
Geminas Cappellanias erecta ;» n n .
■ lispelli et de iurepatronatus eiuiem C a Tr*3 Ec.clcsia s- Manae Maiori:
ter Septimius Mancini oui r.„m r ‘ ^ 1 P08stdebat anno 1 66 1 Presbv
dote ex tribus praediis, quae ManiinS" ^ Ut ailcta Cappcllanianm
fac ore Capituli, Cappcllaniac eriucrentur rcscrvato iurepatronan
Cuius votis cum consensisset C ,nit„i„„ Ir;hl ' "dam Canomcalan,
lacta est, et probata praecipua lex. !n ’ ' Tl Ordinarii ere*
us imposterum a Capitulo faciendi*- i ancmius indixit pro collariora*
(■an">u< i t’ Priori pro tett ' possano ii Capi'
tlte ,nUl persona sir tunsa di Maestro
S. C. Concilii
193
di CappcHa o di Cantore, anali successori in detto Canoni cato si ano tenuti
ed obligati prntare il loro sermzio 0 sia di Maestro di Cappella, o di Cantore
oratis , in tutti li luoghi , tempt , ed occasioni, che bisognerd alia Chiesa.
Vacato Canonicam, die 27 maii 1801 Capitulum nominavit Sacerdotem
I ntlericum Trabalza. Duo tamen huic impedimento erant, ne Canonica-
tum obtineret, imperitia in cantu contra fundationis leges, ct retentio alte-
rius Beneficii sub eodem tecto . Quare dispensationem postulavit a Dataria
quae tamen concursum per edicta indicendum duxit. Tres tantum, ait
Episcopus, produxere se postulantes: ille ipse Trabalza , quem Capitulum
nominavit, Clericus Hilarius Ramagnini, qui aetatem agit annorum septem-
decim et post vacatum Canonica tum initiatus est Clericali Tonsura, et
tandem Franciscus Tomassini, decem annis natus, qui nondum adhuc
inter Clericos Ecclesiae nomen dedit.
Dataria votum huius S. Congregationis, haec vero informationem Epi-
scopi exquisivit. Arbitratur Antistes, neminem ex Oratoribus voti com-
potem fieri debere, eo quod nec in uno illae qualitates et requisita concur-
ant, quas nimis diserte donationis leges i ubere videntur praecipue circa
artem music? lem. Iam vero T rahalza artis musicae omnino ignarus est*
Ramugnini vero et Iomassim primis musicis rudimentis salutatis vix ma-
num ferulae subduxerunt, quippe qui ambo in puerili aetate constituti.
His accedit, quod eo tempore, quo acciti concurrentes fuerunt ab edicto,
uterque puer clericali qualitate carebat.
1 resbyter 1 rabalza alterum Canonicatum consequutus ah hac lite
recessit. Redit igitur controversia ad Tomassini um et Ramagninium. Cuius
uvore su relaxanda supplicatio, quaeritur in primo dubio. Ex fundatione
requiritur una persona virtuosa o di Maesti‘o di Cappella o di Cantore, quae ad
anunicatum nominari debeat. Constans autem in iure est, quod nemo Be-
- C7 consequi possit, nisi praestet ea. quae in fundatione praescripta
-nin PISC°PUS ve™ Putat- prorsus hac qualitate destitutos esse Roraa-
^ni””11 U . omassinium, sed hoc opinione sua ductus affirmat. Nullum
suam . ra^r.nis^m experimentum in cantu* Nihilominus Tomassinius
calltTit - r^am in ^Ctin,:u prf>barc satagit testimonio eorum, qui musicam
deberi nm l.mPen^am evincere studet adversarii sui: quare contendit, sibi
nus inseiV 'tl°p:rn t"m’ tll,*a peritior in cantu, tum quia Ecclesiae hac te -
ewni essere * . °^ra numagri 1 iiius plurcs testes adducit, qui deponunt
al canti) \ i ">fo il,l(i dolce e grata voce e di btiona maniera e disposistone
e rso i f\„un j musica c che potrd vieppiit perfezz iotiarsi, tanto piit , che
SwtQ di S M 0,,J^,!tC0 Rani agmnt , attuale Maestro di Cappella della Colle-
annorum s * ^a^!°rt' di S pello. Praeterea Ramagninius aetatem habet
Sess. ^ r_ecim; llu:u> Beneficia consequenda idonea est ex Prident.,
jn LaP* 5* «e re/.
rtiia cluacritur, num favore Tomassini concedenda sit dispen-
* v[Uii indicet itf n ^ , # # # rf
aetate annoru 6 1 U 15cne‘icmm ecclesiasticum consequi possit, cum ei in
Haec autem <.ecem impedimento sit allegatum decretum Tridentini.
*romasalnius si* tenia *lua*stio pendere videtur a primo dubio. Nam si
va.Vf * clua'i"catus ex fundatione, tum haec erit idonea causa,
Curta Romana
194
cur concedi possit dispensatio; si contra Ramagninius sit rm-ilifl
hic aetatem habeat legitimam, eius iuribus praeiudicium inf Ca^s’ c,Jm
per dispensationem quam postulat Tomassinius. Proponuntur'"! S5*
. An, et cuius /uvore sit relaxando supplicatio in casu l
U. An at locus dispensationi favore Tornassem in casui ?
i Jit1, etc. Sacra ctc, respondit: Ad l rt // v„.,
[Thesaurus Resolutionum, tom 6S, p .74-^
3916.
S. C. C., Anconitana, 30 apr. 1803.
die 3 februarii
Cum Parochus in p^S^ffirt “ ^ *"•** i"^
Pf’ '« Paroeciam S. loannis disniemhraret et C m' '“i ''C"" ^
Mmtagnoli constitueret tamomm n. ’ n Cjppe anum amovibiJem
Ciam in ecclesia S. Mariae noVam(iuc Paro'-
novae Paroeciae suburbio et nnn,. . • j \ °satore cogeret, assignato huic
decretum episcopale diei 7 aprihs Ita factum est per
ms, Presbytero Cioccoli E\ hac ,m 1 . tum min!mc citato Parocho S. Ioan-
* -liqua esset pa“ urtna Pnro *?«*”*“« K“* Parocho S-
Tandem Parodms “dh^e ™ ' attamen carcbat “»Rn,a.
S. Congregatione reintegrationem^d ^ -Carere putans’ deprecatus est a
quod dismembratio aperte nulla * Pnmaeva iura parochialia cx eo,
tor Ancon it anus in sua inform^^ ‘ Edemus Episcopus Administra-
sufTragatur, modumque prooomt* "arrata confirmans votis Parochi
iun. reddatur, eum n' ,vo Ze„ **!* ■*■«** divi loannis ad sua
S. Mariae Posatoris, auia viv oncre aJtquid subministrandi Cappcllano
ferat Parocho quoad omnia ac* v‘tam providetur, ut opem
partis rusticae Ecclesiae Posator’ necessaria sunt ad spiritualem utilitatem
Ordinario cx Tridcntino V nS
cedat ad dictas dismembrafiones!-^1 ’ C3p' * ref‘ datur facultas, ut pro*
runt causae idoneae ad dism^mk *• nuif7X Rectoribus. Idcirco, si concur-
in audito Parocho facta. Causa ^ncm’ ca quidem servanda est, licet
c Paroecia, quae late patebat ner a« concurrcre videtur statim ac agebatur
sia duobus lapidibus distarent oiS™"?*/61 ut «moti ores incolae ab Eccle*
tur c ismembratio, locus esse non ' lusta c°ncurrente causa facta vide-
chus S. loannis non prorsus carent «f maxime cum Pa
Ji cessis a Canonicis Lateranensibi^0^^' -^am ex 'nccrtis et ex *
on^e excedunt congruam Conciliarem^^5 PU imnua‘ SCUta 235- 43. m
ntra hacc Parochus CioccnU u
a iter < isrucmbrati© fi.it ah Episcopo °L pnmutn 1,1 ***re statuit, quod
^hcetadJubitis solemnitatibus et ai,!?' * s/ Canonibus praescribit
•' S!C ut S, Congregatio in Cassans? !> l iUls’s> dismembratio ipso
*’ 3 et 17 decembris 1740. 1 "
1 cr. v „
* AS
II
.S'. C. Concilii
solemnitates requiritur consensus Capituli Cathcdralis ex cap. 1, de his
quae fiunt a Prae I at., et citatio Parochi ex cap. 1 , de reb. Eccles. non aUrnand.
Quamquam vero a Tridentino permittatur dismembratio etiam invitis
Rectoribus, attamen non ex hoc excluditur, quod citandus sit Parochus, ut
illo prorsus inaudito dismembratio decernatur nulla, quemadmodum defini-
vit S. Congregatio in Marturanen . , proposita die 24 ianuarii 1739, 1 et
resoluta die 9 septembris 1741. 2 Praeterea contendit in facto, quod nulla
fuit causa, quamobrem dismembratio fieret. Nam remotioribus incolis di
Monlagnolo consultum erat per Cappcllanum Curatum iam ab anno 1570
constitutum; qui vero in suburbiis habitabant, non multum ah ecclesia
Parochiali aberant, et via non erat aspera, sed plana. Remota vero magna
difficultate itineris et incommodo parochianorum, deficit causa, cur iure
dismembratio expleatur, maxime cum per duo fere saecula nulla fuerit
parochianorum querela, nec constet, quod ullus Sacramentis destitutus
occubuerit. Cum ergo dismembratio irrita sit, hinc danda estrein tegratio
«► vel magis, quod licet ipse Parochus S. loannis percipiat annua scuta
23543. nihilominus, ut omnibus oneribus faciat satis, in scutis annuis
53240 in damno quotannis versatur in scutis 296.97. Haec vero suppleri
porerant, si recuperatis primaevis iuribus, decimas ex agro Parochus perci-
piat. Dubium hinc emergit:
An sit servanda dismembratio , seu potius sit concedenda rem tegratio Paro -
cho Sa I oa7itus t et quomodo in casu?
Dit, th. S acta, ctc, respondit: _\ egative ad primam partem, affirmative
ad secundam iuxta votum Episcopi Administratoris . 3
[Thesaurus Resolutionum, tom. 69, p. 90-94].
S. C. C,, Montis Alti , 21 nmii, 25 iun. 1803.
servitii CClesia.5°Uegi‘U;l °PP'di Castineani anno 1772 introductum fuit
dcfnnrtT^ p11^1 ianum cum altcrnativa ex novis Constitutionibus, quas
htas nova ?J8coPus ^hircucci scripsit et Capitulum acceptas tulit. Ante
sibi inviV^ 0,^stlriJtinnes inoleverat consuetudo, ut Capitulares possent
inter Cabtti shtuere in servitio chori obeundo. Quaestio nunc oritur
seU potius U JfCs’ haec consuetudo indiscriminatim servanda sit,
fuere a s*nf casus inferius recensendi. I >atae hinc preces
dirimert. ' * UU ° lu'c Congregationi, ut dignaretur hanc controversiam
p *
suetudo m^orma^°nc exposita confirmans, refert, quod coti-
mborc stetit T ’ 1 / ' ( i Pos^ reformatas Constitutiones suo semper pleno
a S(}M< temporis aut Ion aut circumstantiarum discrimine , Bini
196
Cuna Romana
autem Capitulari! cupiunt I. declarari, eoe substituendos esse aui . u
chorah semtm addicu sunt; 2. eos substituere non posse aui iie
Colleguta, vel ab esus suburbiis absunt; 3. huiusmodi subiti,, tmrC? ' "m **
esse mmmm frequentes; 4. Coadiutores, sive Canonici sin,
pnvilegto alium substituendi uti non posse, ' lt> Sl™ Mamumarii,
Endencmum quidem in Sess. 24, cap. 12, de ref nraeserlKv
divina per se, et non per substitutum compellanm/obtrnffi’^ 0mne$
Ut tradit Bened, Xiv" S
certis tantummodo casibus evccDtis „r /•’ , • ConSregatio probavit,
in Fubinaten. ,, ,0» ut tn kugubma, 15 decembris ,60«.
dmlis Fulginalensis absentes a Civitate * • ttnomct et opitulares Caihe-
substituere in servitio ***** se invicem
dubio II: An, et ^poltUnus, a8 febr. t795,
rhorale servitium, respondit, Negative- et t Su/’slltum *** ™
Ex quibus videtur mmr? \ ,in Alatrina, 24 m arti i 1612. s
postulent. Dubium hinc emerat? n°nnu 1 CaPituIares has restrictiones
Castineani1 se CoJle”,alae S. Mariae Lauretanae in Oppido
Die 2X mati 80] Z Z JT' ” ** ***** *
Die ■ .. Z J‘ ^ Pr°posita.
n bus , d 'u m m a do Substitu tus n,!, !// resfon(*jf * Affirmat t ve, exclusis Coadiuio-
tuens non absit a Dioecesi et s l ** Servitio chori addictus , et Substi-
[Thesaurus Resolutionum, tom . ™'fi- fs
«5 ? ^ ^ J *
391S.
S. C. C.f Auxi mana et Nucerir,*
. „ 11 ctn na, 20 aug., i0 sept. 1803,
A Nucerina Civitate in
ad Civitatem Cingulanam ubi 'd '>rtus crat Ritus fancelli, lares transtulit
sjM' declaravit ex eo, quod Cin n*ici lum animumque permanendi
»b eaque filium suscepit AIovsiunfUoma',n cive!n Matiam Quattrini duxit,
Per a nativitate mmserit. attamen* - T-Ct ^'‘.nSub 'n domo paterna sem-
'plscapo Cinqulano litteras lestimn»**? ?C^eSIae nomcn dare cuperet, ab
tus esi ad Primam Tonsuram \,r;„ ** de Statu liber0 accepit, ct inida-
rm. cum litteris dimissori^, ab Episcopo S. Scvc-
Ordmes pr0,n:,tu5 fuit , d(™' Nu“rinb modo ad Sacres
e innubmo dimissoriales asseaui-'^0^0 XuCLr'nu‘ quin ab Mino Anti-
[n«mtcunnoiSoahieen,n„4 ur'
Pantili in patrium Cinguli domi* 1”-°”° sur,t. Sacerdos Alovsius
Cmgolanus eumdem a divi^ Quare Edta» Episcopus
' S ConS«gationi, ut "C 9“** Ilius preces dedit
a suspensione et dispensationem
t Pf V . >
Cf, \
Cf. N.
2360,
23*>o
S. C, Concilii
197
ab irregularitate obtineret cum Ordines susceperit sine testimonialibus
Ordinarii ongims et domicilii, et huiusmodi suspensione irretitus mOrdin
ministraverit.
Interrogatus est Episcopus Nucerinus, qui haec bona fide evenisse
affirmat, et dignum esse Oratorem, cui absolutio et dispensatio concedatur
Secus tamen censuit Emus Episcopus Cingulanus, qui reprehendit vitae
rationem ipsius Fancelli. Dum enim anno 1800 in Dioecesi Camerinensi
commorabat, virginem ludibrio habuit, et in eum quaestio stupri consti-
tuta est. Rursus anno 1S01 idcirco ab Aesina Dioecesi expulsus est quia
suam navavit operam, ut coenobita personatus choreis theatralibus inter-
essct. Quibus ab Emo Episcopo Cingulano exceptis die 19 iunii 1S02 rescrip-
tum prodiit: Doceat de impetrata absolutione pro patrato crimine, de peracta
poenitentia , et constanti emendatione . Ut hisce omnibus satisfaceret testi-
monialem Archiepiscopi Camerini attulit, ex qua constat Fancellium in
quisitum quidem fuisse crimine stupri, sed postea compositis partibus
a poena fuisse absolutum. Vitae autem emendationem privatis testibus
comprobavit. Verum Emo Episcopo Cingulano Oratoris emendatio valde
suspecta fuit.
Certe quidem, dum Fancelli Cinguli ortum duxit, in quo pater lares
fixerat et uxorem duxerat, dubitari non potest, quin Episcopo Cingulano
subuceretur ad normam const. Innocemii XII, cuius initium Speculato-
as. Cum vero stne dmtssonalibus proprii Episcopi Cingulam Ordines
^>ccpcnt sequitur, ut ex eadem constitutione in suspensionem inciderit
irreeularis T** *** 0rdme mniistraverit et Sacra confecerit, omnino
iudfciilm Er WKt ^ </,m Pr* SbyteT' 21 > dc cleric- cxcom' Hinc
cur nunr -K i : rct^,re ^e^et mquirendum, num iusta subsit causa,
nc absolutionem et dispensationem obtineat. Dubium est:
St conccd™d<i absolutio et dispensatio in casu?
u 20 augusti 1803: Aon proposita .
FAium EtifZ^r- lS?3 Sacra' etc\ rcsP™dit: l:\pcctct, et apud suum
Pmitentiae inSldanum def maiora signa constantis emendationis et
[Thesaurus Resolutionum, tom. 69, p. 199-201, 205].
3919.
** C., Brixinen.y a. 1804.
coram EceUs'^at*0 rescr'Pslt Episcopo Brixinensi: Matrimoniis fidelium
tum, suam quoad ^ °ntracris, quibus nullum obstat canonicum impedimen-
llim indissoluhil manta Cm ncxum inessc vim et valorem, corumque vincu-
Saeculari potestat nj’UH|r< : tlua^«cunquc tandem fuerint impedimenta a
flulKtcr lata C' *cc^es,a minime consulta, nec probante, perperam ac
Rabtr Litterarum .Ro+, p.
N, ;rj{ J
' Cf V 5 • • • .. a
' 30,17.
( .'uria Humana
3920.
S. C. C., Nullius S. Martini , 28 iul. I8o4.
Non diu stetit iucunda vitae consuetudo inter coniuees Camillum »
chctti et Geltrudem Belpasso, quae mense octobris i7n, in manus viri
ven.t et ad oppidum S. Martini. quod incolit familia Brochem, commi
Dissid ia enim exorta muher anno .752 ad patrium oppidum CnnraroW
patnosquc lares sese receperat. A Curia Ecclesiastica monita Geltrudcs nmm
pam se declaravit ad obsequia praestanda, sed non nullas proposuit conTt»
nes a viro adimplendas, et praecipue, ut separatum a domesticis viri coTm
crnium haberet Cum tamen inter se non convenissent, Vicarius Generali
rati™ T,tar mv- ^ Ministranda esse alim
rationem acutorum qumque pro quolibet centenario suae doti Ah I,
* Arditorem ^ -mnutdt
c j J revocavit decretum Vicarii Generalis atoue decrevit
CamL^ro^gleafab^scnr t'd PraeS*anda obsc<]uii‘ matrimonial.i
iudicata, Geltrudi anno^nf, a R p J fT .‘“'“"u "5“^ue P"'!'"™ re
delegaretur ad S i:..- „■ J? K‘ P; D‘ Audlt°rejSSmi exoravit, ut ausa
vero supplicavit SSmo ut- 1301 'k ^.rat^u rest* turionis in integrum. Camillus
sceretur * CaUSa huiusmodi ab hac S. Congregatione cogno-
f SC interr°Ba^ respondisse, se ad sepam-
consequi non posse arbitratur , u"aretur aeternam, quam viro coniuncta
a Geltrude propositae- ^ \ ut> autem capita revocari possunt causae
nedum **“*«*“ “
publica ecclesia percu<winn»o • *! *^so t1a arno» s^d etiam palam et in
ac tandem a viro meTm0^ "" ^ ad vilissima offici, coactam, «C.
in qua affirmaret, numquam vf ;ComP.ujsam* ut subscriberet declarationem
Odium vero viri demonstrare s/' 'tia* ;UIt Percussioncs expertam fuisse.
famam suorumque consaniniin^ * tUm CX facv‘ths, tum ex eo, quod uxoris
conatur. L >rum allatis documentis nunc deturpare
Utnimquev^.et.aaevitias et odium «f * 1JI
c^s testibus, qui etiam affirmant r .1 refutare contendit Camillus, indu-
a consanguineis suis, et eamdem *C tTu^ em hanc litem incitatam fuisse
venisse cum iis, quorum ftm-i actUni 4hvoriium in familiaritatem
mulieris declarationem, qua J ; ' * audi‘; Tandem prod ucit iuratam
eamque declarationem sponte i.‘cic **ncnri Siisse a saevitiis viri profitetur,
id accepisse fatetur. Saevitiae ad •«tJ>r°bat cx ;llio teste> qui a Gcltmde
a coque non sunt frequentes et atmo ^ stabant in unica percussione,
praebent. Eo minus timeri fcosae cnniTj’ nCCllie scParationi thori causam
sese ex libuerit uxorem recipere et od*um virt. cum hic promptum
orams nirgii causa removeatur Ex hi?"!- Cf” senrsim a paterna domo, ut
* Lx his dignentur EE. VV. deliberare:
S, C Concilii
1 99
tn mtegrum in
An constet de re iudicata , seu potius de causis restitutionis
casu ?
Oie , etc. Sacra , ctc. respondit: Affirmative ad primam partem , negative ad
secundant.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 70, p, 137-140].
3921.
S. C. C., Veronen., 19 ian., 16 febr. 1805.
Augustinus Refondini incertus est, num in aestu pugnae aliquem sau-
cium occisumquc dimiserit; fatetur tamen extra pugnam bis oblatum sibi
singulare certamen acceptasse, et semel leve vulnus provocanti inflixisse,
qui brevi convaluit, et pace facta numquam querelam ad Fiscum detulit!
Nunc totus mutatus ab illo, qui antea fuerat, contendit ad S. Ordines, cum
iam ad 25 aetatis annum pervenerit, sed contracta irregularitas ei impedi-
mento est, quominus ad eosdem Ordines promoveatur.
Episcopus exposita confirmans addit, non dubia signa evidentis emenda-
tionis, peracta de erroribus salutari poenitentia, universali admirabili exem-
plo et populi aedificatione, ecclesiasticam disciplinam constanti animo
cum Sacramentorum frequentia amplexus est, ita ut pluribus abhinc mensi-
bus ad Theologiae Moralis et Dogmaticae studium sedulo incumbens ad
hacros suscipiendos Ordines plenissime habilis, et perdiligenti examine ido-
neus repertus, sine dubio admittendus, quatenus de huius S. Congrega-
tionis benignitate id concedendum visum fuerit.
Omni tempore s. canones reprobarunt monomachiam, ut ex can.
r’.22’ ^'aus‘ 2* quaest. 5, cap. 1 et sequ., de der. pugnantib. in
Q J’ Scss>25’caP* de nf.; const. Pii IV, Ea quae , 1 const.
■>' ‘ * ‘ f odiendam, - Praeter censuras pugnantibus interminatas
occiVl » f^U°?Ue e?se *rregularitatcm iis, qui in certamine singulari aliquem
dpfAv™*1'6 mf,!arunl’ tenent caP* Si quis viduam , S, Dist. 50; cap. final.,
condiet - }' in duello. Cum vero Orator in singulari certamine ex
vi fictu r 1 nCCPtatU sanc'a'CT‘t: aggressorem, sane irregularitatem contraxisse
aitt mut'1^11 ni^U Un 'Cr° ^nccr^um siti num in bello aliquem occiderit
^pen 'f1'61"1’** ‘vttanien etiam ex hoc capite in dubio saltem ad cautelam
dignus , rr ^t:ltucnthim deinde erit, num Orator dispensatione
^ j . C * MVi ■ lUk v 1 U j lium iHUt
Dubjmu .. . or*tlirrunt certe non dubia signa constantis emendationis
/>;. , edendum SSmo pro dispensatione ab irregularitate in casu?
Z % zuarii. IS°5: Non p*****-
[Thesanr nt^t> T^°5 Sacra , etc. respondit : Affirmative.
ni^ esolutionum, tom. 71, p. 25, 29].
200
Curia Romana
3922.
S. C. C., Brigantien., 30 mart. 1805.
loachim Antonius de Costa, origine Dioecesis Caliobrieensk «. -
esset minoribus Ordinibus initiatus, coacte inter militares copias dcscHnlT
est, et in acic per tnennium mansit, quin aliquem occiderit aut «2?
irnmo nec hostium vultum aspexerit. Militiae pertaesus falsas consci™'
imissonales datas Brigantiac, dic 6 martii 1S02, illiusque Episcopi simul'
ex alia pagella evulsum suis commentitiis dimissorialibus affinvit^n
facto pergit ad Vicanum Generalem Bracharensem, et ab eo facile imrJh!°
vit, ut pro authenticis easdem recognosceret et testatum faceret simii"
appositum revera tale esse, quo Brigantiensis Episcopus utebatl T«
^ IrntlvitTs^'"81’ qui/alsitatem dimissorialium nec suspicatus
i>t impetravit S. Subdiaconatus Ordinem. Occultum quidem fuit crim™
sed loachim sceleris conscius ad pedes provolutus Emi Patriareh» ni •'
ponens, s (inter cuius subditos futTrat
^Khl IX* ^ “ °b-inUit' “* “ S' veniam Set
porrexit. Episcopus Br?« f1*8** Pr0 absolutione et rchabilitationt
abesset, respondere non * sua sentent»a rogatus, cum a Dioecesi
stolico, qui suneriuc VJ ■ '•^are preces remissae fuere Nuncio Apo-
porrectis facile cognovi u* documentis ab Oratore
Moralis aulam imbutlim esse* S- Theologiae
Patriarchali Curia fuisse s ’ . T. repcrnjm aP Probatum que in hac
suscipiendis. Ipsum emendatum laconattJs. et Presbyteratus Ordinibus
sitionibus confidens illum Ai eVera esse arbitror; optimisque ciusdispo*
Primum quae™imv&rmne;X,Stimar^ ad «"*»•
qma armatam militiam sequutus irrc8uIan^tcm contraxerit Orator,
rialibus, ut Ordines ab alieno i' ■- ’ ‘t-MS ^uocluc llsus est litteris dimisso*
ipso iure est ex Tridenlino S ^>1^C0^° consequcretur; adeoque suspensus
malo mentitus sit dimissoria! ^ ^ C‘lP' d e ref • Inamo vero, cum dolo
tari potest, quod sit irregularit»** eC?> 0rdines Ortive suscepit, et dubi*
orthn. susrep. Sed cum m Ordiri 1ITetltU® ex caP- Ventem , de co qui furtki
csb quod irregularitate non tern a- n"^, ministraverit, probabilior sententia
tione dignus sii, critEE. V\ . iu j; Ur *.Um 'e™ dispensatione et rchabilita-
litiam adseriptus est. Dolo quidem**! [n ‘t,is ipst' G t reluctanti animo inmi-
men Occultum est crimen, et cati -1 bdiaC°natI,s 0rdincm suscepit, atta-
commendat Episcopus CaliobnV- *• '** nc in Ordine ministraret. Eumdeni
proponirur: g Sls et Nuncius Apostojicus. Dubium
i?. nt cotts^endum SSrho pro disbemm'
eti - Socr. a , etc. respondit • v et nh ahiiitat ione in casu?
[Thesaurus Resolutionum, r , M
'*> P- 5r>\vS]. J
S. C. Concilii
201
3923.
S. C. C., Caurien., 30 mart. 1
In Cathedra li Cauricnsi obtinuit primum Dignitatem Archidiaconatus
tum Prioratus de Galisteo Sacerdos Ignarius Osorio y Mesia. Juramentum
ipse praestitit, prout Statuta Ecclesiae iubent, quo se abstinere promisit a
petendis dispensationibus a suo munere. Huius servitium diligentissime
praestitit per annos sex supra quinquaginta, et modo inclinata aetate ad
annum octogesimum, postulat indultum iubilationis. Episcopus instantiae
suffragatur.
Cum ex testimonio Episcopi constet Oratorem per annos 56 continuum
et laudabile obiisse servitium, nihil certe reliquum esset, quin iubilationis
indultum obtineret, nisi ei impedimento esse videretur praestitum iuramen-
rum ad formam Statutorum Ecclesiae de non impetrandis induitis, quae
absentiam a choro indulgercnt. Contra vero observandum est, ea Statuta
esse stricti i uris, et interpretationem recipere a iure et a consuetudine Sedis
Apostolicae auctoritate firmata. Quare Statuta intelligi possunt de induitis
absque iusta causa non obtinendis, non autem de iis, quae ob continuum
et laudabile servitium concedi solent ex consuetudine Sedis Apostolicae
auctoritate firmata. Quare, si a censura Statutorum huiusmodi indulta exi-
muntur, nec iuramenium obest, nec absolutio petenda est, ut indultum Jubi-
lationis consequitur. Dubia itaque proponuntur:
I. . !// obstent Statuta Ecclesiae Cathedra/is Cauricnsis , ct respectis t illo-
Uir<llue,dum ad effectum obtinendi 1 ubi lotionem t ita ut sit consulendum
' tuo pro absolutione ad cautelam in casu?
II. An sit concedendum indultum iubilationis in casu?
u ' (tc’ Sacra, etc, respondit ad I. Negative , et non indigere.
Ad //. Affirmative.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 71, p. 58-60].
3924.
S* C. C., Fanen *, 22 iun., 20 iul. 1805,
^nlierT1^05 ^ in°cntius \ crzellini Faiten. Dioecesis pravam fovens cum
risitanti C°.nsucnu],TUm >n Urbinatensi Archidioectsi. atque aegre ferens
intulit ub*^8^8 mon*ta’ ad Castrum Plobicum Dioecesis Calli ensis se
Icario tenenes inhonestae vitae rationem, monitus fuit a
nsionis a C.illicnsi abiret Dioecesi.
Antequanf^ro^v’ U|! Rlli> p0ena susPensior
commina*^ • Us °hternperasset mandatis,
COrnmiruito-' ' asset manaans, ratus hanc suspensionem esse
celebravit n-C *^so blct0 incurrendam, eodem in loco ante discessum
Episcopo R l.U - K:lnus Apostolicus Calliensis per epistolam significavit
Ruam vero 'Ur3*' |n ctl’us Dioecesi Sacerdos Verzellinius remeavit. Quam-
,stes ^anensis eumdem adstantibus duobus testibus a divinis
202
Curia Romana
suspenderit: attamen i ipse semel iterumque post suspensionem eelehr, •
Ad exercitia spiritualia imperio Episcopi compulsus, diu in reliein . "
non stetit, cum alimenta solvere non posset. Nunc in eum constih.t” .
sitio est tum contra eius vivendi rationem, tum ob violatam suspensioS'
: ihilominus postulat pro absolutione ab irregularitate. Et Episcopus 1 1 m'
mstrator eam concedi oportere putat, cum alimentis iiulita u P AA“'
Certe quidem Vemellinius irregularitatem contraxit, cum celc-br.u, a.
suspensione irreutus ex cap. 3, Quamquam enim sutem
Vicano Apostolieo CalUensi interminata esset comminatoria nTsi b V
lurisdicuone discessisset attamen, quamdiu in ea stabat Verzellinius omni™
e L rare non poterat. Deinde iterum in irregularitatem incidit
me suspensus ab Episcopo Fanensi, nihilominus iterum iterumquealcG
Tms \ mVinrn lSthCaUSa’ CUr ab,oIurionen‘ consequatur, nisi summa pau.
p rtas. Nam ipse sub processu manet; et dum Episcopus censet nroJL
ipT natet a‘l <:1"5 emcn Jationcm. postquam absolutionem obtinuerit-^
ipao patet, quod hactenus emendatus non sit. Dubium proponitur
in rui ? S“ consulendum SSmo pro &t*mthZ al irregulari, aU
Bte 22 tunii 1805: W on proposita .
^ 2° tulu 1805 Sacra , ctc. respondit: Negative
[Thesaurus Resolutionum, tom. -t, P.",33, ,37].
3925.
S- C. C., Anconitana, 17 aug. 1805.
Resoluta luit haec causa H!-» ...
Sancte Bucciarclli oui nr,'t a ■ 'v 1 0 3 • 1 Instante vero Sacerdote
in regione di .1 lontaemdo atk P' ’ ' * ^ rationem Parochus fuerat constitutus
An # standum , vel rece^um haC forma:
Die, etc. Sacra, ctc. resj^r ^ ™ Casu*
ct ad mentem. * n cclSlsi et amplius; et ad I). Secretarium,
[Thesaurus Resolutionum, ,om. 7I, p. l6?]
3926.
S- C. C, Aesina, 23 noV. ,8oS.
Ne in ecclesia proclamaretur
3 lanam Rosam And rconuam Con^ h °™UI^ inter Rinaldum Fiora
* es*nac ^anctcs Chiodi et Plebam > Astiterunt Parochus Catheti
orta erat in Castro 1’lanii ex incorric ‘ir(Jlus Marce llini. Nam Maria 1
constat, sub die 15 ianuarii 178- rr: b Parcntibus, ut ex Codice paroc
osa filia esset naturalis Vincendi 1 rtlI110r v ulgi increbuerat, quod iVl
'°W' qui pater legitimus fuit Rin;
S. C. Concilii
203
qui Mariam Rosam sibi iunge re cupiebat. Cum haec a Parochis accepisset
Vicarius Generalis, vetuit, ne publicationes quas vocant, ullo modo fierent,
nisi primum liqueret, num sponsi tenerentur necne impedimento in primo
«ratiti consanguinitatis. Quare Rinaldus et Maria Rosa nonnullis allatis
testibus, Ut impedimentum excluderent, postularunt a S. Congregatione
veniam contrahendi matrimonii. Quorum preces remissae fuere^ Episcopo
pro informatione, auditis sub formali examine Parochis, aliisque testibus,
et ut referat de puellae filiatione, perquisitis quoque libris Paroeciae et Ho-*
spitalis spuriorum.
Testes quidem omnes de auditu deponunt, sed pugnant inter se. Nam
Thercsia Rigucci, vidua Vincentii Fiorani, affirmat, virum suum fassum qui-
dem fuisse, se filiam spuriam habuisse, sed non esse Mariam Rosam An dreoni.
Contra vero Sacerdos Nicolaus et Gemardus Fiorani, fratres defuncti \ in-
cendi affirmant, non semel, sed saepius a Vincentio audivisse, Mariam Rosam
tiliam suam esse l\ quadam Anna Anconi tam, tum cum hanc propria domo
to famulatu haberet. Narrant quoque, Vincentium anxium sollicitumquc
fuisse, dum audivit Rinaldum huius spuriae amore captum fuisse. Horum
dicta confirmantur ex eo, quod deponit Ioaciiim Anconitani, frater Annae.
Nam ait, Vincentium domum suam frequentasse, cum ipse id aequo animo
non ferret, et saepe matrem suam, ne id permitteret, monuisse. Paulo post
Annam enixam fuisse, et quamquam non dicat, a quo, nec recordetur, num
natus infans (quem ipse detulit ad Hospitale expositorum) mas fuerit vel fe-
mina attamen confirmat, quae testes a Vincentio audivisse aiunt. Accedunt
uo alti testes, qui declarant, V incentium nil intentatum reliquisse, ut nup-
tias inter Rinaldum ct Mariam Rosam impediret. Adstipulatur tandem ru-
mor vu gi. Quod vero attinet ad investigationem librorum Paroeciae et Ho-
spjta is spuriorum, hoc unum confirmat Episcopus, Mariam Rosam natam
i.in oppulo Castri Planii, ibique esse baptiza tam. nec ei in libro bapti-
rt-D0^1™ *• rtOS CSSt* ccrtos C1US parentes ; item Maria Rosa descripta
p. ptUr,m sPur‘orum’ q»i apud Aesinum Magistratum asservantur.
PP- deliberare dignabuntur:
Comtet de impedimento consanguinitatis in casu?
r-pi ’ <'/f' Sacra, ctc. n spomht: Affirmative ad effectum , de quo agitur.
esaurus Resolutionum, tom. 71, p, 195-201].
Intra lii
3927.
S. C. C., Feret rana, 14 dcc. 1805.
coenobiurn^lljV Maniae S- Marini extat ab anno 1^00 Cappuccinorum
Scpulehrum ibui !Ce* aniea ‘n coruin ecclesia tumulaverint benefactores, qui
^■pulturam C legerant, nullam tamen pro ipsis constructam habebant
Afchipresbytc vt J794 sepulturam extruxerunt annuente praedecessore
Ntepcuri postul** k ' ^tinc igitur modernus Archipresbyter Marinus
tllr* obstruatur1 p1^. Cappuccinis prohibeatur itis sepeliendi, et sepul-
-piscopus Fere tran iis rogatus, ut audiris partibus, senten-
204
Curia Romana
tiam suam proferret, folia utrinque exhibita remittit Addit nr ^
apud me copia resolutionis S. C. Episcoporum et Remdari»™ Est
iS augusti 1769, in qua de hac ipsa controversia legitur^We PP^cl ^
cmts habere facultatem sepeliendi cadavera saecularium de licentia tanunpT
Generalis vel Commissam, non obstantibus Constitutionibus Ordinis ? *
Nmtur i arochus dispositione iuris, quo cavetur, ne seDultura*^*
et ebgi possint, nisi in ecclesiis parochialibus, earumque coemeterS^'
f* ms»,uta> '• <*P- Fraternitatem, 3, cap. I„ nostra, Jc, de 21™/ ">•
Campus, a, cod. tit., in 6. Cum porro ius sepeliendi i I>I> C Z'JP'
exercitum magnum afferat Paroeciae de trime nrnm ; i * ^appUccm*
Chus, ut PP. Cappuccinis proUbeamr P°Stulat Paro-
• i;ontra vcro pp- Cappuccini confidunt privilegio concesso PP m;„„ 1
;"tnb~cnw''m-- * sepu"uris' ct ^
parcant DuWums^ff^^' S°Ient’ qU° expensis *****
inorum ecelesia sepulturam ^eZTlZ^
et * icentia P."vicVrii GmnMs 0^™°'™ ' “** ***“* ParoMahh'1'-
I hesaurus Resolutionum, tom. 7r, p. 2,7_2I9].
3928.
SenogalUen., 14 dee. 1805, 25 ian. 1806.
Abbatissa et Moniales S A .
alieno in summa scutorum 'n< I"** JC , rc*s C°n tra tac eum gravatae sint aert
dimissionem cx una dote m'(:”,^0SlU aiU’ ut ’n Partialem huius aeris alieni
tantum 215, et quod superest.TmiIsis 25° er°R3rc p0ssint SCUt3
scut. 30 usque ad reintegratio creditoribus ima cum annuo deposito
lium, quae necessaria sunt iTT* Capita^s eroRare in acquisitionem anima-
un 1 cultum. Instantiae suffragatur Etfius
Episcopus.
Cum alio modo aes alienum r •
dum eis videtur, ut in hanc eat t.irTnlrt,L n°n possint Moniales, pemiittcn-
rata scut. 215, aliter enim bon i I'1111 crnRiire possint dotem spiritualem pm
cerentur, id quod eis multo mante/^^™1 Clt 'htorum exequutionibussubii-
quod attinet, dubitari poterit infcrrct\ Ad modum autem
nuum depositum scut. 40 sit inv«*PeT‘tte?dum sit MoniaUbus, ut an-
undos augent fmetumque reddbm- an.t 'Un In animalibus. IFaec quidem
hium proponitur: ’ Scd casu fortuito perire possunt. D»»'
Bull. Rom
'* tom* 4. I. p. 73, ^
S, C, Concilii
20
An, et quomodo annuendum sit precibus in casui'
Oie 14 decembris 1805: Non proposita.
Die 25 ianuant jSo6 Sana, etc. respondit ; Ajjirnwttve iuxta votum Emi
Episcopi, docto , prorogato deposito pro reintegratione dotis investiendae cum
solitis clausulis post completam emptionem animalium.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 71, p. 229, tom. 72, p. 1].
3929.
S. C. C,, Fulgi nat en ., 25 ian., 8 mart. 1806.
Epileptico morbo correptus Diaconus Vincentius Adriani abhinc duos
iinnos um convaluit, ct nunc, ut ad Sae e rd otium promoveatur, postulat di-*
spensationem ab irregularitate. Medici affirmant, eumdem esser stato da due
anni e ptu es ente da insulto epilettico , ed aver goduta entro il sudet to notabile
spazio di tempo perfetta salute. Siamo di sen timento, che Venundato Diacono
siasi liberato dal sudetto morbo . Pestes quoque idipsum affirmant. Episcopus
vero in sua informatione eadem referendo, a Vohis, E E. PP., expectat judi-
cium.
Epileptici, seu laborantes morbo caduco, fiunt irregulares ex can. Mari-
tum ct can. Communiter , dist. 33. Ex Doctoribus alii tenent eos tamdiu esse
irregulares, nisi per plures annos bene convaluisse constiterit; alii vero, si
perintegrum anni spatium sani fuerint. 1 laec posterior opinio consona est
ispositioni iuris in cap. Communiter , 3, dist. 33. Dubium proponitur;
w, > t quomodo sit consulendum S Sitio pro dispensatione ab irregularitate
ffl casui a
25 mnuarii 1806: Non proposita.
/e 6 marftt 1806 Sacra, etc. respondit: Affirmative .
I hesaurus Resolutionum, tom. 72, p. 17-19].
3930.
S. C. C., Patavina , 8 mart. 1806.
S. ^ l riore di Succo una est Parochialis ct Collegiata Ecclesia
bris ij->-1' n e° Clira ajMtn3rum ita ex vetusta bulla Eugcnii 1 V, lata 2 octo-
qrinque rce\CrCietUr’ totum Castrum cum suburbiis dispertitum sit in
Canonici r-'0”1 >US,' qu'^us singulatium pracest Archipnsbyter ct quatuor
que rurales 1pll^r0P^aC ^U^C ^as^ro SUJ1t ct olim Collegiatae subjectae quin-
Vcntelotjp0 n ar0cc’,ie *n villis Bruggine , At zavello, Campagnola , Priovega ,
^ero etCa m-C Cappcthmi amovibiles, qui nominantur ab .\rchipres-
Cu rain animaruj11018 ^'°^c^atae Martin i, et ab Episcopo approbantur,
^appellanos . /-‘^‘rcent. Controversia modo orta est inter Canonicos ct
ct aPplicare te*1* *** rura^^us parocciis resident, num ilH aut isti celebrare
fuerit, ut Missas pro populo. Cum ab Ordinario mandatum
‘uu lK' applicationem tenerentur, postulatum proponunt
206
Curia Romana
Cappellani, uter ad hanc applicationem teneatur. Vicarius C •
multa suppeditat ad hanc controversiam decidendam. * ' ;iI)ltularis
Ex Tndentino, Scss. 23. cap. 1, de re/. ii tenentur pro ovibus sui. q •
ficium olTerre, quibus animarum cura commissa est adeoque o ’ iT
actuaiem curam animarum, tenetur ad applicationem Missae „„ ' ,
ut declaravit s. m. Renedictus XI V in const. Cum semfer oblata f
renter pluries S. Congregatio. Hoc itaque unum inquirendum J. ,
cum actualis quinque Paroeciarum ruralium resideat penes Arehipr^bm
nim et Canonicos, sive potius apud Cappellanos. f '
Vicanus Capitularis censet, quod cura actualis resideat aputl Cannellm
nam m bulla Eugcnii IV, quae portiones Castri Sacci dividit, et ArcMprc-sbv'
tero et Canonicis assignat, nulla mentio fit de ruralibus Paroeciis QuaLuam
vero istae essent olim unitae ecclesiae Parochiali Sacci, attamen nunc Sl2
g” habeant proprium ecclesiam et
ab e, sque stipendium accipiunt et ad nutum removeri possunt idci X
na^^^umfr kM' A"hiP-b><«° « Canonicis, sed
post factam He H ltualis. Cetenim cura actualis data est Cappellanis. Nam
^ c l au , 'rr f ArehiP«®Mero et Canonicis confirmamur ab
quain Sucramenilli T, "'™ COnccdit admi'^trandi tam Sacramema,
brare vellet nde anno 1674, cum Archiprcsbyter Sacci ede-
petivit. Et a 'nS^T^k- ln ecc'e8‘a Brugginae, veniam a Cappellano
ut celebrationi matrimonii In ' licenF.iam imPetravit ab Episcopo,
eludit quod enn i In una run,lJ ecclesia adesset. Hinc con-
dum venit: ‘ * PeneS CaPPellanos resideat. Ex his delibcran*
pagnola, P | J Paroeciis di Bruggine, Arzavello, Cam-
presbytero et Canoniri ■ r n ^ * *SS° ^r° P°PU^° applicanda sit abArthu
ratis' in rat' C«"'S>atae S. Murtini , sen potius a Cappellanis Cu-
^ ^ 5*
ad secundam ' rrsP0/)dit; Negative ad primam partem , affirmatkt
[Thesaurus
3931.
C. C„ Nepesina, 19 ju|. i ,Sop.
Protracta fuit cxccutio W*iti i
ecclesiae ParochiaUs S MicX* r a St0Phani Tidi facti in favorem
annum 1724. quo tempore A^hanf*li oppidi Formclli usque *
causam legati tradiderunt nonni lavarrini, heredes Tidi Stephani 10
Parochis pro tempore S Mich'it*r* °,S .Ccnsus ’n summa scutorum 250. tl
uinta Miss-.K Sed mno r*7iS UUnctum luit onus celebrandi quadra-
4« conquerens sc Parochus S. Michachs>«'
‘ Cf N- 345 • jl
S . C. Concilii
207
lemesse assignatorum censuum exactionem, idcirco inter hunc et Philippum
Ciavarrini inita conventio fuit probante Praesule Silvestri tunc Episcopo
Nepesino, in qua conventum fuit, ut Philippus incumberet exactioni censuum
et alios census sive alia bona annui reditus scutorum 30 assignaret ut Bene
ficium perpetuum erigeretur sub titulo S. Stephani, reservato eidem Philippo
suisque patronatu tum activo tum passivo, ut tandem annuas Missas 40
pro prima fundatione Rector celebrare teneretur, et praeterea alias Missas 20
pro aucto Beneficii fundo. J
Post non ita multo irruentes creditores super patrimonio Ciavarrini
bonis a Philippo assignatis Beneficium privarunt, relictis tantum censibus
qui ex hereditate Tidi proveniebant, unde annua scuta 10 percipiuntur’
Nihilominus heredes Philippi in contingentibus vacationibus nominarunt
Rectorem. Vacato Beneficio anno 1797 nemo adfuit, qui attenta tenuitate
redmium, illud consequi vellet. Verentcs patroni moderni, Silvester et
Ioannes Baptista Ciavarrini, ne olb lapsum nedum quadrimestris, sed fere
novennii, caducati essent a iure nominandi, postulant sanationem, cum nunc
Clericus Lucas de Luca Beneficium accepturus est. Haec patent ex informa-
tione Episcopi, qui putat, inquirendum esse, an peremptis bonis, propter
quae iuspatronatus concessum fuit familiae Ciavarrini, peremptum dici
debear etiam dictum iuspatronatus, praesertim cum dos perierit facto ipsius
patroni, utpote evicta ab illius creditoribus.
Hisce acceptis 1 inunctum fuit Episcopo, ut audito Parocho S. Michaelis,
reteiTet, utrum Oratores possent necne reintegrare dotem Beneficii, ac
praeterea ve Icnt. Cum magna, respondit Episcopus, premantur Oratores
V)pUl'f ,m/° mbt!e m redditur, ut reintegrare valeant dotem Beneficii ad for -
v m Un a.*lotm' ^is inquirenda veniunt: 1. Num Oratoribus Ciavarrini
I PCta.f ulsPatr°natus; 2. utmm cis, quatenus patronatus competat, conce-
■ * Slt sanatlcb si intra quadrimestre non nominarunt. Ex fundatione
Cum n°natloi, i-lll,Sm,H^ CSl mere honorificum et caret iure nominandi,
immiv ippus auxerit dotem Beneficii, idcirco eidem concessum est
actione t% s actlvum et Passivum. Utrum vero hoc iuspatronatus ex trans -
auLnnf‘ni?UaCT^m Ilunc amP^us competat, dubitari potest ex eo, quod
cessare d ‘iT* L Ot,S 3 P^*PP° datum ab cius creditoribus evictum fuit, quare
eum Orat * lUsP<itronatus, quod quaesitum fuit ex augmento dotis, maxime
chiajJs nir ^ non Poss‘nt dot&ii reintegrare, et Oeconomus ecclesiae Paro-
sequeretur (jS c^atum acceptare iuxta primaevam fundationem. Ex his
et Parochus S wP>rcs ^ ‘avarrini non possent amplius Rectorem nominare,
quae innrim f j^aelis esset reintegrandus ad celebrationem Missarum,
Utiuspatron r 'uncat'°nc m>uncta fuere. Sin vero EB.PP. sententia inclinet,
eisdem conced C?m^.etat:^ra*:or*^us Ciavarrini , tum inquirendum erit, num
Sed in k " aentIa s,t sanatio, si intra quadrimestre non nominarunt,
teui redituum ■''an(-ii valentur patroni a negligentia, cum ob tenuita-
^mo vt°'Uerat Beneficium acceptare. Dirimenda tlubia sunt:
~ Stephani Sil-
ffirmative:
q r
vcs(ro et Itntnn^Ti*0^ competat iusparonatus Beneficii S.
II, 'lPtlst<ie Ctavarrtni in casu ? Et quatenus ai
S!t concedenda sanatio in casu?
20.S
(.'uria Romana
Die, ctc. Sacra, etc. respondit ad f. Negative; et servetur IcPaim» n
et ponatur in tabella, h lMn T,d(
Ad II, Provisum in primo,
[Thesaurus Resolutionum, tom. 72, p. 142-1 45] .
3932.
S. C. C., Romana, 1 6 aug. 1 806.
Proposita instantia est a Capitulo S. Hieronymi Illyricorum ut proba
rentur ea, quae ipsum retroactis annis gessit atque decrevit circa LZ
stationem redituum Congregationis Illyricae. Rem multis et facti et i uri
wTnTreilvmP ICat^ pate.fecit et lustravit Emus Cardinalis Gabridl
Apo;tohcus Vrotator m sua informatione, in qua sub sex dubiis siimil
controversiarum capita expendit: 9
- Post varias temporum calamitates anno rSoi in ecclesia S. Hieronvm
sub die 9 augusti choralis officiatur.! it.-rum persolvi coepit. Aliquot pom
S abZrR - Tt “ UrbCm rCVerSi saePc convenere.
Pium >3m dt'funCt° et nulla ‘""P"1™ apostolica «nia
nominibus P W 1 luae certam redituum quantitatem diveisii
ffiTmn ve f„ ” tribuebant‘ Q«i »«npe primi redierunt, vd
ceperunt' alii , ,r i ''' ' *' V Partt: eas. sibimetipsis assignatas subventiones per-
vel fere nihil cnr , 0res ln rct ltu’ *n minori quantitate, novissimus aut nihil
■°tU,t- Ex qU0 delatis ad P°nt‘ licium Solium quere-
praepositaPcst au^T5*”110"6’ CaPitul° Illyricorum visitatio apostofa
in VI. dubio agitur .omnea refrenaret. Igitur visitatione peracta,
loc. pii ~s sivc ^ **"
ptos reditus vacantium h c * ° b Sibimetipsis assignatis. sive ob peitt-
tate ob non intermissam ceh ,C10™msacrario debitos, de contracta irregulari-
redituum sacrario necnon de condonatione eorumdan
strationis, quimi gerebant ^uoxVarn Oratores per abusum admini-
immo conspicuas sibimet ex loci n ™ v !nsolitas eroga™nt impensas, sed
nec reservata venia apostoli - ' P” ret Itl >lIS largitiones decretas nec obtenta,
non est dubium otiin lati»» m Parte exegerunt, suosque in usus erogarunt;
siae bona, ex s. canonum _COntraxerint interdictum contra alienantes Kcde-
tion olienond,, et const. Benerf^^VTi ** ^xtrnv:l"- Ambitiosae, de reb. Ecdtj*
Cone, Trident., Scss 22 cao ^ ^ ,nvers<Ais Ecclesiae l, ct clarius in
Capitulares incidere censuras1 V, *n 8mides vero, alio quoque nomine,
gulares administrationis actus V li,surPatum sacrarii censum. Post tot irm-
cibus ab his censuris, si forte c ** ^ CXper^c^ac^i> absolutionem suis pr
ritatem, quam contraxisse acan^ Crax»ssent, implorant, et reticent irreg«lJ"
suspensi multiplici titulo, a Cei.a.^-Certl,ni est et indubitatum, cum i^
a s°lutione, sed etiam dispensatio 0nf 1?on Stiterint. Proindcque nedu®
ne a •> irregularitate indigent.
1 Cf- N. 3,6.
S. C. Concilii
209
Ad gratiam facit error forte eorum animis irreptus, quod crediderint
non incidisse in censuras, quia loi te putarunt . sibimetipsis cos reditus tribui*
posse, qui vacantium vices supplebant. His ita excusari circumstantiis censeo
ut pro utraque gratia absolutionis et dispensationis indulgentiam SS, Pon-
tificis mereantur #. Ex his deliberandum est:
VI. An sit consulendum SSmo pro absolutione, dispensatione et condona-
tione in casu?
Die, etc. Sacra , etc. respondit ad VI. Affirmative in omnibus iuxta votum
Em Visitatoris et Relatoris.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 72, p. 1 51 -174].
3933.
S. C. C., Turritana, 16 aug. 1806.
Publico rogato instrumento die 11 Septembris 1749 inter Franciscum
Lalria c. I P. Servitas Sass-i renses, ille Constituit, isti acceptarunt Cappclla-
niam cum onere .Missae quotidianae ad cleemosv nam duorum Rcalium cele-
brandae ad privilegia tum altare SS. M. Virginis Dolorosae. Pro fundo Cap-
pellaniae h\ po thecae subiecit Ledda nonnullas domus, ut ipso defuncto
heredes traderent scuta Sarda nongenta. Eam vero conditionem inter-
posuit, ut heredes deponerent hanc quantitatem in poter dei R. P. Priore
<e Servi , cite in quel tempo sard , il quale avrd la atra caricar detti
1 nove€ent° Pt luogo st curo a talchc mat cessi la celebratione dctla
1 Atque hanc conditionem PP* Servitae acceptarunt atque spopon-
tjer jnt*
l)el uncto fundatore, tradi tam pecuniam erogarunt PP. Servitae in emprio-
em ceJ}SUUIu, qui dabant fructum scutorum octo in singula centum. Sed
posua nictus ex fundo redeuntes diminuti sunt. Quamquam PP. Servitae
w tenus celebrationem ad formam testamenti praestiterint, attamen nunc
^ uctionem Missarum postulant ad eleemosynam a fundatore praescriptam
nliMvT1 .red,ittu!m* 4U* ntine percipiuntur. Interrogatus Procurator Gene-
Dioee ** o* Servitarum, respondit, eleemosynam manualem Missarum in
tum ,tss,irens* adhuc esse unius Realts; reditus vero Oratorum culpa
non perierunt* t\ . * *
lJ(J q . ' uc augmento porro horum redituum nulla videtur esse spes,
turad r r,-t )n 1US Praescr*^i posse existimat, ut tot Missas celebrare tenean-
r(*i..k_ . Iwntm duorum Rcalium pro qualibet, quot iuxta annuum reditum
«lebran poterunt. 1
gio>iq pU reducI:*^ne oneris Missarum per contractum acceptati a Reli-
^ductio uh' V' ^Upfr‘0r's Regularis venia, ac propterea reii cienda videtur
servandi ' ePe,nt*oncm seu diminutionem fundi, cum contractus omnino
in Bergoin1 Ut * * Cap' ^ nt tgonus , et in cap. Qualiter , de fact., et S. Congr,
tUn’' 10 ud‘1 J72^* 1 Maxime, cum diminutio fundi ex parte verti
1 Cf v
' *N- 3.-14=.
Vol. Vt
14
210
Curia Romana
possit culpae Religiosorum, qui restitutas sortes census non inv ■- *
alios census, ut mens fundatoris fuisse videtur Seatiit-nr ,k,l • vestIenuit Ii
An, ei quomodo sit locus reductioni in casu? 'Um:
Die, etc. Sacra, etc. respondit: Negative.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 72, p. 186-189].
3934.
S. C. C., Fanen., 16 aug., 13 scpt. 1806.
In Ecclesia Cathedndi Fanensi duo sunt Mansionarii m.; • ■
fructus Beneficii erecti in ecclesia SS. Simeunis et Iudae quMmufii^hr"'
anms clausa est, quippe fatiscens et sordida Cume ,/ ^
possint Mansionarii, postulant, ut eruatur omnino translata Iron^T, m’n
quod eis in Cathedrali Canonici ad **
retrahendo in investimentum, unde annui reditus luueann.r c3-"1111118
affinnat, ex fructibus Beneficii SS, Simeonis et Iudae perciri scuS*
quae summa reoartita ad c^,,^ . . . pertipi scuta SS.88,
Obnoxii igitur esse non possum' Pr° ‘Tquo’u* Pert'nS’1-
tione iamiam lab, „us ecclesiae, pro 2 T7,a pr°Ais*m*
esset, ut in peritia cx officio efformato desrr,h t, S? imP?ndl i1™55'
caementa ad valorem scutorum 400 4.1/ „ .b,tur’ *° Sua etiam eiusdem
litio praeterea huius ecclcriv- nnll 94 • ? pertm&en; demonstratur. Demo-
nulla in ea est Missarum nkr ■ Um m ert praeiudicium populo, tum quia
-ae. Ipse locus, ubi sita est ecdesb d? i™** — * vicifli‘,rts “dsunt cccle-
stia, clamor ac strepitus hominum **Wm^-M*W*
munia cum dignitate frequentari C ■ h,mae plebeculac vetant ecclesiastica
Ex his videtur mereri Om- pitulum consensit Oratorum instantiae
Restauta^n^ccleS-l^r ‘ligncmini eonlm P*»*-
dentina Synodus. Sess 21 c IT^Iiendant s. canones et praecipue T'ri-
unde fatiscentes ecclesiae r-iv^ V’ <C N^' ^erumtamen, si deficiat modus
molitionem, cum facultate eccW Synodus permittit de-
erecta tomen ibi crucc. convertCSI|l*S \ mnas ,n Prophanos usus non sordidos,
sionanorum, ut reparationi n. .ncasu’sl diminuaturstipendiumMan-
scuta 30, quod stipendium pro t CS,ae consilbitur* ipsis remanent annua
servitii chori per alternas hebdom^^9*^111 ari^ust*;l tenue est, et impar oneri
nioribus. Proponitur dubium- at ,IStr ••«'nendi in Missis et Vesperis solem*
An, et quomodo sit forti* ri»>.. 1 *.* . '3H
Oie 16 augusti 1806 ■ ,y ecdesiae in cusu?
, Oie ,3 seplembris ,8n6 sZ^T"" ' 1
!«/«, celebrato q uotamis festo « 4ffirmattee cum solitis elue-
censura Sac. Concilii Tridentini , t ,4 titar*utn> et servata in propbanatione
tnvestimento pretii caementorum V^tttetn-^ens est, quod Episcopus incuffl‘
^ tfahrtufo, tt tunc providehitu ^ ‘ tx^'e^° r (ferat de annuo reditu ttb
[ I hesaurus Resolutionum tom 9mad aPPli itionem. 1 I
' ’ p' I”9~I9J» 195I.
* f*f V-
v-1* 393').
V* C. Concilii
211
3935.
S. C. C., Lauretana, 29 nov., 20 dec. 1806.
Presbyter loseph Sciava, Canonicus Collegia tat oppidi Castri Fidardi ah
anno 1801 supplicavit ab hac S. Congregatione indultum Jubilationis Dm,
expletum quadraginta annorum servitium. Rogata Episcopi et Capituli
sententia, cumque constitisset, ipsum Canonicum a choro per quadriennium
abfuisse, quo tempore Recincti studiis vacavit, rescriptum fuit die iq decem
bns 1801: Excomputato tetnpore, quo Orator abfuit causa studiorum recurrat
Nunc superelapso quinquennio reintegrat preces pro impetranda iubOatw'
Denuo exquisita est sententia Episcopi, audito Capitulo. Habitis comitiis
retulit: che il medesimo sempre m addietro hafatto sodisfare e sodisfatto ancora
pmonahnente tuiti li vari oblighi di Messe , che vi sono in questa nostra Colle -
nui che sui punto dei servizio cor ale, attesi gVincomodi dei Sig. Canonico
Scumi, non ha ptOuto m conto alcuno presiarlo fin dal tempo , che det te ia
pnma sua supplica per la giubilazione. Nihilominus collectis suffragiis Capi-
tulum instantiam probavit, et Episcopo interim defuncto, Vicarius Capi m-
lans quoque instantiae suffragatur in sua informatione.
Nihilominus iis, quae Vicarius Capitularis pro concedenda iubiladone
SdTbi7 V PR,XiS hUiUS SaC' t>»V*>***> q«W, nisi continuum
fiofnim " ' 5 T P™81111"» «'• numquiun induit, huiusmodi iubila-
et X.T™" S° f rc,npus qu° quis abfuit causa studiorum, non
ca culam, m curnculo annorum quadraginta. Quare si Orator per quin-
non nnf1'^3 P nausa studiorum, si huiusmodi temporis defectum supplero
servitium ’ Scqultur' ut dcficiat continuum et laudabile quadraginta annorum
mitis ver ’ '1"“ ?TUt0 "'lm'luam indultum iubilationis concedi solet. Infir-
itilirmiMti-’ ? ,aborat Orator, quantum confert, ut alterum indultum causa
timh"” inUriliS 'St ad «orandum indultum iubila-
sil «"Kedendm indultum iubilationis in casu?
P" 2,J "membris 1806: Xon proposita.
indu Itum^ln* m-irrS. lS°°- ^acra ' etc‘ r**pwdit: Negative; et esse concedendum
f'n Q n,ln >,nl{iils ad quatuor annos , st tam diu.
esaurus Resolutionum, tom. 72. p. 236-239].
3936.
Sutrina, 28 febr., 18 ini., 22 atig. 1807.
resbvter An» .1 i>
suo suspensus ^ * us^azz:init‘ paralysi a manibus laborat, atque ab Episcopo
Ostenti;! Uq ‘^51cri,ni ^ac,at- Supplicat nunc pro rchabUitatione cum
valeat . Rogatii^'^ ut s’nc periculo Sacrificium Missae offerre
•^^gistrum cae ^ ^ >p*SCopus L^e sua sententia, facto prius experimento per
• 'rcinoniarum. Hic refert, Oratorem esse in probabili periculo
212
Curia Romana
vel eversionis calicis , aut alius inferendae irreverentiae "
Mrc, Opinor vero, bule deficti suppter, pone, TLSZSSL S*
Presbvten celebret , qui vinum et aquam in calicem infundat eumdem t> It
per ia t et detegat , ac in oblatione , elevatione et sumptione sustineat 1° ^
dextera teneat , t&m CW/re cum Hostia diZTT
ipsum, etc., Per eumdem, etc., $mm frangendo ad illa verba ’ ?'
mini, etc., e/ ei/m patenam. Quod quidem si EE VV hir», » ,
iudicayerint, ut possit Sacerdos Orator suis Missarum
possit pnva,m celebret, et loco, et tempore, quo pauci reperitmtJ adstffo
Ubi quis eo morbo vexetur, unde operatio rebus divinis pericli, 1Z„
r^r^rt? est ,rreRui3™ ** «*** », imCm,n
* • lf- 20' ’+■ bed cum agatur de morbo nulla sua culpa contrra,
et omne removeatur penculum, si ei adsit alius Sacerdos, sane disDensand , '
do^ca31 /SUlcltatC’ dUmm0d0 o'ebret CUm ads^'«tia alterius Sact
m,‘d’ ,caus- 7. quaest. i . Proponitur dubium:
ffij' v ’ * comuh"d«"> SSAo pro dispensatione ab irregularitati
Oie z8 februarii iSo7 Sacra, etc. respondit .■ Negative
Vp~t IZ° ?T‘bm Pr°pter rei uii Ii aris angustiam, quam edam
pro d?fi:ie„d07ufermat,°ne tCStatUr' idem EE- VV. supplica,
oW‘anrUmo W‘ raedendum « decisis in casu ?
Dte iS mht i8oj; Non proposita.
modo ceUbrcF^lJ^cJausts 7 ’ resPmdlf ' Praevio recessu a decisis, dam-
alio adsis tente Sacerdote pio Prati * ° p0ptih frequentata, et cum
nium atm solitis clausulis ' * ° Htri° et C0T,SC!(,ntiae Episcopi ad trm-
fThesaurus Resolutionum, ,om. 73, p. IJ3,
3937.
S* C. C,, Auxi mana et N,,m *
n , er ^«cen/ia, 22 aug. 1807.
Resoluta fuit haec causa V
ct ultra Sacerdos Fancelli r ‘ r 10 sePtemhris 1S03. 1 Post quadriennium
P- Cingulanus scribit: . S! & Rogatus de sententia Episco-
afiirmare possum, cum tribus iM Se Pubuisse emendationis signa
quae Ecclesiasticum decet Put ^inc eam vitae rationem instituerit,
posse, cum absolvendo ab omni n* * '* ^rat°ris precibus indulgere
perpetraverit, quod huiusmodi eVlri^ et '^^britate. cum nihil amplius
deliberare dignabuntur; g “a reddut ^dignum ». Igitur EE. PP-
An sit consulendum SSnw pro ahsohn • .
.fr' etc' &acra, etc. respondit: 4 /?;r e/ dispensatione in casu ?
[ 1 hesaunis Resolutionum tnm miin'f m omnibus.
’ m’ /3» p. 174].
S. C. Concilii
2I3
3938
S* C. C*, Tarraconen.t 21 nov. 1807.
Ab Archiepiscopo Tarraconensi hoc proponitur postulatum: . Cum in
Dioecesis pcrlustratione reperiissem, neminem ex XXVII Vicariis ruralibus
qui totidem inserviunt suffraganeis ec clesiis, festis diebus Missae Sacrificium
pro populo offerre, eo praesertim, quia nec sunt proprii Parochi, nec ipso-
rum ecclesiae propriam I arochiam a AI atri ce dis i unctam constituant, sed' ab
iflis gerantur dependentor a Matricis Rectore, in quo residet habitualis cura
animarum: tamen attente considerans, eos ab iis, qui perpetui dicuntur
nomine tantum differre, non re, non dubitavi decretum edere eos constrin-
gens ad celebrandum pro populo diebus festis. Verum cum huiusmodi
decreto resistant, ad eliminandas dubitationes seri and oscine conscientiae
motus, tutius duco EE. VV. super his consulere conserendae
Omnis dubitandi ratio in eo est, utrum in ecclesiis, quae in Dioecesi
Tarraconensi mffrqganeae vocantur, cura actualis resideat penes Rectorem
ecclesiae Matricis, seu potius apud Vicarium nutalem, seu ad nutum amovi -
bilem. Nam cum ex Tridentino, Sess. 23, cap. r, de ref. n teneantuTpm
ovibus suis sacrificium offerre, quibus animarum cura commissa est: ita
tenentur applicare Missam pro populo, qui actualem curam exercent,
licet sint Vicani ad nutum amovibiles, ut declaravit Benedictus XIV in
const. Cum semptr oblatas . 1 Vicarii huiusmodi nu tales negant apud se
resi ere curam actualem, quia nec ecclesiis suffraganeis praeponuntur
praewu examine, nec Synodo adsistunt, nec habent propriam Paroeciam
1 netam a Matrice. Ex his deducunt, quod non proprio iure curain exer-
eant, se tamquam ministri Rectoris Matricis, prop te reaque non ad eos
pertinet cura actualis. Nihilominus Archiepiscopus censuit Vicarios huius-
t essi I arochos, et apud eos curain actualem esse. Xam \ icariac.
licef a^nnt’ auct0ritate Ordinaria erectae sunt, in eisque A icarii natales,
nisi h e^or*^us Mfltriciii nominati, decreto Ordinarii instituuntur, nec
trici«T 1? Cm 9rd*nar’° possunt amoveri. Separarim regunt curas a Ma-
tum CCt0nV. ^ ontcs Baptismatis habent, et SS. Eucharistiae Sacramen-
eant lf proprus ecclesiis custodiunt. Viaticum deferunt, Matrimonia publi-
codicih^' a ^Cr contra^fnbum Matrici subiectus sit; Baptismata in propriis
Ct]n, f n°kuit ; visitationi Episcopi subiiciuntur. Quae omnia evin-
actu de L,ln< s’ Icet amovibiles, proprie tamen esse Parochos,
Aygjjj. . curarn habere. Consuetudinem porro despiciendam esse putat
stico r ISU,pUs’ CUm P°bus dicenda sit abusus, ubi turi divino et ecclesia-
Kx. hisEE. VV. deliberare dignabuntur:
ttinj! q(C' , tcaru nu tales teneantur ad applicationem AUssat pro populo,
Iht ‘l/ "'l aii ‘^rr^iePiscopo in sac. visitatione latum sii exequendum in casu ?
f'ru’ l' acra * etc. respondit: Affirmative in omnibus.
Uru® Resolutionum, tom. 73, p. 230-233].
Cf. N.
M S -
t
214
( *una Romana
3939.
S. C. C., Fanen., 21 nov., i<; <icc. 1807.
Resoluta fuit haec causa die i; sentembris ann,*
Nunc Episcopus Vos, EE. PI\, Jertiores reddit tT praetenti. *
attingere summam scutorum ^09.41 1/ et fruc1lJS’ . ‘emt^ rum P^tium
scuta quinque pro singulo centenario." Cum au te m lucrum
m duas partes diviso, eorum cuique exigua tantum ^aMlon*ni’ tIUo taw
rum u, sequitur, eos magno mL^o I TZ^Z ^ T°~
proponitur: £ravan non posse. Dubium
rJn' " « pretio cementorum m
M % Zlt Z7\Nm propmi,u-
praebendarum et dhlnbJtknffZunZiP 'e5pm“,": Affirmative in augmentum
-» «W UantJaTZ mZI *"*. m"“" Episcopi’ M'°<°
Tttul, ,ri„m applicanda pro anima futlZlm
[ raaUrU> ^«“ionum. tom. 73 P*37, .4.],
3940.
S. C. C., Ariaaen., 23 ian. 1808.
I* ranciscus Xa verius IVf S
usque ad Lectoratus Aradii m^0 & Prac<^ecess0rc Episcopo suo Arianensi
neque dunissoriales consenui ronir)tUs* a ceteris Ordinibus rciectus fuit,
Neapolim petivit, et in Hepio ci UIt lcar’° Capitulari. Quare Marti&tuis
gradatim Promotus est sine rip*ll#» ^ reliquos omnes Ordine
tionem Innocentii XXI . Specula 2 ! Mls Cur‘ac Arianen. contra constitu-
irrentus, attamen celebravit m- M Uuamquam ex hoc esset suspensione
tionum apostoli earum. Sed ?*®CVerat> ignorantia ductus constitu-
num confugit, ut a suspensione uk! * ecc^es*asticis viris, ad suum Ordina-
ino o a Sede Apostoliea impetri ^ gu°d ab ipso obtinuit, dum*
cne atur ex cq, quod suspension .1SPe>ns;1 donem ali irregularitate, qua
'taque eius irregularitas nota es ? ,rrCtm,s Sacris «peratus esset. Cum
apud Vnc fi? nn tJ esset, cessavi»- .. . . » ..
Tissarum, ct
L *
defunctus Epi-
, ' >0f l non molio momento da! / • ’>u u l P*y ah une tnancanzf,
*tene' chc dlorquando fu coH Ordinato****0 Commes5e Seminario. EgU
Qterdote, non »h erano note R
1 Cf V
w< S'M4.
s Cf. ae8.
S . C. Concilii
21
costunu t
apostolichc costituziom , e che in romeguenza crcdevasi di non esser incorso in
veruna censura. Dei resto posso assi curare, che il detto Marziano e fornito di
sufficienti cognizioni per lo stafr, Sacerdotali, e munito di tutli li requisiti
prescritti dal Sac. Concilio di Trento ; non ho tosa di doler mi dei di lui
ed ha subito una corrispondente mortificazione da me impos t agis.
Cum suspensus celebraverit, apertum est Marti anum ex eonst. Specula-
tores irregularitatem contraxisse: cap. 3, de poenis ; et S. C. in Fanen.,
20 iulii 1805 *. Et quamquam Cappellano Regio privilegium sit, ut ordinare
possit illos, qui Regio Clero adseripti sunt: attamen id obtinet, quatenus
proprii Episcopi testimonialem afferant. Videant igitur EE. PP., num sub-
sit causa, cur dispensandus sit. Non contemptu legum ecclesiasticarum, sed
ignorantia fatetur Orator se praetermisisse testimonialem proprii Episcopi
Caeterurn Ordinarius testatum facit, eum habere tutli i requisiti prescritti
dal Concilio di Trento, etc. Dubium proponitur:
An sit consulendum SStTio pro dispensatione et rchabilitatione in casus’
Ihe, etc. Sac t a, etc. respondit: Affirmative , imposita salutari poenitentia
arbitrio Ordinarii. ~
^■[Thesaurus Resolutionum, tom. 74, p. u].
3941,
S. C. C., Forosempronien 26 mart, 1808.
. Catheti ralis Ecclesia Forosempro mensis et Parochialis est, curamque
animarum per \ Icarium amovi bilem exercet in agro, in quo ea regio, quae
appellatur Piano di S. Martino, distat ab Ecclesia Parochiali et ob longum
apserumque interpositum iter spiritualibus nonnunquam destituitur auxiliis.
uinat iuc administrationem Forosemproniensis Ecclesiae retinebat moder-
nus piscopus Laureti et Recincti, ut consuleret lusce ruricolis, suasit Capi-
jU o’ m!' UIS SJlflti animarum futurum, si haec regio a Paroecia Cathcdrali
.mem rarctur, constituto novo Parocho in ecclesia rurali S. Martin!,
lummUtrCUmSt in^ S SU^ra sex;lRinta familiae colonorum. Annuit Capitu-
extrn' Verocn,1Rrua novo Parocho assignari posset et aedes paroehiales
nistratoT 0°^ .suPc^eci‘'‘s comparari, nonnulla proposuit Episcopus Admi-
d.itus *'r vcro interea no\us Pastor Forosemproniensi Ecclesiae
8 1 ls In Urbe auditus, malum adprobavit commendavitque sum-
•nfiptTe, aime 9 n r ^
Inn^ n H . *l suo decessore gesta sunt, verum etiam noscens novam
lam. Paroeciae erec^nn^m • * * ■, T-r^
Yy '-iccnonem utilem esse et necessariam: enixis precibus EE.
Drinn.e^°ra^’ rUt cum suis, tum incolarum Plani S. Martin! votis quam
An r/Sat,S acerc dignentur. Proponitur dubium:
casu? ’ TUifnodo sit focus dismembrationi , et erectioni novae Paroeciae tn
Oie , e(r C, . . . . . u. ,
^datoris / respondit: Affirmative in omnibus iuxta votum Emi
m,,; J at Secr<’tarium cum SSmo .
Urus Resolutionum, tom. 74, p. 53-63].
Cf< •s*- 3924.
2l6
Curia Romana
3942.
S. C. C., Signina , 18 mart., 27 mali 1809.
Pertinent ad patronatum fratrum Lauri, nempe Sacerdotis Laurenti'
Octavii et Gregorii quatuor Cappellaniae sive simplicia Beneficia in Cath
drali Ecclesia Signina erecta, quorum alterum nuncupatum a S. Ikrmrdinn
et S. Maria Angelorum, alterum divo Hieronymo, possidetur a Sacerdoti
Laurentio; tertium vero sub invocatione S. Ioannis Baptistae, et quartum
S. Ioseph, tenet Clericus Mananus, dictorum fratrum Lauri nepos Horum
Beneficiorum latet fundatio inter antiquitatis tenebras, cum ante annum iZ
jam erecta fu.sse constet. Ex praediis, quae indiscriminatim pertinent ad
hate Beneficia, redeunt annua scuta 62, et ex his implenda sunt onera
- j*wn»m n.19 et alia quatuor cum cantu; praeterea vectigalia persolvi
debent et expensae pro manutentione Cappellarum
reducit'11 ^ °ncribus> f™res Lauri postularunt, tum
1 innem onerum, tum etiam, ut duo Beneficia S. Bernardini et S. Hie-
oim p‘^ Baptistae; quae duo Beneficia unienda
modo Dostsui nbifii wrf ^ Eaurentio Lauri, hic assentitur unioni, dura-
que instantiae sufFri"1 I ectunlbabeat- Episcopus narrata confirmans titrius-
17 decembris 1808 «scriptum pro-
TZnmri toZa “ ad Concilii Romam,
ponatur in tabella; quo vero ad unionem ponatur in folio.
sitio, quae ad perficiendam °1,Stai!e ^uidcm ei videtur iuris dispo-
nam et utilem et consensum^ CIOrum unionem requirit causam neccssa-
quaest. 1; can quorum ^terest: can. 49, Caus. 26,
prottien ., 19 decembris ifL* 1 a Praelat., et S. C. in Foros em-
tum Beneficiati tum Pumn' Quanuiuam in re nostra unioni assentiantur
us nUll?UbeSt ^ * **-
tur de tenuissimis Beneficiis an** 0mm°dum Benefictatorum. Verum agi-
ribus, Ut diffidit sit inveni™ maior,bus. quam par ait, gravantur one-
mere simplicibus. Dubium pr< m' (« ' C°"s<:<'UIVe*'t>agiturque de Beneficiis
An, et quomodo sit heus uniotdin 'casu?
D. is murtu rSog: Nm pnposi,a. ^ J
Oie 27 matt 1809 Sacra ete r i I
gnat tonem Sacerdotis Laurentii I * .U[t: -Wutlia/irc post obitum vel eesi-
fundationum et rescripti dici 1- d, /,,w,s °f}inibiis oneribus ad formam
[Thesaurus Resolutionum tom">»T
m* /4. p. 20-22, 2^J.
1 Cf. X. 39M. * I
S. C. Concilii
3943.
S. C, C., Neapolitana, 17 sept. 1814.
^ tuiMiua lUUUN, cum in
morbum gravissimum incidisset, convalescens laboravit imbecillitate nervo-
rum opticorum, et nunc, quin ullam exteriorem deformitatem praesederat
luminibus captus est ita, ut vix lucem a tenebris secernat. Nihil intentatum
reliquit, ut adhibitis remediis visum recuperaret; secl omnia frustra, cum
Chirurgi nullam spem esse reliquam affirment. Nihilominus cum maximo
flagraret desiderio Sacrorum Ordinum, animum applicavit ad scientias phi-
losophicas ct theologicas consequendas, et opitulante persona, quae ei lec-
tionem et scriptionem praestaret, tantum in iis profecit, ut facto publico
experimento, admirationem in omnibus ingesserit. Neque- minus profecit in
sacris caeremoniis, et habet plurima testimonia, cx quibus probat se cum
adsistentia Sacerdotis idoneum esse ad celebrationem Missae. Itaque SSmo
bis preces porrexit, ut dispensationem ab irregularitate impetraret. Eius
preces ad hanc Sac. Congregationem ablegatae fuere. Plurimas Orator affert
commendationes Episcoporum aliorumque virorum Ecclesiasticorum.
Ex* his inquirendum erit, num Orator sit irregularis, itum dispensandus
ct quatenus dispensandus, quomodo gratia concedenda. Cum ita Orator
careat visu, ut praeter lucem a tenebris nil praeterea discernat, irregularis
pro ecto est ex genere eorum, qui ex defectu corporis impediuntur congruo
usu et exercitio Ordinis, praesertim celebrationis Missae. Neque eidem suffra-
^,n P°ss!r v*detur> quod neque sua culpa, neque vi morbi caecus sit, neque
c orirutatem exteriorem habeat. Irregularis enim fit ex eo, quod, si
Siin^r°^1Crt rpnn'ta^Cm> t"er^C °b imbecillitatem Missam legere non potest,
bit i> '• Ut v‘deant, num saltem dispensatio Oratori indulgenda
Ontor^ ,mEcrbenda Rr^tta multa faciunt: irregularitatem casu, non culpa
fione i)S fC°ntractam i"uiSi>e; vitium emendatum luisse ab Oratore applica-
redire in CCt?.qLJL *n Sc*entiis, praecipue theologicis; dispensationis gratiam
remorui-j ^ *a.tem Ecclesiae: ita Oratorem instructum esse in sacris eae-
neque scanri 1° °brat*° Missae ab eo explenda cum adsistentia Sacerdotis
Oratorem rC a °’ ncqut admirationi populo adsnmti futura sit; eumdem
qui pm _ C{mimcn datum esse ab Ordinario, ct ab aliis undecim Episcopis,
affirmat Ve dcPrecantur’ testimonium Cleri, qui eumdem idoneum
Cedendis di s^111 ' regula, qua semper usa est S. Congregatio in con-
ubi res crat^l'1^1011^1118 sllBtT defectu corporis, ut eas facilius indulserit.
Clerico Pr‘0 UlsPens'indo Sacerdote iarn promoto, quam ubi agitur de
EE, pp gratia^ Cnt °' U* *n Comen,, 6 maii 1775. 1 Nihilominus, quatenus
^ae dispensatam' 'U^Cre censeant, id quod ad modum pertinet coneeden-
■ cavendum erit, ne celebrare possit sine assistentia alte-
21.8
( luria Romanu
riusSncerdoris, « numquam in publica cccicsia, sed in Oratorio nriTl
Dubium dirimendum cnt: 10 Pmato,
ri,at}«tS‘°d° * CmSUlmdU"' 'SV'"r"W"'° P'° ',b irresuk.
Dicy etc. Sacra , etc, respondit; Negative.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 75, p. 4-10],
3944.
S. C. C., Camerinen 17 dec. 1814.
usufructuariis rem™»* durante. Viventibus adhuc heredibus
subiiciebatur CCdeSia Parochialis S. Luriae, cui
Saccr^s Venan L U ^ Wrietaria Caroli Ribecchi.
ei liceret Parochialem ecclesiam^6?* hU'C SaC’ ^"^gationi, «
ad ecclesiam SSmi Rosarii Ut ve™ r ^ omnino collaPsam transferre
hac ecclesia etT und l^ C0nsu er^ expensis, quae pro amplianda
peritorum in CXt™"d« biblis parochiulibus iudicio
menta quassatae eccilsiae\ faCU,tatcm ^ploravit vendendi cae-
hered Itatis Ribecchi. Ipse*’ vero P,L ‘“L’ et imPonendi censum super fundo
buir ad solvendos fructus r0C niS Sese PromPriim paratumque exlii-
Misce vero defunctis sea# oW * nec vixerint sorores Ribecchi usufructuariae.
iulii clc-L-nrosyna, si ad ^
donec census fuerit extinen.* \ .1 ■ t m successores etiam cogantur,
Quibus precibus relatis ' c ePlsc°pus huic instantiae suffragatus est.
20 ianuarii 1798, rescriptum fuiT-TrrT-i^1'001101 in Con^re^ationc diel
scientia Oratori Pratis ;„■/,/ cfmPncoP<>, qut pro suo arbitrio et con-
votum. °ea tu-\ta petita et superius descriptum eius
Parochus Venanti usBioeea * "I
^negatione sexennio fere ant • ' 151 4111110 J8°3 usus est facultate a S.Con-
stipulato instrumento censum ‘ 1 anno die 8 novembris publico
Camponovo ad hereditatem Ca^ l ^ SCuds decem imposuit super praedio
biscenturn vendidit Comiti \\( 1 ,M 'lt'cchi spectante, illumque pretio scut,
.mti') 1S08 sororibus Ribecchi v ,' ,| °SC^* Patritio Camerino. Defunctis
siae SSmi Rosarii. Sed cuni eam ra • 1 S’ ^utl Pu rifieata est substitutio cccle-
hut Parochus pos mem canerer °IU tU tL‘TUTet cxtt;™ dominatio, non po*
invasit Sagrilegum Demanitm mu ,),,nur“m bereditariorum Ribecchi, sed c;l
tioni exposuit. Quare Parochus Ver ,a v^n<ditlit , stahilia publicae licita-
caperet, censuit inire foedus cum n US’ ^U(> m*nus detrimentum ecclesia
sio Foschi. ut ipsi ad haec boni 1; * rc SUn Philippo Biocca et Comite Aloy*
• Vum tamen ca esset teinporc^
.S'. C. Concilii
219
iniquitas, ut aditus ad S, Sedem esset interclusus, nec venia apostolica ad
sdpuiandum contractum hujusmodi impetrari posset: Parochus nomine
etiam patris et Comitis Foschi S pol e tum venit consultum Cardinalem Anto-
nelli Magnum Poeni tentiarium, qui eo loci detinebatur, num tuta conscientia
bona hereditatis Ribecchi acquirere posset. Cui respondit Excellentissimus
Antonelli: licere, dummodo acquirerent animo restituendi bona et parendi
ad omne mandatum Ecclesiae.
Nunc, postquam supervenit felix rerum mutatio, tam Comes Antonius
filius interea defuncti Aloysii Foschi, quam Parochus Venanthia eiusque
pater preces obtulere, quibus convalidationcm venditionis et emptionis
bonorum Ecclesiae postulantes declararunt, se promptos paratosque esse
bona empta restituere ea tamen conditione, ut reintegrationem consequantur
de expensis ab ipsis factis in manutenendis fundis, atque etiam eorum creditis
et pecuniis solutis in dimittendo aere alieno hereditatis Ribecchi. Venditio-
nem huiusmodi utilem Ecclesiae fuisse affirmant, idcirco sanationem con-
tractus, atque opportunam absolutionem a censuris, si in eas inciderint,
obtinere confidunt.
Archiepiscopus insua informatione affirmat, bona vendita fuisse iustissimu
pretio, nimirum pretio ultra triplum maiore pretio censuali, ac huiusmodi
emptionis et venditionis contractum omnibus attentis verissimis circum-
stantiis tam Parochialis ecclesiae, quam Rectoris pro tempore cessisse in
evidentem utilitatem. Addit praeterea, vires deficere ecclesiae Parochiali, si
rescisso contractu restituere deberet summas emptoribus debitas. Inde putat,
expedire Ecclesiae, ut sanatio concedatur, cuius ct modum proponit atque
suggerit. 1 mro cum bona fide contractum in i issent, ut Ecclesiae rem utilem
•icerent, videant EE. PP ., num stante bona fide, rectissima intentione et
troporum conditione, dubium sit, num censuras et propter successivas
• issarum celebrationes in irregularitatem inciderint, ut eisdem, queroad-
roo uin . rchiepiscopus putat, ad cautelam tantum absolutio et dispensatio
concedatur. Dignentur dirimere dubia:
** ' j ' '>,!!rac'us. de (/iribus agitur , sint irritandi seu potius sanandi in casu?
N, ^ considctidum SSmo pro absolutione a censuris et respcctive dispen-
ah »regularitate in casu?
ll' ^acr<i 1 etc. respondit ad 1. Ad mentem; mens esi, quod D. Secre-
oa,,ct isstmo sanationem contractuum iuxta vofttttt Atch i episcopi.
fTi ~’ -uir,nat ,ve (l(i cautelam .
vesaurus Resolutionum, tom. 75, p. 30-38].
3945.
C. C., lanuen.y 9 sept. 1815.
viae 21 s0PtcI^bris 1S03 matrimonium in faciem Eccle-
'n dojfto niullT' Ult ',Ucr -'van8chstam Massa et Theresiam Turrio. \’ir
ivitcubitl)m p*6* ^Cr a^ciuod tempus habitavit, numquam tamen cum ca
ostea domicilium sponsae deseruit. Verum semper hic vestigia
220
Curta Romana
suae sponsae sectabatur, ut ad domum suam traducerer*^ ' "
cessit, ut rixae palam factae sint, et ipse armatus in dmium tn" “ Pro
mtrusent, ex quo tacto in vincula ctmicctus est, f rustra honestiT^r
'n rcm comP°nere tentarum. Nam anno i8oc nosr an C1 re i?w
decem a contracto matrimonio Thenaria preces SSAo Da" m»? *?"
ht, in quibus exposuit, Evangelistam Massa cum ea mairlm °>,u'
traxisse, sed numquam eum ea consummasse, OBatoSS COn’
rat° * n°n consumm^. «c « ausa^it
super causis dispensationis. Absoluto pmcS^To
voto Emus Archiepiscopus Innuens, ’s a '8o' ccnsu,t ■» ®
tione ct de idoneis causis diem n - >+ ’ tarC de non se(luuta consununa-
sulebat. dispensationis, quam S. Pontificem concedere con-
tum ina trimo n i i i m^e vinea tur * canones requirunt, ut non consumma*
septem propinc;;^^:^*-men^ testimonio
quemadmodum praescribit can C MI' u)rPor,s Per obstetrices facta,
de frigit/, et ma/efic , et caD Erat f* f)ro^L > caP- Litterae Vestra ,
si vir iuravit, se matrimonium^ ***' e°^‘ ^^Nikjue contra refragari ait,
et puellae potius habendum est , °nsu™masse* 'n contradictione viri
intemerata apparet e\* r-m n 1US lurar>ientum, quando ex recognitione
™ t prohat" — — *
rogatus a Iudice, num perfectam h i ** Gt inverosimiIls* Incerta, quia
ietta la consumatiom inverosir ri* * ^1SSCt c?Pu^am* respondit : credo per-
admodum testes deponunri .U1|1S’ tlUu cum ' Pse semper recusasset ( quem-
verqsimile non est, ut ibse CUm uxorc» Hcet saepe invitatus,
frfese. ‘ n ’ c anculum et futive sponsam complexum
Defensor vinculi ad v‘ H* r-r<9H
tione, ex qua oritur praesiimn^fH^1^1 ^Cm *uramenti arguit ex cohabita*
cap. i2, u, de praemmpt., porrn \ ' Ct *ure sequutae consummationis
tr.m-rit non propter hereditatem ^ T Dvangeiista matrimonium con-
Arguit praeterea ex obstetriV,„> ..** *n veterato amore erga Theresiam.
contendit ad dissolvendum ,nit''1!Hltl:l' f)l‘n Vcro causam satis non esse
<oct matnm. Ex his Emi PP. delibe™!™ "v 1 ridfettt*» Sess* 24* caP- 5* #
An consulendum SSiho hrr i th*'rnc“miJr dubium: >
consummato in casu? 7 > ' l' Piatione super matrimonio rato et non
£(c. Siicra efr r#* * 7*, -
[Thesaurus Resolutionum,' 9
’ lom- 75» p. 90-06)], |
1 Cf n. 318. m
S. C, Concilii
221
3946.
S. C. C., Fesulana , 13 ian. 1816.
Cathedralis Fcsu lanae Capitulum decem constat Canonicis, ad quorum
aliquos cura pertinet animarum. Ex his videns modernus Episcopus chori
servitium non pro dignitate praestari, SSmo Dfio Nostro preces dedit
ut impetraret unionem ad mensam Capitularem et translationem ad Eccle-
siam Cathcdralem octo Beneficiorum, quae in aliis ecclesiis extant, quaeque
vel ad liberam collationem Episcopi, vel ad patronatum Capituli, vel priva-
torum pertinent. Ex fructibus vero Beneficiorum huiusmodi vacantium, vd
cum primum vacatura sint, tres constituantur Mansionarii, qui choro quo-
tidie inserviant. Multa S. Congregatio, cui preces huiusmodi delegatae
fuere, percontata est ab Episcopo, quae ad rem dirimendam erant necessaria,
quibus in remissa informatione factum est satis.
Ex memoratis Beneficiis redeunt annua scuta fere 210, quae divisa pro
stipendio inter erigendos Mansionarios, singulis darent scuta 70. Additque
Episcopus: Haec omnia Beneficia, si ab ecclesiis , ad quas modo pertinent,
transferantur, tanti momenti damnum eventurum non esse affirmo, ut hoc ipsum
attendere oporteat, cum agatur praesertim de illa Cathedralis Ecclesiae neces-
ntQte' cm Hxlidem consulendi nulla alia via patere mihi videtur Compertum
” . certumque est neminem esse passive vocatum, qui de petita eorum Bene -
.icwrum translatione ac reductione conqueri iure possit.
Urum observandum, agi in re nostra non dc augendis Praebendis Cano-
ni l|>US’ S^. de constituendis Mansionariis, propterea observandum erit,
itio n TTr *.r*deiyin*’ *^ess* 24» C:!P- i^ydertj. applicari possit ad casum,
nanae ^ ansionariae erigi debent. Sed sane si necessariae sunt Mansio-
' 1 ! 1c*' rali bcMilana: i usta videtur subesse necessitatis et utilitatis
‘ i' unionem perficiendam. Dubium proponitur:
Di '. C\ Sl? i°cus unioni ct translationi Beneficiorum in casu?
foetis 01 6 7 * °Cra '■ C^r' rf sPof>{iB: Affirmative iuxta votum Episcopi , satis-
ttanbHbus M etiatn per alios ad formam respectivarum fundationum
r-pi ' ansif>nar iorum, et accedente consensu Patronorum .
1 hcsaurus KesChitionum, tom. 76, p. 2-6].
3947.
^* C., Segobricen ., 25 niaii, 15 iun. 1816.
tutaribus^om'^n0n*COrUni ^cc^es'ae Cathedralis Segobricensis suis capi-
CinoniL-js ] j11 jlls su^ ,lnrumi 1^02 deliberavit, ut jubilatio Dignitatibus et
Clonicis in 1 i utuut.idv u, ui iuu
ei ^aPpellani. ^eretur Post expletum servitium 3> annorum, et Beneficiatis
a^eXeinp]un ’ P08^!1131^ annos 40 inservierint. Decretum placuisse ferunt
Put in VaUm '[l 'R Uu*H1's vlScnris in aliis Hispaniarum Ecclesiis, praeci-
na ' letropolitana. De singulis atl rem opportunis notitiis
222
(hir ia Romana
rogatus Episcopus respondit: Collegium Canonicorum co^^ZT^
gmtatilius et decem Canonicis. Praeterea in eadem Ecclesia tri» Cl'
Beneficia, et triginta tres Cappellaniae Ministeriales, quibus
situm est ad chorum funera et caetera parochialia ministeria intcreslT
quibus concludit Episcopus: nihil praeiudicii aut detrimenti affici mon
posse lubilationts concessione, sive ad populi commodum sive ad dioriT
vitium dignum spectetur. jachon$er.
Nullum sane privilegium in iurc scriptum legitur, quo Canonicis „ ■
diu Ecclesiae inservierint, indultum iubilationis concedatur- consueo a-
tantum inolevit, ut Canonicis et Beneficiatis, qui spatio quadraginta an “
ruin continuo et laudabiliter chori munera obierint indulta iubilnrinn' °*
cederentur. Quamobrem pravis invaluit, et scrupuicZs « en, SZ
concedantur, unde illis proprio marte
cJZ parricularlbus et'0 dari S°lct VCnia sinSlllis «currentibus b
uMtatuitl' ^rvitio ab iis, qui indulta huiusmodi implorant,
EE VV an DivniM -K " C“V”- 4 ««i .737- 1 Quare delitetaS
d"nd ^ 1 ;;r l r post servitium
servitium i„ i '■"al*“s vero »<« expletum quadragenarium
recursum habere U-ncaTur^o uTco' ri S' nRUl 1S “lsil>us ad s- Congregationem
demonstret. Vestrum erit' fera- suffmgium: “n*i,,n praeStitisSe
tam iubilationemomMu^iy C'f'"fans Ecclesiae Segobricensis quoad indui-
quinque et llenebciutis , , r- 'u'l‘n!'^US et. Canonicis, qui ad annos triginta
in casu? appe. /anis, qui ad annos quadraginta inservierint
25 ntaii 1816: Non proposita
^ °",n'b"s-
3948.
S>. C. C„ Savonen., 15 ilIn„ ,3 ia, ,8l6
Hi ;8" «S**!* Vadorum, dic ,o ianoa
Examinatoribus, quibus facult;is"ihl'P" faVt,m'"!' concursus accitis tribu
tna super unoquoque ex tribu Csl u”vcm ferendi suffragia, scilicc
concurrentes: Ioseph Toso I' s 4 a*s*ti$. Coram Examinatoribus adfuer
nis* octo tulit puncta- SaccrHo^T11^ LCC^esiae parochialis oppidi Varagi
norum Familia, atque BaPHsta Torre, ex Cappucci
"ua, quantumvis curata, cui s^ptcm^ ufPr ’’ ‘S ,actus atl consequenda Hcnc
Rector ecclesiae S. Salvatoris ODoid i v a t a^aruntv«ta; Antonius Saccarclli
eggie, qui sex suffragia consequutui
* Cf. \
1474
S. C. Concilii
2*3
est. Nihilominus Episcopus ccnsuit inter ceteros magis idoneum Sacerdo-
tem Torre declarare. Graviter hoc tulit Praepositus Ioseph Toso, atque a
judicio Episcopi appellavit ad Kmum Archiepiscopum Ianuensem’ sed ea
deserta, provocavit ad i .aicam potestatem Ministri Cultorum, qui rc cognita
eumdem reiecit.
Ab hoc itaque tempore Sacerdos Torre institutionem in Yrchiprcsbx te-
ratu obtinuit et a triennio illum possidet. Sed Praepositus 1'oso praeterito
anno preces huic S. Congregationi obtulit, in quibus conquestus futt sibi
praehabitum fuisse Sacerdotem 1 orre, che neanche aveva riportata Vappro -
v&zione nel dtlto concorso, atque idcirco postulavit, ut ad trutinam revo cu-
rentur acta concursus, et cui de i ure Paroeciae collatio fieret.
Episcopus in sua informatione, transmissis actis concursus, rationes
affert, cur Praeposito Toso antetulerit Sacerdotem Torre, et concludit:
relidendam esse instantiam Toso, cumque monendum, ut melius se gerat
cum ovibus sibi concreditis.
Nulla profecto causa est, quamobrem acta concursus ad examen rt'* ncen-
tur. Non enim potest Praepositus '1'oso in discrimen acta illa adducere, ex
quibus ipse fuit approbatus. Posset ipse provocare ab irrationabili iudicio
Episcopi, qui ipso posthabito Paroeciam contulit Sacerdoti Torre, cui minora
suffragia in concursu accesserunt. Sed Tridentinum, Sess. 25, cap. 18,
de re/, decrevit, ut inter approbatos ab Examinatoribus Episcopus eum seli-
gat, quem ceteris magis idoneum iiidicaverit. Non itaque cogitur Episco-
pus sequi relationem Examinatorum, et potest praeponere, qui minora suf-
iraeia halnut. Sed ne in iudiciis Episcoporum quidquam gratia et favor sibi
undicet, satis prospexit consultissima constitutio S. Pii V, In conferendis , 1
ct encyclica s. m. Benedicti XIV, Cum tffud , 2 ex quibus fas est ab irrationa-
1 1 iudicio Episcopi tn devolutivo appellare.
l.nurn in precibus ! oso exponit, quod Sacerdos Torre neanche aveva
' [a^(i aPProvazjo}i(' nel detto concorso, quod veritati non apprime cohae-
_ .cum septem habuerit suffragia. Ceterum Episcopus rationes affert, unde
p nr> HU1 est- «vir apprime imprudens, rixosus, avarus, pau-
crtdituii^CmatWr ^ll^ue ecclesiae Parochialis Yraraginensis gregem sibi
mtmt Ut' ^cctor? st'd uti mercenarius oves mungit. Haec sunt mo-
Dnnu',^11 lC’ Pas^Pos^to Sacerdote '1'oso, me impulerunt ad declarandum
poiucntia: morbus „1:: A. ....
Cumtus ecclesi,;' p‘ ““‘f V. e.Bp,pre?aTO^ ,uerat’ C1UI<3 ue insuPc
Confesc-ir1 aL- arochialis S. Petri huius Civitatis, tum uti carcerum
CtaTlT' “ptim"m ilc 5
rln
p, -suarum virtutum praestantia testimonium exhi-
Uubium proponitur:
Toso sit ronfrr n 1 ftttona^1^ indicio Episcopi, ita ut Praeposito Iosepho
hi casuf CrCft a ^>,U0CC}a, seu potius Sacerdos Torre sit rnanutvnendus
224
Curia Romana
Die /5 i unii 1816: Non proposita.
Die 13 tuli i 1816 Sacra , etc, respondit: Negativi ad primam partem ■ „fr
mative ad secundam , et Praepositus Toso consulat conscientiae suae 1
[Thesaurus Resolutionum, tam. 76, p,
3949.
S* C. Terracinen. seu Setina , 24 ausj.
In tribu» unitis Dioecesibus Terradnensi, Setina ac Privemensi -=—
fu.t Seminarium ab anno usque 1653 in Civitate Setina constitutum S
factum est ut Benedictus XIII confirmavit taxam a Visitatore Apostolico
3S da0S aPost°l*c's litteris die t8 februarii tyaS.iussitque.u
Kur \sTl-1 i7qCUt.' 27i28' * St,tma scut- 1 17-88, ac demum a Privem™
■ ■ ■ 447 »> Seminarii subsidium annuatim rependerentur Adversos
asce apostolicas litteras insurrexerunt Privernates, ut gravamen, quod ipsis
gregat, onem sub titule, Prheracn. Seminarii, tria propSuere Tbir I An
SriSS Tc '7 T? Et quatenus a®imalive: II. An sit L>
'rm,i *. »• <«s»? IU. An tm
Seminario Setino adinduari dlbZTs* Dwms‘s"/m,l'‘c redditibus adsrriptu
in Congregatione diei 20' wrilisT- m~'T° Prwm“na *»
tive- ad II Fr hn / . ~ ' // 1 *nu atres responderunt: ad 1. Kega-
in secundo. Post haec silentium 'T /?W" uit'diom; od III. Provisum
Interca unicum fuit Seminarim^ bT c" v™*1 '« ‘UWOnwl s»peracccssit.
vacante clausum fuit \*cru n(tV 1V,taU‘ ‘ rll,K’ Pnsitll,n* M»'** Ns
stati m Setini cives postuhnmf ° a,?ummo Pontifice constituto Episcopo
nenses, ut etiam in eorum Civitate' Seminarii, stati mque Terraci-
runt. Omnia habent EE VV in iv ^ aPenretur Seminarium, efflagita-
ln I. dubio \ZtZt Jj " lltIK»ntium aummariia.
redditi de anno 1-771 ;lk iv... c ~mUs ®etina confirmationem judicii iam
causa cognita et m .tu proo * °nSregatione. Nam Summus Pontifex egit
vitiumexcludhur.Pariiustith n’;^X qU° °mne SubrePtioni3 ct obreptionis
ditum. E contra Promo tor fiscali L”"i?f*,t.1UdlCium anno 1771 aS.C.nrd-
anno 1771 contendit* r#-c • « 1 11 >' n conimune esse eum causa acta
et alteram Priverni. Nihil onai ^ tUn* actil est intcr Commuiritatem Sct
Episcopi pro instituendis Seminarii* tUnC ait’ niiliI definitum dciuribus
negant I )efensores Setiae smrin . / m propna Dioecesi. Quoad II. dubium
Terracinae, quia itis primum habendi ePer‘tionaT> Seminarii in Cl”®*
spectat. At negat Promotor fiscalis n heminarium ad Civitatem Setiae
minus exerceat facultatem sibi 1 ■ ?SSC. hetinos impedire Episcopo, qtio-
Scminarii, quia Tridcntinum cone irJt.entl”° datam 2 pro constitutione novi
1 1 t ut in amplioribus Dioecesibus plurl
« t
1 c
X J|.r3i 5 o.
• XXI U. de
S. C. Concilii
habentur Seminaria. In III dubio, cum Setini sperent, fore ut petita consti-
tutio Seminarii in Civitate Terracinae rejiciatur, ita putant nullum ius esse
Episcopo, ut de redditibus favore illius Seminarii disponat. E contrario
contendit Promotor fiscalis, ut taxae, quae percipiuntur ex Dioecesi Tarra-
cinensi et Privemensi, applicentur novo Seminario. Tria proponuntur
dubia:
I. An sit standum , vel recedendum a decisis sub die 20 apnlis Iyyi m casu?
II. An, et quomodo servanda sit aperitio Seminarii ab Episcopo facta in
Civitate Terracinae in casu?
III. An, et de quibus redditibus disponere valeat Episcopus pro Seminario
Terradnensi in casu?
Die , etc. Sacra, etc. respondit ad I. Provisum in secundo
Ad II. Affirmative sub denominatione Collegii tantum.
Ad III. Affirmative pro Collegio quoad quoscumque redditus , exceptis tamen
omnibus et singulis redditibus et taxis ex triplici Dioecesi Seminario Setiae exi-
stenti addictis.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 76, p. 21^-220].
3950.
S. C. C., Ferrar/en., 14 dec. 1816, 25 ian. 1817.
. ^errariensis Archidioeccsis plurcs complectitur Paroecias rurales, quas
mrer est Paroecia di Boara , intra cuius limites locus est vulgo dictus la
«rwmrrt, m qua paucae familiae vitam ducunt, quaeque ab ecclesia Paro-
niali dividuntur per interpositum rivum nuncupatum Canal Bianco, ab
uiT^ *r*uin millium passuum itinere. Nomine populi postulatur*
uc tanu hae a Paroecia di Boara separentur et alteri di Francolino addi-
, quae propior est, et commodior, ut Parochus possir aegrotis pnieser-
t,m Vntualia praebere subsidia. & *
ciiepiscopus respondit in sua informatione: familiae nunc quidem
annis n t”11 l3r'a ccc^es'a distant propria culpa, quia quinque abhinc
Wntraheh 1Um p0ntcni suPra Canale Bianco fregerunt, per quem iter ita
Viam vern tUr* Pr^P'°res essent ecclesiae di Boara , quam di Francolino.
^seinmi non. essc imperviam etiam rigente hyeme, et plures remotiores
n t
i 5
esse incolas n * r “ 7
chiepiscon^ 1 mmen ad Paroeciam di Boara accedunt. Ait praeterea Ar-
°bierint si °S ’ s?1fc^tafse ;,b hisce habitantibus la Pavonara, num infirmi
quendam esse^P^^18^ subs*^*°» ct negative deposuisse. Ex his putat, rclin-
atlhortand(>s aroec‘am di Boara in statu suo, ct tantum cogendos vel
‘tcrurriconst rcci,rrcntes» sublatum ligneum pontem in antiquo loco
ipsorum M- plcrcilt Pro faciliori accessu ail ecclesiam ct pro commodiori
Jricienti„urt'. m,,tua “mmunieatiorie.
^istantiajT, f • CSS'. 2.1 ’ cap* de rei . permittit dismembrationes ob loco-
3{i Pcrcipienti TC 1 "i’cuit:Uc,T1. ntque si populus sine magno incommodo
y<)l y ‘ ' acramcnta et divina officia audienda accedere non possit.
i*
226
Curia Romana
Vc/T. in casu- 'icct intercedat distantia trium lapidum, non tamen con„
subsidia spiritualia remotis parochianis defecisse. Dubium est- " tat’
An, et quomodo sit heus dis mem Irrationi incolarum di Pavona™ , »
cia di Boara in casu? a *arot'
Die 14 decembris 1826: Non proposita.
Die 25 ianuam iSi7 Sacra, etc. respondit ■ Negative et Arebis,
curet reaedificattonem pontis . ’ tp^capui
[Thesaurus Resolutionum, tom. 7 fi, p. 333, tom. 77, p,
3951.
S. C. C., Pisana , 29 mart. 1817.
dJce^fut in ST*"1 n°mi" ■ etiam ali0rUm Paroch°™m Pisanae Archi-
’ m qUOmm eCClc8iis tcmPorc Adventus et QX
soluti sim obligatione™ ab 0rdiMrio approbatos,
lium '* ssae parochialie celebratione explicandi Evange*
et <LPSiSS^S0%r: .nUm Co"cionatores tempore Advena»
per substimtum nnll/ n P Ep,sc?P° vel P™ Parochis, et num Parochi
non pro EpiscoDo «lerl ° 1^tlon* satisfacere. Nam si conciones habentur
idem onus per alios praestare ^r0C^ls\ non Pisunt sane Parochi compelli
satis, eodem et ipsi per se non ^ ^ feri ^
Licet autem certo enn^t r * lur*
munus, non inde tamen semȣT<>P01^? praeciPuum esse praedicationis
Parochis ratione officii ut a cq ■pUr,.1Vt v m omis non competat etiam
cap. i, de ref. Poito ev^Tr! 1 ' 90n^ 10 Tridcntino declaratum est Scss.23.
Episcopum teneri in sua ^^°_dcC^t0,.Se?s' a4* caP* 4. de ref. sequitur,
pcr alios, quos in casu imDedim PJaecIlcatlonis munus obire vel perse vd
vel per seipsos, vel, si Pa™hos vero in aliis ecclesiis
expensis eorum, quj eas _ ,lpc ltl> Per substitutos ab Episcopo deputandos,
praestandum est ab utrnnT^^ 'l1 tcacntlir» vel solent. Et hoc munus
festis, et tempore Adventus \US ct solemnibus diebus
hebdomadi a diebus* Si quotidie vel saltem ter in
vel per se, vel per alios quos p °PUS tenettir praedicare in Eccksuisua ,
gcsimae, videtur, ut quemadnfSimC^ ,et*am ternpore Adventus et Quadra-
Parochi, ita affirmari possit p« ^ ln uliis ecclesiis hoc. onere tenentur
Episcopo, sed pro Parocho* ^,n0t0aatorcs in Paroeciis non praedicare pro
per se, vel per substitutos Ou ■>U 1 CCC^c®*a Eoe munus obire debet vel
1 arochis praedicare, tunc dicenHnm ° ?t'ncat sententia, Concionatorcs pr0
habetur concio, solutos esse ah Cnt* ParocEos, dum in eorum ecclesiis
celebrationem. Sed praetereunti exPEcandi Evangelium inter Missae
tionis per altos praestare posse in n°M CSt’ Paroc'Eos hoc munus praedica-
smt. Videant tamen EE. PP num „asU tantl,m- quo ipsi impediti legitime
’ 'm ® Con3uetudine generarim inducta assu-
227
S. C. Concilii
mendi Concionatorcs tempore Adventus et Quadragesimae oriatur iusta
causa, cur Parochi se a praedicatione excusent, hx his emergit dubium*
An Parochi , in quorum ecclesiis tempore Adventus et Quadragesimae haben-
tur sacrae conciones pet Praeeant s ab Ordinario approbatos , teneantur diebus
festis in Missa Parochiali explicare Euangelium in casu?
Die , etc. Sacra , etc. respondit : Dilata, et pro nunc servetur consuetudo cuius-
libet Paroeciae. 1
[Thesaurus Resolutionum, tom. 77, p, 97-102].
3952.
S. C. C., Nullius Sublacen 17 maii, 14 iun. 1817.
Postulantibus Canonicis Collcgiatae Ecclesiae Trebarum, ut eis restitue-
rentur distributiones, quas percipere potuissent, nisi exules ac deportati
fuissent ob recusatum iuramentum fidelitatis, per rescriptum dici 5 februa-
rii 1817 delegatae fuere eorum preces Emo Abbati, ut cogeret eos Canonicos,
qui praesentes remanserunt, ut has distributiones absentibus ex causa de-
portationis restituerent.
Archi presbyter et reliqui Canonici praesentes contendunt, hoc intelligi
debere de distributionibus quotidianis, non de distributionibus incertis, ex
celebratione Missarum et Anniversariorum, quae- solis vere praesentibus
debentur. In Capitulo Trebarum observantia inductum est, ut haec incerta
emolumenta ne quidem ab infirmis exigantur, propterea quod vera prae-
sentia necessaria est.
^ Canonici vero absentes respondent, quod quaedam incerta, quae ex
cgatis proveniunt, certa sunt et intra annum lucrantur; haec consequuti
.uissent, nisi vi expulsi a patria abfuissent, el saepe alias ab hac S. Con-
gregatione definitum reperiri, Canonicos ob iniustam carce lationem lucrare
omnes distributiones.
'Eus Abbas ita concludit* Sed vereor, ne minus aequum videatur, si totum
Pvr solutum fuent, quantum antea persolvi consueverat ,* dum
it !'U/ *' .'"!m'm!ns nihil obstare , ne si vellent , munus impositum obirent: impedi -
^«10 ( mu c illato, quod tolli , nisi per iniquum periurhtm nequiret, iis exclusis.
rediit !>Critnils ‘ 0,daminare nollent , totum illud emolumentum ad paucos unice
jj* qui venti non sunt fidem suam vetito iurciuramlo obstringere, re/
i) . 'orte alium aetas aut casus apud Ecclesiam residere permiserit .
i,uhlura Proponitur;
obsentt anonu 1 absentes ex causa depot tathnis lucrari possint pro tempore
ano ument a c.v legatis et e.x funeribus in casu?
^7: Non proposita.
rm, "mu }dJ7 Eacra etc. respondit: Affirmative in omnibus.
I* nesauniQ * ■"
e&lUrus ^esolutionum, tom. 77, p. 154-156, 173]
N
1
3955.
22.S
Curia Romana
3953.
S. C. C., Lunen^Sarzanen., 12 iul. 1817
Duo oppida secus Mare Ligusticum posita: Motola et Cd di M •
Tncd'° monte distant inter se fere passuum mille, et uno reeun ur 7 “T
qu, m ecclesia S. Viti Marolae residet. Populus Cd d.llorr 3r0Chl
aspera et hyberno praesertim tempore difficilis esset vi< „t nnnT ?U°
accedere sine difficultate ad ecclesiam possent, nec ad X ParoI “
quod ex promiscuo accessu iurgia rixaeque oriantur inter populano^ T
Paroecia S. Viti, eum haec vacans esset 7 d,s™mb™°"<™ postulavit j
propria ecclesia S Mariae nurvr er rf ’ crcctloncm novae Paroeciae ii
libus ornata. ^ Ct decent£r 't sacris supellecti
rum esse iter temnorr k.-iW . i • Va 1 ^ m Pcr uniJm lapidem; aspe-
caruisse.et a vita migrasiabsotieSa mU ^ °PpK*ams dieblJS festis Sacre
loci Cd di Mare oS* S*Cram^ntorum s»b«dio; animarum capita
congruam scutorum ZST ?Mochu,nJ S' Vit! Man,m «4*
fore, si proprius Parochus fi i • ^ incommoda submovenda optimum
ecclesia *
rentur annua scuta v> et nnrwl i atnc,s ecclesiae S. Viti subministra-
suppeditaret. ’ ^ a congruam deest, Municipium Cd di Mare
lae Sacerdo3n\h)fantin nn? renunciatuf e$t Parochus S. Viti Maro-
iterum rogatus Episconm «u f* P*601"**® petitae obstitit dismembrationi.
tum Paroeciae Marolae nl* , V l° V* scriptls Parocho Marolae refert, redi-
ad scuta 47,98, ita Ut reditus mS’ ^ SCVta *44-8*i exitum vero
Romanae. Opinor tamen, concludi r n°n cxcetIit SCuta 04-00 monetae
Manilae deputaret Cappdlanum Curatu °pltm,im frKrmn, si Parochus
' A dt Mare moraretur exptns’ t /m’ tPa ^oc turdo praesertim tempore
tamen activum et passivum * *men dmdetn populi C h di Mare. Statum
Triden tinum Sess. 21 cao * peritorum non remisit Episcopus,
praescribit etiam invitis Rectod! ^ d,smcmbrationes Paroeciarum
tem parochiam sine manno inrr m'' $Ij l°coruin distantiam, sive difficulta-
oIHeu audienda accedcV non n ° ad Sacramenta et divina
populus ita numerosus sit, ut unu dtPut:at:,oncni vero Cappcllani, si
Sacramentis ministrandis et cultif r e.ctor sufficere non possit ecclesiasticis
Cd di Maret quod cum petita sit i-civ,n° P^rajgendo. Hinc deducit populus
a ecclesia, et oh difficultatem itin!^^ ra^° ^ distantiam unius milliani
ocus esse non possit deputation i f, lS’ clUo parochi an j ad cam accedunt:
secunda in torm.itjone proponit nviv' ^ ard’ 9uemadmodum Episcopus in
n >ri tolleret rixas, quae cx sola d;c„?U ' Lum dcputatio Cappellani penitus
eruam vero nov„ Pirocho xtirpari poterunt. Con-
"dam 1 ndcn tinum loco cit. fieri iubet
S, C, Concilii
229
ex mictibus ad ecclesiam Matricem quomodocumque pertinentibus ct ,i
noesse fucm, (Episcopus) possit compellere populum ea mbmW&T
,uae sufficiant ad Vitam dictorum Sacerdotum sustentandam. Qu, ?ura'
populi Ca di Mare tuetur, opulentam esse Paroeciam S. Viti an
suspectas vero esse putat peritorum relationes, quia novus Parochus
per repugnavit statutum huiusmodi exhibere, et interpositis officiis oua^T
erit suffragia populanorum, ut petitae dismembrationi repuenarent’ f! i
concludit: cogendum esse Parochum Malfanli ad subministranda anmn
scuta som partem congruae, et quod deficit, a populo Cadi Mare esse Ta
peditandum. Dubium proponitur: c SUP~
An, ‘timmodo sit locus dismembrationi et erectioni novae Paroeciae in
ecclesia Ca di Mare m casu/ w m
Die, etc. Sacra, ete respondit : Affirmative pro dismembrotione insto ori-
mum votum hptscopi dtet 24 tuht 1816. ri
(Thesaurus Resolutionum, tom. 77, p. 20=5-2081.
3954.
S. C. C., Romana , 9 ang. 1817.
Cassandra Luci aetate annorum fere viginti in faciem Eccle*ia*
S «?** -m Vincendo BcniloC, tanquam fil ‘X V
rr- rrminc et ^ menti,um -» « » ^ xx
in hoc matrimoffimn con^r rutn"]0n'0- Cassandram vi ac metu coactam
qui id ncgXt S™' vurocSr m,ant plUr‘mi ,cstesr sunt « alii,
V-Ha„K SucX catndrn T*™ ^ Tribunal
convenit. Tum: ilb- m:i:,„ - 1 ,s('xs>’11 ;1 'Ir0- culn quo numquain amplius
Mediolani vXm ducll ’ snPcndia :'b Vrbe discessit, e. Lc
s* quXuTnaXns'’ nnnH ' ' CaSsandr:; Prcc« ob‘ulit SSnTo Domino Nostro,
cenzo Benlloch per snln >fu,,arctata della vita da un Gtovane chiam a to Vin -
vit «'intentare il * sposarh. veniam postula-
dlei 2i ianuarii tSt - \ Z " mUm del Via matrimonio. Ex rescripto SSmi
cederet, prout dc ■ ^ C c cplta csl c:,usa h«ic S. Congregationi, quae pro-
Quaestionibus suhippb. r ■ .‘'Tmam C0nstltutionis s- Benedicti XIV*.
^etuinqqfepro. . ‘ u' Msandra Luci, ct examinati testes ad vim
tensore matrimnn" cadcm inducti. Alii testes ex officio roirati fuere a
f Mandra *****% inser‘a ^
fcctusolemnitatum in • matnm°nn ex errore, ex vi et metu, ex de-
are studet, /)r ■ Cr°ntra lcnt)° matrimonio, tandem ex simulatione pro-
nullitatem dprf .mae allegatio Cassandrae, ex quibus matri-
b aetu celf.Kr!1^ t-Um cx. detectu publicationum, tum ex defectu
nrijs matrimonii. Xam R. J,< D. \ icesgerens dispen-
23°
Curia Romana
savit proelamatiories pro matrimonio contrahendo a Yinccntrio Benlloch fii*
quondam Stephani de Valentia, de quo acta status liberi aveham
hoc tantum dedit Parocho S. Stephani veniam nubendi. Licentia vero r
legatio data sub nomine unius personae ad aliam diversam personam
extendi tradunt Doctores. Perinde res igitur est, ac si matrimonium ceU
b ratum fuerit sine dispensationibus et sine licentia, ac proinde clandcsd*
num. Duos vero testes: Pium Caldani et Lucam Giuliotti matrimonii «1 "
brationi non interfuisse contendit. Nam Vincentius vir et amita Caldaria
negant praeter sponsos et consanguineos alium quempiam matrimonio
praesentem fuisse. Ad haec Defensor matrimonii contendit, omissionem
denunciationum et defectum licentiae niatnmomum non vitiare d ... •
praesenti casu, celebratum sit a proprio Parocho. Quoad testium defectum
in actu matrimonii, contendit, Omnimodam habendam esse fidem Parocho
qui de matrimonio coram se et indicatis testibus contracto testatur 7V,rfttv
mtanm et primum de errore Defensores Cassandrae comeXt l»
errasse in persona vel saltem in qualitate, quae in errorem personae redunda-
bat. Etenim censui t contrahere cum Vincentio Benlloch, quando revera
nupsit Vincentio Venturimo. Error vero personae, cum circa substandam
versetur, matrimonium irritat, ita ut etiamsi consummatum fuerit, sit rescin-
t ent uin. Deinde contendunt, Cassandram ita respexisse ad qualitatem per-
sonae, ut error in qualitate removeat consensum ab actu. Referunt testes,
ipsam abhorruisse Vincentium, utpote sibi aspectu horridum, attamen consi-
la eam a matnmonium induxisse, ut cum ille esset nepos Sacerdotis Benl-
°V’ 1V**US a fugientem arriperet fortunam: non ergo persona,
scc qua itas assan rac movit assensum, unde sequitur, ut error qualitatis
re un et in errorem personae. Contra Defensor matrimonii regulam statuit,
qu t. error numinis, icet pertineat ad errorem personae, attamen ex eo non
xj matnmonium, (piando constat de persona, cum qua contrahitur.
err°re ass®n ram deceptam fuisse contendit circa qualitatem ita
Drie«4en 'Tn v* "p aret* ^on en*m Vincentius ei erat incognitus, sed
Dersonim Ju' *! '. ■ * assandrae notus. Quare ipsa consensum praestitit in
litatcm nennrU et praesentem, quam ipsa putabat habere hanc qua-
Defensores Casssndrle'" , «fain f* " Ct "Kt“ plura in medium iK,du'U"'
constnsui miMci x isssstsn
asstM>suin'simuui^ rnlK!ln.lntcrrni-'at‘oncm n Parocho factam
edam ex dicto Cassandrae <n, , ■ i rf? contra vtm et metum
tatis QUta ienomlvu- •»«-, ,q *durco sc distulisse affirmat querelam nulli-
confidant"! « <■<*" d-laraait nihil in metu et d
fensor matrimonii refutat fumcAr^T!? habct alk'l''mo Cassandrae. At De-
£ D“bium Prop°nit“r:
^ rtc. Sacra, eu. respandluN^ T?
[Thesaurus Resolutionum tom 4
‘ l0m- /7. p. 221-230]. J
1 Cf. N. 3967. .
S, C. Concilii
23 «
3955.
S. C. C.f Pisana , 30 aug. 1817.
Dilata fuit resolutio huius causae die 29 martii praeteriti,1 quapropter
modo decidenda erit.
Dic 1 etc. Sacra , ete . respondit. In casu, de (pio agitur ^ servandum esse
decretum Archiepiscopi .
[Thesaurus Resolutionum, tom. 77, p. 268].
3956.
S. C. C., Reatina , 20 sept. 1817.
Alabri, quod oppidum est in Reatino, extat Ecclesia Collegiata etParochia-
lis, cui subiiciuntur octingenta fere animarum capita, quorum biscentum intra
moenia eiusdem oppidi habitant, reliqua per agrum dispersa sunt, i t spiri-
tualibus illius populi necessitatibus occurreret Episcopus Marini, anno 1795
unum ex Canonicis ad Villam Collium misit, ut in ea V illa resideret, et sub
dependentia Archipresbyteri Alabris Sacramenta ministraret. Nunc tandem
populus ille ab hac S. Congregatione imploravit dismemb rationem Paroeciae
eiusque preces remissae fuerunt Episcopo pro informatione. Testatur Epi-
scopus in sacra visitatione habita proxime praeterito mense maii novisse
ea incommoda, ex quibus populus Villae Collis dismembrationem postulat.
ultos praeterea allegat testes, qui asperitatem, difficultatem viarum et
exposita mala confirmant. Affert relationem peritorum, qui distantiam
constituunt a tribus ad quinque passuum millia. Parochum sive Archi-
presbytenim rogare non potuit, quia vacans est ecclesia Parochialis. Occo-
nomus u ratus , Patroni et Canonici d i smemb ra ti o ni repugnant, atque
conten unt, per deputationem Cappellani Curati hisce incommodis sub-
veniri posse.
cum CCUS C-|nSet EplscoPus» dismembrationem necessariam ducit, maxime,
ni nunc 1 ius V illae animarum numerus excreverit ad capita 360. Populus
redim S0^Vcre decimam veluti familiarem pro conditione
concnia^ C* familia porro Laurentii cedit pro augmento
Haec - C aPC an'am SU' *ur>spatronatus, ex qua redeunt annua scuta 25
\.t_ |8, ^ l^a :ld congruam novi Parochi constituendi in ecclesia S. Mariae
QUtr s-u in .vii,a c°iiis-
roationc F * lur 'n 1 • dub*° tie dismembratione; ct cum constet ex infor-
ad atclue cx testibus de asperitate viarum, de difficili accessu
tls' enn * i ilrochialcm, de distantia atque de incommodis inde sequu-
Se« 2, nda Plecto videtur petita dismembratio ex Cone. Trident.,
caP- 4» de ref At Oeconomus Parochialis, Canonici et Patroni
1 Cf. n.
395 1 .
Curia Romana
dismembrationi repugnant, et satis animarum necessitati nnV t *
contendunt per deputationcm Cappellani Curati Sed huirC ■' ,, n ^
«*"* non adhaeret Episcopus. Si enim ab
dc necessariis ad vitam, nulla esset difficultas ast dL,, Pr0'ideretur
incolis pacta est. Parocho assignatur, unde pro Cappellani Cu^T, * Coilium
converti minime potest paciscentium deficiente consensu W???'
animis repugnantibus. In 2. dubio deliberandum erit »,,„‘1 abs.oll,,,
dum s,t congruae novi Parochi. Quibus positis quaeritur. ^
1. An et quomodo sit /ocus dismembnationi I 'illae Colli r » p
”ae Alabri, et erectioni novae Paroeciae in ecchdn V \r P(ir°eaa ectie-
Colhs, seu potius deputat ioni Cappellani Curati m casu? * ***** Ia^aleflae
2. An, et quomodo sit providendum congruae novi Parochi i„ r - c ,
** Pn°‘"a; “J1 ?«» *& solvendum stipendium Cappel^toZ^T^'
On , dc. Sacra , etc. respondit ad t Affirma i fp n,i » * n casu-
votum Episcopi, reservato favore 1 T ,i, ,v " r ^ Um Partem illxta
Episcopi; ah*'° h «S«* arbitrio eiusdem
et assignationem decimarum m^^rtmtPertunu>,tem Gappellaniae Laurenti
* n forma iuris valida dc solvendis decimis fopL fT P°^lilum Collis ohl‘gatme
N pm; neg:,Z TZZ m' *
[Thesaurus Resolutionum, tom. 77> p. Sfcrt.
3957.
s. c. C„ Nucerina, 20 dec. 181 7.
I lura inter V jslicicfiscixi 01
sunt iurgia atque dissidia ume n SUun*que Episcopum Nucerinum orta
compcscanrnr. Conqueritur ^^eCeSSe^St’ Ut auctoritate Vestra EE. PP.,
tembris anni : - Svnodum Clerus’ habitam fuisse die r4 sep*
< cel iratum fuit, omnes omnino atciue in ea latam legem, qua
cogendos esse; absoluta vero a£10C?1S CIericos aci Synodaks Conventus
pecunia fuisse multatos proDr/*™ „ ‘ -vnotIw anno 1816 quosdam Clericos
Synodo nun interfuere, Hasce nn#» ^r° nu^a adducta excusatione
r u,i : ‘ animaruin exercentes ^ . * ’* I CSP]c,t4* dubium, an scilicet prae-
gaudentes ad Svnodum comorili ' ^ rcsbytcri ct Clerici Reneficio haud
Mordicus reponit Episc<T bant* I
tionem morum spectantibus «<jj * dc rebus egisse ad reforma-
ri05 cogi potuisse et colu in p, 8 '1SCe Synodos omnes omnino Cle-
!?Wfc lib .3, in quo refert S r P° '' tc5tc B<-*ncdicto XIV, De Synod.
ns 1 >2()* Llb- 1 4 Decret.: Episct _°ngregationis decretum diei 15 decem-
gregat, onem re., primo- ih,f"Wegim- npffoat per Sueram Coa-
Benefinato, et Clericos Sarni O rASL' *“»/ simptiees Sacerdote, nrn
oecests ad inter endum Synodo Di> , _ !>ltftat°* Pariter noti Beneficiatos suae
anac. Secundo; Et quid , si concurrat
Cf* 3961, 1974
S. C. Concilii
_____ 2f
consuetudo? Respondit: Posse cogere , quando in Synodo agendum en dc refor
•natione morum, sire de aliqua re concernente totum Clerum . vel de intimandis
decretis facth in Synodo Provinciali; hoc autem casu in ipsa Synodi convocatione
faciendam esse mentionem, quod de praedictis erit tractandum. Ad secundum-
concurrente consuetudine posse. Ad consuetudinem autem quod attinet in
Nucerina Dioecesi, illam evincere studet Nucerinus Antistes ex indictione
Synodi ultimae ante se celebratae, in qua reapse omnes omnino Clericos
a . ^ constat; num vero reapse convene-
rint, incertum est.
Ad 6. diluendam quaestionem pergit Episcopus de Synodo quotannis
cogenda, atque hoc sine distinctione, sitne Cleris oppidorum propter pau-
pemtem grave, praescripsisse notat Tridentinum, Sess. 25, cap. 4, de ref.
Dubia proponuntur: * t» /•
4- An Presbyteri et Clerici non Bcneficiali compelli possint per Episcopum
ad Synodum consuetudine legitima haud ex tante in casu?
6. An Clerus .Vucerinae Dioecesis singulis annis sit compellendus ad Synodum
Dioeccsanam, etiam non obstante plurimorum gravi paupertate in casu?
Dic, ctc. Sacra , etc. respondit ad 4. Affirmative, ut in Balneoregien
decembris 162Q. 0 *
Ad 6. Affirmative.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 77, p. 346-354].
3958.
S. C. C., s. Miniati , 21 febr., 7 niart. 1818.
Missi S* Mi?ati ex*>osuit> Canonicos Ecclesiae Castri Franchi ad
Canonir^ ,UU^em tencn. renuere» eo MlIoti a limine fundationis pro suo
mendum _ _^nusc!uiscllie Sacrificium applicare iubetur. Dubium igitur diri-
factorihiK ^ sci^cet ®cnedicti XIV constitutio dc Missa pro benc-
Unomcis quotidie celebranda » ab Ecclesia Collegiata Castri
Franchi
servanda esset.
p * 1 ■ ” ^ v ■
Missae Co n vc m, s [* tJm tmi 1 ni Par ti c u 1 a , ex qua exemptio ab applicatione
officio ut t S, ^ e,ducitlir' ^11S concepta verbis legitur in §§14 ct 15,
kbeatChor Z 0?131311^ ^utus Hebdomadarii partes sint, non solum... quod
Missam canerJl/^ff canenij° tn Choro divinis officiis , sed etiam in hebdomada
dum ordiiint, ^‘dhre maius singulis diebus a Constitutionibus ad intrressen-
hrn. .. ciacrtfir- -* -
pr/[" CamnPolm. Ex |
q[0t™ aCt°ribus °rt*
J recta fuit Colletris
non est, sed I lc"Iaiilt exortuum auc;
Cotidianae celelh^*j^ fes^vis aliisque statutis diebus; neque onus Missae
Verum si c\° ^anRac adnexunr* est unicuique Praebendae.
'HMu i-na constitutione ne ii quidem ab applicatione
PtydiCannnic t •* A^tc,u,n ta,!,c,! applicetur in satisfactionem obligationis
Pro benefactorib^’ ^ ^°C ct>nsuctlldo Conventualem numquam applicandi
Co erecta fuit Cst’ tluac centenariam superat, cum ab anno 1635,
n°n est, sed a. ° c8*ata» exordium ducat, Chori senritium quotidianum
‘ Cf. X
11 4
H5
•234
Curta Romana
Conventu a Iis pro benefactoribus eximuntur, qui alia quotidiana v l
cuiusdam diei applicatione tenentur, aliumque substituere 'r’ Stahiti
obligatione coguntur: fortius a praedicta Missarum pro benefactoribtSf
cati one dispensari non posse videntur Canonici Castri Frmrl,; •' Pl>1'
’• - C.. L fhl' 1* qmii-
pre*
diano onere applicationis pro sua Canonicali Praebenda haudounn,^ ‘
muntur. ! !uam
Vestrum erit, EE. PP„ vel strictim iuxta Benedictinam constih.r
applicationem Missae Conventualis praescribere, vel vigentem ta fSS*
consuetudinem confirmare. Nec ptaetereumlum, Canonicos Vest^ fe
fS IN^8eu Ut °b redltu“m tenuitatem aliquid de iuris rigore remit
atia. Notandum etiam est, ex Constitutionibus Collegiatae Castri F™ '
DMaPZ7 qUOtidianum ehorale “^tiumv sed certis tantum di
i. A", et quibus diebus teneantur Canonici Castri Franci, i ad aMUatis.
nem Missae Conmluahs pro benefactoribus in casu ? Et quatenus affbmtv,
Dif:/‘ \“z: T°r ahsol"",me
c “ 1 Jeoruaru l&Xo: Non proposita.
M7offi7uLaT **’ ***** "d '• 4*“** *•»
Profr^^:£ttla “** """ “» —
[Thesaurus Resolutionum, tom. 78, p. u)^, 26].
3959.
S. C. C., Comaclen 11 iuJ. 1818.
In Comacli Civitate annn ,
Pius V erigi mandavit du.> t \ 'w0.postu,antf tunc temporis Episcopo, s. m.
sioe praefatae deservire , oneraouVi?^ ** Arc/lt'presbytero Eccle
ordinationem per eumdem Ft ■ ‘ ‘ u!atmbentta supportare iuxta providam
ex litteris apostolicis dedmo ST! ihmf,cr debeant, ut constat
novi erigendi Canonicatus cnnrv ldas 1U 11 eiusdem anni, in quibus, ut duo
Pontifex, ut ex fructibus Archinrl^K11 la 5erent praebendam, iussit SSmus
inter novos Canonicos aem i " CS3ytcratus medietas dismembraretur, quae
ctionc in actis sacrae visitatio p.ortlonil,IJS divideretur. Meminit de hac ere-
cto divinus cultus augeretur P^r;ictac de anno 1574 Episcopus Sacrati,
Ecclesiae obsequio praedictis Cano U !lPrcsh}tcr ut sacrorum administrettione tf
rnum indigere repertas est I U{ >>‘,< iS ^r° ^oadiu t Oribus uteretur , quibus pluo-
Canonici Archi presbyterum coacr*1^ n' Cpl*'1us Praecise conditionibus hi duo
bus codicibus suam Archipresb ,l*lVar® *erieantur, Patet tamen ex parochiali'
administratione. ^ cro Pracstassc operam in Sacramefltonifn
Ita actum est, usque dum defuncto r ....
collatione Canonicus renuncianp ^uonico Philippo Fogli ex apostole
1 nresbvter Gentili apud S r< ^ '1'Ltanus Samaritani, contra quen>
b,a Siglia ora es i mersi da! sodtsfar^' nem conquestus est, quod sr"-
c (ll/ obligo ingiuntopli da! Ia cosiibm
setn
ior. 1
S. C. Concilii
2 35
apostolica , abbenche percepisca la quarta parte delle rendite dell' Arcipretura
Rogata est nuper defuncti Episcopi sententia, qui votum suum aperuit con-
tra Archipresbytcri instantiam.
In eo potissimum sunt Archipresbytcri Defensores, ut obligationem coad-
iuvandi in cura animarum quoad Canonicatum nuncupatum S, Pii V deri-
vent ex perceptione decimarum aliorumque redituum Archi presbyteratus'
Cili accedit expressa S. Pontificis Pii V voluntas, quia in erectione Canonica-
tus hanc legem imposuit: qui una cum eodem Archipresbytero ecclesiae prae-
fatae deservire, oneraque illi incumbentia supportare debeant. Ilaec autem lex
impune negligi nequit iuxta praescriptum in S. Tridentina Synodo, Sess. 2 -
cap. 5, de re/. Ad destruendam enim fundationis legem ad avertenda onera
in ipsa fundatione imposita nec nimium valent partium placita, nec quaeris
vel longissima in contrarium observantia, quae tamquam abusus ct corrup-
tela a S. Tridcntino Concilio improbatur et semper haec S. Congregatio
fundationis leges ab inductis abusibus et quavis contraria consuetudine
vindicavit, ut in Mediolanen., 3 decembris 17^;. 1
Contra vero Defensores Canonici Samaritani contendunt: cum hoc onus
expressis verbis in bulla erectionis impositum non fuerit Canonicatibus eri-
gendis, nequeunt ii ex quavis interpretatione eo gravari, cum semper in
dubiis libertati potius, quam servituti i 'eneficiorum favendum sit. Contra-
riam porro consuetudinem magni faciendam esse arbitrantur, quia non in
linea praescriptwa, sed in linea tantum mterpretativa ab ipsis introducitur,
nimirum ut ex hac consuetudine erui possit, quid Summus Pontifex in bulla
erectionis voluerit, quid illius Exequutores Episcopi senserint de oneribus
tanonicatui adnexis* Dubium est*
P f I * I /1H A ,* f i t S. Pu ] nuncupati teneantur eoad -
1‘tvare Archi presbyterum Comae hn. in cura animarum in casu ?
, Je' ' Sanny e te. respondit' Affirmative iuxta providam ordinationem
<n /;^rro/>0 omnino faciendam .
[Thesaurus Resolutionum, tom. 78, p. 155-160].
3960.
S. C. C., Nucerina et Tudcrtina , 5 et 29 sept. 1818.
M
ciali e-CCrinat Sacerdos saecularis CJervasius Alcandri, nulli spe-
me]j0 r^-L^ Diocce^ ecclesiae addictus, cum nulla ei spes affulgeret ad
narin rp* VU tm ^ ,r[unas transeundi, Rhetoris ac Rectoris munera in Scmi-
scopum i ^rtmo ProP°sita obire deliberavit. Aliquis inter ipsum ct Epi-
die in erccssit tractatus, sed sine fructu, donec ipse Episcopus vetuit,
minata nd . . ann' io if», ne a Dioecesi discederet, suspensionis inter-
std *ps° [acto *ncurrcnda, et sibi resenmta absolutione. Supplex,
*’ erV:ls'us Episcopum adiit, ut exoptatam veniam obtineret.
“ Cf' N. 345,.
:36
('una Romana
Querelas hinc ad S. Pontificem detulit, quas ad S CW.™
gatas ad Episcopum remisit pro informatione, quae tamen
Post urgentiores litteras tandem privatam dedit coiatoMm ^ k * n°n **•
. , , j * cum ineuntc mense novembri^&nL^n™!1"'
tmo rhetoricam legere deberet Sacerdos Alandri, die 28 .5EW"'
rum adacto consilio illuc se contulit. Sequenti vero die V ^
Nucerino expeditae fuerunt litterae in nniK,.c c -9 ai b Episcopo
Foraneum Sigilli, ^cadiutorctn^rochi ^pra^cept^™
munera desereret, et nc a Dioecesi abiret snh^., * * .ens? ne hu*usmodi
incurrendis. * canonicis poenis eo ipS0
Pracstd! StoSgt nomTnc^!^ Poenitcmiariac Nucerina,
dotem, de quo agebatur,
sent, enam irregularitatem, et teneri Eoiscono \A,, • u m COn,cmP'
perare. Uoc audito responso S .crr , P« P ‘N »«rmo subesse et obtem-
antea Episcopi decretum nullam vim haimf™ perapeiltbs se abstinuit, cum
tiariae evposuit, in casu al. '1 ™ 'SSe aul,,,naverit: et S. Poeni, en-
datum ad S. Sedem aniennim* rv 'lr0P°,s!r<> reticitum fuisse recursum
absolutionem a censuris f Poeni,entianl
suspensione celebrandi in Dioecesi Ni.rert ' * bt "U,t’ firma remanente
compositionem: in finitimis rw/ u 1 USCIUC aci rerum cum Episcopo
»•» facta es, ad „ “ ? ‘ * 3? priva,e tantum «“»»* P«-
Quaeritur in prim' duht, 1 "** ^ “"“ssionis computando,.
13 Septembris, tum 3, „ctobri's EP,8C»P>. Nucerini tum dici
tat Gcrvasio Aleandri a Nucerini jy SUSUrJ5afur‘ seu P°tius facultas compe-
Nullam vim habere autumat Meand' “n Pp,scoP° dissenriente discedendi,
scriptum: nullo siquidem iure^aun i,„ , r"S°r Utrum<lue Episcopi prae-
dentiam, qui Beneficia residenti r Episcopos posse cogere ad resi-
profert Concilii Tridcntini ”°U ia^ent‘ Episcopus decretum
decreto sacrae visitationis diei 1*7 ' L I< * ref'' quod consonum est
rum unusquisque in Ordimtin/ Se^ten' ln"s anni 1803 a sc lato, ut in poste-
rius loci arbitrio Ordinarii et adsCnbcretur servitio Paroeciae vel nlte-
adderetur poenarum incursus !C*1' Ordinationum per modum regulae
comminantur. "uae ,l canonibus servitium deserentibus
Quaeritur in t exundo dubio de irrf0„i • -M
irretitum, qui Ordinem exeteet ;n. V '** an*ate> Certum in iure est censuris
nquirendum ergo, utrum ex Fni.-U ^ m '^‘^'larrtatem: cap. 3, de poenis.
> acerdos, qui discesserat. Duo * * Lreto rcapse suspensus remanserit
I. praeceptum Episcopi Nuar,'»- T™ dirimenda <*“hia-
stt observandum in casu ? ' ‘ftrrm J3 Septembris et 29 octobris 1S16
II. An constet de irre^ularitat * 6 1
*eu potius sit consulendum SStho t>rn dic!! *** ° Prcshytero Cervasio Aleandri
tantum in casu ? pensatione ab irregularitate pro cautela
iste 5 septembris 1818 - Vnn * -fiM
p.P‘e 29 Septembris iStS Sacra ete ***** ■ I
piscopus provideat Aieandrum conprua^^rP 1 Affirmative , dummodo
^ pr° D*°*cesi substent atione.
S, C. Concilii
„ 237
Ad IL Affirmative ad primam partem , et consulendum SSmo pro absolu
tione et dispensatione elargienda post reditum ad Uioecesim , et petitam veniam
ab Episcopo.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 78, p, 227-231, 237],
3961.
S. C. C., Reatina, 19 dec. 1818.
Dabatur resolutio huius causae die 20 septembris 1S1-. 1 Verum mense
augusti labente quidam Augustinus De Sanctis instrumento exhibito nrnha
vit CappeI lamae Laurenti pro novae Paroeciae dote assignatae pa^ivum
iuspatronatus ad propriae Familiae Clericos pertinere; dotis igitur comple-
mentum novae Paroeciae dari noq potuit. Magis hinc magisque clamat popu-
us Coluum, ut omnes decimae, et etiam quae a Familiis Crispolti et Yitel-
j 1 Pcn»Ivuntur, novae Parochiae adjudicentur. Reproposita itaque
eadem causa sub forma: ^
An, et quomodo sit standum vel recedendum a decisis in 2 . dubio sub die
20 septembris anni i8iy in casu/
6!C: SaC™' etC' spondii: In decisis , etiam quoad decimas Patronorum
hmL b™tSmtmfiT!es Hovae Goetia? existentibus, firma remanente perpetuitate
ltm°nem Quoad omnes , dempta tamen Cappellanui Laurenti?
[ 1 hesaurus Resolutionum, tom. 78, p. 271-275].
3962.
S. C. C., Reatina , 19 dec. 1818, 16 ian. 1819.
Parochiali S. Flaviani oppidi Capitignani Reatinae
ctione et ven ltan<l ditione positi ext.mt Beneficia, de quorum ere-
^postolicaet(?Ur IC*? ndld slatui certo potest, et tamquam simplicia a Sede
In praeteriti ^ ,nari0^at*no Pro mensium diversitate coi lata re periuntur,
beneficiis Pu'3hcarum eversione factum est, ut duo ex praedictis
Pelliscriprae >' 'T111 P^stuhiverit Dominicus Cavalli, Parochus oppidi
De Andreis plUS f'U ^"^'cesis, cuius secutus est exemplum FI ieronvm 1 is
n*cus Cavalli * V^? lus Capitignani, tjui tria ex iis Obtinuit. Praeterea Domi-
Andreis. Uteroi ^Sp° acccDlt et :'hud Beneficium, et aliud Hieronymus De
apostolica auct ^ Jr*>c^lus Sacram, adiit pacatis rebus Congregationem, ut
Agitur ih I d lrmarcntur iHogitimae huiusmodi uniones.
tlc*is augemia U11°’ an c* quomodo sit concedenda unit* et quibus Jlene-
a Praelato, Clem C^,r!t'rrua Pwochialis. Sane a cap. Nuper % de his quae fiunt
‘ 1 tina , 2t de rebus Eccl. non alienati, et a Concilio Tri-
1 Cf. \
1 Cf- N
39S&
3974
238
Curta Romana
:ino, Sess. 7, cap. 6, de ref. vetantur uniones Beneficiorum u
£2» rtlV"U™na,bi!is.et »*** causa »
dentino,
tima
Tridentino, Sess.
chialis, cui succum vult Beneficiorum unione Parocci 1 C’.n.V * ,Paro*
teneretur Parochus Coadiutorem sibi assumere v pl^h^r?' “ 1UJ
« obul. «. ut testatur Episcopus, c,ui asSentien'dum p um
et uruonemp™ mmc concedendam arbitratur, ut bona Lventui ^°'
s.am. Quodsi EE. PP, i„ Episcopi sententiam desccmd .nt un ol '
necessariam ducant, tunc statuere debebunt, quaenam sittt
S. PauliTdrCNuram^ ^tu"'^ ui sua™ ;;esigf'ationc no" ^horret BeaeW
ficia S. Fiaviani aT
Pelliscriptac Dominico rivali; -k i f av,am> «lU!,e Archipresbjtero
Posn,l7k,r ° d , ' ' ab cadem la,ca potestate adseripta fuere.
unirentur tum du^BcneficU S^pT S-U“ Paroeciae pe“'scriptae canonice
sub eiusdem Si!e,; - F1?vlam fundata in «"'“is Parochiali
Gratiarum \u||a '.nvocat'one °PP‘«b Capmenani, tum alterum S. Mariae
caus m I P"T 7° * 'aiCa P“"« «luae i" P»—
A. -An T?,mf bcncPlac,t0,d<“"«Ps sanata est. Dubia sunt;
in casu? ? >,etquai Beneficia smt umenda Paroeciae Sandi Flaviam
D? 'I dcce"‘brn JM; Non proposita.
votum F.piscnoi Fioralfmf^t***' etc-resP°ndit : Affirmative in omnibus iuxta
B. - An et Ze R r ?****> S' «* Nurum, per Bullas.
Dia 19 'decembris iSrtZZf offla. #W*W
Die ify tctfittttni iSia _
S Mariae Gratiarum , \r‘a> resP0f,(^f •' Affitmatice quoad Benefiam
reportato tamen consensu Vat7o^!,ZT ^ ’* ‘9' Antm* ******* tmtm
'Thesaurus Rrao, udonum, tom. 7,S. p. a79.2Sj, tom. * p. ,, *
3963.
S' C*|- Firmana, 3 iul. 1S19.
Ut novae Paroeciae erectio ^ i
usque ab anno 176$ c| m ’ c , unita actuali dismemb ratio, quam
oppido Massineani Fimv.uu '^a au,‘nalis Paracciano praemeditaverat, m
actum concurdi studio est int ■ " u- H lueccseos, ad effectum perduceretur,
Parochum Sacerdotem \,Unn!,r ' J"S opP*di Deputatos ct unicum actualem
Hanti ir dismembrationem et *m ^Urcnt*‘ ^ a,,s;u-\ quae suadere ipsis vide-
numerus in unica Par ja t]U ^ erant auctus nimium fidelium
viarum hyberno praesertim temD^^ °^p*^,,rn ail tria milliaria protenditur»
bus intersecantur, lamentabilis e ^ ^S^e.r’las °b flumen ac torrentes, qm*
novissima ep i demia sim- Sacramentit*?0***’ <*U<5d plurcs ex paroeciam**1
preces SSmo dederunt ut ano-.r , dec^nnt, Rebus inter se compos*5
1 ,l aUct°ritate, quae inter se convenerant,
.S’. C. Concilii
239
firmarentur. Rogatus Emus Archiepiscopus, ut de omnibus distincte referret
ac votum suum apcnrct* pra&nar nu;j r ' firmans concludit: XI eum den ic \
sententiam aperiens, erectionem not ae Paroeciae, inspectis rationum momentis
quae sub initio huiusmet relationis recensivi, a Sacra ista Congregatione spiri-
tuali populi utilitati atque necessitati concedendam esse censerem.
Sacra haec Congregatio i usta ct rationabili concurrente causa Parochi
rum dismembrationem et novae erectionem saepe concessit. Praecipua v
causa ad suadendam novae Paroeciae erectionem est magna difficultas se™
magnum incommodum parochianorum adeundi ecclesiam Matricem ad pe -
cipienda Sacramenta et divina officia audienda, quo quidem in casu Triden-
tina Synodus, Sess. 21, cap. 4, de ref. novas Paroecias erigendi potestatem
Episcopis tribuit. Ilis expositis dignentur EE, PP. dirimere:
I. An, et quomodo sit locus dismembrationi Paro chialis ecclesiae in
oppido Massineani, et erectioni novae Paroeciae extra oppidum in ecclesia
S. Mariae de Misericordia in casu? Et quatenus negative:
II. An et quomodo sit providendum in casu?
Die, ete . Sacra, elc. respondit; Dilata ad utrumque, ei exquiratur nova
informatio iuxta mentem . 1
[Thesaurus Resolutionum, tom. 79, p. 172-177].
3964.
S. C. C., Nullius Foropompilii, 21 aug. 1819.
Inter Canonicos Collegiatae Ecclesiae S. Nicolai civitatis Melduiae kgi-
n/::;:r"s CSt ^l0ncus Antonius ^ ;mgelli, qui suum Ecclesiae praesti-
bona nmr'i air^n?, US<^lle T79^* 9utJ tempore secuta militari occupatione,
dum ^ CollcL'riatami spectantia dirempta fuere, assignata postmo-
eellio r!, Ct C1an.0IUC0 vitalitia pensione. Aliquot post annos placuit Van-
'enia ab a!!? transire et .Matrimonium contrahere, nulla petita
tamen s 0 “ Sede retinendi pensionem in statu etiam coniugali, quam
POstea a ncdum ap* occupatoribus Status Ecclesiastici, sed etiam
181 ^ Sae *r I 1 T 1 1<morurn ecclesiasticorum Administratione. Anno demum
sita vac ,ri !Sr!t,annCS (;famraatica Summum adiit Pontificem, eique expo-
glccta intraT- . anonicatus oh Matrimonium initum a Vangellio, et ex ne-
petiit obtintL ir ,nil n temPus nominatione per Communitatem Patronam,
'dam nacttK*-Ut PLT aP0s^o^'cas hullas Canonica tus collationem, cuius
Vcnim ( ^ Possessionem die 21 martii sequentis anni 1S16.
illius reditus T y lccrd<?s Crammatica purum nomen Canonici haberet, ct
P°stulavit i s V Perciperentur, oblatis post triennium precibus,
Paretur V inp ir 0,1^re®at’one> llt in pensionum syllabo suum nomen subro-
C06erctur f . 1 1 1 *l'c ad restitutionem fructuum a die captae possessionis
is renovavit P^ccs dimi^ae fuerunt rescripto: I tatur ture suo. Tu
pui SSuium D, N., ac super iis sequens prodiit rescripti:
eas
nc
riptum
* Cf. N
3965.
240
Curia Romana
liei 24, augusti 1818: SSStus attentis expositis remisit treasod n. '
nem Conctht cum facultatibus necessariis et opportunis plinn, 0>'£regoliti.
aperitione ons contrariis q,,ib,,scun,que non SSlttl?**
matio ab Ordinario, auditis praesertim Patronis et Antonio Vanprft ^
praelixo termino ad deducendum iura sua. V 8elll>
Quacntur m primo dubio, an literaeapostolicae, quas impetravit ^
contendit Vangellius, utpote obreptionis et
quatenus Sacerdos Grammatica non exposuit Summo Pontifici*#? ricJUinatas,
Cappcllani (qui postea facti sunt cLonicifcCrenlTev P™
concurrentes pauperior in nominatione praeferretur IPrire/l "'
pollerent. Si haec rescivisset Pont, fex- S «t CappeUain cantu» sctentu
impetrantis, qui nec nativit- tem Io qU? Jcm Sratlam °W*»**i
bat, qui aliis ecclesiasticis Beneficiis erat^iirere * ’ °PP,do Meklula« M*
cantu nullum fecerat exnerimentnm r ' ' q"“lu<: dc sua scientia in
nem urget apostolicanimPliter,r ^ Con.tra vcro Grammatica erequut».
contendit. Non enim n- , ’ qc.is ;th omni obreptionis labe :m:m:nes
Comnu,nit;te PatronT L‘LTvo,^ 3
Grammatica, tunc in
Negat id Vangellius nuL * ^ Tr° sub™gata reditibus Canonicatus.
mentio pensionis sed Summ UiIS ^vore hnpetranfis expeditis nulla fit
Cum ergo Praebenda Can l°quitur tantum de Canonicam,
inde affirmari ut facta f,?™?3 ls.etPens*° prorsus differant inter se, nequii
vero ex parte Sacerdo k r' in akcrius locum abrogatio. CcL
dem causa fuit c^tituenilariT^^36-11^6^ subrogatio. Non aliasiqm*
a cuius fructuum Dercentmn ^ i m10?18' 9uam *Psa Praebenda Canonicalis,
ditionemque bonorum ac f 11 bebantur Canonici ob occupationem ven-
tum ex voluntate concedentis ^rointk *ps* Praebendae subrogata pensio
pensionum syllabo inscribeb ^ ^U1 n>n akos’ Muam Canonicos in huiusmodi
sionis perceptione desumpta* nT* CX Vo!untate accipientis cx ipsa pen*
1. An litterae apostolicae t i»i 5,3 SUn.1' . -^5
2. An pensio sit subroeat i ..^Wndae w casu?
Dic 21 augusti iSioTT Ca*™™tus m casu?
rTbesauniues 2^^* f ,
m- /9» p. 246-251]. ~ J
3965. 4
Oil ita fuit resolutio huius csm^TJ "°.V* ,8lp'
cepns vero novis E&i Archicpisconi I *C ^ ,u*’‘ proxime praeteriti.2 Rl'
c,ae Massineani, de annua ,tcr*.s» *n quibus de actuali reditu Paror*
1 cr v ^ni mstauranda ecclesia S. Mariae de
'“ll IN. 11)70.
1 N. 3970.
* Cf N. 3r,63.
S. C. Concilit
241
Misericordia, et e. refert, atque d i smtmh rationis necessitatem iterum confir-
mat, eadem dubia dirimenda erunt.
Die. etc. Sacra, ctc. respondit ad 1. Affirmative in munibus iuxta votum
Emi Archieptscopi et conventionem , per bullas.
Ad II- Provisum in primo.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 79, p. 283-285].
3966.
S. C. C., Carpen. et Mutlnen 22 ian. 1820.
Iacobus ex Comitibus Boschi die 21 martii anni 1815 viam est univensae
camis ingressus, dum Carpensem regebat Ecclesiam. Fuerat ille anno 1788
ad Brictinoriensem Ecclesiam moderandam evectus, cuius iurisdictioni sub-
erat Paroecia S. Petri Foropompilii,anno autem 1808 a SSmo fuit ad Carpen-
sem Episcopalem sedem translatus. Tabulis itaque, quibus decessit, univer-
salem scripsit heredem Comitem Antonium germanum fratrem- !e« ivitque
Ecclesiae Brictinoriensi un apparato completo di tela di oro, la Mitra buona
mpietre, ed un calice di argento con coppa dorata ; Paroeciae S Petri Foro-
pompilu una pianeta gialla con trina d'oro e suoi finimenti , ed un calice di
rame dorato con coppa di argento dorata ; Carpensi tandem Ecclesiae Ia sua
c oncolina 0 bacae d' argento.
Suprema hac vix cognita voluntate plures penes S. Congregationem
querelae delatae sunt a Carpensi Capitulo nedum contra legatarias Ecclesias
nc noni et Foropompilu, sed etiam contra heredem Antonium Boschi,
qui putabat, umversam defuncti hereditatem in Mutinensi ditione existen-
• 1CCIe* EP1SC0P! Mutinensis itlico exquisita est informatio. Archie-
infnrm ave n na tensi remissae fuerunt preces Capituli Carpensis pro
e; i 3. °ne. et V()l°» ut auditis Capitulis Brictinoriensi et Foropompilii,
tionc Lrminuni praefigeret ad deducendum tura sua coram S. Congrcga-
li ibcnhc^ CnnaC ^ °lroP°' ' r‘l re^ert:: Ex votis utriusque partis interesse
atEumen ti0Rn,^Cnt-I‘I''-,VY:jr quantl,m Capitulum Carpense solidis deficiat
satis sunprn ■- 3 fnim. I" V » quao iucipit, Romani Ponit ficis 1 1 rem totam
tio cst ■ .^Uc icavit et definivit ». Cui constitutioni innixa S. Congrega-
siarum Brriti83 l.nvtcam seu Tricar iccn,, 6 iulii 1726^ Ex reditibus Eccle-
atKumentann n<r GnS^ — Foropompiliensis tot annorum spatio perceptis
stj tutionem co j*.in<’n*ci ®r*crinorii, ius esse his Ecclesiis iuxta Pianam con-
Inerita ad H'C*>n< lCen^' flb herede universa sacra supellectilia, vasa, orna-
illa fucnnf p^'nyni cu^im spectantia indebite percepta cum hereditate, si
sita. Unde ^ at.arLIITI Ecclesiarum proventibus a defuncto Episcopo aequi-
E|ii(icn turi
/j ■
Vathedrali P C°f[tSI^na,l<la legata a defuncto Episcopo Boschi relicta Ecclesiae
mortensi et Paroeciae S. Petri Foropompili in casu?
‘ Cf N- p,
1 Cf v 3'
' -v 3320.
\rf
16
242
Romana
2. An, et quomodo , et in qua quantitate competant iisdem Frrl
dem defuncti Episcopi ad cultum divinum perlinentes in ^ W
Die, etc Sacra, etc. respondit ad 1. Affirmative.
Ad 2 • Affirmative , et esse inter eas proportionabiliier m j
mam com,iiutio,,U f. Pii V, mcipiJu: Romani PontificL **
[Thesaurus Resolutionum, tom. So, p. 11-19].
3967.
s. C. C., i?omana, 27 mali 1S20.
Resoluta fuit hacc causa die o aumisti 1 ti « . - _
dolum et errorem, hodie reproponitur sub foraia. Ver° Casssndrl
An sit standum, vel recedendum a decisis in casu ?
Ote,etc. Sacra, etc . respondit: In decisis, et amplius
[ hesaurus Resolutionum, tom. So, p. 136-140].
3968.
S. C. C., BovJnen., 27 maii, 17 iun. 1820.
Cathedralis Ecclesiae et^nn TJenum de Pon*pa Decanum Curatum
denuntiationum matrimo niai io CUm ant*’rcm I°sephum Santoro quoad ius
submisit. Ex tribus potissimum^onrih"1 Pra.e$ul S’ Congregatioms iudicio
nus Curatus, ut probet -,r .fen?bu# rationum momenta deducit Deca-
monialium: ex vcterihu« i;k .pnvatn'e pertinere ius denunciationum matri-
Iustiniani peracta anno 1 eS Pa,!oc 1,ahbus, ex s. visitatione ab Episcopo
dentini, Scss. XXIV Cin r ^ 1 !uris dispositione, videlicet ex Cone. Tri-
gitur, qui habet curam an,*m/ ' ^ matnm‘> Parochi nomine ille intelli*
actualem curam non haben* r !"Uni actUa'cni, et excluditur quicumque alius
lis Bovinensis est verus et sol ampvero^ecarius Curatus Ecclesiae Cathedra-
institutionem assequitur fiec,US aroc”l,s» qui per concursum et canonicam
parochial ia exercendi. Inter m m C°m *ure PerPetU0 «c privativo munia
nialcs denunciationes, ac nro Ul.*^rai'lutt‘m parochialia recensentur matrimo-
huiusmodi denunciationes cxnl ^ U unuin decanum spectare concludit ius
Negat e contrario Cantor “ J
factas fuisse a Decanis ad anmtrtfF. proci amationes matrimonii semper
tbri; citatque alteram visitatinn^US^UC Cl,m de bis sileant parochialcs
tunc temporis, denunciationes ™ anno l6No’ in qua declaravit Decanus
nomine C antoris, cuius praebenda h mon’:dea 11 se emitti non proprio, sed
exortam fuisse in Cathedrali. Ciww Ostendit deinde, Paroeciam
autumat, potuisse Capitulum sihi J. , ^C antKll|ior fuit Cathedralis erectio,
mitio sibi competens, quod in them a*KllI4)d ius paroeciale usque ah
nemate Capitulum ecssir Cantori.
1 Cf- N. 3954, I fl
S. C, Concilii
. M3
Ilis omnibus tum in i ure, tum in facto perpensis, erit EE. PP respon
dere dubio:
Au possit et debeat Decanus Curatus Ecclesiae Bovinensis emittere denun-
tiationes matrimoniales , seu potius sit substmenda praxis favore Cantoris in
casui
Die 27 maii 1820: Non proposita.
Die 17 in ni i 1S20 Sacra, etc. respondit: Affirmative ad primam partem
et negative ad secundam. r ■
[Thesaurus Resolutionum, tom. So, p. 142-149, 160].
3969.
S. C. C., Auximana, 16 dec. 1820.
Invaluerat consuetudo in Ecclesia Cathedrali Auximana, ut Missae Con-
ventuales, exceptis certis diebus, in quibus hoc onus a Dignitatibus et Cano-
mcis adimplebatur, celebrarentur ab iis Beneficiatis, qui aliquod peculiare
Bcnt-ficium m altaribus eiusdem Ecclesiae obtinebant, quique pro sui Bene-
ficii fundatoribus. Sacrificium applicabant. Hanc consuetudinem, seu verius
abusum sua decisione eliminavit haec S. Congregatio anno 1734. Paruit
statim Capitulum quoad applicationem Missae. Quo vero ad illam canendi
non eadem semper servata est methodus. Primum enim celebrata est a
Mansionarns et Beneficiatis, postea iis reluctantibus, alii Sacerdotes etiam
oriri HITT CaFltUll> VeI ctiam Reeularcs ad Sacrificium offerendum
- , , eleemo*^ cx maSsa capitulari, ac imposita Beneficiatis
~ erum 15.20 m singulos annos, ut ab hoc praestando servitio exi-
fcncdicto \S? notissima edita est constitutio Cum semper oblatas a s. m.
thednin-mo* ► A t5U? Praeccptum est, ut in omnibus Patriarchalibus, Ca-
taqiic innl*6 ° C^iat,s quotidie Missa cum cantu celebraretur,
consiK-tudinCart\TUr ^r° ^cne^act°rihus Capituli, sublata quavis contraria
infrasrrinh c */-.°'arum cl,lerclarum capta occasione, Emus Episcopus
Qmrt l' C°ngreeationi proposuit dubia.
na*n Missam p1* Pr*mi> v*detur, ad quos spectet onus celebrandi quotidia-
iknif;,, mi’ , nnven5ualcm. Innumerae fere sunt S. Congregationis rcsolu-
alicuius FeefS fatl® aperte colligi videtur, hoc onus ad omnes spectare,
Bericcf. XIV \n Csiac . cnJm instituunt, nimirum ii» qui (ut ait S. fronti fex
sive j1 fatisior • UmSt‘ c l in c°dem Ecclesia sive Dignitati s , sive Canonicatus
nam Eccltsiai ' m!e ^t n<‘Atcia ckoralia obtinent. Quo vero ad Auxima-
Bcclcsiae cn\\] m sPec*e ;in’[n-^l vertendum, quod in Constitutionibus illius
ab Archiiljacon{^ 1 ‘ltur dlcs> *n quibus IMissae sunt celebrandae ab Episcopo,
Ca^s in I)6min*,*a ^P^bytero, ac demum assignantur Missae Canoni -
^et hutk;'s iiiisIC S ( Vc;'ntus Quadragesimae, in tertia Dominica cuiusli-
a^'as dominicis CSt*$ m’nus s°hmnibus: nihil vero constituitur quoad
,n r‘l ann 11 m et dies feriales. Inde consuetudo invaluit, ut
1 Cf. N-
34 S.
1
Cuna Romana
Missae Conventuales quotidianae celebrarentur per turnum ah c
tibus, qm peculiaria Beneficia ad altaria Cathedralis obtincbint ^
Missas non pro benefactoribus, sed pro oneribus respectivi Bc,„
cabant. 1 «cnenen applj.
Quaerendum secundo est, an, a quibus, et in qua summa ~<L, M
issam Conventualcm debeatur eleemosyna. Sane deberi huiusmn I' f*1
mosynam ea capitulari massa distributionum sancitum est piuribTs cT
gregationis oraculis, quibus supremum addit calculum s. m .benedictus viv
in praedicta constitutione. Dubia sunt; ^ ^
Ijg' “ aivm SpKM °""s cM™d>' Missam quotidianam Convcntuatm
* -p
2. An, a quibus t et in qua summa sit solvenda eleemm-v»,, i/.v
benefactoribus in casu? eleemosyna Missarum pro
-r * *— - <***
3970.
S. C. C„ Nullius Fornpompilii, 16 dcc. 1820.
1819 1 quando ~C causa i11. C ongregationis habitae die 21 augusti
biis9proponitur.' Pr"POn' lam non Pntuit, quare hod ie sub iisdem du-
mcsTun^T' Tu reSp°ndU ad f' * *• Affirma**.
L l nesaurus Resolutionum, tom. 80, p. 275-277].
3971. ’ -•3
Cameracen., 20 ian., 17 febr. 1821.
Ioannes Baptista Iosenh n„ ,i
nomen dederat, anteriori 01 r » . POsteaquam ecclesiasticae militiae
tationem secundum artenvoera , ^ laevac manus °rbatus fuit per anipu-
parte pollicis hostiam tenere f erum tamen cum facile possit residua
ad extremitatem fortiter sit alii ®Cre’ sutpere, dummodo truncatus polK
pelliceo, sive metallico sit eoo 'Buo tegumento sive serico sive
nem ab hac irregularitate assant**, ’ U°C ^S,^um exoravit, ut dispensatio'
possit. Missamque cum digitali r* SICClue ad Sacros Ordines promoveri
. Episcopus Cameraccnsis teatamJ? ar^entco V !l< .it celebrare,
pietate non ficta, scientia m( - * °arinem Baptistam losephum. Bouchtf
praebere, maximamque sui e\n lntc"rUate vert‘ commendabilem
q ’ tXpCCtat,0n^ -novere, ipsum strenuum et #•
I * 39^4*
1 CT N
V. (Ia ( hncilii
■ a.ir I | | II
_ - 245
gentem Ecclesiae ministrum esse futurum. Idcirco Sanctitatem Suam enixe
deprecatur, ut postulatam dispensationem concedere dignemr * *
S. Congregatio irregularem dixit Sacerdotem pollice in sinistra manu
carentem in C adure en., 14 ianuarii 1663, J.ib. 2S Occret., p - * d
ex toto titulo Decretalium: De corpore vitiatis ordniand ve! non colligit!
non esse eos ad Ordines promovendos, sive ex propria culpa, sive a nativi*
tate, aut casu defectus die acciderit. I l is accedit, petitae dispensationi obstare
regulam, qua usa semper est S. Congregatio, m scilicet facilius concedatur
dispensatio super defectu corporis, dum agitur de dispensando Sacerdote
iam promoto, quam ubi res est de Clerico promovendo. Verum gratiae in
casu, de quo agimus, viam sternere possunt probati Oratoris mores eius
pietas non ficta et scientia, quae adeo ab Episcopo commendantur, ex quibus
sequitur utilitas, quae Ecclesiae redundaret, praesertim, si ratio habeatur
praesentibus rerum circumstantiis, in quibus omnes Episcopi maximam
Sacerdotum deficientiam lugent. Hisce positis proponitur dubium-
An, et quomodo sit consulendum SSmo pro dispensatione ab irre<ndaritau
m casu f 5
Die 20 ianuarii 2821: Non proposita.
Die i7 februarii 1821 Sacra, ctc. respondit .- Affirmativa, cum digitali aureo
:d argenteo inaurato ,ta inhaerente, ut omne periculum arceatur, quod in
Sacro peragendo cadere possit, et praemisso experimento coram sacrarum eae
immiarum Magistro, et dummodo eo digitali in nnl/n tilia actione utatur, ac
arentor m capsula custodiatur , per breve.
Thesaurus Resolutionum, tom. Si, p. 29-32, 34J.
3972.
S. C. C., Balneoregien 24 mart., 14 apr. 1821.
Cura&^cdcriaeL^ZT 'lal"e"regiensis ProP°">': • Alter ex Canonicis
habitatores eB®hMOregiensis) V* territorium, ubi piurcs
aegrotant nnuu n ur> mtra anes suae Paroeciae habet, dum tales agricolae
nistret defer™ i SU° rni|nen Satisfacere, si illis Sacramenta tantum admi-
^cm. quando1]!! ° ,S?m? Cum } -at-co etiam S. Oleum, cuius unctione eos-
amplius eos ;nv- 'nci1 0 m^rtis constitutos putat, corroboret, quin postea
inductum est d*!*’ el a®on.* assis;t:lt* quod, ut ipse asserit, ita consuetudine
insuetudinem Eitualc Romanum, atleoque circa talem assertam
far, vehem Ut b‘ ^0ngregati6 sapientissimum iudicium proferre diene-
_*entcr exopto t.
Can<
conicus Iit
St'rtim cura F 1’ uv‘lVtnt11ra Eaparozzi, ad quem spectat agricolarum prae-
^tqucscahsf1^ ^ tarncluam de factis non recte instructum traducit,
(Piam Sacram V* ^l acCedenti peritorum ordinatione ruricolis infirmis num-
dispositioncg reti ‘u ministrasse, semperqtie obligatorias Ritualis Romani
H'cntia testaturplllSSe P^IJ r,bus documentis comprobare conatur. De certa
aliis in Casjj ''T^-dum, non in Sacramentis administrandis solummodo,
s in°nieum Curatum infirmis opem tulisse, quoties fuc-
Curta Romana
rir requisitus. Quod toto conatu substinerc praesumitur, est consuet i
immemorabili asserta, cuius natura in eo reponitur, quod ruris aegroti0^
Sacramenta, nec quidvis aliud praestare teneatur memoratus Curatu ^
vocetur, et ad equitandum commodum ipsi praebeatur ob loci distanti”*1
Magnum ac necessarium ministerium est moribundis opem fare i**'
praesertim statu, a quo vel felicitatis vel poenarum pendet aeternitas H'**
inter praecipuas Parochi curas haec assistentia ab ipso agonizantibu* Z7
standa debet numerari, quod Rituale Romanum, tit. De visit, et cura S5T
wor/oH praecipit. Neque Curato suffragari videtur consuetudo, quae nedum
Rituali Romano opponi videtur, sed etiam animarum saluti. Dubium irin.r
proponere superest ab RE. W. dirimendum:
An, et quomodo teneatur Canonicus Curatus aegrotos ruricolas visitare
eisque assistentiam praebere , dum morti proximi reperiuntur in casu?
Die 24 martii 1821: /Von proposita .
RomlCTj!!* 1821 SMra' “C- ad formam m*
Z7Z' f^T1- atm, ******* Pamcwc Capdhmum Curatum, «
ruricolae, , d Civitatis incolae slriritiiali assistentia careant.
icsaurus Resolutionum, tom. 81, p. 92-96, 127).
3973.
S. C. C., Nullius Orbetelli, 14 apr., 2 iun. 1821.
riraI>ar0CfmhS cc<rlesia Prioratus nuncupata sub titulo S. Mariae ia
ctioni \1 h LXm 2t *n *oco ^rbctcili, qui spirituali subest iurisdi*
1 ™ Conmendatarii Monasterii SS. Vincendi et Anastasii ad
cid ul 1 Cdam anno >n Collegiatam erexit d. jpfc
animarum nrinr* AbbasCoimTiendator, ita ut Archipresbyter Prior curam
exercitio cumdcm ArchiprtebTt*^ qU3tU%verd Canonici in animarum curae
poris m ili n n < ' - terum coadjuvarent. Verumtiunen cursu tem-
Abbas dt ^22*: irrepserunt. Mine EdMs
Canonici Coadiulurcs suomm • .non.nulla observanda mandavit, quat
Abbas Vestrum i - 1; ,* Iunum laesiva autumabant. Quare idem Cihus
amdiutor" dlaUm,.KE' PP“ super audire duxit.
tores renuneiati sunt ^acultat^ P,roponunt: />"'»«>. an statim ac Coadiu-
Ordinarius illam ad temp.K l‘lhcant «udiendi Confessiones ita, ut
monium peractae Communionis Pr Tr*** m ipsis licent testi*
parochianis sibi commissis vel ooiin^A^ . T*®* Boilemm> dlStnbuer<
Certum est in iure, Ecclesiam f-r1'01 ArC liprCSbytCr0' . . , I
habere non posse sed ad illino ■ ratam duos Parochos aeque principales
Curatum ad mentem S tantum este praeficiendun.
S. Congregatio hanc promiscuitiJ™ ’ ?C®S\7’ caP- 7. <le "/.; ct Plune*
Doctores, Coadiutores habere tantum IT— m CUrie exercitio- Tenentque
luris vel curae, quod in principali admin arationem et exercitium l(N
mre vel cura, quia duo insimul U .Reetore remanet, non vero frui ip*»°
' mS,mUl e:lmdc™ rem ct eodem modo in solidum
i>. (j. t^oncilii
H7
possidere non possunt. Quoad potestatem ordinariam Coadiutorum audiendi
confessiones perpendendum est S. Cone. 1 rid., Hess. 23, de rej cap ir
vetuisse, nequis confessiones audiret, nisi vel Parochiale haberet Beneficium*
vel ab Ordinario approbatus esset; ex quo decreto oritur distinctio jurisdi-
ctionis ordinariae ct delegatae. Cum vero Coadiutores Orbetellenses Archi-
pnsbyterum, apud quem residet tum ius, cum exercitium curae, teneantur
adjuvare in iis dumtaxat, quae per se adimplere nequit: hinc concludit Emus
Abbas, nullam urgere necessitatem, ut post adeptum Canonicatum statim
iun parochialia exercendi facultatem habeant, ac audiendi confessiones si cuti
Coadiutores Parocho inhabili constituti.
Dubia itaque EE. VV. jurisprudentiae et sapientiae dirimenda subji-
ciuntur :
I. An sustineantur praescripta Ordinarii Abbatis Trium Pontium lata
die 2g septemb) is iSig , seu potius liceat Canonicis Coadiutoribus absaue Ordi-
narii vel Prioris Archipresbyter i licentia Matrimoniis inleresse in casu?
II. An idem Emus Abbas possit Canonicis Coadiutoribus faadtatem
audiendi confessiones coarctare, et etiam tollere in casu ?
III. An iisdem Coadiutoribus competat ius distribuendi testimonia peractae
Communionis Paschalis , et conjiciendi statum animarum , seu potius id spectet
ad Priorem Archipresbyterum in casu ?
Die 14 aprilis 1821; Non proposita.
Die 2 tutiit 1S21 Sacra , ctc. respondit ad 1. Affirmative ad primam par-
tem, negative ad secundam.
Ad II. Affirmative s sicut pro caeteris Confessoribus.
f£111' ad primam partem, affirmative ad secundam.
[ nesaurus Resolutionum, tom. 81, p. 134-150].
3974.
S. C. C., Reatina, 2 iun. 1821.
IV 1
lOdett Ov^o UtIl ^U- 1 bacc causa> diebus nempe 20 septembris 1S17,1 ac
tione c" n* ^erum Municipes et Patroni insteterunt pro manuten-
Minan0n,COrUm. ^'uratonim in colligendis decimis a populo Collium,
j £ teproponitur causa sub forma consueta:
dediiia v vel recedendum a decisis in primo et secundo loco quoad
T)i
rW Sacra, ct, . respondit ad 1. In decisis, et amplius .
Ur',s ^solutionum, tom. Si, p. 150-1563.
N-.
I BB
248
Curia Romana
3975.
S. C, C., Callien., 18 aug. 18
1 .
Testamentariis tabulis, quibus anno 1796 decessit Catharina 11
ommum suorum bonorum heredem instituit coniugem Ant™ um
adiccta tamen lege, ut dimidium praedii nuncupati i 0
totam continebat hereditatem, ab omni aere alieno liberum et iZL<,U°'
garctur ,n legato perpetuo ad ipsius testatricis animam suffraZd Tf*
educandis, cumque exigui essem reditus, Pius VI dictum Z Zt
orphanotrophii concedendum esse benigne annuit legatllm favo«
' - Mi** ,1, qualibet hebdomada pro mi JJJTj
aequae partes tam pro Orphanotrophio, quam pro herede aS
consumerentur, hic inita transactione anno r 80, sub die 19 hinti St nra"
dium 7 arstae OrphanatroDhio roncrinrfn „ } 1111111 cessitprae-
cuius medietas scut. 1700 dicto Omlvm “°. scu^| d400 »1 moneta aerosa,
legato, statutumque fuit, ut altera meaberis «ut'7-oifT ^ ^
quolibet ccnttmariTefaiZ^rZZ8* ^onslt:uc°, ***** fructu scut. 5 pra
minime conveniret ob loci 'distantiam
ssri* *SS2SS, Ssc
bant intrinsecum praedii Valnn-m 1 pro scut- 2650, quot nmnrum constitue*
scut. 1400. 1 ^ ln transactione aestimatus fuerat in
utpi. orphanoruti. domus ex Ic-
» i" favorem OrphanotrZii°fil0|\*rC^P*"t! T** demortuus Administra-
Administratores On>Inn«hvml *♦ C ljCr invest*vit. Iuxta transactionem vero
nuarii 1824 scut. pendere tIebent heredibus Lenci dic 17 ia-
nmt. Modo Administratores OrnT" magn;!.cv Parte in alios usus eroga-
Congregationem, ut peractum p dnotrophn supplices sunt penes S. hanc
deserviat oneris iniuncti in ,n inv<-4stimentum scut. 950 pro :ul implemento
sarum conservandum favnr» ieniltKJIlc ^l|ndi Tarsia ad pium Legatum Mis*
betur. * »- ius, utque memorata transactio adpro-
Porro cum transactio secumfr
Administratoribus piae causae i ‘ ' *k Gess*0nernj remissionem, nequit ab
corruat, iique censuris obnoxii' fr* • apo$toUca venia, quin transactio
ineundam. In themate non consinH1* * * ncLessar’a causa adsit ad eam
rint Administratores. Porro non adf -^'la ;,uct(,ritate concordiam subscripse-
non levia etiam adsunt rationum Vuietur utilitas loci pii. Verijmtame»
transactionem, cuius substantia in !^°mcnta> quae suadent sanandam esse
tatair. humero Familia Lenci amc * l,b9uid cx utraque parte remit*
uiam numeraret post viginti annos a ^ ^r*1'ulnot:rophio, ut debitam peCU'
commodum persensit illud dum h nuirte Antonii Lenci, ex quo noft ieve
nc ««nunam investivit.
249
His itaque omnibus inspectis ne grave sit EE. W. respondere sequenti-
bus dubiis:
]. An sit consulendum SSmo pro sanatione transactionis in casu ? Et aua-
tenus affirmative: : ‘ r spHj
II. An investimmium scut. 950 favore legati Gauge/li Lena sit attm
handum in casu?
Die 21 iulii 1821: Non proposita.
Die iS angusti 1821 Sacra etc. respondit ad /. Affirmative Jacta reductione
capitalis scut , 1700 debiti Antonio Lenci et fructuum tam solutorum quam
solvendorum ad formam legis et tariffae. ’ *
Ad II. Affirmative , facta inscriptione ad formam edicti. 1
[Thesaurus Resolutionum, tom. 81, p, 250-256, 259].
3976.
S. C. C., Neapolitana , 27 iul., 14 dec. 1822.
Mutuo consensu ac servatis a SS. Trident. Synodo praescriptis initum
est dic 2 augusti 1S17 Matrimonium inter lectissimum iuvenem D. Nicolaum
Vecchioni et adolescentulam D. Margaritam Muscettola ex Principibus
teporam. Optata plurimum, tenta» saepius, obtenta numquam est Matrimo-
™ Consummatio Per "ovem mensium spatium, quo invenes communem
domum, commune habuerunt thorum. Ita longam inutilemque pertaesi
moram utnque coniuges cum iam prius ab omni communione recesserant
et mulier ad patnos redierat lares: Summo Pontifici exposuerunt sub die
- octo oris 1 19 apustolicam dispensationem a Matrimonio rato et non con-
summato exorantes, Statim datae sunt literae Emo Archiepiscopo pro con-
rvm ,I'c_,Pr^ccssus super non consummatione, servata in omnibus forma
niri l*nonis s. m. benedicti NilA , Hei miseratione , * utque referret de cano-
ni* causis dispensationis. | WTm
primum” * r'tL recte<lue gesta sunt ab Archiepiscopali Curia. Rogati sunt
0 1 .COniU^’ 9U> de non consummatione iurarunt. dein septem utrtn-
trihus d cniutn *d'i testes. Facta edam est inspectio corporis mulieris,
ia arte consT^ p1:>.lelr*c'bus’ adstante matrona, et adstipulante peritorum
^tfensnr 10 ^ !am ba?c °,nnia suum properaverant exitum, cum
recognita *f itriin',nd instetit coram Indice Delegato, ut viri etiam corporis
hciu svs ' , r e<I obstitit Nicolaus Vecchioni, solemni emissa protesta-
Pontificem msP^c^,nn* subiicere, unde Margarita Muscettola Summum adiit
precibus T nC in . n”*us protraheretur actorum transmissio. SSmus annuit
moniiun iiim Uf in.IS:,<' Prncessu» Emus Archiepiscopus ait: Constat Matri-
sis sjbi tem l,,s.se consummatum. De adducendis vero dispensationis cau-
ncfn nrbitratu H'1] v'lm ’ (lu*a praemittendam corporis viri investigatio-
r- efensor autem Muscettola adducit viri impotentiam saltem
3 Pr 1>S' -fooo.
f' JiH.
2;o
Curia Romana
respecti vam, defecturam successionem ulriusque praenobilis Familia
de unigenite fi us agatur, ac demum conii, gum aversionem et odT* ^
igitur, ut EE. PP. definire dignetur dubium: U ' S,1Percst
An sit consulendum SSmo pro dispensatione super Matrimonio rato >
consummato xn casu ? 1 ^ munio rato et non
Du 27 iulii 1822 Sacra, etc. respondi/: Affirmative, et Nicolao t' i ■
nem relaxetur fides status liberi incomulta Sacra Comrenalione "*
Repropcsita vero causa sub forma:
An sit standam, vel recedendum a decisis in casu ?
Die 14 decembris 1S22 Sacra, etc. respondit/ Jn decisis
[Thesaurus Resolunonum, tom. 82, p. 139-142, 248-25,].
3977.
S. C. C., Comen., 14 dcc. 1822.
CoU^laBem^on «i mf Pri.°ratU.m obtinuit S- 0*« erectum in
Vis. Hem SacerZ" ut SfS? r° lnt?resscnt!i ***>» diebus festi-
Rom. i^o pervenit ' in eade ^S,mis reditlls acJ summam scut.
Beneficio EcCleS,a CoIlc?iata Mwmu simul cum
a R. P. D. Archiep X\ rT a,Jno r^~° dispensationem impetravit
nonnulli ex Canonicis nh ^ °- * untl° Apostolieo apud Helvetios. Putarunt
sationem: hinc quaestio orta ^^P^tie extortam fuisse hanc dispen*
delata ad Tribunal Vicarii C 'T\ 1™*®r 90ns?*.um et Canonicum Molo, et
sententia declaravit: mere Tei “ ^VqtU auditis partibus, dic ^aprilis 1S21
in una sola persona i , r ° tnc<mPa^dnh 1 sudet t i due benefici uniti
termini: t Qui habes Prioratum » /t "fi Nu"~'"‘"'a esprtmes/ questi
5. Ouirici , cuius fructus reditu* * beneficium vel Cappellaniam in Ecclesia
de Camera valorem non excedunt ^roventus vR,1'n/i quatuor ducatorum auri
Ihte rause, alie quali i atboootn) ' Personalem residentium non requirit .
false: fa prima, die non eccedonu mtrambi oncanti di verita, t
la seconda, dte non importa ' ^el Prioralo 24 Durati d'oro di Camera’,
Camera Oeconomica Iosenhun/p ***** PffswaU. Consequens inde fuit,
nominationem Curiae exhibue -a,®911101 novum Priorem designavit, eiu®
Cum vero u
nonnulli ex Capitulo Ecclesia '^r^u <~°kus Beneficiis Molo non dimitteret,
runt, ut hoc malum averteret *" ° C^iatae SSmo supplicem libellum dede*
Comensi pro informatione etvnmk? ^ ’ R* P- SSmi Auditor Episcopo
lam sententiam, ac concludit P * 1 ~ !v*5‘ ^Psc fldprobat Vicarii Cupitu*
Cogendumquc Canonicum illum f.^aPtn* *n Prioratu esse instituendum,
22 novembris 1821 huic S, Concr liril.^ere- Ione ex rescripto SSmi dici
missa est, quae Episcopum roeav Ul0ni ca.usac cognitio ac definitio com-
tae, Canonico Ludovico Molo et^l au^t,K Patronis, Capitulo Collegia
reditu et oneribus tum Canonicatus t ' 'tC* p “Schini, referret dc annuo
m noriae, necnon de utriusque Be-
ut
liusquv
S. C. Concilii
. — . 2St
neficii incompatibilitate. Habita iam Episcopi responsione, dirimenda erunt
dubia:
I. An constet de incompatibilitati in casuf Et quatenus affirmative-
II. An sil locus nominationi «d Prioratu,,, S. Ouirici, seu poti, a insti -
tuendus sit Sacerdos ragam m in casu?
Dic, dc. Sacra, etc, respondit ad I. Affirmative .
Ad 11. Negative ad primam partem , affirmative ad secundam, facto verbo
cum SSmo. tJ
[Thesaurus Resolutionum, tom. S2, p. 2:51-258].
3978.
S. C. C.f Praenestina , 22 febr., 22 niart. 1823.
In oppido Ienazzani Praenestinae Dioecesis adest Hospitale S. Crucis
cuius spiritualis cura a remotis temporibus concredita fuit Fratribus Ere-
mitis Ordinis S. Augustini, qui nunc Conventum B. M. Virginis Boni Con-
silii incolunt. At quum hoc Hospitale intra limites Paroeciae S. Pauli situm
sit> Ireqttentes ortae sunt quaestiones et querelae circa Sacramentorum admi-
nistrationem inter Parochum S. Pauli et Fratres Augustinianos. Controversia
ad Tribunal Auditoris Camerae fuit delata, et Locumtenens Dc Gentilibus
anno 1721 decrevit: Aro« competisse, neque competere praedictis RR. PP, S. Au-
gustini assistere Sacramentis Matrimonii, neque caeteros actus parochiales
exercere m dicto hospitali , praeterquam quod infirmis ibi exis tentibus SSihae
mcharistiae et Poenitentiae Sacramenta ministrare, ibique mortuos sepelire;
m caeteris vero quibuscumque actibus parochialibus Parochum.,, manu tenendum
joreetesse. Ex hoc decreto iterum controversiae exortae sunt: contendebant
emm Religiosi, ius sibi competere Sacramentum Eucharistiae aliaque semper
uministrandi infirmis; e contrario Parochus asserebat, tunc tantum hoc
Sar^fi0MS rCCTC’ cIu!'m issam in ecclesia S. Crucis celebrant, et in hoc
-C- an. haris tiam conficiant, ut infirmis praebeant. Cum Regulares
nnmm ^c’crcr° cl. mem. Card. .Matthaei a. 1 807 solemniori quadam
dctuli«is^er. *n|VS aroc^*ae I>ai*li transeuntes SS. Eucharistiam ad infirmos
Kxtrefn Cn n aC-^rC. ^ertn8 I>arochus S. Pauli, capta occasione Sacramentum
Eurh-iJ1^- nL'tInn's infirmae cuidam administravit et alteri SSmam
Pastilli iam f^nc Prior et PP, Eremitae Ordinis S. Augustini
un;, nt, j5 ^firmaretur decretum a cl. mem. Card. Matthaeio latum
suam aperiret,
functus est.
Huiu A' ■ VIU1 uctreium a ci. mem. ^aru. .uattnacio larum.
audito n'm'U * I1reces pm° Episcopo remissae fuerunt, qui fuit rogatus, ut
Absenta aef€rp[n Parocho ecclesiae S. Pauli, sententiam
Phtr;i in ■ *nK) ,"PlscoPu Ero- Vicarius Generalis munere
dentina Syno^* *tan^ pr° r^hipresbytero S. Pauli, et primo quidem S. Tri-
cuiqne par.0t •,S’ °CSS’ 24* caP- 13, de rvf., secundum quam Episcopi uni-
debent a tciaL suu,n perpetuum peculiaremquc Parochum assignare
agimus", ma<v ° S° * l*c'tc ^acramenta suscipiant. In specie autem, de qua
bribns 'sub^S Ur^ct ^av0rc Archipresbyteri iuris dispositio, quae vetat Re
P na excommunicationis latae sententiae, ne sine speciali Paro-
252
Curia Romana
chi licentia Sacramenta Eucharistiae, Extremae Unctionis ac M * •
administrent: Clement. i, de privikg. At non desunt quoque E'""8
Religiosorum favore. Certum enim in facto est, his spiritualem in/ ”
curam concreditam fuisse ab immemorabili. Extat decretum, quod 22"
benedictionem in Sabbato Sancto praeserva?. Si igitur hoc tantum d T
quit, nullimode dubitari posse videtur, quin Eucharistiae ct Olei s/ '■
administratio ad i Religiosos pertineat, qui curam habere debent infirmomT
cisque monentibus assistere onus est; clarius vero habetur in re i„ I '
Auditoris Camerae, ubi decretum fuit, manutenendos esse Rclittiosos m iT
vZ“ p“lw:riStiae e‘ EX‘remae «M*
1. An et quomodo spectet administratio Sacramentorum Fucharhiim
J27 ^ Ermitas s-
Die 22 februarii 1823: Non proposita,
stiamld fonmm eff/ f.acra' €tc' resPondit ad 1. Affirmative quoad Euchari-
[Thesaurus Resolutionum, tom. 83, p. 50-58, 60].
3 979.
Panen., 22 mart., 19 apr. 1823.
Parochus Vincentium \Tonri m .o, j ^ .
siam reficiendam ampliandammie n -1 ad fatlsceme,n parochialem eccli
ad C“"S^tione facultatem aliemmdi nonnulla ta.
mandaret, alienavit nro ■ Um Ver° Congregationis rescripta cxccutior
adi uncto praediolo ct SUmma scut* 44° furnum veterem parochialcm cur
mentionem minime fecit? tVmma scVt* .25 quamdam cryptam, tle quibu
ablegatam alienandi facuttatci^f^^11™*’ vxistimans hisce suPer bonis *P®
Parochus Monti illiVr, , * Pn,uum autem suum cognovit erroren
contractuum, tum quoaue^ « lC U ^ ?* ^ nn gregatfoncm tum pro sanatiom
Requisitus Episcopus resn, Tct forem’ Pro absolutione a censuris.
cibus Oratoris asseruntur inLJ ,* ’ VCra ‘ "SL °mnia et singula, quae in pre
ficationem ct pardchialis dom„« ?£ cuncf:l rclatc novae ecclesiae aedi
iuxta valorem domui paroedaU attributa b°na fide; Prctil,m scllt- 440-2:
tKm< retractum in consi rL,.. ,ion(/nn_ ,,JI1? Per lcgalern peritiam e\ vendi-
gatum. Quae cum ita se hilvom ’ e , mus Parochialis integre fuisse
Oratoris adiungere vehementer exnm ’lb,lat EPiscoPus sua v0ta Prc
sequatur. exoptans, ut gratiam, quam postulat
Ne bona Ecclesia temere dissineno,r ...
in illorum alienatione, quae si n * >^ciiuutates requirunt s. canor
contractus, et ita contrahentes pocn S^C *ucr‘nt’ suo omnino robore care
a excommunicationis mu letantur.* Extn
cr
cib
CO!
S. ( * - (Joncitii
Ambitiosae, de reb . Eccles. non ahett. Attamen alienationes, quae necessitatem
vel evidentem utilitatem praeseferunt, cjuarnvis initae absque beneplacito
apostolico, non rescinduntur, imrno ratae habentur. Evidens ista utilitas i
casu desumenda videtur ex veleris alienatae domus statu fatiscente Pro
absolutione a censuris favet Parocho bona fides. His praemissis dubia propo
mrntur:
I. An, et quomodo sanari debeat alienationis contractus Parochi Monti in
t?
II, An, et quomodo sit consulendum SSiho pro absolutione a
t ?
censuris in
Die 22 mart ii 1823 : Non proposita.
Dn- 19 aprths 1823 Sacra , ctc. respondit ad L Affirmative in omnibus
facto verbo cum S Strio . ’
Ad II. Affirmative m omnibus.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 83, p. 69-72, 75].
3980.
S. C. C.t Firmana , 24 maii 1825.
Dum licitae venationi vacabat die 25 oetobris 1820 Sacerdos Franciscus
nustoEzi Montisfalconn, aetatem agens annorum 47, improvisa igneae
Mistae diruptione laevam manum integram amisit; idcirco dispensationem
ab irregularitate flagitat. Requisitus de more Emus Archiepiscopus respondit-
eracto coram caeremoniarum Magistro experimento ab EE. YV. indicto
luit eiusdem sententia, ut Sacerdos Giustoai idoneus utique haberi Pos-
j ' ,nJ prrflc,t,m!"* SJ modo usus ipsi permittatur manus fictitiae ad vitan-
achnn. rinit,«em: et °bli?atio insuPer praescribatur adhibendi in sacra
ministe • 1Uri' res Mcrum> cuius ope ea singula rite exequi possit, quae
frasmi>nKo manus indigent, ut v.g. abstersio patenae super calicem
inc«lnahil>C0 ‘^sseia^insuPcr idem Archiepiscopus, agi de muti latione
in deterio* Cf ■ ortu*^° ab *Pso contracta; denique addit, Sacerdoti praefato
sex pupillo ortunac statu constituto onus revera incumbere sustentationis
angusda versor CX ra^re nePotum* eumdemque praeterea in maxima rerum
ut ^r°CU' tblb*° contrahit Sacerdos vitio corporis laborans
tinne: can^///'/ acrum perficere absque populi scandalo vel saltem admi ra-
ti t, de mr is ’ tr°!os' Dist. 16; cap. Presbvt., 1, de clerico aegrotant., et toto
^ «'«»»»:; « S. C. m Cosmtm.,13 m
Promoto QM. p. n.°n raro concvi 1 i solet, et quidem facilius Sacerdoti iam
n'|nnuniquin|r? cnco promovendo, uti S. C. in Comen., 6 maii 1775 i 3
tamen nb l-.cclesiae necessitatem vel utilitatem etiam Clericis
1 Cf \
, * ■ ’* 3 1 0 1
J Cf v
' •N- 37V2.
54
( luria Romana
promovendis, velut in Cameracen „ 20 miniarii 1821 1 l'mnm;h
dubium: ‘ roponitur idcirc
An, et quomodo sit considendum Sanctissimo pro dispensatione ab
rtiaie tn casu?
Die 24 maii 1823: Non proposita .
Die 14 lunit 1X23 Sacra , etc. respondit : Negative.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 83, p. 137-139] 1471.
co
irreguia.
3981.
S. C. C., Forosempronien 24 maii 1823.
Rectori ecclesiae S. Mariae Vallis Forosempronien. Dioeceseos delatus
mt infans per mulierem rusticam domi baptizatus, sed iam vita fundus
nan“lTT^PUllUr“ *raderetur- Exmnftipla per Rectorem muliere'
mate- /0 I/ t ""n‘Stra’ ,C0gn0v’t' h»nc fuisse formam adhibitam Italo iilio-
tnt I Z’ 'et"r"h e“™rba'ro/«o«e!aon modo pro nuluL Baptismi
“Srnunc mu rT i^‘v 1C0 CorPus **“» -erum humari
Episconus fuit rH n ■ P0'1*1' num bene senserit ac recte se gesserit.
parentibus <Btami.ne Parrocho’ obst«ri«.
fonm -1 I)-.;! > ■ n •' q tcstil us de rc instructis, referret praecise de
de™,tholica r i" • at,0nc B*P*matis, et an mulier baptizans recte sentiat
***** £ vero mox natta.
optime sensit. Baptisma veto FpiseoDu^vT haptii!anS rC,atC. ad **?
qu,a v
itunistram^cum^ixiT,/!oTl«/le-*-^l^/^r«Pe,,tUm*S*':|* muBcre? ®*cnroe*d
quam fecisse pravo fine ,,,r ■ T , ' particulae mutationem nequa-
credamus oportet, eam forma m . UCcndl caus:l "rorem aliquem in Ecclesia:
uti Theologi aiinn, materiali muHcrc adl,ibitam fuissc errore’
eademque significatione nniul JP qU,a putavent paniculas in etrffmuna
en; .““ t “ 10 u battezzo coi nome di
Spinto Santo, et an stt reiterandum n *. ■ ’ " " 0 , - • •
decreverunt, pueros, de quibus ariJ? fapinm<[ suh conditione; Emi Donum
baptizandos neque sub conditione ‘ * U'"r Ta^de baptizat os, ideoque non esse
A validitate, et invaliditate collationi n - . , ,lh-n
super re bene vel male gesta a Rector - . aptlSmi P^det omnino resolutio
denegavit. Quamvis autem valiHitm V-?11 scpu]turam ecclesiasticam infanti
in posterum oriatur Draeeinn cclarctur baptisma, ne tamen dubium
* iJ“,'-'-ipue vero, ne
1 Cf- N'. 3971.
nova forma inducatur, videant
•S. C. Concilii
255
EE. pp., an aliquo modo providendum sit in futurum per instructionem ob
stetricum, ut in Cdtictctt*} 12 maii 1753* 1 sunt'
1, An valida sit Baptismi collatio in casu?
-■ An recte se gesserit Hector denegando infanti ecclesiasticam sepulturam
in casu ? r
3. An, et quomodo sit providendum quoad Juturum in casu?
Die , etc. Sacra, etc. respondit ad /. Affirmative.'
Ad 2, Non esse reprehendendum in casu; et nunc ab eo curandum ut <i
jieri potest, detur infanti ecclesiastica sepultura. ’
Ad 3, Detur decretum , ut in Ceneten., 12 maii 1753,
[Thesaurus Resolutionum, tom. 83, p. 134-137].'
3982.
S. C. C,, Caietana , 14 iun. 1823.
Sacerdos Ioseph N, absolutionem poscit a censuris, dispensationem ab ir-
regularitate et rchabi litationem, eo quod militibus, qui ad perditos homines
vulgo bngantt, capiendos et profligandos proficiscebantur, sponte se adiun ’
ut, atque duo ex illis interfecti fuerunt. Requisitus Caietanus Episcopus ita
rem narrac « Orator, qui annos 38 aetatis habet, sectae Carbonariorum ad-
scriptus erat, atque ita m suspicionem venit se esse complicem homicidii ab
reat S C°mmiSS1-. Ut a lo?Sa iudiciali inquisitione se liberaret, qua appa-
petem mr!0Centia- consilium ei datum fuit, ut a Gubernio indultum
P' n litorum T 111 °nC ilss!1I1npta’ ut al«quid meritorium, ageret in persecutione
arere JhTinTmUm‘ Id CI Pcrmissum «st» et manui hominum armatorum
cxD oS / dlSCnm,ne cum ^tronibus igneam ballistam simul cum aliis
asseri MlqUaAUqUam CX latronibus duo interfecti sum, alii duo vulnerati,
aut occisum f. mxT’ CX m°do.> quo arma dircxit> a neminem laesum
cidio a cnr:: 1SSC' , unc ipsum nullo modo complicem esse in homi-
ut peteret LCom7llsso’ ‘lut *n ex'peditione militari. Equidem ipsi suggessi,
sectam Carh S° Ut,oncm a censuris, quas incurrit: nam associationem ad
^fiasDiriht ii*1 in°rim Ct n*?d9IT* vitam satis luit per suspensionem et exer-
^Icbrafioneml CrT 13 Jnortlficaci.onc8, Censeo igitUr Oratorem ad S. Missae
piorum Tinnn; la i Possc* q11'11 conversus esse videtur t*r malorum exem-
poenam dedisse».
^unicationcan 9raf('f cx triplici capite existimandus est: Si ( )rator in excom-
iffcgularis nraf^1* ProPtet*ea quod inter Carbonarios fuit cooptatus,
ra[u dando- c° CCt° cvas*t propter Violationem censurae rebus divinis ope-
tum est. Orato pcnidl1, et llb*> dccleric , excorn. Deinde ubi praedicari coep-
C'>niniiSSum , in numero Carbonariorum, ipsique praeterea tribui
31 certe cx inf' niICU lim]’ ’n irregularitatem incidit, si non ex infamia iuris,
‘Uter milites f *™!a procedentem. Tandem cum Orator ipsius rogatu
Cnt adnume ratus, et annis instructus ad bellum adversus
V
256
C 'to ni Romana
facinorosos homines fuerit profectus, in cosque ballistam i^TT7
vicibus exploserit, irregularis evasit ex defectu lenitatis i«vt* ” ^
hac S. C. sententiam in Brigantum., 30 martii 1805. •’ At t
opera et spmtualia exercitia ab Oratore peracta satis esse non videntur^0"’*
serum ad delendum scandalum ab eo illatum sese adseribendo ?
rum sectae, cuius impietate ctiamnum orbis i ngcmisdt Quierit
An sit consulendum SSmo pro absolutione a censuris, dispensatio », 1
irregularitate ac rehabilitatione in casu? 'P ob
DJejf[C' St*Cra ' etC- resP°ndlt •' Pro gratia quoad absolutionem a censuris ■
qioad dispensationem et rehabih talionem, expeciet , et det maiora sima pomi
tenttae et constantis emendationis . 2 ^oen
f Liber 166 Decretorum, p. 300 a tergo].
3983.
S. C. C., Fesulana, 14 iun., 12 iuL, 1823.
Confirnvlri' ^ “ I?ioec“i Fesul!lna. « in adininistratione Sacramenti
^TnZtur ’ Ti tXXat Pr° °mnibUS masculis a I>arocho «' * **
munere funratnr T ?nU8’ C5: UIU m^*er 9uoac* omnes feminas Matrinae
plurimum ignorent "‘atrinos p' 2 ^ C°nfinnationcm acceperunt, suos uti
cesis ineohe tnnn c n ’ a*nm confirmatos. Quare plures illius Dioc*
sentiendum sit n S’ C°ngre?all0ncm exorant, ut de huiusmodi usu quid
sentiendum sit, pro sua sapientia decernat.
suetiuUnis au Ut re^errct Pracsertim de legitimi tate assertae con-
pro cognatir spiriiuali- et ut *"*
rogatis distincte respondit- C ’ etiam nonnuIlls aI“S Hetruriac Episcopia
tenda videtur; certior n„ ’ °"Suetudo ,lacc a saeculi transacti initio repe-
riensem, aliosque auamniti!— fect^* sum’ ita Antistitem Pisanum, Pisto-
tante eos caterva Adeunt* Ecclesias con Armandi magna comi-
una eum his singulorum' P.> ■ nt .comites parentes eorum. Si vero
plerumque angustissimis i”"1 Ct iVIatnnac excipiendi essent in ecclesiis
magis interest, haud facile esset om t.umu^tuscjue oriretur. Et quod edam
bere. 'mmum nomina accurate in tabulis desen*
^ erum s> una eademque die vir ,.n„ . ,> . . J
masculos confirmandos D inu' 1 atrim munere fungatur erga omnes
«tus, quin agnoscat eos' LIT™. fucrit a p»™<*o wl ab Episcopo depa-
ab cis: quon.uu pacto uuaeso Dro «J?* mu.nu® '.llucl suscipit, acnoscaturquj
Quomodo paternam eorum ^ ™ ^nfirmatistiici poterit sponsor vel fideiussort
visibiles et invisibiles salutis I - ^Crere* 9uomodo eos instruere adversus
errorum ad rectum callem revoV^^' ^ ll0m°do eos declinantes ad semitam
quamvk noswi, numero obruen rnVr1 7 bltLsi et e°nim nomina ignorat, ct
dem dicendum de unica muliere, quae
1 Cf. x. 392,. ‘1
Cia X* 39Sl).
.S’. C, Concilii
257
omnium feminarum Matrina fuerit electa. Verendum proinde ne hac
thodo penitus evertatur Ecclesiae mens, et finis, quem sibi in dandis Patri nis
propusmt, coque f c rtt us , qma Ponnhcal* Romanum praecipit, „* eodem dic
alicui f» sit PWnn. fung, officio ultra duos, et cohaeret consuetudo Romi„«
Ecdeaae. orbis universi Matns. Verum Fesulanae Dioecesi favet l0„e, “
et fortasse centenaria consuetudo, quae in aliis quoque Hetruriac Dioecesibus
obtinet . Quamohrcm non sine difficultate res in pristinum restitui Do«e
videtur. Dirimendum itaque proponitur dubium: r
An, et quomodo probandus sit usus Fesulanae Dioecesis in casu'
Dic 14 iunii 1823; A ori proposita.
Die 12 iulii 1823 Sacra , cic. respondit: Non esse probandum, sed tolerandum
UI casu necessitatis ab Episcopo indicandae ad formam Pontificalis Romam
[Thesaurus Resolutionum, tom. 83, p. 160-167].
3984*
S. C. C., Ostunen 12 itil. 1823.
Quaesitum est per summaria precum in comitiis diei 25 ianuarii iabentis
anni, quinam sit Iudex, ad quem appellatio a sententia Ostunensis Vicarii
Generalis interposita a Canonico Ecclesiae Cathedralis Ostuni sit deferenda
m controverstam in secundo jurisdictionis gradu definiat. Rescriptum tunc
prodiit: Ponatur m folio cum voto D. Secretarii . Meritissime autem ad Sac
impuram evecto clarissimo viro, qui summo omnium plausu Secretarii
iat'n^,ndatis Sac\ C,u,gregatif)nis obsequens votum exaravi, quod
* C T» foln hahent EE. PP„ quorum sapientiae erit dirimere dubium:
€t ad 9uem deferenda sit appellatio in casu ?
dr aut C'4 ^acra* e^1 • respondit: Affirmative , ad Archiepiscopttm in casti ,
qu Ogttur, attenta appellatione tam interposita iuxta votum I). Secretarii.
I hesaurus Resolutionum, tom. S3, p. 168, 198-202].
3985.
C* Co Sutrina, 22 nov. 1823, 21 febr. 1824.
opinione ^ ^?minarimn Sutrinum perpauci praesertim ex aeris insalubris
ad C^r11^111- c*vcs Koncilioitenscs aedes olim Cannelitarum, nunc
aimll<lm 1 Uln ^-‘^L-giatae Ecclesiae pertinentes, pecuniam pro supellectili,
^eJSr?fln ^>rt' 'UVcnum iditnentis, Praeceptoresque gratuitos e gre-
vel Colit « ° tu^enfnt» exorantes, ut in Civitate Roncilionensi Seminari un^
scopug ct1111 ec^cs’ast^eum aperiretur. Votis Roncilionensium cessit Epi-
tembris i.sTiam' *S- Ccrt*or factus fuerit de Sutrinorum dissensu, die 24 sep-
privilepjjo ~ crc?£lt Collegium ecclesiasticum seu episcopale cum omnibus
Episcopi "Uativis et iuribus sub immediato regimine et protectione
^ ^ tmpon* ad informandos adolescentes ad religionem, ecclesia-
17
2sS
Curta Romana
sticam disciplinam et scientias, etc. Collegiumque die ,, eiusdem
aperiri mandavit. 3 clusaeW mensis
Aperitionem tamen impedire tentarunt Canitnlum c, , ■
et Communitas illius Civitatis, sed instante Episcopo ad hunc 1 w'" f.r*
afferunt Sutrini, ut Episcopi decretis denegetur e^uti„ Plun
probare nititur eorum Defensor, erectionem Collegii in om"imo' l'°
stonem Seminarii Sutrini tendere: nam ex Utera et ratione Se
n cntim, , css. 23, cap. 18, de rcf. Seminarium stare debet anud UM
siam Cathedralem, vel saltem in CiviMt-.. plt-t 1 > apud Eccle-
causa erigendi Collegii Si
quia nemo amplius ad illud accedet sed omnes C 1 S mi"ano Suinno.
petent. Illud vero Seminarium -sse nnn r 11 * C5lum Rpdcilionease
s“ pu^rr' ctu sr en,m Seminan'i
in Collegio ad hoc orone * )r- certuni puerorum numerum
ab episcopo elinendo aler ‘ir 7— at ,1CC ra es)’ Ztd (^t0 m ^°co convenienti
z°z rlucure ****** ****** ubi dc
Ut possit Episcopus unum veLphnZZ in J^'ntlhu.s P^nam mdulsit facultatem.
htur, habere Seminaria. Necessarium^ 1°^?* 'a*™* °^mtumm vide *
quia satis amplae sunt Dioeceses Antlstes Collegii erectionem,
rium, nec omnes recinar ’ inns angustum est Sutrinum Semina-
candos. Praeterea r?l*0SC in eodem Seminario edtl-
Jiu invaluit, omniumque VCnl'- sivc fi,lsa sit’
parentes invenire, praesertim ■ r • * irisedlt, ut diflidlc admodum sit
suos educati patiantur Dubium sin** clu* ‘3utrin° in Seminario filios
■rin, ei quomodo decreta Fhim.t.- ** 'jS™
Ihc 22 novembris 1S2 ? Sacra Z ***** exe^iett(da m casu?
Keproposita vero causa sui' f f * rcsPondit: Affirmative in omnibus.
[Thesauros Resolutionum *tom r^ondtt - ln decisis,
’ '3* P* -239-244, toni. S4, p. 27].
3986.
C. C., Spoietnria, 21 fc
”r*> 20 mart. 1 (S24.
Reparatione indiget ruralis eccle . j
lc Canae Archidioeceseos, atque ( v r«i t * °,n,ls parochialis S. Venantii Spo-
centum nonaginta sunt impendenti •* * n,K 'uurarii septem scuta supra
congruam quidem percipit; desunt B* ' ex reditibus ecclesiae m
populus alienos fundos colit et nn.- p11' 1Cla a^*9ue ecclesiastici proventus;
a,8‘ Ifca9ue ^rchicpiscopus Spoletann <^0ni’rjl in aliis morantur Paroe*
s' antequam ullum edat decretum
■V. C. Cone i Ht
pro
™ ■ * » 'v-tr m p t- 4- I 4 1
2?
restauratione dictae ecclesiae ac aedium parochialium ab EF VV
implorat, ut dirimatis dubia, quae in calce huius folii kmimur ’
Fatiscentes ecclesias, praesertim parochiales, omnino esse resiaurandas
praescribitur m can. 30, Caus 12, qu. 2, cap. Quicumque. * ml, aeMr
idemque decrevit Tndentmn Synodos, Sesg, 21, cap. 7, de re/. !>ro rena’
randa ecclesia S Venam» omnia ex testimonio Arcbiepiscopi defici ni
media a s. canoni ius statuta, atque unus superest populus: hinc necessario
ad eum ent confugiendum. Disquirere autem oportet, an qui fundos possi-
deat, beet alibi degant, an potius parochiam impendere debeant, quidquid
ad ecclesiam aedesque parochiales instaurandas requiritur Nihil est in ‘
exploratius, quam cuiusque rei eum sequi incommoda, quem sequuntur
commoda: H. 1. 56, m 6. At commodo ecclesiae patochialis tantummodo
perfruuntur, qui intra eius limites sedem habent: nam qui alterius loci utun
tor domicilio, neque Sacramenta percipere, neque Missam in eadem ecclesia
audire queunt. Quocirca non domini agrorum, sed coloni, uti parochiam
ad reficiendam ecclesiam aedesque parochiales S. Venantii coge ndi videntur
U si inopi.1 premantur, Paroecia ad viciniorem ecclesiam erit transferenda”
Forenses tamen, s, bona possideant in loco reficiendae ecclesiae, a solvenda
collecta immunes non videntur, non solum, quia non desunt, qui asserant
tausmodt collectam esse onus rebus inhaerens, sed etiam quia bona quae-
ri sunt ‘ Ldien, ' POtheC:1'a Pi° ?ecess,itatibus Palicis illius loci, in quo
sita suat. Labentium vero ecclesiarum restauratio est necessitas nublirn
quomam religio, quae templorum aedificatione fovetur ac servatu/ publi-
Zv^UmUm-i °mnT^"r ****** <*"“»«. tamets' 'aliis sub-
fc" \l' ■ b' f ' l'tc- ct declaravit S. C. in Imolen.. fi septemhris i-8t '
M A» ^modo/(mulentes teneantur ad reparandam Paroeciam in casu?
■ ln, et quomodo teneantur coloni in casu?
D/V 21 februam 1S24: Non proposita.
Ad U 4%l** ^<tcr<l' ctc. respondit ad 1 . Affirmative per aes et libram .
[Thesaun 1« V *'\' °^eras Praestare teneri prudenti arbitrio Archiepiscopi
l Hesaurus Resolutionum, tom. 84. p. 29-34, 4*J.
3987.
s- C. C., Luncn.-Snrzancn., 29 mail 1824.
Do
Dioecesis, u 14 0i^ I" ,^aroec*a S. Michaelis de Capharonia Massensis
ac deinde anno habuit, quatuordecim annorum spatio moram duxit,
^^is-Sarzancns' 'i ' . ni‘nor'DlJS Ordinibus initiatus Sermezzanam, Lu-
^ptembris 1822 T' 1pec®sc°s, una cum patre venit, obtentisque mense
StibtJi'U:f.natus7) 1!* l,,,nissori;,lil’uS a Vicario Capitulari .Massensi, ad
rt inem titulo patrimonii fuit promotus. Verum Episcopus
Cf. n
#n.
1
26o
Curia Romana
Lunensis Dominicum, quem sibi ratione domicilii subditum
Ordinis exercitio suspensum declavarit, monuitque Vicarium?^’ sb
ne dimissorias ;ul al ios Sacros Ordines ipsi concederet Timens ^SSenstni'
Dominicus, ne in suspensionem revera inciderit, absolutionem ^
opus sit, implorat; cumque in locum originis iam remier iverit- \
cum Uttens dimissorialibus Vicarii Mwsernu. Diaconatu et toT? *
Rogatus uterque Ordinarius de informatione et, utrum Orator i„ s™
Ordme ministraverit, haec refert Vicarius Massensis; M costa 1?
mente, che ii padre dcl detto Suddiacono e nativo di Casatico ncllaiw!;
di Garfagnana, e che avendo preso moglie nelia Parrocchia di S 2
dclla stessa Provincia ivi nacque il detto suo figlio Domenico nelii 6 m*
rino^lPanno jfi* t\° P^ne,Ia ,stessa Pa"°^ia, e parte in <*£
sino ali anno 1S14, nel quale si porto con detto suo figlio a dimorare tw
qualchc tempo in Sermczzana, che forma parte della Diocesi di Samna
anche presentemente, non pero con animo di fissare ivi il domicilio masol
tanto per attendere a diversi in tt reicf di ,,n r • x* mici IUo' mascl'
il fiylio srtx«;t> n -I I n . 1 , f Shl ‘-*1 sua famiglia, e frattanto esercitarc
dover nS,r lnn r ^SClenZC' Cred4 J*1*6 con «-ttalabuonafedt,
csscte Dtomocsn ,1 i CunaVescovile di Massa Ie dimissoriali pet fm
d' 1 Sarzana non Vnm pii. sopta di lui Slcuna eiu-
citarv 1’Ordinc S”iddia^T»!' I'’°rat°re - 4 fi" qU' a5tenUt0 daircstr-
absque ddbio a^nTyam n" '•* r“p°ndlt’ Sukdiacomim Bcrtagni pertinere
pariter esse tlirn. n IoeccsilTi Massensem ratione originis. Indubium
grasse ibiaue m T °rat°rem una cum Pat™ anno 1S14 Sermczzanam mi-
gwisse, iDique maiorem rerum 1
aedibus transferendo dominii,,’ ' 1 suonim Partem l',,m ******
mansisse, videlicet ^ T*™ nOVCm Mn“ **
in regionem S. Michaclis re i > nf>vembris anni 1822, quo tempore
zanae relictis; porn, ex k0ni . • ‘ \Patre tomcn’ familia, caeterisque Sermez-
bus ab cius patruo 1 • n districtu Paroeciae Sermezzanae existcnri-
Ordinem Subdiacon-in^ CSUstlW) patrimonio provisum fuisse; tandein
nere ad hanc Dioecesim n°n CXcPCU‘S8e* E&istimarem, Oratorem perti*
nario domicilii debuisse tju™ V tamcluam ProPri° °^]
litteras dimissoriales in- dimissorias petere. Ast dato etiam, quod
Massensem, attestationem COnce^m: cu,nnlative spectaret ad Ordinarium
bonorum sibi in patrimon’ M'PU mor‘bus, vita, necnon super libero^
ab hac mea Curia petere o* COI]"st'lutonini et Sermezzanae existentimu
Innocentii \l| incinim tv 0 Hmere absque dubio tenebatur, ex* COriSt
cap. 8. J, rrf. 1 flatores, . et „ Conc. 'I’ rident., Sess. »
Dignentur igitur RE l>p 4- • *$■
1. An Dominicus Bcrtwmi si ,nii??crc » I
rit licite ad Subdiaconatus }),■ ”,lsSori{s Episcopi Lunen.-Sarsanen .fif
"amem promotus in casu?
N. 3^8
• C, Conditi
261
2. An sine litteris testimonialibus eiusdem Episcopi fuerit Udtr ordinatus
in casu? Et quatenus negative:
3. An concedenda sit absolutio a suspensione in casu ?
4- An' Vtomodo, * ad quem Episcopum spectet, collatio aliorum Sacrorum
Ordinum in casu ?
Die, etc. Sacra, etc. respondit ad 1. Affirmative.
Ad 2. Negative.
Ad 3. Affirmative , facto verbo cum SStho.
Ad 4. Affirmative ad Episcopum Massen . servatis servandis.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 84, p. 113-121].
3988.
S. C. C., Hierncen 24 iuh, 14 aug. 1824.
Vacante Parochiali ecclesia in oppido Rocellae Hieracensis Dioecesis
concursum die 13 martii 1820 indixit Episcopus. Certamine habito die 23
eiusdem mensis martii Examinatores Pro-Svnodales ad parochiale regimen
idoneos renunciarunt Sacerdotem Paschalem Pellegrino primo loco, et Sa-
cu otem ominicum Congiusta secundo loco; Sacerdotem vero Paschalem
pn-cn. ex defectu scientiae reprobarunt. Episcopus autem praedicta die
aroecmm Sacerdoti Congiusta committendam decrcv i 1 . bullasque eius favore
Paroeciae vero possessionem die 17 augusti sequentis
n r t Uy i 0n^1^a t st assequutus. Dum haec in Curia Hieracensi ageban-
xJ ' . Atropo Jt.rnam Curiam Rheginensem confugerat Sacerdos Englen,
voltCi,r. Xarnat0ru.m rcIatione ct KPiscopi iudicio gravatum dicens, 'pro-
Gencrali^r.10 lC *nterposuerat, quam eiusdem Curiae Vicarius
Hieracc^' '■ 10 au^ust’ scquent's notificari mandavit Curiae suffraganeae
inhiberi I( namque compelli ad transmittenda acta concursus, et interim
die , .C aniP uts in causa procederet; verum noti fi catio tantummodo
Vocari d^1"5 lS;!0 CVplCta fllit‘
ut die 2i octoh^'C *Ucrunf l,un i>arochus Congiusta, quam Sacerdos Englen,
ad MctronolV nt* 'lautis interessent collationi ct clausurae actorum, quae
Parochus Con ^ ur'arT1 cr;int transmittenda. rPunc autem comparuir
do a Saccrd 1 acf°rum transmissioni sese opposuit, quia i. appella-
Sacerdos cn non ^Ucrat oblata Judici a quo; 2. infra triginta dies
post aliquot " tU ap0st<^os nwn postulaverat; 3. non post decem dies, sed
enses appellaverat; 4. appellans, utpole in Regulari Ordine
annv -.1 * . 'r . . r. -
lationis eognititf^ ^ ^ asse9uenda Beneficia saecularia. I Iuiusmodi appel-
delata, uuiif a aTt C^ni ac*^s c°ncursus ad Metropolitanam Curiam fuit
hris 1820 partib * excepdonibus Parochi Congiusta, die 30 novem-
Amisit a,. m Jlls «uulitis, appellationem a Sacerdote Rnglen interpositam
. dc iii,r^andlv,t Procedi in dicta c. " ' '■■■?■
tlu*t dc m re : 1 — *** '-uLi.t causa revisionis ec appeiiaaonis au ea,
dic 1 t!:;ini lVr° c'usdem exeeutione. Itaque instante Sacerdote
Tl(> 1'^anainatDmni11 nS Sc<lucnt's decretum fuit, quod acta concursus, rela-
■ Lt: exanien super doctrina, aliisque occurrentibus revi-
causa revisionis et a
is ad
ea.
26 z
( At na Romana
deatur per tres Synodales Examinatores Metropolitanae Citri. -
paries m peremptorio termino dierum trium dent notum Examinati
luunete ahas termino elapso elinuntur per hanc audientiam 21 2*
Obstitit quidem die 4 eiusdem mensis decembris Parochuf p ^
praesernm quta pendente termino ad appellandum a decr m
protestationem provocandi ad Apostolicam Sedem a
fuere, et d,e .2 decembris iussit Metropolitanae Curiae bearim c ,?
ut prae atum decretum exacutioni committeretur. ItaquZxaZ, T '
officio designati ad actorum concursus examen progressi &S “
mensis decembris renunciarunt Sacerdotem Englen prinm loco adnrlr™
=ssssas£35SSS«S^
protestatione de actnmm «,.11.%. - - f «ecemons 1*20, solemni emissj
tari conti nueret \nn 11 ' L> h! tl>rte contr:l appellationem ipsam atten-
Curia, et dLreZZfV . %****? tantum adm«>t Metropolitan»
grino Parochum eligeret ^^'kTparo^ i,dprobiUOS “ l'*
Accentu Aio • • ' cunullit ,n Paroeciae possessionem induceret.
chiis Cono uf ZZ" huil,S ****** "*»* ootificatioiu, Fato-
^ AP.«tolicaym appellavit, e,
Citationem dcinHa. • i Metropolitana m devolutivo tantum admisit.
Congiusta ab R. PlT^!?t*!!^l1t*,.9 februarii iSat appellans
20 aprilis 182? nv .r i ,tore obtinuit, quam tantummodo die
Auditorem SSAi Curavit' Uinc autem Sacerdos Englen R. P.D,
definiendam remisit' * ” ' ',nn',Vt r';|;1n| PHUUin huic Sacrae Conurcc.ainsi
concursus, au the tui e mnll|?P*SCOJ)US Ebe&‘ncnsis de transmissione actorum
tissc de appellatione 1 c m tir^c €Xel? pla 'L Cransmisi f » •«* retulit, sibfconsti-
litationem eiusdem Saccrdork S^CCrdotf EnSlen interposita, et quoad babi*
decretum die 7 august* q - saecuiaria Beneficia prae oculis habuisse
Monasteriorum auo «pU V (/u^crruo IatLtm occasione suppressionis
S;icris vestirarmo gli /i6j//Ul/U,p U*t* ^uod ; Sacerdoti ed altri ordinati in
Potranno concorrere aile /> •>■* . r.efe’ fbrmeranno parte dei Clero secolare, <
siastica. Requisitus auo inr a,c^e' a beneficii ed a qualunque carka tcd&
actis concursus habentur m tp,scopus 1 Keracensis ca exposuit, quae in
dotis Englen, PrODOnumn r , IlluttlllL‘ serotinam fuisse appellationem Saccr-
I. An legitime appellaverit v™ 1 'nnicjnda dubia: _ ,
actarum concursus in casu? FV ,Heriios Englen, ita ut locus fuerit revisioni
»• ^"■"ruo.Z: .
Die 24 ndu 182 j \ , f , neta concursus in casu?
n- r , ■' ' P>°posita. I
,ie 14 augusti iit 24 Sacra ctr « I 1
Ad ![. Provisum in primo ‘ * $ Pandit ad /. Negative in omnibus.
[Thesaurus Resolutionum
•V. C. Concilii
263
3989.
S- C, C.T C/iict&nftf 20 nov, 1824*
Agebatur de hac causa dte 14 ,uni. .823,1 Redit nunc iterum Orator et
flagitat, ut SI 1)1 dispensationis et rehabilitationis gratia largiatur Renuisin,-
de more Episcopus refert Oratorem in maxima penuria versari, ac subdit-
Ipse constanter bene se gessit, neque causam querelarum mihi ullam dedit
sed maxime emendatum se praebuit. Nec puto ex eius rehabilitatione scan'
dalum evenire posse in oppido, ubi unusquisque eius et familiae necessitati
novit et bonam cius vitam. His positis censerem, Oratori facultatem concedi
posse ad celebrandam S. Missam. Proposito itaque dubio:
.7/h7/ consulendum S Smo pro gratia dispensationis et rehabilitationis m
Die, ete Sacra ctc. respondit : Peractis spiritualibus exercitiis in loco et pro
tempore arbitrio F.piscop, pro gratia , et ad D. Secretarium eum SSmc
[Liber 167 Decretorum, p. 485].
3990.
S, C. C., Ariminen., 18 dcc. 1824.
tn,.f.aCird<>8T Ant'TllltRarl>anti imProviso morbo correptus diem obiit supre-
Sn r °Z PC v' Par0Ch° SS,tli Crucifixi- ***> circiter a Civitate
rlr’nUS rm fCrCbat- ExC<1Ui!,S “ Ptopri» ecclesia explevit sibique
MuZ,r!T U"CnS rTm,issct trochus Speri, nisi querelam laesionis
BfaoZ r?chu,1"m exettastet Archipresbytcr SS. Ioannis et Pauli Thomas
tatiomk 1 m CUiUl ^arocc*a ^ ivitatem Sacerdos JJarbanti suae habi-
Parochi ir,0r?Uni 3 C^at* Ruo ^acturn es^ Ut eadem emolumenta penes alium
!^cshvtcr\VP'MK Tt*nt,,r‘ Prt ces deinde huic S. Congregationi obtulitArchi-
Speridefim vZq Chl,iCllllf,US tleimiri petit, an ad ipsum, an ad Parochum
Episconne / 1 au‘rd°tis JJarbanti corpus et funeris emolumenta pertineant.
Rectore p rctllus,tl,i> luit pro informatione et voto, ut audito praesertim
facii nr^01 lC ^ ^'nK ‘li\i, et transmissis particulis Synodorum ad
a(l eani p( U-S* fC crrct de bono iure Oratoris, et utrum Sacerdos JJarbanti
fQjjj rctul t ^ Contulent animn nprmflniJfi/li Trvcp fi n f #»m m n v nnr^
j J * fl
fines vitam dux "Umand* cadavera eorum, qui intra suae Paroeciae
locum sen 1 er,MlL et parochialem ecclesiam eiusque coemeterium esse
nemo ambigit. Limitantur tamen haec,
aliud servar*° Untas’ Ve^ e*usdcm Familiae tumulus, vel tandem loci distantia
Postulem. Si loci distantia periculosam gravique incommodo
’ D N-
:uiimo peni umendi. Ipse autem mox nar-
1
1082.
264
Curia Romana
obnoxiam translationem cadaveris reddat, excquias eiusdem 1 • T»
paraget, nihilque (si peculiare desit Statutum) Parocho domirir 1 Par<*hus
“P' ****»£ 6. Ad acquirendam vero
Paroeciae sufficit habitatio pro aliquo tempore considcmbiK imo eri “
tat.omspnnc.pmm, dummodo lares ibidem statuerit idcsi “bl"
domicilium animo permanendi fixerit: cap. a de senuit in dunun?do ibi
namque mutatio domicilii absque animo deserendi ^rim,!'-^"'^
secundum, non facit cessare Jurisdictionem proprii trochi I ““'“T*
inducit m eum, intra cuius Paroeciae limites quis moratur ’ "*** '"™
„„ Pansis Archipresbvtero SS. Ioannis et Pauli non autem P i.
SSmi Crucifixi cadaver Sacerdoris Aneeli Barhanri • 1 “**>»
mentis competere dicendum erit,
fines Paroeciae SStni Crucifixi decessit Sacerdos Bar^ri oniTo ”'"
niTyeroin desere"di .illuc Sese contulerat. SepX
scpulchrum Sfe tXL rem ^
a Civitate Arimhii i^mem! Zirie rim n "liIle «*» *****
siam SS. Ioannis et Pani; iPr' • ta. n°n ea est, quae cadaver ad «cie-
Horum nihil inficiatur Parnrhne tina» * •
quaerit a Svnodali lege anno i8iS ]n*J* • qm slblPraesidium tantummodo
stipnes omnes quae^r P, ’ CUI,US caP- D* funeribus, § + ad quae-
ris esset penes Parochum '.r°C '.0S ”5in so|ent» tollendas statuit, ut ius fune-
vigintiquatuor horarum praecesserit 0«°*™ “T moritur, si incolatus
fixi defunctus est SacerdnI W k ? M<lV,dcm m ^oecia SSmi Cnici-
ut synodali lege hodiern i ^ ^ntl ^°St a^uot dierum incolatum, adeo
Verum Sre^dumT° T**8* ***** icatur,
stolica Sede fuisse confirmatam' ""ri™ Anminensem numquam ab Apo-
minime posse per Svnnrltim n- uns autem communis sanctioni derogari
santes, etsi ad tollendas m,- l.oecesanam. cuius leges communi iuri adver*
aperte constat ev cao OmJ estI0^es foerint editae, nullius sunt roboris, ut
An, e, ****• * •*<* Proponuntur dubia:
quatenus affirmative ad P*n32£ *
I 3- Ali, e/ qaal funerh ** '■‘“laveris in casu ?
Ilie IU decembris 'V""""" 'Astituenda in casu?
f Thesaurus Resol.,ri7' l’roPusi‘«. 1
urus Kesoluttonum, toni. 84 „ ,6.
"t’ P- 3®5*373j>
3991.
C' C- L“c°nn, ian. ,8
•Sacra C ongregatio declaravit on< r xr-
rum et Cajjellaniarum perimi non * t lssarum ac fundationes Beneficio*
tenaria praescriptione . P0^ <■ °ngissimi temporis aut saltem cen*
[Per summaria precum coram R. p rv . . , . . n
1 t f. N. inQ2 ' Antonio Dominico Gambcnnu-
S. C. Conciln
2^5
3992.
S. C. C., Ariminen,, 29 ian. 1
Descripta fuit hacc causa in folio Congregationis dici 18 decembris ,<t, i
quoniam vero tunc proponi non potuit, hodie proponitur +’
Die ete Sacra, ete .respondit ad i. Affirmative ad Parochum domicilii
nembe SS. Ioantus ct Pauli. /m*
Ad 2. Non expedire.
Ad 3. Affirmative iti omnibus.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 8>, p. Sj.
3993.
S. p. C., Sarnen., 26 febr. 1825.
loauies Sacerdos, qui ob scandalum ex «habitatione cum duabus mulic-
nbus titulo famulatus successive cum eo degentibus obortum, a proprio™ di
nano f„, t a diyims suspensus, die .4 iunii ,Sa3 S. CongregariZm aSfit
fetuITn r't!1 r °b C<,ntrac,am infamiae iab™> absolutionem obtineret’
P*^f -ro fuisse monitum, correptiin.
-'TfillilUi l.. :,;:Te 3.‘ ‘Vln,!’ susPensum. Tempore autem ss. missionum
dimisi t. ' " Peregisse, et operam suam missionariis sedulo praestitisse.
bat. Tantfcm sublli™’ '•anulatum ipsi praesta-
tantum adsint ^ I ’ 1 ° tura sPmtuaI' ^200 animarum quatuor
"«lac scaiula r“'tCS-’ * ^eessitate renuti i Ioannis constare videtur;
alae suspensus ,.m * orl" eatistimo. quod iste permultum iam temporis
Ut S, Conari* it i- cast,LI*11:us nuric Missam celebret. Ideo expedire censeo,
tarum exeeutin i°ft facultates necessarias concedat, ita tamen, ut
an. i, 1 1 c™tl.lr us9Ue festivitatem Omnium Sanctorum huius
Oimta» ptTSt'U'rc’ '
uerasset die u t * • I62*^ <Jrator flut rescnpto: Lectum; cumque preces
strtim Parocho aU|Ustl denuo rogatus fuit I'piscopus, ut auditis prae-
quia habet inim^ ^ ° constlin,‘ emendatione. Retulit autem Episcopus:
P*r duos mens 'u,s'" Ul domum episcopalem peteret, eum coegi, ubi iam
Ofator mc annr |U,mm°raUlr ^cnc st‘ Ccreic videtur. Confessario, quem
itione a censu 1 ^ c ,Se*:* opportunae facultates poterunt dari pro abso-
*^ta admittat"8 m|:ilrs's ct ;d> >rrvgularitate, ita tamen, m ad SS. Sacra-
consensu, quj * a .“^,ssac vero eelebrationem non habilitetur, sine met
signa verae poenitentiae praestabitur.
266
Cuna Romana
\
Cum suspectus quidem et diffaniatus, non tamen oro
no haberi possit Sacerdos Ioannes, nam suspensio indicia ex can"?""'
hoc, Dist. 32, non est proprie suspensio, sed mera prohibitio non i'ni
irregularitatem, nec censuram: respondendum videretur quoad l" ?
tatem non indigere; quoad suspensionem recurrat ad FoiMohUm 5“bn’
fuerat inflicta, tolli etiam poterit suspensio. Venim Tpsem sSLT
sationem ab irregularitate poscit, postquam mandato Kpiscopi se" thS'
tcntiae signa dedit: hinc ad cautelam dispensatio quouue
poterit indulgeri. Quaeritur 14 3 "repilanutr
snri* rsf • -
[Liber 16* Decretorum, p. 241], *'v§H
s. C. C., Ariminen 14 maii 1825.
Decessit die 1 maii 1824 Petrus Barihri irimimn ...
suae annum acens- et immal, r? • Ariminensis vigesimum aetati:
brem pomnim in’ n E™ ?,U mortcm l«Kens Paulus cius pater fune
c\ V icarii Anosml' aroec,a S. Agnetis explendam, cadaver auten
norum Obse^ n ^ Arendum ad ecclesiam S. Bemardini PP. M
praedicti Vicarii curavit. Inopinato deinde ius
tumulantem ecclesiam sive dlCtatem cerae> emolumentorum funeris ad
presbyter Caitu n 1 p 1- t% memora^os Coenobitas mittere debuit Archi-
promptissime obtemperans opprmthUS S' Ag"Ctis' Qui m;,mlatis 0rdlnm'
porrexit libellum huic Q<£ pPortllnam Protestationem emisit, ac suppiiCfl»
implorat, ‘ °ngregationi, quo omnium restitutionem
Rogatus novus Arittiln.irt ,■ p .
praesertim Praefecto Convotus sT^ r™ inform!,tione et voto audii»
sepulturam elegerit vt-I «» 1 1 * ^crnari Int> ur referret, utrum defunctus
Barilari de filii sui immatu£.U C ’rUm atls,t gentilitium, respondit: k Paulus
ut in ecclesia aliqua deponeretur1^- m.°?rcns.' obtinuit a Vicario Apostolico,
dini Minorum Observant ii • ’ U ex devotione elegit ecclesiam S. Hernar*
tilitiutn extabat A IV,n 1 m!tn tlua huRum Familiae suae sepulchrum een-
De ture p^bi.^ "T*. ah«im.it.
caemeteriis sepeliri debent .*■ , ini m ccclesils paroehialibus earumque
chrum maiorum, vel iK-im' ~1SI Pro x‘tur» quod defunctus vel habeat sepri’
seputfur cap. Animarum 1 degerit: cap. In nostra,
ecclesia S. Bemardini nullam Pw. 9W' 3' e0(l- tit., in 6. Cum igitur 1«
Petrus Baritari, nec sibimet iose 7! l * SUlle *®Pl,lchrum gentilitium Imbeat
sia sepulturam eleeerit ciu« t,,„ \ C tUls P:iter ex devotione in eadem ecC‘c*
tur. Pater enim nequit elicere “htl°ne 'Ura parochialia violata fuisse vi*«-
'Stre scPultnram filio, „W jmplll,trj, dom fili*'
S. C. Concilii
267
familias, dummodo pubes sit etiamsi non sit soi juris, potest absque
consensu patris sibi libere sepulturam eligere: cap. Unaquaeque 4 Caus n
q. 2 cap. Licet , 4» de sepult in 6. Verum opponunt PP. Minores Observa n-
lLs, laudabilem sepulchn sibi suisque eligendi consuetudinem ab antiouis
Patriarchis ortum habuisse, illaque fretum Paulum Barilari defuncto filio
sepulturam in ecclesia S. Bemardini elegisse. Si Petrum Barilari in ecclesia
S. Bemardini tumulandum non fuisse censeant EE. PP., omnium funeris
emolumentorum restitutio favore Arch i presbyteri Frioli decernenda videtur
ut in Aesina, 15 decembris 1703, 1 et in Ariminen ., 18 decembris 1824 *
Dubia sunt: ***
I. An pater legitime elegerit filio sepulturam in casu?
ir. An, et quomodo Fratres Minor. Observant. S. Bemardini teneantur
ad percepta emolumenta restituenda in casu?
Dte 14 maii 1825: Non proposita. 3
[Thesaurus Resolutionum, tom. 85, p. 114-118].
3995.
S. C. C., Faventina , 14 maii, n iun. 1825.
Angelus Emiliani, Rector Parochialis ecclesiae S. Mariae in Merlaschio
. 'ot*es>s Faventinae elapso anno huic S. Congregationi exposuerat, sex
ttrruias ad suam ecclesiam pertinentes, quarum pretium in scutis 1800.08
penti statuerunt, inter sc dissitas esse ac fructus admodum tenues ferre Vd-
t erat Antonium Zambrini et Marcum Magnani, qui fundos ecclesiae ter-
i s ad, acentes possident, pro illis obtulisse scuta 2 n 5. 04. et veniam eas-
litai”!^ CaUSaS- ^ ^U3S leSitin* Ecclesiae bona alienantur, manifesta uti-
Sjettlr U1Xta canone™ Sme exaptione, 12, q. 2, et cap. Ut super, 8,
ex pr-t' A' \S ,\°n <t^c,lm Praedium, quod pro sua ecclesia Parochus Emiliani
excedit'0 ?.rru a™ m emcre satagit, peritorum aestimatione et iudicio longe
hus Ad - ■' ^ fri iactcnus perceptum a sex terrulis ad ecclesiam pertinenti-
herum e ^ nian^e^a utl ct ecclesia tempore alienationis maximum
dmir u:u;cnt ^aec probandum esse contractum pro ecclesia ineun-
colonic i de ^ ^cr*torum relationibus apparet, de fundo agi, in quo domus
v‘cnditorcs-^P » lm tailH n se aedificaturos et scuta 1 50 erogaturos spondent
dubiuni ' Ctnis ct ^actTdos Nicolaus fratres Rossini. Quare proponitur
n;’ . JUofn°do sif consulendum SSmo pro approbatione contractus in casu?
/).■ Non proposita.
dcputatiotic 6 » ‘ 1 c>acra, etc. respondit: Dilata, et scribatur Episcopo pro
pe litorum cx ojfinQ, qui distincte referant de valart et amatore -
268
Cuna Romana
Jilu sex terrularum praebendae parochialis , et fundi fratrum Ros, i. ■
expensa necessaria pro constructione domus colonicae. ■ i,
IThcsaurus Resolutionum, tam. 85, p. ni-ri4, I2Ii
3996.
S. C. C, Sypontina, 14 maii, it i„n. 1825.
Unica in oppido Vici Sipontinae Archidioeceseos extibat P-,m •
animantm cura penes Archipresbyterum eratColIegiatae EafcCsM-"
m Coelum Assumptae; cumque ad eamdem Paroeciam in ex r
difficilis hyemati praesertim *
populum, qui ultra numerum sex millium iam creverat dum saer^fn!^
nes peragebantur, capere iam non posset: pia mulier Euphrosina de T?i^
congruam dotem nm o * * c l^upnrosina de line
ecclesia S. Dominfci iiuc Rem I “ “T**" eonUlIit. P^iitque, ut in
totum coneteXr Pa^eia ^ub tkl S***?* *****
extra moenia SZ 2 P‘i "'“f- a Petr0 de ®ne in eceiesia S. P«ri
- z rocho in cu™ animar,,m ^
18 Oollcgafaei in actu s. visitationis die
t . Chc h chiesa di 9 o Lnt!am subscripsir Archicpiscopus, quo statuit:
diutore sara eleUo per f°ZZe° I"" ff/,Vo/" <*' Co" <*«/««, ed il Cee-
rimane Matrice. ? Ch* l ni \com . ™ sa' 2* ^le Gkiesa Collegi at a di Vico
/'( trroco , una *6,- *,.? / Uesa p^atf‘uiruc SUddetta nelPessere di aiulo al
dal Porgo dei Purgatorio VJlTr*1™™ Sep<!mta ne£ u‘rm!»’ seguenti: cioi
cht' gli era stata assegnata \\ t '<tnnim' '**elusaja Contrado, di S , Marco.
iurisdictionis custodiendum ^ Um ,tCm Prue^ni vi t in exercitio spiritualis
Obstitit huic sententiae Can.Y..l.
Curiam Archiepiscopalem detull^T* “.P®0 nu,litates et gravamina ad
Apostolicam provocavit d?C 20 tehruarii lSl9.«d Sedem
hactenus narrata confirmavit CoadiimV'C|n Cr>PUS dC informalionc ct voto:
decreto anni 1818 eamdem ' ,** d,utoris Oefensor contendit, Archicpiscopi
Synodus, Sess. 2i, cap 4 ^rec _°nern. su>s stare viribus, etenim Tridcntina
cias etiam invitis anriuu inim 1? • P * scopis facultatem tribuit novas Paroe-
Paroedam oli locorum distanti * ^.^Ecndi, s* parochiam' ad antiquam
accedere nequeant. Utramdue a^*1^ difficultatem sine magno incommodo
causam ad novam Parfiecnm3 iUm mtcrCrSS,sse et difficultatis et distantiae
decreto Archicpiscopi, sed etiam^*"*” T'm nc,duni instare ait ex indicato
quinque supra triginta* oppidanorum ^phrosina® precibus, et testimom
partem inhabitantes e vi 1 1 m ^ ’ a irman:'um, plurcs extrema
S‘”C Sacraioeatis migrasse. Neque tantum»
;im terra
od
1 Cf N
J99s. 4032,
iS, C. Concidi
legitime erectam, verum etiam liberam ac independentem r 4- "
DrRusor suadere nititur Paroeciam SS. Petri «t Pauli. ftipto^SS
erectionem petiit di una miova Parmcchia . Voluntati fun ; Lv
Archicpiscopi decretum, quo ecclesia S. Dominici erecta fuit incCZm'
nam iimsdictioncm separatam habentem. uto*
Verum Collcgiatae I Mensor erectionem ecclesiae S. Dominici in Coadiu
tenam servandam esse dictt. non vero liberam ac independentem declatan’
dam. Nullam eram m themate chsmembrationis alteriusque erectionis cau
sam suppeditat aut d. stanna aut difficultas, siquidem parochia., i omnes in
eodem oppido commorantur. S. qua demum esset viarum Jisiantia aut dif-
®:,,l;as' COIlsuh potest per ecclesiam S. Dominici in
Qiucrimr:™ “ * "***"“ E“1*Sia iam legitime erectam.
I. An si, servanda erectio Ecclesiae S. Dominici in Caadiutricem. seu potius
' ZZa ZJZZ- "r0C,"fS' rt l’ro '"“"‘modi effectu . an. et qutmoTL.
Imim ■ Archicpiscopi sit confirmanda vel infirmanda in casu. >
Die mati 1825: Non proposita .
Duu f unii 1825 Sacra , etc. respondit ad /. Negatme ad primam bartem
* Sen,en,im‘ ****#*»■ ^firmandum. /aco
[Thesaurus Resolutionum, tom. S5, p, 103-m, 120].
3997.
S. C. C., Arimirten 9 iul. 1825,
cuoniam^^3 ^aCC caufa *n Congregationis diei 14 maii proximi;
qu^um vero tunc proponi non potuit, hodie proponitur ac resolvenda est
4/ rl Jt™' etc' resP°”<fit ad L Negative.
* Affirmative in omnibus.
I icsaurus Resolutionum, tom. 85, p. 14^).
3998.
S. C, C., Faventina, 3 sept. 1825.
P1^ 4cputad tUr *lteC causa 11 iiJ,di proximi, 2 i ussum que Episcopo
qui vaiorcin F Pc!?toruni cx °{hcio. Episcopus peritum c\ officio elegit,
ad scuta 1 “V ra^rum Rossini ad scuta 2400, ei usque annuos reditus
denda esse dk ' cf pro domus colonicae aedificatione scuta 353 impen-
spectantiui^* ,rmavi®* Prctium vero terrularum ad parochialem ecclesiam
Quibus .S^tita ac illarum fructus annuos ad scuta 90 cohibuit.
s «abitis idem dubium proponitur,
1 Cf v
' Cf v 3994 ■
* JS* 3995-
270
Cui ia Romana
Die, etc. Sacra, etc. respondit: Affirmative iuxta modum nempe /-V
Praefigat terminum fratribus Rossini pro constructione domus 'proprio ,pUi
genda, acceptis scutis 103 a Parocho Emiliani oblatis, ipsime k<Ji,T *
Zandmm et Magnani in solutum recipiant , quacumque evictione favore S?
ciae remissa; quo vero ad consignationem censuum suspendatur usam „,1 T
lutam constructionem domus. * 1 ad abs(h
[Thesaurus Resolutionum, tom. §5, p. 204].
3999.
S. C, C., Tiburtina , 17 dcc. 1825,
Existimantes Canonici Cathedralis Ecclesiae Tiburtinae, nullo iure coni
posse ad suppedendam Episcop.s rem divinam facientibus sacram supenf!
m, hodiernum Episcopum monuerunt, ut paramenta aliaque pro Ponti-
Mlibus peragendis necessaria proprio aere sibi acquireret; eo autem con-
X* ' r "St “~ndi *** vestibus- qu«e in sacrario asservantur,
torium die , , f r"36 Tnumv,ros confugerunt, atque opportunum meni-
S ' 2+ f?bruan' superioris anni expediendum curarunt. Cum veto
^ nu.s causae definmonem Episcopi postulatu huic Sacro Ordini ablega-
vocari effla^raruntaeStl0nem SUPCr paramcntorum usu in disceptationem
Daramentis -irt In defensor tum solum Episcopis ius esse autumat utendi
manutenrioncm4quartmrLT'rPdki;tilibUS’ CUm 'PS‘ ‘n SaCrarii ** Ecclc5‘K
aut sacrarium necessarium * mensae eP'scopalis partem impendunt,
secunda viget -.P "* s“ffultum, aut legitimum Episcopis
scopali inmn ^ r * ^PlsCQpi autem Tiburtini, licet ex mensa epb
suorum reditui U ' ^ ** 1 Perc'P‘ant' in sacrarii levamen erogant
t o^rCm; SaCn,rium adco tenui <**»« est praeditum 0,
iurc ;tidi prru::t;“rctudo tamlcm suadet> ***
Episcopi vero Defcnorxr
rii pro Pontificalibus obcundhT-r"^—11?1 ™m ;llianimclue rerum ***
arbitratur Exnlnr-iH V m lburirmis Praesulibus denegari non posse
in privato sacello sac^unctionet W’ Kpi®?fP“ in Ecclcsia CathedraIi
lectilis, cuius copia est in sacnri CXcr^ntlbus lls,Im ecclesiasticae supcl-
compelH possint. Concinit S r Lnn«-"[ oportere, quin eam sibi comparare
Quaeritur; " m d erracinen. et Setina, 9 maii i773 *
exercenti Cathedra/i, velin suo privato sacello
supellectili , vasis, aliisque ornamentis * " Stheri}otal,hus> Episcopalibus ;
ad sacrarium eiusdem Ecclcsim speci * “T Wfil0ns ac i}irw* <'P,sr0Pa,S
* f *** tutiS Ui CGSU?
^ Cfn N - 4Q32,
* Cf. Thcsai
nfiiN ReaoluiKjnum, u»m
f 1
I* 1 26
S. C. Concilii
271
Dic. etc. Sacra, etc. respondit ad i Affirmative in omnibus ,/uoad Ecdmhm.
Cathedralem et quotul sacellum pro paramentis necessariis „d functionis P,
f cales, et amplius.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 85, p. 247-253}.
4000.
S. C. C., Callien., 21 ian. 1826,
1
Resoluta fuit haec causa die 18 augusti 1821, - verum nunc iterum oro-
ponitur sub hac forma: K
I. /h/ consulendum sit S Sitio pro approbatione transactionis in casu?
Die, etc. Sacra, etc. respondit ad / . .Vegative, et txequatur resolutio Sacrae
Congregationis drn iS augusti iS.-t quoad reductionem ad formam Icis et
tanffae. ■ * “
Thesaurus Resolutionum, tom. 86, p. 2].
4001.
S. C. C., / yiaceraten., 21 ian. 1826.
Oioeclsis M Icer it Ecc!esiae S* Blasii «PPidi Montis Milonis
S £2 Maceratcnsis, pro agneobs, qui prope Abbatialem Ecclesiam
ann° 1819 aP°StoIiCil -tercedente aucto-
t()1K J :r fuit CaPellani‘i Curata, cuius Rector Capellanus Curatus perpe-
est Fcclesia munera ^ccrct, eique pro Parochiali adseripta
dcnrii ri n b ta i^ Clim ex,^ua Parte adnexarum aedium pro sua resi-
populo \rp- '''r11; nUinim S;lCcrdos Ioscph De Angelis, qui utrum pro
centensem m feStIS apPIicare debcat- Pro vicarium Generalem Ma-
Mma aC refeponsum habuit: Quanto aWapplicaziom delta
ni rulla batmt* J!wr* ahuna mcnzhne ni neI Breve M & Padre,
mui aUa t>rn d*!.hm°Abate Patrono , cd essendosi riserbati anchc varii
illita Mcr,,, Ul * lie)<' <irrof< ,{ialc , pare, che a questa sola rimanga il peso
tkia, Verum °t iSseri< nsl ^ C appellatio posto, chc per aittto dell intera Parrvc-
lanus Curatnc niai<M' co,1scientiae suae tranquillitati consulat, idem Capel-
ad Missam n PtrPctuUs ;dl hac S. Congregatione declarari implorat, an
R<S Pm ^,’,,Ul° :,Pplica„dam teneatur.
^Missis preci bite * *
pluni transmis’ l Tiscopo, i pse supernis narrata confirmavit, etexem-
Prcsbytcr Cant.-li ^w^0 *ca.runi litterarum, ex quibus patet, quod electus fuit
*S8idua Sacniruti*1111 lUad tributa denominatione, qui familiis praedictis
t lrn scuto r stin*11 ,ProcUradone praesto esset, constituto eidem annuo ccn-
^apdlanus omni *° * CX Prded*ctae Abbatiae fructibus suppeditando... qui
^‘gnato scu il *' Ct s,I,'Llda psrochialia munia in territorio per Episcopum
unando diligenter exercere teneatur. Capitulum vero Col-
X.
3075
J
Cuna Romana
IQ
I
Q
legiatae ab Episcopo interrogatum censet, varia iura matrici fuisse
loche mostra dipendenza e non perfetio smembramento. l.a Messa ^ rescrvah
ja celebrare dalld chtesa matrice. Eamdcm sententiam amplexus'
pus ita informationem suam claudendo: mihi videtur facta esse C<
Curata in subsidium universae Parochiae, non vero cura dismmbrata <lpT'
Matrice, unde putarem, non inductum fuisse novum onus Missae bn 2‘T
sedeam tantum sufficere , quae a Canonico Curato celebratur pro LiliCs
ohm in integra veteri Paroecia censebantur. w
Verum expositis adversatur, quod Parochos eosq.e omnes, quibus an-
marum cura imminet divino praecepto teneri pro ovibus suis Sacrificium
Tndwitma Synodus, Scss. 23, cap. i, de ref.t et nuo
exphate Heneti \l \ , const. Cum semper oblatas. 1 * Nemo icitur ex iis nui
actualem animarum curam habent, ab hac obliituthme applicandi ,\&L
pro populo est immunis. Distinctam vero ac separatam populi partem Caoel-
lano Curato perpetito S. Alariae de Rambona fuisse adseriptam. »„
ambigendum. Hinc hodiernae quaestioni omnimode convenire videntur
definitiones m Egitamen., 27 iunii et 18 iulii 17S9. 2 Dirimendum icitur
proponitur dubium: *
in CumtUS PerPetliUS Minam teneatur applicare pro popuh
Die, etc. Sacra , etc. respondit: Affirmative.
[1 hesaurus Resolutionum, totn. 86, p. 5*8].
4002.
S, C. c., Neapolitana, 18 mart, 1826*
1 lieronyma Marigliano anno 1821 cum Caictano d 'Errico summ
colnhi^!I^ C0nSen:>lOnet!^ matr‘moil',lm collocata post quatuor fere mensiuti
I p. lis obortis dissidiis a viro divertit patriosque perii
muin n 2 separat*oacm q^oatl thorum et habitationem impetravit, a(
cotutZriTPeX |dHt Smnmum P-tificemf ac matrimonii rati et nor
huic Ordini rf- V1W nL'ulltatcm postulavit dispensationem. Precibus Sacrt
tramites constiti n Cgatis, hrrius Archiepiscopus rogatus fuit, ut
ac animi sui ^ ene^’ctin;" Dd miseratione 3 processum conficeret
ferret ‘titiam aperiendo, de canonicis dispensationis causis re
Constituto m Irchi^rticrnrt i * s * *
ab eo interrogatoriis, primum'™/ ™frimonii Dcft‘nsore' et Pr°P°“
interposita religione affirmavi* **** CSt Mana Hieronyma, quae Sacram*1
cessisse matninonfi °b Caictani *£
consilio plura adhibuerit remedia- 'i!^’ qu^v|s eiUf vir ex Medie» '
• > immn addidit, Caietanum propnMl
1 Cf. N’
* Ci \
* Cf N
3 4 > ►
1:867
q 1 iS .
•V. C. Coni dii
273
mm frigiditatis, ad extraneos amplexus illam sollicitasse, ut eius virginitas
violaretur. Manae Hieronymae depositioni septima accessit ex eius late*!
propinquorum manus luremrando testantium, esse veritati apprime con
sona, quae mulier narraverat. Decem quoque alii iurati testes de non con’
summarione matrimonii, de vin saevitiis deque illius impotentia tulere testi’
memium. Tres insuper obstetrices, duabus matronis adstantibus MariJ
Hieronymae corpus rite inspexerunt, camque adhuc virginem de, mearunt
At Caietanus mreiurando asseruit, matrimonium cum Maria Hieronvm
post aliquos nuptiarum dies revera consummasse, ct propinquos aliosoue
totis examini subjiciendus designavit. Postea vero vadimonium deseruit
et nunquam adduci potuit vel ad subeundam sui corporis recognitionem
vel ad testes designatos examinandos. Quocirca Erims Archiepiscopus nro ’
cessum tali pacto absolutum ad hanc Sacram Congregationem misit votum
suum ita pandens: nullam habeo rationem, ob quam stare non debeam pro
Manae Hieronymae virginitate adhuc integra, et matrimonii non consummatione
et solutione. *
Duo probanda esse contendit mulieris Defensor: matrimonium non
fuisse consummatum, instamque subesse dispensationis causam. Mulier
enim in ,psa novitate reclamavit, se nec a viro cognitam, nec potuisse co-
gnosci, atque id tam propno mramento, quam testimonio mulierum, quae
per aspectum corpons, eam esse virginem asseruerunt, probavit. Iu rei orando
niMiper accedunt septima propinquorum manus. Quod vero dispensationis
'J' 1 rcs£icit’ *Manae Hieronymae Defensor censet, privatam etiam
..... ■ !^CerC’. Ut. lJ°ntlfcx dispensationem impertiatur. Concurrunt
f • P “>cmate lurgia, dissensiones, odia inter coniuges, et potissime Caie-
viri !™potentia* ^ec dispensationi obstare autumat non sequutam corporis
arbiirttff^ °nL.m' ^a*cta,)i cn'm impotentiam ex eo perspicue constare
■ ir, quod matrimonium consummare nequiverit.
um-nti-™ Sacramenti defensor contendit, post coniugum cohabitationem
fui^t ^,mam exur8ere iuns et de iurc praesumptionem, matrimonium
negat i”nMl!jlm,Umn' p robationes autem, quas affert mulier, eas esst de-
iustas' dis W- conquiescere valeant. Deficere quoque affirmat
enim graT^r/’”11*8- Cilus!ls; 8ravcs urgentesque sint oportet. Desunt
^ ^r’^'di!atis probationes; animorum vero alienationem
noil autf H,<Ss ,u®tam a'lt suppeditare causam pro temporanea separatione.
drt si2r Pn'/ n‘1l'ncndu matrimonialis nexus dissolutione. Dubium est:
tonsummat0’ e7l<^um SSihopro dispensatione super matrimonio rato et non
ftunin!, \t tC> ^ respondit: Dilata, et ad D. Secretarium cum SSmo
krtniiuit ut per hmum . Irclnepiscopum \ eapolitanum praefigatur
Nofessriri() ' ^ jt,rnsix Caie t ano d' Errico ad subtidendum corpus suum inspectioni
deputtnidor nitoH,(/r et medianae ab eodem Archiepiscopo etiam r.v officio
ttfnpi) rance1 ^n> : , rificaflo,lr< an ad matrimonii usum potens sit. an non , an
ri Persf verant l< ^ PerPDuum, cum intimatione, quod elapso termino ,
Tetra datione * f 'ai> la,1° 1)1 spretu mandati, habebitur sua contumacia pro
v t ^ uanienti ah eo praestiti, et pro ultronea confessione non sequutae
2 74
Curia Romana
consummationis et suae impotentiae , ideoque numquam ad alia votu .
poterit , etiamsi uxori suae Mariae Bwronymae Mang/iano indultum 1™*^'
tionis a S Sitio concedatur , cf Archiepiscopus de resuit an t ile- -
[Thesaurus Resolutionum, tom, 86, p. 63-67].
certiora 1
4003.
S. C. C., Neapolitana , 27 maii 1826.
Maxima animorum iucunditate die 7 maii 182: inter Thomam M,«„,
octo supra quadraginta annos natum et Mariam de Pompeia initum est nam
momum. Iam mdc a principio connubii mulier primum cum matre dem'
cum fratribus conqueri coepit de viri frigiditate: post duos vero circio,
menses communis thalami, quem in fraterna mulieris domo habuerant
. * rr|t 1 ilS 1*^,1 maritali operam dare desti-
terunt, ita ut rhomas comitatis tantum gratia deinceps domum ventitaret
uxoris. Cumque nihilominus Mariam in utero gestare arbitraretur cius vir,
Michae mulieris frater viros in arte peritos accivit, qui morbo hysterico
in tumescenti am ventris tribuerunt. Medicorum sententiam Michael signi-
ficavit Thomae Messore, qui leviro percontanti, utrum alios pro suo lubitu
e peritos e gere, )inis epistolis responsum dedit: ulteriori assicurazmi
non mi pare c ie nano necessarie . At coniugum abalienatione simultaUbusque
nArUe.Vn^ supplicem Maria de Pompeis Summo Pontifici
Lm CX 1^e Um’ ?.U0 matrimonii ratri ct non consummati ob viri frigidita-
tem expostulavit dispensationem.
niwYm^ ^U*j ^onK[e8at*oni ablegatis precibus, rogatus fuit Emus Archie*
ce«,,m ’ lr at tramitCS constitutio™ Benedictinae Dei miseratione - pro-
in Curta NMnT,’ at^Ue animi sui aperiret sententiam. Validitatis Defensori
fide intprnft<sii"i° * ai^/:ons^tuto> eccerisque rite peractis, mulier Sacramenti
matum fuisse V*° 10.mae impotentiam numquam matrimonium consum-
copiam fecerit Inllariae de^ • duonim mcnsium sPatium virosui
IM.ires quoque rogati* teste' LPt)SUl,,ncm **&&**. propinquorum nW*>
remedia quaesierat Thom-i - " m' qU°S nonnuIli medici, a quibus opem et
eius consanguineis ob viri ’• n^arunt> adivisse de ipsa muliere deque
consummationem. Tres numcluam secutam matnmonn
mulieris corpus, praevio balneo1^ ?bs*ctnces a «Matltor P^itis instructae
ac Mariam de Pomoeis -idlo, — duabl,s matronis adstantibus, inspexerant,
cum audita relatione cotusorr?^ lmliwr,llll: similiter medici ohstetn-
sentenriam. 11 anim° Pro non consummatione protulere
diebus haud potu xsJab p ro pri^m d d 5? primis
atque ob hanc causam quatuor m rem matrimonialem perfi<*«.
q atUOr cor|suluisse in arte medica peritos, nihil»*
Cf. \ . 4004, 4007.
5 Cf. N. 318.
mimis luramento affirmavit, postea levem, sed sufficientem habuisse nnt»„
tiam ad matrimum, consummationem adeo ut eius uxor desinen me^
ab ,mto connublO m suspicionem venerit conceptionis foetus. Thomae de^!
Sinonem rareiurando de creduhtate septem ex eius latere Confirmarunt oroi
pmqui. Tandem deventum est ad corporis Thomae recognitionem?™/
delectis penus, quorum tres medicinam, quatuor chirurgiam profi^tu?
Exanune nte expleto, omnes quuiem affirmarunt, nullo externo viti?rhomam
laborare, sed tres medici et duo chirurgi ex nervorum debilitate et vasorum
vancositatc , Ilum veros, m,l, ter impotem pronunciarunt. cuiusque ST
.en, forte insanabilem esse existimarunt; unus vero omnino impotentem re’
nuntiavit; demum alter putavit, possibile fore, ut Thomas actus conhlki
exercere queat. ulu&a,es
Absolutum processum huic Sacro Senatui remittens Fmus Arehiemsco
pns votum suum ita pandidit: potiora et melius stabilita mihi risa sum
armenta pro non consummatione matrimonii et virginitate non temerata
Manae de Pompeis, prmdcque posse locum esse gratiae petitae .,„1“
eiusdem matnmonn. Contendit mulieris Defensor, Mariae iuriiur^do eon-
cinere septimam propinquorum manum, testium dicta acsentenri^m k
meum. Ad dispensationis causas quod spectat, etiam privatam satis e's,
autumat. In themate autem plures occurrunt causae, ac praesertim viri' fJT
p tas, comugahs fidei violatio, attentata contra existimationem et personam
ns, necnon coniugum odium. At contra matrimonii Defensor arbitri-
nhuai nStiiSTi! midicndam, quum tantummodo post expletum bien-
sss-ai««z2ffaB5aa;
nec satis probantur n"1 1 h°m? comm,ssum- ^ animorum aversio,
Dubium est: sufficiunt ad connubu vinculum dissolvendum.
‘<mlmtTin lamT SS™° Pr° dtSP(™atiofle st,Per matrimonio rato et non
Dic o
transitu UaliTZla^' A$rT}mt*™’ in}^o Thomae Messore
Resolutionum, tom. 86, p. 102-106].
4004.
. c*» Neapolitana , 22 lui. 1826.
'°nis habita n '1 CptUrS11 d*C mart*‘ praeteriti. 2 Ad mentem S. Congre
««‘Onis habita perlW . -
ScnA— - J rotessores inspectione corporis Caietani Eriius Archiepi-
- * ■
Perpetui '
'sunabileniquc declarando. Rcproposito itaque eodem dubio:
Scopus refert* O/ t I , _
^^Occesserunt n * ^ concluserunt , ac ad unam eamdemque senten
' <Uetanum d brrtco ad usum matrimonii impotentem absoluti
‘ Cf. ,\.
' Cf. N,
4005
4003
276
Curia Romana
Die, etc. Sacra , ctc. respondit; Affirmative, et ad mentenr m
scribatur Emo Archiepiscopo , ne Caietano d'Errico rclavctur a! m esl' !it
inconsulta S. Congregatione. * retaxetur fides status 0*
[Thesaurus Resolutionum, tom. 86, p. 146],
S. C. C, Neapolitana , 26 aug. 1826.
Resoluta fuit haec causa die 27 maii proximi «. Instante vero matrirv,
nn Defensore iterum proponitur sub consueta forma:
An sit standum , vel recedendum a decisis in casu ?
Die, ctc . Sacra, etc . respondit: In decisis.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 86, p. 171].
4006.
S. C. C.t Viterbien 26 aug., 16 sept. 1826.
In oppido Montis Alti de Castro \ iterbiensis Dioeceseos exortae sunt
quaestiones inter Archipresbytcrum Iosephum Corradi ct Confratemitatm
r r ♦ *. ^ { rc hipresbyter, cadavera Sodalium [memoratae Con*
oera j 1S 3 , ecc *** jParochialem esse omnino deferenda pro funere
rint 8rd°* Ub‘ defuncti sepulturam in ecclesia S. Crucis sibi dege-
ciatur- dirw ctiam SI ex Prosse caverint, ul funus in ecclesia tumulante pe:
D -:,l! ^ eraaet^omnia emolumenta funeris in ecclesia S. Cruces
arbitnntit utnda; ^ vcro Sodales antiqua innixi consuetudine
Confratr '♦ unus in ecclesia tumulante esse paragentlum, quoties defuncti
ct P° trionem tantum canonica*
matkmeL^VMuriv rl ^P™**"*» delata, reatus fuit de W»
la mii in dicta ecclesia <? r/p,tula.ns' JPSC autc™ quoad funera ait: Ius td*
iurc communi, tum ex dc^retTP * " dcfunctis ibi(lem eiecta & sepultura, tm
integrum funus ad Arctitout??™* Un" rxr<1nmc inntlcsinParochah,
P*r* tantum 12 7"'7 “ **
Conf rutrum folio. I„ ecclesia i, a ^ dc (i,uhlts tn ntpradtcits decretu t
expresse voh iit defv}tctu*SU> QUfeV! Crucis fieri tantum debent, gustulo «
De funeribus rem inrttm
revocari non potest, ecclt-s i ™ ^s^arbftr*mtur Sodales. Nam in
Confratrum, qui in eadem rtrlc ”*** ®ePt‘liendi PolIcrC
esia sepulturam sibi elegerint, confornwtf
i rf v
* cr. n. 400, - I
*V, C, Concilii
ff77
edam resolutioni huius S. C. in Valven. seu Salmonea., io maii 1727 1 p»
iure autem sepeliendi aheu. ecclesiae impertito duo sequuntur- primum
qu0d cadavera defunctorum qu, sepulturam in ea elegerint, antea defert
nequeant ad ecclesiam Parochialcm, sed recto tramite ad ecclesiam tumulan
,em sim asportanda, ut in Lucana, ,4 martii r722, e et Civitatis Castellanae
,8 februari. 171.4, alterum, quod omnia funeris emolumenta spectent ad’
ecclesiam tumulantem, dempta quarta funeraria pro Parocho defuncti uti
censuii S. C. in Aseulana, 29 augusti 1733, « ac salvo iure peragendi officium
iunebre super cadaveribus, quando sepeliendi sunt subiccti Parocho intra
cuius fines est ecclesia vel oratorium tumulans nulla praeditum exemptione-
S. R. C., decr. Urbis et Orbis, 10 decembris 1703, ad XX, » sin vero Piro
chus vocatus renuat, aut alium Sacerdotem non substituat, potest Rector
ecclesiae, vel I Capellanus exequias explere, ceu respondit haec S. C in Bono-
»i«.,2S iulii 1724 ad IX, « Verum Archipresbyter cadavera Confratrum
ad ecclesiam Parochialcm, antequam sepulturae tradantur, deferenda esse
contendit, pro tunere ibidem peragendo, etiamsi sepulturam in ecclesia
b. Crucis elegerint, ibique exequias expleri praeceperint: sin minus, ad
Parochum omnia funeris emolumenta spectare arbitratur. Adeo enim in
praesens Sodalium S. Crucis auctus est numerus, ut perpauci in Parod iali
Mipeliantiir, ac proinde Archipresbyter iis privatur emolumentis, quibus
constituta est 1 arochorum congrua. Itaque proponuntur dubia:
y. An, et quomodo cadavera Confratrum redo tramite sint deferenda ad
“ ‘ f """u/a,i‘rm,*eu potias antea sint asportanda ad ecclesiam Parochialcm
peu j uuere peragendo tn casu?
JnfXjnm TlfT" *"* -
k IcciclL Tcff Tf!j'S m‘di ******** *** cadas-eribus
Me 26 augusti 1826; Non proposita .
bartem €P*ftri briJ 2S26 Sacra, ctc. respondit ad 3. Affirmative ad primam
' negative ad secundam.
j 1 ^ fffftnaftve pio quarta f uner al, dumtaxat isixta taxam Dioecesis.
r'pi V ' MIr,,!atnr, ef spectare ad Archipreshvterum.
esaunis Resolutionum* tom. 86, p. 183-188, 201].
: % 33 2r,
, J/* ^ 3*3«.
^ N. 37*5
; «■ n. Illi:
£2-5731. - -
cf. \
• \ ^ j
79
Curta Romana
«i / o
4007.
S. C. c.( Neapolitana , 23 dcc. 1826.
Prius dilata, mox die 22 iulii proximi data fuit resolutio huiu* •
Insistente vero matrimonii Defensore motio reproponitur sub fn '
An sit standum , vel recedendum a decisis in casu? rma;
r!f' CtC' Sarra> etc- respondit ; In decisis , e/ amplius.
[thesaurus Resolutionum, toin. 86, p, 239-241].
4008.
S. C. C., Tiburtina , 27 ian. 1827.
”n?'° °X proprio «* in
Tibrrti"- «B** S. AnL
I7naVSed ,tJUOd animo “‘“debat. morte praeven»
sorori Annae Serinlii ""'S CrCC^lt]a’s ab ‘"testato delata est germanae illiu:
sterio S Miri» ir "t' <?Uae so*cmnem omiserat professionem in Mom-
moniales JZ ™ V ‘T “ ad “*“* Mu'lris Q^inalis. Verum soror fl
S. Antonii i„ eodem aita^mmM 6^°^ ‘?e,*e CapeIlaniam sub invlratioM
lanum reservarunt Snr *a ^74 engi curarunt. Ius praesentandiCapel*
obitum ad favorem dieti vtTMo^eri^
et carumdem RR Monialh.Tr, tt \ . . Manae Hl,rnjlltatls dc Urbc>
sunt Moniales; ct anno .Ua p' II^Iusmodl lu re patronatus iugiter gavisae
riscus Foleori ab c A ^ } Capellaniac possessionem iniit Sacerdos Fran-
Monasterio abire coact i ,n°™na^s' Vcrum P«stea Moniales e propno
eiusdem Ordinis confugerant ^.fi°°blUm. Monialium S. Catharinac Senensis
morantur. " ’ 1ul11c' etiam nunc quinque superstites com*
Cumque hodiernus TiK ■ „ ffj
tiam incidisse deorehen.! - Episcopus memoratum Folgori in amen-
S. Sedi, pro certo habere* * i - ,ssariinitluc proinde onera negligi: exposuit
attesa Iu oppressione M ^ l,Iurum esse Capellaniac iuspatronatus-
Barberini Columna de ° ^[<>ntlsicro- Paulo ante Princeps Maffeus
ut eidem ius nominandi trih suPP^ccrn huic S. Ordini porrexerat libcllun
stata fondata laCabbella /a ra£tom‘’ rhe i betit, coi qudij
religiose Domcnicane sembra» j * ^erilnensa de' suoi antenati , e per(h( *e
Monastero. Id postquam dalla nomina , noti essmdo pdt ,!t‘
gationem. ne ipsis impradendb^V^^^ hanc S;!Cr;im :u,icrc Con|If
8c°po pro informatione et voto nkl ^Ult decerneretur. I line de more Epj'
ptum prodiit; Ponatur in ^ precibus, die 25 ianuarii 1823 resen-
pone. Quae cum ita sc taberent, ir
er n. 4003, 4oc4. n
S. C. Concilii
— *79
~:U apri iis 1S23 quatuor Moniales et quae inter eas se Praesident appellat,
Cappcllanum nominarunt 1 resb\terum Stanislaum Sebastiani. liuius rei
fama ad Principem Sciarra perlata, iterum hunc S. Ordinem adiit et pluri-
mum conquestus est de Sebastiani nominatione. Tum vera Stanislaus Seba-
stiani ad Ap. Sedem confugit, ac petiit, ut si quid nullitatis in nominatione
vel institutione, irrepserit, sanatione deleretur, votique compos factus est. Id
aegre ferentes Communitates Rubi ani, Yallisfrigidae et Amiculi, ac etiam
Sacerdos Alovsius I in tante, qui se ad CapeIlaniam nassive vocatuni conten-
dit, impetratam sanationem veluti obreptionis et subreptionis vitio infe-
ctam traduxerunt penes R. P. D. Auditorem SSmi, qui die 23 februarii
anni 1S25 remisit causam ad hanc S. Congregationem,
Stanislai Defensor, cui adstipulatur Monialium Patronus, nominationem
favore Sebastiani expletam suis stare viribus, concordi animo arbitraritur.
Inquiunt enim: nominationis nullitas oriri potest vel ex deficientia iuris
nominandi, vel ex inhibitionis spretu, quae ius illud in suspenso reliquerit,
vel ex inhabilitate nominati. Nullum tamen ex istis in medjuni potest aiTerri.
Etsi enim Moniales Humilitatis in Monasterio S. Catbarinae vitam ducant,
nihilominus iure nominanti), quo duobus abhinc saeculis gavisae sunt, per-
frai debent. Enimvero anno 1814 reduce ad Petri Cathedram s. m. Pio VII,
Humiles Moniales aeque ac caeterac Religiosae domus, bonorum omnium,
quae ex naufragio supererant, redintegrationem sunt consecutae, atque onera
ex fundatione eisdem annexa implere coguntur. Exinde colligunt iidem
Defensores, Monialibus non esse auferendum iuspatronatus, cum nihil sit
magis naturae consonum, quam eum sequi commoda, quem sequuntur
incommoda: Rcg. 55, R, I., in 6. Nulla praeterea tempore nominationis inter-
cesserat inhibitio, qua Moniales ab illa explenda prohiberentur. Nec tandem
nominatio a Monialibus emissa redargui potest ex persona nominati: siqui-
em Episcopus Stanislaum parem iudicavit ad CapeIlaniam assequendam.
' c-mtrarie Communitatum et Aloysii Tiri tante Defensor minime dubi-
is uin ait de nui litate nominationis, quam perpaucae Moniales emiserunt
uore acerdotis Sebastiani. Longe enim antequam Moniales nominationem
experent, lis coram hoc Sacro Ordine aderat instituta non modo ex Princi-
defi '°‘ Umna dc ^C*arra precibus, sed cx Episcopi Tiburtini placito, qui
e* _ donem super devolutione patronatus ad episcopalem sedem ab hac
ne ,on^£atione praestolabatur. Quin imo ipsae Moniales exoraverant.
Iit / lt^ q' 'f,sis hiaudiris statueretur. Nominatio itaque post contestatam
1 m/ /h 3n*S*a0 obtent,t’ illicita, nulliusquc roboris est iudicanda ex cap. 1,
c<lita * ■ ^endenp “ f)> Insuper invalidam existimat nominationem, utpotc
Onlii p ^crs.°ms hic u Itate nominandi destitutis. Nam iuspatronatus neque
libus^i racciicatorimC neque singulis Monialibus, sed solununodo Monia-
in cjS[j onas|crium S. Mariae Humilitatis, seu Communitatem religiosam
quc _ ^ni ‘icc dlus constituentibus fundatores Capellaniac reservarunt. Cum-
®liud Cv.'U1 pC ^h>niales cx praefato Monasterio supersint, atque istae in
t^tincti°Cn0blU,n m‘Sraverint, peculiarcmque Communitatem non efTonnent,
urepatro^ .CSt renuntiandum Humilitatis Monasterium, ac Moniales quovis
I natus penitus destitutae. I lis accedit, quod nominatione Stanislai,
2So
Curia Romana
qui cx Rivorigido originem trahit, ius tertii fuerit laesum nam AI ■
Tintanre Rubiam ortus a fundatoribus vocatus censetur 'in r- A mVSUK
institutione. ur In ^apcllaniae
Quatenus tanen EH, VV. ius nominandi ad CapeDaniam nec 1,1 p ■ ■
pem Sci arra Columna, nec ad Moniales spectare iudicavcrinr • t d 1 r,nc|-
! “‘I * f:P,SC0Pum fuer"t devolutum; deficientibus enim Bcneficfi"'’
m lure patronatus succedit Ecclesia, seu Episcopus- c in O» * patronis>
A'7v"!iCT 'f' VmU’ *• lKM1UC EE’ VV' di^ere'dSumurtan
I\ . An, et ad quem spectet impatronatus in casu?
tJie, etc. Sacra, etc. respondit ad IV Bilntn 01 /.
D. Secreta#, auditis ommbus ;„/msse habentibus super
[Thesaurus Resolutionum, tom. 87. p, 19-26J. ,ZC
4009.
S. C. C., Tiburtina, 27 ian., 17 mart. 1827.
p,umCatra antiquissimum exuigit
praeditum. Huiusmodi rcmnl ’ P !*nbus sacns ans ornatum ac scpulchris
tificis Sodalitio Mortis et O ^ ,.nC^e anno rSl5 Agitate Summi Pon-
do, iuribusctDertinentP- ™S §* aditum una cum claustrali aedifc
ecclesia S Petri ab dc iure tiiraulandi, quo
cum nuper diTm l r,rm0rabl)l temp°rC gaudere consueverat. Quocirca
eam in «cleskm tr r Petn)s Pe^ci, ac defuncti voluntate
mundatum: lis exarsit inter ^ CacIaver delat^ni fuerit, ibi que sepulturae
Rectorem Paroeciae SS Yin > P™efatam Sodahtatem et Carlum Regnoni,
dem defuncti domus , .en ” et Anastasu, in cuius finibus sita esteius-
tione . Contendit Parnnbif * ,UrC tunudandi atque emolumentorum percep-
ti^ eccIesiam statim, ac Regularis e£
potiebatur, ac propteroi UtS ^mulandi, qil« Primum
Petere. Quoniam vero SodaXes 00IT Cm°lumenta Parocho defuncti com-
spectare autumant, ideo Sace^L^"6™ l?ntum canonicam ad Parochum
sibi exquirentium ducit Regnoni oraculum huius Sacri Ordini*
posse, ecclcsianfhSw a^idtia .faabentibus» rcfert: hami
vukri hoc iure privandam praecise l;S hoc ,urc pantice gavisam fuisse, acc
Chari tatis ct Mortis cuius 1 ■ eo’ clu°d data tuit Confraternitati
Ilibus, anniversariis et sanctis Sa e .l”s.titutum trst pureantium animas oratio-
Haud diffitetur Parochus
gavisam fuisse; conti iniit vero il 1 ^ ^ ’ Petr* ecclesiam iure tumulandi
potestatem transiit Iure enim am*3'SSc statim ac in Confratcrnitatis
potiuntur, er solummodo ex AnnT? Sodalitates hoc privilegio minime
acquirere valent, ut in Vahu „ * Sl dis aut Episcopi induito ilh"
* cr v .... ™lmonen., 10 maii 1727.2 In themate
S. C. Condiit
281
Confr .ms nullum proferunt aut Summi Pontificia, aut Episcopi privilegium
quo cadavera m ccclcsia S. I etn iure tumulandi fuerint domti Iamv.. ’
si cadavera condantur sepulcro in ecclesiis, quae iure tumulandi sunt d,
rutae, cuncta funeris emolumenta ad Parochum defuncti nertiner, 1,
Statutum Cleri Romani, quod vel in Tiburtina
rere confirmat Episcopus* r 4 ^
Verum animadvertun t Confratres: Ecclesia S. Petri a tempore cuius ini
,ium hominum vincit memoriam, gaudet iure tumulandi, nec liquet huius-
mM ! Pnv,l?B>° praeditam luisse intuitu Regularium, quibus antea erat eon-
eredita, quin uno cum ms tumulandi impertiatur ecclesiis quoque non
Rcgulanhus, reale est dicendum, et ecclesiae sepulcra habenti cohaerens
Per saecularizataonem vero solum censentur mutata ct sublata privilem, er
iura concernentia regularitatem, caetera autem iura integra remanent et
Illaesa ips. ecclesiae, n,s, expresse tollantur. Quocirca, inquiunt Confratres:
arocnus Orator quarta funerali contentus sit oportet, cx S C in Asndnun
a, augusti ,„3, A et in Viterbien., 26 augusti .826, ad 4. dubium. . S
!* An ctrlcsia s- Petri gaudeat iure tumulandi in casu? Et quatenus affir-
mative; n “
2. An, et quae emolumenta funeris in eadem ecclesia peracti spectent ad
Parochum defuncti in casu? speciem aa
Pie 2? ianuarii 1S27: Non proposita.
T? n lS27 Sacr<C etc. respondit ad 1. Affirmative.
rT. J Affir t™**™ pro quarta funeraria tantum iuxta consuetudinem lori.
nesaurus Resolutionum, tom. 87, p. 37-40, 60I.
4010.
S. C. C,, Ariminen^iO iun. 1827.
n* \ nteTsoor YrettVS'Vnrd * Di°CCesanac anni r~42 exortae sunt quaestio-
das amica ann * a ■' i ldares<1l,e animarum Curatores, ad quas praeciden-
ehe mtti „/, n{> !77 > inlcrccssH inUT eosdem transactio, in eaque statutum.
wdaverc 'qJ'9**?'*******1*! V eerf* fhe ^ervono tanto per / 'accompagtiamento de*
Porrocehuil > ** ° 'n ^ < ^ tnedesimo, o questo si Uncia neUa Cftiesa
e depti ait ° Tit* ‘ !Usa fu,>l,dunfi\ ed anche di quelle deliti d / essa cantata
nuperrime alia °tl° A{Vu^erst m egual porsionc fra le predette Chiese. At
et cadaverum ' cxai]3c'runr controversiae super emolumentorum perceptione
criictal i lC[re ^CgP^lt,one inter Parochos ac Regulares. Lata enim anno 1S17
coemeterio hu* Consultationis, ut omnia fidelium cadavera in publico
Um penitus mar<;lltur* ^fbitrati sunt Parochi, memoratam transactionem
icendum .^'an,llssc’ funus recto tramite ad ecclesiam Parochialcm esse
^ar°cluim ptrr^16 exP^cni^a parentalia, et omnia funeris emolumenta ad
1 1,lc-e, sive defunctus alibi sibi elegerit sepulturam, sive sepul-
* ’ , 1 1 t .
Cf \
3406.
400^.
2$2
(Air ia Romana
chrura habeat gentilitium. Quocirca cum die iS octobris anni 1824 AI
Ferrari, qui venia Episcopi sepulturam sibi elegerat in ecclesia S.Bema?
Patribus Minoribus Observantibus concredita, ex hac vita migrasset t\u ^
cadaver exequiis in Parochiali ecclesia S. Agnetis prius peractis in elcctoT
pulchro conditum fuisset: noluit Parochus tradere ecclesiae S. Bernardini n*
diam emolumentorum partem, quam tamen postulantibus Patribus Minentis
penes aedem sacram deponi mandavit Episcopus, usque dum ab hoc S Or'
dine quaestio dirimeretur. Interea supremam obiit diem Seraphinus Ferra
resi, qui similiter in ecclesia S. Bemardini, ubi maiorum suorum excisum
erat sepulchrum, humo corpus suum mandari coram testibus significaverat
sed Episcopus ad novas vitandas lites praecepit, ut in propria Paroecia
S. Ioannis E vangelistae tumulo conderetur. I faec gravate ferentes PP. Mino*
ritae enixe flagitant, ut EE. W . controversias omnes tum de emolumentorum
perceptione, tum de funere ducendo dirimere dignentur. Rogatus Episcopus
hanc rerum seriem confirmavit.
I arochi ab Episcopo auditi cuncta funerum emolumenta sibi esse tri-
■menda contendunt. Si enim cadavera tumulantur in ecclesia non Parochiali,
nu umque sepeliendi ius habente, omnia tunerum emolumenta ad Parochum
£clT,nerc doccC hp- et Keg. in Fahrumen ,, 14 decembris 1753, 1 et haec
in °ffana, 2S iulii 1731 2 et in Senogallien ., 24 ianuarii 1739. 3 Iam
\eru ecc esui b. Bernardini, quamvis iure sepeliendi olim gauderet, nihilo-
minus ex cc ictali lege anni 1817 hoc iure destituta remansit. Porro Arimi-
nensia .piscopus numquam preces obtulit S. Congregationi, ct idcirco venia
ipso impertita pro humando cadavere Aloisii Ferrari in ecclesia S. Bcr-
nari iru ni 11 1 est facienda. Quapropter nedum emolumenta funeris Sera-
p um eiraresi, e ui Episcopus nullam indulgendam censuit licentiam, vc-
Pir^cl]11)!111 eino umcnta funeris Aloisii Ferrari, integra spectant ad eorum
n f UIn 1 ‘itres Mi n oritae utriusque funeris emolumenta, subducta pro
• 'f lo portione canonica, sibi autumant restituenda. Initio enim latum
jt ■ sepe len 1 ac ius funerandi intercedit discrimen, nec unum est
'nijsrnirim C^SS°ni^m* reve™ ^edictus XIII in const. Romanus Pontifex ,»
solvi onqi iJ. e,CreVlt ' a - ecclesiis Regularibus canonicam portionem Parocho
aiioticvnimm .in?lfU: h;iCC locum habeant** exacte posterum observciitur,
ex ponatur Lnn unctys extra suam Parochialem ecclesiam tumuletur vel
destituta orantor \CC[ Bcmardini, quamvis iure tumulandi esset
extumendi seu fi * ~,ni :Lnn> 1817, etiam nunc gauderet altero iun
menta. Insuper per^c^m We f percipicnda funenim T°'l\
secus hoc iitrf» «vnni’ *. c ' L a,\h:iud abrogatum videtur ius sepelienda
s quoniam et inP)r ** - 5 ex*st“handae vel ipsae ecclesiae Parochia-
meterii scDulchris -in tUmulari v<*mt lex; sed tantummodo coe-
temscpulchn> smgulanum ecclesiarum subrogata, ac proinde cuius-
* Cf N
* Cf \
1 t’f \
' Cf, N
1871.
3J7--
1 407 ■
484
■V. (7. Concilii
283
ecclesiae iura quoad funus et emolumentorum perceptionem integra adhuc
perseverant. Ex his colligunt PP. Minori tae, nedum emolumenta funeris
Seraphim Ferraresi, qui sepulchrum habebat gentilitium in ecclesia S B *
nardini, verum etiam cmolumenra funeris Aloisii Ferrari, qui in «d —
ecclesia, sepulturam elegerat, sibi a Parochis esse restituenda: sive enim
sepulturae electio fiat expresse, sive tacite, nullam scilicet sepulturam eli
gendo, dum sepulchrum adest gentilitium, ecclesia tumulans iisdem frui
debet iuribus, ommaque percipere emolumenta. Dein subdunt Rdieiosi-
cadavera illorum, qui in ecclesia S. Bernardini sibi sepulturam dari iusserunt’
ad illam recto tramite sunt deferenda, ibique explendae exequiae licet poste .’
in publico coemeterio tumulari debeant, uti declaravit haec S. C in Vito*
bten., 26 augusti 1826, ad 3. dubium. 1 His perpensis EE. PP. dignabuntur
dinmerc dubia:
1 . An, et quae emolumenta funeris Aloisii spectent ad ecclesiam S Bernardini
m casu?
2. An, et quae emolumenta funeris Seraphim spectent ad ecclesiam S Ber-
nardim m casu?
3. An cadavera tumulanda in ecclesia S. Bernardini sint ad eam recto Ira ■
mite deferenda , ibique funus peragendum in casu?
4. An cadavera defunctorum habentium sepulchrum gentilitium in ecclesia
o . tternardim, sed tumulanda in publico coemeterio , deferri debeant ad ea, udem
ecclesiam , ibique peragi funebria officia in casu?
• J; A!1 ladfviTa ^functorum sine legitima venia eligentium sibi sepulturam
drfrl^T ’ 1 ernafdt,tl s,,tt ad eam asportanda pro funere peragendo, antequam
feantur ad publicum coemeterium in casu?
filrn ! An UCCai tcStcltorihus vel heredibus designare ecclesiam pro funere cx-
ranhtr ^€(lU€fm 1 °davcra ad ecclesiam tumulantem vel ad coemeterium de fe-
rantur m casu? Et quatenus affirmative:
emu? H' ^ ^Uae emo^ttmenta faneris pertineant ad ecclesiam exponentem in
n *
ris anni ***** * ^ ' rc'Pon(ht ad r , et 2. Affirmative ad formam transactio-
r * ^ Cl ^(fu tnative.
4d 6' -Affirmative ad formam Synodi. I
aclhni/ amdry1^' ° J borttone canonica pro Parochis ad formam trans-
thesaurus Resolutionum, tom. 87, p. 104-ut].
4011.
S c
*’ Aquaependen, et Soanen 21 iul* 1827.
annis vitam * a • tcrra Aquipendiensis Dioecesis a primis iuventutis
tramite abernrc 1 ^ ”n ct :l stuciiis plane alienam ducere, sicque a recto
tamen ebrietati . Cntpit meliorem deinde frugem quamvis reversus ita
1 x -nservirc perrexit, ut poena suspensionis ipso facto incur-
* ‘ 400^1,
r •
184
Curia Romana
rendae in casu reincidcntiae ab Episcopo inflicta fuerit Drc * •
sua Dioecesi, ac officia tu ram ad nutum amovibilem in ParoedTs P,0Slea a
finitimae Dioecesis Soanensis consecutus, persaepe in ternm \ l0an*
ibique in a^uetas ebrietates non raro, ac praesertim in miptlaiiT??'
cuiusdam afhms ultimis htscc temporibus celebrato prolapsus est n'
causa, etsi ab extero Presbytero graviter admonitus de «Lcidtai^ *
Sacrum tamen litavit et iri publicam incidit irregularitatem Pnst T”
spiritualibus exercitiis navavit operan, Quatuor « aZ ZZZJZ
menses ex quo idem Sacerdos sexagenariam agens vitam, ac ZriZS
tate laborans, a Sacro peragendo se abstinet, suorumque crimin m | i't
poenam Nunc Itaque absolutionem a suspensione et dispensat oatm l
irrcgulantatc expostulat. dispensationem ab
p/rrTr 'U!UiP'ndien- ro^tus' narra» confirmans, addit: Clementiae
u.. l I . toto amm fenore eumdem C. commendare citor, m, cum sit Z
prrrnnus, „eq„e v,ctum cibi aliter. Missor,,,,, eUemo^nis parare Z,
t3tcm jiltofi M * 1 , . Episcopus vero Soanensis ob neces-
tante et nem"* ^ebU$ festis pr° popul° illam ecd«i™ frequm-
”” /CCTdo‘u™ in «« dioecesi quam maxime OratLm
habeat nmlc H Cl*ea e?estat0 Pressns nonnisi Missarum eleemosynis
cx d^^eCenterV1Vat*Scandalum denitpk' m*n*me timendum es<* ait
An t>t It 1 nc’ ,mo maPnam populi laetitiam sperandam. Quaeritur:
g ' uom<)( 0 sit consulendum SStrio pro absolutione ac dispensatione fl
m
casu
JH| *
dispensationi, ,1' Ctt, [esPml(t‘l: Pro oratio absolutionis a suspensione, ,1
rZZ ZZ,7n m'e """ ***»* f» poenam suspensionis,
LTsslT nm"iis- arbi,rh %*** Aguipendien., farto voto
[Uber 170 Decretorum, p, ,80 a tergo].
4012.
s- c- c„ Neapolitana, 1 s sept. 1 827.
Maria de Penita vix sentem i „•
7 martii anni r8ac liUnsit P? ■ *?mi annos Pilta summa consensione d*
' A • 1 y p * Conuti Aloisio de Ma
rum dierum lapsum in patei | a
uro, cum quo post n<
cornutum amore exorrism.» e Uxerat mensis, cum mutuo iam frigescente
«Jes. vel. ip*: rr^ <«*“«». Aloisius uxorias de***
dus nondum a nuptianimd™ * ~ >m° commumm habuit thalamum. Secun-
unore, exortisqu
-Iptus, prohibitus fuit. Etenim^ acee<J®re> tamquam operi maritali minus
imparem dicebant Maurum; i™ er’ cluam dlius parentes coeundo
fttitLi Maximo obtulit libellum, ac dispensa
non consummato. Precibus fl(
brescente, supplicem MariaSfiviS ‘^potentiae rumore sensim pcrcrc‘
nonem petiit a matrimonio ‘ "
hanc S. Congregationem ablegatis stj **
htano Archicpiscopo, ut ad tramites Ii,
a*lni i rae l^tae fuerunt Eriio
n< ! lictinac constitutionis, Usi
sS, C. Concilii
285
ratione ' proMSStin, conficeret, suique animi sensum aperiret. Omnibus rite
peraens coepta est actorum series et ad exitum usque perducta
Maria examini subiecta iurciurando dixit, se adhuc virrinem- I™,
fuisse vm conatus ob cius frigiditatem; hanc ob causam iam !nde ab ini/
a,m matre, postea cum alus consanguineis querelas instituisse, tandem «T
tcr pandita nuptialia arcana graves a viro pertulisse minas, maximaque erca’
,Uum affici amm. aversione. Quae mulier deposuit, ea veritati consona crJ
dit ierata propinquorum manus. Formali deinde, praevio balneo, adulantibus
matronis et adhibito medicorum ct chirurgorum consilio, accessit Mariae
corporis inspectio per delectas obstetrices expleta, qua virginitatis signa in
illa deprehendisse retulerunt. Obstetricum relationem probarunt nerio
omnesque mtlubia integritatis indicia occurrere denuntiarunt, uno exoento’
qui ea tantum probabilia existi mavit. ^ f
Aloisms e contrano mnimenti ope asseruit, ipsa prima condormitionis
nocte matrimonii intercessisse consummationem: In.iusque rei signa summo
inane vidisse tam uxons matrem, quam duas insimul adstantes famulas,
uam depositionem septem ex eius latere propinquorum testimonio robora-
vit. Judicialis deerat corpons vrn inspectio; ideo illi indicta fuit dies, qua se
praeberet recognoscendum. Verum numquam adduci potuit, ut corpus
suum inspectioni peritorum sive in Urbe, sive Neapoli subiicerct.
non fui nS Defensor haud inHci:ltur, duo esse probanda: matrimonium
_ luisse consummatum, mstamque intercedere dispensandi causam. Ad
pnmum evincendum affert ipsius Mariae testimonium proprio iureiurando
mi2 propinquorum manu, testium dictis, ac lama vallatum. Hisce
ris inr Jn-^CUmi1 3tUm adchtP0,ulus explorata Mariae virginitas. Ex mulie-
causam ^ a?11—- S-Ua flucre contendit iustam gravenu|uc dispensandi
animn ' \CCi- °ISM imPotenriam. Alteram dispensandi causam collocat in
•miliorum abalrenauone, exorto cx viri minis, contumeliis, iurgiis.
i|on; ‘ ,,(-'r^uici)ii Defensor eas desiderari tuetur non sequutae consumma-
cuam n ‘Ull,nt-S» quibus Emi Patres tuto conquiescere valeant; perspi-
pynsand^0p)U^nat r|r* P°tent,a,n’ nulh\mquc adesse arbitratur iustam dis-
Vesirnt. L ‘M 'ini' -u,,circa demandandum censet triennale experimentum.
An d nUnC CSt’ Elh‘ Patrcs’ dci]n'rG:
CQ,Hur/h/i(ti())r,/t ^> >U^nn pro dispensatione super matrimonio rato ct non
r\ ■
ppL ’ • respondit : Dilata , ct ad mentem. ~
esaurus Resolutionum, tom. 87, p. 175-iSrj.
1 M. X. 378.
1 Cf v
4014, 4021, 4023. > * fl
286
Curia Romana
4013.
S. C. C., Tiburtina, 15 sept., 24 nov, 15 dcc. 1827.
Tiburtinus Episcopus, cum Casapis ecclesiam divino cultui indecora»,
hdehbus ob humtditatem et pavimenti fractiones imperviam —
necessarias lllico praescripsit restaurationes, et decretum Communitati Casa'
pens, indic, voluit, ut sancita cito cxcquerctur. Hoc decretum aeere
Communitas, autumans restaurationis onus non sibi, sed Principi Pio Pim
incumbere; at qui Principis est a negotiorum gestione, contendit vetusta
Archipresbyteratus dotatione tam Parochi substentationi quam fabricae
tuitioni provisum fuisse, i deoque non a Principe, sed ab Archi presbytero
et ia eius defectum a populo Parochialem ecclesiam restaurandam esse
Preces huic S. Ordini a Communitate Casapis oblatae ablegatae fuerunt
Cpiscopo, ut auditis mteresse liabentibus, referret de summa ad reficiendam
ecclesiam neccssana, an utilis actio contra praecedentem Arcliipresbvtenun
institui posset, votumque suum panderet. Episcopus peritiam misit a fabro
murano confectam, ex qua eruitur, in ecclesiae restaurationem esse impen-
eentla scut. 83 et obol. 93, ac dcin subdit: « Nulla bona pro fabrica inscripta
repenuntur; et quoniam media a Sacro Concilio Tridentino praescripta 1
■«*_ er‘p 0n Poterant ad instaurandam ecclesiam Parochialem Casapis, cum
1 r infv t r?C nec Capellaruae erectae sint, nec Confraternitates existant,
tiiTn wrti..* 1 m^dmalaborent inopia, decretum Communitati notifira-
t c. *U -a meo ludicio utilis actio contra praecedentem Archiprcsby-
airirn A 1!?stltl11 Potcst> enixe enim in adnexo folio contendit, num*
PnMrpn/ ^fres onus habuisse manutentionis fabricae ecclesiae,
s ti tuendi r ur,.cam. ‘Eronum, quam Communitatem teneri pro ratacon*
app^atioi^1^^» lsCrumnatim Tridentinuni utrosque adstringit, omni
cle^^dTribusr^SsTt ^u^daHU€ esse ex ipsiusec-
C-ius jy -> • t peculians quaedam consuetudo, suadent can-3°i
dZf. Hii"-; A? aedifica t Cone. Trid., Scss. 2., op. 7,
nempe si ius praesemlmlt Patronus non Recise, sed causar.
Instit. 100 ut, in pi Urc vc^lt:» quemadmodum docet Bened.
nati; Archipresbvter careTcf dcsunt reditus ad reparandam ecclesiam desti*
aut Patronus aut n i mtIrLIU ;*d vitae exhibitionem necessaria, idcoqur
Qui Principis Pio est ® ^omP^atur necesse est ad reficiendam ccclesiar
immunem ab hoc onere "°St.ionc’ intendit, Patronum esse
tinnem compelli nequit ul ,lVii. ,lln’ quia Patronus post expletam dora-
Pfc arbitratur. s^P^cntUm. At vero Communitas Cas
pis arbitratur, Patronum tcnL“ri ^ •
pater habetur, qui debet iterum ?nstItu"e novam dotem, nam ipse velu
tamen si EE. PP. Communitatem *luae incl°tata evasit. Vcruiri
m, tatem scu parochi anos ad reficiendam ecclesia
A
Sct-,1! XXI, dt rtj , c 7
S. C. Condii i
— _ 287
obstrictos censuerint, statuere dignabuntui, an illi dumtaxat qui Casanc
lares habent, seu potius etiam forenses, qui praedia, aiiaque bona stabiL
possident intra eiusdem oppidi confines, compellendi sint In Italia mos
invaluit, ut possidentes omnes, licet forenses, solvere teneantur quemad-
modum videre est in Imolm ., 6 septembris 1783 1 et in Spoktana m mar
§ 1824. s Dubii sunt: y ’ 0 mar'
I. An Patronus teneatur restaurare ecclesiam Parochialem in casu? Et qua-
tenus negative: ”
II. An, a quo , et quomodo sit restauranda in casu ?
Die 1 5 septembris 1827: Noti proposita.
Die 24 novembris 1S27 Sacra , etc. respondit: Dilata ad sequentem
Die 15 decembris 1827 Sacra , etc. respondit ad I. Affirmative , praefixo
Patrono termino duorum mensium vel ad perficiendas reparationes, vel ad
renunciandum iuripatronatus . *
Ad II, In i asu 1 enunciationis teneri possidentes etiam exteros per ats et
libram.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 87, p. 192-197, 213, 239J.
4014.
S. C. C., Neapolitana, 26 ian. 1828.
Dilata fuit resolutio huius causae die 15 septembris 1827. s Nunc insi-
dente matrimonii Defensore iterum proponitur.
/)ic, etc. Sacra , eti . respondit: Dilata, et fiat nova inspectio mulieris in
r u et praefigatur Aloisio de Mauro terminus duorum mensium ad accedendum
pro recognitione sui corporis , et notificetur Emo Archi episcopo. 4
llnesaurus Resolutionum, tom. 88. p. 4].
4015.
S. C. C., Tiburtina, 26 ian. 1828.
ilat.i luit resolutio I\ .dubii huius causae die 27 ianuarii 1727. 5 Pon-
ito autem R. P. D. Secretarii voto:
C' /*' ^'ll ,(t' et( ' rpsPondit ad IV. Collationem spectare ad Episcopum
rTk WW D. Secretarii .
hcsaii rus Resolutionum, tom. 88, p. 3].
; er. x. 383,.
1 3986.
3 Cf v
4012.
4 Vi v
» Cf v 4«3.
u* 40oS.
aSS
Curia Romana
4016.
S. C. C., Oailipolitana , 15 mart., 26 apr. 1828
Ut ex hac, qua Canonici Cathedralis premebantur, angustia levarent,
Episcopus Yincentius Capecc anno 1600 eisdem donavi t^q u-vrtam n
piscium, quam piscatores ex vetusta consuetudine mensae episcopali so!T
tenebantur. Hanc donationem eodem flagitante Episcopo roboravit Pau
api^oltCLs litteris diei 27 aPrUis anni 1606. Usus tamen paulatim inolevi!
ut Episcopi, silentibus Canonicis, quartam partem a piscatoribus percipe'
rent solemn.onbus illis diebus, quos Sabaoth appellant. Novissime auL
controversia exarsit cum inter, qui Episcopo est a negotiorum gestione «
Canonicos, quinam sint dies inter festa Sabaoth recensendi. Hinc Canonia
Sacri .unus Ordinis oraculum sibi exquirendum duxerunt. Verum requisito
.piscopo ut referret, quid ex consuetudine loci foret intclligenduin sub
illa I oce Sabaoth, er a Canonicis exhibito eidem F piscopo exemplo litterarum
apostohamim Pauli V, in quibus nulla exta. dium,,,
atque acrior exorta est quaestio, contenditque Episcopus, ad rationem
n^r ^r^-Vr^ dlnrarnJam. »« propten* eugendot Cano-
ntcos ut bullam lault V , quae in capitulari grammatophylacio asservatur,
in episcopali Jrchivio deponant.
arh£™d P7Unet ad autoSraphas litteras apostolicas Pauli V, multo iure
(1^ ! Cfn0niC1’ se C0n,Pcdi non posse ad illarum traditionem, ut in
C^rZ'1 ‘ T° aS!C17entur‘ ln Priniis enim lam inde ab initio curarunt
diildem rnn C1*Sm° ltterae in capitulari tabulario custodirentur, quod
Concilium RSCn ancum cst decretis peculiarium Svnodorum, quas inter
eZ n 1- :m;lnum ann,I“25‘ ** Cap. 6. Dcin tam Canonici, quam
ceterosmi * L|;k a - ^ ne<jycunt a capitulari grammatophylacio instrumenta
vel in vt scrinM * mi° ^piscoPus prohibetur ab eodem archivio extrahere
»* «pril» 4. “ l4 “'qlTur CXemPlar eXllihCa"t: S' C' in “
rJurt C«™™0‘‘Z7p“n '■r!Z/U,agr"Phm U"erm Pa"U V’
Ihe 15 martii 1828: A ’m proposita. ■
Mmlicmli TxemplJ JMi 'ZZ***** m>:)- ****". «*» iure ^Kf>
[Thesaurus Resolutionum, tom. 88, p. 5,. r,,|.
4017.
S‘ C C' C«mnclen., 19 j„l. 1828.
Pacificus Occhi in n i-
melancholico morbo correptus quid H'S c“nstitutus tribus abl'inC
«s passus est. a qua t.unen p
1 v,., . v n valuit , nec Unquam in illuni rc
1 Thesaurus ResaUiUonum, toni. S7i p, 78.s, n
S. C. Concilii
morbum. Cumque m praesens 23. agat annum, dispensationem ab irretru-
laritatc efflagitat, ui SS. Ordinibus initiari valeat. h
Rogatus de more Episcopus Comacl ensis haec retulit; « £x ]^arochi fi ,
compertum habeo, eundem Oratorem vita et moribus bonis Praeditum «sse
necnon ex adiuncta medici attestatione tribus circiter abhinc annis ex nuo’
mentis aberrationem passus est propter melancholiam, quae maniae ’ initium
est, mentis vigore ac tranquillitate perfecta pollere atque integra animi et
corporis sanitate frui, ita ut ex lapsu temporis, quo constanter praefato
morbo caruit, et quantum arte medica coni ici ct cognosci potest difficile
sit ipsum rursus ea infirmitate vexatum iri. Quae omnia si EE PP Judica
vi:rint non obstare, quominus ad SS. Ordines recensitus Occhi promo-camT
ego, ut precibus eiusdem fiat satis, vota ct desideria mea admoveo austmmi*
ex deficientia et magna penuria Sacerdotum gravi eorum necessitate in tota
hac mea dioecesi laborem, ita ut mihi saepissime desint, quos fidelium curae
ct spiritualibus commodis praeficiam, et idcirco ex Oratoris promotione evi-
dens utilitas obventura sit ». Quaeritur:
An sit consulendum SS itio pro dispensatione in casu ?
Die etc. Sacra , ctc. respondit: Pro gratia dispensationis ab mcmlaritatc
dummodo ante promotionem ad Subdiaconatum in morbum iterum nem incide -
ni et firma eadem conditione pro susceptione reliquorum Ordinum citra disp<n~
lationem ab interstitiis, facto verbo cum SSiho. ™
[Liber 171 Decretorum, p. 389].
S
4018.
S. C. C., Novarien., 19 ini., 16 aug. 1828.
vthm 'iTT ?ath^drali Xovaricnsi nedum duo supra triginta Canonici, sed
IT dZ PC"ani Ch°raleS 6Km *•«*»**. quotum numerus
drapen irin s.irnajs tentporum calami tates ad novem reducebantur. Post qua-
KJlitis H ., 1 lU,tl;i Mk 7 assicluum chori servitium i ubilationis induito cum
dorus OriItJi*Sa > l°C ®acro Ordine donari fuerunt loseph Toscani ct Isi-
letudinpm * cluorilin postremius est Chori Magister. Ob adversam autem
Carmoni !!.-^Xe7P|t,OIlCin a.c^°fa^ servitio, non vero a munere maioris
Frasconi tr b |ra triennium nuper obtinuit Sacerdos Franciscus
itnr r» 1 - 11 acui tate , ut inierint fructus omnes et distributiones quotidia-
HCS SUi liftf / ■* . » i mifun /Mllrfiw w/UKO f J tnjf r tuttttl/fu
mti > , tP( i r n i)ltl iPftf valeat , perinde ae si choro et officiis divinis j
trmvw.:,.- ^ulusniodj induit, i nonnullas inter Capellanos excit.
troversias q( | 11,18 nonnullas mter Capellanos excitarunt con*
Neritos aut * en,ni. ^>U.nc4‘ltl>r*s °flicium exercet, existimans Capellanos
!n|i ntm p(K 4 VCimptl°1 1 ’ s Induito praeditos extraordinariis distributionibus
Capellano * ^ intcr Prat*sentes tantum distribuit.
Elinis peteb ^Z jP[eCes’ de exortis dubiis oraculum huius Sacri
MjetCapelpiZ’ m° P'pi'st’opo Novxiriensi ablegatae sunt, ut audids Capi-
confirma ** suam aperiret. Emus Episcopus superius recen-
Punctat V7Uni Sllurn d® singulis quaestionibus pandit.
Vat °r,s munerc fungitur, ex peculiari Novariensis Ecclesiae
19
290
Curia Romana
lege censet, distributiones inter praesentes illis tantummodo esse tril
qui realiter choro intersunt. Concinit etiam Emus Episcopus ' y r<-)u<.,ndaj|
huius Sacri Ordinis constans sententia, ut Canonicis aut Benefi ** tSt
donatis nedum fructus Praebendae ct quotidianae debeantur dUtJTl ^
Bened. XIV, De Synod. Dioeces lib. 3, cap. 4, num. 6, sed etianlT^
emolumenta inter praesentes distribui solita, perinde ac si ipsi quo^T
nis mteressentr S. C. in Aquae pendam, 1 aprilis 1719,1 ct \n\Ln,
16 martu 1737, * ns tantummodo exceptis, quae ex voluntate testatori^
dantis realiter praesentibus sunt impertienda, quemadmodum docent J'
lutaones m I erui ana, 17 iumi 1820, 3 et in Terracinen. seu Privcmen ]
ccmhns .8*. 4 Exi„Je facile colligitur. Cpdlmi. Novaricnsibus iubiki»
praeditis ms esse lucrandi distributiones extraordinarias, seu quae inter i*.
T nm" dicuntur» cum JPSI Pr°Ptcr jubilationis indultum tamquam dhj.
s Officns praesentes censeantur, ac nulla in themate extet testatoris ul
J !n VoluntasJ 9uae lllarum partitionem inter praesentes fieri praecipiat
vJZL°qUe fCrendUm mdicLlum de CaPdlano Frasconi, qui ob ad Jam
va ctudinem exempuonem a choro obtinuit. Praeterquamquod enim ipsi Ca-
p dmu fatentur memoratas distributiones extraordinarias ex capitulari lege
F^piposse ab infirmis, inter quos est sane accensendus Capellanus Fra-
. u.Mud accedit, quod et propitia videatur sententia huius S. C. kfo-
ai'#»h !rf r7°3- Quatenus autem EE. \ V . censeant, Capellanis iubilatis,
nna * aeremomario Frasconi ius esse lucrandi extraordinarias distributio*
hiit-ii n . U lnt’ c ornatur, utrum ipsis sint restituendae caedem distri*
Fr in * !'C-U?*C a> inter Capdlanos praesentes fuerunt distributae.
J:, SI /P31^ 4 enentur in I u turum eiusmodi distributiones, nemini dubium,
in NrhpJn ‘1C Histri liutioncs, quibus fuenint destituti: S. C.
bris i8->" 7^14 ■ 1 aPn ,ls 1 1 ^ 6 et Terracinm. seu Privernen 24 novem*
P0Sin,S dirimcnda sunt «M##
distributiombm in ‘casu? /'"1 C'"m non ‘«'ersint, /ruantur extraordinarii!
ob adversum "alerer ^ ram,HU* frasconi praeditus induito abessendi a choro
- An C S^eat distributionibus extraordinariis in casti, I
buthnes extraordinariis ft'\'‘f?aeremon'ario Fraxmi m" restituendae distri-
Die 19 inia ,Hog. Non propmita
Ad 4. Affirmatrif. SaCra> TCspmul’t ai 3 ■ Affirmative.
’ tom* oo. p. 184-192, 203].
1 Cf. N. 3186*
1 Cf. N, 3471*
» Thesaurus Resolutionum, tom. 80,
Thesaurus Resolutionum, tom. 86
Liber 53 Decretorum, n igfi
* Thesaurus Resolutionum, tom -8
Thesaurus Resolutionum, tom. 87,
P- MU-is.i, 160.
P- 241-245-
P' +,_43. 47.
P- 214.
■V C. Concilii
29T
4019,
S. G. C., Sttie/i., 1 () aug. 1828.
In Senensi ct in finitimis Dioecesibus nonnumquam accidit ut obstetri
ces pueros periclitantes sacro regenerationis lavacro abluerint hac adhibir"
forma: Io ti battezzo coi nome dei Padre , dei Figliuolo , e deflo Sbirito Santa
Amat , Ex hac Baptismatis forma quidam haerere coeperunt de Sacramenti
validitate, ac rem ad proprios detulerunt animarum Curatores quorum oleri
que validum existimantes collatum Baptismum, illum vel sub conditione
reiterare detrectarunt; nonnulli autem contrarium arbitrantes Baptismum
denuo conterendum censuerunt. Hac de causa se minus recte gessisse ac
propter reiteratum Baptisma irregularem evasisse dubitans Aloisius Paoi
olim Rector Paroeciae S, Christophori a Vaglialt Senarum consuluit Ardue-
piscopum. At prudens Antistes probe noscens causas maiores et difficiliores
quaestiones fidem aut disciplinam spectantes deferendas esse ad Apostoli -
orn-ulum"1’ SummUm adnt Pontificem hac super re pontificium implorans
Re huic Sacro Ordini ablegata memoratus Archiepiscopus rogatus fuit
ut reterret, an mulieres baptizantes recte sentiant de catholica religione ita
ut novum errorem inducere voluerint. Is vero responsum dedit:" £ Lori
ogm dubbto , che non per poca religione , ne per indunt 1 m nuoto errore ma
persola tgnoranza le levat rici usarum Ia formula , coi nome ecc .
dom! in m BaPtiSma *iS Sacramcntum characterem imprimat, infantes, etiamsi
baPtiaati «nt. nec sub conditione suntdenuo sacro
dit haJ qgpUl’ nm adsit Piabile dubium invalidi tatis Baptismi , ut respon-
n - 'V Co^^gatio 27 martii 1683 apud Bened. XIV, Instit. EccL, 84,
api* et Ct oCCipiCnS irrc^ulares cadunt: cap. Ex litterarum , de
casu Dem,n',r* S* C‘ m Sutrina> 12 !794-1 In praesenti igitur
«ubsifduhin er^‘ °P°rtet. an ob immutatam Baptismi formam probabile
^ud securr ?n 6 ^acramenta validitate. Verum eiusdem vocis mutationem
toiinadverH^^ substantialeni formae corruptionem facile intelligitur, si
minime sen - ’ omii,slonem praepositionis in, et subrogationem vocis coi,
t is, Quae igit m f1?1". em destruerc; aut invocationem tollere SSriiae 7 'rinita-
ditar pr. i 'h l*> ,T5lltat‘0> accidentalis est iudicanda. nullumque suppe-
siquidern 1 u !urn’ llU(Hl suadeat Baptisma esse denuo conferendum:
roonet Angei* Cnti 1 mutiUiu irritum non reddit Sacramentum, nisi, uti
fluitando inteiCrfS ^ctor» 3 Part,, quaest. 60, nrt. 8, aliquis formam sic
quia non vitW ^ a ‘urn ritum inducere, qui non sit ah Ecclesia receptus,
ahfuit In pra llr* llllotl intendat facere, quod facit Ecclesia. At vero longe
mutab obster ['1‘ L ' U an'mus novum inducendi ritum. Qua ex re Baptis*
9,Jidern cst rc>C1 1 ^ Sub 'Pa forma cx ignorantia collatus ne sub conditione
cran us, ut in simillimis casibus declaravit S. C. Supremae
* Cr- N- 3890.
i
29 z
Cuna Romana
292 Cuna Romana
Inquisitionis die 23 maii 1720 , similiter haec S. C. in Forosen t>
24 maii 1823. 1 Ne tamen in posterum propter obstetricum ^
nova Baptismi induceretur forma, et dubia orirentur, addidit: deturd
ut in Ceneten., 12 maii 1753.2 Restat nunc, ut sermo instituatur an^T'
R.p, m irregularitatem inciderit Sane ipsum latebat. CongregationemhW
versalis Inquisitionis et hunc Sacrum Ordinem alias validum ded
Baptismum sub illa forma collatum. Praeterea adversa infantis valitu/^
sinebat, ut reiteratio Baptismi protraheretur, et revera dopo qnqkht rranu
:t Arcbiepiscopus, la creatura cesso di vivere. Verum non apparat iS
infirmitatem adeo gravem luisse, ut tempus non suppeteret consulendi
Archiepiscopum, vel saltem viciniores Parochos, antequam reiterationem
Baptismi aggrederetur. Itaque EE. PP. definire dignentur;
I. An sit validus Rapti sinus ex ignorantia collatus sub hac forum: Io ri
atttzzo coi nome dei Padre, dei ! igliuolo, e dello Spirito Santa in casat
:J* An' et Quomodo sit providendum quoad futurum in casu ?
III. An Sacerdos Afoistus Papi in irregularitatem inciderit , ita ut sit
consulendum SSmo pro dispensatione in casu?
Die, etc. Sacra , etc. respondit ad /. Affirmative .
Ad II. Detur decretum in Ceneten., 12 maii 1753.
Ad f II, Consulendum SSmo pro dispensatione ad cautelam.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 88. p. 22 1
4020.
s. C. C., Lunen-Sarzanen., 16 aug., 20 sept. 1828.
Sa?anae extat Paroccia> eaque in Cathedrali Ecclesia esi
duos Pr • Nvt- 3 1 xr S ,Cura P^nes Capitulum residet, actualis vero pene
les I r.iinc piJjf*8* lcan”nim titulo praeditos et ad Capituli nutum amovihi*
ScarabelU «lir^ c,lt ledram vix conscendit praesens Episcopus Aloisiua
S -n^P^tum reUquit, ut Cathcdralis suae Vicarii Curati
ncc Draecent 1 a^osam;tura Bvangelium explicarent; sed nec adhortatione.'.
ipsimet l'"'1*? rei prindpcs auctores fucniot
pacto adigi p(,«e ad Fvma V* C ,on,c.1’ ^U1 putantes, Vicanos suos mill ’
monitis parerent Quamau." eXphcat,onem* 'Psis inhibuerunt, ne Episc
incumbere non inficient (v T!" °?US cxplicandi Evangelii Parochis
o-.l. i_.«- *. anonici, nihilominus munus illud in bcclcsii
Cathedrali ita solius Episeon T - .. ..
plane immunes sint* coi '. fiP propnum essc arbitrantur, ut \ icam w»
ntei, nec Vicarii expUcation .I”?'.18 1uic. ?pinioni adhaerent, qtiod ncc Cano
verinr. Hinc factum est ut c^^“^&riK-^^ph>Mnqu4m?£
interponerent et ad S. Concrctrari?!?' *** E?““P‘ decretis aPPelta,on
Supplex illorum libellm» r 0nem confugerent.
^ arzanensi Episcopo ablegatus fuit, qui re^rt'
1 Cf. N. 3981.
* *-f. N. 362«».
S. C . ( l (medii
plurimos vauuc >u ..uc, « morum ipsis mane nulliaode tradi*
populos rurales et agrestes magis in rebus relieionia in^r.,; 7 ’
l„,ius Civitatis in praesentiarum Exinde flagitantibus
Defensoribus, concinnata fuerunt dubia inferius referenda M H
Quoad I. dubium non diffitetur Episcopus, praedicationem Evanne
iu sibi praecipuum in modum incumbere ex Tridentin Synod fi g
ap i.de ,ej verum contendit. Parochos omnes, ac etiam qui in CaSdSi*
Ecclesia curam cxcrccm animarum, obstrictos esse diebus festis ad praed
Scss. 22 cap. S, de rr/. Tridenti,,, Concilii sanctioni ccmciffitSyrodts
ccsana Sarranae cap. 38, § 6. Ab huius, nodi onere frustra se eximere conan
tur, qu, in Ecclesia Sarzanensi Parochi munere funguntur, contendentes
officium illud ,n Ecclesia Cathedrali uni Episcopo imminere, uti resolvit
haec S C. m P.entnm, ,4 Septembris ,748. * Nec immunitatem a praedica-
none Evangelu sibi quaerere valent ex immemorabili consuetudine, ista
enim, utpote tun divino et canonico adversa, corruptela est ac proinde rcii-
ciemla: cap. ult. de consuet muno eam nedum reprobavit Tridentina Syno-
dus, Se». 5, cap. 2, de re/., sed etiam Innocentius XIII in const. Apostoliei
mmteru, 23 maii 1723, - quam confirmavit Bencd. XIII in const /e su-
£2 -7PttmbnS 17.2+' 3 Quo<p^ '^''e «sv vertam Vicarii Curati Sarea-
Z77J C,lt,'’t:em Kv;"’Sclii nequeunt. Simihter
IZL' "1 ‘UnSr St’ “d Parochos P«rtinere denunciationcs matrimo-
* ™r T-“T “ 'CrUn? fcstorum cx Tridcnt. Synod. Sess. 24. cap. ,.
(f* mntnnu Erit nunc Emorum Patrum decernere-
CMrlk Iu “eZr *"** ***** 5' *"«*® d'ebttS '** * ***
dwuf/eAonm dmuncia"mes matrimoniorum, vigiliorum et
iniaUtntn au^us*t Suero, ete. respondit: Dilata ad primam omnino et
litterae ,l'r "7 " decreti « i,„:ii rfc- (qu0 d(;ca.t0
tos id nr C Episcop°, m iuris et tacti remediis compelleret Cura-
^prosequendsni concionem iuxta mandata Episcopi).
C«raLt l82S SaCra' etC‘ resp0tldlt ad 1' Affirmative ad Vicarios
’■ Affirmative, ut i„ primo.
esaurus Resolutionum, tom. 8S, p. 207-215, 240].
N. 2S*.
i
CF. V
294
Curia Romana
4021.
S. C. C., Neapolitana, 20 sept. 1828.
Bis iam dilata fuit resolutio huius causae, Videlicet diehnc t -
bns 1827 1 et 26 lanuarii proxime praeteriti. - Tandem Aloisius Ejl'
venit, paratumque se exhibuit ad subiiciendum corpus suum peritanim
gnitiom. Quapropter delectis tribus in arte medica et duobus in arte chi.
mica penus, adhibito Defensore matrimonii cx officio deputato, ceterisque
seiratis solemmtatibus peritia super inspectione corporis viri statim conklu
ui Penti autem omnes, quamvis Aloisium in externa partium constructione
nullo quidem vitio, quod rem maritalem impediat, laborantem proclama-
ennt. nihilominus, quum ipse in facto periculo nullum dederit viripoten-
tiac signum, penis vero ac nervorum debilitas internam panderet paralysim
eum in illa rerum conditione constitutum ad coeundum onmJim ^
utrum
^ n. Ia sta ortSularia o soprawenuta , nec etiam, quatenus acciden-
tahs fuerit, se sta accaduto prima o dopo il matrimonio , licet Doctor Morchiui
subdat: ma mi per modo, che Vabuso dei piaceri m tempd precocc abbia pro-
TlnmK-1 1 1\\°- n.ervtiS°i ^ tjucde ho piu volte pariato. Insuper Ioannes Baptista
Pnmrwi ‘a °v!Ujm PcrPetU0 absolute impotentem denuntiavit, Aloisius
immedirnhi /! * l° - °r!C. arZomento dt dnbttare , che fa di lui impotenza sio
Aloisium C> VWlna . 1 e e PerP£itm. Dominicus Morchini ac losepli Sisco
hendam p^r^CtU0 ,mPotern cx*st*marunt, saltem ad rem cum virgine ha-
tosto temtinrniS detuli t, vitium, quo Aloisius afficitur, essepiut-
PostuW K' e scibile, non essendovi alctm difetto di orgamzzaziont.
super nova in!nC 1 anae ^c^nsor> ut Emi Patres praevio recessu a decisis
tifici orp exorat °nC COr^<)r'S nui^cr*s* consilium praebeant Summo Bon-
quaeritur: * *' matnrnon'‘ rati et non consummati dispensatione, Lruic
in Urbe in cattJ ^ rece^en^tlfn 0 decisis super nova inspectione mulieri*
1 1 Ati T, ?U3tenus edendum a decisis:
et non consimm^o in * cZf^0 P*‘ disPematione sl!Per matrimonio rato
"fi™**1 ad f- cedendum a decisis .
vota. 3 ’ !' r' adurta i(tc Aloisio de Mauro non transeundi ad aha
[Thesaurus Resolutionum, tom. 88, p. 233.336].
1 Gf. X.
! Cf. N.
* Cf, N
■10*4.
4024.
S. C Concilii
29S
4022.
S. C. C., Bnctinonen*, 22 nov. 1828,
Plurcs adversus decretum ab hodierno Brictinoricnsi Episcopo die
8 decembris 1822 pro instaurando et gubernando Cathcdralis Ecclesiae
Capitulo editum excitarunt querelas nonnulli Canonici, easque ad hanc
S. Congregationem detulerunt. Rei seriem, memoratasque controversias
narrat ac expendit votum Emi et Rmi Cardinalis Falzacappa. Quid sit de-
cernendum, cx eodem voto dignoscent Emi Patres.
Docet igitur Emus Relator: * Recte sese gessit Episcopus, dum cap III
horarium pro absolvendis divinis officiis constituit. Verum, ut docte monet
ilened. XIV, De Synodo, hb. .i, cap. 2, facile eluderentur laudabiles Constti-
miiniKs, nisi in singulis Cathedralibus et Collegiatis ii constituti essent, qui
dim Obediendales , nunc vero Punctatores nuncupantur, quique saltem
duo fideliter, ac remota qualibet suspicione fraudis, notare curent, quotquot
singulis diebus a choro, sacrisque functionibus se subducunt. Haec autem
addit doctissimus Pontifex: Ex his duobus deputandum unum a Capitulo
alterum ab Episcopo decrevit S. Carolus Borromaeus... quibus vestigiis laudabi-
> 1 ! lt‘ pitires alti Episcopi haeserunt. Atque universim loquendo t lectos
nt Pimtatores. priusquam officium assumant . esse iureiurando obstringendos ad
tlhid fideliter obeundum edixit S. C. in Maeeraten., 26 aprilis 1664... Cumque
postea dubitatum fuisset, coram quo praedictum iur amentum praestandum esset,
S. C. praestandum censui t coram illo , a quo Punctator fuisset electus.
Laudandus igitur Episcopus* qui in cap. VI. praescripsit electionem duo-
rum I ‘metatorum. Setl cum etiam praescripserit, ut ambo coram se iusiuran-
t um e deliter punctando emitterent, rem ita conciliandam putarem, ut
uixta. methodum a S. Carolo statutam et a Benedicto XIV laudatam, ex
uo us Punctatoribus unus ab Episcopo, alter a Capitulo eligeretur, qui
deputante iurarnentum praestarent ». Quapropter quaeritur:
c, r ‘ * fl*e* coram quo Punctatores praestare debeant hmurandum de munere
fldchter obeundo in casu ?
VI. An sit confirmandum decretum super punctaturis in casu 'i
■ , lC' etc’ Sacra , etc. respondit ad II. Affirmative coram respecthv eligente
'ma v°tum Emi Relatoris.
'.p. 1 /* A$r»‘ative iuxta votum Emi Relatoris.
icsaurus Resolutionum, tom. 88, p. 256-296].
4023.
S. C. C., Neapolitana, 20 dec. 1 828,
C;llJ . . . nia‘rimonii Defensore instantibus rursus proponitur haec
l ,am :iS»tata 1 sub hac dubiorum forma:
in cusu? W St<in< u,n iH primo vel in secundo loco decisis quoad primum dubium
1 Cf v
*v -»012. 4014. 4021.
2g6
Curia Romana
II. An sil standum ve I recedendum a decisis quoad secundu7l7^~
Die. ele. Sacra, ete. respondit ad 1. /„ secundo beo decisis
Ad II, In densis
[Thesaurus Resolutionum, toin, S8, p. ^27]
w casipf
4024
s. C. C., Signina, 20 dec. 1828.
Eurosia Azzocchi c terra c* ■ .
anno t&j migratura proprio Gcmfessario aSf* ‘7 i™ '
de bonis suis post mortem faciendum optaretTimxTimn pami,ll't' 1“
«ibus suis, parti, n plul^^rT^r “
legatarii . Praecepit insuper, ut utmedsm domm et .TubT
‘lc Pretium tn Missarum celebritinn.-m „ ■ ‘lum
suo Faustino Baincchi ^uamPnmurn erogaretur. Dein vi
valeris ***** “
Tandem memoratum Faustinum t 0IVerrc,tur In Sacrorum celebrationem
eidem caetera bona relinnuen l * n.!U,Cm m ^e!^uls boni' foisse vjdt-tu
quodam folio descripsit Coni • *** tcstatrjc»s dispositionem in infom
nullam adhibuit solemnitatem ac CIUI ^uns utriusque penitus ignarui
Aloysium Biasi et Franciscum' P * accersivit duos testes, seiliu
patefecit extremam Fume* asqmni, qiiibus adistsuttibus et audienribu
integris VOl“l’ ***** suam esse pia testam
qun,[ quidem nemo SinferesMhate 7\ mitlhns dechiravi! «mfirmwiiq*
Defectus huiusmod* , . ab cntlbu* wfieiatur.
pro testamentis ad nrofm* emn tatuni- LlUils postulant etiam sacri canone
ac demortuae hered i tat m 3S,??'ls^s* vu* stravit successioni ab in
hara, cui testatrix tanti imm ^ "I ClUS ^ermana soror An gela Azzocchi CVr-
pium Missarum legatum v* ”k ° ^averat trcs modios frumenti. I feres tamen
gregati on i obtulit libellu U* SUISSfare intelligcns, supplicem huic S. Con*
postulat Sacrorum imniinmhm ' ° 1 tcnu,t*em a$sis hereditarii congruam
. Epicopus pro informationi^
v|s nullius roboris existimet F ■ °t0 f0®**5 praedicta confirmans, quam-
nilulominus censet, hcral ■ ^ e d,'sP°sitionem quoad legata p““‘
adimpk mentum, quoniim r* Inti.‘stat0 obstrictam esse ad pii
qoi adhuc vita f ruitur fi dem *nl nUS Ct a*ter ex tcsribus Iosepli I
suae supra descripta est Hl,n,:^c;nn fuisse testatricis volunta
pertingere ad summam circitor msll‘lLr Episcopus, cuncta bona heredi
qu.u in \ fissarum celebrat 1 1 !"■ ,u oruni r^°- R feti uin autem bonoi
scutatonim 90. (juat. cum ita sini|Tl fJrent^eroganda, \ix summam exce
lia ! cattera bona ab herede tim Episcopus: mea quidem sentw
tium domus stabulique, necnon possideri possint, attamen
est iu suffragium animae Euros* ' P*lrtl>i superficiei vineae erogant
Praecipuum quidem xst animali.^*' r Cd ‘Iuoniam SS. Missae Sacrific
unctorum suffragium, sed non unici
S. C. Concilii
297
cum et eleemosynae et alia pia opera defunctis fidalih™ . «•
non ahs re esse arbitrarer, si eiusdem pretii dimidium in nT-] possint:
iarum pro anima testatricis impenderetur aliudonp r . c, ratIOl*«ni Mis-
lur in eleemosynas pro rata erogandas C
vm paupertate laborant q„ib„s proinde
JST“ ',0n leve arbitror *-» ««i»* Euraiae ,’uff"^
An, et quomodo precibus sit annuendum in casu?
Die, ete. Sacen, ete respondit : Lectum ad instantiam; et pium le-atum
exeeu ion, mandetur suxta votum Episcopi, facto verbo eum SsZ ’
[Liber 171 Decretorum, p. 547].
4025.
S. C. C., Baren 24 ian. 1829.
Sacerdos Januarius de A oonirli R n,r.^,.:.TA'
ST, Mt ct tt s<r
“T ■ ar“' rracvia tamL'n ,rrvviibiri taris dispenltione’
oisennn *"* lS2f’ « monitus a Uarensi Archia-
preces d ••nensar-1'’ e ,'a"‘ ‘‘ lllastlnu’t- ««pplicraqu* In.ic S. Ordini obtulit
XweoiT T- Pr°StUl!U’S ab ^«hritute. in quam incidit.
comph^STa^kTT*- VTrOC'tUS R5p"ndit' °ra"’-m «™
peralione m 'ps.° cf,m,n,s' sed se**eto consensu et remota eoo-
'Uni* lorica ruo \Tvrn ^ ^ homicidio ^ d<trimentum
ribus circitor Tm • M ht\ poenam arcens eum iam penitus absolvisse,
gesinniin aetuis -1»° flJJtTI;nn sc contulisse, sextum supra quinqua-
c°mmiserationi> nnnil,n * bonis moribus, ct extrema paupertate eum
sae, ait ArchienUr ^ ^ se.commenda^se* Et obtenta remissione panis I.tt-
suris absolvere ^ SC ca versaia opinione, ut S. Congregatio a cen-
Pfrmitterc nn • mV* ■ *l 11 regula rita te dispensare, ei celebrationem Missae ei
Au e/ ',.,7 fne tlf!)ore scandab ve* admirationis in populo. Quaeritur:
mtt !jl">lodo **«&'« ^ annuendum in anu?
doni' > }fl' / ; ™?°ndit: ^aemusit Spiritualibus exercitiis in aliqua
petita farti 1 ‘ r' v<t),S(°f>u designanda pro gratia dispensationis iuxta
< jacto verbo cum SSmo.
17 - Decretorum, p. 229 a te
Restituta I) ,1 .
riter erecto facul ta \°nLn** ^ede annu 1817. Pius VII Capitulo Cathedrali no-
Sacrisquc canon ilr^m trdndt ’ 111 *^tatuta quaecumque, licita tamen et honesta,
praevio ordj[lar- [*S -lt torishtutionibus apostoli cis minime repugnantia,
UCI cx,1,idne et approbatione de novo edere, atque edita
4026.
OertJione/i., 12 sept. 1829,
Curta Romana
2(}S
reformare... possent. Itaque Derthonensis Ecclesiae Canonici ex *
ditarum legum die 8 rnaii 1823 Episcopo obtulerunt, qui omnibu
matu reque perpensis eas probavit. Verum vix uno alterove an & C°;TUis
Statutis elapso, nonnullae Episcopum inter ct Canonicos evirer™ * ltij
stiones. Etenim Canonici praeter novissima Statuta contrarias ^
tiquissi masque consuetudines pro lege habendas, atque pro «ZL»
adi unctis observare sibi fas esse arbitrabantur. Hinc vetustis ’ 'T
gns, veterique innixi consuetudine sii» ius esse contendebant post
Vesperas recitandi Matutinum diei sequentis, idque a die prima bri ^
Paschatem usque Resurrectionis; item diebus fetialibus tum Vespam
Missas Conventuales sine cantu absolvendi; similiter gaudendi quoridia»
distributionibus tempore vacationum, etsi choro non interessent Conm
Episcopus vetusta Capituli privilegia iam penitus extincta autumans IT
talares Constitutiones a Canonicis omnino ad unguem servandas tuebar
s;::?:C'nV-'r"V1VS ,dC Caetcro contcntioncs emergerent, rem ad hunc
MaWtt talii, petutque, ut dubia in calce huius folii descripta
^1*. > v . dirimenda proponerentur.
inVP;^TIS’ cui ciufd«m preces ablegatae fuerant, ut Capitulo terminum
CtShnV” deduccnda coram S- Congregatione, refert: Capitulum
r ■ . > cr 01lcnst‘ ex tredecim coalescit Canonicis ad quoridianam
demV r. V'^,' q.'“‘UOrre ll"‘ a<l Stivam tantum tenentur,*
am - c >°i-US Reditus porro Praebendarum Canonicaliutn, aui
niltd» aUPPrtS8l0ncm erat omnino renuis et exiguus, nunc ex Regis
pnssimi munificentia maior est effectus.
■u.|? partes tuetur, omnia iura et privilegia, quae sive antiquio-
abrorata ? vetusta consuetudine innitebamur, velit undequaqttc
Stolicis litteris EpiscopaIes Pcdcmont. Provinciae apo-
1Wro q,,od ptrtinet -d ■- dubium^
Ecclesiae H Urini; ^ Matutinum mane recitandi, cohaeret tum universali
de ecleb. Miss. Quoid 2 ^duli ,SaCt*^nJm canonum dispositioni: cap. Presfyta.
tum consuetudini Ecclesiae De f.tat"" ,r’in 1 *>ncuonem de Vesperis canenda
tutionihiK f crthonensis consonam, tum apostolicis consti-
in Extravag. unie ,em^ocat^P^Popi Defensor provocaudo ad Ioim. XXII
etiamsi eadem die duae Dc Missis P*«*©' convcntualtoft
concordanti am cum ss canoni !,CUm celebrandis in 3. dubio ostendit
In 4. dubio quoad distributione *J C*p Cmn matura, & cekbr . Mti*
qui distributiones si tundis W ahsenribus lucrandas urget ss. canones,
que distributiones praesentihiw aSSIgrtanclas alacrioribus tribuunt absentium*
cap. 12, de rf/n^ P^^bus accrescere volunt: Tridcftt. Synod., Scss
J*X iit 1 VCrSO CilOlfiiti * *
h-eu Derthonensis Ctnituii JT* sust’n«. Statuta, consuetudines et pn'i-
m fc b - : 1 J|que per apoatolicas litteras anni 1817^
nova Sedium Episconilhim ■ . .
Canonicis conscripl^ uUatenuJ^a C| nCqUC per novas Consdnjt!on?.,I
facultatem Capitulis in an tin. ' abrogata aut imminuta. Nam ' *.
P * stiltum restitutis c», cessit nova conde*
S. C\ Concilii
299
StEtu&j $*ilvis tamen ct intcjjns manentibus, vel in suo mK
restitutis iuribus omnibus aut praerogativis, quibus Capitula praedicante
annum 1803 potiebantur, ct quibus hac nostra constitutione J -
derogatum non fuerit ». Iam vero in Dcrthoncnsi Ecclesia vetustissi ZTaTt
consuetudo, quae novissimis Statutis contraria est. Quaeritur- g r
1 . An Matutinum sil mane recitandum in casu?
2. An Vesperae sint quotidie cum cantu persolvendae in casu?
3* ^,!> qu°l Missae Conventuales sint eum cantu celebranda» >. 5
4 An Canonici absentes a choro tempore vacationum Uterentur quatidiZss
distributiones in casu ? H unas
Die, etc. Sacra, elc. respondit adi., 2. et 3. Affirmative ad formam C, . asti-
tui,anum, et ad mentem. Mens est, ut Episcopus iusta accedente causa tossit
dispensare pro anhapatume Matutini et persolnlione Vesperarum sine cantu
neam, mduigere, ut una tantum Missa Conventualis celebretur cum cantu
reliquae autem legantur ad quinquennium. *
Ad 4. Negative .
[Thesaurus Resolutionum, tom. S9, p. 196-209].
4027.
S. C. C., Marsorum, 30 ian. 1830.
bx historiis alusque monumentis non satis constat, utrum antiquitus
m Ecclesia Collcgiata S. Bartholomaei terrae Avejani solus Abbas vcTetiam
CUrani gererent animarumi » postquam Canonici a communi
' aetc«rant, parochia lia munia a duobus Parochis seu Vicariis cxerccren-
nmir;«St S'aCC Sanc integrum animarum onus Abbati incubuisse, ipsum
Lhllft?. mtcr Can°nicos retinuisse locum, statis quibusdam solemnioribus
rtjl)n. • ls!aJn. cancre’ n°imu II asque alias peragere consuevisse sacras fun-
Mi "7 m dub,UI* re vocari non potest. Similiter compertum est, Canonicos
tum t ? f r° P°pU ° Cum ^bbate °rbem applicasse, Baptismatis Sacramen-
admini-Um USqu° ac interdum etiam postea, nulla petita venia
libns off ’ saacluc fecisse ac etiam in praesens facere emolumenta a fide-
Petceni&s^1 ^pittiluin decimas omnes, ac funerum emolumenta
Niliilomin * n°"nu lac»uc a^a exercuisse iura, quae Parochi essent propria,
extitit coni- ;ln teartis temporibus Abbatem inter et Canonicos
S Or,);..11 r°V'?^Sia: nuPer vero tam acris exarsit quaestio, ut partes hunc
E^o SlW adeundum putaverint.
tentia abs!;llS • relatione ct voto, ab animi sui pandenda sen-
Abbatem ‘ inter partes, actualem animarum curam penes
an cura h d/ .*n^e^re i^nadudum residere, sed ad trutinam vocatur,
ritiura ls penes Capitulum, an istud quaedam sibi reservave-
tempore ne Vcro fodiemus Abbas Antonius Spina contendit, nullo unquam
tulumque m necluc habitualem curam penes Canonicos Capi-
thtj](im.tcj . eamque plenariam et omnimodam ad Abbatem S. Bar-
petim pertinuisse, sive primordia eiusdem Ecclesiae, sive
300
Curia Romana
postera ac novissima spectentur tempora. EteniZZZZZ '
quam rurales Abbates communi consilio in Ecclesiam s n l “■
conferrent, unicus ac legitimus erat Curator animarum AvZta!?®""" *
buiusmodi cura postea unquam privatus fuit, imo eam 2
mmc quoque retinet. Testes appellat sacras visitirinn . . ^ r<-*canuit et
anni 1682, in qua legitur: cura animarum, quae est unica in f illm
habitualis penes Capitulum resideat, et Abbas ?
Capituli dicatur, oporteret, ut Canonici ostenderent s,- 'ar,ui
olim proprio i ure gessisse, ac dein curam actualem in’ AbteZTr
Iomaei transtuliss. At neutrum demonstrant- in A. .1 bjt<-m S- Hartlio-
dum actualem, sed etiam habitualem curam penes AbblteTm "'J
consonum est etiam immemorabili consuetudini ^ rc’ C,Uod
“m hahitu’ quam actu'
enim ^Sa^rS-^r ■"*-«
velit, facile in te! liget eamco iln! n. a' K.} 0I!wei Pa,*uniper inspicere
fuccnsis aeri, qui’ una cum V .• Cj aroch° Avej ari ensi atque ex Parochis
transtulerunt Ex hi^tnr' * \Icanis d6inicilium et habitationem Aujanum
ri tonum, pcculiaresquo hafmite gregZlci/ZTZ'08'
pagis transmigrasse et Avejanum se conrnh^ In Hi cu"> . ““<“a «
non potest en«d,.m Aku J contulisse, in discrimen itaque adduci
Venim ptt er<’S aC Pr0.P™s fltisse animarum curamns.
retinuit, nec Abbntk nl** IOnc7* suum quisque propriae ecclesiae titulum
Rector, qu^ W «** -s, iratus M
corpori animarum curam insita P' ? ‘ "°m'Tnc fllngcretur. Toti capmilm
anno i,99 per duos Capellanosse/cZ *° ®pcrtc colliSi,ur' ‘>uod
ecclesia duos hah<*r<> T1 . tl "CU 'natos iHa exercebatur: cum enim nm
pluribus commissum arochos, ideo exercitium curae non uni, sed
tulum. Ex Tridentina t^m0ljStr3t’ Cllram habitualem residere penes Cap>-
ut actualis animarum curTin’ uT*' 7> Gap' * r$' factum quidem est,
universum Capitulum co:ilescerct , verum habitualis penes
t. An rura hMpuK. ,, ;
si/ penes Capitulum in Co/Iegiatae Ecclesiae S. Ihir/hokmci
mZauru"7:T' mpL°ndil adl- M-rmatine
L nesaurus Resolutionum, tom. yo , p. 2 ™*i
4028. j
s. C. c., Fabrinnen m •
’’ ian,, 20 iriart. 1830.
Confratres S idalitadssub tiMiP co *^.
erectae ineunt ino 1821 sunnl' 'm ^ort^s lesu in ecclesia S.0nup!,rJj
enp. iq precibus postulavere d> N,ni* ^ u> \ J1 obtulerunt libellum, qu0
nelhi suddetta loro chiesa assint, n <>"> eorP* obiono V ecclesiastica sepp°^uri>
• ossta nella eamera di cernet erio aunessa alia mei**-
S. C. Concilii
- 30 >
Sui voti compotes facti sunt. SSituis enim die 10 hnuarii .s,
CCS arbitrio et prudentiae Ordinarii, qui die 20 martii ei usdem annTZri n'
,um edidit pro exacutione granae salvis omnibus intibus parwhialib s'
Anno 1825 duo Sodali at, s Confratres fato cesserunt: Comes Antonio,'
Giampe ei Canonicus Hieronymus Stelluti, qui in ecclesia Sodalitati .
pelm, ibidemque exequias peragi voluisse ex eorumdem testamenta^
tabulis constat, line gravis admodum inter Parochos, eiusdemque So-
dalitatis Conrratrcs de iure funens efferbuit lis. M
Sodales contendebant, ecclesiam S. Onufrii ex apostolico rescripto et
decreto exeeutonah Episcopi lus sepeliendi seu funerandi obtinuisse ideo
que funebria ofhcia ,n eadem ecclesia esse absolvenda, et ad Confratemitatem
dempta portione canonica pro Parochis, cuncta pertinere funerum emolT
menta. Contrarium evincere conabantur Parochi inq, dentes, memoratam'
ecclesiam numquam acqu.sivisse itis tumulandi ct exequias explendi 7d
tmtummodo sepulcrum pro Confratribus prope illam ecclesiam exefes™
subrogatum fuisse pubheo coemeterio, quo ceteroquin ex edictali \Z
anm 1817 a b. C. Consultationis lata vel ipsorum Confixurum cadavera Mst
parentalia fuissent pro humatione deferenda. P
Ordinarius per modum provisionis decrevit, ut factis prius exequiis in
propna detu netorum parocluali ecclesia, cadavera deferrentur humZa £
sepulcro Societatis Cordis lesu, emolumenta vero funeris retinerentur loco
depos,,, Consignanda exinde cui de iure, idque sine praciudicZuZn ad
Ad ,n|“rrOSation<m p0rr° P,lr‘:cb‘»runi Er,seo-
. ' ausu— ib-x lusce verbis mentem suam aperuit: Mei dare esccu-
SJ g,W,Ulti WKm* di tumulaaione
ftiXV Tr",a Cl C “°f di ‘!uantl> «Wle altre Confra, emite
«Z- e Arne^r T° S?** m :’lcUn «*».«* . re alcun diritto di
come in addic/ ' u K ‘"hl'i!n" ' °Euo c vogliamo pienanunie consenato
«ordaret r‘’’ ' ■ f pe“Ve P"™*!,*!! chiese, nulPaltro intendende di
nril- mZZ nT dCtT“i ^•oriOk che la tumulaaione dei cadavere
Verum " scp°lcro speciale in sostituzione dcl pubbiico ccmcterio.
tas c.meitav;et-datarn v™ declaratione ‘temm SSmi Cordis lesu Soduli-
dedit onne ,,rtupp ,ccnulye dle 25 roaii 1829 huic Sacro Ordini libellum
loco retinenit • restltlltis quae ex \ icarii Generalis decreto depositi
Tridcntini p/Vr5 vl tn.1<dumcnta funeris, excepta tamen quarta, quae ex
Sacro eodem 4- sanJ;^onc 1 praestari Parochis debet, congruere sibi ab
Z eoaem Ordine decernatur.
ac subdit ..‘S.T pr° ,n.fon>“‘*one ct voto rogatus pracnarrata con-
ci arum inr» > quod si res in aliqua dubitatione versaretur, pro Paroe-
Ur/nt C 7 ‘m CSSC arb,,rar"-
neque ia hpiVet^'1" ^ ,u que in supplici libello Apostolieae Sedi porrecto,
^fnulandi ha i P* cccrcto occurrere mentionem eamdem ecclesiam iure
c°cmcteriu f,.:*1. esse, ac tantummodo illius sepulcrum publico
lSe su erogatum. (Juoii quidem cum probe noverit idem Anti-
Sex
XXV rfr rAf %
i ur rrj,p i J.
302
f Un ia Romana
stes, declarationem Sodalitati penitus adversam nullis servatis s I
bus et post biennium exeeutionis gratiae petitae edidit. Uestat°
Confraternitatis ecclesia legitimo gaudeat iurc sepeliendi, ex
quod cadavera defunctorum, qui sibi sepulturam in ea elegerint
mite ad tumulantem asportanda sint, ibique officia funeris peraecndT^'
in Lucana, 14 martii 1722, 1 et in Civitatis Castellanae , r8 februarii i-r i
ommaque tunens emolumenta, dempta quarta funeraria pro Paroel '1
luncti, ad ecclesiam tumulantem Spectare: S. C. in Asculana, 29 au* >
Verum Parochi intercedere aiunt discrimen inter ius sepeliendi «u £.
randi alicui ecclesiae concessum, et veniam, quam Episcopus tribuit ut <Z
fratrum cadavera post parentalia in aliquo potius sepulcro, quam in pubE
coemeterio condantur. Primo quidem casu ad ecclesiam, quae eiusniodi
gaudet nirc, omnia pertinent funerum emolumenta, dempta quarta pro
l arocho dummodo tamen in eadem ecclesia iusta persolvantur; secus aL
ludtcandum in altero casu, quo cadaver exponatur ac tumuletur in ecclesia
non parochiali ac tus sepeliendi non habente: tunc enim nedum quam
uneris, sed omnu emolumenta ad Parochum defuncti pertinere docet S.C
in oenogalhen ., 24 mnuarii 1739 * et in Ariminen., 16 iunii 1827. * Porre ia
themaie ecclesiam S. Onuphru nullo donatam esse iure funerandi ex praenar-
raus adeo exploratum censent Parochi, ut vix aut ne vix quidem aliqua
e.vciran queat dubitatio. Dubia sunt: 1 H
ran ii / Societatis SSmi Cordis Iesu gaudeat utre sepeliendi seu fune
rand' C°»/rfrtbus sepulturam ibidem sibi eligentibus in casu/
nymi m&fJZi™”* emolumm,a fune™"> A’«™" Giaa.pl et Hiero-
nic 30 ianuarii 1830: Non proposita,
induito s° "Tfpiifdl CU’ rnt,oml't ml z- Negative, firmo remmuntt
Ad 2. Affirmative ad Parochos.
hesaurus Resolutionum, tom. 90, p. 40-48, 70].
4029.
^ Miniati, 20 mart. 1830.
Franciscus Baldereschi Jn i „ , . . .
mis adolescendae annis ecclttSl ^ D,oecesis S* Miniatis cum pn
egisset suam, ut nulla de illius int ™ *** nomen dedisset* lta<*uc
clericalem tonsuram duosque nri, Cg™ate morum suboriri posset suspicio
pit. At ineunto aetate, im!am ,‘i • ' mnor™ ^rdmes ab suo Antistite susce
ratione discessit, ut ne cie ricalrm M UC monbli s adeo sensim a suscepta viw
’ lcncalcm Pos*« gestaret habitum, ab eodem Episcope
1 Cf. N. 3238,
1 cf* N. 3735* JhH
1 CF. N. 3406.
* Cf- N. 3497- 2
* Cf. N. 4010, V
■S . (j (,'oru ilii
303
interdictum sibi fuerit Necdum poenalis isthaec lata fuerat ab Episcopo
sententia, cum idem iialdcreschi quamdam deprimens mulierem ouac ..L
Virginitatis recturam antea fecerat, cum ea fornicationis crimen admisit
quod etsi aliquandiu delituerit, progressu tamen temporis ex mulieris narrn
innotuit apertissime. Hinc apud criminale S. Miniatis Tribunal accusatione
instituta, oeconomice tantum ct sine forensi strepitu acta res fuit eidemque
Francisco praeter multam scutatorum 150, quam ad reficiendas paitus expen
sas iam antea ipse luerat, die 17 februarii 1825 exilii poena irrogata est E
propria igitur patria extorris sese in Coi [ensem anno 1825 recepit Dioc
ccsim, ibique commorans adeo indubia dedit poenitentiae ‘iugisque emen
dationis suae argumenta, ut eum Collensis Episcopus in illius Dioecesis
Seminarium cooptaverit et quibusdam eiusdem Seminarii a iolescentulis
praefecerit.
Quod ubi novit S. Miniatis Antistes, suarum duxit esse partium literas
ad Collensem dare Episcopum, ut ipsum de patrato a Francisco fomicatio-
rsib crimine et de anteaetac cius vitae ratione certiorem faceret Non multum
vero post temporis rogatus idem S. Miniatis Antistes, ut opportunam Collcnsi
Episcopo veniam tribueret, qua hic posset in Franciscum Baldereschi omnes
spiritualis lunsdictionis actus exercere, ac suae veluti habere Dioeceseos cle-
ricum, annuit votis, ac die 13 marrii 1S29 exoptatam remisi t cessionem Cuius
quidem concessionis amplissima verba cum pro di missori ali hus Uteris Col-
lensis habuisset Episcopus, nullumque existimasset ex admisso fornicatio-
nis crimine irregularitatis impedimentum oriri potuisse, Clericum Jlalde-
, quem quatuor iam antea annis suae Dioecesis Seminario exceperat
ad reliquos primum minores Ordines, dein ad Subdiaconatum promovit.
aec cum ita se haberent, Subdiaconus Baldereschi consciendae suae
prospiciens Sacrum adiit Poenitentiariae Tribunal, ut non modo absoivere-
_r a censuris et ab irregularitate, in quas se incidisse arbitrabatur, verum
h ^ 11, ut ac ^ubdiaeonatus obeunda munia aliosque Ordines recipiendos
^ ‘lssccpieretiir facultatem. Licet vero quoad absolutionem a cen-
c SUf’t-'<*ptique Ordinis exercitium idem Orator sui voti compos evaserit,
s -‘T’1 ^ncn'tentiaria, ut pro aliorum Ordinum susceptione
Ordin* 1inC tx®rarcI; Congregationem, Quamobrcm supplicem huic Sacro
Vf>r: ^bellum, ut ad Diaconatus et Presbyteratus Ordines promo-
Collcnsi Episcopo possit.
Fpisc°gatUS ^‘n‘at’s Antistes supra narrata confirmat. Collensis vero
milio r remisit animadversiones, quibus demonstrare nititur,
Macros O ** m esse impedimento, quin Clericum Baldereschi ad
sjhi fn'nCS Promovereri tum quia amplissima ab S. Miniatis Antistite
Cierim. * Ucrat «cultas, qua spiritualem jurisdictionem cxcrccre in eumdem
potna ’ uuu quu ex fornicationis crimine et ex oeconomici cxiln
tem, Cum30 nondum innotuerat, nullam putabat oriri potuisse irregularita-
c rincitur a'™ * ( ’rn ■ nationis crimen infamiam iuris non irroget, luculenter
mia autem f,en.clJ!71 ^lddcreschi infamiam dumtaxat facti contraxisse. Infa-
hium ann! *cet cx t‘n°mni crimine oriatur, constanti tamen et publica
rurn emendationc penitus tollitur: cap. Testimonium , 54, de testib.
3°4
Curia R ornatui
e.t
rii
t at t est., et cap. Numquam , 4, Dist, 56, itemque S. C. in Stolet
ii 1737, 1 Si igitur sublata infamia neccssc est, ut omni* toll- t™’ I9,‘intJa'
tas, inficiari profecto nequit, Clericum Baldereschi nullo irreiuil ^1^fgUlari*
dimento praepediri, ac proinde ad Sacros Ordines do«p L J1 .mpc'
ab Ecclesia leges promoveri. Quaeritur: P “ ““*»<•«
I. An Subdiaconus Baldereschi ordinari possit ab Collrnsi cv; , .
fileris dimissoria/, bus Episcopi S. Miniatis in casu ? *** *»
Die 20 martii 1830: Non proposita.
SS -o. 24 apriBS 1830 Sacra' etC- respmdit ad L facto aerio con
■ [Thesaurus I Resolutionum, tom. go, p. 76-86, 88].
4030.
S. C. C., Lucana, 24 apr. 1830.
ci,“ ‘ionifazi ex bonis Capellaniae, quae extabatin paroe*
sia S Aiex^c ri ** Sede APostoIica in Ecctc
erCXit Canon‘catUm anno 1823 , con Jcrcert
tobosti ali ultri Cm es.SeJe So8getto a tuite h leggi ed oneri , a cui sonosot-
leino nninini . WCI 1 Collegia ta . Atque nunc ex delato sibi privi*
tamen no ninati^^L^^A?111 SUU,n Anton‘um Bonifazi Parochum. Huic
eat nisi itiemorafn A ■ Alexandri Capitulum, suumque assensum dene-
dmn et •ut in 1 r ntc!n,t,s aut Paroeciam antea resignet, aut ad reside. n-
tZr llZ s UUTTI **» Sibi eligat. Coadiutorem Hic
che il fondatore f offe.f_Jlbd,um pregandolo a dichiarm,
'sscre pronia a rinunaiare ala PeZlccftia se7t7
pedi mento per conscguire ii CaZklto * ?
in <»^^.K<>rmTnC Ct VOt° .ro8atus rcfcrt' plurimas «Bi»
sionis gratiae ab CW ' yiduatas> ac proinde de causa canonica conos*
t n e ompatibilitatem chora Ii™ serv C null° modo Possc' Quoad **?
Canonici S. Alexandri n, n " cnm 1 arndliaIi Beneficio, cum praefati
honestam tuitionem unum et afr ** rcsitJcnriam Oncantur, Orator ad suam
videretur saltem nro inienV. ** CrUm CX cnunciatis Beneficiis obtinere posse
idoneorum Paroeciae n * * C ustl,lc dum cessante deficientia Sacerdotum
Exploratissimum in iurc es^R *' P"aIiuni Barochum provideri possit,
ctam habent, adeo inter se • V 1 cni'hc,a* quae residendae legem adiun-
retineri a Clericis ullr 'Jicompahbilia esse, ut uno eodemque tempore
Sera. 24. cap. P^int: Cone. Trident.. Sm. 7, cap- 4 rt
ab omni residendae oZZ ‘‘C""- S. Alexandri Canonica^
mei et eiusdem Colleeiatae c» eximerentur, non poterant certe Cano-
uno eodemque tempore rerin- 0n,^atUm» et aliud residentiale Beneficium
t retinere. Iam Vero Canonicos S. Alexandn «I
1 Cf. N. 3467. j
L\ Concilii
anU^ \ . • t utnnaie iicneficium in Lucensi \T r
politana saepius obtinuisse luculentissima exempla testando
inquit Bonifazi, cum mficiari Capitulum nequeat fueu.ir n S' qi"dem»
xandri Canonicos nulla prorsus ad residendum’ lege oblifrarT* ***’ S* Alc'
Veram Canonici Pensent aliter rem esse dijudicandam. Primum enim
inquiunt, revocat, m dubtum nullo modo potest, Ecclesiam S Me xandri
insignem esse Collcgmtam. Iam vero Collegialium Ecclesiamm* r .n
ad residendam omnimode obligari sancitum *> *r • i ^ ^anonicos
Sess. 24. * ref: cap. «. NegJ^^ZonL il^T- ^
consuetudo excusat, uti declaravit S. C. in causa liuZoN' “1”«n’bus
Deere t., p. 35, apud Bened. XIV, Instit. Ecclcs 10-7 n ^ ’ * 573 l;,b' 1
tnr tenuitas redituum. Eo vel magis, quia Mvcri g 'A2j ^babe-
saepitLS pro absentiae induito Sacram hanc exorasse Cnnr r ' ‘ C;m°mci
terca Canonicatum Bonifazi incompati bilem esse cum P S gatl0nem- Prac“
Wteot mZ^rMPamitate Pa,0eCiae CUm C~’“ Et
^ An sil supplicandum SSmo pro dispensatione in casu>
4 jJ e‘C- reSpmdi‘ ad J' Affirmative,
raritm cSuZZZ^ **”*'"’ **'*” P" <™P»-
[ Thesaurus Resolutionum, tom, 90, p. 110-117].
4031.
s. C. c., Asculana , 26 iun. 1830.
dei Rnto Capitolo^jf q ‘ HC<" ae Asculanae statuerunt diadottare il sistema
due terzLdii Caritti < CWt ‘ ‘ eont*nttare lassis tensa dei Coro con
0 sorte c coda e} ), ” V/; Wl^ere Per furno 1 uovf mesi di servizio estraendoli
niori e h hroJ-; ! t[e!l;a tsostHuzione, eecettuate perd sempre le feste solcn-
■'^ntequam vero hu' ^ ^.U.le> nonc^ il tempo quadragesinuile e dell awento.
plices huic S Ct lu?,In0t,1 ^serviendi rationem exeeutioni committant, sup-
' ngregataom preces offerunt Canonici, ut tres concili.irium
menSfS Blhi : * .
vacatim.,^ "b^,«uuiu preces onerunt
'--tir-,num mcnsfvs «;k; 1 *
Astulan, n - 1 denuo impertiantur
'«cuianus Episcontis nm
^^pculanusF ' WCIluo impernan
c°nfirmat Gaoit , U9 Us Bro informatione et voto rogatus hactenus exposita
Quod vero spe t yar^3cIlJe Oratores voti compotes esse ipsi digni videri
sdtu6ouCc r c a conditiones, quibus Canonici intendunt perficere s
v'*< rerert- „ enU... ..^* * . .
ntur.
sub-
3umnones, re fi- *• “ , ^ ’ Hmuus v,anonic
Sfnwnt.rogare • >* * Sl^ CI1^ vicissim, quando quavis de causa interessc ne
Uf eorum vj ,qU1 ^'b”ri|rT1 adire non tenentur ob vacationes conciliares,
-vpteiUit, 1 ali substitutione et ipsi tanirpiam praesentes exi-
1 Cr. v
r«f. y(
■K
io6
i 'uria Romana
stimantur, quin illorum repraesentantes ullum adi piscantur iu
cultus ullum patiatur detrimentum, cum eo modo requisitus C — '
numerus choro semper intersit. Sed huiusmodi substitutiones
extra Dioeccsim se conferentes minime admittendas putarem an°r'ICOs
Imm decretorum praescriptionibus quoad personalem residenriamTif'
qui vero intra Dioeccsim abeunt, sed extra suburbia, de licenti;, fv ^
tantummodo substitutiones facere possint ». ‘ '{ISCr,P'
s. Concilium Tridentmum, Sm. 24, cap. », de re/, tres vaestion»,
menses singubs anmsenneess.t , is Ecclesiis, in quibus longius servitii I!
ex Capitularibus C0nsr.vut30n.bus aut peculiari consuetudine non reoS’
Itaque quum m Asculana Cathcdreli nonnisi duo circiter vacationum
centum amplius abhme annis soleant existere. Canonicorum precibus i d
gendum non esse videretur ex contraria inducta consuetudine. Porro ,1
decreverit 1 ndcntma Synodus in cit. cap., ut omnes divina per se etM
per substitutos compellantur obire officia, relicta hac severitate, Sac Con-
gregatio facilem se praebere coepit, ut in chorali praestando servio,, , ..
invicem Capitulares substituerent hisce obstricti conditionibus, quae pm-
sttnr apud Rened. XIV I0?, n. „imirum; , „c £
jpse ad chorum vemre debeat illis diebus, quibus in locum alterius sufficitur
2. nc id frequenter contingat; 3. ut subrogentur Canonici solum vel Mansio-
nzm praesentes in civitate, non Vero qui extra illam vel extra suburbia
nUi P ’ * ■ ,!Jf ’ ne ha*G facultatem alterius substituendi obtineant.
• , TC - f^n^ionarit , non autem ipsorum Coadiutores, qui nec
'dubia* an°niC1* neclUC! Mansionarii nuncupari possunt. Itaque proponuntur
' * **'!! Vlom°<h> mpliandae sinf cHorales vacationes in casi*
l. a’’onfl nitui Civitatem eiusgue territorium degentes possint sest
invicem tn chorah servitio substituere in casu?
sed ''intrn f'istl!ieiftnr consuetudo, ut Canonici a territorio Civitatis absentes,
r\* l°tttsim commorantes , gaudeant substitutionis beneficio in casui
Ad V -I t,C- «d ’■ Negative.
q,-, 'n >' l' 1 ’ dummodo substitutiones nimium frequentes non stnl.
aj ., v- . ,e 1,1 chorum ventre debeat.
s1*1 J. Negative. -' »11
[Thesaurus Resolutionum, tom. 90, P. t82-,89].
4032. -H
S. C. C„ F uvent in», 2ri i,m. i83o.
Die ii iunii 182 e rlihH 11- :i*.
soluta fuit haec causa \Vr ’ ^ VcPb 3 scPtcm,ir*s eiusdem anni
tur. ut memoratam transacti.™ 1 huS Em,lianl EE' , „ di-
gnentur, atque insuper veniam ap°stoUco beneplacito roborare
1 inipertiantur, ut ipse sextam Ktrul
Cf. N. 3995.
* Cf. n. 3998, ®:|H
.S. C. Concilii
30;
irione vendere possit heredibus Marci Magrumi. Rogatu, Epiwrpus
ut auditis „s, quorum mtcrest votum suum ap rir t: censui,, Wnmm
tam transactionem eum Ztunbnnio initam in evidentem redundare P?
roeeiae utilitatem, idcoque Apostolicae Sedi, approbati, ne dignam exii
somai. sum liter concedendam radicat veniam alienandi praediolum r e
Largite ob evidentem utilitatem. Erit igitur EE. Patrum definir •
1. An Sit supplicandum SSmo pro approbatione transactionis in casu?
2 An sit com edendum apostoltcum beneplacitum pro alienatione fundi
Die, ctc. Sacra , etc. respondit ad r. et 2. Affirmative iuxta votum fui-
scopi , ^
[Thesaurus Resolutionum, tom. 90, p. 1 89- 192].
4033.
S. C. C., Auximana, 20 nov. 1830.
In ecclesia SSmae Trinitatis intra limites Praeposi ruralis Paroeciae Philor-
17 rr '** ruct°ritate Ordinarii erecta est Sodaluas
bacrorum Stigmatum S. Francisci, quae die 12 decembris eiusdem anni
«aSST UrbA aggregari meruit* Ititantibus sodalibus dic
3 gusti 1,826 Vicanus Apostohcus veniam memoratae Sodalitati concessit
LlZTt 1 sotiernmeo sotto forea dclia dtiesa di SS. Trinitd in
servate lele^e % defontl fraUilt e sore^ della medeshna Confra u mihi ; . .
cite d l ggt CCl^$lmtlcfle geniali e smodaU , ed m particolare modo que Ile
ml tit0h * -Pulturisetcxequiis, fsaH
lodevole r „ ’ e !a quarta funerale ai Parrochi dovuta anche p,r
accblh lcUtie dt CitUl- Ubi alicuius <lein Confratris vel Consonfris
SSmaelVIn^^ ratP°SlfUS CC?le®,ae matlicis itlstJ Persolvit in ecclesia
Sodales nf • ^aC ^mnta s,bi quaesivit funerum emolumenta; at demum
dumtaxat Coafratemitatis hac ratione iacturam inferri, quartam
hac v!m l,tl,nentoruin Pro funeribus quatitor Coni ratrum. qui anno 1829
vc!icmenter Urmf’ Parocbo s°b'cre nisi sunt. Confr.itrum conatibus
etiam \lnio rUn5 Uini Praepositu»,- tum reliqui Parochi, Tunc annuente
runt P,s^ Scnbdfs ad hunc Sacrum < )rdinero confugiendum putu-
suam^pronun !'°^S P55* 'Ulornuttione et voto rogatus pro Parochis sententiam
inquirere (inu<J U ^ ' t rijm ad exortam controversiam dirimendam illud
iuribuSj ius ,Ulru.m ^ icarius Apqfitolicus, qui episcopalibus iniebatu r
**** potius ven'-lmi *h|H^ et funerandi concesserit ecclesiae SS. Trinitatis,
cadavera post'^ s°. un* tT|buerit Sodalibus Sacrorum Stigmatum, ut eorum
publica coemet . r’tus *n sepulcris Go nfraterni tatis potius, quam in
dem Sepelien pCrtl fVC* 'n parocb'ab sepultura tumulo traderentur. Ius qui*
Eteni^ SothU t^n, mCnUUli im[xrtitum luisse acriter inficiantur Parochi.
l^ir„ ,, y C',‘ nulla imis tumulandi vel funerandi hieta mentione, illud
* stollco postulasse constat, ut sibi facultatem indulgeret
3oS
C uria Romana
d* convenire in sepolcri conclave ecclesiae SS . Trinitatis subiectum P •
consonum prodiit rescriptum, ac venia tributa est di converti re U ' rt’C,hui
suddetto in due sepolcri soltando per i defonti 1 'rutelli e Sardie IV, ^tterrana
a veritate alienum existimant Paroclii, Vicarium Apostolicum eecKh^
buere voluisse ius tumulandi, ut Parochorum iura sarta tecta a nem- **
verit. At Coni ra tres sustinent, se illud a Vicario Apostolico rq»Le JZ
ut eadem ecclesia frueretur jure tumulandi, non quidem pro omnibus 2
pro Sodalibus ibidem sepulturam sibi eligentibus. Quod Sanfc persD *
el.c. autumant, si v,s ac ratio decreti perpendatur: ea enim sub le Jvicari!
Apostolicus privilegium sepulturae Confratribus impertitus est, ut iidl
quartam funeralem Parocho defuncti solverent. Quartam autem persolv
nequit ecclesia, quae non polleat iure sepeliendi seu funerandi, cum ouam
funeralis sit portio quaedam emolumentorum, quae occasione funeris obvt-
nmnt ecclesiae tumulanti seu exponenti: Benedictus XIII, const. Romam
Ponnfex, S.C. m Asculana , 29 augusti 1733. 2 Igitur st Vicarius Apostolicus
quartam dumtaxat emolumentorum partem Parochis incolumem voluit si
reliqua emolumenta non ad Parochum, sed ad ecclesiam SS. Trinitatis perti-
nere edixit, certum exinde exploratumque est, eamdem Confratrum ecclesiam
dubia^6 1Cn<il Ct funerandl £auderc' Erit nunc Emorum Patrum definire
I . An ecclesia Societatis Sacrorum Stigmatum Philoptrani gaudeat iure
sepeliendi seu funerandi pro Confratribus et Consororibus sepulturam ibidem
sibi eligentibus m casu? Et quatenus affirmative:
1* L^Juai functum emolumenta spectent ad eamdem ecclesiam in casu ‘f
UiT' M*' CtC‘ resP°mIit 0(1 f- Affirmative .
suetudinis Jrnnatloet excepta quarta pro Parochi defundi ad formam con-
[Thesaurus Resolutionum, tom. 90, p. 277-285].
4034.
■ C* Lucana, 14 maii 1831.
rari a ^m^di s pensa t io ^aretf H lS3°'3 Cum VCI*° “d 2'
Die fifr e aretur, nunc eadem causa iterum proponitur.
rriiesiimw u ? ■ ^ } ' tu ct “• Affirmative.
L i nesaurus Resolutionum, tom. ()I, p. ^
4°35. 1
S. C. C.. Rcatinn ct N ursi na, ,4 maii ,831.
Clericus Bemardirm* * *
cum tribus circiter abhinc Imm i im' »* °Ppido Ali>ancti Heatinac Diocces^
na convulsionibus affici coepit m'" Retutmo Scminario studiis °Peram ^
P 1 U morbum comitialem contraxisse putare ti ■
1 Cf. X.
1 Cf. N,
■ Cf. x.
284.
340'*
4040
s. C. Concilii
- — 309
At postquam in Seminarium Nursinae Civitatis se contulit, ita convaluit
ut a mense ianuario anni 1S30 in eundem morbum vix incidisse videatur'
Cumque vigesimum secundum iam exegerit aetatis annum, dispensationem
ab irregularitate, quatenus opus sit, enixis precibus efflagitat, ut Sacris valeat
initiari Ordinibus. . 1 vj
Reatis non minus, quam Nursiae Episcopus pluribus prosequuntur 1 .r
dibus Clericum Oratorem, emsque commendant integritatem morum atque
etiam studium in sacris addiscendis disciplinis, adeo ut Nursinus \n
regimini Seminani eum praeficere non dubitaverit. Quod vero pertinet
ad morbum, haec refert Episcopus Reatinus: « Cum Orator in Seminario
moraretur, quater vel quinquies in ultimo domicilii sui anno tali fuit affe-
ctus morbo, quem convulsiones appellant, ira ut extra sensus per quadrantem
circiter maneret, coque currente ululatus, salivam ex ore spumantem et
subobscurum in vultu colorem emitteret. Professores physici vocati eum in
sc re\ ersum inveniebant, nihil que eorum, quae acciderant, recordantem
Qui Iuli anum noverant, praesentes que accessibus morbi aderant convul-
siones supradictas epilepticas iudicant. A biennio autem, ex quo Clericus
Juliani in Seminario Nursino moratur, de vicissitudinibus morbi huius
ignarus sum ... Nursinus autem Episcopus eundem Clericum a convulsioni-
bus convaluisse narrat: « Abhinc fere duobus annis, quibus Orator in hoc
meo Seminario versatur, per duas tantum vices, et quidem noctu, leves
quasdam convulsiones passus est, quas a primis diebus mensis ianuarii
praetenti anni 1830 amplius expertus non est. Et physicus Professor medio
iu ramento asserit, ab aliis causis, nimirum ab indigestione potius, quam ab
epilepsia praedictos motus emanasse, easque contractiones non esse Orato-
rem m posterum vexaturas, prudenter ipse sperat». Quamobrem uterque
■piscopus censet Oratorem dignum esse gratia, quam instanter petit, prac-
\,a 4 !Sptns,atlonc irregularitate ex epileptico morbo proveniente, si motus
Quaeri tu™18 ^Uandotpic cxPcrti ex dicta causa originem fortasse habuerint.
J:p et Quomodo precibus sit annuendum in casu ?
du< >e,pC' Sftcra, ete, respondit: Pro gratia dispensationis ab irregularitate,
firJ m>t <U,fe l)r">f!ntlo,um cui Subdiaconatttm in morbum non inciderit, et
ffem ef < Un CO)uhflone p>'o susceptione reliquorum Ordinum , citra dispensatio-
USiriu rsRtiis, arbitrio et conscientia Episcopi Reatini, facto verbo cum
[Liber i~.^ Decretorum, p. 307J.
4036.
S. C. C„ Suessana, 30 iul., 27 nug, 1831.
p
Suessae^ ll- rU U cu* adhaeret ecclesia a S. Iacobo nuncupata,
quibus eL*.etUsCls tenriPoribu$ suo acre fundaverunt plurcs familiae, ex
Ex liis nUac e*us 6‘uld<-‘nt patronatu familiae di Trauso c di Paolo.
ernatim a conpatronis singulis bienniis eligitur Hospitii Magister,
3io
(Utria Romana
ere
e
qui expleto biennio rationem gestae ad ministra donis Syndie
cogitur ex Statutis anno 1776 conditis. Huius legis custodiam iin
coeperunt nuperrimi Ad ministratores, quo factum est ut N.VolJ c!!**11
qui Magistri munere pluribus functus est bienniis, & proprios
usus Hospitii reditus, eiusdcmque evaserit debitor in ducatis 'moo m- i
heredes extterunt cius filii, quos inter Antonius et Iacobus. His in
.1 radma reducibus staum paternum innotuit debitum; at cum fr«
fanulia sint gravati inopia premantur, ac militari, qua donati sunt «2
v,tam traducere adigantur: preces huic Sacro Ordini porrexerunt,' ac d 2
condonationem expostularunt. 8010
Episcopus pro informatione ct voto rogatus retulit, annuas Hosnidi
vires pertingere ail ducata 500, expensas vero ad ducata 400. Cum debiL
contractum sit ex male gesta Nicolai di Baolo administratione, cuncti eiuj
hi redes pro viribus hereditatis damnum pio loco illatum rependere tenentur
Verum gravis profecto obligati paupertas legitimam suppeditat debiti con-'
rUSam' Crpe.nf^e t’uotlue dignentur EE. PP„ utrum Oratoribus
Mntummodo, quos gravi laborare inopia ex Episcopi relatione perspicue
V7 ‘ 'V T ",n|> rI!l" '■ ■' condonatio, vel etiam ad reliquos fructuum
adminbt T* Videant etiam, an ad rectam JZ
an^T-7* S,t HosPini Magistro inculcanda observantia Statutorum
SUPCf r£atlomim redditione. Imo cum in Hospitii fundatione ali -
nater e v t™ !ton. *“*!?*» et,am Episcopo redituum rationem exhibendam esst
patet ex I ndcntma Sjnodo, Sess. 22, cap. 9, de re f. Dubia sunt:
in casti?*' * ^uomo^° suPpl^andttm S Sirio pro condonatione f avore Oratorum
r 4„'i/ c°ndonatw sit concedenda a/ns Hospitii debitoribus in casti?
n ■ 1 ^ 0SPl(d teneatur reddere rationem administrationis in casu ?
Oie 30 tulu 1831: Non proposita.
scobo facMl!!!/tLf- /'^/ ^rC.m ’ etc' respondit ad r. Affirmative , impertita Ep-
Ad 2 Ne»athv n^€m 1 tuxta vires Oratorum, auditis reliquis compatronis.
ad praacr^mCmuim Tri?" #“ 'J1 * *'!!"10'""1' ct Episcopus utatur iurc m
[Thesaurus tf ' * de <f
m' t0m* QI , p. 219-222, 224].
S* C. C., P/af/en., 28 ian. 1832.
Hodiernus Platiensis Fnkcnm,» w , c-
adeoinutriusquegeiribus^a^co^ iT0* Apnl* ** B*"*# “ «
ipsius morbi vi neoueat n.n * laborat, ut prae summa et assi
sanctu Missae Sacrificio i-, on^t TCtus cons^tere. Quapropter a Sa<
DAo \ ostro obtulit p*c£ S“t sup^S
nstici ministerii fructu Cni ' ut’ lit> ne diutius spirituali W*6
altare celebrare Humsmodi- pottSaS»^ SM>‘ scdcnti
lUl" supremo Pontificis iussu ad b*
S* Z1 r*
'v LdQUCtlll
3i 1
s. Ordinem delata est, ut ea de re, quid EE, VV. senserint, palam eom
periatur.
Ha iamdudum disciplina invaluit, ut corpore vitiati tamquam irregulares
ab altaris ministerio repellantur, si nec secure propter debilitatem, nec sine
scandalo propter deformitatem sacra munia obire queant: cap. Presbyterum 1
decleric. aegrot., et cap. T hornas, de corp. vitia!. Porro S. Congregatio super
ea, quae modo occurrit, irregularitatis specie dispensationem denegandum
censuit in Carpen., 24 novembris 1827 inter supplices libellos relata Sacer-
doti Gelasio Pio, qui fracti cruris amputationi obnoxius facultatem petierat
celebrandi Missam in sella eo artificio confecta, ut suis stare pedibus vide-
retur. Verum illud praecipua animadversione dignum perspicitur, rem in
casu esse de Episcopo, qui prae nicteris simplicibus Presbyteris tanto ratione
Ordinis effulget gradu dignitatis, ut veluti in specula constitutus superinten-
dat et custodiat populum. Huic autem christiani populi custodiae maxime
conducit, ut ipse populus ad eos potissimum spiritualis alimoniae fructus
communicet, qui ab Eucharistico Pastoris Sacrificio in totum gregem quo-
tidie derivantur. Quapropter, ubi pro Missae celebratione agitur de irre-
gularitatis dispensatione alicui Episcopo cx defectu corporis concedenda
v,J,,„r sane evidens adesse Ecclesiae utilitas. Cae.erum, quod propit'
spectat petitum ab Episcopo Platicnst indultum, ut Missam sedendo litare
valeat, id per Summum Pontificem concedi posse spectabilioribus Ecclesia-
sticis et Episcopis sanctitate conspicuis, docet haec S. Congregatio in Sarsi-
naten., 21 apri lis 1792.' Denique \el alies sanctoris vitae Pontifices prae-
narratis exemplis erga Episcopos inhaesisse refert Eencd. XIV in ep. ad
Apost .licum Caeremoniarum Magistrum Reali. 2 Erit igitur dubium:
Att, ct quomodo sit consulendum S Sirio pro dispensatione ab irregularitate
tn casu? , r BHMHH
lAc, eti. Sacra, etc. respondit: Affirmative in privato sacello tantum, et
i‘ nf a sella ad usum Sacrificii affabre elaborata , per Breve.
[ hesaurus Resolutionum* tum, 9 z, p* 36-
4038.
S. C. C„, Imolen 14. apr. 1832.
un,^"- Ce rc hi ari Imolensis filium habet Bartholomaeum nomine
nirin e tn"1I1*:a annos natum, qui studiorum curriculo in Dioecesano Senii-
t( ^ ^ lmc t\is , se vel a prima pueritia in sortem Domini divinitus vocari
r* lc l‘inun • nti in supplici libello exponitur, ehbc la disgrazia t It
%U[{ T 11 n Aijetto dt pronanda in causa di avere Vitgola divisa, otide la
„„ ... (1 n,Kl°tii non ('• schietta , ma nasale , a modo perii di essere inteso std
Ji ,tu ' at>ma tm poeo di abitudine con liti , come costa dai ccrtincati
‘C t. tori, itaque Ioacliim genitor, dum se novem masculorum
1 Cf. N.
1 Cf. \\
3S79.
445 ■
Curta Romana
prole oneratum refert, humillime flagitat, ut ab eiusmodll T*T
MoVlCd dispensatio filio suo ad Sacros Ordines susciniVnH^ aP«-
Oratoris precibus ad Ordinarium pro informant ££“*»•
Vicanus Generalis Imolcnsis haec ad rem rescripsit: « BarrtJi * remis
cunn verba omnia sufficienter proferre valet, ita tamen ut fl^CUs Ctr*
Ipsi f:umiiares fucre* quive ignorant, quae recitet, nullo fer- „■ I' nUn^
possint, quae pronuntiat verba, sed vocis tantum sonum audinn/n*^
supradictus Clcncus balbutiens notabiliter censendus est jw r“' * Veri*
manus m hac Ecclesia CathedraU, quum experimentum snor v? Gaere®°*
sum peregerit, aperte mihi fassus est, che il pretiudizio o^anf
tezza e chiarezza di pronuntia, di cui e affetto il Sta ?' U' * °
mger™ <r^r<mone nel pofioh, ma non notabile, zftiimonZ'’ [ 7*
menta administranda, nec ad iuventutem erudiendam nec ad »|; |J SPJ“
rem' aude"'rnUm “lebrati“““> «ptum fumXit
remu,^ oLfdTraW ' «ST? *****
Oratorem irreeulariri.rk vi™, i i •' • ' ploratls Doc'°™>' sento*
utrum petita < i,l !„ 1 ■ obstnng. censeant, illud decernant oportet,
dem animadvertendumPeT sTram^c e"*12’ ^ POtiUS deneP'"k Ec-
quam ad Ordines ’ j banc Congregationem facilius promoto,
Comen., b miii ime i •°'r" ° 1 lsPcnsat‘oncm tribuere consuevisse, ut in
An 'sit ZmSZt 1"/,'™"Md2+ maii 1823, » etc. Dubium est:
Die ete Sarr mo pro <!'f>rl>S(itionc ab irregularitate in cdsiit
m,’, . , ‘ „ ' etc- resP°ndit: tiegative.
Hbesaurus Resolutionum, tom. 92, p. x7S-,78].
4039.
ortucn . et Centumcellarum , 23 iun. 1832.
cocaesanensi e _ ,1 ■ ■
Jialdini, qui vilctnd n' ne^1S?°pUS cr Lateranensis Canonicus Anton
m. ibidem in C“tumcellas anno .829 se cornu
S. Mariae, et ab Domin* Sl .1S Apostolici, nimirum intra fines Parocc
df refectus, insanabili ecck'?i:lc P:,n;t;ho extremis Sacramt
dic quadragesimo, ex uuo ■ roorbo correptus occubuit, ne elapso qui®
controversia de funeris t i « ^cntumced*s moraretur. Acerrima stati
lum ct Parochum S. Mariae oht™ ^ ‘nter Cathcdra,is Ecclesiae Capit
cliicpiscopi herede fiduciari ac postulante interea dcmomii h
exequiales ritus, quam c i(]-lv’/ *PlscoPahs Curiae decretum prodiit. utta
digniori, peragerentur, id in Gathedrali Ecclesia. tamqw
^ c 11 lt Parochus S. Mariae, et licet sen
1 cr. \
1 cr \
37\n
V)Hq
S. (1 . Concilii
iterumque a Capitulo vocatus, renuit tamen associationi cadaveris interesse
atque ab ciusmodi sententia ad hunc S. Ordinem rite aotvll.vd n ’
Emo ac Rmo Centumcellarum Episcopo litcrae de more darac sum ^
omma referret, quae ad rem maxime prodessent. Porro Emus ac Rri.ui \„ri
stes rescripsit: . Rapones omnes, ob quas Episcopus Eercnsis Pro-Vieariui
Generalis sententiam tulit favore Capituli, in eadem sententia explicarer
Ea nulli sane ,usta esse v, dentur cum Episcopi, ai extra suam EccS
CathedraJem decedant, m dignton ecclesia condendi sint: dignior autem
Civitate Centumcellarum nunc profecto est Ecclesia Cathcdralis De hoc
tamen hE. V V , mdicabunt «.
Ea est communis Doctorum et Canonistarum sententia, ut exteri cui
alicubi aut quasi.dom.nl, um acquisierint, aut simplex habeant hospitium
nec sepulturam ante obirem elegerint, nec gentilitium adsit eorumdem scpU-
cram, debeant in 1 arocluali tumulari ecclesia, cuius iurisdictioni subfecti
decesserunt Hisce perspectis rationum momentis, quum nemini ignotum
sit, cl. mc. Arclueptscopum Baldim a Parocho S. Mariae extrema suscepisse
Sacramenta, atque intra eiusdem Paroecialis ecclesiae Centumcellis uti
nullo Ruebatur maiorum sepulcro, absque sepulturae electione obiisse-
propugnat Paroch. Defensor, dubitari nullo modo posse, quin defutti
1 ius cadaver ex parochiali m primis iurc ad memoraram ecclesiam S Ma-
m CathCdrale TemplUm P™ *»«" « sepultura deferri
Z \W Ut jCn,'Cntiam EpisC°Palis Curiac «nseat omnino infirman-
ip^ZTt °CC,ae PUtat CIUidc'Uam obesse ™P>-imam
IW r P d‘L’mta“m’. «P» BaW™us praefulgebat. Si qui enim sunt
tw_ 2 ' q .eXIS1t,mant' episcopum extra propriae Dioecesis fines morien-
onced t P? K pUm m Ca1thedrali EccIesia> tamquam digniori: id quidem
actu n lr0ch,uPftronus de tantummodo Episcopis sustineri posse, qui
Eoisconiq i^SUU ■ a,ea.?t actU<lue. Lirisdictionem exerceant, non autem de
tuetur etiam^ nt!1 anb.us’ quos inter erat Archiepiscopus Baldinius. Idem
siac q \i cx privilegio, quod apostolicis literis s. m. Pii VII eidem cccle-
che non r7/!/?,aC °natymjest- ncntpe: Tutti t forastieri di qualunquc condizione ,
cilio shpitJm0 C°n n innora quaranta giorni atqui sta io particolare domi -
siastiai ,,)!» -1”° ^ antmin^trazione de'Sagramenti% esequie e sepollura ecde-
Rioccsann 1 r ** S<* }[[atrice d/ $ ■ ^ ^arui a tenore di quanto e stabilito nel Sinodo
priums m T°C ^ ■vrt pidvdc£*urrb a’t Parochi Defensor, per motum pro-
Pro iis taiuii COn,S , * ;lnno 1S25 fuisse eidem ecclesiae matrici imminutum
della /llm.C/^CriS’ C^l€ ^aiiro ^ giro di quaranta giorni muoiano sotto la
alia Parrorrlda rhe prittui m vigore dei citato Breve trano r i servati
•psum ccc! -C ‘ ^ AI arta, sed hac ipsa expressa exceptione privilegium
Praesertim amb' * ^blr*ae suPcr caeteranim Paroeciarum finibus, ct in suo
i ure paroch*IT|' ItU s:trtum tectumque mansisse non dubitat. Igitur tum cx
cl, nicm .vi-' L'UITl *X privilegio, concludit Parochi Defensor, cadaver
quam ad Cmh^f1^ ad Parochialem ecclesiam S. Mariae potius,
hinc Curiic pC* ra Cm* pr° kmere ct tum ulatione asportari debuisse; atque
P^tet n0n J71()^lsc,JP*d*s sententiam ita infirmandam suadet, ut locum esse
o emohimcntorum funeris restitutioni, sed ipsius etiam exhu-
3*4
( 'in Ia Romana
mutioni cadaveris, Ad humanitatem iiutcm pertinet ut sil / ’
emolumentis, cui debentur, defunctorum ossa, quanto minms ct
vexentur, ut eruitur ex S. C. resolutione in Tudertina a i,,m Cn P°s'
Ariminen., iS decembris 1824. 2 * I/-2> et in
Capituli Catheti ral is Patronus perbrevem detulit rationum Summ
quibus pollicitus est, se fusiorem clientis sui defensionem cdund '
Quare proponuntur dubia; iturum,
I. An sentenha Curiae Episcopalis sit confirmanda , vel infirmanda tn cusu?
Lt quatenus affirmative ad secundam partem:
II. An, ct quomodo sit locus restitutioni emolumentorum funeris et exhttma
tiorn cadaveris tn casu ? J exmma-
Die. etc. Sacra, et c . respondit adi. Negative ad prinum partem, affimari,
ad secundam , ct amplius. ' cWmatllt
Ad II, A ffirmative in omnibus , et ad mentem. Mens est , „/ exhumatio et
translatio fiat nocturno tempore , prhatim omnino et sine luminibus
[ hesaurus Resolutionum, tom. 92, p. 244-^53]
4040.
S. C. c., Nanneten., 21 iul. 1832.
XTCtCnsiS in Gallia *“PPlic«n SSmo DiSo Nostro porrexit
DioeeesiL^ • It»s^ab altaris ministerio quemdam Presbyterum G . suae
abhim -mn ^lC UUlm uratum> iamdutium prohibuisse, quod duobus fert
comitiali nr n°n i"100 ° nervorum contractione et capitis vertigine, sed
adhihitr& '^.LL m°rbo laborare videtur. Cum vero idem Presbyter
c 'S-mt mencf» X , l US t<lntum va^tudims fructum perceperit, ut iam plure
nt menses, ex quo nunm.am amni;.„ : « r. . / . ’ r
liumil!
* r ' fli
Sacrum in sicrixriT a®®ress‘oncs Passus est ante Missam, ct una \
*• Nunquam ****** «d minu, violem,
istas aggressiones semoer Dr f ttonls.;NI,ssau cecidit; 3. Presby ter G. asseri
existcre inter casum etsieS^”4 Ai***' sacPuls unius horae intervaU»
4- Medicus arbitratur ' ct sc quandoque malo occurnss
sed potius defectionem cordi ^ CS3e malum caducum sa,tem
mali caduci si ma. Uu n* in n ,.nerVMrum agitationes, variaque eiuimcr,
dum tot, annum km el nm1 a"nosciti 5; obscn,ir
tus p i e , ( Se a tempore, quo ultimas aggressionesae8
delatis, Lpiseopus iterum enixe postulavit, ut praevia ilispensaa011
1 Ct X. ruj-f .
* C f. N vjijq.
S. C. Ctmr.il ii
— J*5
ali irregularitate, sibi facultas tribuatur, qua possit pro sua prudentia Sacer
doti G. Missae celebrationem permittere, assistente tamen alio Presbvten*
ct dummodo de valetudine etiam meliori constet. Quaeritur- ' ' '*
Ati, ri quomodo sil consulendum SSmo pro dispensatione ah irregularitate
m casu? 5
Dte, etc. Sacrat etc. respondit: Pro gratia dispensationis et rehahilitationis
arbitria ct conscientia , et iuxta votum Episcopi , facto verbo cum SSmo 1
[Liber 175 Decretorum, p. 491].
4041.
S. C. C., Aturen., 24 sept. 1832.
Refert Episcopus Aturensis, loannem F. pluribus abhinc annis Parochum
ad S. Libonum in sua Dioecesi sontico seu comitiali morbo corripi non stato
tempore, sed sex, octo, vel decem circiter vicibus per annum Cum vero
Parochus iste, subdit Episcopus, dilectus sit Deo et hominibus, cuius m«no-
na in benedictione est apud suos parochianos, cum ordinarie de invasione
— 1 r . , , . , 1 a sacrarium repetere
poss.t, SI m altari sit constitutus, cum post quadrantem communiter ani-
mos suos rcassumat, cum inde nullum oriatur fidelibus scandalum, utpote
qui eum maximo prosequuntur affectu et singulari veneratione; cum Vica-
nus Missae possit mtcresse et illi occurrere, si opus sit, et multo tempore
a orare possit, ut bonus Christi miles; cum denique multo pauciores sint
acerdotes, quam necessarii forent saluti animarum: postulat Episcopus,
„ lsPensftUr cum dicto Parocho ab ista irregularitate, et absolvatur a
censu ns, S1 duas incurrerit. Quaeritur;
iw casu? 9^^,,lodo sit < ousufendum SSmo pro dispensat tone ab irregularitate
, j (/l ■ ! espondit : Consulendum SSmo pro dispensatione . dum-
7. c.eHrel ™m assistentia alterius Sacerdotis.
tuber 175 Decretorum, p. 606].
4042.
S. C. C.} 1'anen 26 ian. 1833.
pan, *rcnys testamentariis tabulis conditis anno 1702 Ludo vicus Braccius
le caS(. ’ f ■'Hncut nobilitate, « lascio alia Confratern ita di S. Rocco tutte
^pitale Nicola Latini... con due campi... con quest
leMes;.C^ <)Tl^ratcrnita debba formarci due ('appelle con far celebrare
e per £ *n cbicsa di S. Rocco alFaltarc dclla Beatissima Vergine Maria,
perpt.tUo Possa nominare i figli, fratelli e nipoti di essi Confrati in
rdinaria igitur auctoritate ad iuris normam constitutae binae
31 6
Curta Romana
CapclUiniae sempcr delatae sunt cx Sodalitii nominauoneymdnTj^T'
subicnt dc ipsis quaestio. Verum re publica universa misere in '*“*
discnmcn deducta, saeculo superiori excuntc una cum cactmsV?,"’'”
bus Societas etiam S. Rochi cxtincta est, quin tamen detrimenti «i *
binae Capellamae passae sint. Pontificio deinde Princimtu r, . 1 'dl"*
bus Mathiac Partii Parochi Fanensis ad S. loannis accedenteTomH'
Sedis consensu Episcopus umvit bonis Paroeciae S. loannis hnm, f
suppressis Confraternitatibus Boni lesu et S. Rocbi “m ^
anno 1824 mortuo altero ex Capellanis, censuit Aloysius iTracc
testatoris pronepos, ms praesentandi Capellanum sibi obvenisse am\
extinctae Sodalitati datum fuerat, et in Episcopali Curia Clericum
Masernm nominavit, moribus ac vitae ipsi S£S%
.8a?cauTaTdChunc s' n T™ p?p0si,a' iam ** a die ifiaepnd
rrisit raonuincn,a- c°ntendit p-“-^
adscisccndi ex JL? dc1CSSe> et Praesentationis iure pollebant, et
legc ad Capellanias essent, quia suae Paroeciae
ipsi iam tcsMm - ^ * 11 ..0IUS ?a addixerat Summus Pontifex, quai
rint assivnata CIJ*° rc Icta* beet deinceps in Capellaniarum censum fue-
Eoties u^’ nldhUC tS^en ad Patr*m°nium autumat Sodalitii spectate,
enim ludov' raccius apellanias suo robore perstare arbitratur, X001
renmV non v!^i*feStamCi1I0 expresse iussisse* ut Capellaniae constitue-
nem Draedic J"r° ld rel‘quisse voluntati Sodalium, Et circa uri*
S Rochi un'*mam*ii^ vcrdt: bteris apostolieis bona tantum Sodalitii
,?'rci“; aSt d"s Capellaniarum non crar intr.
possidere OunH*- *-S’ 3 md est fn*ni iuspatronatus, aliud bona Beneficii
Capellaniarum s,..a^nei1 cx Sacn uius Ordinis decreto unio illa bonorum
sibi tamauiin JC1.,CIP” a Slt> postulat Parochus, ut ius praesentationis
tempta, qui uti
libera cius collatio in r ^ C^CU n°minatio Iurc legitimo adtributa fuerat.
S. C. in Tiburtina ->(\ piscoPum Di occes anum transferatur, uri declaravit
X. An ct quomodo mnUan“ 1 Unde discutienda videntur dubia!
Paroeciae S. loannis l 1 unione bonorum Capc/ianiarum Bracci fm(>o
IT 4.1 , 1 asu. I.t quatenus necati ve-
™e’ eti SarraZT. TspoldTlTl^X C(feU™iarttm Bracci * ^
f‘l II. Affirmative ad Episcop,’» S V' ]
[ rhesaurus Resolutionum, tom. 93 , +_M]. I
‘V C. Concilii
317
4043.
S. C. C., ForoJivien., 26 ian. 1 833.
Queruntur Fratres Minores Observantes Forolivicnsis Coenobii ad
Vallem Vindem, Canonicum Camerarium Ecclesiae Cathedralis contendere
llt illorum cadavera, quae ve! m maiorum sepulcro, vel ex sepulturae el -c ’
tione sunt in ipsorum ecclesia condenda, ad eam non deferantur, nisi prius'
elatis in I arochialem Cathedralem Ecclesiam , funebria ibidem i usta iisdem
persolvantur. Ecclesiasticis de ea re praescriptionibus atque huius etiam
S; Congregationis decretis sua ,ura tuentur Oratores, eaque ut immota sibi
vindicentur, vehementer efflagitant. Verum post latas iam inde ab anno 1S10
de coemeteriis leges eam invaluisse consuetudinem asserit Canonicus Came
ranus, ut antequam defuncti ad coemeteria efferantur, Parochi iure potiantur
f- **??» han™ scmPre fato e fano il trasporto de’ cadaveri trima alie
toro cfuese parrocchtah per le esequie e funerali , consuetudine mai interrotta
per tempo di anni 22, ma anzi canonizzaia dalla Sac. Consulta ftno dal-
IIaec» <luac CaPltult etiam sententia est, arridet et Vicario Apo-
Sed Mi nomae succlamant suum ius certo consistere ex pluribus huiusce
5. Congregationis decretis, quibus cautum fuit, funus semper in ea ecclesia
peragendum esse, ubi familiae sepulcrum extat, aut ubi se quis sepeliri ele-
gent: ac proinde mortuum esse recta efferendum ab domo in templum, ubi
US CSt’ <1U? ,debeat priuS asportari ad Psrochialcm, ut ito eius fiat
xpoMUo usque ad horam sepulturae. Ita sane censuit S. C. in Lucana,
1W in GmaUs Castellanae , 2S ianuarii 1764, - lura quidem
ISr?8^ reliquit lex anni iSi2, salvaque enunciavit
suili mtftli j Parroccftah * c^e SOnO o dt stabilimento 0 di legitima consuetudine ,
CoJ' C<le (>nunfmte provvidctize non intendesi f at ta a i cum innovazione.
iura hh f01 POrtr0 consuutu^iuem a Canonico Camerario invocatam ad sua
dcckbJk C nda lu ,,t;itluam vim habcie inclamant Minoritae freti SS. CC.
rium rol, m\ l^UaC nuda ^;lhita ratione consuetudinum huiusmodi contra-
' * "i1. ^ ’ Ut ’11 Sabnu>n-' 29 hin u ari i 1735, 3 et S. R. C.,
I 4 1 * decembns 1O79. 1 Hisce praenotatis proponuntur dubia:
dnt ad eam tomulanda m ecclesia Minoiitarum ad Vallem Viridem
tenus afli muiti y* ^ramt^c deferenda, ibtque funus peragendum in casu? Et qua-
casu? C* ^UU> < >n,,lumen!a /uneris pertineant ad memoratam ecclesiam in
l )$£ frif O
sU // 'tfn'1' rlt ' >csP0lldil ad 1. Affirmative in omnibus.
1 riu- . ' ’ in omnibus, dempta portione canonica pro Parocho .
L hesaurus Resolutionum, tom. 93 , p. i4-30j .
JS J ^3«. I
1
3tS
Cuna Romana
4044.
' * 8 S. C. C., Reatina, 26 ian. 1833.
Gaspar Britius a Monte Leone Reatinae Dioeceseo» prima iam ;„v
I onsura a suo Antistite, atque inde inter alumnos t onj-reeation s S
centu a I aulo Romae cooptatus, minores ibidem et sacms
suscepit, patrimonio fultu* a parente sibi in Reatino aero adsum-itTt ""
aliquot in lectissima illa Familia vixit Britius, eam tamen deinwps d«r7
ea juventuti suffragio Municipun, alctus est.
quinque in patra perfunctus Britius ad Archiprcsbyteratum Montis Boni
in Sabinensi Dioecesi assequendum aleam examinis subiit, factoque felirir,
SUO periculo. Pastor viduatae illi ecclesiae datus est, atque per anostfa
mius »»««*?«£
I lt ,mo Cardinali Episcopo Sabinensi officio Vicarii Foranei. Cum vira
deserendae m eum finem Reatinae Dioecesis facultatem postulasse! ab v*.
r;[robfi1PS70tiS Brin\quU et " SUa ***** *4i Paroeciae £
rat, msi obhrmato animo obstitisset. ™
' YT Antistitis repulsa neutiquam fractus Britius neWmsertka ii asm
JT %TXh-,e Ma ""'SS‘0,‘e di Mmle C"orh< e *
cesi nrUiir-i, ^ a ^7*^ n postohea della Parrocchta di Monte Buorn, e Dioe-
t in «i p SUO ‘SCCf c **** il ***»# del 1 '”<*"■ Oratore, ac ad dela-
ad s‘ hi,i!c fTe”" mhl! I,acs,.tans properavit. Graves de ea re querelas
goiscooue r.i',lnCnl epi^C0?.al‘Um iurium assertorem et vindicem attulit
Antistitis placito “abbcsacrH u ri" n " "" l>ioecesi,J' Postulat, c qua absque
p - 1 „ s,Rn *uris praescripto vetabatur.
Britiiim nm mUS ^”ar<^ ‘ ^'P’SC0Plls Sabinensi". pro Mitn rogatus laudibus
Pruni! itor 'r? r,csP<,nt^t:< iudichim se cxpcctarc Sacri huhisce Ordinis.
ordinasione fu, *** ^alMncnsis edisserit: AI Sacerdote Brizi uell a su-
pra u^tat/vel^^T' ' fT tit0hi simPlicitcr- 110,1 <iisfK‘nsanu
over ahm t i tofo ii di lui Ar!r — SUac r),(K;ccsis» dal che m sk”m' ; "
« ha domttdmo ima volta ildtZf per ™s/rin£erh a ™ fodere m Dtocest;t
per ohblfoo akuno II u, i i . *esso' cwMc per mera river enza, m f*
Porro etiam ex simplici xr,*!"11 “ reS*nt Prilius ad sua iura vindicanda.
Leonis explendum est \ ,88*^ kjpto, quod per judiniagistrum M#**
Beneficio donatus r ' ^Cm rcsidentiae sibi injectam negat. Nullo enim
aceen^ndum TJ& **** obstringatur, se potat ii. Clericis
inconsulto, possunt a Dioecesi” 1™^ *' l,lKT;; pr° luhi“> EPisc0P0
bteris ad Arebipasbvteratum ' \illmis T’ “
Iam vero plura oecum itx*. * ,,ntls ilom adscitus sit.
Reatinus Antistes Britium sua >ura tuetur Episcopus. PriraoeiuW
boc ipso ad Ordines n-Im,, cnim sacra Tonsura cooptavit, cuniqu
officia in Ecclesia obeunda add lltui t,ivino mancipatum ad cleric*^
qnis nuncupatur, Sfc&fe*" «em Tonsura et O**
-cciesiac constituitur. Viguit autem vel a pn
mis temporibus disciplina, ut Clericus Episcopo, a quo Ordinibus initiatus
erat, per omnia subessct, ciusque Ecclesiae ministerio, cui in Ordinatinn
adseriptus fuisset, perpetuo iurc devinctus haberetur, quare Clericos di!
stricte prohiberi, nc invito Episcppo, alio secedant. Id sane et in Conrilk
Homano comprobatum est, tk 6, cap. 6, atque ab hac S. C. sancitum in
Amentia, 8 mau 1756. Animadvertit etiam Episcopus, cx suscepti instituti
& ) a 1 aul° dimissione desiit in Britio caussa, quae illum ab sui
Episcopi potestate exemerat. Quae cum ita sint, confidit Reatinus Eoisco
pus, decernendum esse dc Sacerdote Britio: parendum esse Episcopo revo'
canu suum subditum, licet Paroeciam alibi assequutum, ut m Nttrerfon
5 septembris 1818. 2 Decernant idcirco: ’
An, et quomodo Sacerdos Gaspar Br isi rogi possit, ut m Dioecesin, Reatinum
revertatur m casu ?
Die, ete . Sacra , etc. respondit: Affirmative, dummodo de congrua eidem
ah Episcopo provideatur , ®
[Thesaurus Resolutionum, tom. 9^, p. 28-35].
4045.
s. C. C., Terracinen Privernen. ei Aibanen., 20 ian. 1833.
Erasinus De Angelis ex Arce Gurga Privernatis Dioecesis, patriam, ubi
lundis ijuibusdam rusticis ct Urbanis potitur, deseruit anno 1809, ut suam
alibi operam chirurgicae arti commodaret. Ilinc Tuscaniae degens, oi. 9 de-
cembris anno 1820 filio auctus est, cui nomen Angeli. Albanum deinde
cum familia et filio Angelo commigravit Erasinus anno 1823 ad suum ibi
munus gerendum a reipublicae Pracsidibus adscitus. Angelus interea in
loecesanum Seminarium Setinum inter convictores cooptatus, ab R. P. D
oratio Episcopo Administratore Apostolico Terraeinensium et Privema-
aum c ignus habitus esi anno 1829, qui prima Tonsura initiaretur, quam
^ tpu a * moet Rriio D. Card. Galleffio tunc temporis Episcopo Albanensi,
ren^T'11 'fttcrae dimissoriae ab eodem Apostolico Administratore in eam
II 1 t a.tae ucrunt- Anno autem 1830 Albanum reversus, cum accessum ad
Eab ITUnores p^(hnes elllagitct, neque id renuat Elbus et Rmus D. C’.,.ri[.
OrdinCa^*t Episcopus Albaneiisium, dummodo litteras dimissorias ab suo
qui f031*1.0 a,, enil: de iis laudatum Apostolicmn Administratorem rogavit,
nr 1 um neufiquam inter sibi subditos recensens, se arbitratur iure
cidrnih Cpl* U ^t IU,s dandi; atque idcirco ad omnem difficultatem prae-
/d'//o l/irn ipsius pater postulat decerni: a qua/ I escovo debha il
aPPartai ’ im <tn ^ dimissorie per le juture ordinationi, ed a quale Dtocesi
sunt ^ sentent*a Privernatium Administrator, retulit, quae narrata
,l ctur utique se anno 1S25 litteras dimissorialcs Angelo de Angelis,
3 20
Curia Romam
chiru^i Erasmi filio, dedisse, Ut Albani, ubi cius pater commorabatur , ,
alibi Tonsura initiaretur. Nomium enim domicilium in Civitate Alh ’
de iure contraxerat. Quo in casu, cum adolescens neque ratione
utpote alibi natus, neque ratione domicilii, meae subiiceretiir iuris1^miS’
attendendum existimavi patris originem et domicilium ut monet co^'
tio Innoccntiana. ■ At hoc anno, nimirum .832, litteras dissonate ™
recipiendis minoribus Ordinibus dare renui. Angelus enim una cuni
decennio iam Albani commoratur, sicque domicilium de iure acauiS
I romdeque Emo ac Rmo Principi Episcopo Albanensi subiicitur. Enius v™
Card. Episcopus Albanensis rogatus animadvertit, praesens, quo Albani
fungitur actualis Chirurgus, munus adeo incertum esse constat, ut ibi suum
domicilium praesignasse dici omnino nequeat. Cum igitur in Arce Gureae
l erracinensis Dioecesis, unde suam ducit originem, bona adhuc possideat
, mus De Angelis, suusque filius luerit in Dioecesano Setino Seminario
educatus, illum profecto huic Dioecesi ratione pater nac originis addictum
adhuc recenseri, certa cuique res erit.
Liquido patet, Clericum Angelum ex suo domicilio nequaquam posse in
itionem Antistitis cuiuspiam sese subiicere, eique ius inferre Ordines sibi
ministrandi, cum nondum pubertatem excesserit. Dubitandi fortassis locus
esset de domicilio patris ex decennali incolatu Albanensi. Verum explorati
luris est, sati?, non esse ad verum sibi aliquo in loco comparandum domicilium
vi am 1 1 cm egere annos decem, vel etiam plures, sed praeterea animum
requiri perpetuo ibidem commorandi. Non ea autem Erasmus fuisse videtur
nente, ut se em eertumque domicilium Albani collocare statuerit. Cum
enim ipse eo se contulerit, non ut eam Civitatem sibi domicilium eligeret,
• > r * ‘lrurgum ibidem ageret, eo animo censetur comparatus, ut illinc
!• C!Scessunis. primum grandiori stipendio vel altera quapiam caussa
C'US em muner*s caussa contigerit advocari. Huc accedit, revera
Mimi In 1 - i c>m a 011 ° S P®rcenscrb quibus Albani incola est Erasmus, prout
. ^l?5ae testJmon*° evincitur; neque profecto ea ipsum novimus
. n e’ u ,.u!ra^us se Albani perenne domicilium collocasse,
Aj.p L ltl°, Pr5.1t:aeteris *n a^ata constitutione est sancita. Si itaque
Dater ex simrilV^ii tf!UCl.lum a Patre sci unctum constituere nequibat, sincc
est: natet Ub^atmne sui officii causa illud adeptus fuisse censendus
turalem na tri n 'fc.nt,anac constitutionis praescripto, veram tantum ct na*
E imiliac Anaelinr^inCm fSSe atten^cndam, quae et ipsius parentis, uno et
S ic o j‘ r CX ArCC Gui** est' I»ucl demum animadvertendum,
manZe anun tCStimonial« ah iis etiam Episcopis *****
Rogantur "interi m I- F '!Ininoratl SUnt* de quorum ordinatione disceptatur.
J. V ' VV* t,ccerncre dubium- 1
Ati, et an competat ordinatio in casu? ‘
- «2» n" °“
[Thesaurus Resolutionum, tom. 93, p. 20.26j
<S . C. Concitii
321
4046.
S. C. C., Melphicten 30 mart., 25 maii 1833.
Dominicus Rotundius Melphictensis in disciplinam Seminarii iam nri-
dem traditus supplex dispensationem postulat ab irregularitate qua a s
wm, fatam notabilmente soppo. Asserit quidem Episcopus, ipsum an™
deformitate esse allectum; testatur attamen, et sibi videri, et cx fide Ma * •
caeremoniarum constare, sine ullo scandalo posse illum’ in divinis adc^T
Hisce de corpons vitio relatis commendat Episcopus Oratorem ac de eius
dem vira piisque moribus, necnon de idoneitate quoad scientiam’ et de utili'
tate, quae ex cius habili tationc Ecclesiae adveniret, bonum testimonium
afferre se posse ait eo vel magis, quod sub disciplina Episcopalis Semina-
rii regulariter vivit. r
Quamvis ex S. Gregorii monitu animorum potius, quam corporum quali-
tates prinus praesertim Ecclesiae temporibus expenderentur in iis qui
sacris curandis addicebantur: can. 1, Dist. 49, reiici tamen subinde coepe-
runt ab Ordinibus, imo et a prima Tonsura suscipiendis, qui distorto ore
defonru aut foedi atque insigniter claudi vel debilitati murilativc essent:
can. A«« confidat, Dist 50. Est quidem Orator notabilmente zoppo : est ex*
Episcopi testimonio ab aliqua deformitate affectus: sed potest sine ullo «an-
ao adesse in divmts. Stat proinde immota, quae in huiusmodi induitis
imponitur necessaria conditio: dummodo cx illo impedimento non proveniat
deformitas, quae scandalum generet, ut in cap. Presbyterum , de ckr. aeerot
d Itaque dc vera Oratoris irregularitate dubitari fortassis posset, vel cum
l • U sic pro irreglriaritatc sentiendum (S. C. C., Beneventana, 18 novem-
s 1 7f>9): iusta ad dispensandum causa adesse videtur. Cum porro ex
(i1„l |tcinoruna, atque ob Ecclesiae utilitatem facilius dispensationi annuen-
habitti UXfrtt aCf r. b’c confidit Orator, secundum exitum preces
ras fore. Em itaque decernendum dubium:
Slt C(#UMendum SStho pro dispensatione in casu ?
J)i ^33- Non proposita .
1 \) ) Sacra, ete, respondit: Affirmative htdicio Episcopi, per
[Thesaurus Resolutionum, tom. 93, p. 131-133, 1S0].
4047.
S. C. C., Nan neten., 3 ntig. 1833.
n. -
scribit' jp^1 tiUlsa die 21 i ulli 1N32. ~ Nunc vero idem Episcopus
3iictor<* n i''ius impetu iterum veliementer vexari, se proinde
incndabiliq cfsaSM • 't, pergit Episcopus: Sacerdos ipse multo com-
, 'Xu llnininrmu flagranS aegritudine angitur, eo quod sit ad
, N. I ■ ' ' - ■ v
^ ‘V -jcXfCL
17
21
-
32-
Cuna Romana
inertiam damnatus, reveraque fidelibus utilis esse posset, si lj ■
ret praedicandi, catechizandi et fidelium confessiones exdpien?^
dem absque gravi incommodo fieri posse videtur. * *’ ^Uot*
Observat ipse aegrotus, se numquam a morbo improviso 0PDrim;. ,
om enim aut tribus diebus antequam casus adveniat, sopore ct £ • .
vedine monetur; nervorum commotiones incipiunt semihora ^
quae illum in terram evertit et sensum tollit. Observat insuper ' ^
inhibete posse vel vestes aperiendo et pectus dilatando, aut etiam se hl 2"
connciendo; tunc enim mentis suae compos remanet. Tandem observar
quando, uti dictum est, capitis gravedine monetur, sacra mysteria noni*’
bravisse et abstinuisse a praedicatione et sacro Tribunali; una tantammodt
z** cecidit- Itaquc Episc°pus
humiliter petit a Sbmo D. N„ ut perseverante prohibitione, ne ad altae
ascendat Missam celebraturus, attamen possit alias Ordinis functiones ecck
Elasticas exercere. Quaeritur;
. /« et quomodo annuendum sit pro dispensatione in casu ?
Die, etc. Sacra , etc. respondit: luxta exposita non indigere. 1
[Libe. 176 Decretorum, p. 543 ® tergo].
4048.
S. C. C., F&brianen*-Maiheticen.y 7 sept. 1833.
, , %*se®Pus Fabri anensis, se pro criminalibus iudiciis sua in Curii
u (.nuis ut icent, quem processantem dicunt, adseribere debere Clericum
coei em mxta recens editas de ea re praescriptiones. In id muneris porro
ace ea in civitate aptum nactus est Nicolaum Rigucci, annos natum 60,
re gione et optimis moribus commendatum et sufficienti scientia instructum,
• ■ P*t^m^tos annos officio Cancellarii iunctus est primo in civili, deinde
riJwo <"Sia‘>tlC0 nbunali. Sed cum lege cautum sit, ait Episcopus, illum
t^r inci 'i'1 \L ^ C* Crt COt 'dlcm, dictus Nicolaus tonsu ratus non sit, libe
I I* _ esuram conferrem, cum in ipso desiderium inveniam in Ecclesia
bile ni^ ;n rU|XimiUS ^Oin*no serviendi. At impedimentum obstat insuper*
ctiones Trr foveat auctoritas apostolica iuxta sacrorum canonum $**
pollicem et inHl!^18 ^ ex defectu corporis; mutilatum enim bdx*
venatione «em Mnist|ae manus ex infausto eventu iuvenili aetate ^
instaruer rnecmCSr,,n. IS a‘ruin functis non possum, quin EE.
eo uti possim inpru sTOri0"^ «raegularitate pro sola Tonsura, "»
« S umclnt consukiSnn 3ty"*W*< Quacritur:. .
Dic r/r , , , 1 SSmo pro dispensatione tn castu
spem„l„„n\ et haboitationl " ' Peml’aril“‘t circumstantiis t’0^
*5 a,, ceteros Ort ' f» .**>« W» UmUm <*!«? f **
[Per summiri i 1 - l\! >nit,nrcs> facto verbo cum Sanctissimo.
1 1 summana precum hac dic] -.M
1 Cf. iS . 4087.
•S. C. Concilii
32
4049.
S. C. C., Triventina , 7 sept. 1833.
Ph. A., Dioecesis Triventinae, sacro Presbyteratus Ordine vix suscenm
Neapolim secedens ad sacras ac i uris disciplinas felicius perdiscendas blan *
ditiis illectus cuiusdam feminae, procuratisque per mulieris propinquos S*
sis testimoniis, coram Parocho Virginianorum anno 1S22 cum eadem Pll 11
matrimonium contraxit Tanti vero criminis horrore illico perculsus aufugit
et post multa discrimina in ditionem Pontificiam se recemt et in «1'
S. Sosii recessu Clencorum Passionis 50 circiter dies spiritualibus exercitiis
vacavit, ubi ex Rectoris testimonio monemur, facultate per Pontificem attrN
buta illum absolutum fuisse.
Rc interim apud Indices Regni Neapolitani in examen deducta cunctis-
que ex criminalium ludicrorum praescripto perpensis, haec mense maio iSzx
sentenna data fuit, ut «attenta iuvenili ct inexperta Sacerdotis aetate et
calliditate totius puellae familiae, quae dolosis artibus Sacerdotem et cir-
cumvenerat, et sola falsa testimonia paraverat, attenta quoque insigni emen-
datione delinquentis, quippe qui exercitia spiritualia peregit et Sanctae Sedi
satis fecit, communi sententia condemnaretur ad domicilium in Communitate
nu-ntma per quinque annos sub immediata et absoluta custodia proprii
inc nventt subsistens, ad laicam dumtaxat communionem admissus
£tum eM annoruiJ1 sPatium remeare ex Regis permissu ad patrios lares
Cr n '5n Cf * UlS qUldcm suPPlex adiit S- Sedem, postulans se ad
^ curanda iterum admitti; at maioribus semper poenitentiae signis
ouirJln ’ Tin° ccmum. EP,SC0Pus, auditis Parocho et Municipibus loci,
nio iunrtnS?ntl cmcndatione deposuerunt, ct puella, quaeiam alio matrimo-
commen L "r St 1contcntam declaravit, dictum Sacerdotem quam maxime
lum w«nj , rcd 1 ntegrationcm accipiendam, praesertim cum ex ea nul-
sarisfiat n* lUn* Mt dmendum, sed communi desiderio cum aedificatione
Oh 0T^u^fn^,,m SSino pro dispensatione ct rchabilitatione in casu ?
pore ab RiJ. *" iicra' eJc' respondit: Peractis spiritualibus exercitiis loco ac tern-
tQttonie / 1 ( {i,S,l(,,!dis> pro gratia absolutionis, dispensationis et rchabili-
[biht r n ionSclen^a Episcopi, facto verbo cum SSmo.
" ) cerotorum, p. 599 a tergo].
3-4
Curia Romana
,urc 'Pso se prohiberi testetur, quominus illum possit ad SS Ord’
vere; certiorem de ea re fecit Patronum, qui statuto tempore ,!"****►
sentavit sane idoneum Sacerdotem et in eadem Ecclesia Cano -€rUni pr‘-'
nue declarans, se facti errore deceptum in Marinii namination^f'"1’ “9-
Suas ideo peracerbas et acrius fortassis ac par erat querela.
Marinius, paratusque ad probandum documentis veritati i us titia
sonis, se non esse secundum leges canonicas incapacem ad reci oiendUlT
lationem et institutionem Beneficii ecclesiastici; institit ut cum
musset et praesentasset nominationem ad Canonicatum, proindZ 't
haberet quaesitum ad institutionem, praevia accurata informatione suo»
capacitate Oratoris daretur ei canonica institutio. Emus Episcopus relJL
nem misit Promotoris fiscalis, qui ex officio testatur, Clericum Mafin 1
quamvis irreprehensibilem quoad mores, omnino carere ingenio et 2
necessaria ad obtinendum Ordinem Sacerdotalem, et Iianc qualitatem requiri
in Canonicam Castrucci; Marinium 22 annos natum nescire linguamL
nam, et tantisper in studiis profecisse, ut vix ad Ordines minores posses
promoveri; proinde eum esse reputandum irregularem ad Ordinem Presbv-
teralem ex defectu scientiae. Hoc Procuratoris fiscalis indicium verum m
ex informata conscientia, et ex indubiis monumentis scribit Emus Episcop
si u constare, mc literis ad Linum Card. Praefectum datis haec addit.
‘ Certe scio non solum ex relatione Archidiacqm Magistri Theologiae, sed
eoam ex alus relationibus secretis, Marinium nescire linguam hninam.et
am t i esse ingenii, ut incapax sit ad scientiam necessariam, praecipue
ico ogieam acquirendam, et ex defectu scientiae irregularis evadat ad Pres-
byteratum, qm requiritur in Praebenda Sacerdotali ». Quaerimr:
jy] Ct ftolno(io Slt precibus annuendum in casu?
. Sacra, etc. respondit : Lectum ad instantiam; et Eihus Episcope
utatur ture suo pro institutione favore secundi nominati.
[Liber 177 Decretorum, p. 259 a tergo].
4051.
S. C. C., I anuem, 19 apr. 1834.
t ru c ta G^^io°Can! ** Coelum AssunlPmc GcmiaL
deinceDs f .;*■ a orneorum, paroccialibus etiam juribus instrue’
crac ibidem nrn' ■!" fT ColIe*io 'Pso «dtributa fuerint, bini Canonici t.
Paroeciae enn*JLv • m PcrscrutJiti sunt dc consuetudine, quam
della Messa 0 , aiuisse, che essendo tn allora rncoimnctalo l >
*«* * " - tt
detto XIV che utu- / 1 , >n,’Ste Per sola tradizione) deliti s. itu dt
*pplir facevasialla, pJZccfaU ' alla < "•«'«*’: 0
stonari ad eccezsione di ’ d‘ont* la quotidiana appheastotte dt
siomo. Auctores proinde fuerunt Canonic
'rJtiJfla P , ^ ye]Sa i>arocchiaIe alia Conveni wdc, o ptf'
... * rocchiale, mediant, f„ quotidiana applicazione dt
< < ■ -iop, o, l!t[ ntnrilr% , . . „ ** _ /-w, nifl',
pontificium beneplacitum * “,"'l,>rcs P««nac I«l'luw
tpiautum, quo consuetudo firma decerneretur, p*
stuhtf1
■S\ C r Concilii
325
Id ipsi praestiterunt, Prt cibusque in cum finem delatis, de praetermisso
parochiali Sacro pro populo asserunt, id contigisse: i . perche i Mansiona *
sono obbligati di applicare quotidianamente, cccettuata Una Messa per oeni
sc trimana; 2. perche gli emolumenti parocchiali sono si rari che non si
contano, che per nulla; 3. perche i Canonici Curati, che sono due ai
quali sembrerebbe spettare particolarmeme detta appMcazionc , occurrendo
qualclu parochia le emolumento, non hanno, se non parte eguale aeli altri
Canonici. Sed prae rationibus ceteris consuetudinem tuentur memorato Be-
nedicti XIV rescripto, cuius tamen nullum extat in Ecclesiae Curiaeve Ar~
chiepiscopalis tabulariis monumentum. Hinc, ut animorum saluti rire
consulant, postularunt 1'assoiuzione della colpa , in cui sarebbrro mcorsi se Ia
mrreferita tradizione suli' asserito reserit to dt Benedetto XIV fosse stata male
appoggiata , e lafacotfd in seguito di continuare a supplire colla Cor 1 1 ntuale al-
Vobltgo della Messa Parocchiale, come fu, 01 a s, , pratticato , non avendo i Ca-
r.oma Curati, cm spetterehhe, alam emolumento particulare per Ia loro carica
„ AfcWqpiscopus. v era hacc esse. Nullum item cie enuntiato
cuci icti \I\ rescripto prae manibus documentum extat; eius tamen con-
stans traditio apud Canonicos viget.
Verum de facultate, quam Canonici petunt, ut videlicet Missa Conven-
tnali pro benefactoribus celebrata oneri Paroecialis Missae pro populo rite
suppk-n possit, prout usque in praesens actum est, occurrit lliico ob oculos,
nulla consuetudine, quam abusum potius nuncupandam duxit Bened XIV
const. Cum semper oblatas X eximi Collegia Canonicorum ab generali illa
mf’ qua ad Conventuale Sacrum pro benefactoribus peragendum obstrin-
amtur, etiamsi minus amplo proventu potiantur, sicut pariter omnes ani-
Mhn'111 CU{ !!n ia^entes' ^cet ingruis reditibus destitutos, teneri ad appli-
n Cm ■ 1RS K pro populo singulis diebus festis. NYo id oneris ullo un-
q an, praetextu remitti consuevit. Quodsi placuerit EE. Patribus petitam
IW; "p115 ^cultatem denegare, animae - citent profecto, ex constanti de
leririn 1 C1S rcscr*Pt0 traditione atque ex diuturno tot annorum usu
agnoac n+ r‘!ilwucm P°rtendi, ut praeterito tempore bonam eorumdem fidem
tlI. ’ 1 •Jfnosque eos denuncient, quibus dt apostolica benignitate pro
dubia- e ^iccurrurtir. Quae cum ita sint, dirimenda proponuntur
X 1 n
Cotncnti 'r >lu<>lll<>d'> concedendum stt indultum satisfaciendi unica Missa
Pr<> bobil* f'^*C <tt>0>n Pro benefactoribus in genere, et applicationi Missae
Curat, 1 / f,,um curae commisso, sttt potius sint adigendi Canonici
, / ufl ,niuVtc onus smgillatim exsolvendum in casu?
f trifur yNomo“f* tonsuletidtnn stt SSmo pro absolutione quoad praeteri-
d appl $ cati on em Missae pro populo in casu?
tum $
ad stcuiulmr ** * ^ resPoni’lt ad 2. V cgative ad primam partem; affirmative
Ad
^ttpUuli,
[ I hes;
1 Cf. \
‘'ifjinhatirc ;»/ omnibus , peractu anniversario cum assistentia totius
^ Resolutionum, tom. 94, p. 122-129],
345
326
Cuna Romana
4052.
S. C. C., Caietana et Terracinetu, 31 ian., 21 febr, ,g
Franci acus Antonius Battisti ex oppido Spcrlungae i„ Caietana Ili, .
ecclesiasticae militiae nomen dare cupiens, non posse tamen exeou k*
positum exposuit, quia eius pater multis aliis (iliis gravatus neo, •
Seminario Dioecesano instituere potest, neque ei Lta decXe^J
Exequutonbus Conventionis anno 1818 initae inter S Sedem 11,4 “
Siciliae Regem, patrimonium constituere, quod fere ad nulle ducatosT
tingit. Subdit, quemdam suum patruum Terracinae degentem «E E
onus suscipere, dummodo tamen huius Dioecesis Clero acccnscatar ttb
hac Civitate domicilium collocet. Quum tamen Caietamis Episcopus dint
sonalcs htcras expedire detrectet, supplex orat EE. VV., ut facultatem m.
buant Terracmcnsi Episcopo, qui cum primae Tonsurae ac omnibus Ordi-
rubus initiare possit, quamvis sui Episcopi litterae desiderentur.
Episcopus a S, Congregatione rogatus respondit, Franciscun
. ntomum Battisti annum agere decimum septimum, abesse a sua Dioecesi
a tribus annis; patrem impotem esse ad patrimonium illi constituendumiti.it;
recentissimas teges, sed aliquot eius affines promptos esse paratosque <d
corrogandum, quod deest. Addit: « numquam se rogatum illi dimissoriates
eras enegasse, neque ut in Seminario Dioecesano studiis vacaret, dura
• j 1 vo expoposcisse, quin etiam (prosequitur Episcopus) benigne
* U S^u 11 caysa extra Clericorum Collegium in hac Civitate pro suo
!■ n° morain exisset. Sed quum ex Parocho, sub cuius custodia et iuris-
v\v»tuV ‘mnum ct se* rnenses hic vitam degit, suam haud laudabilem
, „ 1 cognovissem, ipsum ad propria redire coegi >■ , Subdit,
UttlStl n°n :1Cri in&enio Praeditum esse, ita ut digne Ecclesiae Dti
ire possit atque hac de causa autumat suam refugere iurisdictionem
„n£.^US et lsltator Apostolicus Terracincnsts et ipse rogatus veritatem
ffirtiin/^rm’.quafi ^ ^ratore exposita fuerunt de abiecta sui pJ;
trecr u- 'mh ° <"I^S ^a^*uo EranciscO. Roseana, qui una cum patre non de
De ass*£nare ‘Uxta praescriptum Synodi Terracinen.;
oraeffime hT ^ Subdit; * vero optimae spei, bonisque morit
Ka «fernofr incumbit' « '»**** ***rz
cum esse indulecmium ~.n" “qulYoea ;,rS»™nta praebuit. Q"P'”P®
viJm,r Adtemvf*-' qU,T' attinct’ cac inconsulto oblatae S. Congrep»'"
num 4 nos Cmm "ened- X,V< n‘ Synodo Dioecesano, lib. «a. ■
ctrcTiu, ^"P“meX«fMW «•>« Clericum interdare t»mS^
causam suspensionis Z^AV' a'tl"ns Ordinis gradum, ut neque tt® -
Apostolicae.si suspensu, ad ?’■"*, i“ T“m ^
-m dSf z
Cf 26+2
S, C. Concitu
327
3V_ sum, numquam inc rogatum illi dimissoriales litteras denegasse;,
Extra rem itaque et inutilis recursus ad S. Congregationem a degnarsi di
autorizzarc il Vescovo di Terracina a poterio ordinare sensa che sia accessitato
ad implorare la dimissoria dal suo Ccscovo naturale . Originis enim Episcopus
ex sac. canonibus est adeundus, isque in themate a dimissoria! ibus iitteris
sdiendis alienus non est, ubi rogetur, iustamque concedendi causam
habeat.
At urget Battismis, et profitetur haud indubiam esse suam vocationem,
quam roboratam dicit bonis moribus ac sedula diligentia in disciplinis addi-
scendis. Subdit etiam, quasi-domicilium per absentiam triennalem a propria
Dioecesi contraxisse lerracmac m domo sui patrui, qui 01 patrimonium
reapse constituere promittit, dummodo apud eum morari non detrectet* e
contra alios consanguineos in oppido Spcrlungae degentes animum suum' ac
voluntatem ostendisse pro hoc patrimonio constituendo, cuius tamen volun-
tatis exeeutionem aliqua forsan rerum adiuncta praepedire possint. Addit,
Episcopum Tciracinensem cius precibus annuere proindeque nihil aliud’
praestandum, quam haec omnia EE. VV. iudicio submittere.
\ ideaut tamen EE. VV num in hac causa locum sibi vindicet const,
s. ni. In nocenti i XII, Speculatores , 1 quae § 5 haec habet: « Subditus autem
ratione domicilii ad effectum suscipiendi Ordines is dumtaxat censeatur,
qui, licet alibi natus fuerit, illud tamen adeo stabiliter constituerit in aliquo
loco.iel per decennium saltem in co habitando, vel maiorem rerum ac bono-
rum suorum partem cum instructis aedibus in locum huiusmodi Transfe-
rendo, ibique insuper per aliquod considerabile tempus commorando satis
superque suum perpetuo ibidem permanendi animum demonstraverit, et
nihilominus ulterius utroque casu se vere et realiter animum huiusmodi
1 ktc i u rei urando affirmet». Hinc dirimere dignentur sequens dubium:
‘ n' ef (lll°modo annuendum sit precibus Francisd Antonii Battisti in casu ?
p 3i ianuarii 1835: Non proposita.
... ^le ~l februant 1 833 Sacra, etc. respondit: Affirmative , electo tamen domi-
° ° l°acesi Terracmcnsi auctorante patre , ac praestito iuramento ad for-
^mcornf/tti/io/iis Speculatores s . m . I nnoccntii XII, servatis de itire serrandis.
[ icsaurus Resolutionum, tom. 95, p. 30-34, 41].
4053.
S. C. C., Adrien 30 maii 1835.
bus r! Episcopo Adriensi Canonici Cathcdralis Ecclesiae in capitulari-
tatern J<mi electionem Vicarii Capitularis sibi sartam servant faeul-
^ «ipyndi confessiones fidelium, atque hos absolvendi ab omnibus
dralis et* V- C dum vacet Ecclesia, loscph Braga, Canonicus illius Cathe-
gationis ‘ 3^.arius Capitularis nuper hac ratione electus, supremo S. Congre-
1,1 1C1° t^lt) dubia dirimenda submittit: r. utrum haec facultatum
Cf, X >pg
32$
( Atria Romana
re servatio a Canonicis sui ipsorum favore facta valida h i
si valida, utrum \ icarius Capitularis possit huiusmodi facuh** t S)t' 2' ‘M
ita approbatas abrogare aut moderari. ‘ tts a Canonica
Tom haec controversia pendet a disputatione olim i n
Bcned. XIV, De Synod Dioeccs lib. 3, cap. 8, n. 10 excitata* '£*** **
Capitulum vi decreti Tridendiii, Sess. 24, cap. 16, de ref t Utrm***
versam suam jurisdictionem huic Officiali suo CcamwfcSe
relinquere posset facultatem. Paucis profecto n,}St < l.’. n^l,am
annis non una cademque erat hac super re Doctorum h Um ConciI‘un»
ea tamen opinio eonn.Liter ^ C Z
mnaienone sua s.bi relinquere, sed omnem su„ Vieario colnmi r X*
uti S. C. hpiscoporum in GaUtassa , 20 Octobri-, ,-JU 1 r, , , l L,HB
absolvendi a reservatis, quam sibi sumere studet Capitulum
S. C. resolttbone in Gamenecen a dec irt-3-? a *»’ i , e5l^utus
quaestio agebatur, num Vacatio Capindaii
ca esset facultas quae Episcopis per Tridentinum, cap. 6 S»ss’ -• *
S? ZT ATT !lmUJici ^
Ta;, iar °:T- ^
Episcoporum et Reeulsrium n^t”3* an,madvcrtere. s- Congreganoatm
lermtaL, st, iuli i.fi.s V 8° ? PracPosltam declarasse ia &
no, se nihilnmln.io .• ’ icamun electum cum aliquibus conditionibus
rum conditionum l'r Y* !;r)s^,'-’C:onc absque ullo respectu supradim-
. S !' ftn,mcri! licium nrfdem s«„„ntibus dubiis
prout in cmtt sitiri '/‘v**' m Vicarii Capitularis cltetim.
L i -,' -'- i Ec HX^-nus affirmative:
tam, 'prout i„ <!nu'Zr",T''-T *?■' ■f“a'll,,l,'m a Gupituh) sibi rtstm ■
n; a c ’ rei0CGre aut r esi n uvere?
1}le> ctf' Sacra , cie. respondit tu! r ' v • -t
Ad 2. Provisu», ,,, p,i,no d *■ JV‘*‘",CT m omnibus.
[Thesaurus Rcsolutinnnm
m’ tf)m- 95* P* 213-218, 241-248].
4054. I
S- C- c„ Ventimlliir. ,, 19 dec. 1835.
In pago AlbintirnilientJc. n: „ *9H
numerus ad sexcentum sun • 10cccst‘os Buggio vulgo nuncupato po|
patentem regionem diso* - i 9Ulnquaginta pertingit, qui per longe 1«
x«u Vicario Pastore rem lr "J? ,*ntUni l,urocc,;1 cmiiinennir, «no c
um vero propter locorum distnntiam 1
1 Cf. N. »4,5.
S cr. N. ;34S. *
1 l.ihcr 7 Decretorum.
4 t ' N. 3465. ]
P- 3«.
■S, (j . Concilii
329
rumque asperitatem diebus festis non omnes simul ad ecclesiam a,w
valerent, sed successive tantum: Episcopus ex delegata aut w/? £dc.re
18 iunii anni 1821 potestttem fecit Bugg. n , Paroecae Hectori'
Sacmm .ternmli, quibus ex Ecclesiae praecepto Christifideles illi
mlientur. Sed temporaneum ,am exptravit indultum: et lice, gemino^
Sacerdotum copiam conquisrennt parochiani, ea est tamen locorum asT
ntas, ille est difficultatum numerus. ut haud spes nunc ulla effulgeat onsse
cos consolari. Idcirco supplicem huic Ordini porrexere libellum “effla, 'iiaT
tes vehementissime ut proprio Parocho iterandi -Missae Sacrificiumom,lL't
die festo ad eorum levamen indulgeatur H
Rogatus pro informatione Episcopus praeter hucusque narrata refert*
«mih. constitit ex accurans sumptis notitiis, vera omnino esse, quae in sup-
plici libello exponi fecerunt homines loci Buggio... Et ea qua decet reverentia
aflimio, me censere, concedi posse Parocho dicti loci Bu*gio cuius ani
mae sunt 650 petitam facultatem Sacrum reiterandi omnibus diebus festis
ut incolae praecepto Ecclesiae de audienda Missa satisfacere possint. Etenim
ibidem nec adest aliquis praeter Parochum Sacerdos, neque spes affulget
quempiam ex mdigen» de Presbyteratu capessendo esse cogitaturum, cum
p erumque custodes pecudum smt.ideoque pauperes ac miserabiles. Ad haec
locus ipse sex milhurus distat circumquaque a finitimis oppidis et ipsis Sa-
a a pago spatio duodecimmil-
hanorum dividuntur, quo fit, ut nonnisi summo mane ad Missam, audien-
umque ei enuin accurrere possint, quicumque gregibus advigilant
qua eadem hora caeteram gentem pluribus de causis in templo interesse
Ullo expediret, quin uno impossibile foret... Ex accuratis notitiis mihi con-
* * ’ t^rtla.1^ Partcm Par°chianonim ex Missae unius celebratione divino
A i r 1 00 ’’ ‘tenimre preces adiunx*t. in populi vota concedatur.
^L>ni in ^*e h'st(l celebrandi obtinendam haud ijualemcum-
. ' Cerc necessitatem, sed eam requiri compertum est, cui aliunde suc-
in n f e^Uultp Lruni ex hpiscopi litteris praesumendum , Antistitem omnem
insim^lv^ lapidem, ut aliquomodo malis mederetur. At cum
tinn • ^ 1 'a deprehenderit, consultius duxit Sacram adire Congrcga-
stti m Ul rLriiC<^uni aliquod tanto malo praeberetur. Quamohrem cum con-
neec-rii'0^ ,l‘in<ts ,>!,uies diebus festis Sacro interesse non posse : gravi huic
tuum *ltl ,1CC ^cr ‘ndi, ttenas neque per extraneos succurri ministros; redi-
tandu lm,n* im non esse* quae valeat ad Sacerdotem alterum susten-
tempor ' M Inun,u tnr fortassis: erit EE. YV. in re maximi monunti. loci,
nccessitatis cireumst. unias perpentlere, er dirimere dubium:
Dir 1 * t>ns[^ni^u,n SSifio pro concessione petiti induit i in casu?
Parocfml^, ctc' >('sPot2(hi : .1 ffirniat he ad decennium; ita tamen, ut
prt ' >n ri’i!P;<<t eleemosynam pro secunda Missa.
CSaUrus Resolutionum, tom. 95, p. 468-476].
33°
Curia Romana
4055.
S. C. C., Bononien., 30 ian., 27 febr, 1836.
Nobili Viro Marco Antonio ex Comitibus Cluarelli.s nubebat Bono,
mensis puella Alaria Marchiomssa Anna De Buoi die 19 maii 1S20 E - |,
nuptiarum solemniis coniuges rus adeuntes matrimonio consum^ando^dlT
lam operam navarunt, inauspicato tamen irritoque accessu dolentes rusti*
cam mansionem pertaesi, aliquot post dies patrios Viri Comitis lares petentes
Centum profecti sunt. Integrum inibi transegere triennium, et licet communi
tecto degerent, ac eadem mensa et thoro cubarent, numquam tamen exiitere
pares, ut optatum consequerentur matrimonii finem. Clarellius enim , fi no
dai primi giorni dei suo matrimonio si avvide di una impotenza negli uflici
matrimoniali, e le sue nozze tanto desiderate riuscirono infelicissime », Sub-
dit praeterea: « Non ho consumato il matrimonio nel primo giomo colla
medesima, ne m tutto il tempo, che ho procurato di consumar!©... benche
suum forzato di consumaie il matrimonio facendo uso di tutti i mezzi leciri
per conseguirlo ... Concinit hisce omnibus Marchionissa, quae nedum de
vin sui impotentia testatur, sed iureiurando deponit adhuc virginem esse,
cum nunquam valuerit eam comprimere maritus. Neve putandum, id acci-
isse ex eo, quod uxor abnuerit mariti desiderio rcspondeie: omnem enim
ammum ac landitias omnes viro praebuit uxor, quae tamen in irritum
a iere, uare accersitos viros peritos est adhortatus Clarellius, ut remedia
suppeterent, queis posset maritalia munia exercere, sed neque i bagni di
vf? p’. nec^Ul' cc^cra huius generis per Comitem pertentata idoneum ipsum
reddiderunt, ut posset cum effectu maritali thoro cubare.
uare anno iS ,2 primum quoad thorum, dein vero quoad habitationem
• l^7es c >vertcrunt, et mulier Bononiam reversa ad declinandum incon-
inentiae pencu um Emum adiit illius Urbis Archi episcopum, ut a secondti
carcostanze aliquid decerneret, enixe efflagitabat. Quod Anna sub die
linL«^V ct die 23 iulii et 2 augusti egerat Clarellius.
. ccal<> t-imnarum partium preces excepit Archicpiscopus, dum
it, ut prosequeretur in causa ad for-
num BcnedKa,™». «.n.t.tutioni» Dei miseratione, 'ac Defensorem matrimo-
f.irmilT"' ' Cpf"'a hmc nulc manus ab unoquoque coniugum ailduc»
!. Zf fi* "" «quo patuit apertissime, et quanta «li-
modi*millie« nh16’1^ " 'cant c°nmm s ipsi, et quam incassum abierint
St”,* «*“ matrimonium eonsummarent, idemque
et Marchionissa' CUm La c.“ !lm accessit postremum processus confectioni.
2*5SSKr?°" Jl i!,enter W- ' ibstetriees ad id opus adhibitae
esse mulier autum^ 0 ' cclargrunt. Viri inspectionem perficienda®
U C-- m e ir ; r ” opposit° nitebatur, ne fieret, camque
m’ "f """ ad utatrimonii dissolutionem proade-
• ' 'ro tUrJntc "* del“» f“it «1 SSmum, qui mandavit, ut viri q»«P
1 Cf. N. 318.
S. C. Cone ilii
— 331
inspectio fieret, atque ad «itum perducto processu usque ad
exciusivc, acta omnia ad S. Congregationem transmitterentur. Adamussim
hacc omnia servata fuerunt; perfectaque per viros in arte m-rir, - r
inspectione, S. huic Ordini controversia hodie ablegatur et EF VV^T
sententia rogantur. * vv* “c
Coniugum depositioni iuramento firmatae plurimum deferendum
statuunt ss. canones: cap. Accepisti, de frigit n mahfic . Porro ex utriuson,"
partis confessione perbelle eruitur, integrum in thalamo coniuges absumo
sisse triennium, quin unquam optatam arripere metam potuerint in fattola
comumazione non e seguita , subditque mulier: io mi trovo nello stato di verpi
nitd, come era prima dei matrimonio . Quas quidem coniungum confessiones
inniti ventate quatuor supra decem adducti testes omnique exceptione maio-
res m ludicio iureiurando edixerunt. Porro Marchionissae virginitatem con
firmant m arte medica periti, qui ex obstetricum relatione concludunt:
esservt tutti i segni, che dichiarano Ia Signor a Jilarchesa Anna in istato di - er
giniul Insuper Toseph Barili, qui Comitem inspexit, non iscorse aleuna eri
stone; demum Baronius celebratissimus Comitem invisens, fece uso di vino
caldo, ove immerse le parti genitali, e nonostante non ottenne aleuna erezione
Quae omnia colliniare videntur iis omnibus, quae ab Clarellio adducebatur*
^ um testatus, se adhuc dubitare, che quest' impotenza precedesse il matrimonio
quapropter Pontificem deprecatus est, affincM si degni scioglierlo benigna-
inente dalsuo matrimonio rato e non consumato in via di dispensa, cui concinit
Marchiomssa: unisco le mie preghiere a quelle di mio marito, onde Sua Santitd
st degni di saogliere il nostro matrimonio rea/ mente rato c non consumato, Ma-
Xlmc Praeterea nui litati declarandae obtmendaeque dispensationi locum esse
posse^ j .i rchioni ssa contendit: et quia incontinentiae periculum subest, et
^uia 1 ci imum esi pre ac sancte cum manto diversuri, postquam tot eve-
nere rerum eventus. '
. tamen ita sentit eruditus matrimonii Defensor, qui difficillimum
epi esse huiusmodi indicium numquam satis commendans, extru-
f ex adverso molem quaqueversum adoritur, ut pro Sacramenti indisso-
im * l^a^C. ec‘s*va sententia ab EE. Patribus proferatur, praecipue quia viri
potentiam absolutam nemo medicorum testatur. Miscein i ure firmatis
^ v v • dignabuntur dirimere dubia:
■ An (onstet de nulli tat e matrimonii in casu?
f | J m
J tl Comuiendum SSnw pro dispensatione a matrimonio rato et non
consummato in casu ?
iannartt 1S36: Non proposita,
V/ /r ^>ruartl tSj6 Sacra, ete, respondit ad I. Provisum in secundo.
Affirmative, 1
icsaurus Resolutionum, tom. 96, p. 14-29, 67].
i n
Cf, X
4°57 1 4077
33 2
Curia Romana
4056.
S. C. C., Bononien 27 febr„ 26 mart. 1
836.
Antonius I ranciscus Be lom in praedio ii Variate aediculam consin,,,,
m eaquc : Capellamam mstmm. Intcrim Capcllani oblieationcsS ’
‘ sara ol^ligaco tenere il suo domicilio, «I abitare continuamenn in a
casa come sopra cdificata in poca distanza di detto oratorio nel sitn m • ****
La Stella o Borgteti, e dovra nel medesimo orato”?
dei fondatore celebrare ogni giorno si festivo che feriale Ia Santa
riserva d. quattro gtorni ogni mese non mai festivi. Dctto S.icmlote CW
lano dovra pure fare contmuamente scuola in detta casa senza chepL
pretendere ne es.ggerc per detta scuola alcun pagament» ». Anno autem Z
bumm. Pontificis auctoritate Missae cohibitae fuerunt ad j7a in sineai*
SwZSd; •BOn°fnief iS Gcn.e1ralis Vicarios in vim LuluZihit
pu ducis tabulis ab ipso itindatorc tributae in „ ■ ,
Inm rie, r , Ul,u m wpclUnum nominavit Anee-
lurn Uartoloni, postmodunx vero dic 11 nnm-t-i , u,, • r „
don*m linminio , 1 ,• , 3 1 augusti 1832 eidem suffecit Sacer-
dotem Dominicum Angeli, Archipresbvr, rum Ponticuli
6 dccZhriT1,'r‘"nCm “TiS aUrihus non exceP't 1’ctrus Cellini, qui die
dn n mm n T— <lUac transicra' ' < ttt Marchinnem Alma-
eZZe eaZ *““*«*• '« tabulis porro venditioni*
Ceilinius devoti. r, .J* ^ra,lllLl cessione iurispatronatus. Quare putan-
Maximo libellum '1 M ' nnmin:,m’’ 'U!>. supplicem de ea re obtulit Pontifici
&iSlrjnrfsrril;at- r *■■*» nm- < ■«-*
ignorare esserc stato ceduto ‘ gli c0mP?tc> e che non Potm
non doTevaxi (H s (tPP<trtenen' (di' orator e; in secondb ItiOgO, dtt
wm aovcvasj mai nomtirare a CahefLn,,, ,7 i> .. , .
si penite non possono rltttdrsi i„ Tnall ' T <* P“''leaha 'j
peniti non e possibile rh, ,/ Si t P}™"" st falle due rappresentana, sl
ai Catella no ed ,W i Arnprete posta abitare la casa destinata
Pro sententia rogatus fmU ' \ \ m e qtmta tuM' „. .
nullo penitas ture super dit ta f' i ArLlmT<*'f>pus respondit; ipsum Cellrn
a Leone XII scholis eommtinuJn ***** gaudere; P0rro> subdit, praefinitis tm
Capellanns debeat- adhuc sub 1 SUPervacamum ridetur, quod recensitus
munus Magistri >U>< ,'7,‘ a testatore hnunctum exercendi twwpf
haud esse Capellaniam
cum Archipresbyteratu, cum agatui
% M* \ - ’ 1 **** r c
Missarum. Neque adest residenti.* les
decreto suo abrogivit simul cum 0
vi titum esse contendit, cite passa
oH unico crtli
1 1 Capellania mere laicali cum onere
Quippe quam Fifius Atvhiepiscopus
blicaunne docendi ptierOS, Nec sibi
„ >go « VStOo hiem, te detla e^C° ‘■' ""‘''t S"" r‘l"'r >M'SK
M**, Neque enim ex eo, quod fnA data nsmm
imitamenti in aedicula ilbrcelehnn. * .r.<^xen ! •ipcllantim debere t»
nn.L utitur, quod non possit p*r
*S . (i, (Umcitii
333
auuiii i».v»v * 1— i-u anum xacit ner win-nm e
videtur, cap, Out per alium , de Reg. lur„ in 6. ’ P P m faccre
A.st Cellinius e contra imprimis contendit, ideo nullam pronunciandam
in themate esse Sacerdotis Angeli nominationem ciuod ei , ,andarn
Capellaniaincomparibilis omnino sit cum Parochi officio tmom *p,tUr’
repetitur. Unicuique enim vetitum est plura dmul^SSZ
retinere, quemadmodum aperte statutum legitur a Trid Cone 0
cap. 17, de re/. lam vero ex duplici potissimum capite inc^utpatibilialcun.’
tur ecclesiastica Beneficia: vel quia scilicet id aperte colligitur ex iosa insti
mtoris voluntate: eap Ad haec, .3. «p. Praeterea, ,4, cap . De mulla
de praebenti vel qu.a alterum ex ns satis est ad honestam Beneficiari susten-
tationem: 1 nd ctt. sess. 24, cap. 17, de re}. Cum ergo Capellanus plura
debeat ex fundatons voluntate adimplere munera, quae nullo pacto is potest
nisi in loco resulcat et domo a fundatore designata, ac nisi insuper ab iis
vacet officiis, quae Parochus praestare omnino debet, clamat Cellinius Caoel-
larnam huiusmodi ex primo capite incompatibUem esse cum Par*ei,
Ponticuli. Xam haec omnia ab Archiprcshvtero Angeli per.i^non Ze
exinde patet, quod parochialem domum sesquimilliario distantem ex sui
m tuiens inst.atto meolere is debeat, et onus praeterea eidem incumbat
£?'? d,ebV* festls -M,ssam P™ «W» sibi creditis celebrandi, ae alia
Jstons munia teneatur obire, quae quum per seipsa gravissimis curatum
molibus plena sint, a reliquis omnibus quietum tranquillumque Parochum
esse tubent. ergit deinde Cellinius ad demonstrandam incompatibilitatem
1* - " k,“nu<uH u ivi/iiiud u uni CaioQ
njT .CaPIte: ex eo scil,ccr’ Ponticuli Paroecia satis sit ad honestam
»CIan sUlik‘ntatluTlcm- Hoc autem inde probat, quod secus vigilantissi-
Bono nj ac Antistes opportunum huic incommodo obtulisset remedium,
q ie rem ad sacrorum canonum praescriptum transegisset. Dubia sunt:
. » substmeatur collatio Capellaniae facta Archipresbytero Dominico
* suget 1 tn casu?
in casu?^n ^aPe^a,nis ,,nc<itur inhabitare domum a j undat ore extrudam
I I. An Capellanus teneatur docere pueros iuxta fundatoris iussum in casu?
1Jtf 27 februarii 1836: Non proposita .
u J) mai tu /tVj6 Sacra, etc. respondit adi. Negative.
** /L ct W- Affirmative,
i nesaurus Resolutionum, tom. 96, p, S6-96, iooJ.
C* Bononien., 30 apr,, 25 liun. 1836.
KeM)ll|tjj lino rniicq ,1:., _ _ r 1 .. ... . . ..
Dcfcnqn • L,U:>, LlR ~ / leoruani proximi j 1 nunc instat matrimonu
.in ? ,Ut lknini proponatur sub forma;
/)ie -j S?a,,t um ’ vcl recedendum a decisis in casu?
Jj °Pri 'ts -Sacra, etc. respondit: In decisis.
c-f N . .1
t°5>.
i
334
Curia Romana
arii proximi
Repropositis vero postmodutn duobus dubiis die 27 fch
iam decisis: ' rua
Die 25 iunii 1S36 Sacra , etc. respondit ad /. et II. Ita constor* 2
ut S!t insidendum SSmo pro dispensatione matrimonii rati et non r , m ttak:
et non concedendam licentiam viro Marco Antonio Clarelli trnnJ^^T11'
vota , nisi consulta S. C. 1 transeundi ad dfc
[Thesaurus Resolutionum, tom. 96, p. 164-294].
4058.
S. C. C,, Asculana , 25 iun. 1836.
In Ophidae civitate suppressit Pius IV licnedicdnorum Coenobium oui
S. Manae de Arce Veteri ecclesiam colebant, ibique Collcgiatam institit
anno 1,63 . Duodeni fuerunt initio Canonici praeter Priorem et Benefiam»
nonnullos. I enes Canonicorum Collegium animarum cura residebat quam
per \ .canum ad nutum amovibilem tum intra Civitatis ambitum, tam per
finitimos agros gerebat. Mox aucto incolarum numero Episcopu IZ
“ did -17 maii *7SS «dem Vicario tres
P t ' ’ 9uo™m Singulis peculiares terrae regiones adsignavit.
SCnosit t em^oru1?1 calamitates Leo XII Coiiegiatae statum aliter circam-
? * n°n n°lum Parochia S’ Cariae intra oppidi ambitum
curae omnin ' /'“Sf8, ^ Parochiae S- Venantii ac Lazari oneri erunt ac
mmcuMnSS; Collegio Canonicorum, ita ut earum Parochia-
autem nunr/T^ & p?s5crum a Canonicorum aliquo per se geratur, non
controversiqp ^ e^.C°ntl^lt-’ pcr Vca”os ac* nutum amovibiles. Verum mos
Ecclesiae ( 'ann_^ • C sunt intcr Canonicos Curatos cum reliquis Coiiegiatae
mendae sunt ^ ^Uae 10<^ema ^‘c a sapientissimo EK. PP. senatu iliri-
curarn animinf' ^0rmu^a definienda venit quaestio exorta inter Canonicos
Contenti nnf- nr*;m' V i ac V^opicos non curatos relate ad congruam,
tionem secundum' Tri? lUcntl rcillUl ad honestam et decentem sui exhibi-
nunt tamen’ Sfr*' 1 *"• *S«7 s non este pLisos. Repo-
rum tenuitatem nn-ii crsa1ni’ t‘UUiun n°o esse Canonicalium Praebenda
ipsi scutata circiter So^CW pr‘!^ilc;int Caiionfci Curati, quandoquidem
dPe decimis. qrn* .*"■*“*. comprehensis scutatis 21
sententiam dum sibi Mandiu^r vy^C ^ oT 525
proponuntm secundo du /no queis f^v ■ . Canonia Oratores, remedia
tati consulere possunt Kxhi P ltres K ‘ ^'f0*0 suarum Praebendanim temn-
luculenrissimum depromunt pro Vu ^ T Cm CX ipsis ap' lirtcns ****** X”
nda suae congruae quantitate argumen*
| Gf. N. 4077.
* Bull. Rom, tom. 4, II, p. 40I( 4<52
eS . C. Concdii
335
tum, Quandoquidem inquit Summus Pontifex: novis eorum ecetesinr»», n .
Htoiatis tropum est Praebe, Wos
"1™ ve,?rr amsrunt' »« »■ *»' Ex quibus verbis armu,
Cunrn Canonici, quod s, sex extabanr Canonicatus vacantes, quum nm is
in, unctus pro I aroeens a Pontifice ordo fuit: omnes eae Praebendae tribu
Canonicis- Parochis addicendae sunt: nam Summus Pontif, x eamdem dee
derasse videtur novorum Parochorum conditionem, ac ca antea erat veterum
Cnpcllanorum. Quodsi Canonicatus isti conlati in praesentiarum reperiumur
eorumdem expoliandi erunt possessores, quos illegitime et contra Pontificis
voluntatem possidere manifestum est. VeruBitamen Canonici non curati
demonstrare satagunt, nunquam Summi Pontificis intentionem fuisse u-
Canomci Curati in ternario numero designati sex illis Canoniralibus Prae1
bendis in umversum potirentur. Quum enim Summus Pontifex tres ex iis
adlcgit ad animarum curam obeundam, tres reliquos iis contulit, qui Cam,-
mc, Honoram titulo, loco defunctorum Canonicorum Ecclesiae insen icham.
Elusona porro est petita ab eis ratio de optata per Summum Pontificem
aequalitate inter novos Parochos et veteres Capellanos, quandoquidem
Summus 1 ontifex dum tres cos selegit Canonicos, qui curam animarum
exercerent, iis satis prospectum esse sola Canonicali Praebenda affirmat ir
Dubia sunt:
i. An Canonici Curati congruis gaudeant Praebendis in casu ? Et quate-
nus negative: ’ " “ ■ ‘ ' 1
An ai deferendae sint tres altae Praebendae Cammicah i, quae tempore
restaurationis Coiiegiatae vacabant in casu?
Die 23 iunii 1S36: Non proposita. 1
[ Thesaurus Resolutionum, tom. 96, p 325-341].
4059.
S. C. C., Arii///iis, 16 iul.f 13 aug. 1830.
tre' fr COn*uc‘ltlls uxorc posthabita extraneam mulierem cognovit, ex eaqi
vehe 1 Suscepit, ac mortua uxore, cum illa muliere matrimonium iniit et
om •m0ptxr ‘‘olaburavit, ut regali decreto suscepta adulterina proles pro
Semini l,CCtU evarierct. \ ori compos factus supplex petiit, ut in
gari i' 1,11 *or‘corilIU ilh cooptarentur. Verumtamen huic petitioni refra-
yota 00° ^?tinum Coneilitlitt quum senserit Episcopus, quin in Oratoris
tlispen .C adiit Pontificem Maximum, ab coque sollicite expetivit, ut
Ordinf8 r' Ml*'' ' tn**ini c^arS*retur* Ipse tamen exhibitas preces Sacro Vestro
3- Ut,t0'rVnil<m aat3 ^UJt ^i® 20 ianuarii 1838, ct quidem ad r. Affirma Ut t; ad
esaurus Resolutionum, tom. 98, p. 2.
Curia Romam
336
admitti, nisi apertissime pessum detur hac in re Tridentini Concil” V
Ratio autem potissima, oh quam nequeunt illegitimi in Seminari
ea esse videtur, quod ex Tridentinae Synodi dispositione ii tam.™ rCC‘pi:
admitti debent, quorum indoles et voluntas spem afferat eos ccci ™ PUtn
ministeriis perpetuo inservituros fore. Atqui illegitimi omnes tum aS
tum a Beneficus ex apertissima iuris dispositione arcentur: ratio er»o Ufh
prohibet, quominus udem in Seminarium recipiamur. Ab Ordinibus aut!
et Beneficus sive nothi, sive spurii, sive reliqui omnes illegitimi arcentur
praepnmis propter Ordinis dignitatem et praestantiam, quae turpibus a
infamibus committi non debet: cap. Inter dilectos, de exeas. PraeUtl.Zl
nir praeterea ob motum paternae incontinentiae, cum soleant filii oarenrnm
imitatores esse: cap. Si gens Angelorum , io, Dist. 56; tandem propter sem-
dalum eorum, inter quos promoventur. Et quamvis Oratoris filii a Prmcit*
legi ti mati fuerint, non ideo ab irregularitate dispensati et ad Ordines liabi*
itati censentur: cap. Per Venerabilem, qui fi lit sint (egit. Dirimendum itaque
proponitur dubium: 4
An sit consulendum SSmo pro gratia dispensationis in casu ?
Dte 16 iulti i S36 : Noti proposita.
Die /j augusti 1836 Sacra , ctc. respondit: Negative.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 96, p. 354-360, 392].
4060.
S. C. C., Massen.y 17 dcc. 1836.
■ ^ r*a 'n ^as®ensi Dioecesi erecta sunt Seminaria ecclesiastica: primum
p ,Sf ' ‘lssat‘; aEerum in Civitate Castri novi, tertium in oppido
1 ,S1*' roPtCT re ituum autem tenuitatem* tribus Seminariis in unum
I , . suppeterent, cumque aliter <>1> sunuttiifi
rt f i l ,,n i,auPcrtatem niunerum Clericorum eidem necessarium alere nequi-
m ii- etin *r n l. ' '!■ V ac^c intellexit Episcopus, ut ad taxae saltem mini*
thedrtli ■ fV \nc. Cl1^ (imP°^cn<'ae remedium confugeret. I line duobus cx t !-
ad consilium C ;'n"niris totidemque cx Clero Civitatis spectatis viris
annis ab omnibusD^^ S* putatorum t rium pro singulis centenis*
praeivit ipsemet Antistes UneilciariIS Panderetur. Ceteros suo evemp o
viti scutati mi-n-ii • ’ 1 cx mcnsac episcopalis fructibus illico perse
Successori bt ut 11 T m Sm^U ‘l centena> tamen le ut nullum exindesuis
Se Beneficiarii.* i Issiae et nonnulli cx probatioribus I srocii >
nonnulli ve™ * * iniH° “ ' "lmm ‘luidem obW“'S
difficultates ct quaesdones, quaemaef. T'" PlUr“ "U';,kU rc *
™*nus valde imminuerent i :,ct",nu" «nniao intcrc.p.iwb^.
oblectas quaestiones ,d S • , ;l rcs « haberent, Antistes &W
Verum quocumque se v< 'u " <“onRre8';'""u:m deferendas ‘
ntm effugere nequeunt donec s,.m: VUM ;s. Beneficiarii, taxae pr^
■unamini Dioecesaniini co augeatur
►
S. C. Concilii
337
qui nedum ad fabricae tuitionem et ad Magistrorum fa.m.lcn,mq,,c merer
,l,Mn. sci etiam ad egemmia alumnorum .1,*, e ,r . TT* lucrcc
4iu* . . i-i •> atrorum lamulorumqtie merce
dem, sed etiam ad egentium alumnorum alimoniam sufficere deprehendat ;
Si autem Beneficum hanc praesta tumetn exhibere renuerent eos X™
posset poplis per censuras ecclesiasticas cx Trident., Sess.23 Z
de re/. Ad Capcllamas quod alt.net, videtur Capellanias ecclesiasticas tax«
praesul, .m, esse «mimo obnoxias, Capellanias autem laicalc, uuae „„u!
intercedente l.p, scopi auctoritate sunt institutae, ab eiusmodi onere
plane exemptas: b. C. m Salunen., 23 iunii 1640. ‘ Ut autem taxa maiore
qua possit securitate imponatur, quilibet Ordinarius taxae obnoxiis jubere’
debui, ut exhibeant notutam mratam annuorum fructuum, deduens « oensis
ncccssanis, quae quaerendorum, uti in arando, colligendorum ut in tritu
rando conservandorumque, „t in conducendis in horres, eorum entia
fiunt. Dirimenda itaque veniunt dubia: h
II. Au laxam (pro Seminario) solvere teneantur Beneficia iurisfiatronatus
etiamsi laicahs m casu?
VII. An ex fructibus Beneficiorum sint prius deducenda impendia nedum
p,o agro colendo et fructibus coihgendis, sed etiam pro frugibus in horreum vel
domum Beneficiarii exportandis in casu? ’
XI . 1" detrahendum stipendium famuli, si suam impendat operam in aeris
quoque Benefica colendis fructibusque colligendis tn casu?
XII . An sit detrahendum lucrum cessans seminum, pecoris et aliarum rerum
vulgo delle corte m casu?
Die, ctc. Sacra, etc. respondit ad II. Affirmative.
Ad VII, Affirmative .
A:{ XJ' Affirmative, quatenus occupet locum alterius operarii
Ad XII. Affirmative.
[ I hesaurus Resolutionum, tom. 96, p. 509- -29].
4061.
S. C. C., Ventlmilien 17 dec. 1836.
S3,Cr:l tlecentius in cius Cathedrali Ecclesia procuraretur, Episco-
cos ucndmi!lensis exiguo inservientium numero quatuor addidit Canoni-
Fratr °n0.ran0S SCU P0tius Supranumerarios, petiitque a Capitulo, ut in
a, , recipet*entur. Praesulis votum lubenti animo excepit Capitulum,
ptm:l ■ * ^ Capitolo accetta in Eratelli i Canonici Onorari,
qutini^ n°jl a:> ^ari° *^CUna vocc ne attiva. nh passiva in Capitolo *. Ast
attrrr .„ P 7 ° ^USt fuerint capitularia comitia ad novos (.'anunicos
Accetta*1 ** °S COram is protestatus est. - dic non intende va
irurtri ^1C ^ CCCCZ*°n* P°$ta Capitolare j». Ac postinodum, dic
c!i(. j n'{ , . 1 ’7cClvtl,ni protulit, in quo praeter cetera edixit: « stabiliamo
-irt!)nix:i sopranum;rari e Onorari ah biano voce in
coine (illa| " ^' l ll'tlul «opranum -ran e unoran aooiano voce in captum,
esclim; 1 llntI,lL‘ ubro Canonico prebendato ed antiquiore, restando sol
u:s* tlil tutffl ni,\ Att * - , 1 - ....
vio, ent umcamente nguarda gl interessi pecuniam dc
1 c6 X.
U17
Co/. |/i
22
?3*
Curia Romana
irt
Capitoln i>. Quare Canonici Supernumerarii Sacrum hunc n r
nint, ut dubia circa praecedentiam in staiio ac vocem r* ri intm adit-
dignaretur. °Cun ,n CaP M* <icfin-
Episcopus pro informatione rogatus prae narrata confirma
"Ii imo parere e desiderio... sarcbbe, che i Canonici - 11Csul^it:
ntecro, quant’c possibile, favoriti, e cn anci, e i„ prJ£™,r
ch essi prestano alia Cattcdrale i>. p m ° dei servi^
Episcopi decretum omnino servandum esse inclamant Canon, V;
numerani ex ss. canonum et S. C. disciplina. Eniteret» En!.™ pt''
novos addere Capitulo Canonicos supernumerarios cum Capinilf™ *?*
exploratum est ex S. C. in Fulginatcn., 26 februarii
ktstetten i decembris 1731.= Canonici autem ab Episcopia w"i”
bent sta Ilum in choro et vocem in Canini in n„n i P in^tiuai h-
a Capitulo appositas, «fa»
rarios, iis renunciassc Capitulum vUum est "t"*»
^ crumtamen aliter rem diudicatum iri Dronumvu r.rf a i- *
Capitulum duplici ex capite: ex pacto, quo infer S tcc i strcl”
mc. m casu, et cx ipsa Canonicatus supernumerarii indol « nl , fr»
Lder^coZ-utTe6 ‘h ,dUbitimdi fl,i0nem vcrb:1' *«W Episcopn
sl ouaTconL f ,areS: COnilition:!tl™. n'n>'cum dederunt imZ
Canonicorum ; 'v, 1 as aervan<'as cssc inclamant. De talium porre
nere BO»f?11^b^,doce“t,:Doct0^' ««Otia tantum tura et honorcsoM-
rionorarios’ Canon" 11 llo.rum ' Canomcatuum erectione concessa sint. Demum
nullimodc posse capb^l .rih!™™^’ <luum.n"lla sanc Pot'antur Praebe*
Canonia destituantur • * adasse comiQIS Capitulum, utpotc qu>
neqrieat. “trifur **
seroandum sit ‘ iv. mpf‘\pecrt* :lm Episcopi Ventimtliensis dici 26 nuirtii iSjj
[Thcsau rus * It ^ r.es^,ma" ,ul *■ Negative in omnibus.
L nesaurus Resolutronum, tom. 96, p. 543-330].
4°62.
S' C' C>’ Fcrentina, 16 sept. 1S37.
i erminis f?en rnliKn* i
lis 1782, 3 Nunc vero ■ e^° (itum fuit huiusmodi dubium, die 20 apn-
cesis reproponitur sub Proxcc**s c*us^em Ferentinae Di*-
Episcopo occasione • Pr°XC(*is ten™tur procurationem suppe#*1**
Eic, ete . Sacra ctr ‘l 'T* j aa'ari!enfi ' Confirmationis in casu? ,
dici 20 apri/is tpSj. sP0u<ht: Provisum resolutione S . Congregati of»*
[Thesaurus Resolutionum, tom. 07 „ 2o8
1 Cf. n. 2602 9 P* 29S~3°6J- -rl
1 Cf N. 3379.
* Cf. N. 3820. Jj
S. C. Concilii
33
4063.
S, C. C., Signina, 20 ian., 17 febr. 1828.
Novam in oppido Vallis Montanae Signinae Dioeceaeos CoUegiatam
Ecclesiam Uttens diei 5 martu 1638 Lrbanus VIXI Pontifex constituit cuius
servitio novem Canonicos cum Archipresbytero praeter alios sh , Mamiom
nos sive Bencfiemtos adseripsit. Septem modo Capitularium serv irio Jhorus
satisfit. Quare diuturno chori servitio imminutisque praebendarum reditibus
prospicientes Capitulares efflagitant, ut dum caeteri choro intersunt duobus
per tumum frui liceat trium mensium vacatione, quam Tridcntini Patres
unicuique Capitulo indulserunt, donec omnes hoc beneficio potiantur
Episcopus de sententia rogatus votum suum aperit his verbis: « Quoniam
exiguus admodum est Canonicorum numerus, expedire mihi non videtur ut
ipsorum preces totaliter exaudiantur, sed aequum, ut exaudiantur ex pane
Bonum scilicet mihi videtur, ut in qualibet hebdomada nonnisi unus t\
Canonicis per tumum ct alternarim dispensetur a choro, incipiendo ah
Archipresbytero usque ad novissimum, Caeterum impossibile videtur, quod
«audeant singuli vacatione a choro per tres menses in singulis annis' quin
Ecclesiae servitium maximum patiatur detrimentum » .
Quod a Canonicis profertur, duabus potissimum causis inniti videtur:
quarum altera in diuturnitate choralis servitii consistit, altera in imminuto
1 raebendarum reditu versatur. Prior causa ab ipsis Tridcntinis Patribus
probata videtur: Sess. 24, cap. 12, de ref. Verum ponderanda Concilii verba:
salvis nihilominus earum ecclesiarum constitutionibus , quae longius servitii
templis requirunt. Adest in casu consuetudo, quae constitutiones Capituli
Vallis Montanae ita est interpretata, ut illud singulis diebus absque ulla
intermissione choro obligaret. Illud tantum adiiciendum, esse ad duos men-
>'e. un u tum \ jcationis concessum in simili casu Earfert. , 13 novembtis 165^.*
t-ram \ero causam, quae redituum imminutione fundatur, legitimam
i,I parere quaedam ostendunt S. C. decreta, Ast in his rebus divini cultus
\ o pro le habenda est, qui co magis promovetur, quo plures in choro
^lvinue psalmodiae assistunt: cap. 12, de const., quique in pessum iret, si
cu:Cr chorti addictis vel unus quotidie Canonicus dematur, praecipue
i^sae Convcntualis aiiorumque cum cantu Sacrorum urget cele-
oratio. itaque quaeritur:
1 . An, et quomodo, < t ad quod tempus 1 aliis Montanae Canonicis concedenda
1 a cJu>r<> vacatio in casu Y
h 16 dctembrts ibjy; Aon proposita,
jy !(,,ll/ont iSjSt Non proposita.
Mentes ^ ^'>,Utnn Sacra, ctc. respondit ad 1. Affirmative ad duos
leinporc \ 1 Cf>ntlfluos ’ slVe interpolatos, exceptis diebus festis solemni oribus ,
obsint ^ h Vcn*!ts < { Quadragesimae, de licentia Episcopi, et dummodo non
f.p| ‘ nt tertiam partem.
1 esa 11 rus Resolutionum, tom. 97, p. 400-406, tom. 9S, p. 5, 14].
34°
Curtii Romana
4064.
s. C. C., Assisien., i- febr., 24 mart. 1838.
\nno 1832 terraemotu e fundamentis eversi ,..r c,, ■
». Vitali sacra in Assisiensi Civitate, quae deinde Episcopo ..,.^e‘clca
restitui. Fabncae, quae parochianos 504 contineret, expensis C°'P
rum 3607 aequaturas iri cx peritorum judicio constat Qu ic uturZ S6"""
ex eleemosynis in tora Dioecesi collectis ct Parochi contrihnP
seut „36.23 corrogata sunt. Ast quum “ **!
eanidem fabricam scutata .486. debitrix eadem fabrica inveni eJuT* "
tcis nummis 349.97 usque ad diem 21 iunii anni
acris huius alieni dimissionem sibi assumant Episcopus et Parochus- inZ
™ ■" 'h.‘ n limiti di detta Parrocchia esistenti videlice
UniclimV1^^ Unponendo> CU1 Primus ipse sese subiirit Orator,
refert patres LSTreSSe ” sua relatione «Wfttl» Episcopus, qui
tanrendem0 d0 0m?S’ qu' pracdiis intra Earoeciae lines potiuntur
nis moHenfne ma?nr,,' ^AtqUC ConcIudit ''«essitaicn, celerriniae apuiaii.
tegmine destituri. i-** ' lqUa ^U.m nov 8 substructionibus imperfectis atque
SXreSX ^JVpK*** veteres inter ruinas ac nova caeral
Profecto a“T? ad ^acm c°nvcmemibus imminerent,
iniuria vel vetn.r * 1 e ° curani nrTl sit, ut parocliialia templa vel temporum
SdwS* libentia reficiantur, docet Cone. Trid., Sess. 2,, cap. 7l
stimant pa Jocdal iu m e c7. ^ U * gradus sunt c«n»t£tutj, quibus DoctbreS exi*
esse providendum restaurationi ad inentem Patrum T rident.
deinde sumptibus eX fructibus ct Paventibus ecclesiae;
postea vero P^rn^i - - I>’ clu.ae statllt,s vel consuetudine ad id tenentur;
necessariis ad sui Impeasis> s* 8at»s amplo donetur censu, deductisque
quae “reaCoCnlTM0nem: h“C «*»**» W- V***
nium, qui beneficia etiam s;mni — lS!arumi re.lict;1 - suspensione; demum om*
gruis praestationibus- Quae .intccc!esia reaedificanda possident, con*
populi ipsius taxationem deven U T dcsmt' ad patronorum, et tandem ad
n. IO, u. Et uuoni-nn - Cricndun? est; Hcncd. XIV, Imtit. Befo. M
rent, ambigi poterat declarati! MPi,h nominc in hpe onere ferendo vern-
len.t 6 Septembris i -Si i p *? K C?t ab bac G. in simillima causa Ittto-
dederunt, talia sunt, ut cunctis i' h,lic nostrae causae origini
sidentibus onus reparationis devolvant^n T1''1" parochianis ac p*-
et quomodo providendam <if ubium est:
tu casti? } ‘ pnrutwm ecclesiae Paroecialis S. F
1 Cf N. 383;
*>. C. Concilii
341
Die 17 februarii 1838: Non proposita.
Dte 24 mart ii 1838 Sacra , etc. respondit: Affirmati™ .t ,
et possidentes m districtu Paroeciae per aes et libram iuxta XZZ F?”1™
[Thesaurus Resolutionum, tom. 98, p. 3^-38 44] w ^ptscopt.
4065.
S. C. C., Soanen., 28 ini., iS SCpt. 1838.
loanncs Baptista Torlai cx Sonnensi Dioecesi singulis minoribus Ordi
”,b„s ,nslOT,tus ad Sacros Mxpres Ordines accedere desident Ou,™
vero nullum ipse in praesentiarum obtineat ecclesiasticum BencficiumTt
boms carent patrimonialibus :»] necessariam iuxta ss. canones titulum *
constituendum.* Caclestmus Menichctti Plcbanus loco Sforsesea in
pantir r loccesi, qui praeter I arocciam Beneficio quodam simplici potitur
quod «dem scutatos nummos 42 quotannis reddit ab omni onere puros
indigenti Clerico, ut Sacns q.uatOrdinibus initiari, sequenti ratione succur-
rcre proponit, videlicet: praevia Ordinarii obtinenda licentia, memorati iim-
pltas Benefiat annuos fructus eidem Clerico per/ruendos libere concedendo ea
Humti atc, quae ad constituendam pro Sacris Ordinibus congruam iuxta resPec-
Zid!m"Z TT ‘rTir!«Zl f°MC aliter flatur: hac tamen adi feta
miJnfZ' C"'SqUC co"°r,“""' ’»‘0 fructuum portionem ad sui obitum
usqtu puerpere semper valeat *
nraHHrimf VCI-° <'*'i"Llls 1 or'a‘ ’ nc S1£is Ecclesiae legibus faciat eam sibi
Ordin I m m 0rd,natlonis sacrae constituendo. Quare a S. hoc
Z'07;™,ur' ™ « valide se gerere possit Episcopus in titulum
seato^ri "r8 ;U,l™ttendo f™«us eiusdem Beneficii, cuius rcalis pos-
de «m " P"’Caa ^m’ l|1" lectore illius erit semper habendus. Rogatus
haec n mittens,* s,nsulis S- Congregationis quaesitis satisfecit.
Ordini \ . 1 11 ^ , a congriu prescritta per i promovendi ai Sacri
annua dd Ii / !c, ’lella 1:>«)ccsi di Sovana ;i scudi 30 romani; 2. che la rendita
e j)aj ^ cne - l cni ^ tratta, ascende al netto degli oneri a scudi 42
r^*si cieri ^ ^ K 1 1 1 1 1 " J' cbc ^ Renefizio 6 seinplice c non prescrive 1'obbligo di
lumi di | qumdi Ja propria opinione, sembra alia tenuit^ de’ suoi
collazjon* * l l. ^ ISan\cnto V:R1;1 ad implicare una contrattazione sulla libera
Pattu i i ^ 1 V ^enedz*' ’ ai^ tHertuar la quale, niun preventivo annunzio o
« u crede ayvenir potesse «.
ordin- »;.- ^C’ I?d*’ ‘^css- 21 > caP- 2, di ref. colligunt Doctores, trinum esse
vero dkn * l' XRjcJIL^t lienencmni pnncipaliccr ct proprie; per viam
eius natuCnS Ul0n*S ^'ltr^rnon’um- xut pensionem; quemcumque vero titulum
Ordinatu t,1','16 CSSe dcbcre» ut necessaria ad vitam stabiliter substentandam
^tjuainur <luon*am de Heneficiis in themate non est, cur
quat* priss i n°nnillla praelibare quoad titulum pensionis et patrimonii,
congruam ci ,Cm nnstT‘im at*ingunt. Kt quoad pensionem, cam nedum ad
CIItl ‘flinioniam sufficere debere, sed et perpetuam requiri, ut
342
Curia Romana
validum tribuat ordinationis titulum, ad vitam nempe ipsius nens'
movendi duraturam tradunt Doctores. Atque ideo inferunt qU0j°nani.pro'
Episcopo favore Clerici super aliquo Beneficio reservata pro cano f
nationis titulo non sufficiat: quia nimirum ea necmeat ‘OM1COordi’
nendear illnia rlnrntin n «ito ■ . P ‘rpetua, sed
1lim ^I‘UttV1L 'mimau°nem tuttee illicitam ad ttfii-
pensae, quo Ordinato honesta sustentatio secura reddebatur, quousque
dc sufficienti Benefico provideretur. Similiter in Tolentina, 2 octobrL nT*
Iam vero hactenus dicta viderentur opponi sententiae Oratoris: eam JJL
praestationem, quam eidem pollicetur Parochus Menichetti, Beneficii L
mine donari non posse nec ipse dubitat, quando Beneficii titulus nem*
ipsum Parochum manere debeat. Porro ubi illam pensionis loco habeat
perpetuitas ilia ad vitam pensionati deest, quae ad validum ordinationis’
titulum desideratur. Obi vero patrimonii vice consideret, iam semper ad
praestationem illam personalem redigitur, quae parem ordinationi sacrae
titulum non praesefert. Linde quaeritur:
L An admittendus sit titulus ordinationis in casu?
Die 2 8 tuhi 1838; Non proposita .
Dic 15 septembris 1838 Sacra , etc. respondit ad I. Negative.
L Thesaurus Resolutionum, tom. 9% p. 198-204, 207].
4066,
S. C. C., Bononien., 2 mart. 1839.
. ' 5 imum opus pium, Bononiae a laicis Curatoribus perpetuo moden
ribii' v»r- - 1 ** auctor*tate erectum, cui praecipua cura est paupe-
vit n mefo VU^° verS°£,WS1) opem suppeditare, hereditate sua clona-
Iiisr ■ tjMi.u..: oanriS Sllllri' mo elogio suo Franeiscus Pisarri Bononiensi*
temnorp (i irn * Cnv<? universali i Big. Procuratori e Govcroatori pr<
coll obblipo di P rA Pia dc Poveri Vergognosi di questa Citta di Bologni
di cui ri rfnvA ro^are, scnza render conto a chicchesia, benchc tale fosse-
eredita com r I?ominatamentc far menzione, tutte le rendite della mii
scopus ' :: borTte «*. Qua* hodiernus Emus Archiepi-
KE VV definitio S’1° 11 * ^orte Vldeatur. vel alienam ingredi provintitf
SV ** temM deirenunnata dispashme *
e consecutira mente In ^ j *• conoscere 1 en t itu deiPasse ereditario Pis^71*
t ami ameute la nomina dei Patrimoniali I
«mi per redditione rationum ah m*i .. • 1- qnert»
«t dispositio Tridentini <; > ' Pu °pens Curatonbus exigenda ap
eap. 9t rcj jn quo cum et laici Atua
1 Cf \
* Cf. N
T A 1 ^
\ W \
3 165
S. C. Concilii
3^3
Stratores — locorum simpl, citer piorum expresse comprehendamur e.
neque pnv.lcpa suffragar. Adnun.stratorihus, «que consuetutliucs onoido
tradatur: nu lum effug.um m casu pii Operis Verecundorum CuratTrrtms
arbitratur Emus Archiepiscopus superesse ad formam etiam resol S r ■
Fru «at., 21 augusti 1784. ‘ Excipitur quidem in praedicta ' S^one
Tndent;, nu. secus forle m , mhtutum, et fundatione... egresse cautam J
Ast iuh.l m limus pu Operis f, indat, onc deprehendere est, quod Eoiscooum
excludat. Neque panjer prodesse Ad, ninistn nuribus testatoris voluntatem
Ep, scopum excludentis Emus Arcluep, scopus contendit, huiusmodi enim
conditiones appositae ipso mre v it.antur et pro non adiectis habentur uuun,
ius publicum privatorum voluntatibus immutari non valeat *
Contra haec vero paucis sese expedit Curatorum pii Operis Defensor
Quidquid namque ,urc communi constitutum sit, standum esse in themate
testatoris voluntati contendit: quod cxcquutio pii relicti non alias ad Episco-
pum devolvatur, quam si nullos testator dederit Exequutores, vel hi necli
gentes inveniantur, et moniti fuerint, ut eruitur ex Trident Sess *•> e -n n
* re/., itemque Iiened. XIV, Dc Symd. Diocc., lib, 3, eap. ult., mxxlme verJi
ex S. f . 111 Cantata 1 kbis, a. 1696, Lib. +5 Decr., ubi Episcopum, utpotc
exequutorem piorum legatorum, dicitur uri posse iure suo «0« cbsLtc
expressa lege testatorum, quod Episcopia nuito pacto se ingerat in eorum legatis.
Ut u tamen suspicione negligentiae Administratorum et Exequutorum in adim-
plentia testatorum volimtate. Itaque quaeritur:
}’ An e[ (lmmodo Administratores pii Operis Verecundorum teneantur
rahonem reddere hereditatis Pisarri ttononiensi Archicpiscopo in casu ?
rfc~ respondit ad l. Negative, salvo ture Emi Archii piscopi
Tri t”efI/iar Administratorum m adimplenda testatoris voluntate.
I thesaurus Resolutionum, tom. qg, p, 51-56].
4067.
C. C., Reatina , 4 apr. 1840.
her»iv^US ^lya^i Ecatinus in supremo elogio suo die 20 augusti 1S27 ex
n p. | I'lK1 01 igendam iussit perpetuam Capellaniam sub invocatione
lanum h a • • aedcna S. Petro Martyri sacram. Mandavit insuper Capd-
l uvi o ' ^ nt,s^te pro tempore eligendum esse Clericum. Eidem vero Capel-
',U,n d‘\ relehrare annua/ mente 200 Messe in un altare da sce-
m da \Jonstg . ] escovo. Humanis rebus exempto dii ultima
a| ]Vt , \ tiusaem voluntati exequutioni committendae manus
n„e )t Cpr' 1 L]imm >pus existimaverit in bulla erectionis eollatioriis-
hi iri / ■ ' h tTl aPP°ncre, ut a Cape! lano cx hiscentis Missis quindecim ita
itt ynlilj j >n"f,'r rrh hrentur , ut iit unoquoque die festo , et in omnibus diebus ,
WmoraR,, ° \r * ^'Ul' 1,1 i!Ua esl ( recta Capellania , fit Defunctorum com-
,r>' Is'° non desit , fortiter obstitere testatoris heredes, et huic
( 'uria Romana
3*4
3. Ordini dirimendam, definiendamque proposuerunt ciu •
videlicet fas sit Episcopo Missarum celebrationem, quas
Capellani infra annum litandas reliquit, ad certos* dies f t CT ™
tempus coarctare, CS
Episcopus interrogatus respondit, sibi in eadem sententia n„ m «
heredibus significavit, perseverandum; quod Ecclesiae util to 7 v®
commodum privato sane et praesertim Sacerdotis praefert r di n, ’ r< ^ v
voluntas etiam per exequutorcs testamentarios explanata itJ cvS™
Emmvero ,n themate non substantialia, sed accidentalia tantum hcT„?
erectione Episcopus immutare velle videtur. IIoc autem praestare ™
Episcopum tamquam Ordinarium in limine erectionis alicuius w*
sentiunt complures Doctorcs, eo vel magis, quod accedat Ecclesiae i, **
popuhquc commodum. utuitas
Ex adverso heredes Silvaggi inclamant, testatorem nullam dedisse fami
tatem „ovt oneris adiiciendi, quin immo potius expressim preWbT^
v - ^ PracCeptlv‘l- t0s!w fhe u Cappellano abhia saltanto 1'cbbligo di cdt-
re' ^cc nummum attendendam esse urgent praesim puni pepuli tmli-
tem, siquidem non hanc, sed animae suae suffragium et CapdJr.ni commo-
inhmeiUintaXat-PfaC °^lhSi habuisse satis tendit, dum pensum t, mento
mlr A . V Sac,n® functionibus adessendi codicillo diei 27 cctc hris 1S36 ado
« u,m rat*oncs canon^cac sanctiones et Doctorum sententiae
nn />■/.,./ K.tj Ur' ta n°va on€ra Dencficiis imponenda non esse iubet
(* ianJnr r * C0™U€t‘' caP- glubemus, dc cemib et cap. Porro, de privilq.
anum h, anoJ\lstac» nec aliena videtur S. Ordinis sententia, praesertim
vero .in^T 1 CaP"n?iis- Ut in Tudcrtina, 12 marlii ,7,8. * JVrpendam
vero Mngula haec EE. VV. et dirimant dubium:
SilvaggUtTcalt^0 AniiSttU mhlcere OT,€}’“> de quibus agitur, Capellam
Dic etc. Sacra, etc. respondit t Negative.
hesaurus Resolutionum, tom. 100, p. 84-89].
4068.
S- c- C., Spoletana, 1 1 iul. 1 840.
tatcirf dic 22 ^ rucsicltf atl c°nsilium acciti propter redituum tenui*
ehiusurd dei Seminario Thn Unamnu c°nsensione statuerunt di da coire aBe
dite la passivitd Anteauamv^0^ fstno, dfi ne di togliere colle W-
Archi praesul Snoh t ^ t 'cr° baec P^positio exequutioni committeretur,
»upr7ns ‘et C rni n?S hunc S- °- S"PP'« «h£ «t quid consilii
oraculum. m’ ano ‘""««ceret suum<|Ue pandere dignaretur
mediis a Cone Trid *.SC° ul datis documentis doceret, cis
’ P ^npus suppleri non possit annuae redituum defi*
1 N. 3167.
S* C, Concilii
— " — 345
ciendae, ille duplex redituum et onerum speculum exhibuit, ex quibus arma
ruit adesse defictum in scut. 1396.(0.2, quare Seminarim, er
triennium suspendendum censet. ^ ^
lam si Trid, Synodi sanctioni in themate standum t it dunU c
«P- remedium ad necessarios E, minarifs^^Tsu?
peditandos, videlicet vel m Beneficia simplicia eid.m umantur «| m «
reditibus mensae episcopalis et Capituli ct qucRmeumque ideficiorum
Dimcsis certa pecuniae summa detrahatur quotannis Seminario pensitanda
quae taxa Seminani appellari solet, ct quae ex s. m. Bcned XI 1 1 c.mstitu '
tiane CrcJi/a, hebn ' iuxta locon m qualitatem respondere debet summae
scut. trium pro quolibet centenario proventutm Beneficii, etsi necessitas
urgeat, augeri potest etiem usque ad summam quinque- pro centenario
Wmmtamcn ordinaria haec remedia obtinere nen posse in themate arbitra-
tur Arehiepiscopus, quod omnia Dioecesis loca pia exiguis potiantur rediti-
bus, et quod impositio ,n eo loco numquam adhibita rumores excitaret
Ouodsi ab iis placuerit abstinere, provocanda erunt ad trutinam extraordina-
ria. quae innuuntur: iuvenum ct inserviendi m ae Magistrorum imminutio
quae tamen praesenti necessitati forsitan nen satis fi et re t , ut asserum Depu-
tati. Dubia sunt: r
1. An, ct quomodo sit permittenda susfentit Stninaiii tncau? lt quatenus
negative: n
2 et quomodo sit providendum in casu?
Die, etc. Sana, etc. respondit ad i. Negative.
M 2. Affirmati ve, adhibitis mediis a Sac, Concilio Tridentino ct a comat,
m W’ ™€duit AZ//f Creditae Nobis, anni 2725 propositis , ct ad mentem;
Z \Ut A‘ch>< Inopus audito Capitulo certioret de resultantibus i s taxa
P^un (l iuxta Sacrum Concilium Tridentinum tt cn uncia tam constitutionem,
( PlS0ttat aho media ««■ H teras seorsim scribendas.
LI hesaurus Resolutionum, tom, ioo, p. 194-202].
4069.
S. C. C., i 11 st r. 22 augf. 1840.
nialihij111 nionc'lt ^^ossa (ln cap. fiti,, dc frig. ct male/.) in causis matrimo-
fluod et cautelam esse adhibendam propter periculum animarum,
(m f/; C 1 °CUlt (di matum., Itb, 7, disp. 107) et Cani, Argcnvilliers
hinc S\.H- !>!a*rt>nct'!ii rt'P tntiT veta Constantini P. 5, vol. ult„ n. 26), piura
q,u... t ^t.ris c,in(,nibus sancita sunt, ui tutum ac rectum iudicium cflormari
saip, , J i * In f!Vt ni-:is vcro frauties, quae coniugum malitia vd collusione
conficinlu,1 1,1 r’ S’ ni' ®cn®d. XIV (in constit. Dei miseratione £) processum
* -i 4 uni CSSc praecepit sub poena nullitatis omnium actorum, ut pro-
10nibus linrlffiii..,,.. . ■ , . • , ■
ucquaqui accuratissime cumulatis, in causis hmusmoui om*
hati
‘ X
1 CI. X
<1 \ V
C ^ c%
i
i
34<J
t 'uria Romana
nium gravissimis, in quibus agitur de Sacramenti validitate v 1
ac de dissolvendo vinculo matrimoniali, iudices in proferendo *
conquiescere possent. At quia saepe m hoc difficillimo processu,0
recte et apte ad veritatem eruendam conficiebantur S Con<n * I; ^
instructiones edidit, ac normam praescripsit, quaii Epis^S^
Cum itaque m hu.usmodi causis non dc iurc alterutrius partis 1%;
praecipue de sacramcntali vinculo dissolvendo agatur ero ^,Sd
ad instar aliorum iudiciorum, praesertim civilium, sed iuxti « acta 15011
citatam s nv fkned . XIV constitutionem, et praesentem instmctionenwT'
efformaiula. Ea itaque ,.on vernaculo sed latino sermone erunt conS„T
occepte tamen excipiendis, nimirum articulis, interrogatoriis, responsioni^
ad ea, et pentorum relationibus; praesertim vero decreta, et sententia quae
cum COnficienda’ ladna lin8ua errabuntur. Praeii
2£S Y,v r 1 (Sm' t Cap- 20' de ref ' $ Ad haec), ac etiam as n,
Bened. XI\ (in cit. Constit. Dei miseratione, § 4) causarum matrimonialium
cognido quibusvis mdicibus inferioribus, non obstante quovis privileeioac
praescriptione, fuent subl.ua, ac Episcoporum tantum examini et 3£&
ygy» etl.am Prae A1>batibus vere Nullius, licet Cardinalitia Jirni-
gentibus, mxta S. Congregationis resolutiones, hinc tutius erit ut
nedum sententia proferatur, sed etiam acta processus per Episcopum, vd
per ecclesiasticam personam specialiter ab eo delegandam conficiantur.
• . * quoties aliquis ex coniugibus instantiam in scriptis
dein fr. SUPer Pu ‘tate matrimonii • Episcopus iudicein, si velit, delegabit,
ouatfnn VC* 1U .ex ^e^e8atus citari mandabit defensorem matrimonii,
denm-dJV cuna episcopali iam deputatus existat: sin minus, idoneum vinim
s m r)<>n fiT us Praestantem, quas superius memorata constitutio
nii .. .. retluirir, cumque citari mandabit. Defensoris matrimo-
dilipenu r ■** ’X VC 1C acccc^ere atl praestandum iuramentum se munus suum
ou u‘ nH rN;P^cturuni, et omnia voce ac scriptis deducturum,
hic It ft*n«n * 1 matrimonii sustinendam conferre poterunt. Praeterea
; .dtnS°1; ***** citandus erit ad quaelibet acta! ne vitio nulliuA
cumaue acta «L ^Sl’ ^U1 Pro sacramenti validitate stat, semper et quando*
tZdlr*’ etSi nondum Publicati. erunt communicanda, sempo
SSE» T*7VnmC - novi termini eo flagite*
PmrfinttTT - Perficiat et exhibeat. 1
sor matrimonii ^etSroBMo inSta"S Pr° nulli,ate' ct .tunC
bus Ltt^±StUla«e « ‘edicis decreto in actu examinis, super , *
examinis ex officio • . |C",UU ' mit;lns I’r'> nullitutc. Iis ea addet eriamio a™
veritatem eruendam sive indlfJi.-J^P003*0^? magi» apta conspW
novis tircumstantiU r-, u ^^ouem responsionum datarum, sive sup^
interrogatoriis superauih ntl^usj quod erit inteUigendum etiam dc a**
Cum. itaque -uW r\ a U:I unes de re instructi erunt exanunan *
comparabit ut suor i r' , ,*** **• Par® «utilitatem matrimonii alleg^
! rei.,1 ut supr.1 dictum, coram iudicc, adstante defensore matrimo»»
p rti examinandae iuramentum de veri rate
et cancellario; iudex defc
X. C, Concilii
- 347
eenda, et deinde reserabit interrogatoria exhibita, ut supra dictum est ,
defensore inammomi, eaque singulatim proponet, audiet responsiones c’
que dictabit cancellano. F tones, eas-
Intcrim dum pars erit examinanda, ipse cancellarius exscribet in processo
prinum interrogationem, et demceps singulas ex ordine, post quas scribet
responsiones a ludtee dictandas S. quod interrogatorium, ut superius nZ'-
„„„ «t. addatur cx ofhcio a iud.ee vel a defensore matrimonii cancdhril
intemimpet ordinem progressivum, et adnotabit interrogata ex officio- et
scnpta interrogatione et responsione, «assumet ordinem progressivum inter
rogationum exhibitarum a defensore matrimonii.
Si examen una sessione absolvi non poterit,' iudex illud suspendet ac
destinabit eoam diem ct horam pro «assumptione et prosecutione iisdem
modo ac forma facienda, ut supra dictum est. Absoluto examine cancellarius
leget clara ct intclligibili voce responsiones datas, facta examinato facultate
vanandi, et declarandi datas responsiones, prout ei libuerit. Tandem iudex
de eret iuramentum eidem coniugi se vera dixisse, atque nunquam ante
publicationem processus se evulgaturum sive interrogationes propositas
sive responsiones datas Deinde ipse subscribet, et, si fuerit illitcratus, per
signum cnicis; dem iudex et defensor validitatis matrimonii apponent suam
subscriptionem, ct cancellarius de actu rogabit.
Potent pars examini subiecta vel illico post examen, vel etiam deinceps
antequam publicetur processus, si velit, articulos proponere, super quibus
eoam, citato defensore matrimonii, erit examinandus alter coniux, et qua-
enus eoam ab hoc articuli proponantur, erit iterum citandus coniux. qui
nnuix uerat interrogatus, et adstante defensore matrimonii, super articulis
ab altero propositis audietur.
II. iec norma quae data fuit pro instantis examine, servanda erit, congrua
congruis referendo, in quovis alio examine.
tu - cxanrurjc illius coniugis qui actor fuit in promovenda nulli*
iisdem a' Seclu*^ur examcn alterius coniugis; quod erit conficiendum
tlentil! ' r0rSUS nc quae praescriptae fuerunt in praece-
'liis UjS| ,Para£raphi®i :lc sub iisdem interrogatoriis actori propositis, vel
, ' l*ls n,,vis confectis, prout defensor matrimonii in Domino
ccnsuent.
prnn'11”1 ° Pr0CCcE‘ndum erit ad examen septimae manus. , hoc est septem
d. /;°q,t0nim ex utroMu<' latere ad formam Text. in Cap. Litterae Vestrae,
ibit ^ id facilius exequi iudex valeat, defensor matrimonii
ctos artari actricem, ut indicet septem, sibi sanguine vel affinitate coniun-
• ilii possit, sin minus, septem vicinos bonae famae. Singuli, audita
I ruis lectum mmm» t * * t
rt,f? m i' u unis> confesstoms coniugis eos inducentis, erunt mter-
Hpiu i run) PersPeetem habeant religionem et honestatem filius coniugis,
^nte deT*"'1 v'Tns>milc sit, ac credant cum vera dixi.-isc. Similiter in-
ct-‘t sem > rnatrimonii citandus erit alter coniux, ut etiam ipse indi-
lat! Cn? P^pfoqiios vel affines, iisque deficientibus, reptem vicinos bonae
C;,r»:laiitv'U * Ut suPra dictum est, deponant; seorsi m erunt hi quatuordecim,
I' ; n nn manum, examini subjiciendi, designatis diebus ct horis,
r< n t
ut
^JTLlc
.34 i S
(<uria Romana
uv
'Rdj
delato prius iuramento singulis. Defensor matrimonin^lTT''
exhibebit, ut supenus dictum esi. ■ ■ uirrogatona eia:
Liberum erit coniugibus testes bonae famae ac de re instm,. • ,
qu^omnes seorsim et methodo hactenus praescripta enuTc'
Si alios etiam defensor matrimonii ex actis iam confectio ,? . l
de re instructos, hos etiam citabit, ut examini subiiciantur Si -Tw
absentes noscantur, qui commode ad civitatem accedere nenuew^ '
distantiae sumptus, vel ad partis instantiam, vel ca silenT
defensoris matrimonii, erunt ab Episcopo illius dioecesis inn mstanti311
exanunandi iuxta interrogatoria ab eodem defensore eonfidcnd^T’
et obsignata transmittenda, deputato ab eodem Episcopo altem i! ° C
qu. praestet requisitis in Bulla saepius laudata san mem BtoTxwT*
scnpus, quique expleat munus defensoris validitatis matrimonii^ «
ti,n?mnt| VCr° te3t“' conSrua congruis referendo, rogandi erum anes»
et bmt "d!i!riie d, fUer“ matnmonium - wnun inter coniuges mumi S
cohabitaverinf i tJF** lnrcrccsscnml quamdiu in eadem domo, vel civi
inde matrimi’- Umotuent eos consummationi operam dedisse; a
impe h v ' ‘’Z 1COntUmrUn‘ CeTOerctur; de consummationem
« «* ** « - ■*
qu. sV-muugcs XlZT* v,Trs< tur’ interrogandi erunt periti
moniuiii si '^lllten,S[|Clucrc''1 super nullitate ex iis sit ut solvi posslttnalri-
inspectionem tame^' Ut " ^ C0nsun}marunt» tunc procedendum erifad
instante oraeserri^ ^ ®QiUll^um seorsim sequenti methodo perficit miam,
instante praesertim defensore matrimonii.
ni i ad exhiSndastno^Vlm .tam Utnclue coniu£b quam defensori mammo-
timn et diffidentium oro i ^C.nt0rum mcdieorum et chirurgorum ccnfiden-
referendo, " 'unusque coniugis inspectione, congrua congrui'
L\ hi bitis notu Iis a narKKi*^ - i
medicos, et duos chiraL, ex hi - ** e.!m ‘•uimlue Pcritos-
ex officio eos nui i-,m . " .. ^s> m qt&bus partes consentiant, sm minia»
atque c 'i i , ut :;rU>‘!S,l0nAim rationab.i,iter suspecti i dcpnt-*»
scientiam, tum auoad r 1 c,u':lt :i"I1cr celebrioribus civitatis tum quo»
dabit recognoscendi ™ >1',nn!tP1 * testatum, atque hisperitis facultttt®
ipsius potenti 'm n ^ V1ti, adbibitis honestis mediis ad explorandam
iispe • £ “ acS ta,CUlrm- n<m conveniant in prin»
locum destinabit, in quibus n * * quc ‘n ctK*em decreto diem, horam d
Designata die et hon «u*1 aCCc'dcnt, ut inspectionem perficiant,
cancellarius ie n-riii e; * f)Clim accedent iudex, defensor rnatrirn(,nJ1,
cient ea qua fieri m _v~ » Pintis, ac seorsim, corpus vin *[®P
artem, non tami illidas, opporS •**,. experimentis, quae m**
rtl itionem. 1 * 4 ia maicabunt, singuli script*tm c
Sr C. Concilii
349
In Inspectione et relatione haec praecipue investiganda etrefeZd.
erunt :
An adsint signa physice certa impotentiae deducta ex confomiatione
partium, aut ex aliquo vitio quod apparere poterit. An adsint si™
i|iiac muralem certitudinem inducant impotentiae, et quatenus existanr
qmc sit huius impotentiae causa, utrum sit impotentia perpetua inJ’
nabilis, ac praecedens matrimonium; an signa impotentiae' sint' dubia
vel acquivoca.
1'eractu relatione a singulis seorsim, defensor matrimonii exhibebit inter
rogalem clausa sigillata, super quibus fieri debet examen peritorum, sibique
reservabit tus addendi alia interrogatoria, ac iterum ea ad examen revocandi
S. examen singulorum peritorum eadem die perfici nequiverit, iudex aliam
j,em designabit, ut illud prosequatur. Uterque ex periris tum ante examen
Iiiramentum praestabit de veritate dicenda, tum post examen iuramento
dicta confirmabit, sese propria manu subscribens; iudex, defensor validitatis
matrimonii, ct cancellarius se subscribent, qui actum rogabit.
1 recedendum etiam erit ad inspectionem corporis mulieris. Iudex ut
supra dictum est de peritis, tres saltem obstetrices deputabit quae a duobus
:^ntIS)r^med!C° etaItcro ch^urgo, ut supra seligendis, sedulo
r;“fe ?* ^snoscendo visu et tactu in muliebrium inspectione,
e. au Lm lmus ^spectionis die mulier erit traducenda ad domum
,23 mat7nac Paritcr a iudicG deputandae pro inlnvscripta praestanda
JL_ ads,stenjfta. atque adstantibus semper tribus obstetricibus et ma-
*n baInC° aqUae tcPentIS» a peritis prius recogno-
a..aj„V.?UO Sit aquae purae, quo in balneo per spatium saltem trium
L-mrii T ,0ntC imiuS Permancre debebit: quo tempore transacto,
ullum JU,.S SCIUpci CL Pr:tescntibus matrona ct obstetricibus, statiin, ne
vk ..n^3 UlIp aut momentum temporis mulieri detur, quo ad arctandum
insot ctini!?et lcamcnr° . aut aliqua fraude uti queat, ad ipsius corporis
Dnesentv a smgulis seorsim deveniendum erit, ailstimte semper et
temnor, fmirm,l; CIUa rf ProsplGicndum etiam, ut haec recognitio fiat
modi utri r* ninu' |n ^biculo luminoso, ut cx inspectione huius-
ovictlnc i 'm T!hvr V,rLT° s*r an vi°lata et corrupta, adhibitis artis regulis,
,t,us deprehendatur,
i
'awn matmCfCnS°r marr*,nnn” ct cancellarius cum peritis, ut supra, ad do-
trices refe °nae actt qLnl- Peracta hinc recognitione, seorsim singulae obste-
tantibus an ' 'irginitaiis, aut corruptionis indiciis ab inspectione resui -
corrupti cl i CtI!ta.et q,,:dia supersint signa et argumenta intemerati aut
heri potuerit D ■VI7’*n;q's’ ct an nlla fraus ad virginitatem simulandam adlii-
tnteiTogatori cin c suPcr bis magis praecise deponent in responsionibus ad
monii. DeiiH* til 1 lc c*ausa ct obsignata exhibebit defensor validitatis matri-
eritcxquire jC 0rmaq examini erunt subiiciendi periti, quorum indicium
flibirc debebit11111 SUl>cr re^at^s ct depositis ab obstetricibus. Tandem examen
tejnpore adsist ' °’^UC matrona quoad praestitam toto balnei et recognitionis
dicta sunr „ cntiani, servatis quoad examen iis omnibus, quae superius
'u"t, congrua tarnen congruis referendo.
Curta Romana
350
Quatenus defensori matrimonii nulla alia probatio e* ■
nullamquc putet aliam index prae ,ua diligentia .«uX?» vi^
rur probationum collectioni, et publicabitur processu* ’ SimP^
decreto a mdicc, factisque subscriptionibus ab eo a defi UU° SUpcr hfj
ct a cancellario. lilaec habenda methodus. Quae in w, „ 7?0re matrin^ i
inspectio et examen.
~ ''***' j uberum etiam erit •
monn po.,t proces™ publicationem novas probationes exqn « “Z'
favore Sacramcnn. ct nunquam bina sententia nui litatis clfomU™'
m run iu dicatam, ac reassuini caussa possit etiam nnsr init-j ^
a partibus luxta constimt. saepius citatam Dei miseratione n0VilS"Ui,,l
»Mutis. ct cum nit amplius tleducendum censuerit defern
“erit 7TT7 rPr0fen,t I';piSC‘>p,1S- Si »>*
craa luent, debebit defensor matrimonii appellare- iuxta citatam conii.
tiuneni, nec poterunt coniuges ad alia vota transire, nisi post obtentam ill
super nullitate, sub poenis contra polvgam,
ernnt acta ‘ab T “ COn“ne D‘‘ ""«ratione. Deinde trimi»
amhenri ‘ t 'P P° ad IU,d'.Ccm-. ad Hu«" provocatum fuit, in cp
n iher V -ffU ° PCr p3rtem dibgenttoran competenti merccde cancdluii
de *r n r:' arl,lm,lS-H'+7' P' 298-3-i.-Cf. etiam Collectanea S. (
0c l rop. r-idc, vol. I, n. 91 j].
4070.
S' C* C** Romana, 22 aug., 21 nov. 1840.
?ccIe.siae sub die 4 octobris lS35 s
annos natum ^ Cagiati et CflieCanU^
foedus in -n 1 «nV < pra tngesimum, hominem IVdemontanuitt.At
Nec enim m ♦ * Um ^ inbrmum patefecerunt mox maritales ampl
lecto trium ultra semesi ^ vir*in,s aetas- ]tm& 111 “
repetita medicar ■ c annon,m comlormitio, initique conatus,
aer, quem haineum, aut nativus h<*
ut coniuges optatum ass ecmp C CSt exPert“s’ P°*s extitisse feru
Tantam homini- • ' * 1 erentur matrimonii consummandi succe»
”di,i haud — dam ulwrius *
patrios remeavit lares ad C®nfessarii suaserunt, rever
nuper adstitit coram T ;i "V man suPeri°ns anni dolens pucU*
initantia, Vicariatus, posmlavi.que a
qua fatetur iuam ctiamTum -*^5ai* dedatatio 3 Caiet3n0 Fcrri,^
tentum protestaturque, sc nihil*' contrahebatur, coeuruh
instantiae adversae’ tiam adtffe«^r!»,UOd ',p’’nn:lt' ncc “sc °PP '
tum at non soggiacerc u vemM
C. Concilii
35*
spese di delta contraria tstanza contro di me richiesla. Prostant utriusom.
coniugis de non consummato per irritos conatus matrimonio pn>Sn
itlrata testimonia et responsiones deputatorum medici et chirtmd suoe
inspectione corporis vin, quibus eiusdem inpotentiam veterem absolnfSm
ct perpetuam deponunt; necnon eorumdem peritorum et obstetricis deno
sitiones post legitimam corporis inspectionem debitis cum cautelis oenct m
exaratae super evidentibus signis dc originali claustro mulieris numauan
rescrato.Prostat demum i unita etiam et examini subtecta fides trium m,'i-
corum, idem ex certa scientia firmantium, qui vel coniugtim sanitatem
curare sueverunt, vel a parentibus mulieris appellati ad inspectionem
fuerunt. r
lliscc lutem omnibus inspectis post diuturnum certamen instantis
Angelac cum Sacramenti vindice quoad vinculum, sententiam ita protulit
suam sub d,e 6 marti. 1840 ESi Urbis Vicarii Yicesgerens, ut compensatis
hme inde expensis, instantiam admiserit
Provocatum est ex officio per matrimonii Adsertorem ad S. hanc Congre-
ganonuHi; smgulaque iam praestita sunt, quae fert .Sae. Ordinis disciplina,
vi ehcetEmus Urbis Vicanus pro informatione et voto rogatus est, qui totus
fuit, ut sententiam a suo Tribunali prolatam tueretur; excitatae partes ad
cf lucenda v!!ra .sua; dubia «^innata; Matrimonii Defensor accersitus.
onhrma.i \ «canatus sententiam postulat Angda mulier quoad nullitatem.
de qua nihil sollicitus est Ferritis.
v,iu°mUgCS UtHqUe iurisiurantli «de contestari sunt longo temporis inter-
", ? malTirno.n,° consummando sedulam dedisse operam post nuptias vix
xlebratas, at incassum ob viri frigiditatem. Quibus consonat trium medicae
»cip mae Professorum extraiudicialis assertio. Periti x > ex officio deputari
a„ i- Ct lctanam constitutionem Dei miseratione 1 haud secus retulerunt.
1 ns tantas et praecedentis impotentiae probatio deprompta ex reco-
per peritos et obstetricem coniugis virginitate.
suonlpn!^rim0n'* ‘^dsertor verrit, plura dt esse in processu, quae
non eae ' K' dciiniiivum iudicitun; ea \er.* quae prostant, talia
Adnotat *^‘laC 3 y'er^1IT1 absolutam perpetuamque viri impotentiam evincant,
citationes ‘ CCSSt ni potibus septimam propinquorum manum; desunt
*tuiiatanr nnn’ *u_hibiti sunt ad inspectionem corporis mulieris Medici
edonem s^u,n.° )stetr’x* medicae artis periti accesserunt ad corporum inspe-
poat lmU cuni 'nagno collusionis periculo, absoluroque munere octo
Iftibinde id'^r*ln' lhbcc advocati sunt, ut animadversa deponerent. Pergit
dones imn 1^tnnseca v*ria enucleanda, substinetque adductas ex adverso ra-
tatione v iiitU^ R CiaTn v'r* n<)n evincere. Ex triennali enim et amplius cohabi-
nec praeced * CXlll^*t de consummatione expleta praesumptio; medici porro
EE W Cte|lfcm> nt;c perpetuam viri impotentiam certo tradunt. Sed erit
■^'•sapientiae dirimere;
Dic n '^ uu!!,lat€ matrimonii in casu ?
1S40 Sacra , etc. respondit ad /, Praevia sanatione processus y
Cf \
31
I
7 Z2
t/j
Curta Romana
facto verbo cum SSnto , dilata et suppleantur acta iuxta lustri r
mentem. e
t ui
Expletum postmodum est ad praestitutam normam ah ,«• n . ■ .
per R. P. D. Viceegerentem rite st.bdeleg.to *
que omnes lureiurando firmarunt de coniugis utriusque honest ,V
constare, eosque omnino dignos esse, quibus plena fides haheatTr'- ?
quae circa matrimonium nunquam consummatum declararunt w;n i-
peractis causa redit definienda. ’ lL ,UiCf
Die 21 novemb r is 1840 Sacra , etc. respondit ad L Affirmative
[Thesaurus Resolutionum, tom. 100, p. 206-214, 251].
4071.
S. C. C., Venetiarum et Cencten 19 dec. 1840.
I raesentem inter eos ortam controversiam definiendam EE. VV tudido
submittunt Emus Venetus Patriarcha et Episcopus Cenetensis. Sub an. 18,8
. m* ,1U? V 1 1 novam decrevit nonnullarum Dioecesium in Austriaco W
no constitutioneni; nonnuUasque Paroecias a Veneto Patriarchatii in CW
nfn^U lt 'PlsCl'P*nuin, atque in litteris apostoli cis de re editis
* * .. U1 '®r<J expresse declaramus, hisce nostris litteris sancita Panx-
_ ru,n lstn uttone nihil omnino detrimenti inferendum esse in episcopalem
,UrT1> tlu®^ mtra earum fines Episcopi habuerint, c quorum regimine
em sei unximus, quos in eoruindcm bonorum possessione plane tuendos
onscrv ane osque esse mandamus ». Quum autem paucis abhinc annis vacue
^ ntigent bina Beneficia simplicia in Paroecia S. Laurentii posita, quae
m sicut et caetera Beneficia etiam cum animarum cura ira subi i ciebantur
^ctorum ainarchae, ut nedum jurisdictionem suam episcopalem in
em exerceret, sed etiam turepatronatus super ipsis fruerctur: dubium
xcitatum e^t, an, et qua ratione Beneficia illa providenda essent post apo-
stoheas litteras superius memoratas.
Contendit autem hodiernus Venetiarum Emus Patriarcha, illorum Bene-
RnmTu msp’Uron;m,s nori obstante praedicta ap. constitutione ad semerip-
iVr in 1 . UC p^rtmcrc’ ‘lt3ue ipsius proinde attendendam esse nominationem,
vero ^ cnt:tens* Episcopo instituatur. Cenetensis Andstts
Patri trrl C1 ’ vlKore au datae constitutionis ius illud patronatus Vene^
uoerJs "T ^ transi isse, adeoque fiberam sibi hodie
cTde^ , r ?enc*“ Pusionem. Haec examussim controve.u
est de qua consulitur EE. VV. sapientia. vf
Pianam coniti h!^0 C!,t' Cenetensis Antistes, iuspatronatus, quo
«iasticum non . ;ltnurcba Venetus fniebatur, fuisse scmper*«k*
:: i^n.?utcm hicaIe- **&&**> ^ partui **
■V. t. , C anci l ii
- 353
Ceneteosem Episcopatum pervenisse; eo vel magis, quia nihil 9i;„ 1 •
dicta constitutione expresse favore Patriarchae cxaLm T “ prae'
episcopalis, et adiecta fuit clausula derogatoria. l’ 11113111 Ccnsus
Conm. vero Elbos Patriarcha Venetiarum contendit, decessores suos
toba.« «mper .ua mmv* ab aetate pervetusta ex iustitia ct iure «Zt
ex dotanone, llludque s,o, etiam post Pianam constitutionem irnearum
pernimere. lestantur enim tabulae fundationum, Beneficia de S
*»*• f* w‘nSaC fmctibus alimoniam aumere; eollarionum
,ero senes docet, de illis Venetos Patriarchas disposuisse tamquam de Be"
aeficus Patnarchali eorum mensae unitis. Omnes porro, qui Beneficio
dotem constituerint, patronos esse de iurc firmat cap. Significant de tesBi
Porro per litteras apostoUcas sola iurisdictiont Pontifex Cdnetensem \misfi
tem auxit qua sola Venetum spoUavit. Jam vero patronatus ius esse a iuris-
dicte.nc discretum omnino, adeo ut alterum ab altero nullimode dependeat
oegabit nemo. Quae omnia cribrabunt EE. VV. ct dirimere d, enabunt
dihfcisuy quae " "‘ra C0"'l’e,nn' taediat Venetiarum super Benefi-
frJTcZ' ‘“r“ CO”'>,e“‘nl KpiSCOP° Bene.
mPTd" adI- 1“oad iuru patronatus,
iz ' Affirmatme quoad ius instituendi praesentatos.
L 1 he>aurus Resolutionum, tom. 100, p. 304-311],
4072.
S. C. C., Oppiden 13 febr. 1841.
ortis « i,T<5Prae^a?Si anni> ** duibus Sacerdos R. in Dioecesi B.
ob dcflnriH aCn,'t . dmes P* ‘‘utotus in Dioecesi (>, suspensus ab Eoiscopo
Missae H ^ne?.CV1U*Stiarn ll0^stac puellae, censuram violavit celebratio
ditam * ™ u.V,?n.c. et dispensatione obtenta, iterum pristinam per-
eji recitati ; ** ,lL 1C1^S a,nicitiis indulgens cum duceret, diviniqtie Ofii-
‘iubit.iviL 0 nc^*Seret* ^rsus suspensus iterum censuram violare non
Ordine m r* Un^Uc mull°ties pro absolutione et dispensatione ad S. hunc
•ii». 0 LU1f lni ybuisset, semper preces eius reiectac fuerunt, quod et
poenitendi c . m I>raeteriti factum est, etsi testaretur Episcopus dc
nner C con®^ant:';' emendationis signis, ea tamen clausula aoposita,
Redeum 1 • lttruni recurrat commendatus ab Episcopo.
s*< Ordinem R- preces. Meum vero est Episcopi literas ad
donent Arch*U » l| 'C ^ ,illl>£»ustl claPs* ann* 'n medium proferre: Iuxta rela-
con$tanferPreS ^eri 9urat’ ^rat°ris possum nuntiare» dictum R. publice
ciesiac »t ; ocnitentiac signa dedisse, cum fuerit assiduus in servitio
epms ad S, Eucharistiae Sacrj.sn ntum accesserit; pro-
"»l 17 r
354
Cur ut Romana
pterea puto illum posse absolvi ad S. Missae Sacrifici..», . i i
Quaeritur: Um
An, el quomodo sil consulendum SSmo pro absolutione e I dia, •
casu? , di
Oie, elc. Sacra, etc. respondit: Peractis spiritualibus evercitiis t„
pore Episcopi arbitrio definiendis, pro g ratia absolutionis distem"? ■’
rchabilitationis arbitrio et conscientia Episcopi, qui collocet 'sljrdotmb 1
directione et vigilantia idonei et probi Sacerdotis, dluuupic iterum imlZ
msi vitam in omnibus vere sacerdotalem duxerit, fac,,, verbo eum SanL?
[Liber 184 Decretorum, p. 262 a tergo].
4073.
S. C. C., Spoletana et Reatina, 3 apr. 1841.
r IubiUtio^s i,ldl,!tu auctus est per hunc S. Ordinem sub anno iSu
Franciscus Ettorre, Canonicus in insigni Collegiata S. Mariae de Populo
Leomssiie, appositis consuetis clausulis, praesertim: ut quamvis in postam
non inserviat, nihilominus fructus omnes et distributiones quotidianas sui CW
meatus percipere valeat, perinde ac si choro personaliter interisset. Nihil in
rescripti ttnorc de fal lenti is, quas alii Capitulares in poenam neglieentiat
amittunt, expresse cautum invenientes Mariaiis illius Ecclesiae Canonici.
lUt,|SUIie nisi Minr Collegam Bttorrium ab earumdem perceptioni
repellere: eos tamen temperarunt decreta Antistitis. Tandem supplices pro-
vocarunt a a same^za ed equita inedterabile delle Eminenze Loro , e. lesuppH-
1 ' . 0tlLlilcer$t t iitnin e tal questione, e decidere , se debbansi perccpirt 0 no
li,u ! nonnuiie fnlletizc o puntature dei mensionato Simor Canam
ftttorre.
p • ^ dati?, tam ab Archiepiscopo Spoletano, quam ab Reatino
OrimX ’ Mu,ltnvis super iurc in diversam abierint sententiam (nam 1
tum it- mi0I!ere L tendit, iste opinionem Capitularium), tamen citra si*
IVieben l!>n !I7'U ,'1C-m Collc£iatac praestat haurire «in Bulla erectio
l racbemianim Canoiucalium cie anno '
nncs^rinh c n- LlL' anno 1731 tertiam fructuum partem Knim
distri butioni b us' quoti ip h1i’^css* 2I> <*P- 3, de re/, decretam quidem Fr
tertiae narrk ■ aiU*f attsauncn n ipse, attenta eurum tenuitate, hm^-
fuisse itu ,lt c;,,?! gat,0nem neque ag ssam, neque applicatam unqv
dein falli ntri >S l*mst*ue Canonicorum reditus i n te gros perceperit, flRP
re proprio quisqm luere inoleverit .*»•
rem ferientibus mhiiSqu” aSS * D? S"""'s
stc^^°uliaPZTbarae SU^rosata ‘ bOoeuni diatribarionon.,^
Vuffius Forfen *n A * 1 ■ n ”atllr-|ni et conditionem mduant: S.
[< >" :o decembris 1738.1 p0rm c r Suiones hac de *
concordes visae suntrnam a iae nosifT r I
1 ‘ 1 positivam, aliae negativam pr<lL
\
* tqp
1
S / / ■ 1«
' jO flCt/ It
355
m.
An Cm^irus Eroociscos Ettom p«rt,eip„re debeat de punctato* seu
fallentus aliorum (, amnicorum , si choro non intersit in casu ?
..A D;;?LeZ Tetpmdit: - •«-- *•»
[Thesaurus Resolutionum, tom. 101. p. 66--rol
S. C. C.,
4074.
naten., 22 maii 1841.
1 maximo terraemotu, quo Fulginium anno 18^2 minere ennn,
sum fmt, Cu nonali aede S. Mariae Magdalcnac, Fulg4td^ ZS
per Apostolicani Datariam postularunt, ut perpetuo extincta illa Paroecia,
natur per \ icarios Curatos administranda. Placuit \n(Krnlir-,^ n,
«nae m-crcc c l.,„„ ✓ , .. . -^pogroucae Da-
ie prects au 8. nunc Ordinem remittere
sponlr!;! « Ttzr** Episc.°pus' ** ^ m *• « «.
L4.4- .. • • b P -ed^ePae Par“c'“'>is exoptari. Additque Antistes, ex
riXM.flir.r‘ . lmPendlun' scutorum ,225 in dirutae aedis fabricam
ornanti L T" “desi“n licct P3"™'. culta necessario
getur. rccl,urllntur' »ec piam * xtare. Unde istbaec pecuniae vis corro-
praesertim tririirhid' *' ',ln<!luln.1 'urc summopere abborrerc Ii. infidorum
L, Xei' e? t,act,<mem: “P- Motoribus, S. ,/, p„.,hend., cap.
censetur nuod ■; frP' CT eX fart.e' * n"sl“-; non inde tamen cautum
tienda in;,i nl-.n. _ quando necessitatis vel utilitatis rario accesserit, reii-
nint ouinni* Tr t SIt’ ?e5Ut lnncslls conditionibus admittenda. Decreve-
ecclesiat eoUanRsuf11^11 Sess. 21, cap. 7, de re/, ut si parochiales
“bi praestiti 1; i!11,1 S1,lt' 'R matrices seu viciniores ecclesias transferantur,
de Magtlalen 1 Ij”1. *U Las rt 1'ciendas modi non suppetant. Id porro et
aedificandam ,, CfC °Sia Plonu,U Nl,K‘'ini significat I.piscopus, cum ad eam
tuitionem ext . ^ert<' niJ)S. vensus \ ircs satis sint, rtec reditus in fabricae
tionc in id 1 *1CC ae®e^darii eidem addicti recenseantur, qui pro por-
' '• tur OiiniiJj ll"*i IRC dcmi.,m n’s* perexigua summa ex plebis conlationc
|ibu$ renovrl ^ LU,*oua^9 ecclesiae ruinam mediorumque inopiam
«alutat»
9 tubus renovari * *w*ulwl““4ut uiypuuu,
salutare, anin V * I>OSSIt’ un,cn^;l necessario esset Paroecia, id maxime
quod Cathcdral?11^116 llldll‘111 plurimum inservire ostendit Episcopus,
Curiam specta pS ^cc^es’; tindique domibus eorum, qui ad Magdalenac
qtrain illarrx 5^° ac ^ert’ inclusa est. Nihil proinde iisdem commodius,
P catum adire, ibique Sacramentis sese expiare, quod sane
L*HTi& Romana
356
unanimi commdem in unionem consensui, immo et votis fi "
cernatur, causam dedisse videtur. Uniones vero viciniori'1 6**i T* dt
ss. canonum probari norunt omnes, ubi praesertim de utilitatT m
chianorum consensu liqueat: cap. Exposuisti, 33, de praebrni (wft
Sess. 21, cap, 5, de ref, ' '* ,n<-‘ hHd.
Quodsi placuerit de suppressione ac unione iuxta nrCc.-c , *
animadvertenti um est, a Tridentinis Patribus praefinitum
mod. unionibus coquendis erigant Episcopi i„ ecclesiis, a.l
Paroeca es , altaria vel capellas sub eisdem invocationibus, „m
emolumentis et onenbus prioribus ecclesiis impositis. Illud 2jS?
Fulginacensi templo praesertim ad altare honori Mariae
dXire' b eXtmCtac Paroec,ae mtmk plane conticescat; erit RK. B>,
An, et quomodo sit lorus suppressioni Paroeciae S. Muriae Mm
emsquc unum Ecclesiae Cathedrali in casu? ' v
Dte, ete. Sacra, etc. respondit: Affirmative in omnibus, erecto in Calhtic
altar, eum terne S. Manae Magdaicnae, translatis oneribus, et addito M,
Itone M,ssae solemms festo S. Mariae MagdaUnae , um adsistentia toti,
Capituli iuxta votum Episcopi , et per Breve.
[thesaurus Resolutionum, tom. 101, p. 123-126].
4075.
S. c. C., Montis Ea/isci, 7 au£. 1841.
Panr!n; Gradularum Montis Falisci Dioecesis duoetl»
tim nacei US um ormes ct sub eodem tecto, quorum utriusque iuspatronac
.. rr; . , m' i'L 111 activum ad masculinam familiae Galeotti proeenie;
Fali J F^0 18 dic 23 martli» cu,n unus cx istis vacaret, Mont
Galcntri in *U^U|S ^ patronorum praesentationem Clericum Raphaetci
etiam vacante p ^ -P°St V”atIn 1Tmnisit. Anno 1S33 die 19 iunii alter
eidme a rvib ^Oiucatu Emus Vehi successor cumdem eidem Raphae
Canoni cati 1 mn praesentato contulit, quin ullam in litteris suis de prim
sionc cumulative raLv a?' Nihilominus Rapliael in utriusque po»
t8,*7 nrinrom quin imo m patrimonii sacri titulum sub ^
Capitularis ad «nituit. Ast Episcopo vita functe ^
Canonicatu Raphaelem A ;lhs ms Antiam iuxta sacros canones abutroq
Beneficiorum incompariblfium886 perpcndens» cumulative duonffl
s aueusti 181- -i b possessorem, solemniter decrevit sab ®
criomi c a produrt l ^ ^ * % Canonico Galeotti il termine i
incompatibili passato il n^?18*1 aposto*lL'1 PLT fitencrc i duc Canonica^
e fia d’adesso dichiara, doversf ritene^uf1^ f°?° ,a nMtifica’ ,ha
di possederli e dov^mi in , ^nere il medcsimo dccadutoda ogiu ^
nullam dispensationem »n Conse^cnza 4verli per vacanti ». Raphael au
>V. C Concilii
357
Interim Raphael apud hunc S. O. supplex e.ttitcrat, ut per assertam
illorum Beneficiorum unionem ab Emo Vclzi patratam ct pacificam ultra
triennium possessionem, necnon ordinationem eorum Beneficiorum titulo
subsequutam sua iura defensitaret, simul. ob secraret, a voler h montenn*
m pacifico possesso det due Cammicati riumti , co 1 dichiararlo vero e legit t imo
possessore , e la r i unione secomlo le leggi canam ch e validissimamente eseguita
Ordinarius iterum percontatus remisit acta Capituli: ex quibus patet
Canonicos unioni consensum ncc praestitisse, nec praestituros fuisse
rogati fuissent. Deinde testimonium dedit patronorum, qui perhibenti
rogatos quidem se dedisse consensum pro unione , dt qua agitur, 'sed tamen
ideo dedisse, quia rem iuxta sacros canones absolvi arbitrabantur; i;m
tamen p meter opinionem res acciderit, consensum omnem retractare non
dubitarunt. Quoad assertam autem unionem retulit, in actis Concellariae
nullum instrumentum hac super re inveniri, nullumque a Raphaele exhi-
bitum fuisse dispensationis diploma. Porro Dominicus Galeotti, qui alte-
rum ex dictis Canonicatibus obtinere nititur, totus in eo est, ut iactatnm
unionem destruat et Raphaelem ab utroque Canonicatu decidisse propu-
gnet. Siquidem ait ille, certum exploratumque esse, duos hosce Canonica tus
chori servitio m eadem Ecclesia esse obnoxios, quin iin<* mere er ivari coad-
juvandi Parochum in cura animarum, adeoque nihil dubii, quin sint in-
compatibiles. Certum etiam est, hosce ipsos Canonicatus ab una eademque
persona possideri, lam vero Feclcsia semper vetuit Beneficiorum plurium,
maxime ineompatibiltum, retentionem, nisi apostolica dispensatio interces-
serit: cap. Referente , 7, cap. Praeterea, 14. de praehend ., S. C. in Conun.,
14 decembris 1S22. 1 Quod vero Raphael nulla dispensatione fuerit instru-
ctus, testatur Ordinarius. Neque quidquam movet assertae unionis obkctio,
enim unio sir quid facti, non praesumitur, sed probanda est ab eo.
(Hii lactum asserit, lam vero nihil ad eam demonstrandam adducitur. Prae-
terea ut unio Beneficiorum legitima habeatur, praeter competentem aucto-
ntattin requiritur consensus eorum, quorum intere st: caa. 43, Caus. 26,
4'1- 1 . ’onc. Trid., Sess. 7, cap. 4, de ref,, et Sess, 24, cap. 15, de ref.,
necnon Capituli ipsius ecclesiae, in qua facienda est unio: Cone. Trid.,
7» caP- 6, de ref., tandem causa ne cessitatis et utilitatis: cap. Ex posuisti,
i?W Cone. Trid., Sess. 7, cap. 6, de ref. At vero nulla ex hisci
^nc itiunitus occurrit in themate non dispensatio apostolica, non patrono-
. ?onsi ,,sus' non consensus Capituli, non utilitas et necessitas Ecclesi M .
‘lue I)11' 'aiL*:ort Capitulo, maximum haec quoad chori servitium totum-
Vc_ t! eultum detrimentum caperet, si Beneficia diminuerentur. Neque
biu ■U,?.URi‘!1 ^ f>Hael ad triennalem possessioni m. 1 Juiusmodi enim regu-
menciorum incompatibilitate locum liabcre non posse restes sunt
)c?ores
R,lPhael Galeotti, quamvis autographum pontificii rescripti
1 \ , . ^npa!is ^tcreti exhibe re nequeat, quippe deperditum, ostendit tanu n
s on*° Benedicti 'larsiltani. qui iri Urbe Canonicatum gerit ad
Cf X
3 0 7 V
1
5»
Curta Romana
Ecclesiam S. Spiritus in Saxia, ipsum obtulisse preces s,
pro obtinenda Canonicatuum unione, ac propitii,,,, ... V "™° ''««fici
quod ad praedefunctum Cardinalem remisit. Quod ver , ,T
EpLscopus exequutioni illud mandaverit, aliquibus probare ,,!?!. Cwfi"*1»
nii8. Quaeritur: * e uititur tesdnio-
i. An, et quomodo constet de lemtima unione f\„, •
mamtetwidus Raphael in eorum possessione in casu? <>mCaUum' ita « w
Die, ctc. Sacra, ctc. respondit ad i. Negative
[Thesaurus Resolutionum, tom. 101, p. 210-216].
4076.
S. C. C.t Agrigentina, 20 nov., 18 dee. I84i.
Iosuc Licata, Canonicus Decanus in Agrigentina Cathwlrai; i
tur enterocelis infirmitate 1.1 h fe una '-athedrah, ea tletme-
inde vexetur dolones o ’ i IZ T C?mpeSCer? neW gravibusq*
ut veniam elargiri dignltur XZ ff P0stulatJEE- VV. benignitatem,
vato, stando soZJl in pJitwTto "t f** *“■ m oml°ri°PH-
Ecclesia^""^]^^^^ ^ ** '"sumpsisse suam m
tum ^lll!^Pr,noek,bra^nem MisSae in Pri™> +
Oratoris °ratori«lue P«** commendat.
Bened. XIV in enisml 1 1 a m ^octr na» quam scite more suo evolvit
scilicet adnotat concedi rl- P* Caeremoniarum Magistrum Reali, 1 ubi
sain sedendo Kuiusmorfl* ? 1 mnmo Pontifice veniam celebrandi Mts-
rilnis viris ecclesiastid Vcro induita concedi solent dumtaxat spectabilio-
sit Episcopo Platicn. die 1 V!5tUte P^cclaris, ut S. hic Ordo conces-
VrV. dignabuntur dubium f ianU:in' r83a- * His praelibatis dirimere EE.
casu? ’ qU07m,do w/ insidendum SSmo pro induito celebrandi Missam i*
Oie 18 decembris iS./t SaJ’ PJ°P0S,ta. . 1
[ Thesaurus Resolutionum r ns/>0,ldlt: legative in omnibus.
* m. roi, p. 320-322, 324].
•S’. C. Concilii
.159
4077.
S. C. C., fiononien ., 26 febr., 23 apr. 1842.
Resoluta fuit haec causa die 27 februarii 1836, 1 ac die 25 i unii eius-
dem anni. - Hoc edito iudicio Marchionissa alteri viro nupsit, idque
et sibi danduin efilagitat Comes Clareliius, qui ea cessasse testatur, quibus
.td nuptias minime aptus tunc habitus fuit; auctoritatemque Sacrae huius
Congregationis in eam rem supplex postulat. Bini idcirco cx Bononiensi
Lycaeo salutaris artis Docto res scorsim ac singulatim corpus Clarelli
accurate inspexerunt, factaque remotione defectus procedentis ex diffi-
cultate frenuli nuper recisi, indubiam probationem coeundi attestari mi-
nime potuerunt. Dubium est:
An, et quomodo liceat Comiti Clare! lio matrimonium inire in casu?
Die 26 februarii 1842 Sacra, ctc. respondit. Dilata , et fimus Archicpisco-
ittium if jerat, di putatis duobus aiiis t>t rtfts, qui se r catis 5 er 7 a n dis no zair
inspectionem conficiant corporis viri , et iurati deponant super ipsius potentia
mitem cum vidua.
In exeeutionem Archiepiscopalis decreti de hac rc lati bini medici corpus
Comitis Clarelli inspexerunt, qui ambo judicarunt eum habilem esse ad
coeundum saltem cum vidua. Subinde animi sui sententiam aperuit Emus
Archiepiscopus, qui peritorum iudicio nixus sine errandi formidine arbitra-
tur, Oratorem posse ad alias nuptias rite recteque convolare cum vidua
tamen ineundas. Unde reproposito eodem dubio:
Dic A? apniis 1842 Sacra, etc. respondit: Affirmative cum vidua, iuxta
votum hiiu Arckiepiscopi.
[Thesaurus Resolutionum , tom. 102. p. 42-46, 100-102].
4078
S. C. C., Puteolana, 26 febr., 23 apr., 4 iun. 1842.
Cathedralis Puteolanae Ecclesiae Capituli Rector Canonicus Antonius
raja supplici libello sui ac Canonicorum nomine oblato narrat, eos quoti -
illuT c^°rali servitio ik \ metos per septem annos et ultra alternis vicibus
Sed ^ni S^^sse Episcopi accedente consensu, qui veniam ab Apostolica
c, e se nnplor. iturum spoponderat. At cum iosc morti proximus datam
fuit
1 ' '-unquam evolvisse declaraverit, mandasse, ut quotidianum pensum
spoponuerar. , u cum ipse
, e, l. ^
^ marci iirt 'innc(. eadem Apostolica Sede alternati vae indultum nnpc
;u l.lni quapropter enixis precibus efflagitat, ut EE. \ \ . benignitas
,llud «mpcrtiatur.
Ex I i tc* n s
ipi tularium numerus atl to assurgit: 14 Canonicos ei 16 Heb-
• #
t* 1 1ClTJS ^ Capitularis, cui preces de more remissae sunt* hac
boentur: 1 ~ ^ rr ^
1 U
jr * -
4 %
* t > \
v ««57.
360
Citria Romam
domadarios; hi omnes ad divinas diurnas ac nnrh, 1 ' ^
choro quotidie interesse tenentur; quod onus quoad i f' U cxpl<vn
ex fundationis instrumento in eorum tabulario Wii
vero consuetudini dumtaxat innititur, quippe etsi n™„' Can,in«»
quando Capitulatos Constitutiones extiterim in n™™ • Ub,tet- quin *
proferri possunt. Canonicorum ac Hebdomadariorum red ‘tT’ I ''
nbus, valde tenues sunt; loco quotidianarum distrilmti™ Cmpllsm'
menta, quae a Canonicorum absentium fallendis derivant1"1' Sbmt cn'“l
lam vero Canonicos aliosque Cathedralibus vel ( \ 11 ■ ■
mancipatos singulis diebus Choro interesse ac canonica**!}»
debere docet textus it, cap. Licet, dc praebe, ul f nD / , Mlrr'
hn., de clenc. non resid., idemque onus imnonir1*’ kr 9m,m' «ay
Synodus, tiess. 21 can „ jr f ' - P tenovatque Tridenti*
an lactata redituum tenuit» aridi- L „i 4 D ijU VV‘ ludlc^imr
aliquod divino ZZ
tendum: Puteolanum nempe Capitulum r„ nciih iP anuradver-
Synodo habita anno 1725 tit. 2 ' „ “ ^ InRom™
ut antiqua, si qua habent Smh ‘fn* . ,cJ esi,irum Capitulis praecipitur
et ubi non adsint sex infra «ait * C epltulares Constitutiones ccprcn.n
conficiant etwmoue anrin cnl .nHnsc's post Synodi publicationem oruib:
genda atque appm am » n “ " « nova EPisc°P° examinanda, coni-
clesias y“° ad “"*«** *
scatentia deprehendit vel d 1 r^°’ tluotles Capitularia Statuta mendis
-• vd ~
fieiant in ’casnf°"m^° x,t Capitularibus, ut Constituimus m-
nl t ft T*,**-’ No,‘ »**«■
nl 4 -Zalnf’ Nm /,rapos"a-
conficiat intra sex IneHSeTcmuai rl?l'md" ,ul J- Affirmative, et Capimlm
[Thesaurus Resolutionum r """* " "''V° EPiseoP° Ofiprobandat.
■evolutionum, tom. ioas p. 69-72, 86, IOj).
4079.
^ ’ iavvvn., 1 7 sept. 1 842.
. Die 26 novembris ann i iSc \
monium iniit cum Caroln p > n.n:i Pruzo iustis adhibitis solcmniismatri-
cta, apud Franciscum r ‘ls-anini- Breve posttempus. maritali domord**
confugit eiusque contulwr^r LU1US utebatur familiaritate, eadem Anna
perit illa J hoc contubernio quatuor lilio
actionem nuUitatis nuitrinim' * 1 Ullt cn*m m Curia Arch iepiscop-
«ncttim sibi a matris merorir' Cl'm Pa£anini<> initi proposuit ob grawm
a iudidaU aula reees f ,,ncuss^in: et dic 3r ianuarii 1817 p™Pic<1
Sedem ' ' ( Cl'rcta nullitate matrimonii ad Apostolicaff
•Sedem anne II w „ Uecreta n
appuiaut matrimonii LVf.-n -(1 * u
28 nm n ?8t~ -1 r . ‘<-nsor, a qua delegati Iudiccs snh
. * «i
Mctropolir-in ,, 1 ' ' .q,la (!ck'^tl wh
ententiam super nui litate editafli
tit
6. C. Concilii
361
nitiv.* sententia undequaque con firmarum. Tunc Anna dir- r
cum Francisco Ronco coniugium solemniter contraxit Y* " ,insc<lUcnris
immediate ante huius matrimonii celebrationem ad effccmm i “niURts
prolem tam ab ipsis natam per subsequens matrimnn;, ‘egitimandi
Llidenmt coram testibus, in qua '"h*
cmn epocha singulorum nativitatis, et confessi et testat, sunt 2«L"2!
.psismet esse gemtos et natos tempore, quo ambo erant liberi er sol ri K
omn. matrimonio, tx his quatuor erant nati, antequam nullitaris t ju
proponeretur, quintus vero pendente indicio; quibus' duo alii su^eracc^
nint aums 1S19 et 1825 Carolus Paganini et ipse pow alemm^TT
nullitate sententiam ad aha vota transivit, et die 1 5 Octobris .830 dTcSsb
ae proinde ipso sospite omnes filios Anna peperit 3
Cum Franciscus Ronco divitiis abluens nullo condito testamento « hae
vita migraverit die 4 apnlis 1841, eius nepotes ex fratre au, hcrT,l
forent, si excluderentur filii. quos habuit eum Anna ’SL ^
nuprias, utpote adulterini; supolices pvnrmmt r i nte, sive post
dum fuisse comugmm, quod Anna Bruxo Pagamnio comravent m™ '
imtiim promde i uisse alterum cum ipsorum patn,., nutuin ^eo""”^'
tem ad s"?CmmT-mn S ^ 7”^ **"**> »***. Placuit SSm,
aoris matiimonii ^ TO“Defe"*
111 “ Cap’ ‘ c' re iuJ- Privilegium
Sed ruretis in i tnmomAhbus> ne unquam in rem indicatam transirent.
Jf,prr , n uidicalem controversiam revocari possent, cum constarer
fuit ab Ecclesiae ^non -?Cncd‘ Xl.^ 'm const; Dei mis^ation< . 1 illud etiam
audiri quiane er ' *i )US Confdtut,ini* possint contra matrimonium
santes matrimoni iL US ^ causis rc'Pe!ll'ndi- Repellendi nempe sunt accu-
cel a mire ill„ l * , Pr°Ptcr quaestum: cap, 5, qui matrim. accusare possint
Sn^r"8 T! •rCPCnitUr- qui rienunciationis tempore mcuit,
«quod non ohiie-rm pr°ba^ter iynoraverit. vel iuret de novo didicisse,
Praestat diliJ , ’ ^ niallllosc: c;lP- 6»eod- tife Hlud etiam animadvertere
lunique reiv rir" Cr P\uPHs't,ts luisse Sac. Imius Ordinis resolutiones, nul-
admissa fiii rir P,Jh»sst* exemplum, quo oh quaestum er civiles effectus
nuptiae iudini-il^^Hr^ *' ‘tLCUS:intis matrimonium, postquam fuerant priores
nullitatis DO + V/ ' ,ss'* l!tiU’:.ncc repertum luisse exemplum introductae
proponitur dubi^1™ atLTlItrJlls fon Jugis* Misce prae habitis dirimendum
I
Dic f/ (lutorum preahits sit annuentium in casu'
fTlit ar\{t} r^C' rrsP0,ldu: Negative in omnibus,
s».un!s Resolutionum, tom. 102. p. 2 ^6-2^9].
n \
; 1 v
\
Curia Uomana
4080.
S. C. C., Civitstis C (istclfi, iy dee. 1842
Rosatus Silvestri anno 1708 ultimo, cum quo decessit, elogio ma f •
ut ex suis bonis erigeretur Capdlania cum onere trium Missarum
gulas hebdomadas, reservato iurepatronatus activo mere laicali Marci1, ^
bus dei Monte in S. Maria et eorum descendentibus in infinitum. AiuioiTs
vacante Cape! t ani a per renunciati onera, per patronos nulla facta l^eiH *
praesentatione, sed tantum privata scheda ab ipsis obsignata, ad hanc \ ac rT
tem Capellaniam Aloysius filius Iosephi Marchionis Bourbon de Monte
nominatus est, qui munquam canonicam institutionem accepit, sed tm
pater Capellaniae reditibus, posthabito onerum adimplemcnto fundorum
cultura, tamquam re propria fruebatur. Qui ab Antistite monitus tandem
huic S. Ordini supplicavit pro gratia condonationis Missarum non celebra-
tarum quoad praeteritum, pro reductione quoad futurum, tandem prosu-
s pensio ne onerum quousque viveret Rectoris pater iam senio confectus.
-Negativo obtento responso, intra praefinitum tempus Marchio Andrcas
alter patronus, cui bonorum administratio auctoritate ordinaria commissa
est, praesentavit in Episcopali Cancellaria filium suum minime clericum et
aetate canonica ad beneficia assequenda destitutum; eo vero repulso deve-
int ad nominationem nepotis Aloysii, qui ab anno 1S18 Capellaniae fructus,
nu a 0 tenta institutione, plures annos perceperat et adhuc laicalcm vitaro
age at. ^uare cum transacti essent plusquam quatuor menses, losephum
Micerc otem Macchioni Episcopus nominavit, ut Capellaniam assequeretur.
10 ,VIX flctum est, statim Marchio Andreas suo ac aliorum Patrono-
rum nomine at S. hunc Ordinem confugit adprecatusque est, ut reiecta
co 0 one a ntistite facta integrum adhuc nominandi ius ipsi reservetur.
on git autem eodem tempore Sacerdos Macchioni, llagitavitque, ut app°’
situm colla i toni Niinl transeat lacerari a S. Ordine demandetur.
1 v. ,‘!Pe an* U11’ J,? * ' la a®*^ur’ binuunt primo patroni, censendam esse uter*
em, quia nu ibi in testamenti tabulis ecclesiastica vel Beneficium nu11'
,-1CatU: CUm mcra Celebratione Missarum, quae vox laicalcm
lihcr n Ctll'in 1Cat’ tlm verp Capellaniam laicalem, concludunt, quero-
1 l • empore nominari pf>tuisse: adeo que Episcopum attendert
22T nrT-,0r Tel ***** patroni lilii, vel Aloy.sii nepo* 6«"
iillnu nmnnm.S1 * am ecclesiastica censeri velit in themate Capella1"3,
suram ; Patrom> sese rite Aloysium praesentasse: is cnint Ton-
notuisset -r ri' * rcfeP!t ac tan°niea aetate non caret, ac proinde rviici non
PriiSrion 1 U Clcricali « incederet, qui «quiri tur non ten
«Stfc Zmn ZS*™»- "-mn,1, lato ‘etiam, neminem e
Patronis ad nnm‘ "M Capcllaniara, novus terminus dandus fw“<
p.uroms ad nominandum nnnsm..^ r' . . ,4 tiherair
Beneficii collationem. ’ quam hP*scopus procederet nd
Macchioni us verri nm r' -
ecclesiasticam etiam ex :J Cp»scopo pugnant acriter Capel*8™^^
ipsa voluntate testatoris, qui iussit, q»od m
^ • C. (itmcihi
3<>3
«» fuisse «•■"*»«»» inferunt usque ah anno ,N.S aZ«wT F*?"
enim absque I'taes< i ume nullum ius tribuit nominato ( al"’
ab eodem anno post elapsum quadrimestre devolum™ f.,;-', * J USClue
ius nominandi citra ullam iniurium patronorum. At
“ "**■*. Voluil suPf°ri «no ierminunn iterum conZler
patronis, praesentari debuissent idoneum, nempe clericum ^t, JZ*
quatuordecim ad Trid., Sess. a,. caP. fi.^Sa^K
iscedsnteni ac nu! o deten . .mpedimento; neminem vero ex pra..Z
nu.us.nod. quahtatss babmsse: non Andre» filiolum; „o„ Alovsiu.,. o i
!|C" .s Clencus fuisset, vestes tamen clericales iamdiu dimiserat nec —
a-.issiin.pstt, ut saltem m actu dilationis dici potuisset incedere in hTbim
etTonsura, praeterea inhabilis et ipse er.it ad assequendum Beneficium
cuius fructus mala fide consumpserat ac bona dilapidaverat ad TrideZ'
.ess za, cap II. * «</.; incredibile enim est eum factum iunotasse n,Z'
,,,, hlu nomme bona administrabat. Elapso autem inutilfter teZnoin
ipiscopum ius nominandi omnino devolvitur. Porro etiam in hvpothesi iii-
Capellaniae Episcopi factum substineri posse contendite ne enim
■b patronorum negligentiam defunctorum voluntates praetermiss ,c Z?
neant. Episcopus inutiliter elapso termino eisdem praefixo Capellam., iose
Dionen Rectore providere potest. Dubium est: P
fijfe c^“™0,h "'firmanda sit collatio Capdiamae ab Etucopofocta favore
i 1 “a ul * hcm nmat —timi • P«<^ <*$z
elc- S"c™- r,c- respondit: Negative in amnibus.
I. thesaurus Resolutionum, tom. 102, p. 34 S] .
4081.
S. c. C., Ferrarien 4 febr. 1843.
Digi ^ 111 ,vcc^,sia Fcrrancnsi Thesauraria, quae tertia
riem lS,f ■ ,urepatr""-,riis familiae de loculis. Cum itaque anno 1830
rata ad eam n * n ! \li^sset* ^ar*a Ihiniffi iuspatronatus ad se dovuiutum
hyterattim - fifl1,n u,t oannemMaccapane.qui in praesenti urum Archiprts-
quae ab VI™ tn Ecclesia S. Martini dei I a Pon tenera,
Eirms \rch‘ . 'Crrir,a quinque circiter milliarios lapides. .At vero
tg satis pnjPlSC°PUS , nSLh ittaIt. iii esse Thesaurariam, ac a Parocho
Baruffiam ° retl,lcr* b*ud posse existimans, necnon de iurispatronatus
portunas a rai^si*:u paulisper anxius, institutioni restitir, donec nominatus
eees pQgexitllr^^ dispensationes. Hinc ad Principem Sacratissimum
utcndit n Ji ,lu MMuius .ul S. hunc Ordinem poste;! remissas, quibus
adipiscatur " * n"PtH^mento teneri, quominus prefatam dignitatem
Hta Slla (iw)/)L|U/1.t, rUls Vl °PUS esset, adprecatus est, cite voglia colVaposto-
'u- ritu u, / ' l' zar< / Oratore ad accettarc nssietnt ali' A rcipretuta
>u ' 'lCtu digni td
364
Curia Romana
Super his precibus rogati per A reh i episcopum ex Sacri Ordinis m l
Cathedralis Ecclesiae Canonici collegi ali ter deliberarunt: < I{ Capitob ^
rileva da alcun monumento dei proprio Archivio, chc alia Dignita de! P*10”
riere sia stato mai annesso ohbligo di restdenza, c quirnii ner ^
non reputa mcompatibile di sua natura una cotal dignifii nella persona tl l
nominato, benche stretto dal «incolo di residenza perpetua nella sua P >
ma riilette pcraltro, chc il Tesoriere per forza di una Consuetudine e tenuto
di assistere alie primarie funzioni e specialmente ai Pontificali e Perc;(
non pub il Capitolo a meno di bramare, che ii Canonico Tesoriere si irovi
scioltu da quanti impedimenti potessero mai rrattenerlo delPinterveairt
alie anzidette funzioni >. Emus vero Archiepiscopus nunc iam satis probaturr
fatetur ex nuperis monumentis transitum iuris patronatus in Mariam- dubi-
tare autem de residentiali Thesaurariae qualitate ac aliis eiusdem obligatio.
Orato r 8CSe imUPCr aliCDUm °Stendit a tiisPensationis venia, quam flagitat
iam ad E quod attinet, extra controversiam est, Thesaurariam, de qua
agitur, esse Digni ratem. luris autem non dubii est, Dignitates et Canonicatus
uv u.re ecclesiastico ad residendam omnino tenera, adeo ut ne consuctucin
^emorabfl.s vel tenuitas, imo et totalis defectus redituum excu-
;<vVf t*^ienha ™lcant; caP’ Cerandae, de praebend Bened. XIV, Instit.
n: ,on- ' ' !l' emum 'Klud spernenda est observantia quaedam Arebit-
r/r emm certlim C8t solemnioribus festis Thesaurarios Cathe-
Thcsuirarin- °re ,rCrpe^n° consucv'sse» sed nec impugnatur, praeterit
tur Themiipo i4 ^ contrario pro non residendi onere militare vidi-
et l ite til™ n^' - C ^Ua aK’tllr> esse quidem Dignitatem, sed improprii
instituere volui--, rv ■ in u .a crectionis, eruit Orator, Pontificem
maxime declaravit quand^Tl! P°tiuS . hon0raHani ct impropriam, quod
unitam vel per se gerere pi"° teniP()re Pcrmisit Paroeciam
tibus ct praesertim in l}fatl° Vcro adsistendi in maioribus solemnita-
quidem potest residenti ^ *^US CX consuctudine introducta importari
Quoad H. dubium causa (n am at non residendam veram et praecisam.
Thesaurariae cum alio b compatibilitatem vel incompatibilitatem
«1«. 57. * «, tecto secundum Clrd. De Lue.
compatibilia; duo 2 * ■ C ,c,a eosdem nominis et ministerii sunt in-
ministerium, probabilius s& Cm |l',m”us« tidft tamen orti i nata ad idem
utrumque sit residentril compati bi lia; duo Beneficia difFormia, quorum
tibilia; demum duo BenefidarfVF**^? vcraei praecisa, certo sunt incompa-
rcsiilentiale, alterum autem nnu! Ti’ <fllnruni llni,ni sit vere ac praecis*
verius censentur compatibilia * 'n”eat residendam sive istam causativam.
Quoad III, non est curi
residendam, de his enim quam]lr de Beneficiis, quae voluntariam genu»
Quoad ea vero, quae necessar^ u. 'mrn> 4l,m incompatibilia esse possint
inter residendam praecisam •# ^ entiam requirunt, distinguunt Doctorcs
cunis non resideat -n nrirJ W !Cem ct alteram causativam: si Bendi-
Pn->re casu pcr<Ht Htll|um a|fer0 artem «lue.
S. C. Condiit
3^5
fructus. Porro de his quae continuam exigunt residendam, non ambigitur a
nemine rerinen posse sive de duobus agatur, quae utraque id oneris praese
ferunt, sive etiam si unum continuam, alterum discontimiam Dubia *„nt"
I. An Thesauraria sit midentialis in casu/ Et quatinus affirmative- ‘
ri Au, et quomodo eadem Thesauraria sit incompatilnlis cum aliis Beneficiis
sub eodem tecto m casu? J
III. An et quomodo sit tncompatibilis cum aliis Beneficiis residcntialibus
m eadem Civitate Ferrariae m casu?
Dic, ete. Samt, ete, respondit ad /. Affirmative ad tramites iuris ser-
vata tamen consuetudine quoad chori servitium.
Ad li. Providebitur in singulis casibus.
Ad III. Affirmative quoad ea Benefica, quae continuam exigant rea-
Iratum, negutwe quoad caetera , quae chor, servitium et onera Thesaurariae
non impediunt.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 103, p. 18-34).
4082.
s. C. C., Civitatis Castelli , 11 mart. 1845.
De re cum nupta muliere habita ab illius viro deprehensus, de sollicita-
tionibus nonnullarum tum nuptarum, tum innuptarum suae Paroeciae
mulierum convictus et publici iudicii sententia mense augusti 183“ in car-
cerem detrusus et Episcopi decreto irregularis declaratus fuit' Sacerdos
• cuius preces pro rehabilitate. etsi ab Episcopo commendatas, non
* \im quater reiecit hic S. Ordo, verum constitutionem Gregorii XV,
mverst suam, S. Poenitentiariac ac Supremae Inquisitionis prae oculis
praxim habens, dimissionem Paroeciae illico ei imposuit, quod reapse iam-
cum 3? •a,Ctl,ln Modo vero facti poeni tens, inopia pressus, triennio
jTj mi 1 0 um praeterlapso, quinto pro eadem gratia exorat C. C.
Emum 4U1 ultroneam mense octobris proxime praeteriti ad
iit* " p ongregatdonis Praefectum dedit epistolam, de more auditus
tres JTT rc^rre» praedictum Sacerdotem revera egisse poenitentiam per
dios- e’ >S. Ctlr"1 1 partim penes PP. Cappuccinos, partim penes Paro-
rectarn ^.S ^mc^atiunem fuisse constantem, cum semper hoc tempore
rabiU stati C ratl0ncm duxerit'. Attenta autem cius emendatione et mise-
iuvamen ■' °r-0, Ut rc‘1,l>il itetur ad Sacrum faciendum, ad animae suae
aucM V Ct Uia,r* ad sublevandam eius paupertatem, quae maxime nunc
I,"10"6 8Ui patris ”• Queritur:
Dic ctTT>Cl,> ^> rn^tis Sl* <ltinuendum in casu?
porc arbi/r' ' p rrA>orfdit : Peractis spiritualibus exercitiis loco ac tem -
^habilitatimd ^ Prai'finu',tdis, pro gratia absolutionis , dispensationis et
ta>n*n D-., V . Sacrificium arbitrio eiusdem Episcopi , excluso
^snfida _arafi critnimst net non firma inhabili tat e perpetua ad assequenda
' ,lrrft°u ad Sacramen tales Confessiones excipiendus, facto
. <"n tsSnio.
\ p! !^mmaria Phemii a. 1843],
lr 201
366
Curia Romana
4083,
S. C. C., Silvaeducis , ii mart. 1843.
R. i*, a Secretis S. Congregationis de Propaganda Fide» Sacri huius
Ordinis definitioni subiecit de mandato SSmi facultatem expetitam a Vicario
Apostolieo Sylvae Ducis {Bois le Duc), nimirum indulgendi aliquotk-!
parochis Vicariatus, ut per sacellanos suos implere possint onus applicatio-
nis Missae pro populo. Praenotandum in facto est non leves exortas es&
in Belgio praesertim controversias, utrum Missae illius applicatio sit oni
personale, ita ut per sacellanos seu vice-parochos impleri non possit. Huic
controversiae causam dedit opus in lucem editum a sacerdote Varhoesen
qui onus illud personale esse demonstravit tum doctrina S. Alphonsi dt
Ligorio, tum Sacri huius Ordinis resolutionibus. Praemittendum etiam est
in facto, irata statuta synodalia praesertim mechliniensia, Missam paro-
chialcm, quae dicitur summa , cum cantu expleri statis horis, et ad cam
concurrere plebem quae pro certo tenet eam Missam pro se applicari. Ex
Ius tactum est, ut parochi sive ob legitimum impedimentum, sive etiam abs-
que 1 usta causa, Missae illius celebrationem et applicationem pro populo
s>ace!lams suis committere consueverint. Nec praetereundum est Vicarium
p . t > icuin oratorem, de hac re consultum, responsum dedisse non posse
1 • r* ° s<ltic lusia causa per sacellanos applicare Missam pro populo. Ex
r»»vfr»C'>m.CSt l|t (luampl' 'rimae excitarentur controversiae, utrum onus
t r , , ' J>erfrai * ' ' 1 cluac csfe Pl,ssit iusta causa ut per alium adimpleatur,
suritur*»;™ i ‘ patefacienda ut verba concessionis librare possint;
Die et» *i;rCi5Cn^t0’ regulam praesertim in iis ditionibu.
Darochi'! VI <tC* Cen8u*t rescribendum: Pro facultate indulgendi
in ilvuv verae necessitati , ] Missam pro populo applicare possint
C^r ******** S- Concretioni,..
Conereeationk mi r,™ u * ,h r?’ ta^cm >;,i,nctitas Sua resolutionem Sacrae
eadem Sacra Congregatio suor approbavit et c°nfirmavit. Proptereaqu
lutionis forma ac tenore in P at:!ctam duitatem, superius descriptae rcsc-
niorato Vicario Knnar r vl per omnia adamussim servatis, mc-
TLibcr ^6 nfr C° bem*ne ^Pertlta est.
i- incr IM’ Decretorum, p. 2-0I
/ J *
4084,
S. c. C., Firmana, i» i„|., 12 a|l(f ,s^
In ecclesia extra sed nron •
Patritio dicata reperitur er. m°cnia oppidi Campi Pheudoni E
Patavini, cuius iuspatronatus f^crdoti,,s Capellania sub titulo S. Ant
pgidj tle Monte Florum tim.Y.t °rC ciescencicntium quondam Greg
r reservavit, onusque imposuit Capell
.S’. C . Concilii
.167
pro tempore litandi per seipsum duas Missas qualibet hebdomada, condi-
tione appnsita, quod si < ..pellanus per s-, ipsum non celebraret <vcepta infir
miratis causa, dare teneretur alii Sacerdoti celebranti irn- , -am portionem
omnium Capeltanmc fructuum, quae pro portionali ter corresponderci di
qua Sacrum per seipsum facere omisisset. 1 luiusmodi fuit fundatoris volun-
tas. Ast ab anno 1691 usque ad annum 1831 in litteris institutionum neque
verbum neque vola invenitur de enunciata conditione, sed tantum dictum
fuit, Capellano onus messe duarum Missarum in suffragium animarum
Sacripantis Pancaldi et suorum antenatorum celebrandarum. Oapeilanin*
pos ionem iniit anno 1831 Sacerdos Franciscus Bastoni, Asculanae Ec-
lesise Catbedralis Canonicus, qui habita cognitione dispo iis testamen*
fanat.* uscjuc ad annum 1839 Veniam a Summo Pontifice petiit et obtinuit
per alium Sacerdotem Capellaniae Missas celebrandi. Anno autem 18-0
S. C. Ep.ei Reg. rescripsit, ut in futurum testamentaria dispositio fideliter
observaretur. Quare anno 1841 in actu s. visitationis Emus Archiepiscopus
decrevit: « 1, Qualora il Cappellano non celebri di persona le duc m esse in
ogni settimana, dovrit rilasciare il corri spondente fruttato giomalieru ai
Celebrante, che avrii supplito. 2. Ad evitare ogni inconveniente ed ogni que-
stione tra il Cappellano ed il Celebrante, il Cappellano esibira in ogni anno
al Nostro \ ieario Foraneo lo stato attivo e passivo giurato dei reddito della
Cappcllania. 3. No» sia lecito di anticipare” ni- postici,,»» le
celebrmo nelle singole settimane a forma dei testamento * .
Decreto non acquievit Capellanus Bastoni, quapropter huic 8. Ordini
exposuit, che tr ovandus) enor me nn nU gratato da /al decreto , um Umente
mplnra la revoca ed amulfamento dclln st esso, poicki per lo spazio di uti
!eco° e mezsto lc Messe non sono state mai celebrate dai Rettori pro tem -
port . nui sempre e eostantemente soddisjatfr dai Sostituti celebranti, I Ret-
ia, uihinijue della Cappelt antei hanno il mislior titolo d'mi osservatisa di circa
H3 anni.
Instantia Capdlani de more remissa fuit Arclxicpiscopo, qui praenarrata
c Jnirrnans retulit s; .actionem appositam a fundatore in desuetudinem
ejswst, patronorum vota expostulatis favere; reditus Capellaniae in annuis
/ s circiter 300 ab omni onere liberos supputari.
nf(. V °nt itumes m dispositione testamentaria positae adamussim adini-
de Pr:,escrtini si respiciant causas pias: Oleni., Quia ( on tingit 2 1
redituni ^ W ' ^ llPc‘^anLUS Bastoni per voluntatem testatoris pinguem
ac ■ , • apell:tma habet: onerosae igitur conditioni ab testatore appositae
rionim 'p1 cs^’ satisfaciat. Cum tamen litterae institutoriales Ordina-
iKm. ^ j u ac apostolicac expeditae favore Capellanorum ab anno 1601
“«que ad annum ,v,. . . ^
Scnt _ " 1 ”3 ( conoiaonem onerosam, dc qua agitur, non expressts-
turn si V ‘ipcPan’a adfuit ratio praesumendi, per apostoli cum bcneplaci-
sja jjj. ^ undaturis esse sublatam. Gravis quidem agitur controver-
tt cJ., octor<-'s’ utrum onera .Missarum ac fundationum Benefiriorura
»cganr Cq^n'.aru,n P^nmi possint saltem centenaria praescriptione. Qui
lamviTM plt fnt*n:ie praecipue Synodi nituntur Sess. 25, cap. 5, dc re f.
r 1 ntin.it Synodi sanctiones fuerunt monitae decreto irritanti et
Curia Romana
l68
clausula sublata. Huic sententiae potilis, quam alteri adhaesisse S (;,
gregationem plura eiusdem testantur folia. Dubium est: n'
An infirmandum , vel confirmandum sit sanae visitationis decretum in • 9
Die 29 iuli i 1S43 : Non proposita. CaStL
Die T2 augusti 1S43 Sacra , et e. respondit: Negative ad primam panem
affirmative ad secundam. 1 ’
[ Thesaurus Resolutionum, tom> 103, [>. 266-274, 297].
4085.
Htt, (ad bp. Lamcracem), 14 oct. 1^43.
S, Congregatio inter alia rescripsit:
Ordinariorum esse de re cognoscere ct perpendere, nuru revera necessitas
urgeat, ut sacerdos duas Missas celebrare cogatur, ncc aliter utendum con-
cessa hac iteratione, quam iuxta conditiones ab ipsis apponendas habita
locorum, populorum et paucitatis sacerdotum, ac proinde verae necessitatis
ratione, de qua legatur Benedicti XIV ccmstit. Declarasti, ad Ep. Oscensem
anm 1746 et in eius opere De Sacrificio Missae, lib. 3, cap. 5et6. Ipso-
rum vero conscientia oneratur stricte, nec permissio concedatur generaliter,
quasi pnvdcgium alicui sacerdoti, sed ob peculiares casus, ct necessitatis
4r 31 1PS.° ( rt In,lr*°) exarninata, qui praeterea moneat paroclios, quibus
Jtyni iterum, e, k em dic, secundam Missam celebrari concesserit, ne
nerrhv^?11^1 Ve atlPeru*‘um 2 quovis et sub quocumque praetextu pro ea
_■ 1111 ’ ut ecreta .1 ia* edita a S. C., sed eam prn populo sibi com-
misso gratis applicent. y r
[Liber Litterarum 1834-47, P- 457 . sq.].
4086.
S. C. C,, Scnogallien 24 aug. 1844.
in Cfafate a Cathamia Comirissa Bonafed-
Felix c Comitibus Bonafede a' S T" nT''" ’ hocUemus illius Posscss°
bina rustica praedia ad eamden, c!" 'Ii >rt ,nc postulav,t vcnKim ahcnand
tum est in regione Rosello „ r ^ spectantia» quorum alterum posi
alterum in regione S Roco v«i J yalpris Peritialis scut' 739*54
« Prori otionbufsJ^c^: 769-4i:5, i» scilicet, ut ex priora
quod superest, in sui Utili tue, n u ^ GrcdltoribuS satisfaciat, erogato
Pacifico Lauri, qui nomen habn ’■ VCrt) in solul"uin ccsso Sact‘rciot
re iudicata firmatum, ct cim ^utivum contra Cappellaniam solemni
petitur approbatio. tpi° iani *nita est conventio, cuius hodie
Cf. N. 4WK
Cf. \ ,r,c
V. C. Concilii
3&9
Rogatus Kmus Episcopus, auditis interesse habentibus retulit: II Con-
iiglio (interesse habentium) ha trovata ragioncvole 1’una c 1’altra domanda
tlell 'Oratore e vi ha acconscntito con questa modificatione pero, che in
quanto alia prima, la proposta vendita si faccia possibilmente a prezzo di
stima, ma sotto 1 espressa condizione chc il prezzo medesimo venga impie-
gatonella dimissione de’ debiti cd investito 1’avanzo a favore ddla Cappcl"
lania; ed in quanto alia seconda, che si premetta un nuovo awiso di asta per
avere , se fosse possibile, un prezzo maggiorc di quello offerto dal Lauri
medesimo. Anche il Difensore della Cappellania ha riconosciuto necessaria
1’alienazionc degli indicati duc fondi pcl solo fine pero di soddisfame la
passiviti. Per la qual cosa son di subordinato parere, che meritino le pro-
mosse due istanze di essere accolte ne’ modi c termini espressi dal Difensore
deputato j .
Res inique est de laicalis Capellaniae bonis alienandis, qua in re, quid-
quid sit de praecisa necessitate apostolici beneplaciti, turius esse illud exqui-
rere videtur. Porro, attenta necessitate, permitti, ut bona ad pia opera desti-
nata alienari possint, non dubitatur ex Cone. Trid., Sess. 22, cap. ii, de
«/•* quarc inspicere erit in themate, num asserta necessitas demonstretur.
His breviter degustatis dignabuntur EIL Y V. dirimere dubia:
I. An, et quomodo sit permittenda alienatio fundi vulgo Rosello a Casc-
bianche in casu ?
II. An, et quomodo sit permittenda cessio fundi vulgo S. Rocco in casui
Dh?, etc. Sacra, etc. respondi/ ad l. et II. Affirmative , praevia ajfixione
Ai(t„rum favore maioris et melioris oblatoris , ads tante Defensore Capellaniae ,
ttcum onere investiendi , quidquid supererit post acris alieni dimissionem , iuxta
wtum Lmi Episcopi,
[Thesaurus Resolutionum, tora. 104, p. 213-2*8].
4087.
S. C. C., Nanneten., iq apr. 1845
BL i;
<n..e «am ICSO U*a haec causa, diebus nimirum 21 iulii 18} 2 1 et ; au-
^ i.. V haec quotidie morbo ingravescente idem Presbyter per
cccl a tcr ^crc ‘n hebdomade vehementer agitatus ab omnibus
Iiwr- functionibus sese interdixit. Nunc vero quindecim abhinc
pti^ fJUS ‘ll. riLIris remediis a medico in his curandis morbis perito acce-
ro . L Pnsfenam recuperavit sanitatem: hoc enim temporis intervallo
temnor i'U™n .n tusqi|C leves passus est nervorum agitationes nocturno
W cjc( ' Applices perinde huic S. Ordini preces porrexit, ut dignetur EE.
‘Ium hibb'111 1P*un\ irregularitate dispensare, et ad Sacrificium ofieren-
dtmorihu' q1* ^ fecibus i uncta est medici et Episcopi amplissima testatio
acertiotis ( )ratoris, qua dicitur eum esse multo commendandum,
37°
Curia Romana
'alioin
zelo animarum flagrantem, ipsumque aegritudine angi eo, quod ad in h
sit damnatus. Unde quaeritur: iani
. Iu, et quomodo sit considendum S Sitio pro dispensatione et rehubdit
in casu?
Die , ctc. Sacra , ctc. respondit: Pro gratia dispensationis et retuiomiatmn
ad SS. Missae Sacrificium cum assistentia alterius Sacerdotis , et <tim reinc
dentia, si in morbum relabatur , arbitrio Episcopi, [acto verbo cum SSmo
[Liber 188 Decretorum, p. 334 a tergo, sql.
4088.
S. C. C., Neapolitana , 2 aug. 1845.
Caietanus De Hieronymo Civis Neapolitanus cum Clara Imar degente
in suburbio Neapolis, quod audit Reat i dia di Portici, solcmne coram Ec-
clesia celebraverat matrimonium; deducta in domum suam puella, nuptiali
cum ipsa thalamo per integrum biennium cubaverat. Hoc tempore exaetn
paternos uxor remeavit lares infirmitatem causata, septem tamen post men-
ses graviorem accessisse causam patefecit, quum coram Metropolitana se
sistens Cuna petiit; che non essendo hastati duc anni di cos tante anmrzio coi
manto, st dicfuart risoluto di niun vigore il matrimonio a motwo delta causa
dirimente d tmpotensa. Vicarius autem Generalis rite absolutis quaestionis
acti,., sententia su.t legitime prolata declaravit: Constare de naturali, perpetua
e anUceicnti impotentia Cmetani De GironwtO, ac proinde matrimonium
1 rn eum tt laram Imat initum ah mitto fuisse et esse nullum . Causa in
vim appellationis hodie proponitur S. Ordini dirimenda.
rt tspositaoni insistens capitis 2, de frlgtd. et malefic. et can. 19, Catis. 27
_ * qui us statuitur, nullum reddi matrimonium, si vir nunquam
iS* nCC c(0ir^ Possitcum muliere; utrumque in Caietano De I-Iieronymo
cordi 1!- 1.COn 1IU lt ra^ieris Defensor. Et primum omnino constat ex con-
nsoitivisc coiutigis confessione in iudicio so lemni ter emissa, licet coi n
sitioni m VF 3 testatus fuerit ex physica ve! ex morali temporanea indispo-
cimu* wm Rr 'T ^r° C;msa a^eSav'it partium virilium debilitatem; prae-
magis, inspectionem mulieris virginitate, eo vd
ritis manif * epositiom coram medicis et chirurgicae artis p<-
«Wtewtt, 9.W 'T"' !'Mnin“' “«ssit indicium: rhr Ia 'jisira mginill
siffatta mniltd jHr*** ch<' m """""" amoseaua M
Rinitit.- post hi. iurilcni" ' " l lM,a ""lura. Ita pmh.ifu Ci.irjt- vir-
mcMMri. juSu, A,Cn'.r,?“^ viro- huh“ topTZ
ita ut coire -mmiii. < quidem naturalem ac antecedentem
faciendas esse regerit maritiYvJ1 ‘U,Um demonstrata impotenti
potentia, de filiis suscemk * tatl0“fs 11 tv pendente foetas de veteri coeunt
contrahere potuit siraplfcibm i nit1‘ qnaesito, hunc enim
Plene constaret, eas tamen urgere c ,u' ' r ^ matrimo»^nulhtatt' n°cr
non consummati dUrv>n* ,. * ausas vindicat, quae matrimonii rao 1
uspensat,onem pwtulant, videlicet uceritudo animi, *
S. ii. Concdii
37»
inter Uaram et caietanum, qui ad venalia adulteria non erubuit
uxorem excitare. Ceterum ad dispensationem indulgentiam sufficere videtur
etiam impotentia probabilis tantum.
Contra vero deputatus Sacramenti \ index omnes fere peritos viri poten-
tiam admisisse imo etiam relativam ac temporariam exclusisse affirmat. Hoc
autcin posito universas mole sua ruere probationes a muliere ex adverso
adductas protuetur. Porro iurata mulieris assertio de non consummato
matrimonio nimis laconica fuit, quam quod exigat Benedictina constitutio
Det miseratione; 1 seroque oblata querela, quae rciicienda est: cap. t de
(rigid. et malefice, ac demum viro matrimonii consummationem asserenti
pbtius credendum est. Hisce hinc inde relatis EE.VV. sapientissimo judici*,
dirimenda proponuntur dubia:
I. An constet de nullitate matrimonii in rasu?
II. An sit considena um SSttto p. o dtsp ens a t ioio a matrimonio rato et
mn consummato in casu? f
Die, ctc. Sana, ete . respondit ad J. et II. Dilata , et scribatur Vicario
Capitulari pro nova inspectione corporis tum viri per tns novos peritos, quam
mulieris per alias tres obstetrices a peritis instruendas , servata forma consti-
tutionis s. m. Renedtcft XIV , Dei miseratione, ac exhibitis per Defensorem
matrimonii Curiae Archtepiscopalis interrogatoriis . 2
[Thesaurus Resolutionum, tom, 10^. p. 2 "-264].
S. C. C., Compsana, 2 et 3° ang. 1845.
i8aC;rd0S An50ni!JS. !ierrilli ex oppido Caletri Compsanae Dioecesis
ia ona sua in divini cultus incrementum tota impendere statuit. Hiiu
J" . a e,UStJern. oppidi ecclesia e solo excitato sacello S. Annae etiam
T c ci!im I"stitllit* activae et passivae nominationis iure in Nicolaum ei
of , m Bcrnl!i eorumque successores in infinitum collato.
Berrill UU^er*.s temP°ribus ad. aures unius ex Patronis losephi Nicolai
fmf i rVet r-~’ ^'aPPc^an,ir,t totum distraxisse boum armentum, permu-
^cntesatUlT1 0ftJa,!a U,7u, nullamque habuisse curam reficiendi colla-
tunc !'tfC ^tn° 1 'ruf ls ac<les, qoae exurgunt in contrado il Vacalo. Agente
ftntuin PQp,n° corani Archiepiscopali Compsana Curia, Iudex suspensionis
ducatorum 0a ***■ ctav^ Cappellanum , atque ex beneficii reditibus annuam
j^nae i([m-^CJLSln.nc,n e’^cni concessit. Beneficii vero gestionem Dioecc-
,nt l!liit ( 11 concredidit, ut redditus, qui detractis oneribus reliqui
penderentur 'S' act um sarc*tionem ct bovilis gregis emptionem im-
'crum pTir,,,,.. 1 ,
eoptls jn^ lls l;K sententia ad S. hunc Ordinem appellax it. Archie-
jjj «rogatus retulit, Patronum nonnisi duo probasse: armenti
1 /■ i
df. N. 3If{
Cf< N- -4003
Cwia Romana
37* ^
distractionem atquae aedium ruinam. Deficiente vero dolo cih;
* * * ^ . * . * * swwu CSS*
aequitati potius quam stricto lun adhaerere.
Ucriusque igitur litigatoris iuribus ad trutinam revocatis sequens EF pp
proponitur dubium; '
An, ct quomodo sententia Curiae Archiepiscopalis sit confirmanda
infirmanda in casu ? * le
Die 2 augusti 1845; Non propositu.
Die 30 augusti 1845 Sacra . etc. respondit: Affirmative ad primam partm
negative ad secundam, et ad mentem. Mens est , ut Archiepiscopus curet omnino
redintegrationem beneficii ex reditibus superextantibus. detractis ow, ibus* et
pensione . ’
[Thesaurus Resolutionum, tom. 10^, p. 303-3 1 1 , ^4]
4090,
S. C. C., Treien., 30 aii^. r 845.
Pius VII anni 1818 Civitatem Tr, • nsem et aliquot Villas cius territo-
ruint constituentes ab Archidioeccsi Camerinensi perpetuo dismembravit,
insdtuitque mibi Kpiscopalem Exedram in perinsigni Ecclesia Ii. Mariae
lrgini a geo salutatae dicata. Primus autem, qui huiusmodi admini-
s ra 101K _ rueretur una eum Camerinensi Arciriepiscopatu, extitit Praesul
aus . attci, qui iiu)\ ad Montisfalisci et Corneti Dioeceses translatus,
» p..1 43 lcm 0 nt suprcmum. Unde Treien se Capitulum constitutioni
« 1 . ,nni*um 4 ! ipsum partem e sacris utensilibus, quae defuncto
' lepiscopo inservierant, pro rata fructuum ct temporis, quo administra-
ti onem 1 re, ensis Ecclesiae retinuerat, postulavit.
miivcr --i >^ltU Urn lincrmcn.Sc C()utendit, sibi uni spolia pro eo tempore
exolicirt* ft tU,n ?UsnnL‘rct' Administratores, etsi perpetuos, nedum
■ lmnpehi * " p^entl Patebat, sed nec implicite fuisse in Piana dispositione
comprehensos. Proposito itaque dubio:
utensilia /.fi sP^tt ‘ <H' Fretensem Cathedralem Ecclesiam itis ad sacrii
utuisma defuncti Arch, episcopi Mattei in caste ?
ratione (ructuum^ ^ nSF0,,ff,f: Affirmative, et spectare proportiomhto
tTlKS1Ums itionum, t„m. lo., p.
4091.
Ordinis Praedicatorum, 24 ian. 1846.
pitulum (penes quoTtotiuTc^11' *Vent*. degentem ac Metropolitanum C*
1 ! 'Osorum cadaverum lSj lMtatis ■"rimarum cura inest) anno 1841 *
ciiH tcrunn delatione controversi^
■V (Jm (Joftcilii
est: cum enim cuiu.sdam Religiosi defuncti exuvias, i ustis in ecclesia solutis
ad sepulelirum efierre constituerint Dominicani Patres absque Parochi
interventu, ac Conventuali Cruce elevata, obstitit Capitulum a Parocho
cum Cruce Capitulari seu Paroeciali funus deducendum esse contendens
Edita protestatione tunc cessit Conventus Praeses. Urum tamen postim^-
dum uterque contendens <ul Aposiolicani hedem provocavit; et causa ad
hunc S. Ordinem a Sacratissimo Principe ablegata, tum Archipraesulis
cum Praedicatorum Ordinis Procuratoris Generalis votum conquisitum fuit
Procurator Generalis insistendo cuidam decisioni S. C. diei 2 iulii 1620
sustinet, .» che il Superiore Regolare pu6 trasportarsi il cadavere dei suo
Religioso in qualunque ora di giomo o di notte, ed anche solcnnemcnte
benche il Card. Peti a ed il Pignatelli dicono, che il trasporto dovrebbe farsi
me pompa, sine cruce et sine processione, poiche: Ubi iura non distinguunt
nec nos distinguere debemus. Inoltre per la Bolla di Leone X 1 e peri decreti
della S. C. per p assare da una ad un’altra Parrocchia non si deve dimandare
il permesso di quel Pairoco, da dove il cadavere si deve passare. Or da tale
ordin, irione... si deve conchiudere, che — essendo il Superiore Regolare il
veroParroco di quel Religioso delunto — per trasportare i 1 cadavere dei Reli-
gioso per la Parrocchia degli opponenti, non i necessario, che vmtervenga
1 assistenza di quel Parroco . Quod confirmat etiam ex S C Ed et Rep
in Placentina , 24 nov. 1 71 3 . i P g*
Capituli \ero Defensor ex Parochi iurisdictionc arguit, ipsius esse
lunsdictionis signa: stolam, crucem elevatam in Paroecia deferre. Cumque
duo haec insignia in cadaverum associatione deferenda sint iuxta praescrip-
tum Ritualis Romani, tit. de exequiis, consequi contendit, Cathedr.il is Paro-
uwn vocandum esse, ut stola ornatus et parochialem crucem elevans
uncti Religiosi exuvias ad coemeterium per suae Paroeciae territorium
evncn ,is comitetur; minime vero idipsum licitum esse Regularibus, ne
a |ena iura invadere videantur. Superiorum enim Regularium potestas inrr.i
nas teri 1 septa circumscribitur, extra autem in alterius iuris praeiudlcium
xerccrt vetitum est. Igitur enodanda sunt dubia:
^ ! ' f n cypf('l<> ofjino super Regularis cadavere Parochus Metropolitanae
festae vocari , et mteresse debeat cum stola in solemni associatione eiusdem
putius ad puhhcum coemeterium in casu?
liUnn ‘ n fW!l'nS Frm i‘SSto ordinanda sit sub , et praeeunti Cruct Miftopo-
4 SCI‘ tirocfualis Ecclesiae in casu? Et quatenus affirmativ e ad primum
Lt secundum: ^ r 1
l ^oc/m debeat deponere stolam prop< sepulcrum Regularium, vel
tu , 1 1 , , U l,n>! tam nu'oeptum perjicen in casu? Et quatenus negative ad pri-
secundum:
Oij[u , }‘stlle l arodn interventu possint Regulares ordinare proci ssionettt cum
depu„(rt jU,Ce Conventuali usque ad se pulchrum, vel potius uirumqut signum
nj cUilly t m transitu per Paroeciam, resumendum postea tnemmeteno
1 Cf v
■ 72
Cf. K. tSan,
.374
Curia Romana
Die, ctc. Sacra , et c, respondit ad i. et 2. Negative in omnibus dumnua
cadaver deferatur absque solcmni pompa , recto tramiti ad coemeterium uF*
tia Regulari proprii Conventus tantum . ami'
Ad jf. Provisum in praecedentibus.
Ad 4. Affirmative ad primam partem cum conditionibus , uti in prata l
tiSus, et cum stola ac Cruce Conveutuali tantum; negative ad secundam ™
[Thesaurus Resolutionum, tom. 106, p, 35-44].
4092.
S. C. C, Veronen., 30 maii 1846.
n,^e7CrS p C;;dK‘,dralif Ec1clesiae.> ?ui Pracerat anno 1805 Marcus Cor
. R* r'‘ ^rdmalis, chorale servitium penitus antea neglectum in olcn
sui v«gorc restituit, mensam de novo instituendo, eique plures Asmvem
norum, piorum legatorum ac portionum di varie Pievi Chiericali reditu
in 'imm, copulatos atlningeiido. Mensa haec a Conu-r fundatore appellat
LTrint 7 SatlS 7C T ;ld COnSniam 70 Clericorum (sive Capella,
ini, 7 7 M^si,,n:ini) substentationem. Verum temporis lapsu atm»
cirL-777, nC8VgentI? tales subiit deinde vicissitudine
einrno iir i 'iv- 1 n* U°, ‘}^ans‘onar^s ct J4 Capcllanis centesimi 38 a
Corneliae alia* * ^7» atef ^ croncnsis Antistes Grosser praedictae Mensa
centesimi __u 'l'miL meficia, ita ut uniuscuiusque portio pertingat at
adhuc ««7r ./| t./0rW 1 „crUn,1 animadvertit hodiernus Episcopus imparen
dialiorum u * Um ‘‘ ^cneficiatorum alimoniam, et arduam rem esse posl
suTS * **** '? qui annos ultra 70 L
vilis non •;„* ,i i ssores, insuper an i mati vertit, quod 16 Beneticiad
constituere alriS Beneficia0 ^Kc 7™*™™ Plendum: ^coque proponit
*» esse ait. Ad haec Z
precibus ad S. Com ilii r ®VppIex adnt Sacratissimum Principem,*
tuenda Veronensis Fni ■ oa^rc£at,()I^cm ablegatis, ad 24 Beneficii consti-
Comelia ■ ex Flt*n fi ” i>.°pus ProPonit reditus desumere ex praedicta Mense
exceptis iam vtitoTrS Templo existentibus, illis non
ticiia ad alias Civit**: £1®C0P® Grosser eidem mensae adiunctis; ex Bene-
vero, quae sunt I > $ er°nen$is Ecclesias pertinentibus. Pro Beneficiis
assensum lUre patronatus* libenter patroni iam praebuerunt
betur in voto, -77' ^ CUm °PPortunisanim;uh crsiombusexhi-
autem Ecclesia a plurium Th» ^I^US Card. Scrafini Relator, Quamquam
nibus potest unio fieri cum P >c.10rum unione abhorreat, tamen ex ss. cano*
nabilis causa, necaon U,rn 7 Cslae necessitas, ct iusta adsit ac ratio-
dc omnibus Idaee «norim ™ Upcri0r!a Mcedit auctoritas. At in themati'
Buneficforum uniendorum r Prt|ut Episcopus exponit. Ne autem
*int ad Bencficiatorum sub r ' 7 proPler adnexa onera Missarum imparcs
t*ubstentationem , etiam Missarum reductio conce-
S, C. Concilii
demla videtur, quia secus chorale servitium in Ecclesia Cathedrali oeni m*
deficeret. Dubia sunt: ^
l An, ct quomodo sit focus unioni Beneficiorum in casu? Et quatenus
affirmative:
II. An, et quomodo , et super quibus Benefit iis sit locus reductioni Missarum
;/l casu ?
Dic, ctc. Sacra , ctc. respondit ad /. et //. Affirmative in ommbus iuxta
totum Fimi Relatoris et Episcopi Veronensis, demptis Gapellaniis aliisqui piis
rdictis, quae in aliis ecclesiis instituta referuntur in schemate sub Utt. /)., per
Breve, facto verbo cum SSiho. " ’ ^
[Thesaurus Resolutionum, toni. 106, p. 202-219] .
4093.
S. C. C., Neapolitana , 5 dec. 1846.
Dilata fuit resolutio huius causae die 2 augusti 184;. 1 Verum vir De
(nronimo iterum atque tertio monitus ac terminis peremptoriis compulsus
praescriptioni S. Ordinis minime obtemperavit declarans: di non poter
piii progredir e in giudizio , perdie b> sue st r et te finonzi non glklo per met tono.
mi Sl rmetle a quanto verra deciso alPuopo. Clara autem ad praestitutam
aormam sese inspiciendam obstetricibus ac matronis dedit. Quae cum peri-
tis muherem uno ore intactam sc invenisse declararunt. Repropositis itaque
iisdem dubiis: *
Die ctc , Satia, ctc. respondit ad /. Negative.
Ad 11. Affirmative, i/a tamen, ut vir ad alias nuptias non transeat incon -
mlta S . Congregatione.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 106, p. 44^-449].
4094.
s. C. C., Volaterrana , 5 dec. 1846, 23 ian. 1847.
Succrescenti in dies Canonicorum inopiae et divino cultui reparare
^ iens ex animo hodiernus Volaterranus Antistes fretus S. Concilii Trident.,
oriri 7’ Ca^* ta’ ^(’ rrf‘-> sanctione in id consilii venit, ut duo Beneficia sup-
oiroo™1' CnnUmiUC rcd'tus» supportatis oneribus, mensae Capitulari in-
Jonuun^I i U°rUm prdmim S* Bartholomaei ordinariae collationis reditum
lure Dan *' E I479*9*4 suppeditat; alterum S. Mariae Magdalcnae de
ibiqut pOI)atllS ,Canoidcorum annuas Libell. 210.6.5 praebet. Accedente
tnni ‘'pnulariuni suffragio, solcmni decreto sub die 6 septembris elapsi
Miccit Et0t5l ’Cf>7eCta rcin,ins‘t Exinde Antistes ipse preces opportunas
nui, '11'0 i ^'on”rcSationcm enixe postulans, ut unionem a se factam
Sua hJr r° ,Ur’ ct successorum quietem, clubiaque avertenda Sanctitas
ff11! confirmare dignetur.
Curia Romana
376
Res itaque est de Beneficiorum unione, a qua generatim loquendo !
nones abhorrent quam maxime: cap. Ex parte , 12, de constit <\st ** ****
dendum occurrit, quod si legitima intercedat necessitatis vel utilitatis ^
unio concedi identidem solet: can. 49, Catis. 26, quaest. 1 . Porro inter ^
sas legitimas recenseri a iure novissimo Cone. Triti., Sess. 24 cap j. U
ref. etiam illam, quando scilicet in Ecclesia Cathedrali ve! Collegiam insi , ;
adeo tenues Praebendae sunt, ut cum distributionibus quotidianis p
sufficiant decenter Canonicis pro loci et personarum qualitate sustentandi"
nemo ibit inficias, atque S. Congregationis praxis demonstrat, ut in VeruJn
30 maii elapsi. lTm.i iraque disquisitio ad factum cohibenda, scilicet num
a legitima auctoritate unio in themate patrata fuerit, num reapse legitima
necessitatis vel utilitatis causa subsistat, num adnexa onera integra reman-
serint, num demum ad formam iuris, videlicet Capituli et interess'* haben-
tium consensus accesserit, lam vero ex cit. cap. Cone. TM. constat
Episcopos pollere facultate unienti i Beneficia Ecclesiis Catlied talibus. Ne-
cessitatis ac utilitatis ratione adactum Episcopum, insuper et iuris cen-
suram observatam fuisse ex unionis decreto deprehenditur. Dubium «t*
Ati, et quomodo confirmanda sit unio Beneficiorum in casu?
Du- 5 decembris 1S46: Non proposita .
>(■ tattuaru 1847 Sac> a, etr. respondit: Affirmative in omnibus luxtu
votum Episcopi.
[Thesaurus Resolutionum, tom. ro6, p. 472-.176, tom. 107, p. nj
4095.
S. C, C., Firmana , 23 ian.f 6 febr. 1847.
minime 'i,. ,, v ^fe<" c^,1>a dic 12 augusti 1843. 2 Huic vero resolutioni
impetraM nrT? astonius* 4UI iteratis precibus nova causae propositioni
fert anuim nfC Li re^ctlta 9uacdam et alia contra laudatum decretum pro-
K-rc argumenta. Itaque quaeritur:
/)•., 0_ / 'tundunt vel recedendum a decisis in casu?
Die 6/2Zii i!lrSa°n PrOp05ita'
[Thesaurus Resolurionmn ’ tom 'f*® ** * * Jeeis,X
uonum' to™. 10-, p. 52-56, 84].
4096.
^ ’ Vigtevanen., 27 mart. 1 847.
Episcopus ViglevanensU . n
memlatario Presbytero Ioan^* \T'\an?° l8o‘- V^h-vani ab Equite Com-
‘n quo hodie aluntur 16 . cru a fundatum fuisse orphanotrophium
patiuntur. Illius administrat^™^ * Ct tOC Stnes valetudinarii, quot redditu-
1 Cf. N W2 '°res namw Episcopum, ut auctoritate or.lt
1 N. 4084.
S. C, Conci/ii
377
nana parvam ecclesiam pro celebratione Missae et Eucharistiae administra-
tione, Paschatc excepti), senibus tt orphanis ibi receptis concederet Hanc
concessionem non excedere autumat Episcopus suam ordinariam facul
tutem. Verum nihil proprio marte vult statuere, quapropter EE. YY. Reve-
rendissimas supplex orat, ut ipsum docere dignentur, num oratorium in
dicto orphanotrophio decenter cxtructum, ab omni alio usu segregatum
ncccssariisque provisum comprehendatur in prohibitione Ss!* Concilii’
Tridentini, Sess. 22, de observ. et evit. in celebr. missor.
Potestatem, qua olim Episcopi utebantur, concedendi per modum habitus
usum oratorii a Cone, rident., Sess. cit. revocatam fuisse ambigi non
potest. Idem confirmatur Pauli V ep. encycl. a. 1615. 1 Similem declara-
tionem nobis exhibet constitutio s. m. Benedicti XIY, Magno cum. 2 Utrum
vero luiiusmodi prohibitio ca etiam ad loca, praeter domos privatorum
protendatur, quae religiosa vel pia sunt et nuncupantur: monasteria videlicet
hospitalia, orphanotrophia, gerontotrophia et similia, in hoc tota, quae
hudie proponitur, quaestio versatur. Et quamvis alii distinguendo inter loca
religiosa, quae Episcopi aut alterius Ecclesiastici Praesulis auctoritate fue-
rint erecta, et loca pia sine tali auctoritate erecta, et priora in Tridentini
prohibitione non comprehendi , posteriora comprehendi censeant: nihilo-
minus valido etiam niti videtur fundamento contraria sententia, quod ni-
etsi loca mere pia sint et absque Episcopi auctoritate fundata, adhui
m ndentinae Synodi prohibitione minime comprehendantur; sed in hoc
tantum differentiam inter religiosa ac mere pui loca versari retinendum est.
quod oratorium in illis cxtructum illico sit Missarum celebrationi idoneum,
minime* vero id habere locum in iis, quae mere pia sunt, nisi praevia Epi-
scopi licentia: Clem., cap. 2, de praebenda cap. 1, de eccl. aedif. Hisce
maximum videtur robur adiicere resolutio, quae prodiit a S. C. Ep, et
r '^ruar^ JfrsS, quam refert G atti eo * de orator, domest^ cap* 16;
• • mi inahttm negotiis regularium praeposita censui t, prohibitionem hac
t teu itum ad oratoria m hospitalibus constituta non pertinere , ac proindt
e( / ‘n aiU t ubi dia visitaverit, ac divino cultui peragendo aptu
cis f^ ntm "l 1 UIUsrUf,iqu( usu libera esse compcrerit, licentiam impertiri , ut in
,, Urum ^Dssae Sacrificium celebrari valeat. Quae profecto resolutio, cum
hosD'tanC°nt'neat ®rec^,oni!? episcopalis conditionem, dc omnibus, tum
ak 1 L'®' ftint similibus piis locis sive Episcopi EUCtOri tute fundatis sivi
qU0_ ! a* acc'pienda est ex e*a potissimum ratione, quod huiusraodi loca
° ucutuque erecta sint, numquam privatarum dumorum appellationi
■ Mire soleant io nmina t ■ 1 . . . , .
r.,_ 1 *lL P minat* 1 nuenti nae sanctionis censurae numme subi a -
ccrc videntur.
rem.f!!.0^S' ^,<l ^oca’ clUilc religiosa non sunt, Tridentini censurae obnoxia
omhan, . . *• ' v *' vxpendemlum ent, num sub eadem prohibitione
t]c ipsiUsr°f 1lU-a’ l*e C1U0 quaeritur, comprehendatur. Iloc enim, quamvis
characte ePlsC(}Pa^e decretum desideretur, eos tamen exhibet
^ ^ esi quos locis men pus, seu absque Episcopi auctoritate fundatis
■ N' 23 qt>.
' u ■ N- 4.,.
j7
s
Curia Romana
minime convenire compertum est. Siquidem in illo plenam lnbere
scopum iurisdictionem clare demonstrat ius, quod habet Ordinarius l7'
visitandi, legata eidem obvenienda acceptandi, ab administratoribus ' ^
rum Praeses reputatur, radones exigendi, et una cum iis orphanotroSr
negotia pertractandi. Post haec erit EE. VV. ea, qua praefulgent, doctr'
dirimere dubia: ’
I. An oratoria in Hospitalibus ceterisque piis locis absque Episcopi auctor'
tate erectis constituta in prohibitione Concilii Tridentini comprehendantur
Et quatenus affirmative:
II. An sub eadem prohibitione contineatur Orphanotrophium in casu?
Die, ctc. Sacra , etc. respondit ad I. Negative.
Ad II . Negative.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 107, p. 227-233],
4097.
S. C. C., Cotronen.f 26 iun., 7 aug. 1 847.
CotroneiiSis Episcopus in sua relatione, quam ex Sixtina lege 1 ad hanc
^. G. transmisit, exponit: « Dignitates et Canonici non solum, sed et parti-
tT qua tuor Parochi simul efformant constituuntque Capitulum,
, C antIclua consuetudine habent vocem activam et passivam. Haec
in suff»gium praesertim in elecdone Vicarii Capitularis
. ,n 1 i' pCp CSI^ n,)nnullas excitat dissentiones et magna dissidia cum
tanti U'Jm 1 uPerem-** ut suffragia iri electione Vicarii Capitularis
t.m UP, a Dignitatibus et Canonicis praestarentur
lariiim^nt|rfir.u.1>C0^US’ U* de ^uiusmodi consuetudine Statutorum Capitu-
debite r«‘<r ,r. 11,1 ^ansmitteretp respondit: « Statuti Capitolari formati colle
Tuomo * n°n 3 ‘lvut,) mu‘ questo Capitolo Cattcdralc a memoria
praeripit* «C™?!* R°man- anni 17*5. cap. 4, dt. 2 definite
turiones 1 *nr U & <iuaccluc» Sl Rua habent Statuta et Capitulares Consd*
cSSteTS Ct n°n adsint' intra saltem menses... sub
4 iunii 842 * oerantl rtK ” r ?mnmo: c°nficiant. Cum itaque in Puteolane,
teolanum eidem i jm. ; -h ' L11.ssct* c°dem defectu laborare Capitulum Pu-
riones ab Eoisconn * a m fuit nt mtra sex denses conficeret Constitu-
, 4 f SCOpo ,mdc Approbandas. Quaeritur:
titutianes conficiant /ViTr* 'u Capitularibus Cotroncmibus , ut Coit'
Die 26 iunii JS47- X,jn . 1
Die 7 augusti 1847 St pnp09t,a' ■■
aanfidat intra sex menses rl "fjF 3- Affirmative, et Capittdum
[Thesaurus Resolutionum5 ton ' ^ ^ l':f}lscoP° approbandas.
1 m- I07. p. 385-397, 462].
S. C. Concilii
379
4098.
S. C. C., Neocastren. et Catace n..
7 aug. 1847.
Antonius C. R. ex incestuoso progenitus concubitu Michaelis Angeli
R. et Angelae C. in Ncocastrensi Dioecesi, dum ambo erant soluti ac in
tertio et quarto consanguinitatis gradu inter se copulati, ad Ordines promo-
veri peroptans duo ab hoc S. Ordine expostulat: dispensationem nimirum"
super huiusmodi natalium defectu ad cautelam, quia propter subsecutum
ex apostolica dispensatione inter eius progenitores matrimonium se legiti-
mationem fuisse consecutum arbitratur; et aggregationem inter Clerum
Cathaccnsem , ubi teneris abhinc annis assidue est commoratus, ct adseitus
nuper ab Episcopo Cathacensi in Clericorum Seminario, magna cum ingenii
et virtutum laude versatur.
Audito utroque Episcopo Ncocastrensi et Cathacensi, retuli r primus, res
processisse, prout sunt enarratae, ast Oratoris parentes eum nunquam coram
competenti auctoritate uti legitimum agnovisse, ita ut in statu civili adhuc
iit illegitimus; illius vero promotionem ad Ordines maximo futuram scan-
dalo in sua Dioecesi, in qua memoratus natalium defectus neminem latet
quod fortasse apud Cath a censes ob eiusdem defectus ignorantiam non
aberc locum concludit. Episcopus Cathacensis e contra postquam dc certa
ct constanti Oratoris vocatione ad statum ecclesiasticum ac deliberato eius
innnu in illa Dioecesi perpetuo manendi, necnon de praestantibus ipsius
oti us tum quoad scientiam, tum quoad mores fuerit testatus, preces cum
ipso ratore ingeminat pro eius tum dispensatione, tum aggregatione inter
"* £>j * n sn 1L* ^joet:es*s> *n qua reipsa ipsius natales penitus ignorantur.
_ ' u . um dubium, quin Orator dici debeat filius incestuosus et proinde ir-
regu ans, certum est enim ipsius parentes eo inter se consanguinitatis vinculo
uisse conjunctos, ut nec licite, nec valide absque pontificia dispensatione
- «monium inter ipsos posset consistere, lota igitur quaestio in eo pro-
tr-C h C'>t| n-J *n per suhsequens matrimonium Pontificis dispensatione con-
Ord^ c^ldrnus Alltonius evaserit, ita ut nulla indigeat dispensatione ad
dt ~^Cnt,OS- ^efat‘vam sententiam tuetur Gonzalez, lib. 4 decret .
videtu' Th ^ n caP- 1 > uum. 11 et 12. Contra autem sentire
^ ur vesaurus, f)r poenis cccles. cum Giraldi , part. 2. de poenis incestus,
t advertit ex auctoritate cap. Tanta , Qui filii sin/ legitimi
Sll| , ‘ VP- Redditae Nobis , § 39, 1 eos solos a legitimatione per
Proinde in‘ltr|moriluni excludi, qui ex adulterio sunt procreari: ceteros
In hoc ,)mnTcs’ *ncestuosis non exceptis, legitimationis capaces reputari,
'utiori Cr<> oct°i*um et Canonistarum conflictu prior sententia verior ac
^ceteri "raXl'V'detUr‘ ^*nc cum ex nna parte de optimis Oratoris moribus
ibsm. -i,. s formam ss. canonum in co concurrentibus ac de vitio
ll Illic nifri
npa cont nae Cb non sit ambigendum, ex altera autem parte
38o
Curia Romana
agatur de remotiori consanguinitatis gradu, quo ipsius parentes iun h
tur, et in quo solet Pontifex dispensare, videant EE. VV., num 1 . . ‘
adsit peritae dispensationis causa. Aggregatio vero Oratoris inter Cl^
Cathaccnscm, cum Xeocastrensis Episcopus minime dissentiat nc erU?
videtur, si dispensatio concedatur. In ea siquidem nulla habetur damimto^
natalium cognitio, dum e contra in Dioecesi Neocastrensi eam publicam ^
testatur Antistes, ac proinde praeter eam, quae iuris est, facti etiam .?*
geret infamia. Quibus positis quaeritur: LXUr'
An, et quomodo sit consulendum S Sitio pro dispensatione et amnnnu,
in casu? ss * wnt
Die, etc. Sacra, etc. respondit: Esse consulendum SSmo pro dispensatum
ad cautelam et habditattme Oratoris ad Sacros Ordines suscipiendos usqui
ad Presbyteratum indusive. Quoad aggregationem sero Dioecesi Cathacemi
pro gratia. w
[Liber 190 Deeretorutn, p. 601].
4099.
S. C. C.f Tolentinaten 28 aug, 1847.
ann° tlie 29 Octobris in Concatbedrali
activo mao,. ,r na ^n's! anonicatum instituerat, reservato iure patronatus
tibus nxmbus ex sorore sua in familiam Ruiti nupta descenden-
EDisconii!tS/-,^er C'-rC?- Pra LSc.ntat*onem ad bunc Canonicatum controversiis
an et mmmn i«- lUt 1C!° ^U1US Congr egationis subiecit una cum dubio,
beneplacito qnofi- ^ccurre?dum essct miserrimo Patrono Ruiti, qui cum
supradicti C-Lonicat0usenSl0nCm *5 SCUtorum PercePerat a defuncto Recton
1’atrono Lf*innr!^ tluaestionem adduci posse non videtur, quod nimirum
sicut in sacris eL ra ver^enn patronatu Beneficio alimenta debeantur,
in rc concordes omne^hab^ instltJltllin: caP- *5, (Ie iurepotron. Qua
Patrono egestate laboranti S* ^ T
suevit, idaut Inui ructibus ”cncbcn succurrere perpetuo con*
Attamen non minus ^olH ^ dumtaxat relativae paupertatis i ndulsit
sarta tecta tuenda* ;ha 1 1 ^ c!e>CnnSrua fructum portione Beneficiarii
sustentationi suoersunt n'mniS5 de iis, quae honestae Beneficiariorum
Ita nos, 25, Caus a <,n°rum alimenta deducenda sunt: arg. ex cap.
cognoscendum est univ 7’ ^ subductio in themate iniri queat,
«nphyteutica pensione scutat* ^anonicatU8 reditus conflari ex una annua
c7andil quotannis in satisfa<*^ ****. ,ver0 l "se annua scut‘
adhuc reliqua forent Canon’ - ™11 l8°* demptis igitur oneribus
mentorum loco sibi ex cnnJ^ 1 quorum tertiam partem ab*
annua tantum scut. 2- sm "Uctluiine ^Serit Patronus, etsi velit Episcopu
pcnsm- quae de mente T-nrr m' lu,SSl trillufa Haec autem alimentaria
*-F>seopt essct ite
nmi decernenda l-atrono.
ade<'
S. C, Concilii
tenuis est, ut Beneficiarius nullum ex ea incommodum pati posse videatur
Unde quaeritur:
3. An, et in qua summa debeantur alimenta Patrono in casu?
Die, etc. Sacra , etc. respondit ad j. Dilata . 1
[Thesaurus Resolutionum, tom, 107, p. 534-^50].
4100.
S. C. C., Faventina , 29 ian. 1848.
Postremo suae voluntatis elogio, quod die ; maii 1709 signaverat Mi-
chae! Sangiorgi Faventinus, perpetuo legato iscutator. 140 heredes ' suos
meravit, illudque trifariam distribuendum edixit: scilicet scutat 50 pro tot
Missarum suffragiis eleemosynae manuali respondentibus; alia scutat -0
pro duobus subsidiis dotalibus binis pauperrimis puellis Paroeciarum
oS. Salvatoris et S, Bartholomaei ex aequa parte tribuendis; reliqua demum
scutat. 50 in pauperum eleemosynas eroganda. Huiusce voluntatis exequu-
tores dixit « fi RR. Signori Parrochi e Rettori, che sempre in awemre fino
aila durazionc dei mondo saranno pro tempore dellc W Chiest Parrocchiali
di San Salvatore c San Uartolomeo ». quibus, ut impensius creditum exer-
cerent officium, reliquit iure legati « scudi 12 per ogni anno in perpetuo .
ita functo testatore, dicti Parochi illius mentem religiose exequutioni com-
miserunt usque ad annum 1790. Nam ex eo anno Summi Pontificis venia
|m relicti suspensa distributio fuit. Reddita Romae ac Italiae pace, die 26 sep-
te rubris 1821 per Ktmim ab arcanis status decernebatur, quod «coi giomo
pnmo H novembre 1821 questi duc stabilimenti (di S. Grcgorio e di S. Gio-
'anm decollato) saranno rhiniti sotto una sola amministrazione, che sara
ciiamati mministrazione di Bcnehcenza Porro haec Pontificis sanctio-
_ .. ‘irocb°s Sua in iura redintegrare, vel exeeutionem legati Sangiorgi
aeuctae / dministratlpni di Beneficenza committere voluerit, a Parochis
1 1 Administratoribus ipsis disceptatum utrinque fuit eorum Anti-
renl dirimeret, Oratoribus iniunxit, ut potius
nistr^ SSUniim °riictilura Vestrum sciscitarentur; quare Beneficentiae Admi-
cK, ^ sJJO supplici libello postulant: «a volersi degnare di decidere, :t
•^pettar tbba 1 csecuzione dei legato pio Sangiorgi
misit ^a*US* ^P'scoPus pro informatione et voto, ipse scitu opportuna rrans-
animi vero sui sensum aperire superfluum arbitratus est. Porro adini*
GoHtin°d\ TiXi* Cin ^ voluntas. Catis. 13, quaest. 2 et Clement.
vni,, d' ' “*f ( " - domth. iuris regulam esse dixerunt, supremas restantium
riisde • ^ onuuous servandas, nec mficiati sunt legitimis ac necessa-
de r?f CaUS!S .CaS 9Uandoque commutari: arg. ex cap. 6 Cone. 'Prid., Sess. 24,
^htuari ^ in co sunt, ut adstruant Parochos validum adiumentum sibi
s'9uidemIl'0n ^°.SSc ex sanctione Emi Cardinalis ab arcanis status anni 1821.
,n c‘l ulud tantum stabilitum fuit, ut duo pia loca in unum copu-
1 cr. v
4105
*
382
Curia Romana
I arentur, quin assignari causa queat, cur legati Sangiorgi administrat'
novo instituto aggregata remanserit. E contra Parochi contendunt* C
ritatis Congregationem, postquam necessarias notiones super ga ■ '
relicto collegerat, disertis verbis eamdem administra tionem ■ ,1 ‘ angI0I$
ac nte suscepisse. Postremo animadvertunt, ipsis facultatem inesse dimitt r
onus administrationis eiusdem legati in vim testamenti, in qoo Witu ■
se mai in alcun tempo si desse il caso, che i detti Parrochi si ricusi s '
^l°ra «Ktituisco Ii RR Signori Decano e Sotto-Decano pro tempore *
Ven. Collegio de Parrochi », ex quibus sane eruitur, quocumque ipsis HhJ
nt tempore munus impositum dimittere posse* Viderint modo KK PP
ex contendentibus sit ab onere legati pii administrandi liber dimittendus
Animadvertendum tamen est, non facile S. Congregationem sperni testa*,
rum voluntatem hac super re sivisse. Dubia sunt:
r W stu potTir™ *** °'"‘S adminktranAi •*«*» A'«« rn
2. Anf et quomodo providendum sit in cusu?
Die etc. Sacra, etc. respondit ad X. Providebitur in secundo.
nam rermm"-^/ ? utatvr ,ure SUO ad formam sacrorum eam-
rnrn, reservato m posterum mre Parochorum iuxta mentem testatoris.
| hesaurus Resolutionum, tom. 108, p. 30-39].
410t.
S. C. C., Taurinen., 29 ian. 1848.
est a^^cXLurnmenSJS- Sequens dubium ProP°nit. « In Clero meo
rae ut viv ,1*;^ 1' S **. ^UI lrl ac^€ -4 annorum adeo parvae est statu-
cniribus varus «t «^“qi “iV '"umetT,naa attingat; praeterea
visivae f irulMH ^ tulum gibbosus, capite grosso et debilissimae
m^m ad 74 ^i:r ?■ T"" Taurinensem, ut «peri-
inhabilis nisi nri*v, *• ct uu Jcatus irregularis et ad celebrandum
qui multum exont r' fir E .a tan exPrtssc pro eo constructo. Pater eius,
alienus est a . lun^ in..^acr‘s Ordinibus constitutum videre, non
•“ tequiritur TlO.' f,rivati « • constructione ate,
\t concedit,, rnr ista dispensatio^^ d“P*nsat“tus sl,Pcr irrel?dant3"
I fecibus ad cumdem Vrr-i,i • , .
Clerici qualitate muriK 1 Plst”pum remissis, ut referret de enunciafi
rimento referret’ utrumM 2?.' scientiam* nccnon peracto expc-
periculo effusionis calid * r ntC e8crc va*eat et cruces eftbrmare absque
lc de statu visivae Dotcnti C1Tet tan^cm ex iurata peritorum physicorum
immutationis, ita respondit ,Utn,Ini probabile periculum adsit illiu*
H amo» aetatis complevit- 'semn"?8 .CaictaPus !) dic 3 «ctobris h. a.
dedit specimin Vi ms nioribus praeditus fuit et scien
':Us 1 uttum in Clerirn r *' <!U'h 'r'u"]u s s Congr. Concilii pri'
cenerchj, . . atetano adsit deformitas, quae scandalum
Hae sil!
i- utrum in Clericr r 'm^uones a t>. Congr. conani y
generet in populo, vel divini aietilnn ads'f deformitas, quae scandat
S Rraestt:i 'mpediincntum; 2. utnim Mif®
S. C. Concilii
383
tegere valeat, et cruces efformare absque periculo c ftusionis calicis? n,-nr,
experimento respondemus ad 1. Negative, ad 2. Affirmative Quoad visi
vara potentiam duo physici periti hacc de illo scorsim retulerunt- alti ~
nimirum: Oculos physiologice perfecte dispositos habet , et wrmakm visivam
potentiam 1 alter vero. Acies oculorum incolumis ct bona esi neque in forma
aut «instructione eorum qnidquam reperf quod signum praedet, eum oculorum
vialis umquam affectum m .
| Imprimis certum est, homines staturae parvae nullo textu iuris irrccu
lares declarari; sed datur pro regula generali ex iurc deducta, quod ilk
corporis defectus irregularitatem inducit, qui congruum Ordinis exercitium
impedit, aut qui notabilem deformitatem horrorem prae se ferentem aut ad
risum moventem affert, de quibus iudicium pertinet ad Episcopum ut
uno consensu tenent Canonistae et cum ipsis haec S. Congregatio. Iam vero
in casu Archiepiscopus Taurinen. suum Clericum ex defectu praesertim
staturae ita irregularem habet, ut dispensationem, si dari posse contingat
petendam unice velit in oratorio privato ad altare notabiliter minus altum
Praeterea nulla neque utilitas, neque necessitas Ecclesiae procedit ex Caie-
tani promotione, praesertim si Missa ab eo in privato oratorio esset cele-
branda, ac proinde finis promotionis deficere videtur. Attamen pro disoen-
satione facit causa Mexicana, tz iulii ,7„. . in qua arbitrio Archicpkcopi
rt ictum est dispensare cum Clerico, qui staturam 5 palmorum ac duorum
tertiorum alterius palmi mensurae Romanae non excedebat, dum Clericus
Uctanus 6 palmorum altitudinem fere attingit, et solum petit facultatem
<• cbrandi m oratorio privato, quo etiam modo praecaverentur illa incom-
moda, propter quae irregularitas inducta est: nam ibi nullum scandalum,
au a a miratio, nulla irrisio populi formidanda, et Sacrum congrue per-
ccrc posset Orator. Accedit ardens patris desiderium et Archiepiscopi
uunnen. bonum testimonium de Clerici scientia ct moribus. Quibus habi-
.2lsPe^sadtJ simpliciter et absolute posset concedi, ut factum est in si-
ini° lrJegul 'i' itatis casu in Acheruntina ct Matheranen., relata die 8 au-
cxcp i 1 ^ suniniar*a precum: in ea siquidem Oratoris statura non
di n *at mos cuin tribus alterius palmi partibus, ita ut saltem aequalis
8,1 ycnci D. statura. Quaeritur:
jJ!' ei Q,tofn°do precibus sit annuendum in casu/
Orchi ti <>a(ru’ l tc’ rv*Pfwdit: Consulendum SStho. ut concedatur facultas
Metium ^>n> SU0 ar^lfr,° e* consci entia dispensandi et habilitamli Clericum
urvan(/U,>t 1 ^ ^ °mnrs ^rdmes usque ad Presbyteratum inelusive, servatu
pfntata' ‘ rpfobret m oratorio privato vel in ecclesia hora mimis frt -
[Liber 191 Decretorum, p. 259].
Resoluti
lOmim, toni* 2* p 52, 53*
3 $4
Curia Romana
4102.
S. C. C., Capuanay 26 fcbr. 1848.
Ad simplex Beneficium S. Paul ini in Cathedrali Ecclesia Capuana en
ctum Thesaurariam nuncupatum, cuius iurepatronatus activo Civitari-
Capuanac Communitas potitur, e vivis erepto ultimo eius Rectore, comitiis
indictis delectus die 10 februarii 1842 fuit nobilis vir Sebastianus Boccardii-'
c e eadem Civitate Sacerdos. Quare ad Emum Antistitem electum praesenta*
tes Municipes perierunt, ut ille canonica Beneficii institutione donaretur
Verum antequam de praesentari idoneitate iudicium ederet, Emus Archi*
praesul sibi in animo esse pandit er de pertinentia iurispatronatus ad Capua-
nam Civitatem deque Beneficii indole disquirere. Tandem vir ille Eftiitriir
'5 ***** *S47 Wk: Smerdm», S.hutirnrnm BorcaJi^Zl
t t praesentatum ad Beneficium ... utpote minime idoneum esse repellendum oi
redeundum, prout tenore praesentium ipsum reiicit ac repellit. Unde Boccardius
ad hunc S. Ordinem appellavit.
in iure exploratum est, neminem ad Beneficium praesentari posse, qui
praesentationis tempore habilis atque dignus non sit; quare sancitur a Tri-
entina Sjnodo, Sess. 25, cap. 9, de re/. Episcopum posse quidem et teneri
praesentato a patrono laico institutionem denegare, si idoneus et dignus
repertus non fuerit, cui consonat universa Canon istarum caterva. Nuro
autem ^ mus Archi praesul iure meritoque Boccardium minime idoneum ad
ene cium ecreverit, ex ore ipsius erui poterit: « Petitioni, inquit, obstabat
intimus conscientiae meae sensus, qui optime informatus pluribus abhinc
nms k 1 tus pessima vitae ratione, de nulla rerum sacrarum peritia, dt
ipiu.i nuo euam litterarum ignorantia, pingui hoc Beneficio (annuorum 54S
, t C ruT.T1 ef 1 \ assium Regni Neapolis) indignum existimavi, et canonicam
-tri^r . “'stltutI0nfrn denegavi, tamquam non idoneo... Verum nonnulla
p- . i^’ tlUtle m>uspecto tempore colligere potuit huius meae Cariae
u.,. 1 ** videtur abunde satis ex fisr actis constare meam
,wct™ ,feff. lSS? sententiam quoad Sebastianum... Totos porro dies
t. „ I ■ ie is a eatoriis cunctisquc legibus vetitis ducere Sebastianum
fcmd ignorat universa Civitas Capuana
infirm indiim°CCar^'1 ^efensor decretum Archiepiscopalis Curiae necessario
con3f UtP°te null° fundamento sustentatum, mordica
fert ciua P^osumptionern i uris pro sui clientis habilitate af*
nisi mqlU3 nrnhr n? » quemlibet bonum vel idoneum haberi ad Benefictu,Il,
^ ^ ^ ^ ^ t-B p i I p ^ f v a, +■ * luculenter appareat: Cap. Dudutn
«antum nitebatur > rc,'KT'$copale decretum hominis praesumptioni
necessario eliminatur °Quam Utp°lc minus fortis praesumptio, a forri<jn
tate qua^o„TrrrhQ et s'Tcrvacaneum existimat de habili-
merolak ticiorea^ 6 instltUtTC- 'ibi non de ecclesiastico, sed de
ncc leviter causa immuta ’ ‘lttamen etsi de Beneficio ecclesiastico ageretut*
r' am singularem Boccardi morum integri
S. C. Concilii
3%
tatem laudabilcmque vitae rationem satis in aprico esse ait ex amplissimo
spectatissimorum virorum cuiuscumque Ordinis testimonio, tum ipsius
Erili Archiepiscopi facto, qui cum et pingui ecclesiastico Beneficio et ani-
marum ministerio dignum putavit Adiutoremque Parocho Yentriglia desi-
gnavit: indeque arguit, quod qui semel aptus gravioribus officiis obeundis
religione, scientia atque honestate perficiendis habitu:, fuit, iniuria dein a
simplici clavium servandarum officio (quod unicum in casu Benciiciati
munus est) repellatur. Neque aures praebendas esse monet iis, quae a festi-
nus de Boccardi i prava consuetudine cum femina quadam, necnon de sua
incomparabili ludendi libidine enarrantur. Illos nempe singulatim expendens
ostendit, nullam sibi ipsis conciliare posse fidem. Dubium est:
An decretum Emi Archiepiscopi diei ZSjebmarii 1S4.J sit confirmandum ,
tv/ infirmandum in cusu f
Dic, ctc. Sacra, ete respondit: Segativc ad primam partem, affirmativi
ad secundam.
(Thesaurus Resolutionum, tom. 10S, p. ;2-6jJ.
4103.
S. C. C., Lunen.-Sarzanen., 26 febr. 1848.
hxtat in Cathedrali Ecclesia Sarzancn. Beneficium simplex S. Thomae.
lnunrum redituum scutat. Iere 600, eiusque iuspatronatus migratum hodie
-■peritur in Marchiories De Fornari, ius autem instituendi manet penes
1 apitulum praefatae Ecclesiae, in quod fundator ipse contulerat. Extatitem
n ecclesia S. Mariae dWlbaro ex Dioecesi Ianuensi Beneficium simplex ab
'* 1816 titulo abbati, di auctum, cuius iuspatronatus spectat pariter ad
eosdem Marchioncs De Fornari. Unum et alterum Beneficium vi Brevis
ipostolici insimul subicctive uniri obtinuit anno 1S18 eorum patronus loan-
nes e I' ornari una cum Rectore Presbytero Martin i, qui tum temporis
ttnusquc Beneficii possessor reperiebatur. Qua de re acris exarsit contro-
, r'1'1’ T1,lc a 8. Pontifice rescripto diei 13 apri lis superioris anni ad hunc
- - Urdmcm ablegata fuit,
ntistes Sarzanensis dc more rogatus voto acriter protuctur Capituli par-
' f nnans nullam adesse causam petitae unionis absolvendae, quae et
a^lan ° P*0CCes* gravis praeterea foret detrimenti.
i vero instant patronus et Franciscus Poggi nuper ad utrumque Bene-
nominatus, nihil refragante Synod. Trident., Sess. 14, cap. 9, de re/.
^ nini ontificem posse unire praedicta Beneficia in distinctis Dioecesi-
., „ ^ ° lf'1 tx UJsta causa, quam ab anno i8xS perseverare adhuc contendunt.
tioneTl10 cc®le$ia S. .Mariae d’Albaro congrua aliunde sustenta-
sja *ta providrretur, tum quod divinus cultus in praefata cccle-
tanenVj1 1 !U'"trCt,lr‘ ^tc l!^uni exinde damnum capellae aut Ecclesiae Sar-
ftindo Vi Ul,lturuni erit, quia Ecclesia ipsa assignato semper idoneo tutoque
iqs« sustinenda onera omnia, quibus antehac Beneficiatus tenebatur,
' 3ln 1 msequt n. tur id. quod Beneficiatus ipse vel quandoque non
17
2ri
386
Curia Romana
praestitisset, si pecuniae cupidus, vel sero, et quandoque etia
coactc per iudiciales actus. Nullam pariter iacturam illatam iri iu 'h n°?ni'
tuli, cui institutio ad Sarzancnse Beneficium nullius sane est ImT ^
Contra vero vehementer instat Sarzancnse Capitulum niulta° U°
pergraves rationes petita» gratiae obstare, nullamque legitimam caus
suadere. Sane clamant textus in cap. Cum accepissent et cap f1*3®
de constit . uniones esse omnino odiosas; uniones vero BenfefiSrtJL ^
sita sint in distinctis Dioecesibus, apertissimis verbis prohibet Trirud?*
Synodus, Sess 14, cap. 9, de ref, Quare etsi in Pontificis potestate sit j£?
ntod. gratias elargiri, tenendum tamen est, nonnisi gravissimis urgtmlt
caus,s eum hac potestate uti debere. Idem dicas, si petita unio 2*22
voluntatis fundatoris spectetur. Porro nullam prorsus contendit Capituld
sesc excrere in themate causam nec urgentem nec adaequatam. Si nLJl
inspicatur consu lendi congruae Abbatialis Pcclesiae d’Albaro, Benefirfum
llud nec paroeciale esse nec canomcale, sed simplex dumtaxat: nulla autem
^riat pr° *«!*&** qm* «
assemom fides adhtben vellet, summam scutator. 70 congruam omnino
CS quo0d°RecreC“rhhimpliCiS ** “cksi«- «W «*» in
tere vcl^ rf-Tn V\ln',SUPP ^am “ a *••"»*> "M iuspatronatus amil-
^ n ; Ca„i mi, ' m''- 'S ^ecembris ,827. ■ De asserti, autem uniter
perpenait Leapituium eam m thema tp i i - tr
disputatis dignentur EE PP ^ a u dcbere necess,tatL ]h
A 't h J J'J'* , J • dirimere dubium:
Die etr m^<IU Hm Prea^t(s quoad unionem Beneficiorum in casu?
fSf* r' Sa"a’ ltc- '*pondit: Negative.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 10S. p. 71-84].
4)04.
S' C' C ' l-udonen., 8 apr. 1848.
T » t
vivendi rati(nib>(!>rrMC^fUS> ^uun? 8raves undique accepit questus deprav
quamdam ex praeripuisti h m°?bus S»ccrdotisPivetcau, qui i.nn a iSanni
Rochc-Scrviere administrahaf IOCCOS1S Par°eciis perpetuo titulo in oppidi
sed in hisce iamdudn 1 ’ nCC cum 1:11111 primitus in vitia flecti audivit
rct, adeunte se remn t-.!^ ;so rdescc rt ; tamen omnia perinde ac penitus ignora
I mgem studuit revocare S • 1 i>- P R ' isus est cumque lioc pacto ad bonan
remeavit, \'am omni* , ,,, \ • ,vftc:iu patriam nequior, quam discesscrai
lJuod cum diu opSum I t ’!WS exempla ipsum hami puduit instaurare
itmii secretam innnt*;*; fCm Patorem latere naiuiverit, mox incuifi
liui testes in ca venitint in ■ A ^lul mSens scelerum Congeries erticrs»
intci rogati . omnes erant • Tllsm?ne, omnes fere ab ipso Episcopo fuemm
testando sibi cautum voluerum**31* ** ?iecate spectabiles. Hoc autem *w>
ot qm»<i ipsi essent iu rei urando affirmatu*1.
Cf N
JQl -j
■|r ai 4,
■8 f / . Concilii
3^7
alto silendo conderetur, idque tum, ne ulla infamiae nota accusato Parocho
inureretur, tum, ne in eius odium ct vexationes incurrerent, qui sibi cun-
ctos propemodum oppidanos aere alieno devinctos retinebat. Hisce igitur
testimoniis adhaerens Episcopus omnimodam sibi induxit persuasionem de
accusati Parochi improbitate, atque ideo re sedulo perpensa, ususque facul-
tate Episcopis tributa a Omc. Trid., Sess. 14, cap. 1 , de ref., die 25 maii 1846
sacram inter visitationem adstantibus suo a secretis Presbytero et Vicario
Generali, criminosa Parocho ex. informata conscientia suspensionem indixit
ab omnibus eius functionibus sive sacerdotalibus sive paroecialibus. Et
quoniam aequam iustamque quodammodo habuit Episcopi deliberationem
seque ipsum recepisse videbatur inquiens: que s’il avait quelques toris , tout
ce qui verni t de passer , et ait propre d lefaire rentrer en lui mime. Episcopus
decreti illius exequ titionem ad Calendas Iui ii suspendit ea confisus spe, ut
hoc temporis intervallo reus vitae suae consuetudinem penitus immutaret.
Verum biduo post Episcopo nuntiatum est, in omni genere sed erum ct fla-
gitiorum rursum sesc Parochum volutasse. Quamobrem facti veritate com-
perta decretum suspensionis dic 15 t uni i exequi mandavit
Quoniam vero hoc altero Episcopi dccrcto primum ante tempus prae-
stitutum immatura fuerat exeeutione donatum, suas idcirco querelas Pive-
teau absque mora obmovit Metropolitano Burdigalensi per epistolam ad
euindem datam dic 16 iunii cum inserto decreto suspensionis a dic 25 maii
comminatae. Ac interim sub speciem interpositae appellationis autumavit
impune se posse violare suspensionem, quemadmodum re vera violavit
Onn sc a divinis nequaquam abstinendo, tum nonnullis libere fungendo
•trochi muneribus. Quo factum est, ut Episcopus dic 24 iunii tertium con-
1 erit decretum, quo duo priora confirmavit, cumque irregularem cx delicto
pronunciavit, reservata sibi facultate sive suspensum absolvendi, sive irre-
gu ,\rcm gratia dispensationis afficiendi; simulque egit, ut novum decretum
in parochia! i ecclesia publice dem mei aretur. I t autem et huius sanctionis
viri us se posset subtrahere Piveteau . dic 26 iunii Episcopum convenit secum
3 eruis medici cuiusdam testimonium, quo probans Episcopo, sc morbo
uissc correptum iam inde a dic 28 maii, fieri omnino non potuisse inferebat,
. e rccennora flagitia queis fuerat insimulatus, valuerit perpetrare. At
fibidln Vl rt ,1S pPlscoPus tum pridie, quam in morbum incidisset, suas
• is repetiisse, continuo in hisce agnovit posuitque infirmitatis causam.
ito ■ t. imP™pcravit Parocho, qui nullo sc tueri posse noscens mutus abivit,
gal « \a ' C 1 tlustluc triplici decreto die 29 iulii ad Archiepiscopum Uurdi-
-- provocavit. Primo absonum ait episcopale suspensionis indicium,
bibitor M' noc nec audito, omnique via suae defensionis pro-
it’ m ■ Utri1 l>r,,Itonciatum; deinde magnopere queritur, quod neque prolata
nov ^.u!11 l(-'s,,i|nini:[, neque nomina testium detegere potuerit; demum
]ln . 1 :)la crimina penes Archiepiscopum nititur excusare; finemque
\rcl .mi"Uantl" st‘ quoddam typis mandaturum detestabile volumen,
COluunio *PM^t<ipUSl u* Primum Parochi epistolam eiusque querelas accepit,
alj^ 1 mancmn nuHumtjiH ob praetermissas canonicas monitiones ct
tomtates cU cretiim suspensionis agnovit. idq uc I Cpiscopo significari
Curia Romana
388 Curia Romana
properavit. [Cumque hic, quidquid in Parochum egerat rite ctn«
set tum S. huius Congregationis, tum immortalis
auctoritate (const. Ad militantis ) fretus, 1 ipse hortari coepit p ■ ' XU
ut illi ex bono et aequo errati veniam concederet paenasuue !'P1SC.°puin
Recusante vero Episcopo, ipse decretum Episcopi nec eortLaST?''
infirmandum ccns.ut, sed temporarium illud esse pronunciavit
scopus rem universam supremo arbitrio Pontificis Maximi detulit n-1"'
rei paulo post conscius Piveteau et ipse ad Principem Sinetis * ' * , ,SCe
supplicem libellum, in quo instat, ut canonica
qua suam demum innocentiam ostendere valeat. q lsltl°-
Quae contra suspensionis sententiam facere videntur cn„t. , c ,
tem Episcopis a Tridentina Synodo tributam in cap. , ’ Sess . T
interdicendi clericis ascensum ad Ordines ex quacumque causa t H™ t
crimen occultum, quomodolibct etiam cxtraiudicialiter. non esse ornlTl *
um ad secundam illius capitis partem, ubi agitur de suspensione ah n ?
nibus et gradibus iam susceptis, nisi observetiir forma “d” te at
tzrzzFi s « r^T? ^i^rpis pcr Tride"ti"»
susceptorum sumJ? - * ^ °CUm Slhl vindicet in Ordinum
minime concessam nn / ^ lamen ArchicPis^pus illam Episcopis
publicis etiam a» JPmatur» cuna non modo de criminibus occultis, sed de
rctur non de lm^ „3’ qUam™ etiam de «cultis tantum criminibus age-
iudicii 1™ ™ rii T nVi!lCtUr lata SUSpCn8i0 “
Statuta, 20, de /meret ., in 6 lonimSlt' de verh' siSnif'> et “P-
ss. canonum intc^^?i,0nUn«^ ** ® exciPias Gibertac Van-Espen, reliqui
de rej. Episconis lir * unamn]itcr sentiunt, ex dispositione cap. 1, Scss. 14,
ck quacumque causa Li!m CK ct,ain a susccPtis Ordinibus deccmerc
liter, ut disertissima' 1 ° crimen occultum, quomodolibct extraiudicia-
2. exceptionem autem e.x eo ucti l V caP‘ B' n’ 3J
subtilitatis notia f P,SC°P° uti facultat<= Pcr Tridcminum concessa.
^:rnt',m “hibci'.c,im •*»=> Pcr cumm
de summario processu f'r°rsM ,UIU*»tioni subsit; 3. argumentum demuto
quanti sjt faciendum farili 'r' “bquo proficiscitur, quod post Tridenthmm
Episcopum in huiusmmli nuenT^dccf ' pra.<:scrti,n Cllm S- C- d«laraunt.
suspensionis, seu delicn.m -r ° ^rncndis non teneri dicere causam
iicae.si reus ad eam r< m inarJi estarc ipsi reo, sed tantum Sedi Aposto-
0 . ^ recursum hEbucrif1 t/ n •• s **
Porro m cap. i, Scss r t / r 1 1 ^Uentt 21 marm 1643. •
uec in suspensivo sed t-miT' 6 ^ mi a datur appellatio nec in devolurivo,
cx cit, const. Bencd. XIV 1,11 rec^SUs '!(1 Apostolicam Sedem, uti colligitur
suspensionis causas aperir § 3&» CUi deinde Episcopus tenetur
appellationis defectum n* 4C Pr°mde hujusmodi recursus abunde supple1
comparanda. * reo mtcrcl«ditur aditus de sua sibi defensione
Cf. x
S. C, Concilii
■ ' ‘ * * . X - r///t Itu
— 38«
Demum, quamvis non desint nonnulli canonum Doctores nui „v'
—t i^Bulantatem non contrahi ex violation. ,spen,i„nis, qu^W
mcfe P°c"al,f. a?n“Catu!' ca sententia universaliter admissi ut
Jbsqae ulla distinctione irregularitas incurratur ob spretam suspensam
five haec proprie censura sit, sive poena; arg. ex eap. * smt P rc
ia 6, cap. 1, * seni- exem., ibid. Placeat itaque EE. YV. quae seuuun ,r
dirimere dubia: n ^ ilur
1. An suspensio lata ex informata conscientia sustineatur in casu ?
2. An ab hiuusmodi suspensionis decreto detur appellatio ad Metrotmhta
nm, seu potius sit tantum locus recursui ad S . Sedem m casj
affirmative ad primam partem, negative ad secundam- ’
3. An constet de legitimo indicato Metropolitani BunUgltcnsis in c,„u>
A" Pandm ob mola,am contraxerit irreguhritatZ m
co%:™£Trl;T',,ii' * ’■ Affn"ttti'' ••“/* *» 'v
Ad 2. Negative ad primam partem , affirmativi ad secundam
Ad 3. Provisum m praecedenti ,
Ad 4. Affirmative.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 108, p. 135-165].
4105.
S. C. C., Tolentinaten „ S apr. 1848.
,.mpon!mrfUit ““ die 28 auSusti >8+71 1 modo ve» re-
JS&JZssZ: ****' ttd 3- Aff,rm'"k'' iuxttt ro,um ***>
(Thesaurus Resolutionum, tom. 10S, p. i7s].
4106.
s* Fanen., io iuo. 1848.
SS. Crucifei*1 in- CCL.lcsiu PanK'biali S. Georgii Fanensis Dioecesis capella
Uvarelli RraV' ‘.'"lUUs ,lLsP;ltr°imtii^ gravabat bona ad hoc devincta Familiae
lutum t>t ad pnnap‘insLs’ tpi,)dqiu postmodum simul cum dictis bonis devo-
iuripatroTvit - 'lnu’r,ini Apostolicam, quae usque ad annum 1837 onera
riam non mnH *h !lev,a ^drPtcr inaplevit Quoniam vero ob temporum iniu-
J?ii ecclesiae a d*ll ’ ^ capellas vetustate eollabcntes, sed totum S. Gcur-
P113. anno Vs* ^ * ,CIUni ,a,nd*u fatiscens ruinam minitare compererit Episco-
Propjug reDaralf mfc,rd'c^° praefatam ecclesiam supposuit. Et cum nulla
atio sufficiens aptaque videretur, sed nova funditus requireretur
1 t*
N.
4099,
390
Curia Romana
aedificatio: Parochus capellarum patronos monuit, Familiam a T
nelliam Scnogallienscm, quae capellae alterius patronatu fruebatur*. r
Cameram Ap., ut pro rata ad respectivae capellae reaedlficatio nem ^ •
buerenr. Dum vero Familia Leonelli propriam agnovit obligationem^!!!!!"
terque professa est, se quotam expensarum subituram, onus e contra»?*
Camera Ap, suscipere recusavit. *'cv‘
Preces tunc dedit Parochus SSmo D. N., ut summa scut. 20; in c»™
ctione capellae SS. Crucifixi collata a R. C. A. sibi solveretur* quae n
fuerint a SSmo ad S.C. remissae, informatio tum a R.P.D, Pro-Thesaun *
tum ab Episcopo exquisita est. Respondit ille, iam inde ab anno :8ai
chi petitionem a R. C. A. fuisse reiectam, familia enim Albani a qua praedi
ctum mspatronatus in Rev. Cameram Ap. devolutum est, prout in «ni
publico habetur, ad nihil aliud teneri, quam ad solvendum quolibet anno
ecclesiae duos modios frumenti altari SS. Crucifixi ecclesiae S. Georeiict
ad sustentandam supellectilem istius altaris: ab hac obligatione vero legitime
non posse deduci illam restaurandi ecclesiam et capellam, imo quaestionem
posse moven, num sit obligata hereditas Albani ad expensas conservationis
vel altans tantummodo. Hinc Parochi iuta ad illud unum constringi, ut ad
conservationem altans cogere posset hereditatem Albani, omnino autem
m hoc praetergressum esse illum limites, quod non patronum rogasset, ut
! ma£]s conveniret, ad restaurandam capellam patronatam concur-
' if. Ct exPensas suo arbitrio in restauratione iam peracta factas resarcircL
mani!?'1-' aotem confirmata factorum historia testatur obligationem
tahulic ^nS f suPeRcctdium tu® ex actis s. visitationis, tum ex
ctteri lr Cur! r abunde COnstarc' addit: « R. C. A. eadem, qua
tii-im ',i/ ° Unione mihi plane videtur, utpote quia, cum ad perpe-
illud rU n^S manutent'onem teneatur, quod indubium est, eodem iure ad
Quacumnm'°ieXStrtKndUm tener* cam arbitror, si iniuria temporum vel alh
fundationi i* cum casu™ adductum sit. ut Missae ibidem iuxta
1 Kem ccleb^ri amplius nequeant .
bonorum rmiT contr<)Vers*a inquirenda sunt: 1. num R. C. A. uti cessionam
2. utrum 'ad (•'>US IUSP‘ltn,n‘Uns inhaeret, ad altaris manutentionem obligetur:
Primum autem cxPenfrum summam, quam Parochus postulat,
nullo pacto in R*P*^*I>ro-Thesaurarius,quia
cautum est neu I TT Cra,ptI°ms venditionis dc altaris manutenhone
onus manutenendi altari r5fectl°ms supellectili um legitime posse deduci
teneri tuetur ad soluti ’ °Stta VCK> Rigatione nunquam tamen patronam
ret, sed insunt r , ',,le,.n s,,m,na<' petitae, quia non modo excedens appa-
exhibita iuriuru msumPta. fuisse videtur. Parochus econtra in
esse vere realem ceu n k 5ta5uit primum indolem itirispatronatus in c*®
cum bonorum universitnt * 'V aCta elo<luent‘ss>nia transitus iurispatronatto
A non modo ex generalU* fiU0scl,mque possessores, e\ quo infert, R*
,n-„„ ... _ - V^cnerahs iuns regula .,.1 „u„ L iA sed
«nam ex speciali fundationis leperSUla ?ncri ad altaris dispositionem,
“* onerum restrictionem Inc observat, nullo in pretio habent
EccW- ‘o mstrumento venditionis favore Emi Card
\!han
praciudicio peraetai
venditionis favore
u. praesertim cum non
liceat
S. C, Concilii
39»
patrono conditiones et onera fundationis immutare. Quod autem patro
qus exsequi teneatur novam ecclesiae structuram, pluribus Parochus demon-
strat. Et primum ordo syrometricus plurimum in ecclesiis per ss, canones
commendatur et comprobat usus universalis: ac proinde patronum teneri
$c conformare formae et structurae ecclesiae 111 casu idcntico firmat Card
de Luca, De iurepatr., disc. 84. Neque diversa S. Congregationis praxis
In casu porro competens terminus ncc potuit, nec debuit ab Ordinario
praefigi, nani cum R. C. A. fespn tu Episcopi habenda sit velut Superior
nequit inferior legem dicere Superiori, et propterea sola interpellatio, quae
eidem facta est, plus quam sufficiens reputatur. Unde nullus ambigendi
locus relinquitur, quin R. C,, A. non solum ud expensas peractae rcatdifi-
cationis teneatur, sed etiam integram debeat persolvere summam scut. 20-
quam vere in capellae patronalis rcaedificationcm fuisse insumptam accurata
et fidelis periti relatio testatur ab Episcopo transmissa, eo vel magis, quia
reaedificatio ecclesiae non iam arbitrarie, sed ex necessitate peracta est, ut
monet Episcopus, et quia summa scut. 205 minime censenda est excedens,
ii attendatur ad ingentem et conspicuam summam scut. 2400, quam Paro-
chus pro totius ecclesiae reaedifica tione corrogavit. Unde quaeritur:
An, ct ad quid teneatur Rev. Camera A postnlica in casu?
Die, ete . Sacra, ctc. respondit: Rev. Cameram Apostolicam teneri ad refe-
ctionem expensarum pro capellae , de qua in precibus , r caedi fica tione iuxta
petita, et nolificetur eidem Rev. Camerae Apos/olicae.
[Liber 191 Dfccretorum, p. 472].
4107.
S. C, C., Capunna, 15 iul. 1848.
Capitulum Collcgialis Ecclesiae S, Michaeiis Archangeli Oppidi Mar-
urnrii Capuanae Archidioecesis unius agri prope viam militarim seu regiam
ominium habet. In hoc autem quum praeterito anno Procuratoris seu
anit rari i munere in ea Collcgiata fungeretur Canonicus Benedictus Pe-
truoi, duas supra vigimi populos excidi curavit, hisque divenditis pretium
recepit 29 ducatorum ac granorum 50 in Capituli utilitatem impendendum.
* ceu it proinde ut comitia a Capitularibus Martianisi ensibus haberentur, in
quae cum convenire noluissent Capituli Dignitates, ad quas convocatio et
faesi entia comitiorum spectabat, quidam Canonicus I hornas S an toro,
v.ammicos primae erectionis haud recensebatur, eadem convocavit
0-"^ praefuit, ubi Canonicus Petruolios Procuratoris munere fuit
• 1,8 ^*rn llu^a iniussu Capituli populos abscidisset, tum quia trimestres
lite nCS .ld addidisset. Item Pctruolio per apparitorem archiepiscopales
fuerunt, quibus edicebatur: EUa coi t agito arlntrarto degit al-
nif(< di praprietd di questa Collegiato sensa au torissasi ont e le solett-
<■0 utc r /alie leggt e andata contra la decretale di Paolo II, Ambitiosae. 1
1,1 ' r' ''(■cimae non alienandis , III, 4. in Kxtravag. cohi ,
39;
Curio Romana
Io percio la dichiaro decaduta dalla procura della si essa Colle*
a divinis, e le ordino di ritirorsi nel Monastero di S. PiettoaC *
a novella disposizione . Poenae gravitate perculsus Canonicus Petruni^0 '""J
eam haud merentem persentiens apud hime K Ordinem rccu ° 'U? ^
ac supplex petiit, ut archiepiscopale decretum, tamquam omninmi,- !'
versum, revocaretur. Facultate interim ex Summi Pontifici* in T
facta Petruolio Sacram litandi, huius supplex libellus ad a ‘i.: ‘-U gttm
Capuanum remissus fuit, ut auditis Maruani.ienstbus CapituIarillTS
pt,s referret de aetate, vita, moribus Oratori t causis sibi infl a L
spensioms ademptaequv udem procurationis Capituli. .u-cnondc
arborum natura et pertinentia. caew™0»
Pctniolii Defensor pracprimis adducit strictissimum iuris crimin.i
principium, poenas videlicet oh crimen, censuras ob delicta to£*2SS
ad hoc. ut qms censum ecclesiasticis, praesertim suspensione, Sffl
ms posslt.Plcctl' Krave a «at canonum facinus requiri Hinc totus in
eo est, ut criminis vel levem suspicionem a cliente eliminet ac oualihn
poena indignum ostendat. Non cnim in excidendis populis Pctruolius caruii
“ C°nSUCtud.inc »
. • ■ . c orum ctiam Canonicorum nomine pernnt «m «■;
SrSSStt 2?” °bStant Imn obscrvatac iuris «olemniutcs. Nani
fuerunt SZn I ' *r?T* **'** ?on0 Martianisiensi Capitulo da*
conditione ut novis succr^r *!;if ?U° radiccs Agebant, ea tamen sub
ne viae aspectus d<*f«r _csccn^us Papulis, veteres inutiles succiderentur.
vetustate laborantium donatum 'T arbtJ|'es’ s^d P«tium earamdem
quidem sanie ,« . * SSt '‘detur, at! quod assequendum nullus
solemnitates Porro P-* ‘lss?rerct a Capitularibus praemittendas esse hllb
CXta: am,iit capitu'" d~ p- -*«-
nam loco ducatorum ^ .”“*»« eidem fuit «M*
earum pretium ad ducata m ,.r J peritum statutorum in hcitatiOM
Petruoli vitae rationem ■ ° cxcrcsccrt‘ fccit- Mo* idtm DcfcnM,/
quoad censuras vom ■, p Vlf° condignam semper fuisse contcmln:
esse, quia e isdem non ^rcblcP'scoP° lata» ait , eas nihili Cciend. -
vero concilium aunnt*K °C L'sslt Cilnonica monitio a iure requisita; capitulate
more habitum erat US *" "curatoris officio Pctruolius fuit, haud legitimo
C contra qut partes C'‘ini . , , 1
pluribus exprobravit crimimk!?6 n 3c p;‘lr'H'in;1,ui;,s suscepit, postquam
Aminfiosae san.-tionem nemini ***** iuxta
enneurrant: venia Summi V ^ 1 j-ccl^stae distrahere* nisi duo sunij|
lain vero arbores . t ; or]f1 , cis ac vehemens et praecisa Ecclesiae utilitas-
niriu atque ideo rerum ± \ er donatas, m Capituli dominium traiw^
utilis erat Capitulo, arbori CS.iasncarUm naturam induerunt. Neque rc<
neque necessitas excidendi ^ ' l'1 nudlirn damnum fundo afferre poterant,
maturi al faglio, pote vano *. t ' ’ tpHi,n *:SS»-nt alberi a pania, non oncor*1
ma£g*°re. S» igitur ad carum * e dare al Capitolo ntt proverf0
a-vsensu, 8*nc Pontificis vel c*n ’ ' lu processit Pctruolius sine Cap*®^1
tni 'P,scopi auctoritate, et quin reni urilem
S’. C. Concilii
39
Capituli gesserit: indubium erit m poenas eum incidisse latas ner F*t™
vagant. Pauh II, eo vel magis quod secundum relationem dcccm <U
.ucorum premim ,mo arboribus assecutum e* quinque colonorum irrii
Jg,,n..v peritorum ludicra nimis tenue est existimandum. Hisce breviter
evpositis dirimendum subjicitur dubium:
A» sil locus remotioni a munere Procuratoris, suspensio n, „ Ahinis e,
reclusioni m casu? ’ tl
Die, efc . Sacra, ete, respondit: Negative, salvo iure Capituli.
[Thesaurus Resolutionum, rom. 10S p. 284-293].
4108.
S. C. C,, Panormitana, 20 apr. 1850.
Jao,bu* D‘ SltKuu\ Sacerdos Dioecesis Panormitanae in praeteritis
calamitosis Siciliae vicissitudinibus, dum domi sedebat, Icthalia accepit vul-
nera, explosa m eum ab inimica manu ignea ballista. Ut autem vitam ser-
vam totumque corpus a corruptione liberaret, unum oportuit membrum
abscindi, brachium scilicet simstrum usque ad cubitum eidem amputatum
at I Obtquam convaluit, deformitatem studuit abscondere ope brachii ficti ti i
affabre elaborati, ita ut m omnibus coniuncturis flexibile se praebeat et
oculum calamitatis ignarum facile decipiat. Quare supplicem dedit libellum
ut dispensationem a contracta irregularitate consequeretur. Facto experi-
men t° per caeremoniarum Magistrum constitit, deformitatem reapse velari
per brachium hctitmm, et eum m genere omnes caeremonias exacte exequi:
n elevatione vero manus nonnisi usque ad frontem erigi; frationem hostiat
npnii,.Cna -n<|tC pir^c*’ ca anka Pcr levem incisionem praeparata sit,
‘ Pcricultim tunc dispersionis fragmentorum adesse.
emictV 1 tmC L Archiepiscopus, Oratorem in aetate annorum 60 esse
ser\iri , k * I|ccnon optimis moribus, dc assiduo ecclesiae parochialis
s ttir i , ! 1 C praestito testatur, hundeinque demum enixe pro dispen-
e-nm». ?0mmcndat’ ut veI summo mane celebret, vel portis clausis, et
^ ■rcum assistentia alterius Sacerdotis.
nibusTf 1 SCpiper ^ldt Stylus S. Congregationis in similibus dispensatio-
dextcH .nCc, ^ndtSi ntira enim referuntur exempla, in quibus ob amissum
■ t n* •- *>* 111 U3Um vc^ flexibili (.nem S, hic Ordo dispensationem elargitu^
Quibus -V 1 .* ‘u’ 111 H I72S5 a*** * contra praesto sunt exempla, in
I demu ed<k*i*US !:bam defectibus, vel digitorum scilcet vel solius manus,
-S i,,!;; ™ ^ V!btads ^r*il’!ui denegata est dispensatio, ut in Abellinen., 7 1 1
j decerni ’ °’ o 111 Umaua' - I maii 1823; 3 in Tarnovicn. autem proposita
ilt-vtenim ^ ^>cr summar‘:l precum Sacerdoti Marcello Zaremba, cut
1 rachium usqm ad humerum fuerat amputatum et brachium
ijjN.aao,. I «y
. r'‘* jj- ^74.
vqSo.
394
Curia Romana
fictitium eidem subrogatum, S. haec Congregatio quidem dispensati
denegavit, SSmus vero eam concessit, iniuncta tamen celebratione ■ °ntm
torio privato ct cum assistentia alterius Sacerdotis, quatenus e ‘ °fa'
Ordinarii indigeret. Cura igitur Oratoris defectus in brachio sinistro
riatur, ac in ipso eadem adiuncta concurrant, quae in citata Tar ^
benigne cum eodem agi posse videtur. Quia vero ruri privatum n ”
repentur oratonum, concedi etiam posset, ut in publica ecclesia hora
'Wfwi,,
minime
minus frequentata celebrare queat, remissa alterius Sacer dot
Ordinarii indicio. Quaeritur
is assistenti i
An, et quomodo sit consulendum SSmo pro dispensatione et rehabilitatu
in casu? <m
Die, etc. Sacra , etc. respondit; Attentis peculiaribus circumstantiis comu
lendum SSmo pro gratia dispensationis et rehahilitat tonis cum conditione cele-
brandi m oiatono privato digitalibus aureis vel argenteis , quae expleto Sacrificio
reverenter reponantur, ac praeterea quolibet anno renovandi experimentum
coram ss. caeremoniarum Magistro ab Emo Are hi episcopo vel Ordinario tro
tempon deputando, ita ut, si Orator in aliquo deficiat , reincidat in irregula-
ritatem, et ad S. Congregationem recurrere iterum teneatur, per Breve .
[Liber 193 Decretorum, p. 347]*
4109.
S. C. C., Camerinen 27 iim. 1850.
■ ab ,mno Sacerdos ioseph (iennari oh diminutam notabiliter
s am putentiam obtinuerat facultatem celebrandi Missam votivam Ii. M.
1S| Ve c imct0rum itixta ritus diversitatem; at postquam omnino
dis rnnf-'13,11' debuit tum a celebratione Missae, tum a sacris audien-
Gonfiioi* *n ut* Oportuerat, Archiepiseopi prohibitione,
divinum e ’* lunc ^rchncm facultatem expostulans tam celebrandi
audiendi ' C* c|um cum alin assistente Sacerdote, emam sacramentales
auciicndi confessiones. ■
rius form L ° 1 Pl-S Pr(l /n^ormarione rogatus respondit, *■ verbatim et \ica-
Gennari in s ,°Cl °l 1 " sPcca^^cs ecclesiastici viri denuntiarunt. efl3Win
exponere renueram ^Oro ' .3“bstantialiter> deficere, at haec in script
bis certo emihir n' * 1 ltoriR Ulm senio allecti excitarent iracundiam: ex
indecentiae ^ subsistere tum calicis delapsus, tum in tactu
pertineat ex ntia h Un*cteru,'n defectus. Cum Orator ad familiam divitem
scandalum praecavendi ™ ')tinet sustentationem, ideo ad irreverentiam ct
lcni confessiones audu nTrevo1* pro.po"ectae petitionis rciectione.Faculta-
omissis, etiam ner vi im a uistis dc causis coactus fui, nam cetera
Irregularitas quae • L c ini.>u ‘llu*° ministerium aliquando exercebat»*
quae difficilius 'tollinV !' \r° Ut;' caec‘tatc derivat, ea est suapte natura.
SicrificU oh summum irrev^mf"1 pcrmittcntli celebrationem S. M*ssac
* * lt Poculum. Maud ram tamen contingit*
1 '^pensetur; niii scilicet talis est peritia SacerdO"
int
ut ad 1nmc etiam effectum
S. C. Concilii
tis in divi! - - t D- ^ * vu^ivmuiijui exercenti is ui
eus, Sacrificii actiones absolvat, quasi videns ac sanus esset, et optime reti,
aeat memoria Missam votivam B. M. Virginis ct caetera, quae ad Sacrificium
pertinent. Luculentissimum lmiusmodi dispensationis exemplum exhibet
Florentina, 2 et 23 augusti 1727. 1 Neque aliter factum est temporibus inse-
quentibus etiam proximioribus. Orator autem, quamquam memoriter recitet
quae ad Sacrificium sunt necessaria, haud tamen eas exhibet cautelas atte-
stante Archiepiscopo, quibus periculum irreverentiae et subversionis calicis
arceatur. De poenitentiae autem Sacramento per viam deambulando inter-
dum administrato arguere licet, Oratorem vel mentis sanitatem amisisse
vel testimonio integrae et probatae vitae carere. Utraque autem in hypothesi
haud expedire videretur gratia ab eodem expetita, coque etiam minus quia
ncc indigentia laborat. Dubium est; ’ M
An, et quomodo Oratoris precibus sit annuendum in casu ?
Dic , etc. S aera , etc. respondit ; Pro nunc non expedire
[Liber 193 Decretorum, p. 450].
[ 1(1
4110.
S. C. C., Montis Falisci , 27 iul. 1850.
luhente Maria Fetti, ut de bonis suis in Collegiato Ecclesia loci Marthae
locccsis Montisfaliscorum Canonicatus erigeretur cum reservatione iure-
patronatus favore Capitani Christophori eiusque familiae, Canonicatus
.11110 1660 revera erectus fuit. Christophorus morti proximus suo testamento
’ 11(1 una cum universis bonis reliquit filiae suae Camillae, cui si improlis
1 (.cessisset, substituit h Signori Odoardo e Francesco Maria Fontana di So-
nuit sinu mpoti per egual porzione; cum vero Camilla postremum clausisset
.!cm Cnehbatu, una cum hereditate universa iuspatronatus etiam super
JCl° ,lnonicatu migravit ad Familiam Fontana, in cuius exercitio fratres
* ico aus, Ioseph et Silvcrius Fontana usque ad annum 1841 pacifice versati
^ nt‘ _u,n vcro 11 acata Praebendi dicti Fratres Fontana praescii rassent Cle-
^ um osepluim Fcrruzzi 13 annorum, etsi dispensationem non obtineret,
que Vri*1 'S^ltU*SSCnt ^accr^°*cm Nicolaum Fontana: Rosa Fiammetta quo-
a cn patronatus ius sibi asserens, nominavit natum suum Franciscum
quinquennem.
A t 1 *
m Irca datis Emo Episcopo literis pro informatione, remisit ille docu-
onc a *1 - ' cxhibita, et postquam edixerat Canonicatus fructus omni
p * .etracto pertingere ad scutata 76, praeferendum censet Clericum
0^5!’ 'n c*ns defectu Sacerdotem Nicolaum Fontana.
controverso iure patronatus inter fratres Fontana et
no*ninat' iamniCttam ^a^cr’’ c®riuna est eosdem fratres Fontana in postrema
itq(Je . nne Prat‘ter proprii auctoris trium etiam patruorum iura exhibere
e trtcrc merito valuisse, ita ut veluti quatuor patronorum vocibus
396
Curia Romana
nominatus agnoscatur Clericus Fcrruzzi; contra quum unica n •
senioris vox dividenda aeque veniat inter illius filios Dominicum m,niCl
nam et Theresiam, cuius hodie iura repraesentantur a filia Rosa p. rnardi'
sequitur unius vocis quadrante filium ab ipsa Rosa nonfi natum iuv?™^'
siquidem Dominicus et Bcrnardina utrum nominandi iurc uri it??0**'
netis non deprehenditur. Insuper Franciscus Valeri nominatu, f!T’ ®
apsum quadrimestralc tempus patronis iaicis praestitutum, ac modo «oS
tantum aetatis suae annum agit, dum Clericus Fcrruzzi interim ad ,7°?
suae annum pervenit, ita ut dispensatione non amplius indigeat. Unde qut
i- An constet de iurepatronatus activo favore Rosae Fiammetin i /„r„ >
Commeatum m casu? Et quater u affirmative- * ^ ad
2 An sit consulendum SSmo pro dispensatione favore Francisri Voler,
Seu P°Utts danda nt institutio Iosepho Fcrruzzi in casu? ‘
Die, etc Sarra, etc. respondit ad /. Affirmative.
afprhmm partem’ affirmative ad secundam.
i thesaurus Resolutionum, tom. 109, p. 276-281].
4111.
S. C. c., Placentina, 24 aug. 1850.
bn Gn lien zon ’ suo utens iurepatronatus, dic 28 fe
«aeenriiwfrecmm^^ ficneficium residenrialc S. Laurentii in Cathcdral
Cappuccinonim ou Ioannem Modonesi addictum olim Familia,
dralis Placentina^ ut 'eidenf1'1 ** pn,escntatus fuit CaP‘tnf<> eiusdem Cathc-
tulum praesentationem admish mstitutioncm impertiretur. Capi-
ipsum Capitulum instimrirvn- 1 umque nemo contradictor comparuissct
vit, reportata tamen nr ,s ac possessionis actum exequendum essedecie-
ab Excellentia Sua R ~ A a cumd('m Modonesi declaratione idoneitati?
admonitus fuit m Modoncsil,s Vicarium Generalem; ast illice
Per saccu larizationi T rescrimarn ?«* *** nisi Pri,w cd(,cuissct'
stica fuisse- factani ficu] nntmi <h:lm ad °btinenda Beneficia ecciesia-
Diim Sacerdos Modoncsius ari q q 4 , .
Iaicis patronis ad praesemoinn"'"’ Kcumi*t’ !aPsl,m c5t
Capitulum, ad quod dcvnlv»! . onem ss- canonibus concessum, quare
Sacerdotem Aloisium Mors ^ ^ norn*n;lndi , die 1 iulii nominavit rcapfi*
donesius, tum ipsemet patrem ?™natio*em hanc aegre tulerunt tum Mo-
latis cesserat; proindeaue !«« * ,nncs Cattanco, heres Magdalenae, quae
dationem obtulerunt contra. ** ' 1 Thesaurario Canonico pr<"
Modonesi die ic juiij ha»H . R^amcumque nominationem, imo Sacerdos
n ali civili Placentino. * m >'ts vocare Capitulum coram Tribu-
Capituli iura nituntur Conr -p ■ , JL
ac< ntma ^lebrat 1 .. ;;Sl, ' , nd Se». 25» cap. u. di re) et Synode
debuit priusquam «k '7, Catl,m admittere et instituere ncc
r< nario examinatus comprobaretur.
P°tuit. nt-c
^ - C. Concilii
397
-minatus idoneitatem suam ad ,„r
.»» ,ur,s «"t**?* ■ « fnn Capitulo denuntiaret iure suo ,Z\
Jcm usum est Capitulum, dum ad novam nominationem favor S A ;
Morsis processit. Incapaeitalc.n poi» Oratoris ad Beneficium sustinet»
sO, quod rescriptum, quo a .s C. Ep. et Reg, citleiu indultum fuit ut ipsi
liceret non obstante professto-ie religio» Beneficium ecclesiasticum obtinet
adiectam habuit clausulam, dutHinodo Orntot alwtide dwtmt c#7 * f
***** 0rfar" ?<***" «mata remaneat qmn intintb
jat.am non tactam sed faciendam; neque tale rescriptum ad hanc uson,
Jietn cxequutiom mandatum fuit. Concludit hinc legitimam renuntiari' non
posse Modonesn nominationem.
At vero omnia refellere satagit Alodoncsii Defensor. Constabat enim de
nominatione ac praesentatione iusto tempore a persona id iuris habente
facta; constabat itidem Capitulum, cui instituendi ius inerat, accepto habuisse
pnaentabonem. Supererat igitur, ut in realem possessione.., Beneficii
Modonesi us immitteretur. Atqui quominus id assequeretur, haud per eum
stetit, quandoquidem idoneitatis testimonium a Capitulo requisitum nonnisi
per summam imuriam ipsi a Curia fuisse denegatum urget. Iniuria itidem
praesidium quaeri m verbis indulti, nimirum in clausulatarfe/™ et em «cientia.
perinde ac si Episcopo fas sit abstinere ab indulti exeeutione, ubi id minus
vqicchrc censuent, ubi enim res est de negotio plene discusso, exccutor
.mnmo patere tenetur praescriptionibus in eodem induito comprehensis,
et m his nla verba potius conventionalis formulae, quam substantialis et
itnnsccac conditionis vim praesefenint. Dubium est:
mJhritnnm?rL°rC comfot de kgitima nominatione, ita ut, et rui sit danda
insit rudo m casu ?
Oie etc , Sacra, etc. respondit : A elative in omnibus . 1
[thesaurus Resolutionum, tom. 109. p. 28^-294].
4112.
*S. C. C., Aquen 24 aug. 1 850,
provinci' lt nuPcrn,nt-‘ Aqaensium A rchi episcopus, sicut in cae teris Galliae
suPersi nt p,irtim ’ani sunt Celebrata, partim quamprimum celebranda
ptembr’ - ^ SUa tllluque -Metropolitana I.celesia sexto idus impendentis
l)Ct'urri *S c.f,JU,dlini csse provinciiilc concilium. Quia vero singularis casus
ijUj Episco ^ nKni®ra^a Metropoli commoretur Episcopus mere titularis,
quam illuL-* at,n CCfs^’ cluem obtinuit ianipridem in aliena provincia, ante-
lfl Condii C£>nvcn,ant Episcopi suifraganei, cum caeteris, qui sedem habent
j d,|b|a E. huic Ordini dirimenda proposuit:
1'rovittr; a m 'fi!SC0Pus, dc quo quaeritur, votum decisis um ferre in Conatio
1 1 possit ac valeat ?
398
Ct n ia Romana
II. Utrum praecedentia fnti debeat quoad caeteros Episcopos Suffr
si prius consecrationem episcopalem receperit? JJraK<i>uo j,
III. Utrum considerari possit tamquam Episcopus exemptus?
Die, etc. Sacra , etc, respondit ad I. Negative, nisi omnes et ««„„/; r.
consentiant. * PMopt
Ad II, Negative.
Ad mi. Negative,
[Liber 193 Decretorum, p. 501-504],
4113.
S. C. C.( Spalaten ., 23 nov, 1 850.
Capitulum Ecclesiae Makarskensis, quae Ecclesiae Spalatensi unita rm
ntur, ne urgente Capitularium Statutorum confectione quid in ipsis discco-
tatiom obnoxium inde rehnqumiur. e rc sua duxit supplici libello hanc
, ' °nKreganonem percontari: num vi conservatae Episcopalis Sedis Makars-
kensis cum suo t apitulo uti Concathcdralis Snnfiitv^ncio Trr.,,i
Capitulum Makarskense m Statutis confirmandis ea debeat indicaic, quae
Lcermmu US ^ ^ S* R’ ,C Pr° Cathedralibus generarim
Ur' rr‘lLS^rtini cum nulla pro Capitulis Concathedralibus peculia*
Auditus Episcopus cum Capitulo Spalatensi inclinare vido
Parentinn leC'r^Uae ^mon®m subiectivam tuetur; idem videtur Episcopi?
rarentmo et Tergestino. Quaeritur:
tularia in caw?0m0^° “ ^ Dikarskcnsi conjicienda sint Statuta Capi-
et decretnru c '/■ resP°!td,t ad 1 • Affirmative ad formam ss. canonum
' ‘Sn Sed“ P Capitulis Cathcdr alium.
hesaurus Resolutionum, tom. 109, p. 378-388].
4114.
s* C. C., Tergestina, 23 nov. 1850.
D. N .oblatus *erEest’ni ac lusrinopoliuni supplex SI
Tergestinum Statuti ° *p’ m c*,,° *ntcr :l^a exponit: Capitulum Cathcd
adnotantur stUBwi^1 " quibus tam exiuua officia Canonicoi
«quo aero ^ntibus. quam Presbyteris, qui
nici Tergestini dUnon -it K UCcre deberent, conveniant. Nimirum Ca
in choro, ita ut fi, ,c 0gu** St ,luUlrn;int a recitatione Matutini cum LaU&
solvant; item Vesperas c^cZnlT™ "*!!' tcmpus privarim tantum f
ac quibusdam Vigiliis ant ■ i - ' 1 fonr> solis diebus Dominicis et
solas Horas diurnas i'1'rim m* nUK,ni *n choro recitare teneantur; ptt
sia Cathedrali quo e Sc re’it 1 num’ Sextam, et Nonam) publice in E
consuetudinem rescrintnm 17 -rc ®P0n4eant; atque ad corroborandam
P""” f-P,s“Pi Sigismundi de di,- ah octobris
S. C. Concilii
— 399
exhibuerunt. Ego quidem lubenter concedo, accessum ad Ecd^iim r .u
Tergesti in coUe sitam hieme quandoque ob
ob ventorum v.m, ac aestate quibusdam diebus ob nimios calores no^
commodam, non tamen impervium *i rarissimum casum excipias quo v i!
huius Urbis nive cooperiantur et gelu rigeant; simul vero observo’ eamd m
v,am ad Cathedralem tum ab ipsis Canonicis tum ab aliis civibus pZter
amoenitatem deambulationis praediligi. Quapropter statuendum esse ceL.
rem, ut Canonici Ecclesiae Cathcdralis Tergestinae singulis diebus mane
ante recitationem Morarum persolvant in choro Officium Matutinum cum
Laudibus, ac privatae recitationi tantum relinquamur Vesperae cum Com-
pletorio omnibus diebus fetialibus, non tamen in Subatis et in ViiriUis am,
fota maiora, nec in diebus Dominicis, dum tamen certis anni temporibus
iiam nimis arduam, quae ducit ad Cathedralem, qua sufficientem caussam
dispensationis a choro praecipue pro iis Canonicis consideraturus sim au,
oh provectam aetatem aut corporis infirmitatem illuc accedere sine erav-
incommodo non valeant d, ®
Certum est, si dispositioni iuris canonici et Cone, Tridentini attendatur
quod Canonici singulis diebus ad integram divini officii recitationem in
choro tenentur ex Clement., de celebr. missor Cone. Trid., Sess. 21 et 22
cap 3 , et Sess. 24, cap. 12 de ref, et ex innumeris S. Ordinis resolutionibus
Setina, 2 1 innuam 1 7S6, 1 maxime vero si agatur de Ecclesiis Cathedrali-
us, numme obstante contraria consuetudine, quam Concilium ipsum abu-
sum ac corrupte am appellat. Nihilominus aeque receptum est, ut e “
uulu nt? CiU,S,S al,?Uilntispcr illrls ri^>r temperetur. Legitimae
siam wp^r'1^ in Praebcndarum tenuitate, vel in maxima ad Eccle-
inele iL 1 d‘l lCU t:Uc ?h loci asperitatcm ac distantiam vel nimiam aeris
no .... .,am vcl etiam cx,Suo choralium numero insident. Verum dubitari
LemrI vUm T ?SUlta S‘ Sede in Episcopi facultate esset conciliarem
eris n ‘ *re r0 ect0» quidquid sit de regionis more aliisque rerum adiun-
cvannih T7aUfmentUm PraeEendarum a Gubernio factam ratio tenuitatis
«anuit. Unde quaeritur:
2 4 Jl
Quotidi* S quum officit chorahs partem teneatur Capitulum Tergestinum
Die ' 11 i % ,fa ut* ct quomodo sit consulendum SStrio in casu?
integram m Hc' resPondit ad 2- A ffirmative , et teneri Capitulum ad
$SihotTafCta/ttr{lm vero peculiaribus circumstantiis consulendum
Quentiium fatC lmPartH >,da Episcopo dispensandi quoad horarium ad quin -
sauriis Resolutionum, tom. 109, p. 364-377].
s
autem
N. 3849
t
1QG
i
Curia Romana
4115.
S. C. C., Comen., 14 dec, 1850.
Praeter Beneficium, quod possidet Augustinus Muratti in ecclesia n
positurali Asconae Comensis Dioecesis, cuius reditus ad annua sciit ^
assurgit, onera autem in quatuor Missis qualibet hebdomada ditius <I«T
gnatis, ac praesertim dominico celebrandis computantur et in omnibus
praeterea festis solemnibus infra annum, adiecta etiam obligatione inserviendi
choro et ecclesiasticis functionibus, si BeneficiatuS in patria resideat paro
chialem quoque administrat ecclesiam Mpsonii in plebe Locarni. non tam*
quam titularis, sed uti mere delegatus et Parochi vices gerens. Unde non
solum pro populo Sacrum facere diebus festis, sed omnibus, quae sum
muneris parochxalis, adimplere tenetur, exindeque alia scut. 100. compre-
hensis incertis stolae, eidem quotannis obveniunt. Alterius ecclesiastici
Beneficii m oratorio S. Michaclis Asconae fundati nominationem obtinuit
Muramus . Illius reditus annua scut. circiter 70 conficiunt, onera vero haec
.nentur: bis in hebdomada Sacrum applicandi in praefato oratorio die Do-
mimco non excepto et alio die festo, si recurrat in eadem hebdomada, nisi
capellam legitime fuermt impediti vel causa alicuius solemnitatis alio vocati,
'lrlStcnt choi®(^c*>«S festis ac ceteris functionibus in ecclesia
1* 1 1 ^fra 1 prati. ita, nisi legitime luerint impediti: si vero Capellanus
firin 1 ln,11Cnt ecclesiasticum Beneficium vel titulum perpetuum, ipsi
tacto caduci taten, tncurrat ipsaque vacet Capellania.
„nn ^c tanien r^P°s>ti$ supplex adest Augustinus Muratti ad obtinendam
,)D M tt ltc et pluralitate Benchciomm dispensationem, cuius
0oSQir rttiJn «1^? *-ape laniam, ad quam recens nominatus fuit, consequi
insimul r t- 1 1 lUL nfificium dimittat et curam animarum Mosonii valeat
care tenetur * ' eustatem retexens familiae numerosae, quam alere et odit-
sct orontiT' LlUte,M d,CS,,per ro6atlls» postquam hactenus narrata confirmas-
dentiam ;r * pnssi 13 omnium adimplendi onera ob temporis coinri-
adiectara eidsrimfltr^ ( lctum caducitatem ultimo nominatae capell uniae
tendum: nulli .,«■' * libellum I), Muratti i nex au di tum esse remit-
petitam. m cs< causa et nulla ratio concedendi dispcnS&tionem ab co
1 «ius nominalem 3pnc?TbdU0-detine^r 0rator‘ ^uominm Bcncfkium’
3 ss. canonibus in urJeo \ t tnmt' c°nsequatun pluralitas Beneficiorum
Beneficium reditus habeat aH ^UC sl!hlccto regulariter vetita, ubi unum
bi!if:u eorumdern t nn o. \ sustc,ltationem provisi necessarios; i ncompati-
uae. a imP^entum, quam ratione residen-
'fic, 11 proindeque triplici indiget disp^nsa
legitur concessa, ubi rationaKu >m'llls Aversa, non raro tamen dispensati0
■ erent causae, ac praesertim alterutri
S. C Concitu
40 i
tenuitas Beneficii, hcelc.die utilitas aut necessitas. Causae autem huiusmodi
etiam disiuttetive concurrentes dispensationem su iseruiit non solum sup>*r
-M sed etiam super incompatibilitate, maxime si Episcopi w>tun! et
T rn - m. m. mi V. . .ii. if-% . m. 1. ■ Ii - % j. * m m .-H. ... 1 - __ i. j. m .
ssc habentium consensus accederet et onera per alium possent adim-
pro
pluralitate
interrase h r— ... JUItT
pleri. At vero frequentiora occurrunt denegatae dispensationis exempt
licet EpiScopi haberetur favorabile votum ac de duobus tantum ageretur
Beneficiis retinendis, coque magis, si fundatoris, ut in casu, superadderetis
Ihibitio, ut irt Comen., 26 februarii 1707. t In casu autem praeter expres-
sam testatoris prohibitionem animadvertendum est. unumquodque per se
Beneficium ab Oratore possessum ad honestam sufhcere sustentationem
Nulla praeterea accedit ex iustfsac legitimis causis ad dispensationem requi-
sitis. Proposito itaque dubio:
An, et quomodo Oratoris preabus s:t annuendum in casu?
Die, etc. Sacra , etc. respondi i : Segatite
[Liber 193 Decretorum, p. 591].
4116.
S. C. C., Ferrarien., 25 ian. 1851.
Ad simplex Beneficium S, Ludovici in Metropolitana Ecclesia Fcrrarienst
Rosalia Naselli Hertoni patrona nominavit Sacerdotem Antonium ( miorci,
qui per Capitulum (cui ius est possessionem tribuendi) sub die 28 novem-
I ris 1 S49 in possessionem Beneficii immissus est. Inter iurj autem Hectoris
Beneficii es r edam postulandi a Collegio Benefici atorum illius Metropc-
licmae, ut in Prafn m recipiatur ad chori servitium et ad choralium distribu-
tionum participationem. Cum vero Sacerdos Guiorci Uteros pos donis
praesentaret Beneficiatorum Collegio, ab illis repub passus est, eo quo
°n ^c^hime a patrona praesentatus fuisset, et quod qualitatibus careret,
qiu<. necessario requiruntur in eo. qui se in Fratrem recipi d Siderat. Qu
vaTl^' bunc S. Ordinem adivit, ut facta in sui fa\ orem nominatio
| f ^clararetur, aut saltent sanationis ope sustineretur, utque inde in
«-ne liciatorum (. ol legio cooptaretur. Exquisitus Emus Archiepiscopus
^oacstioniN sententiae huiu> S. Co ngrega ti onis omnino remittit; devita
erci ^ ,nnr*lnis Oratoris subiungit: \ i tam ipsam moresque Oratoris quin-
ti116 Circ3*er -fidiinv annis laudabiliter in melius commutatos esse constat,
rid> mH,P’ duns-l ad fructus redituum Beneficii quomodocumque bona
3 apitulo coi lati admitti queat, minime vero, ut sentio, in Fratrem
Pire eumdem Oratorem memoratum Collegium Beneficiatorum cogi
Coiltl ^onst'rmu)nihus praedicti Collegii cavetur: \ufftts Cappeilania ad
L!i m,tfl P°trrit, nisi fuerit Sacerdos bonae vita e et famae, e! q
i]UOt!
Hp. /'! ‘diter facta nulhus sit roburis : el momenti. Huic articulo suffulti
i.ui urgent se prohiberi, quominus in Fratrem Sacerdotem Guiorci
' Cf- N. 33,
^ J
V*t, VI
bl
4C-
Romana
recipiant, utpote qui bonae vitae et famae requisito deficiat
processu ipse inquisitus fuerit in Curia Archiepiscopali ex aceti ' t!uplici
rumdam mulierum, quae ad turpia extra confessionem ab i , Mt,onc9«*
rumque sollicitatas fuisse narrabant, unde intermissa licet ult °* StmCl ite‘
tione, poena suspensionis ad tres merses Sacerdoti mflict, f!2
deducunt Benehcati maculam haud levem inustam fuisse h,.„' , h,!
ipsius fonorc, ,,ua persistente nec debere, nec posse cumdern in A’ ,
recipere. Eiusdem sententiae est etiam Emus Archiepisconus '
Bonae famae opponitur infamia sive itiris, sive facti Atant i.f ■ ■
notatum Guiorcium nemo dixerit, cum nulla in cum coiidemnation "'”
m intercesserit. Hoc itaque respectu haud videretur a
infamia autem facti, licet ex enonm crimine exorta, id receptum hah.^'
ut ea ex posteriori poenitentia ac emendatione vitae omnino abluatur R.™f
hinc traditur, ut s. quis publice et per triennium saltem a pristina v S
norma resipuent, et in loco, ubi antea delinquere consueverat nr^
specimen praebuisse divnosonmr «;i „ < *, sueverat, probitatis
promo, en, et ecclesiastica Beneficia consequi possit ut colfiLm
Numquam, 14. Dist. :6 item l-xS C <?„ u* P m. toiIl£ltllr ex can.
cx Ttrulcn - iniit i-r/i 0 o jl } ^ iana' ll) lanuam et i6martii 1737 1
mm vi tae cme ntUr i In^a ? ^ “ maii !786- s Atqui si trium £.
aboletur, et ad Beneficia Lbihsif cx c'lormi enatil crimine penitus
CX accusatione et^'! recuperatur, fortius quaevis macula, quae
est, deleta penitus dicenda*™^8'”*15- “n^ectl0ne absque ulla sententia exora
in melius ZZT,1 V'dctur » Sacerdote Guiorci, cuius vivendi rado
proinde nulhim 0biccmTi^re2eCnT^mdatUd ^ E*° ArcHPraesule: *l»
retur, sed eo minn* ^ edum si de assequendo Beneficio age-
patione q^£*£ chomlium parari-
AnUmn G“Wm' stu *****
farZZiZZZZZtf1 ” C°"e"'“m Bmeficiatotum ,t
feit to verbo cum SSrfto 1 ' Affirmative pro sanatione ad cautela
2' Affirmative in omnibus
[Thesaurus Resolutionum, tom. p. -„n]
4H7.
.. . S’ C' c'’ P,''ccnfma, s apr. 1B5 1.
es°luta fuit haec causa dii* . • *
< t Sacerdos Modoncsi et Sacerri t Contra quam resolutionem
‘ tepeatis argumentis cont^/sf ors^a audiri postulavit. Capituli Dcfen-
, _ ■* acerdotem Modoncsi in praecedenti folio
. . ■' • 34t»T, 2.1*1:?
ai
1 Cf.
1 Cf. \
1 Cf N
* Cf, \
3467, 3472
3720
jt* j
5. C, ConctHj
relatis susnutjjuAiu iwm naic nominationem Sacerdotis \i,,r
Viudicare studet ab adversarii objectione, quas, fuisset m,e„ ,'J„ i~
dau/a. Moriones, vero repetit argumenta, quibus suam habilitatem ad diemm
fenehcmm in praecedenti folio vindicaverat. Unde quaeritur* m
An sit itandum, vel recedendum a decisis in cusu?
Die, etc. Sacra , etc. respondit; In decisis. 3
[Thesaurus Resolutionum, tom iro, p. 75-87]
4118.
S. C. C., Rn mana, 5 apr., 17 ,naii 1851
Possidet pia Societas Presbyterorum in ecclesia S. .Mariae de Pace insti
tuo. parvam domum mUrbe, cuius valor per peritum recognitus ad scut 1,'
cohibetur, annuae vero mercedes ex conductione resultantes reapse scut ,8
summe praetergrediuntur, mano saepe nulla ratione exigi possum. Cumin-
>upt r eadem domus rumam fere minitaretur, in „1 unanimiter consenserunt
ut divendita domo pretium retrahendum utiliori collocaretur investimento'
fowgadqt iterum PcrPubhca -dicta facto experimento, nui l<K|ucainiparente
« vJ“I ,1Uldem IO!fph ***** Trailsi °bl=b°— -i edit emprion
ce]tbrat(; Pterio m scutat. a5o tribus distinctis ratii
Msupulabtmem. At hcet precibus foveret Emus Urbis Vicarius, haud
oblati mi tMli\eSt co‘ltI]actus» cum valor aestima rivus 200 scutatis pretium
ZT.,7 ret DTdc ',ovus aPPa™i' oblator Ioam.es Tortoni, qui
siimrmm ! :'CUt ‘u iiux*t- Quoniam vero domus reparationes scut. 1«
praefati LXpostu C*«sdem valoreni ad scut. 295 tantummodo cohibent,
inotmillJ°7r‘U^ venditionem piae causae utilem existimantes, preces
nscmmarunt pro implorata iam facultate obtinenda.
vt'l uti lirari - ^0^<>runi ecclcsiasticnrum nonnisi concurrente necessitatis
«litem vei 1 C‘UIS,a Pcnn’ttcndas esse sanxerunt Romani Pontifices. Quamvis
locatae m-* nr^'tas Sl|:ule,ttur, omittendum non est, annuam domus
^fi Suoe ■ *:Cl Cin i- St*ul' -'h essc constitutam, licet \ix medietatem illius
piiii Sodah?!>,eS *'* ,rnient. V x quo dubium enascitur, utrum magis expediat
tionnn 011 . p,nl>us,tani alienationem perficere pro scut. 350, quae ad ra-
doniiini in ,lLimCfiin TlL 1 k quidem scutata quotannis redderent, seu potius
^ repam m|rtfiCert' mecliimte aeris alieni creatione, cum domus
nuum c\ \ ‘lLCt 1,1 rcconflito vico posita sir, non difficile videretur an-
An n Cac,l,nc fructum ad scut. 36 elevare. Quaeritur;
Di/ ^ pr/rtbus sit annuendum in casu ?
Dtt j- ‘ >lt,s Sacra t etc . respondit: Iterum proponatur .
’(d po/;,n m*n> ^ana > e te. respondit: Quoad alit nationem non expedire;
tMtst int(.€W,rfi Ulllu debitum pro summa vere necessaria , minori quo fieri
1 t/d / fjecfion cxfdnidi reparatione s arbitr o Emi l rhis 1 icant.
f N*
x 1 ;(
404
Caria Romana
ei cum obligatione ultra chiks fructus persolvendo , deponendi
pro debiti e v tinctione, sub poenis < onti a alienantes h
unnuu sene ,
mterm Missis pro intrant: quanntat .
[Liber 11)4 Decretorum, p. 350, 404]
' ^caesiae fatu rw.
tuu*f rtductn
4119.
S. C. C., Bnren., 1 7 inai, 1851.
Quum ineunte anno 1848, quo tempore vesanae Ubertatis a,
iam tere undique auctoritatis vincula disrumpere conabamur ' in
efoam oppido Barenris Dioecesis f,.rvt.ri>m * c , Ulr’ 1 ^ nvum
fp y noctes^ ferverent animi, Sacerdos Vicus \;mh,
k“ 1 ,mu V* curae eiusdem loci de anno iSU nmtem m !
ah quSj^T a^rJS^Ice^ \m?T — G°flSuItu® iri censwb
sentiebant^ de R^ho^t^ ?*• *
Tansclla ad Parochum » A'ona \ " 1, 'ZT ^ *?"
ciae ipsi suaderent P-.n - j . . VP , ct VCrb,s «signationem Pa re-
scribentem: Ascohate Arehiepiscopum sibi in haec verba
dei Vicario; salvate me e preghiere . che vi trasmetto per messo
suaque manu subscripsit Parocci;u' nationem dictavit
* <•" Mtri L thi di fatniglia ' SSSSft, *£&** ttUa ** **
n™ «cceptavit namque peredet, nubi i ?Z- Arch,ePra“Pus "***>«■"
Verum Parochus Dc-T Pwltcan statim curavit.
reversus apud Tabellionem fnrm??** rwi^atMs die 19 martii velutiinse
firmandam se vi mer,in)1 . / - 1 cr Klm Protestatus fuerat, ad resignationwi
terrorem lai eorum mia™ , C0acctun ab Arehiepiscopo el Vicario ob
Dcnvrali. novamutic < mk,‘r prot^tutHl‘'cm «periit coram Vicario
minas, et causas nulli» nk r!° UU^ m *'Jua reco*ens iterum terrores et
Idipsum die 1 jlm;; o,ln„i ^^^''^ujnis, postulavit in integrum restitui,
gatione, litteras obtinui? * ,e ° ^cc,arar* urgens coram ri. hac Gongte*
‘psius moribus aliisaue arih'. ^ -^«Wepiscopi votum exquirebatur super
<-'iae. Interiin vero ArvU. J1-" <lpp,'rtlUM*' suspensa interim coi latione Pan*-
Ians>.ut quatenus t^gJSSST. Convo!averat ad s- C- Ep. cr Reg. post*
pensis tamen reruin adnm t - r 'Utus nubtatc laborare dignosceretur, p»-1'*
S Congr itio censuit resc "K ^etur concedere un’ ampla sanat oria. Verui
nationis, restituendos esse Or 7'^ ]■ R marlb ^49’ Attenta nullitatr renur
seu Paruchialis una cum emolutnH #* * °.mnes Praebendae Archipresi n ■
detractu- expensis necessarr ‘ UU crfls stolae a die praefatae resignadend
>> Us circumstantiis reditum >1Cru<> l'io Oeconomo; attentis rero peetdia-
expedire _ \ erum qm Paniclii r v V* ^rti toris ad residentiam pro f une W*
M. Communitatis Tn^!JU°ncm a< r8antur* 'suPP,ice- ':i,rJn'
tuusti t4j a* o t-Hsis riLHiitnt postulabunt umt
s 7' 4 voticjue compotes facti sufU.
ni
Defensor De- 1 'mm resignattoms nullitatem et S. C. decretorum firmit i
tcf.1 tuetur, lvt I . VI et metus causa eam extortam dicit, atque intrinsece nui
Ium actum eiusmodi palam esse arguit t\ cap. Ad audientiam, cao 4hh*<
exp. Ad aures, de his quae vi meiusve causa fiunt; 2. ex defecru k' Jit imae
,. lusae , quae taxative \ erificanda ab ( )rdinariis est ad tramites const. S. Pii V
Ouiinta Ecclesiae; 1 ;v educit insanabile vitium ob non factam mentionem*
■iPuu-iioum resignandum fuisset in titulum S. Ordinationis constitu-*
tum, nec constito, quod resignans haberet aliunde, quo commode vivere
posset ad tramites relatae Bullae S. .pj| t.t Cone; Trid. Ses«. 21, cap %
re/. In lacto autem nullitates hujusmodi subsistere haud ambigendum
esse propugnat. Proinde clamat Parochum restituendum esse Beneficio. Licet
vero odium in facto verilicarctur, cum tainen eidem nullam dederit causam
* modiu
PP^resbyu-r. de exercitio haud removen posse contendit, longe autem
unus I aroccia privari, nisi c\ causa Criminis m mre expressi ct justa sen»
tenua Ttulivjs lunniicr instructo processu ivnit habitisqiif monitionilvus in\ra
Trid. Cone., Sess. 21 , cap. 6 et 14, de rej.
Contra Communitatis ac Cnriai1 I iitrocmalor Llemonstriit. Ciumnunita-
ttm et populum l^itimum contradictorem haberi in hac causa nedum in
i. c,o sed etiam in iure, contenilenaparocbianos legitime instare ut Parochus
mU vivens c Paroecia deficiatur. Vindicat deinde validitatem resigmmmus.
utpote emissae in nuimhus Archiepiscopi. Nevjue a populo filat uni metum
"btcndirv, quia tumultus ct clamores ciebantur l riuani et Barii, non
Valentaru, quo aberat De-Toma. Pluribus insuper probat resignat ionem ab
dun rai i habitam fuisse. Porro quoad titulum s. ordinationis ostendit de
*- 3 patrimonium a patre eidem De-Toma fuisse Constitutum, illud-
Tjtr «f hodie ab eo possideri. Dubia sunt:
1 .4«, it 1 itunttodo sit locus reportationi rescriptorum Sacrat Congregatio-
,h ult’ 1 *'-/7 ud t fjertum etiam declarandi nuditati m / validitatem
Ttnimaationis in casu ?
- .In \t, t„i us remtegratinni A rchipreshyteri De-Toma in Vd ero exercitio
Parochiali m casu?
Jy * ^
•(, eu . Sae ru , < / *, ns pandit ad /. A enatire* et constart dt nuditate Tenun-
ruditum .
1 p,"" ' ductis non esse locum redintegrationi, ct ad mentem, *
1 etaiirus Rtsohitionum, tom. 110, p. 133-145].
4120.
S. C, C., Civitatis Plebisy 30 aug. 1851.
crccti vii',,tr,Un"*tllS acdvum Beneficii S. Iosephi in ecclesia 8. Augustini
Duchi -1 ~\ *tbruar" 1^:'° reservatam erat lineae masculinae Dominorum
Duchi fij1 ru‘loxo Hcinen. Quoniam vero Ioannes Baptista, Aloysii
US' (lllcm pater praecentare volebat, qui tamen necessariis doubus
1 Cf v
1 ■ 125.
Cf v ,,
‘ 4129, 4171.
Curta Rotnar i
406
carebat, a s L. sine necessaria dispensatione dimissus fuit dt. r
Uuchi die i<) apnlis nominarunt Sacerdotem Franciscun h
tamen nominatio effectu caruit, quia praesentatio reiecta fuit ! r qUjf
die 26 iunii, postridie nimirum a lapso quadrimestri. Quare id JV 'PKC°i? '
suas ad hunc S. Ordinem detulit querelas, otide sivo^ia
* M«*%' di *«l nomi?mt non essenJLi ra^far t**
Rogatus de more Episcopus retulit: r frustra cum
mestre. quo gaudent patroni ad praesentandum Rectorem iuvn
canones, lure devolutionis pluribus abhinc diebus ,tl ilh, r ' ‘ ' 1>t,COs
Clericum A, citrum Arrigi. cunlqut in £* It
sionem illius fuisse legitime immissum 0. 1 P0^;
FT,sycus Duch' nominationem rite expletam fuisse per ichun V -
29 apri bs 1.8^0 a patronis Alo\ sio et Petrn fcitJk,.» n L ' P actum
tico testimonio a¥abelli«ne'co , scr nm M comprobat autbea-
ad i uris tramitem S die , maii
fcr’::sr ^ -•»
«liiudicetur: T/iTH ‘S""* * cri"’in- incap»
Si quid obloquendum supersit de’ vetita^enlfi neu.tn'™ s»b«t Et
negotio refelli ner doeum ... . 3 “enc^clorum pluralitate, id facili
rs“sp^
iUMaadri*^^^6 T*r* mor‘lic,ls contcndit. q»i ium Cleric
ac rite de ipso factam F* Jf n!1 am Praesentationem legitimo tempore
«num Parochum Fitodscmn8*"?^* qUae narrat EPiscoP«*. colligere est,
cummet nominandi m r, L tpsum accessisse patronorum voluntatem
nis non sufficit r itrnm^ ' UrU!’-’ V<tUm ad e^cctum impediendae dcvohmo*
nam praesen^d^js^^,^^1^^ S^*? eIiSere intra quadrimestre perso-
Superiore praescntri P requiri, ut rC ipsa intra idem tempus COKBB
retur, <qm!Snis, n"° ^ ****?> U,i Erratur ab A 1 oy sio ad mitte-
tronis dijudicata, hau i n *’ ^uat.enus *n'usCa atque irrationabilis fuisset a pa*
protestationem caverent fS^ Pote™1, quominus ipsi sibi per legitimam
feestre acquieverint nain.ffi1 ^ lJllum tactu,n nuninie fuerit, imo per ultra
nem recursum hahuent * nr" 'demum Francisctis ad S, Congregatio-
scopus devolutivo iurc ui ,aPSUTn iam quadrimestre fuerat, ct Epi-
sus esse concludit de vehit^ U* CnI,at‘<mciT1 devenerat, iam fatuum pror-
Advcrsarii praetensahac V pc rPerain reiecta praesentatione conqueri,
cium factam ab Episcono *°ne explo$a, nominationem de cliente ad Benef-
constet de legitima ft_^Ua^Uay€rs^s substineri concludit Dubium est:
institutio it, camY " a< " ntatw,lf‘ Pranckci Ductii, ita ui sit danda «de*
n*u ei:, remandit- . - Jfl
f l nesauru» Resolutior t? * '°*lT “ tu omnibus. '
' l°m' II0> P* 264-271 ]
S. C, Conet/u
+37
4121 .
S. C. Baren 29 maii 1852.
Resoluta fuit haec causa die 17 maii 1S51. * Adversus 2. dubium novae
audientiae benenaum illico impetravit Arch i presbyter De-Toma- runtus
etiam audiri postularunt eius adversarii Triviam quoad rescriptum respi-
ciens resignat ion is nullitatcm, ac pariter voti compotes facti sunt P *
Ad nullitatcm resignationis quod attinet, novus Are hipiesby teri Patro-
cinator contendit, non esse locum causae revisioni. Cum enim binae inter
conformes hac de re extern resolutiones, nempe diei 20 martii 1849 ct
r 7 nia“ ^S1» netas est novam super his instaurare quaestionem- quas
umen ubi ad trutinam revocare lubeat, confirmari omnino debere asseverat
propter extrinseca et intrinseca nullitatis vitia, quibus controversa renuncia-
rio «nffique inficitur, praecipue si consideretur vis et metus Parocho incus-
sus. falso autem ab adversariis regeri dicit Triviancnsis populi odium ex
Arcliipresbyteri culpa eiusque mala agendi ratione ortum ducere, cum ex
insuspectissimis et gravissimis testimoniis eiusdem fama et existimatio
i indicetur. Quatenus itaque Flv, PP. resignationis nullitatcm declaraverint.
et petitam reintegnitionem ad parochialis muneris exercitium concedendam
esse suadet.
Contra haec plura habet populi Triviam Patrocinator: primo quidem
reportanda dicit decreta 20 martii 1849 tamquam obreptitia et subreptitia,
eatnim a >is testimoniis nituntur, ac falso supposito, metum fuisse iniuste
incussum. lustitiam inJe rescripti dati ad 2. dubium, etiam nullitate resi-
-■ itionis declarata, ex iure vindicat: si enim odium ct inimicitiae paruchia-
norutn mstae er rationabiles sint, ex praxi S. Congregationis sustinet Paro-
niij2.rn tsfe Prtvattduw, si vero i ni ustae et irrationabiles, quia Parochus
u am eis causam dederit, tunc remotionis remedio consulendum esse, ut
isteftrn,, 21 iulii 1742. 2 Quare dirimenda sunt dubia:
■ n >>f sftthdun , vel recedendum a decisis in f>tinto dubio in casti?
• n sit standum, ve! recedendum a decisis in secundo dubio in casui
Jj'efC’ ^acra ftc' respondit ad t. In decisis.
r/ aertn recessu a decisis, esse lorum redintegrationi ad possessioncr*
t aroectae 3 9 r
[Thesaurus Resolutionum, tom. tir, p. 166-181],
40S
1 uria Romana
4122.
S. C. C., lionotiicn.j 29 inaii 1 852. - 3
Cum Paroecia S. Gcorgii in Civitate Boionien. anno i7g, ()b
extensionem subsidiali quadam ecclesia indigere videretur Recto F —
scus Cristofori dnnnmculam in remotiori Paroeciae parte adouisivir , 1”"“
sub invocatione B. M. V. de Grsriu a Card. Archip^S^
sactr.mm eng, curavit Suppressa deinde S. Ocoigii Paroecia praedi»"
sacellum m usum profanum reductum fratribus Statuam venditum 2
qu. mox «b Ordtnano facultatem obtenueru.it oratorium pro divino culu
iterum apenend,. iunc iidem fratres in favorem cuiusdam Luigionc dS
. iccia cubiculum huic contiguum m propria domuncula aperuerunt ubi
UCMS Luigtone ex mtema domo ingressus Sacrum per fenestram audite
£« 7" P»^.9»»dam laterali in sacellum descendere poteram
mtcnmosno prmcpali, quod vum publicam prospicit. Illo tamen defuncto
™° ,, ■’ adltus Pnvat,,s ab 'N* clausus est. quin ullae pn„ :
ss ,^ r'TTS<|UC 1X44 *“•*“*» futrint- Verum exinde patwhiam
ad inure i t V H’ ;!,,0n"” ttrritorio nunc sacellum exuit, anno rS;,
0rd,ycm convolantes definiendum proposuerunt: .Se debba ri,o r
mis ouoal' q ' ,eaH" 'W/7-.Vfra Arcmescot o (limmmui impri-
222* Sacrum *&?**$* fCStiV° perac. Ollum. Ct insuper. >. U JL
ZSuuZTT modi comto e di sagmtiat,
<2 , „ ni ‘r0pp0 rimtaga come m, mm,m ■
connesso ddl aratorio medesimo.
n ‘ liPer ^*s ^J”ms Archipracsui hucusque narrata confirmat, verum
n \:t . .T!”™- Sentfntmm 0ratGribus pandit. Ius postliminii a parochi, -
Zrl rCU.C,Cm,Um cens^ «nn in casu non agatur de initiata rd
ineo faciei ifS»*1?4 ex^tlctl°' n'1 destructio sacelli publici et Sacra
parochiam osten'!10* * 'PIscopi auct°ntatc omnino pendent. Frustra eti»n
sacello adiunen ^C.n,tlfltUr Praedictum cubiculum a fratribus Standi
minime conficitur !n co,nmoiium publicum, nara id ex instrumentis
tudine omnino n n & .eiusnxocJt stipulatio accedente etiam longa consue-
cas inita: can rv * .a U,sset( quippe contra disciplinam legesque ecclesiasti*
communicationis iamiam » ^Ugt' Notiasuni enim iuris est, neminem posse
publicum habeatur *.* ' Pc nrc* Rua transitus in ecclesiam vel oratorium
in Placentina n n' ntsl juumtus fuerit induito apostolico, proilt haec S. i •
** m ^ "rS^**6* 1 ~ S- ( V et Heg. pluries
1* A*.t et quommh dexretumTT^ ‘ilJ?na,,untl,r At} L,llb,a: .
~asu? ‘ ( ora toni anni sit semutdi‘m
In,
m 1
II
casuf
F\ «
fTK itC $acra, rfc. respondit ad / , < ir v ..
1 1 nesaurus Resolutionum torn n * ' Aegn,,ve 1,1 ommbm-
t ( f/uoitsodo ad uxiiitj j t , t
1 ! WQtom restituendum sii cubicula
-47
p 209-214]
d» . JouciHi
4 DO
4123.
S. C. C., Ortonen., 29 maii 1H52.
\d CapcUaniam S. Mariae Constanti nopolitanac in ecclesia S. Spiritus
Ortu nae die 3° i unii is^o electus e^r a Confrate nutate patrona S "dos
Pascalis Basti. Sed iam paucos ante dies quidam Thomas TafiinrelU alter
« Gonfratribus dato in Curia libello peractam etectionein nullitatis imimu-
laverat ob defectus in conficiendo judiciali processu detegendos Expletfe
.ero processualibus actis a Curia A rt h [episcopali lata sententia est in nn
sitooniaca et nulla electio seu nominatio Sacerde Basti laratur et prae-
cipitur: i.che il Sacerdote !). Pasquate Basti rimanga inter detto a contorrere
,1 houtizio di (}a tranata defla Catifratcrnifa ; 2. che la sterni Omfuitn mta
proccda a novella i lenone ne/ termine e colle fortne di U$*t . Ab hac sententia
Sacerdos iiasii, tum Confraternitas ad hunc S. Ordinem continiio appella-
[if.t,, tiiinqut nullam ae irritam declarari aut saltem revocari efflagitant.
Interrogatus Arcbiepiscopus transmisso processu plenam rei dedit noti-
nam. Super tribus potissimum accusationum capitibus inquirit iudidalis
Pf0Ct‘?suf* cr totidem argumenta ad sequutae electionis «ullitatem declaran-
ilam a Curiae Archiepiscopalis sententia in medium alTeruntur: simoni a,
conditiones iuris communis dispositionibus et fundatoris voluntati repu-
gnantes in actu electionis appositae, ac postremum nonnullorum Confra-
|nim Ariusio a sufiragio terendo et admissio eoruin, qui voce activa c.ire-
lv,u* b ,lstius enim ante electionem teste Sacerdote Dominico Caccavone
seami et cum Sacerdote I). Ferdinando Scaricaciortoli dixit: St i Confra -
U 1 nonum / anno me (.-appellatio di {.ostantinopolt, 10 faio alia Madonna una
piatu ta di tanta d argento 'y quoad conditiones appositas Camillus Cieri depo-
suit. eas in electionis actu omnium Confratrum consensu receptas fuissi .
^ 4 1 -! 41 hun , cht la seelta tum ilovesse cudere che sopra i Pie ti setnpiici ,
x ut tndo itp ittstgnr/t i antro ta volontd dii testatore , che chiatnava questi a
fOhrnuu. Quoad exclusionem vero Confratrum a suffragio ferendo con-
taiunt testes, quatuor ab electionis loco fuisse expulsos. \ erum querelam
nttinptus unus tantum confirmavit Thomas d 'Adamo, cuius nomen in
^ ogoC onfratrum numqu.irn invenitur. Denique constat ex 42 Confratri-
t • /I111 voulni tulerunt, t ontratres professos, qui soli voce activa gaudent,
iX'tuU,r nunHTlini v‘x attingere. Quae quidem ubi consistant, iustissima
lr nrue Archiepiscopalis sententia, qua electionis nullitas decla-
rata hur.
hast'Ct t l*1K n s'n''’b‘ll,ni haud parvi momenti rationibus innixus obviam
0.. Us’ 't primo quidem quoad simoniam ait, illius existentiam probari
annev ** antccedente conventione facta super re spirituali vel spirituali
C * ^r<> tcinporali commodo, lain vero nullam conventionem inter se et
c,.l dtr,ts Pa,nmos 1« leum habuisse ait de palla sacerdotali ecclesiae donanda
Bastj >nt nominationis. Quoad conditiones electioni appositas observat
^'nul 1^ ’ Smt ,lon vitiare electionem, si vero illegitimae ac
1 1 netae m paetum inter nominantes et nominatum, tunc utique
4io
Cuna Rort a::.
Ut
cam vitiare. Verum m casu omnes conditiones nominari™; „ .
bonum Ecclesiae directae fuerunt, neque inter nominante' ®PP°s!&e
in pactum deductae. Demum quoad exclusionem Confrttr ** non],nwun
ipsis tres, ut omnes testamur, non fuerunt Coa fratres- m,^. arguit; <5
Caietanus D 'Adamo «pulsus quidem fuit, sed anieouamT’
heret, revocatus, imo et suffragium dedit; quoad admissionem
fratmm non professorum prohat, eosdem uti tales pluribus ,,, 5?*
Confratenntaus resolutionibus intervenisse et uti tales semper ^0^ “
fuisse habitos. Decernant igitur EE. PP. dubium* P rnn,ijU5
scop2 VcZ?" * ‘ °"firm/a ml ‘'fi™** «»“»>* Curia' ArchU*.
Jmda,T ^ *’ TrSP<miH: *'*"’*' <"> trtmm pane,,,,
[Thesaurus Resolutionum, tum. m? p.
4124.
Camerinen 3 iul. 1852.
,Ad.tr?™itcs fundationis canonice erectus est armn r
h merto porro iam tCmp°re
tanti Canonico m. 8oluti. „ „ P , Can0“catu? Pressione det
episcopali Curia indivit ■ , ’ «opitulum vadimonium coram Arci
OOtulam oZun ZL ''** terminus I*»***® «d exhibcnJ;
tum dimetiendi uuot im fli,!!? rCip'on,m. Prlrao possessionis anno ad efft
tractis vectigalibus ie -vm . .* ‘'0t ^cx instantiam admisit atque
tentia Murium ad' nit .b C0S1S ^rt’ manutentione fundorum, definitiva
demnavit. Qb rite inri»r*C ><^ut‘()ncni *n stmuna scut, 122.92.21
S. hunc Ordinem consTe^dit™ * ‘VI'1Zh> ;lPpel lationem controversia
Benedicti XIII cona^n^ 0^1!!^ S0*ut‘0ri* mediae annatae locum esse
quandoquidem in crectimu^f'- rf ,msencorf> 1 itemque ex pacto ctnmi
utC:.(iiaIdcuspro temn0K»«- ,*nomcatUs Altini adiecta etiam fuit condi
imponit obsenanth nln •' ' 'C ' am ‘mnat;lm solveret. Quibus veluti fasrigi
M,,..;.,. * ,usquam centenaria
- Uuius e contra haud infiri-irl , * 1 ,
sanctionem, attamen pluri s l {uuiem audet Benedictinae constitutio
nem themati prohibent ()utn °pit!1'ari *u^ confidit, quae legis applica!
sit supputanda, illud primiinv1* media annata ex reditibus primi
reapse et quid dicto anno in* *** ‘nvestl-indum esse insinuat,
emolumenti ali eodem acceniJL * tanonicatu perceperit. Atqui nil pn
rr.it ad onera, quae vel in vi tu ^.l^m<lUa,n Suasum iri putat, qui an it
1 Pcr id temporis fuit adactus:
1 Cf. \ VI,
S. C , Conciht
+ £.,
tuosam nempe litem anno 1847 contra Cathedralis Capitulum quod mr
patronatus attentaverat, eiusque nominationem ad Canonicatum irritam red
dea* conabatur. Insuper bona adeo neglecta fuerunt ab ultimo Rectore t
ipso possessionis Canonicatus limine debuerit absque mora colonicae domu'
per ingentes reparationes prospicere aliasque expensas ad praedii culturam
redintegrandam sustinere. Sed hisce etiam posthabitis graviora urgere asse^
verat: duo sibi fundatorem proposuisse inquit: primo, ut chorali sen itio De'
novum Canonicatum decus augeretur, secundo, ut uberrima suffr/ oJ
Missas animae suae m aevum obvenirent. Quoad utramque institutionem
distinctum respondere emolumentum observat: pro chori nempe initio
scutata 15. pro Missis, quidquid reliquum ex reditihus est computata
eleemosyna ad rationem obolorum 30, Quibus puri tis, quumex Henedtcrina
constitutione media annata detrahenda veniat super Praebendae fructibus*"
sequitur, nullam rationem habendam esse de fructibus ad Missarum impk-
mciitum destinatis, sed eam coercendam ad quotam pro Praebenda Canoni
tali constitutam. Queritur proinde de iniustitia sententiae primi -radus"
quae m decernenda mediae annatae solutione de integro reditu rationem’
lulnut. Iam vero de reditibus in Missarum celebratione insumendis nullam
rationem haberi posse probat, quia obstat testatoris voluntas, et quia obstat
ex, secundum quam haud licet ab eleemosyna statuta partem aliquam
[«trahere, quam celebranti integram dandam praescripserat testator. Quare
mimus ent EE, \ \ . definire dubium: — —
. fa sententia Cunae ArchiepiscopaUs Camerti sit confirmanda vel infirmanda
m casti? J
Oie, etc. Sana, ete . respondit: Affirmative ad primam partem iuxta mo-
(. . ; ', ,/ l f (U^ srfu>t^t/ffl ■ Modus est, ut detractis expensis pro ordinaria
orum ma nutent tone, solutionibus pensionis, publicorum vectigalium , et elee~
msynae Missarum iuxta legem fundationis, calculandae tamen ad rat, . -m
K nodalem, solvatur media annata favore Ecclesiae.
L hesaurus Resolutionum, tom. 11 1, p. 220-22-].
4125.
Angtoncn. et Tursi en., 31 iul. 1852.
lAirut;
■i perantiqua Angloni civitate tribus abhinc saeculis et ultr i .Se :.*s
is cum Capitulo Cathedralis Ecclesiae in civitatem Tursti, quae
" Pl8COpali cathedra erat insignita, fuit rite translata anno 1^46,
ni inearalis Ecclesiarum, quibus etiam Episcopus alterum du-
him,. o*r L'Xact'0,re subsidii charitativi et cathedratrici adieccrat, caus 1
c Ordinem
I
’ '“*Pcn, devoluta est.
1 fj Cpfh | j ■
«neuLlum est. Episcopum habere intentionem in iure funda
-i1
Curia Romana
tzm exigendi tam subsidium charitativum. quam cathedraticum ah
praesertim Beneticiatis suae Dioecesis, quare eosdem < ri ,. 1 ,>nWib«4
posse, Euge I , Ius canon. t iib. 3, tit. 39, de Cemih. etexact mim 8°°™!^
reponit Collcgiatae Capitulum: subsidium charitativum qil(l'i 'p- m
• scit in primo ingtessu ad Episcopatum, nulla alia inniti
quam expensarum electionis et consecrationis. At veru cum n * 1
conventionem anni 1818 quota fructuum vacationis futuris Enkrnn-^^
vat„ fuerit ad pracfarnm expemnuum finem, causa cxfecnZSSZ^"*
\ um cessavit omnino, et reapse nunquam po$t annum ,8,8 subsidibm
l n.ec nec persolutum est. Quoties autem causa
nv™T: rX!^n;h <***“***% subsidium charitativum exigi non ,
resolvit S; C. in Gerundni., 27 iebruarii 1663, ad II 1 CathedratiV
solvere Capitulum Gollegiat.il n.m dimetat omnino' sidhlln, *
?"■ dm tequMtriteathedraticum^
anmh 1847-1849, licet electus fuerit Episcopus die 20 aprilis et Fniseomo,
possessione, n acceperit die a., iumi ciusdl anni r&« C, | !
natui 0^, i , '™,Cn.PUt3t “ d,e tantum «m» possessionis Kpkt
P-tiih lLLVta resolutiones pluries edit ^ p *. . t y
5 Septembris ,-0; ■,,! iTS.1® • C" ct pracsermn ,n AmnlpKtm «.
„J eimi*" <Mkli*tae Urnam, ad so.tdm,
kTV ?««'« rathdraHci in casui
dic cajstat bo«c d' *.te' 1 ' -paadif ad 11 Quoad cathcdcaticum affirmative „
W"f' n,‘i ml cliacilaliButtt subsidium dilata, ct ad m,
, #4 , . 'r'' A"""" Ipostolico , 4» referat de cmmtclndim Dm-
hesaunis Resolutionum, tom. m. p.
:o-
/j
i/;
4126.
S’ C. c., Placentina, 31 iul. 1852.
5 aprilis 1 8 5 1 . < In^mtibi^ 'aec causa, diebus videlicet 24 augusti 185C
forma: us partibus iterum proponitur sub cons
UsfTtZ: Vrj «"*»*» « ‘keisis casui
IThesaurus Re^lufioZTti,7'; ‘
4 I
Cf. :
V ^ - ,v 2
cr, :
^ 1
cr :
^ - 4 1 U
Cf, ]
4 1 1*
4
6'. C, Concilii
M3
4127.
S, C. C., Moguntina, 28 aug. 1852.
Exponit Oi. uialis Curiae Episcopalis Moguntinsc, quod jn eadem Dioe-
cesi circa matrimoniorum benedictiones e\tat statutum ab Anti^-iv
I »epho Ludo vico Colmar anno 1812 conditum er publicatum, cuius" hic
renor est: Matrimonii Sacramentum inter ilia pertinet, quae recipi debent
in statu gratiae. Mine in omnibus Ritualibus, ubi de matrimoniorum bene-
dictione est sermo, praescribitur, ut Uim sponsus quam sponsa ante bene-
dictionem peccata sua confiteantur. Quodsi igitur Parochus sacrilegio, quod
forte sponsi per neglectum huius obligationis committerent, participare
reformidet, omni opera, niti debet, ut sponsos ad eam dam implendam moveat
Nihilominus in extremo caso, quando nempe sponsi pertinaciter insisterent
recipere matrimonialem benedictionem, non praemissa confessione, Paro-
chus strictae interpretationi verborum Concilii Tridentini (Sess. 24, cap. 1,
th ref. matrm.). ubi tantum dicitur hortamur, inhaerendo, matrimonium
benedicere poterit, quin conscientiam gravet >. Haec quidem per sc in
pra\i satis tuta videri idem Officialis censet ob relata Tridentini verba.
Verum, quum Dioeceses Trevtren. et Spiren., quae Moguntinae a ducent
niomae, praxim plane oppositam teneant, ita ut sponsi ad confessionem «.
J >minunionem non revera solum adhortatione excitentur, sed rigo rosa eriarn
-gt adstringaniur, quae ne exceptionem quidem patiatur, dum una tantum
p.irte reluctante, pro altera grave perversionis et matrimonii civiliter ineundi
pt.ncu.um immineat wl adsit: hinc metuendum esse praelaudatus Olficialis
monet, ne ex diversa Moguntinae Dioecesis observantia scandalo et grava-
mini ansa praebeatur. Quibus ductus dubium: .1« instructionem supra e\p> -
<(ivi a ^ ino Epi po \foguntino Iosepho Indu' Colmar Clero Civitatis
o^iuittiiae cotrunuJiicatatn m praxi tuto sequi 'iceat, huic S. Gongr tioni
supple.\ proponit. ,
Iib ^^rimonimn inter fideles, ut docet Bencd.XXN in S\uoJ,J)iorces.t
‘ * ?‘1^ * num. v, unum sit e Sacramentis, quae inorum dicuntur,
M veropC , sacrilegio illud celebrare potest in statu peccati mortalis.
Ut ' f *trtS ^dentini hisce, licet sane verissima sint, permoti non fuere,
Sjs Sl°nem, muitoque minus communionem ante matrimonium a spon-
•n for ®Cndani V*unquam Sacramenti recipiendi conditionem positiva legt
hortatu^***' ni P describerent, sed S. Synodus, inquiunt, loc. cit coniuges
matii * u‘rantOquam contrahant, vel saltem triduo ante matrimonii consiin:-
"tm fua peccata diligenter confiteantur et ad SS, Eucharistiae Sacra-
^ulto lib ‘Kct dant. Quibus positis, si Episcopi id, qued ab Ecclesia con-
( t praesc i!*1* re;int5uitiir, in materia potissimum Sacramentorum definire
Artitur (I* CrC n!mio n^ore non debent: hoc vel magis cavendum erit, ubi
m°dam Ul ^crnv,ss one celebrandi matrimonii; matrimonia namque oanni-
auctorig * -rUtem recIu>ritnt: cap. Gemma, de sponsalth. Quodsi denique
*ls L vlIib, prout revera in Dioecesi Moeuncina. non attenta Ecclesiae
4M
Curia Romana
benedictione, validitatem matrimonii cx solo contractu coram Ma '
ineundo desumit, consultius undique videtur omnia in forma mitio ’ r •
privarim iuxu cuiusque casus ct personarum indolem disponere iw!P
sans utique suadere videntur, adhibitam a Patribus Tridcminis fo™,
adhortatrvam Irae in re rectius cautiusquc retinendam esse et cone '
mstmerionem illam Moguntinam in pravi servari tuto saltem valere tSl'
onaln \erbis consentaneam, multisque prudentiae rationibus ’ innKam
1° 'mg,ya? PeCC“r’ ,n°rti,lis status' in W“tum res mere fiS
foro «terno Jnudican nequeat; at vero res omnino aliter se habet ubi «ai
led !,“/£ !CS qU m’ P"b''.C0 atqi" merno ‘--on cladi non solum pot«t
sed a debet. H.c nimirum a I lieologis quoad Sacramenta vivorum unanimi
consensu axioma ponitur: peccare graviter, qui ministret Sacramentum mUa,
peccatore vel ahter puhlicc indigno. Unde S. Alphorisus ad dubium- ■ “
*ug7*?Zr77h "'T LqUi SUm P,'bliri Pacatores?
aet (HD. b, tr. i , cap. 2, de Sacram dub. 2, nmn. 54): Parochum non teneri
% Ver° “na par> P"c'»>cntiae Tribu-'
ISfife r * ™P hened'Ct,°> etiamsi al«™ pars confessionem
civiliter ineat ouam n f °C-US ^ me^1’ nc ^aec Pars matrimonium potius
I ^ T- C°nfeSsloni sc submittat. Itaque dubium est:
manda in easut jf>tSCOp’ MoZunt,m mm 1812 emissa sit srrranda seu rejm-
tamen cas/kus^aiure ‘j P'"mm par,m’ eK,“"
[Thesaurus
4128.
S. C. C., Amerina, 18 sept. 1852.
^ 1°CUm. *“bu«* '‘ erra lovis Ameri.
formatos eiusdem p ‘l‘sc.'’r‘lils Paroeluim inter ac PP. I
«utentia paullulum quieverunt sedTe, 9 £""!*" 1848 4 Gurfl EP““f
•Annae .Mariae Itari vidu u- I - ^ b,enn,<’ nova excitavit iuign lui
Hw ,s
Parocho, condtta «V O ><*•* tumulatus fuerat, frus ra obsiste.
rocliialia iu„. ^ S‘ h""c « >"*■*■» confugit, ul p
restitutione, reintecrenm p “«mat, decreta cadaveris ac emolumi ntoru
ut tandem aliquando ni formatione Episcopus deside
»*dest occasio per utiam \ i T ‘Uru,u hnis imponatur. \ i x enim
formatorum hosti iter ^*hlpW8^ non ilrfrinuat. et iura PP.
rv . * 'OL,uttr non onpuunet
C on<?uentur Parochus RefnmiVt, . .. 4
pnam ecclesiam deferendum * 0?1 ca<^aveT Annae Mariae Dezi in j
2, uhi. ita leuitnr talsa interpretatione can. 3 ,Caus.
't morte, huiusr \ \ .ri v ^We<itic ititer sequatur ritum strt in vita
tote ligenda esse dicit, ut mulier detr
S. ‘J. Conciiii
tua
absque electione scpulchri condi deoeat in gentilitio viri sepulchm <j
habeat; non vero esse regulam ampliandam ad quodvis sepulchrum viri
etiam electionis . Latior enim interpretatio ad illud absurdum duceret quod
semel a patrefamiUas tumulo electo in ecclesia non parochiali, omnis eius
descendentia una cum ipso ibidem esset condenda, quod profecto ecclesiam
parochialem brevi omnium pene parochianorum tumulatione privaret. Vc
iuvat recurrere ad huius 3. C. declarationem die 13 februarii 1666 latarn 1
hanc siquidem eodem motio intelligendam esse censet, si maritus propriam
habeat sepulturam, non vero, si sepulturam aliis communem sibi elegerit
Patres e contra invocant canonici iuris dispositionem in can. 3, Laus 1 '
quaest. 3, cuius dispositionis ratio redditur in can. 2 Hebron, hisce verbis*
mos comunxit unum coniugium , com ungat unum sepulchrum , quia una can,
sunt, et quos Deus coniunxit , homo non separet. El spernendam omnino ac
prorsus gratuitam dicunt Parochi interpretationem de propria viri seu gemi-
iitia sepultura, utpote quod hoc tantum casu verificari queat unio illa, quam
* <3°°^ desiderant: siquidem in sepulchro etiam gentilitio evenire potest
lcu saepe fit, ut inter viri et mulieris decessum tam eiusdem familiae, quam
extraneorum cadavera interea temporis ibidem tumulentur, quod unionem
;stam materialem, quam Parochus intclligit, omnino impedit. Quin sequatur
.iosurdum, ut ex huiusmodi electionibus iure suos parochianos tumulandi
pnvetiir I arochus, non enim in calculo habendum, quod perraro contingit.
Unde quaeritur:
An tumulat w Antiae Mariae Dezi viduae Parca sus limatur in rasu ?
z!f' &tc- etc. respondit ad 2, Affirmative.
! thesaurus Resolutionum, tom. 111, p. 399-407].
4129
S. C. C., Baren.t 18 sept. 1852.
*i' 1 1 J *
Triviani <T’rC - C Causa ^at'c ^ quae Archipresbyterum inter ac populum
Quatnn 1 ,!u^larnclUe Barensem nonnullis abhinc annis exarsit controversia,
utnmi|l.C 1 K MlS 1 ~ ma^ 1 ^5* 2 ct 29 maii itS;2 3 resoluta fuit. Nunc vero
dijmiihn*: • 0 suo ^ua®qne instaurato certamine novas exhibet super iam
cisputatis animadversioni ^
itaque Trivii ni ,. . ...
^e'Toma ltni R''PU 1 Defensor probare contendit Yitum Nicolaum
bamJani ut' ' |PtU)T1e (Vt0(i nu tus causa ad nullitatem renunciationis compro-
statis abus* nU ' lcto Posse, quia A rchieptscopus non privato odio vel pote-
^ertt ct offiv*1. - n cnun<?*:it‘oncm compulit, setl ut populi bono pro-
COrit(*ndi rt ' ,ICI1 Ml' R‘lrtcs cxplcrct. Porro ostendit, perperam ex adverso
ct>nscvtariii)in jfrat*0nem; tanuP,ani necessarium nullitaris renunciationis
liiiit)sm(,{|i m U 'en^Sm esst . quandoquidem potissima deficit causa, ut
• Tonsioni locus liat* spes scilicet, quod tandem aliquando vel
l
f'*
ct. \ 2.
Cf v '
99
i
Cuna Romana
4.16
populi exasperatio ac odium finem habeat, vel qu »d Vituu
institutum atque agendi rationem immutet. Reaue vm . ' ■
i* * 1 ■ •• 1« . , * * ^|^uni iam
tuent huiusmodi remeatum usque a die 20 martii iSm m
■ *. 't> ' e*us tnutilit.f
patutt.
Qui vero partes agi t Viri NicoW De-Toma repetit rationum t„.
de «signationis nullitate ac de redintegrationis necessitate, quae ' ♦
praecedentibus huius causae foliis exposita fuerunt. Dantur dubia- ^ ’
i* An sit itandum, rei recedendum a decisis in primo dubio in a m >
2. An sit standum in primo, seu potius in secundo loco deisis , , ,
dubio in casu? ' Wi seail,do
i) te, e te. Sacra, etc. respondit ad /. In decisis
Ad 2. In primo loco decisis. 1
[thesaurus Resolutionum, tom, m, n, 'iSd-tqil
' * I 1
4130.
S. C. C., S. Agathae Gothorum, 20 iebv. 1 853.
hptscopus sub die 13 octobris 1S51 camis sibi notis ab Canonicam
■ ‘ rt t -mimarum cura, et Sacrorum Ordinum exercitio p
"tum Tr epiflt0 0bs,enatum s«$pendit Sacerdotem Petrum D’Ara
m EGdesia S- Andrcue Apostoli terrae gen,
rrutte,K T--1S' V ,re' "OV,tate perculsus illico die litteras Episcot
smnis n' M?IU fUbar' luud ^ m episcopi facultate Parochum susper
publicam vn ** tn/or,ftata conscientia, simulque postulabat, ut vi
stas ei fier r "m ^ di-sputationcm crimen, cuius insimulabatur, vefpoft
vindicaturus • *l° 1 ut Apostolieam Sedem sui laesa ia r
moren gerere visus est Ep
sit at poster °jt0 *** d*scessus veniam reclamanti D 'Ambrosio ini
h *&»***> ut piam domum Patrum Alcanun
vacaret. Paniit F)»?1» ">Cple ad mn um ordinem spiritualibus exercitii
■"-•'.vi.rni operam jJu ro^*„iamv lli,!l’''- 7,'T™'
pojttabiLi.uspeiuionU tensuri 72 'l''1 !4 "ct"br,a 'Pse D**»*
nfossionv, lupari ‘S -'rUm s"’' "? P““rit
lis postulavit nr nh " . ' acranK‘ntum administrare, Promotor
obhancetaUas rnii^^^Lni'U,n''i> V|ll'ar'"ncm irregularis declararetur,
privaretur, ac die -o i CnC ♦ • ^rchipresbyterali curato definitiva sententii
tomen sine mora diea- i™5* P-n^onfe s,‘riccntia rcvcrJ Prohl
nam appellationem interp c*™ Gtlridm Metropd
nasset, Sanctagathi is c™ i 7 c °r° haee Suam incompetentiam decia-
Rc itaque ad S Congre^dnn"111'^? Pontificem appellavit.
|tt| 1 | — ^ - nem delata Episcopus pro infornWuOnc
L t voto rogatus lue
rii ) \
m
n
Cf. N'
-i ;> 1 tempo venivj Ju nie
a r 7
A. C, Coni dix
n amento awertito a correggere il suo costume; procedendo sempre a dar
novelli mutivi sui suo costume con discapito dclla cura delle anime, giudicai
mezzo prudente di nominarlo Canonico dclla Chiesa Cattcdrale, ma egli
con modi orgogliosi rifiutb il Canonicato, mi restitui il biglietto, cd in un
L-olloquiu facendugli intendere . clu- .iltriinenti mi a\ rehbe messo ndla necet,-
sita di sospenderlo per foria motivi di coscienza, mi rispose, che non poteva
iosospenderlo, se non dopo un processo. Non potendo io per tanto acquictare
la mia coscienza, perche la cura delle anime andava male nclle sue mani,
mi valsi dclla facolta conceduta ai Vescovi dal Sacro Concilio di Trento. 1
e |o sos p esi. Indispettito egli e piu inorgoglito la mattina seguente corse alia
Chiesa Collegiato, e celebru, e poi al Confessionale ed udi le confessioni,
ed amministro il Battcsimo... e prosegui a celebrare la Messa, ad esercitarc
gli Ordini... In conseguenza delle cosc di sopra esposte il sentimento del-
1'animo mio c questo, che il ritorno dei Signor D 'Ambrosio alia cura delle
anime riuscirebbe scandaloso, nocivo alie anime, e mettcrcbbe in iscom-
piglio la povera mia coscienza ».
Duplici ex capite suspensionis decretum corruere propugnat D ‘Ambrosii
Defensor: 1. ob violatum processus ordinem ei monitiones omissas, 2. quia
nullitate et falsitate causae laborabant. Contendit enim tunc tantum causis
sibi notis hac facultate uti posse Episcopum, cum res est de crimine occulto,
et in Clericis promovendis; in ceteris casibus monitione et iuris solemnitau-
bus opus esse, ut eruitur ex Verbis Trid , Sess. 14, cap, 1, de ref. Sed dato
etiam, quod Episcopus hanc exercere valeat potestatem etiam in promotos,
‘luo concurrant oportet: 1 . quod crimen seu causa suspensionis sit occulta
et soli Episcopo nota, 2, quod nec ipsi reo eadem suspensionis causa manife-
au uir. Atqui neutrum in casu subsistit. Nam occultum dici nequibat stupri
crimen, cuius insimulabatur D’Ambrosius, quodque suspensionis eat in]ur~
inntn am\cnntia causam praebuit, quia testante Curia pluribus ante mensibus
publica de eo loquebatur fama et scandali periculum in universa Dioecesi
imminebat, et quia puella Giglio monita ob id ex o dicio fuerat. Suspensionis
'tro c,llls*te et iu vulgi notitiam venerunt, et in publicam accusationem a
iMinitore fiscali deductae sunt, quae soli Episcopo notae dicebantur: unde
,Ul delicit extremum, ut Episcopus, posthabito iuris ordine, ex informata
conscientia procedere possit. Ex altero autem capite causas falsitate laborare
ttmtcrnlit. Consuetudo enim cum quadam Angela Maria Dclla Cave fieri
'*Mn habere non potuit, eo quod Angela in terra Argenti et in viciniis
^ n extitit, ceu allata probant documenta; evanescit etiam stuprum cum
1 armela Giglio, huiusque abortus, eo quod Maria physicae perito-
^'^1 '^pectioni subtecta virgo reperta est. Ceteris vero generalibus accusa-
|w ad inhonestam vitae rationem clientis sui referuntur, opponit
SOt documenta, testimonia ac depositiones totius ferme Cleri ac
populo Argcntii, e*x quibus integritatem, religionem, doctrinam
MMjHHn multis, quibus perfunctus est, officiis in propatulo ponit
pnm
5‘1'n- /clu
Qu
m 1
habeant y corruere subsuniit posteriorem omnes iuciiciales
Curia Romana
418
Positis
actus, seu sententias irregularitatis, ac privationis Beneficii O. t
quaeritur: * '*ulDus
5 • An constet de validitate suspensionis in casu ?
2m An sint confirmandae vel infirmandae sententiae a Curi , ky*
latae lam super irregularitate, quam super privatione Beneficii
Ihc etc. Sarra, etr. respondit adi. Negative, salvo iure Episcopi tirar, 1 1
prout de ture, * C0Pl ProCfden<ht
Ad 2. Negative ad primam partem; affirmative ad secundam
(.thesaurus Resolutionum, totn. 1 12, p. 46-5SI
4131.
S. C, C., Barcn.f 28 inaii 1853.
1 ribus iam vicibus resoluta fuit haec rumi' 1 i-r;i„10 , .. . ,
Triviani sed factio rmri cllentl* «integrationem, quia non populus
mod Zium i„ P P > paucorum Curiae Barensis patrocinio fretu istius-
Tn ."ouhti ' c “I" USqUt' fovit (o^ 'n praesens; itemque uuia
coacti vae remotioris 'vei' privatioris C°“P',ratione partura odium nun,9“"
titulum suonerili-ir e t,. P niS> Voluntariae tantum renuntiationi.'
InqUC r°8antur EE. PP. definire dubia:
. qn . tpropontumt primi dubii m casti? Et quatenus affirmative:
i. An s,, stZt TeCeiemh,m « « i» primo dubio in casu ?
secundo dubio in casu?' '' >crlm’ se" P0,ius i» secundo loco decisis w
AdZCifTa' e‘C' rapmdit ad '■ Aff»»>«tive.
2% • j dectsts' et amplius.
colans non broviffo!? ^°i° dec*s*s> tl,tatenus infra sex menses Parochus At-
[TKesaur^utrtf " rMius-
’ tum* 112, p. 202-209].
♦132.
S' C-’ Veru'«na, 28 maii, 1 6 iul. 1853.
Ad Bencfic*
natus activo modo Petr* 111 «ppido Babuci ex iurepati*
praesentavit. Cum itauu • \mar' ia’ m°do Petra alternarive seu per runiun
iuxta conventum turnum ' \ , lu'n [*%5° Abbatia vacasset, ius nominanJ
tuor reapse aderant ex Iul o V LSCC>h^cntt's Philonurdios pertinebat. Qua
Pius cuiusdam Saturni ii]n ai acsarc descendentes Philonardii: Marius t
t exant cr Libori usque a!-» quodam Ioanne Bflp
<-'f. \
♦ 1 1 V. 4 1 j i ,
4120,
S. C. Concilii
419
tista progeniti. Priores duo : Marius et Pius iure patronatus cecidisse di-
cuntur ob Verulani Antistitis sententiam, decreto confirmatam S Con
gationis Ep, et HegM qua declarati fuere depopulatores agrorum ad Abbatiam
ipsam pertinentium, venditoresque sacrilegi ac reditus usurpantes. Ifinc relion
duo: Alexander et Li bonus nominationem suam stato tempore in Sac
dotem Thomam Benedicti contulere. TUico huic nominationi obstiterunt"
tam Barones Aliprandn, qui in lura se gentis Petra successisse atbitnbantur
quam Iosephus Philonardi filius caducati Alarii adhuc in humanis a-entis
[ut expletae nominationis tempus, qui eodem femie tempore pro p irte ouis*
que sua impedimentum apposuere, quod audit: Nihil transeat. Imo Ll
phus er ipse Canonicum Ulli nominavit. Quod ubi rescivit Thomas Be-
nedicti, vadimonium adversariis indicere curavit coram Episcopali Curia
ad iustam decernendam appositi impedimenti remotionem. Porro causa ab
Aliprandus derelicta, iudicio dumtaxat adstitit PhUonardius, atque ab eo
praesentatus Canonicus Ulli. Verum cum hic nominationi iu sui favorem
peractae ac iudicio nuncium misisset, Philonardius lite pendente alium
iterata praesentavit Sacerdotem Philippum Annes», Verulana autem Curia
propitiam 1 homae Benedicti sententiam tulit.
Re ad S. Congregationem delata, Thomae Patrocinator minime obstare
advertit impedimentum nihil transeat ab Aliprandiorum parte interiectum,
uim 11 nullam probationem in medium attulerint ad suam in iura familiae
ernt successionem comprobandam, quod etiamsi assequerentur, nihil profi-
u*rent, quippe hac vice non ad turnum gentis Petra nominatio pertinet.
ade lacerandum omnino est nihil transeat. Pariter lacerandum illud esse
prosequitur ex parte Iosephi Philonardi, cum, in humanis adhuc agente
no, dus parente, uti fundatori proximiore, nullum ille nominandi ius
• * Urc^.Potucrit. pater, utpote proximior gradu vincere debet remo-
norv'11 ' 'u*11 urget ex eo, quod ob sententiam, qua Marius patro-
rmliirit'1Un 1US PriViltUS his ^lud m eius filium haud migrare poterat,
Cun C-ni s'r* *n «Htjuos compatronos illud suamet natura transferri.
jurj ,®ltlir cariucatis tantum Liborius atque Alexander in possessione
| ■•itronatus mersarentur, nonnisi in ipsis ope iuris accrescendi illud coa-
luisse docet I V 1 , , ,. 1 _
'ivo dK v’arLl Uc l^uca, de lurep., disc. 42, num. 6. Et etiamsi l">eph
itomin^ ' Pir<-*ntC Potuisset activum patronatus ius exercere, iei
^ncdfctl0lU 1 altlllc Alexandro factae minime obesset, quiaThomas
Outmi ' ‘Vn:imn Partc praesentatus fuit, quare ipse instituendus est: cap.
■Iu'"' <C ,urcPn*rou • Dubium igitur est:
]. V«»»ado sit locus lacerationi nihil transeat, ita ut, ct cui sit danda
oiutiu t,i €asu?
Ihc 28
»n„, \on proposita.
hhi’ if, • r JJ' • un propositu.
tione», 1’ ", ^acra, etc. respondit: Affirmative in omnibus , et institu -
rT/'"f am' rsxe Thomae Benedicti et amplius. 1
ts-uiru> Resolutionum, tom. 112, p. 241-248, 293-302].
1 Cf. \
4 >44
420
Curia Romana
4133.
S. C. C., Romana, 27 aug. 1833. .
Sodalitatis SSmae Trinitatis peregrinorum et convalescentium ,j.r k
praecipuae partes sunt tum pauperes peregrinos huc undique devnf *
causa confluentes, tum convalescentes utriusque sexus ex Urbis valen r”*
riis excipere, alere et reficere. Leges ipsius lapsu duorum et amplius sit'
lorum plunes emendatae a Pio VII per apostolicas literas dici 27 nttvm.
bris 182 1 approbatae et confirmatae fuere, quibus omnibus etiam nunc Ieris
vis mest ac robur. Ex hac statutaria lege aegrotorum cura sex Con fratribus
commissa est, quivulgo mfenmeri nuncupantur. Qui nuper elapso triennio
hoc munere fungebantur, rati sibi fas esse utriusque sexus diversoria indi”
cnmtnafara adire, ad illa etiam, quae mulieribus excipiendis sunt addicta
°®* CXerCendi sest occasio. 2
Archlsodal,tu Guardiano mandato suo cavit, quominus fratres
na^ di™ CUraC praef0Sltl muUerUm sive convalescentium sive peregri-
mandatum^8^3 II^^erenJur- Puo cx praedictis fratribus contra eiusmodi
Tm° m Archlsodalitii Protectorem, mox ad hanc S. Con-
gregationem recurrerunt.
tentia^ouod^ Jrotector dc sua informatione et voto rogatus in eaeratsen-
SoTlT ,njcn>m'n rmcombwza di andare a loro ben,
fratres rori Z ****' Ut mandati evincant, praedicti
hospitio -irlri;^0, SU.nt’ ostendant, facultatem adeundi loca feminis in
ex ArchisodiUe" l«S1S S- ^tUt° tr*^ub cu'us praescriptionibus a nemine
quo agitur, etstatmjrhu* US fCn>" ! ' licct' Quum igitur decretum, de
datum sit, hinc omni destitutum
tendit, arguit ex UfK V" lMltcin ex adverso pro validitate decreti con-
deputantur, unde conTliiJit^c?^ ^ Pf° iem'nh distinctae ™mes
hospitio curatores fa.*-- ■ '■ . <‘^sIatons mentem fuisse, ut a mulierum
sione curatorum st * ext ■ «flerentur. Etiam consuetudinem pro exclu-
:<icrint iRitur ee- r,p - ^nmni°
An fit servanditm >
mdierum in casu? ** (Xi curatorum convalescentium ab hospita
Tyi f ^
ofnu fuerit, ad orrect res^0^^ Negative , salvo fure procedendi , quatmin
'criptam. 0)1 em . 'tu: ut/ mxta formam ab eodem Statuto pW'
[Thesaurus Resolutionum rnm ...
P- 346-353]-
i 1 2
S. C, Concitu
42 1
4134.
S. C. C., Florentina , 10 sept. 1853, 28 ian., 18 mart. 1854.
Ex familiari consuetudine Marci Martelli Florentini eum puella Theresia
Kistori c domo a l iesca Fesulanae Dioecesis suae domus servitio addicta,
haec anno 1835 utero gestare coepit. Quae res cum plurimum eos affligeret,'
nil potius illico habuere, quam ut patrato facinori velamentum quaererent
et aliquod, si fieri posset, remedium afferrent. Igitur e rure arcessito There-
dae patre ei persuadent, filiam a Marco secreto esse ductam uxorem, atque
inculcant, ut id alto silentio premat, quod si iuvenis sponsi pater resciret,
haud aequo pateretur animo ex indignis filii sui conditione nuptiis maculam
inuri avitae nobilitati. Intcrim Theresiam ad suos lares restitueret et in vul-
gus disseminaret, eam brevi nupturam cuidam ex oppido Savineani Dioecesis
Pistoriensis negotiatori; ei denique spondent, continuo sese quod ad ple-
niorem matrimonii validitatem deesset, coram Parocho a V iesca expleturos.
In secreti inde conscientiae assumunt quemdam Paschalem Masini et Sacer-
dotem. Dominicum Bcnelli, qui cum Parocho agerent, ut hic ad denunciatio-
nes fictitii propalandi matrimonii peragendas flecteretur, ceu narrat Martel-
Hus, vel ut eos in matrimonium occulto ac niandatariorum ope coniungeret,
ceu Ristoria contendit.
Refert Masinius mandatum a Marco Martelli habuisse di andart per
quattro o sei volte tiella casa paterna delta Ristori dicendo che io ero lo sposo
(klla tnedesima. In segni to mt portat coi Signor Domenico Betielli dal Prion
1 V iesca, ove tl Signor Bcnelli mt fece passare per suo eugino e sSncombensd
tifati le denum te di Ter esa Ristori e di me sotto il nome di Pasquah Rest.
ntuTogattis autem A I asinius; Come e vero . che non avete nuti inteso di rap-
prfsentarc a nessun effetto Marco Martelli, se egli vi ha dato mai atetm mandato
« questo proposito ? Respondit: £ verissimo .
Aliter autem rem enarrat Sacerdos Genelli: * 11 Sig, Marco Martelli dopo
■ivermi narrato I 'accaduto fra di esso e la Signora Teresa Ristori mi assicuro,
cie \ eleva agire da Signore onorato, da galantuomo c da cristiano con pren-
pC[e 111 ,^°gfic la detta Signora Peresa Ristori E m incarico di portarmi dal
■ ,i"rL u 1 Ftesca Parroco della Signora Ristori, onde avanti dei Parrocogia
111 nnnatu delPaiccaduto c dei giusto motivo di occultare al Signor Baly
n quanto andava a farsi, fosse per detto Signor Marco da me eseguita
la
/iat°Sa rnor,dnicnte, e cristianamente, ma nel modo precedentemente annun-
S( a Signor Priore. DoveVo percio unirmi ad un certo Signor Pa-
^sini, che io punto conoscevae cheil Signor Marco Martelli inca-
(j- Qper 0 SC0P° medesimo. Infatti in compagnia didetto Signor Masini.
p(| *.efan<’ v Gioacchino padre e figlio Ristori la sera dei 3 maggio 1823 mi
Mo b fi 7 Pr*()rc dt f iesca . e gli dissi: Signor Prtore , lo sa dt ttvere
Egli r ° a,!<l d>nSt*' Irf sd cht e lo sposo, lei sd a che oggetto sono ventito quassu,
sb «ftf>S^*pC ‘S>r> lu^°' * va bene. E dopo poche parolc analoghc disse: hvrtva
m- PrC8e d;l me la mancia di lire 20 datem i daPistesso Signor Marco
Martelli
» e parti mino
Curia Romana
422
Parochus autem diebus 17, 24 et 28 insiii 1831 denunriari "
matrimonii, chePasquak di Giuseppe Res, dei p»p»[„ ,// Sant'^?* pCfe?it
gnano Diocesi di Pistoia voleva contrai re con hfmiulla Terei Jf r[ST‘
Ristort . Quibus peractis idem Masinius ob infirmam valetuHh? -m
postulavit et obtinuit facultatem ut matrimonium contraherem^!! *“ ^
vanni Jla/tista Bmmlisti Parma, di SanTAndrea a Savienann P ™ C'°*
postdiebus fheresia paternam deserens domum eodem comitante A?
specie quidem Savincanum petendi nuptum, re autem Florenti 1 n at**
concessit, ubi successivis annis 1835, 1836, 1840 tres liberos edidit ‘!
omnes Sacerdote Benellio curante in registris parochialibus qua
Ktsi ac I heresiae Ristort descripti fuerunt. renalis
Inti-nm Marci erga Thcrcsiam impensae curae ac liberahra.
amons aestus anno 1841 defervescere coepit: tum quia Marcus u^» "
a praeconcepta matrimonii opinione dimoveret v„Bra i . K
ma,rimon„ le t i,‘t f’ t "7 “f «***
Marcus "* **
scere et apud acta profiteri non dubitavit Quare pai™ aSn°-
supplicem libellum exhibuerat Sw „ ^ ’4 '*«
existentia sponsalium per verln X fun.rn e, ”7""!“™ Pr0 declaranda
verum die aa iulii hLmvnri ««Ml TO» Marco Martelli;
instans- affinch, con senicn~a da w,.? • rliVocato 1,bdl° alter,lm proposuit
'/»««// i dirini spirituali dic alln $ 1 >tmt° SW"° d,chiam,i """
Mano Wurtelli ticr ;/ • -f ‘ tSn(>ra , stante cmnpetono sopra il Signor
Omnlh, . P niatnmomo tra loro atmmuto.
die 3 mtf ,V-rcUur%raC“riptUm constitutionis ■ exple*
rlarc rlic Ira linoN/, sl, "T,"'"'3'' Prodiit: Ussere constato e con ■
esiste vero e valido matrinum' °rC0 1 iarte^1 e ia nobile Signor a Terna Ristort'
Milo di TrZ niT~JTal,° “ te for me dei Saerosanto Con -
pellatum, diu 26 maif fi-1' Ult »un.1 ad Pisanam Curiam a Marce esset ap-
constato, j fcf constare A»i 3 .aPPc atlon*s 1 ribunal pronuntiavit: Nonessm
Terna Risioti, Hinc tandem Marco Martelli e la Signent
dill's uirisdictioneni causa *** Ristoriam interiecta ad S. Or-
statiiit, 1 mlc,uin!’ Sess* 24> cap. 1, de re/, mati \
nam per verba de n^n*! ... n,m COnstet> tum virum tum fenu*
At vero nec Marcus necTh *** nu^t’as coram Parocho et testibus consensisse-
steterunt, nec per interni J^3'* C°ram Parocll° nuptias celebraturi unquam
Gratuito enim sunnoni*.^Al|nLprOCuratorum Pers°nam nuptias celebrarunt,
personam egis*, ct Caictanum Ristori filiae suae
hendum mandatum speci ile ^U'a. . matrimonium nomine alterius contra-
huiusmodi mandatum M CX cap' u't - procurat in 6: atqui
man datarii ipsius depositione ordh ncc scriPtis’ netlue testibus, neque
'evtora subesse armimum , i ‘l In'° Pr0rsus excludi evincit. -Sed nec
' l" ad m’lndatu m excludendum, quod Thcresia
i jr- i m ~
1 Cf \
] iS
S . C. Concilii
423
patri suo dedisse asserit. Nemo enim de huiusmodi mandato mentionem
fecit Porro nec mandati collatio ad matrimonii existentiam evincendam sat
est, nisi probetur etiam mandatum adimpletum atque explicatum fuisse.
\tqui Masinium ct Caietanum Ristori ne obmussitasse quidem coram
parocho, sed unum Benellium loquutum fuisse ex omnium testium examine
constat. Porro Parochus, si die 3 maii matrimonium coram se celebratum
fuisse credidisset, postea nec denuntiationes perficere, ac multo minus
Parocho Savineani delegationem concedere potuerat. Ipse quoque Bcnelli
pluries ac pluribus fassus est nullum Marcum inter et Thercsiam matrimo-
nii vinculum existere. Idem eruitur etiam ex agendi ratione ipsius Thcresiac.
Defensor vero Theresiae verbis Florentinae sententiae fretus matrimonii
validitatem sustinet, quia res est de matrimonio, quod nisi iuxta conciliarem
formam initum fuerit, nc quidem concipi vel existere valeat. Frit igitur
EE. PP. dirimere dubium:
I .An constet de matrimonio in casu?
Die to Septembris 1853 Sarra, etc. respondit ad L Negative.
Impetrato a muliere beneficio novae audientiae, Marci Defensor repetit
argumenta in praecedenti folio exposita, praecipue vero urget nec Marcum
aec Theresiam sive per se, sive Procuratorum ope per verba de praesenti
coram Parocho ac testibus in nuptias consensisse. Theresiae enim pater et
Masinius, qui uti Procuratores traducuntur, antequam ad Parochum acce-
derent, credebant matrimonium iam fuisse celebratum. Et ubi etiam man-
datum ipsis datum consisteret, eo non sunt usi man datari i, quippe qui coram
I arocho nullum ad rem interposuere verbum. Quodsi Marcus professus, est
m voler agne da Signor e onorato, da galantuomo, da Cristiano: id non ad
nubendam sed ad dotandam mulierem referri debere, quoti quidem satis su~
perque praestitit, Theresiae vero Defensor matrimonium valide contractum
luisse arguit ex eo, quod Parochus aliis duobus Parochis postea confidenter
aperuit, chc la Ristori e mojglie dei Sig. Martelli , e el te egli tenera questo
segreto. Parochi testimonio accedit diuturna coniugum cohabitatio, maritalis
consuetudo ct publica fama. Mandatum vero et 1 aietano a Thercsia, et
* as,nj.° *l Marco datum fuisse iterum affirmat atque cx praesumptionibus
’lC ^hbus demonstrare satagit. Dubium est:
■ An sit standum, vel recedendum a decisis in primo dubio in casu?
\iman ,anuart* l^54 Sarra, e te. respondit Dilata ad primam post pro -
ieproposita vero causa:
n i \ martu /.V54 Sacra , etc. respondit ad 1. In decisis. 1
Ksaurus Resolutionum tom. 112. p. 376-389, tom. 113, p. 1-10. no].
1 Cf v
vr- -x. 4139.
424
Curia Romana
4135.
S. C. C., Fanen., 18 roart, 1854.,
luspatronatus duorum Canonicatuum Balducci in Ecclesia r 11 .
oppidi S. Constantii Fanen. Dioee. Amato, Leonardo ac Thonv. - ^
Balducci fiUis atque Marco Aurelio Inannis Baptistae filio compctchiM/*
cante itaque die 5 aprilis 1850 altera ex duabus praebendis tres f f
Sacerdotem Brunonem Ambrosi nominaverunt, Marcus A.,Lin,l ^
Saccrdntem Dominicum Frondi delegit. Hac in
Marcus er ab ipso praesentales Fronzi apud Episcopalem Fancnscm e,,„ “
contenderunt, ut nulla et inefficax Ambrosi electio tlecla^ZTr Z
omnino Canonicatu indignum aiebant. Cum vero die 24 aprilis i8--> V:ca
nus Generalis pronunciaret utrumque praesentatum trmmsi /„ Cu ,,
dintto e ragtant,e che percid ha tuogo la gratificazione deW Ordinario :mr-
que ad hunc S, Ordinem appellavit.
Episcopus de more interrogatus sententiae Vicarii Generalis adhaeret
Sej:rT 'UnS Sace,;do.ti Ambrosi lendum esse censet tum quia'
« ecclesiasticae vitae ratione summopere commenda.
‘ , ' ™ 'ham fima al,° Beneficio caret. E contra Fronzi praeter
I IT,*,™"* fn,itur alio ll<-‘ncHcio ecclesiastico; et quoad
brosi. °m 'tCm’ deTot,onem ct zelun> longe superatur a Sacerdote Am-
brosi eleorA } r°™ ^ fensor ex triplici capite contendit nullam esse Am-
sionU j * pnmot quia praecessit vitiosum pactum futurae succes-
SacerTr C q*“a c^neuf «“ F-ndatori, demum quia indignus.
futurae succ^l ,Ver'° \m to^ ^e^cnsor ostendit, nullum extitisse pactum
cjj Rector** ^!v®nte a<^huc Canonico Fcrrctti, ultimo eiusdem Benefi-
tisset ntmmf, \ ^oc Pactlltn concederetur, id tamen nullo modo obsti-
ostendere cn^t m rosius a ^atron*s debito tempore praesentaretur. Porro
quia neoue ev r Pi0tlUS Sacmlotcm Fronzi esse Fundatori extraneum,
rionem dtitumT'80'' ° ne4^e®x femina a Fundatore descendit. Praesenta-
mus non sit: Cim^caula Y\q ^ C°ntCndit’ dummodo P^scntatus
dotem vero Ambrosi « ' qutaest' 7, cap. 4, de iurepatronaius; Sacer-
intrinsecam et ext , S?.Um m*dum non esae, sed oh eius idoneitatem
ad rem facir ,,nf , Riguum se praebuisse, qui praesentaretur. Neque
linea Caroii descen°l trCS ncmPc Patronos, utpotc de una eademque
eniin haud iusmirn ^?,'CS’ unum tantum constituere suffragium: Fundator
dentibus verum « .n* ' ■ rcservav*t duobus vel pluribus, eorumque descen-
hic iiuspatronatus eenhTr!m — °5 descendentes vocavit, ac propterea obtinet
De Luca De iurehat ' U1p ’ *n qu° *us Pracsentationis per capita exercetur.
An, ei cui,,, ffj!™'' d,sc; 54. num, 5, 6. Dubium est:
institutio in casu ? comtet de tyttima nominatione , ita ut , et cui sit dando
Die, ete Sa :r
[ I hesaurus Rosol vitii mum^t Affirmative favore Sacerdotis Ambrosi.
3 1 P 3^ 1 * Jn
S. C. Concilii
425
4136.
S. C. C#, Burgi S. Sepulcri, 2Q apr. 1 854.
Exponit Episcopus, quod in Dioecesi Biturgensi ea iam invaluit consue-
tudo, ut Canonici de nova Praebenda et Parochi de nova Paroecia provisi
post acceptam novi Beneficii realem possessionem adhuc per integrum bime-
stre redditus percipiant prioris Beneficii dc iure vacati; atque illud etiam
quandoque evenit, ut praedicti statim ac canonicam sive novae Praebendae
sive novae Paroeciae institutionem receperint, suos faciant fructus, etiamsi
realem possessionem nondum adepti sint. Quamobrem exquirit: l, trum etus-
mdi consuetudo tofe rari queat ? Er quatenus negative, expostulat, 11 1 quidquid
vi praedictae consuetudinis ipsi Benejiciati indebiti tam perceperint, herum ■
eis condonetur.
Cautum in iure est, Beneficium incompatibile ipso iure vacare, cum .drud
tale recipitur; nihilominus bimestris spatium conceditur, priusquam de
altero Beneficio provisus primo renuntiare teneatur. Quamobrem er fructus
tum primi, tum alterius Beneficii infra hoc tempus percipere posse videtur,
aut saltem non ita irrationabilis hujusmodi consuetudo censenda forsan erit,
ut tolerari nullo pacto queat.
Verum aperta est censura Cone. Triti., in Sess. 7, cap. 4, de re/., unde
consequi videtur, damnandam potius esse consuetudinem recipiendi fructus
primi Beneficii bimestris spatio post assecutionem secundi. Xam subsecuta
nuitis possessione vacat ipso iure primum, ac nullum proinde ad eius fruc-
msius Beneficiato manet, ac proinde nullum Beneficiato ius inest. ut utrius-
que Beneficii fructus interca temporis percipere possit. Haec quoad primam
consuetudinem. ’
Ad alteram quod attinet, elementare in iure est, satis non esse aliqui ni
Beneficium obtinuisse, nisi is etiam eius possessionem adipiscatur, ut fruc-
tus capiat suosque faciat. Ast perpendendum est, ex iure canonico fructus
vacantium Beneficiorum aut impendi debere in utilitatem ecclesiarum, aut
t-sse reservandos iis, qui Beneficia sunt assecuturi: cap. Cum vos, dc oft .
Ut * “rdin . , et cap. Quia saepe, dc elect ., in fi. Qua inspecta iuris dispositione
roerari posse videretur consuetudo, qua Benefici a tus ante adeptam posses-
>ionem praemature fructus sui Benficii percipit quos ceteroquin ei reser-
vatos lex voluit.
Quatenus vero utramque consuetudinem reprobandam ac eliminandam
ind^K'1111 *^d ’ *lftcn^a praesertim bona fide Beneficiatos ad fructuum
c m vi*tt huius consuetudinis perceptorum restitutionem haud dam-
nandos
ce nsv rein . Q uaeri tu r :
a, et quomodo sit providendum in casu Y
. Sacra, etc. respondit: Quoad praeteritum supplicandum esst SSirw
f >ridonatiom ; quo vero ad futurum , consuetudinem, de qua agitur , non esse
iterandam.
[Libtr iqj Decretorum, p. 895].
4-6 Curia Romana
4137.
S. C« C., Ca/nenecc/i., 29 apr. 1854
Odoardus Machlinski et puella Elisabeth Novicka in omffiu y -
Camenecen. Dioeceseos die 5 februarii 1846 in facie Ecclesia^ matris ^
contraxerunt. Paterna relicta domo viri manum convenit ‘2?*»
altero post nupttas mense nedum elapso, maritale consortium
paternos repetiit lares. Continuo die 17 aprilis vir Consisti, rio Cm, '
suppheem exhibuit libellum, in quo matrimonii dissolutionem 'eflS
cuius exemplum confestim mulier sequma est, quae postulavit ut nntrimo'
mtun nullum ex defeetu eonsensus. utpote ex vi metuqne con^nTS'
rarctur. Consistorium has preces per Vicarium Capitulum ad S A-lt
renutt, curavit, qui die » ianuarii ,847 scribebat: , Labella et ob «faf?
valetudinem er oh aversionem i vim niir
tatiouis nudo p m .dd, , T r"” mensium “■“*
. potuit aaauci, ut debitum matrimoniale r<*HfWr
«*r, ve r"- pr° «*. cum
Ct COnSUmnia.|llin dementissime dissoWrre^qnen^^^^
ruit r^rJTf Ii S> Vicario Capitulari iniunctun,
s. m. Bened. XIV 1 i**1 >urm*m const’ Dei miseratione
sequuta consummatione referret de'* “l Sef“e nulhtatls’ >iuam suPer n°"
igitur pr.,ccss.is ad S.Co’nvreeiti,.ndemlrn0n'C,S ?*"f* dlsPensadonis- Acds
tan dum erit " ^ nem transmissis, de utroque dubio discep-
Qui pro matrimonii nuditati- a*» (iie,. • ,
lilH-ri eonsensus iu muliere defeen,m On °.rat' l,’nm°
tecedenti mulieri - ™ .• cctum- < )mnes enim conveniunt testes de an-
heml„. Parentes 5ib/ huilISInot,i matrimonio comra'
' » ostri automati comieli e coni T" VOtva mania™ ^co lui, ma,.. con
a f™to, che t omenti a contraire f/Z ' C0S!nn&*te wistenza ia inducmim
deponit: Mia madre con ti v„„ i H°- hramato comugto. Et ipsa puella
\ i io padre essendo di aSritne...rm supplicavayche sposassi Mochtimh i.
nava dei ^ e violento... mi mm-
« mi angi uni' eva thr • ; ?f “ sdeguo, e di negarmi le sue benedtzioni,
f iu un momento di en- ■ ■< H * 1 perfino della sussistenza giornalittra...
de nuilitate satis non consta^ COnsentJi co,ltro 1* miavohntd. Ubi vero
oio rato haud in praesenti e Emeatu r, dispensationem saltem a matrimo
Adsunt enim causae dtso 11311 (. encgandam contendit secundo loco Defensor,
animorum, periculum sc incH^0018, Lbs^ar’tas aetatis, odium ac dissociati0
monii consummatio .ir Vll^enta conjunctione; deest autem matri*
1 li8ce omnibus ex sui offido^un^5 PraeiJu^pbonibus. „
ens acriter obstat Defensor matrimomi-
Cf. N
1 1 S
S. C . Concilii
12'
\C primo de praetensa nuilitate iex defectu liberi consensus agens animad-
vertit, hanc a Parocho, qui nuptiis adstitit, ex fiscali voto i Cnndetr..-;
Camenecensi et a Vicano Capitulari penitus excludi, cmn hi de metu «avi
non constare sentiant. Quoad dispensationem vero a rato et non ennenn
mato repellit causas a mulieris Defensore adductas, veluti non rationabile.
Et etiamsi causae pro dispensatione sufficerent, deest certa et evidens non
consummationis probatio, quae tamen ei incumbit, qui pro dispensatione
instat, praesertim cum validissima urgeat pro consummatione praesumptio
iurisetde iure ob cohabitationem ac potentiam coeundi. Dubia sunt- F
I. An constet de nuilitate matrimonii in casu ? F,t quatenus negative
II, An sit consulendum SSmo pro dispensatione a matrimonio roto
non consummato in casu ?
Die, etc. Sacra, etc. respondit ad /. Xegative.
Ad II, Affirmative.
[Thesaurus Resolutionum, tom, 113, p. 1 ^4-164].
et
4138.
S. C. C., Nucerina , 29 apr. 1854.
A erus extabat in Nucerina Dioecesi Abbatia S. Donati, cuius bona omnia
ac iura a s. m. Pio \ II anno 1814 Clericorum Seminario in dotem tributa
et addicta sunt. Intra limites praedictae Abbatialis ecclesiae prope oppidum
lgali constructa olim fuit aedicula S. Petri, quae cum postmodum collapsa
ruisset, suum titulum transmisit ad novam ecclesiam in medio Rcgalensis
°ppuli excitatam. Progressu temporis haec nova ecclesia S. Petri in Paro-
l iani erecta est, reservato iure praesentandi Parochum favorem Abbati
nat‘ °?i? ®?CP*US huiusce ecclesiae manutentione inter Abbatem S. Do-
1 u egalensem populum disceptatum est. In controversia tamen, quam
th .r u sust'nu*t Abbas Franctscus Salvatori cum Regalensi populo, senten-
tc ar*rtum est a. 1752: t en eri Abbatem ad manutentionem praedictae eccle -
urini cmtgwa; deinde a. 1755 declaratum: pro omissa restaurationi
f/i/v /Uf V t ^n l diae Regalis condemnandum itidem ess» (dictum Abbatem)
narium^ lim scu^a et obol. 60. Ex quo tamen Abbatia ad Nucerinum Senti*
i>iu 1 ' rtr;in^ii t, huiuscc Rectores onus manutentionis ecclesiae S. Petri
in _USt^ue ^«narunt, quare eo squaloris devenit, ut divini cultus officia
gp-_CScns c°mmode persolvi in ea non possint. Nihilominus Nucerinus
'n 3CtU S' v*s*tatronis decreto diei 8 maii 1841 statuit: che il popolo
Afcahi r°u ^,05Sa quahinque titolo pretendere . che la /oro chiesa di S, Pietro
$ ed utensth sia mantenuta e provveduta a carico defla Abbazta
fit lib bactum fi'nc ost, ut Rcgalensis populus supplicem SSmo detle-
n !lnl Pr() revocatione episcopalis decreti.
vnfo roflatiif ^rec*bus at^ hunc S. Ordinem, Episcopus de informatione ac
1’raefoct' Us’ Votl,m transmisit Promotoris tiscalis, cui et ipse euin Seminarii
ls *>' haeret Promotor fiscalis contendit, non Abbatem, sed Regalcn-
Curia Romana
42® Curia Romana
>t-s incolas ad manutentionem teneri. Constat enim veterem
a Regalensibus proprio a iere cx tructam esse, quare congruum Z**"
ipsi eius conservationi providerent, nec ullum exhiberi potest mo ’ Ct
HnOi\ tradat, participem in manutentionis sumptibus Abbatem^r?*^’
luisse. Quum autem in novae ecclesiae aedificationis decreto Con,
Episcopus, hanc esse manutenendam ab iis, qui antiquam manutenTr S
luerant: huiusmodi onus sane non potuit incumbere Abbati S j) ' y
obstare putat superius memoratas sententias, quia illae nitehantur^w “
concordia quae successores Abbates ligare non poterant P rTlun'
Regalensium vero Defensor arguit, Seminarium Nucerinum, utpotesuf
tecunn ninbus Abbatiae S. Donati, patronum esse I Whiaiis ecl '
cfn Megalensium. Hoc posito, certum in iure est, quando desunt in
1 C^-esia rcil,^s; clu,bus eiusdem reparationi provideatur, vel qui extint non
>u,i!L!iitu. ad Id tenen patronos: Cone. Trid., Sess. 21. capi &.J fI"
autem canonici iuris observantiam in ipsa Regalensi ecclesia nhtin ' C
documentis evincit. Quod autem de onere repanLae ecclesiae idem iZ
ipsum renendum est de obligati ru supellectile* suppeditandi et nnniit*
nendi, qtua sunt ecclesiae accessoria. Dubium est*
t tu? repar0tM *
S. Donati . tCm' eU ' respmdit: Affirmative in omnibus super bonis Abbatia,
[Thesaurus Resolutionum, tom. 113, p. 197-203].
4139.
S‘ C. C., Florentina , 29 iul. 1854.
ig marrii 181 ^atc ca\lsa» videlicet diebus 10 Septembris 1853 et
impetrato novae L,?im.coiy:or<bbus h'sce resolutionibus animo non fracta.
stitutione Procuratorum i . quam eius Defensor praecipue ex con-
facie Ecclesiae per Procur^11™ Conte!uIit autem iniri posse connubia in
ner epistolas aut ex un-i ^ores* nuncios, mandatarios unum aut plures.ct
«it, ut Parochus ct tesr« I T alterutra contrahentium parte, quin necessc
personae missae ex plicantis m ^T mandatum* vd epistolam, vel facultates
mt de identitate n r • . . nandatum aufe consensum, ut referre tuto valeant
constet de mandato , de^amdM^ veI iktionc consensus, si aliunde
ris lam t tusmodt validum mi?SI :Ult epistola et de consensu mitten-
di* 3 maii 18^ coram m. 0l?^a conc*iiari matrimonium fuit celebratum
praesentium ° lcscac> ut patet ex testimonio personarum
u>r" ' Vlto 'n matrimoniis conscientiae, utinca*11
1 Ct . \
* cr. n
‘ cr \
41 40,
4 l 34
31 Q
S . C. Concilii
42*)
etiam posteipari vei etiam omitti potuerunt ex Trid., Sess 24 cap 1 d,
ftf. nuitr. et Bencd. X!\ , const. Sutis I 'obis. 3 Dubium est:
], An sit standum , ve! recedendum a decisis in primo duhio in casu ?
Dic, etc. Sacra, e.tc, respondit ad /. In decisis, et amplat*.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 113, p. 289-302]
4140.
S. C. C., Nucerina , 16 sept. 1854.
Resoluta fuit haec causa dic 29 aprilis praeteriti. 1 Verum novam audien-
tiam impetravit Abbatiae seu Seminarii Defensor, qui modo negat Abbatiam
frui iurepatronatus super ecclesiam S. Petri, itemque hanc eandem ecclesiam
Paroeciam esse constitutam. Patronum enim faciunt dos, aedificatio, fundus:
can. Piae mentis , 26, caus. 16, quaest. 7; constat autem, Abbatem S. Donati
non dedisse fundum sive veteris oratorii, sive novae ecclesiae; non aedifi-
ca»®» cum conventant partes, utramque ecclesiam sumptibus Regalensium
extractam fuisse; demum non contulisse dotem, quia oratorium seu ecclesia
S. Petri nullam habet dotem. Ex quibus consequitur, mspatronatus super
ecclesia non Abbati S. Donati, sed populo Regali competere: Abbatiae vero
S. Donati sartum tectumque manere dumtaxat ius matrici taris. Unde in
translatione iniunctum fuit Abbati S. Donati di tenere un Cappellano curato
a Rigali , imo a S. C. die 19 ianuarii 1641 et hoc revocatum fuit, et solum
praeceptum, ut idem Abbas in ecclesia eiusdem Villae omnibus diebus festis
celebrari faceret Missam per Sacerdotem idoneum approbatum ad confes-
>mnes audiendas paroehianorum. Atqui his verbis paroecialitas ecclesiae
prorsis excluditur. Quapropter ecclesiae Rector amovi bilis ad nutum, quem
r ‘*tes S. Donati nominare consueverunt, uti verus Parochus habendus
non est. Cum itaque nec Abbatia iurepatronatus polleat, nec eadem ecclesia
^aroecia constituta sit: Defensor dispositionem Cone. Trid., cap. 7, Sess. 21,
1 f nf. retorquet in adversarios, quatenus ibi statuitur, delicientibus fructibus
c proventibus ad fabricam destinatis, deberi ecclesias restaurari et manute-
|,cn ‘n rnrum patronis, et in horum defectu a parochianis. Quatenus ergo
K*i enses ad matricem ecclesiam redire nolint, eos unos cogendos esse ad
Jirationein ecclesiae S. Petri, quae in eorum commodum extracta est.
(,^0t Vero Abbas Mattiolius ecclesiam a terraemotu diei 26 iulii 1751 disie-
n ac,rc suw reacdificaverit. nullam facessit difficultatem, cum ex actu
cj)f * - c ra h 1 a 1 1 s unius Abbatis nihil inferri possit in successorum praeiudi-
tocurator Regalensium nihil novi exhibet. Dubium est:
11 uf s tundunt, vel recedendum a decisa
sis in
4 1' ■ Sacra , t u respondit. I» decivs
1 ‘Isaurus Resolutionum
om. 113, p. 385-3!
1 -
Cf \
4tj8.
430
Curta Romana
4141.
S. C. C., Acheruntina, 31 inart. 1855.
I ascphus Iacobuzio Parochus loci Petragalla Achcnmrin, iv
aca,sj,,s penes Curiam Metropolitanam de socordia in parochiali 0^“'?
munere, de mhonesta consuetudine cum muliere sibi consanguinei ,^n"
chiana, de scandalosa totius vitae ratione nb turpia domii-i „k. P ^
facta ob habitualem ebrietatem, ob sortilegis
de mfl,c„s ex turp. causa vulnueribus cum vitae periculo alterPamch ?'
ac de illicito cum ea antea habito commercio, dc publico sacrilegio ob slcrm ‘
immediate post patratum facinus peractum: formali eiusdem Ci ril « „
t.a die .7 septembris .85. Paroecia privatus et ad recessum peramd ,, ™'
in religiosa domo damnatus est. r anni spatium
Ab hac sententia ad hunc S. Ordinem appellavit iacohutius w,it ,
Lnfina e'" pro“ssus l,na cum «“«is informationibus, in quibus sememiar
tinnis Paroeciae indigi vel , im P“P«uae pro*
iure nonexnrZ"!!;"!' [ *""* ‘fa sen“"ria <* gravia crimina, licet in
cendae poenae rationem «currere “ casu' Cum en’ m ”™^ ■**
aC °b “ra hoS«;
riuin: quipoc e\ in h> **Ua ^ prot?lt:*0™s *n filiam parochi alem, ob periu*
aeque iustam uti ab h U ° pr°c.essu ,n bls omnibus reus convictus est. Ast
ob varia eaqtie gravi^TcnWn^111 re,\Unciari oporterc Poenam privationis
ctusest mncimi t ' ina supertus recensita, queis ipse reus convi-
vindicandam, eoque iSafo ** ^ f°rent ^ poenac inflictae iustitiam
spretis monitionibus Parn V ■ .msimul sumpta spectentur, praesertim cum
non destiterit. Neaue nn > pr3Va consuetudine ac flagitiis insordesce»
graduatoriam. antea uam^ ^ .P°test' scrv;!ndam fuisse in poenis innuam
Benefici atis ex Cone T * i pnvat30nem Curia deveniret, id enim valet de
qui ex cap. 6, Sess ‘ d' ^ Ca*P’ ^ re/*» n0n vcro de Parochis,
moniti, in sui ‘ . rccta v’a Paroccia privandi sunt, postquam
mC"rr,l!ibil" P^tsevefaverint.
Nullitas probatur ex r ^nmn Scntentiae nullitatc, deinde iniusti-
scopi mandato caiisam hanc ail!!! \K’;lnus (>ene^is »'"« speciali Archicpi*
pron unci averi t c-m r , , acm cognoverit ac sententiam privationi**
«p. 10, „ il' ; ?•* «*** ' fo 6, Cone. Trid . Se**
instructor, ferre iudicium delegatus, nequibat ipse, ut processus
nandos Vicarium foraneu ni h.VkWi m,nus lntc^nim ei erat ad testes Gxami-
Slt Sententiae vero ini us titia * eSarci cum delegatus subdelegare non i'"'-
t'"r" ■ et praecipue, quia Par omissa leviorum poenarum grada*
enim testes ea confirmant ° ob‘ecta crimina probata non sunt: alii
1 111,1 cx' terinille circiter Parra**' Cn^Uit.’ I>,)rn> nec odium populi sttbsistft
fconcrn petierint. Dubium es*.1 U lncobs septuaginta tantum Parochi ;im"‘
S. C. Concilii
— . 43 *
An sententia Curiae Archiepiscopafis Arhernntime sit confirmanda ul
infirmanda in casu?
Die , etc. Sacra, etc. respondit: Sententiam esse confirmandam iuxta mo-
dum; nempe assignata favore Sacerdotis lacohutti pensione ad taxum sy nodalem
pro titulo S. Ordinationis, facto verbo cum SSmo x
[Thesaurus Resolutionum, tom. i rq, p. 98-104).
4142.
S. C. C., Arboren ,, 31 inart. 1855.
Archiepiscopus quoad intellectum cap. iS, Sess. 23, de ref. Concilii Tri-
dentini duo proponit dubia resolvenda, alterum, quod respicit Deputatorum
Seminarii electionem , alterum quod in casu absentiae eorum subrogationem.
Ex cap. cit. Concilii Episcopus tenetur consilium requirere circa res
materiales Seminarii quatuor Deputatorum, quorum duo debent de Capitulo,
ita quidem ut alter eligatur ab Episcopo, alter ab ipsomet Capitulo, duo vero
de Civitatis Clero, ita Ut eorum alter similiter ab Episcopo, alter a Clero
eligendus sit. Cum autem in eodem capite praescribatur: Rationes autem
redituum Inuus Seminarii Episcopus annis singulis accipiat , praesentibus duobus
n Capitula et totidem a Clero Civitatis deputatis , existimant Capitulares, hisce
verbis novam et cum superioribus non confundendam constitui Deputatorum
speciem, qui ad redituum rationes excipiendas peculiariter addicti indepen-
denter ab Ordinario sive a Capitulo sive a Clero eligendi sunt; Archiepi-
hCopus vero contendit, Deputatos, quorum hic mentio fit, eosdem omnino
vbse, de quibus agitur in vers. superiore: Et quia , quorum electio tum ad
-piscopum, tum ad Capitulum et Clerum Civitatis respective pertinet.
Porrn Capitulares suae sententiae adsertorem ac vindicem unum inter
mu mistas habent Monacellium, tom 2, tit. 16, form. 10, nuin. 22. Archit-
pibL-iipu;, vero, cui videtur conveniens, ut redditioni rationum assistano qttegU
mt t putati, rhe hanno avuto parte nella sistemazwm materiale edecono-
mica e Seminario, habet pro se ceteros omnes iuris interpretes et Doctores,
^ praxim universalem Dioecesium, itemque resolutiones huius S. Congre*
^tinnis Salernitana , mensi iulii 15S9, 2 in Caurien,, 5 octobris 1594, 3
ji|t' 11 nts* I{? ianuarii 1595. 1 Subrogationi vero Deputatorum absentium
snn-)1* C'rSe ^eberc ex c,t- C;1P* C'onc. 1 ’rid. inferri potest, ubi quatuor
Q( r deputatorum consilium adhibendum praescribitur. Exquoconse-
<r. tanultnt omnino in temporanea liac subrogatione facienda rationem
Ratio !*port'1, '' *n electione adhibenda est, ut nimirum ab eo subro-
( *l 4ll(> delicientis electio fiebat. Itaque proponuntur dubia:
/,n„ ' //’ vt quomodo eligendi sint Deputati ad excipiendam rationum reddi -
°nm heminarii in rasi 1?
; :-3
N. 2^74, ^
4 Cf. X '
* — /
9
45-
Curia Romana
2. An , et quomodo sit focus subrogationi Deputatura,
>rum in casu?
uvsaumm vel
tmpr
i J
ditorum in casu?
Dic, etc. Sacra , e/c. respondit ad J. Affirmative, et redditionem t'
excipiendam esse per qua tuor Deputatos , quorum duo ex Capitulo .™Wtt
ctus ab Episcopo, alter a Capitulo , et duo ex Clero , unus electus ab av ^
alter a Clero. &puctyc
■U 2. Affirmative, et subrogationem faciendam esse ab hi s n ,
est electio Deputati absentis vel impediti. ’ /**
Thesaurus Resolutionum, tom. 114, p.
4143.
S. C. C., Taurineti 7 iul. 1855.
Archiepiscopus Taunnensis lato die 30 novembris 1843 decreto ,■*
t,mc: 1 nd- S' 5,:- ’* > “P- 6. * ref. Episcopis concessa anim
I ™! V ic CrUm mterdix,t Satvrdori iaoobo Piaraa Parocho ecclesiae
B M \ . ,n coelum assumptae ct S. Petro in vinculis Palmei, eriae dicat-..
scopus ult m aeStimatIOpem ac fidem «nmino amisisset, ut Archifpi-
nwisciue in firf-v ^enSls P «syasum haberet ipsius Parochi officium magis
Ic;Z > j: im: TT'Uan et pcrnicicm ~ ^ J»*
sionis causae -ih*^ du^’ ,anC ^‘,nS>*egationem detulit querelas, ut suspen-
detecta ad m!i CrC!U’ Ut ^acta tic^ensionis copia ac poenae injustitia
redintegraretur!
Nuntius rogati smv V ^rch.!ePlscoPus ct Apostolicus in Sabaudi Regno
c fornito di nin «u . rc uepiscopus refert: « II Parroco e di buoni costurm
nguardan lo* come un insukoT 'i' ^ ' t*?**’ ma Privo di °8ni cducaziom
mostrava al Parroet, ,• V n ' a se 1 atCaccamento, che la popolazionc
Piu adattato per farlo ceslur T°C° antI,“ccdcnte> immagino, chc il mod»
qualunque domanda gfi Cambmrc ,0gni uso> °PP0IS’a
no, c tnitt imlf’1 Hir,- i ‘ arK'u‘ di funziom con danno suo pecuflifl'
quanto invece imn ' '!nu 'h te ed mc‘vilmente, Cio posto non e a dire.
Augebatur populi aveJshfn?89?* Iul la publica inalevoleflZM*
Parochi, praecinue v I r«>ptc r malos mores Sacerdotis Coad i u toris fratris
torem die 2 novembr is (^Ula ldem Parochus alium Sacerdotem Collabora*
cum poptUi admiratione SVlli man!.$ “? capil< PerCuSsit, ac postea summa
• t' ' ad novum ordinem L Jravdt* Unde ab A rchiepiscopo suspensus
gere iussus luit. « Mentre t * -°n' cntu quodam exercitia spiritualia perJ*
quitu r Arehiepbeqpus) nr * ?Ccva Proce4e» agti eaami dei fatto (pr°*/
«wdbmi le originali v® . dei Mimsterp, che comunt;
tappresentava, chc il ritorn ^Cavute da persone veramente imparzial';
' GTOprumcttere la tranuuillo V?0 ‘ L' Parroco in Pblonghera minacciava di
tut. a popolazionc, cosl spiccai un decreto.
S. C , Concitu
433
Con cui altoncanando il Teologo Piazza dalla Parrocchia sudetta, glienc inter
dissi qualunque ingerenza tanto nello spirituale, quanto nel temporale
Qua? omnia etiam Nuntius Apostolicus confirmat, atque partim ex eius-
jcm jn firmitate explicanda putat.
I ) i-lensor Parochi decretum suspensionis nullum ac iniustum renuncian-
Jum propugnat: nullum ob solcmni tatum defectum, quia censura lata est
nullo ordine iudiciali servato, non praemissis monitionibus, neque expressa
in decreto suspensionis causa; iniustum, quia deest causa gravis ciusque con-
cludens probatio. Difficilem autem, cuius insimulatur indolem, non iustam
suspensionis causam constituere , et si quid hac ratione peccasset, parcen-
dum homini erat hypocondriaco morbo iamdiu laboranti, ceu medici
testantur. Denique imperata in PP. Cappuccinorum Coenobium reclusione,
cum iam culpae, si quae fuisset, satis luisse poenam.
Archiepiscopus vero facultate a Tridentino Cone., Sess. 21 , cap. 6, de
ref. data uti se velle declaravit. In quo capite suh illitteratorum et imperi-
torum nomine venire videntur non solum qui speculativa , sed etiam, ex
paritate rationis, qui practica , ut aiunt, scientia carent, qui nimirum ob expe-
rientiae aut culturae defectum aliamve ob causam habiles non sunt rebus ea
qua par est prudentia et consilio gerendis. Quae si consistant, ubi Episcopo
certo certius ex factis constat de Parochi imperitia seu inhabilitate in rebus
gerendis, integrum ei erit eumdem a curae exercitio sive in temporalibus
sive in spi rituali bus suspendere, quin ulla opus sit iuris solemnitate, quam
I ridentinum in eodem capite 6 exigit tantum pro Parochis turpiter et scan-
dalose viventibus, ut Beneficiis priventur. Dubium est:
An decretum Cunae Archicpiscopalis sit confirmandum , vel infirmandum
ut casu?
Dic, t tc. Sacra, etc respondit : Affirmative ad primam partem , negative ad
'fi undam t ct quoad reintegrat lanenx , dilata, usque dum Orator doceat de peritia
et idoneitate administrandi Paroeciam.
rhesaurus Resolutionum, tom. 114, p. 227-238].
4144.
S. C. C., Verulana T 11 atig. 1855.
Resoluta luit haec causa die 16 iul» 1853. 1 Verum losephus novis con-
quisitis documentis restitutionem in integrum petiit, tum scilicet quod nec
Phil riUS f Alexander dici possunt legitimi descendentes ex stipite familiae
eal' C|n'ird'i'e‘ etiam quod, etsi legitimi descendentes essent, ob simonia-
1 1 1cn' uulla esset nominatio ab ipsis expleta. Sed neutrum valide pro-
« potuit. Dubimn itaque est:
Die f°CttS restlttlDoni in irtteprum in casu?
I Jl ( * ilf V1 ,
'I’l ^urra , etc. respondit : Negative et amplius.
esaurus Resolutionum, tom. 114, p. 269-276].
Cuna Romana
434
4145.
S. C. C., Acheruntina , 22 sept. 1855.
Resoluta fuit haec causa die 31 martii proxime praeteriti 1 Verum S
dos lacobutius novae audientiae beneficium impetravit uti etiam * ^
vit ipsa Curia quoad W«,« scilicet pro gravamine assignatae
Cunae defensor repetite prioribus argumentis urge t confirmationem nri
tioms. Conqueritur autem de pensione lacobittio addicta. Nullo enim i '
pensione donatum m putat Parochum . cui Paroecia minime coUata fuitt
mulum s. ordmanoms; ordinamm enim eum probat familiaris titulo uatfi
rnorni. Quare revocandum esse censet additum resolutioni modum cuoTd
pensionem, quae praeterquamquod nullo iure debeatur, in congruae caroe-
cialis depauperanonem veigcret. Procurator lacobutii libellum dilationis
circumfert. Datur itaque dubium:
An sit standum, vel recedendum a decisis in casu?
Die etc. Sacra , ete, respondit: In decisis et amplius.
[ I hesaurus Resolutionum, tom. 114, p. 328-331]
4146.
S. C. C., s. Angeli in Vado , 22 sept., t dec. 1855, 26 apr. 1856.
Vado ^artob Cathedralis Ecclesiae S. Angeli in
Per privatam Tud.crtinus* Rua assertus patronus, die 1 iulii 1840
dL Ib insomcryngrapha!n norr;mavit Sacerdotem Angelum Dominici. Eadem
grapha- auae t..,m°mmiCt11 aPUt|J^ur*;ie acta exhibita fuit nominationis syn*
praesumpto nU jUS e^caf‘ae habita est. Episcopus enim, qui antea
alteram favore S 0 *ua adnisus fuerat, ut priori nominatione revocata
A1°ysii Urbani Pleret, postea, cum in irritum
gusti edi mandavit^* e lUrepatronatus Gabeliini vel uti dubitans, dic i* an-
imus comparuit nominatui fp*?* ^ Peronatus. .Silente Gabcllinio,
bari ratus ex rnK. omini ci, qui asserti patroni ius satis compro-
quocumque danmo qmi!uxdCurbUS "“"^«ionibiis, protestatu est do
ac patrono esset obventurum s,“ , .°Ppt!S'tlo.ne ob rcmPoris s'b
natione competent np vi 1 ’ ■* td Ucta ' °h ns tura, quae ex tacta sibi nomi*
nici protestationibus V' °nil’ULS Episcopus, postahabitis Sacerdotis Domi*
Sacerdoti Alovsio Urh pr'“ fatum Ganonieatum collationis litteras dedit
itrunissus fuit. Illico S j3’1*1 -2° |liens‘s octobris in eius possessionem
gationem. * LCn °S <)miniei recursum habuit ad hanc S Congre*
Episcopus in sua |
Nominatum per ^ ^ucus*itte narrata confirmat, et suhiungfc
em syngrapham Sacerdotem Dominici * COITO®?
1 Cf. N.
■1*41.
S. C. Concilii
435
excepi cique suadere conatus sum. ut spem dimitteret obtinendi praeben
dam Canonicalem, quae sibi in litteris imperito, natalibus obscuro n
integrae probitatis et famae omnium sensu, et praesertim Capituli, non
congruebat. Quamvis pro certo haberem numquam Sacerdotem Dominici
assecuturam optatam i raebcodam, carebat enun omnibus requisitis a fun
datore praescriptis, consilio tamen evitandi lites, scripseram ad Episcopum
Tudertinum, ut dehortaretur patronum Gabeliini a praesentando Presbytero
Dominici, qui nedum mihi, sed et Capitulo eaeterisque honestioribus viris
ingratissimus foret. Respondit Episcopus, Gabcllinium iam nominasse Do-
minici commendatum ab illustribus personis et munitum ampla attestatione
sui Parochi. Frustra certiorem feci Gabcllinium de attestationum falsitate,
ipse ne a data fide deficeret, audebat praesentare ad Beneficium ecclesiasti-
cum scienter indignum. 'Fune igitur i ussi Promotorum fiscalem obsistere
illius praesentationi. Quare eo instante contra Dominici et Gabeliini editum
fuit decretum: doceat de iurc patronatus. Et quia Sacerdos Dominici afferens
tAcmpla duarum praecedentium nominationum praetendebat se immunem
sb onere probandi, quod luspatronatus competeret Gabelhnio, notificata
i1; fuit scriptura fiscalis, m qua tuse probatur, non constare de iure asserti
patroni Gabeliini. et innuitur, neque nominatum instrui debitis requisitis,
neque servatam fuisse formam praesentationis, et idcirco reficiendam esse
suam instantiam. Siluit Dominici, donec elapso quadrimestri, iterum instante
Promotore fiscali publicatae et affixae fuerunt die 10 octobris edictales litte-
rae, in quibus citabantur tum Dominici, tum patroni omnesque alii interesse
habentes ad deducenda iura contra devolutionem ob lapsum quatuor men-
sium sine legitima praesentatione. Adversus praedictas litteras conquestus
tst quidem die 12 octobris. Quia vero protestatio non innuit litem, litteras
at'0I1*s ‘Firi iussi favore optimi Presbyteri Alovsii Grbani, qui tamquam
praeditus omnibus requisitis a fundatore statutis, immissus fuit in possessio-
pein huius praebendae die 20 octobris anni 1840 ».
Promo tor fiscalis quoque urget, institutionem ad Beneficium dari ab
inann non posse, nisi constet: 1 . de iure nominantis; 2. de praesentatione
egitime facta; 3. de nominati idoneitate. Atqui haec omnia longe abesse in
ctnate. Ad 1. Patronus ni 1 aliud exhibuit, quum tres praecedentes nonfi-
iianonts. Ad z. Tacet legitima ac valida habenda foret nominatio in casu,
* tamtn nullius esse poterat efficaciae ad effectum obtinendae institutionis,
e ‘lUn ab eodem Patrono nominante vel ab altero cum speciali eius mandato
quadrimestre non fueritOrdinario. Ad 3. Sacerdotem Dominici
■ lfatI nib 'n buulatione requisitis destitutum omnino compertum fuisse,
,lCC S' in Vado natus est, nec eius parentes ibi domicilium
a- annorum spatio habebant, nec honestae erant conditionis, et quod
Episc tSt' I,CC btin's moribus ornatus dici poterat, ceu patet e.v iis, qttac
cifiru 'n sn's Atteris refert. Atqui leges fundationis religiose in Benefi-
at ^ impleri praecipit Cone. Trid., Sess. 25, cap, $,derrj.t
»touUrfiU Id nominatio ac praesentatio eius, qui iuxta fundationem non
1 1 lcabis. quin imo Patronus inhabilem praesentans, nisi intra quadri-
Ordina
mcsbe suam
variaverit nominationem, amittit pro ea vice potestatem prae
436
Curia Romana
sentandi, quae devolvitur ad Superiorem, eoquc magis quoTasT ~~~~
nus a nominatione recedere noluit eius, quem Episcopi test’ * 9 Pitro'
inhabilem, sed malum ac indignum esse novit Fv n.,;i» ts lmo*Uo nedum
«•». P^tabito Sacerdote Dominici, nom^ fc"Clu*- *
Sacerdotis vero Dominici Patrocinator primo vindicat in r
patronatus activum cx eo, quod Gabcllinius unicus erat r, ^ lni0 •*
peracta est, ab familiis vocatis per lineam femininam descendras"'^™'"
ideo exhausta laradiu masculina vocatorum linea, coaluisse cen« ,, i <|Uel1'
luspatronatus mxta legem fundationis, eo vel magis cum mim • 1
possessione nominandi versetur. Deinde perpendit nominsri ^ “?• ,UBi
intra utile tempus a nominato apud acta fuisse exhibitas- necew,
non esse praesentationis actum fieri corporaliter a patrono ’ sed ^ JT!
ab nominato fiat, qui pro consequenda institutione constitui , ' .
Ordinario. Posthabenda demum
nato Dominici defectum objiciuntur. Falsum enim est l!?
sum parite^quod* sLZiToT' ^ ^
ii , * Huoa sacerdos Uomimci nativus Ctvirnrie ^ \nfT ? * u i
ert.^SporroSSacenbP d’11' ‘n e‘Usdem tunlen Urbis territorio natui
ibique ad annum usque itoSSt Par°CC'a fueritl"n" lS°9-
que familiam annis plus aul m t*i Tt Ips° concludit eum eius-
habuisse Quoad hnnrw m &,n am Urbe S. Angeli in Vado domicilium
batorum Wrort! defuisse Sa«-d°d dominici pro-
^idit actualem Episcopum C°m?em I,abuit; ^
niarum Magistrum elegit. 'Dubium eS^ * SaCramm CaerCm0'
ei danda institutio ■ leuunti m>,^natlone Sacerdotis Angeli Dominici ita , ut sit
cerdos Aloysius Urbani inVJs ™utut'nertdus in Passione Canonica tus Sa-
Interea Sacenl^t^IW ^ resP0H(iit: Iterum proponatur.
qua quamlibet indignitatis n°Vam exaravit allcgatiom.-ni,
cum Episcopus Gabellinium nr ^ C° rCpeIIere satagit- Et quidem pnmo,
nominatione favore Dominief K* ^ PermterP°sitam personam ab edenda
bus mentionem fecit Tn c nortari curasset, nullam de eius pravis mori-
est, ut tres saltem — nn ° ^ 2 tcr*us Personae Gabellinio suadere adnisii*
ut ita integrum ipsi for cxc Uso dominici — ad Canonicatum nominaret,
tione donare: quoti aiC ( ^UC!.n rnaK's idoneum iudicasset, canonica institu-
reapse illum indignum ^vTsse^r Conscientia ne<Iuibat Episcopus,^
nominationem cx oluriu " . a. *iniUs autem motus fuit ad Dominia
nullitatis redargui neim> ^r° .aPss'morum virorum testimonio, quapropter
rain quoque obiicitur erimin^K”31?-0’ Ut‘ dc Sciertter Adigito peracta. Per-
tensum stupri crimen inst‘n ° llu lcuim c,jntra eumdem Dominici oh ptat-
nationis sententia exinde \ Lluandoquidcnt non solum nulla condem*
ipsum consopitum fuit n 'rn<> Superiorum decreto iudiciam
dam sufficeret, insons nemo ,k * ^mp*ex aC(cusatio ad bonam famam tollet»'
B _ U0 “ infatTua sese incolumem praestaret. Atcrinu-
.9. C. Concilii
437
nis edam suspicio evanescit ex testimonio Capituli Cathedralis, Praefecti
Municipii et Vicarii Generalis. Ilis alitsque perpensis, ad dubium supra
descriptu ni *
1)U I decembris 185$ San a etc. respondit: Affirmative ad primam partem
nivatis e ad secundam.
Facta vero Crbanio obloquendi venia, eius Defensor Sacerdotem Domi-
nici indignum ad Canonicatum fuisse et esse contendit, quia a divinis iam-
dudum suspensus fuit, cum vacatio Beneficii contingeret, atque per biennium
jn suspensione permansit, quin notorietatem scandali deleret. Testatur enim
Parochus: Esser cosa pubblica e notoria, qualmente egli tolle piuttosto restar
sospito per alti i duc anni dalla Messa cou pubbheo scandala, che ubbidire.
Nec tantum a divinis suspensum, sed insuper criminali inquisitioni ohno-
xium fuisse Dominici vacationis Canon icatus tempore, quia cum suis asse-
clis Episcopum ct principes Curiae ministros de atrocissimis criminibus
coram S. Inquisitione insimulavit, nullam intentionis suae partem in
processu postmodum instituto probavit. Quare non licuit eum pendente
accusatione ad Canonicatum promovere, accedente praesertim infamia,
quam patitur, qui calumniatur in iudicio: can. Infames, 17 caus. 9, quaest. 1!
\admses porro Sacerdotes de eodem Dominici testantur: dara motivo di
i undalo per cohabi talionem cum puellis coti ammirazione dei pubbheo, coi-
'iido setnpre sinistre von sui suo cos tume. Quibus positis quaeritur
.4« sit dandum, vel recedendum a decisis m casu'
Ihe 26 apnlis 1S5 6 Sacra, etc. respondit : Recidendum a decisis. 1
[Thesaurus Resolutionum, tom. 114. p. 334-345. 394-396, tom. 115
p. -44
4147.
S. C. C., Colonien.y 26 apr., 5 iul 1856.
^ acerdos 1 oannes Benedictus Pesch Arclu dioecesis Coloniensis, posi-
ia var»ls Paroeciis Vicarii et Parochi munere functus erat, dic ihapri-
obtLu bttcras ^ l,ria expeditas Paroeciam loci Hurtgen regendam
in K yXeunte ^no 1840 ac sequentibus annis plures querelae subinde
freo excitatae sunt, insimulatus praesertim, quod cauponas ad bibendum
nt|di1CntarC* obsc0ena®qua ibi cantilenas ebrius caneret, officia paroccialia
i nD Ttt' pilt ros *ndutus casula vel etiam Sanctissimun in processione cir-
, n 1 x erberitasset. inter contionandum de querelis in se latis aliisque
tXcessi . . " n s mactaret, plures tuvenes demum, quamvis 14 aut jq annum
7nunj0n nt’ et ,n tudiraentis fidei catholicae satis instructi essent, ad s. com-
ta adm*^erc contumaciter renueret sub praetextu, quod scholas non
«OlWntn 1 .miuwh ^acw.iiu^uw»
tr»minaW * ’ .a.C.es Praecipiunt ordinationes, frequentarent. Qiuunobrcm
ut asseriti ln^Ul ' ,0nCS St m< ac iterum in eumdem institutae sunt ac saepe,
rediret T^' 5‘<nun't'ae ac paternae monitiones datae, ut ad bonam frugem
311 C,T1 Eifius Arcbiepiscopus die 7 maii 1S49 causam iudicialiter
438
Curia Romana
tractandam at {criniendam Officialatui suo tradere e re duxit a-
quentis mensis iulii lato decreto Peschium monuit, ut causam^ UL 5 iriSc'
eodem Officialatu, cui commissa fuerat, ageret, simulquc ^1?!™ ^
peragendaeque disciplinaris instructae inquisitionis causa ih «
T°;dm,s * lunsfnoms sl,,Pcndlt- Expletis itaque processualibu S?
'7 novembns .S49 sentem, a ,n eum lata est. qua , .
clu.,1, deponitur; 2. ad exercendam animarum curam pr„ tempori- b i^T
declaratur; celebratio exercitiorum spiritualium ei praescrib or a t
cxerc.no Ordtms suspenditur; 5. cx cassa demeriturum cone™ Jd
sustenumo conceditur; 6. ad solvendas inquisitionis expensas damnati
Quoniam vero inten.n pluries Missam celebravit, concionem S a
confessiones excepit et s. communionem distribuit, sententia diei 2a II
bnsm irregularitatem incidisse declaratus est. Quia vero exerciti 1 sLw
SeC"S S' e,ncndavit’ Archiepiscopm die "
' ?5' 'PsuDm “demeritorum Statum deiccit. Hac perculsus sententi,
latas . mendas CSCh'US aPP®llationen> interposuit, postulans omnes in se
■ ta. sententias rcvocan ac damna emendari. Delegata rei cognitione huic
supra rei-m ^ -
sctuXm Pmotl C0me'lditU': ParOchiam in I [urt«en Beneficium non esse,
er,n et Z 1,1' SUCCUraal,s officium- a Parochus Pesch ad nutum
spensionis inchouts SCIltV'.na am°vihilis. Deinde propugnat validitatem su-
IWliio infl' ' ' ®t nondum absoluta, dic scilicet t iulii 1849
Lntiam f7 ***-»* T“d«"
ad oartierial* #k * 49* clu‘l ^*esc^,us a Paroecia Hurtgen depositus et
appellationi* f*«rf e^rcendum ad tempus declaratus est inhabilis: ius
m M{ \rdxl"\C!n U‘SCH'; denegandum contendit, quia hoc i ure suis litte-
fatalia labi “ mitcm d«d»""* ac ***
Curia d«*f,.n v.+ U deinde argumentis huius sententiae i usti tiam
in. f;crmania
malam eiusdem . r n.so*cnt' a fortiore id fieri potuit Pesch io propter
eo vel magis uimTm t ratIO,le,n ct P^pter eius amovibilitatem ad nutum,
hac ratione p rosp i °poti ^ R ' P U ' ^ t*uietI ae spirituali saluti plebis nonnisi
e.\ l-<> uunit irw* ,tL a e!lCjllUs ante omnia Paroeciae amovibilitatem excludit
Parochus appellatus n •** n,s!'hltt,s ,u,t et in omnibus Curiae actis semper
«tpote latam absque onevit SCntcntiam 5 iulii 1849 nullitatis redarguit,
caP 4, de purg cTnon.1 und ■ ■ m°n,,tlon.e inquisitione: cap. Si qua, ~.et
quoad sententiam di ' - concKht et,am irregularitatis sententia. Tandem
Privationem merervmr' ' ,10'’emhn*s lS49 defuisse ait gravem causam, qu3f
que illius probatinncnrcnn /V*caus- l6,quaest. 7, concludentem*
cantinicam stn n mi r 1 m /.emis. 2, quaest. j , cleniq
concludit, inu>rf!h ' r"111' 7 de res t it. spoliet. Ex
Sti
,rjT'<- "tnm.j-iv rvpo.ns
uti nullas, sententias suspensionis, irregul^
‘ privat,on proinde relubilitandum. &**
dubia:
proponuntur
S. C. Concitis
431
■T'
I. An sustineantur sententiae Cunae Archiepi scopatis Cobnien. in casu?
Seu potius. ^ a B.
II. An sit heus dispensationi , rehabilitationi et reintegrationi in casu?
Oie 26 aprilis 1S56 Sacca etc. respondit: Dilata ad primam post pro -
xiirunn.
Die 5 iulii 1856 Sacra , etc. respondit ad I. Affirmative .
Ad II. Consulendum SSnto pro absolutione et dispensatione ac rchabslita-
tione, peractis tamen a Sacerdote Pes e hio per octo dies spiritualibus exercitiis
in domo religiosa a Secretario designanda: quo vero ad reintegrationem provisum
111 primo , sed Pinus Archiepiscopus curet Peschium de aliqua idoneo Beneficio
provideri , non retardata interim solutione annuae praestationis 150 talerorum
tam decursae quam decurrendae .
'Thesaurus Resolutionum, tom. 115, p. 206-219, 300-3,05].
4148.
S, C. C., S. Angeli in Vado , 22 nov. 1856.
Duae difformes in hac causa resolutiones prodierunt, diebus nimirum
1 decembris 1855 et aprilis 1S56. 1 Rursus tamen Angelo Dominici redin-
tegrandi certamini copia facta est: verum ipsius 1 )efensor, quamquam mature
monitus, iura sua hucusque deducere detrectavit Qui vero Sacerdotis Urbani
partes tuetur, dirimi postulat dubium*
An sit standum in primo, re/ in secundo loco decisis in casu ?
Die, etc. Sacra , etc. respondit : In secundo loco decisis. ’
[Thesaurus Resolutionum, tom. 115^.453],
4149.
S. C. C., Calatayeronen 20 dcc. 1856.
Retulit Episcopus Calatayeronen. praxim in sua Dioecesi invaluisse, qua
Decessores sui in casu necessitatis, et ea perdurante, celebrationem pemiit-
ubant Sacrificii Missae in oratoriis domesticis; et etiam cessata causa cele-
ratiunes iti iisdem haud prohiberi vigore, ut aiebant, Pullae Cruciatae, ita
ll l,pa^nrin privata sic ad tempus erecta perpetua evadebant.
Rost declarationem s. m. Pauli V per litteras huius S. Congregationis
arjno ifii 5 3 nulla prorsus remansit dubitatio, a S. Concilio Trident. Episcopis
• unl>t«1iri fuisse facultatem concedendi licentias, ut in oratoriis privatis cele-
r'ir'tur, illasque nonnisi a Sede Apostolica concedi posse, 'Iota igitur fit
taesens quaestio, an stante hac doctrina, possit Episcopus dispensare non
r moduin habitus, sed per modum actus et ad tempus, interveniente sct-
1 Cf. \
1 Cf N
1 Cf n
414'*
4150
44°
Curia Romana
licet aliqua gravi causa. Et fatendum est, pro parte affirmativa ol-
et magni nominis Auctores, a quibus id fieri posse docetur O - P.Uresft
adverso putant penitus ademptam esse et sublatam potestatem Fn*
in hac materia a Tridenti™ Synodo, priorum retorquent areummT™"
enim ex gravissimis tantum causis celebratio in Oratoriis privatis ah F„ : 81
permitti potest, tunc talis pemissio superflua est, quia praeceptum
Sacrum sub gravi incommodo non obligat. Quando igitur eraviw.W
adsit causa, qua quis detinetur, ne in loco sacro et ab Ecclesiae lege pennk™
Missam aud.at, praecepto, diam audiendi amplius non tenetur. Dubia^T
I. An Epicopus passu i ustu intervenio,, ic causa facultatem concedere c el'
brandi in oratorus privatis in casu?
. »" CeZan!e C<tma perseveret nihilominus f. acuite , i,
vim Bullae Cruciatae m casu? jwmm in
CtC' SaCra' €tC' resP°ndit ad Negative , nisi tamen magnae et ureentes
adsint causae, et per modum actus tantum. *
Ad II. Negative.
f Thesaurus Resolutionum, tom. 115, p. 516-322].
4150.
s. C. C„ s. Angeli in Vado, 14 febr. 1857.
cen*Sn,°8I-a-mrI!CUrr't> 'latv Causa' in SUi> prima resolutio nempe dic i dc-
’6 apriiis «SJ A''8cI' Dommici data fuit, reliquae vero duae diebus
eodem nov^i rT "8 %6 cidem Aversabantur. 1 Impetrata vero ab
T ™Va aA«nt,a. causa reproponitur sub forma:
Die e, rTm' m pri"‘°' P°Um !ecum,° ct «*timo '°'° ^cisis in casu’
, The u‘, "7’ T ■eSP'”,<li' ' h 'hckh '°'° 'I
I neaaurus RcsoUmonum, tom. 1 16, p ,,4]
4151.
s- c. C., Aesina, 28 mart. 1857.
— K jr m
S. Sixto dicatr ori^ ^CSma? Dioecesis antiquissima extat Abba
porum calamitates ad^Rev V encfic,u°l «gula re, cuius bona post varias tei
Monachorum Ci<te*r-* ■ emeram Ap. devoluta, tandem anno 1S29 Ordi
bura sunt. Inter \bbat^mn* ^ Motationis supplementum a Pio VIII atti
existimans hodiernus '''i”' CX I1atura rei ac Antecessorum exemp
heminarii Dioecesin! ..iTi- iP1ScoI>us \ e sinus recenseri etiam taxam
vendum, non omisit lirr-Sl lUm et cathedraticum Episcopo Aesino perso
Ord, Cisterciensis, (ini tam^U<l <mer*s soh*tianem exposcere a Monach
quaestionem ad hanc S & 118 Persolvendis sese immunes reputante
ongregatinnem deferendam censuerunt. R°ga
'i C. Concilii
44 1
at more EmUS Episcopus ct Procurator Generalis Ordinis, suas quisque
rransmtserttnl relationes.
Emus Episcopus narrat Seminarii taxam ab Abbatia solutam fuisse usque
ad annum 1655, ut eruitur ex Dioeccsana Synodo anni 1695 . ct etiam postea
ut patet ex decreto defuncti Card, Ostifti Episcopi Aesini. Cathedrarie! vero
solutionem testatur mensae episcopalis Administer Porro taxam Seminarii
solvendam esse a Beneficiis etiam regularibus praescripsit Cone. Tml
Sess. 25, cap. iS, de re /., cui concinit Btned. XIII, const. Creditae Nobis. 1
Unicum itaque Monachis Ord. Cist. effugium remanet in concessione
bonorum huius Abbatiae ipsis facta a Pontificii Aerarii Praefecto, ex qua
putant immunes ipsos esse debere ab huiusmodi taxac solutione. Verum
demonstrandum ipsis esset, Summum Pontificem in praefata bonorum con-
cessione vel ecclesiasticam huius Beneficii delevisse conditionem, vel saltem
indulsisse, ut ipsius Beneficii bona a taxa Seminario persolvenda essent
in posterum exempta. lam vero neutrum demonstrant. Quod autem de
taxa Seminario persolvenda dictum est, idem dicendum etiam de cathe-
dratico, quod ex Concilii Romani, tit. Y11J, cap. 4 ius est inter caetera
episcopalia ita privilegiatum, ut neque ab Episcopo in totum remitti, nec a
quoquam valeat quocumque titulo vel immemorabili consuetudine prae-
scribi. . 1 e^pisigp] «PmMmISHH
Procurator vero Generalis Ord. Cist. arguit Abbatiam quidem S. Sixri
■lim fuisse Beneficium regulare , postea vero in confiscationem dominii impe-
'iali> cum eaeteris ecclesiasticis bonis pertransiit. Restituto vero Pontificio
Regimine compensationis nomine titulo oneroso ipsis collata est nulla imposita
l tque retenta aut assignata bonis ipsis natura aut titulo Beneficii , ut eruitur
(A instrumento Thesaurarii Generalis. Quoad cathedraticum veru ait, illud
«i . lonachis Cisterdensibus ratione praedictae Abbatiae solvi non debere:
ratione reit quia eius bona ipsis tradita sunt non titulo Beneficii extincti,
'u °ner°SO compensationis aliorum bonorum non beneficialium; et
etiamsi data fuissent titulo Beneficii, hoc, utpote regulare, esset exemptum
* *{j ut,on^ cathedra trici: can. Inter caitt , a, caus. 10, quaest. 3; non ratione
tcc estae, quia Cone. Rom., tit. S, cap. 4 ecclesias regularium Monasteriis
eno iure unitas a cathedratici solutione eximit; demum non ratione perso-
wrwjtf, quia regulares de iurt sunt exempti a cathedratico. Circa taxam
'■rniiuru urget, illam debere esse subsidiariam , ubi de pauperie Seminarii
"m ' 'lni Vcr° P^^rijuain quod a tot saeculis extitit Seminarium Aesi-
c 1 .s,ne extensione laxae ad Monachos, poterit existere et in posterum,
magis, quod Abbatiae bona, utpote titulo oneroso Cisterdensibus data
Ben f rC- tdxac Tro Gemmario exempta sunt ad normam cit. constitutionis
“,c!1 ■^^11- Quibus utrimque perpensis definient EE. PP. dubium:
iy Sl* l°cus solutioni taxac Seminarii et Cathedratici in casu?
rir , f.fc
The
res
Xeeatn < .
saurus Resolutionum, tom. 116, p. 161-173].
44-
Curia Romana
4152.
S. C. C., Parisien 28 niart. 1857,
Leo -Mana De (Jrolce Virville Marehin origine Avenim,™*-
I..S, pinna Caillard die 8 octobris 1852 Lutetiae Parisiorum matrimo”^"'
facem Bcdeia* r, te contraxerunt. Post sex mensium COhabitatibSS
pio vir apud civile Tribunal mre iudicioque egit pro separatione o^i
torum, habitationem, bonorumque divisionem, ac muliere in rl, .
“Sf *** ** >'aec supplicem *£££££
,b 1,bellum’ m quo Postulavit dispensationem super matrimonio ouod
ratum et nunquam consummatum asseruit, plures proferens ad dispensati
em assequendam causas, quarum praecipua est invincibilis matrimonialibus
praestandis obsequiis repugnantia mulieris. Ex SSmi mandato diei 21 nuii
an. 18, a preces ad Archtepiscopum remissae sunt, ut praevia confectione
processus super non sequuta consummatione ac legitimis dispTnS n
causis servata forma constit. Bened. XIV, Dei miseratione, * moneret mi
rem ad deducendum fora sua coram S . Congregatione
niumTs™?» r ta7°Vir Ul— ^V-stito negavit matrinu,
asserens eam * Ca,ll.ard «"tractum unquam fuisse consummatum,
praecioue intnin ,U>n,ugaIls reddmpnem obsrinate recussasse, ac ideo se
tionem 00 tuh 1 sautls «ternae ac vitandae incontinentiae causa dispensa-
suam ad^am^n QU°3d muhcrein Primum pater eius respondit, filiam
LeunJ De C I- "\n 'T Vcnturam» co qu°d nihil commune haberet cum
interposito C° .-Im e’ ^ndem cun* filia Curiam adivit. Haec iuramento
mationem confio'3'^ ^r?Ut Pater asseveraverat, matrimonii consum-
Itauue duo nlSSK’ dCC araVltqUe ideo Petitae sese obstare dispensationi.
nium esse ^Xuer"at^Te? dispcnsatio concedi Possit: matrimo-
cas intcrct-lt r i \ * e5 non consummatiimt necnon instas et canoni-
primo,» ow// com-Lc wS^!” ate!Juc"da"1 causM- Viri l)cfensor *
Pandunt documenta ,-et ,h i„ ■ °"""!,us fretorum adiunctis demonstrat,
conciliatas fui «n ... ■ ‘ . p!,l> puellae parentibus co consilio hasce nuptias
iCiar; *Tl a pcri™'" — pH-r-
cumque ab se -,-n. ! , tn,ui v oluntate viro petenti debitum denegasse
ipsa spons-u nvir r m ^ imur*os’s sacPe saepius repulisse verbis. Rem
« to? ZZ T MUac ''"ris <•*' I mali ,853 nd !,»» .
*»qun suadebat ut nrVn . , n^i chv mn pli<) a,'ca,}cfil chi' tmK
Uti mre constituerit . C I-1 msCt'rt:tUr> siite suo marito. Et cum vir
violenter fuit, <»» n* ■ c muuem domo, quam interi m incolebat, expulsu*
tli vcjrtii contigit Haec iv^' min^s. deterritus. Post quae actio ac senteiiti.*
comprobatur eti ini n,nn''’ m°ralem certitudinem gignunt, quae
-itfert Defensor d innari i-11*?* man**s «amitie. Causas vero pro dispensatione
Praecipue autem uniniunffif 41,4 U:itl,m: nobilitatis, institutionis.
. r, v .. m aVcrSl°nem et odium.
vel
sen-
■S*. C, Concilii
_ _ _ 443
Matrimonii c contra Defensor propugnat haud satis de non consumma
liene constare, cum deficiat concors coniugum confessio et quia non desui
praesumptionum argumenta, quae consummationem potius intercessisse sua
dent: litcrae amoris plenae, quas primo perdurante semestri a die initi con-
jugii in brevi sua absentia vir ad uxorem dirigebat, quae confirmant pri-
mum illud tempus in pacifica vitae consuetudine coniuges transegisse. Auget
praesumptionem septimae manus testimonium, cum omnes a viro adhibiti
testes fidem faciant, omnimodam coniuges habuisse facultatem consum -
mandi matrimonium, quod in eadem domo et adhaerentibus mansionibus
communicatione instructis ad sex menses fere continuos commorati fue-
rint. Causas vero pro dispensationi adductas matrimonii Defensor non
indicat adeo graves. Dubium est :
An sit consulendum SSrno pro dispensatione a matrimonio rato et non con-
smunato in casui1
Die, ete. Sacra, etc. respondit: Dilata; et scribatur Eiho Archiepiscopo, ut
mulieri congruum nixta prudens suum arbitrium praestituat terminum ad indu-
cendos testes pro septimae manus examine , quo termino inutiliter elapso Archiepi-
scopus ipse procedere debeat ex officio ad examen illorum , qui sive qua consan-
guinei aut anna, vel uti familiares domus mulieris ad testimonium ferendum
idonei magis comperiantur iuxta instructiones dandas a R . ?. D. Secretario
una cum Defensore matrimonii. 1
[Thesaurus Resolutionum, tom. 116, p. 139*147].
4153.
S. C, C., Anglonen 2 maii 1857.
Philippus 0’Alessandro, Praepositus Collcgiatae et paroeciatis ecclesiae
I ursii, ad quem eiusdem Paroeciae cura principaliter pertinet, paternam
i audebat domum in planitie C ivitatis extra Paroeciae limites positam, Ho-
■ nemus vero hpiscopus ab eodem exegit, ut intra Paroeciae fines domicilium
transferret, aliter enim ab illo residendae legibus haud esse satisfactum
arbitratus. _
H ^ • delata, plura sut favore protulit Praepositus: praxim a prae-
1 ecessoribus servatam a saeculo, proximitatem Paroeciae et parochia! is
‘ c esiae, fixam Oeconomi a se deputati nocturno etiam tempore residen-
1,1 In paroehialem ecclesiam, permanentem plurium Canonicorum
-rationem intra Paroeciae ambitum, qui omnes populi necessitatibus praesto
I occurrere, nullam unquam exddsse parochianorum querelam, nullum
amentari spirituale detrimentum, redituum tenuitatem, ne gravi adigeretur
? mmodo ad Conducendam domum intra Paroeciae fines, et infirmam
i nt inem, cui valde esset infensus aer superioris regionis.
uj uon'am vero S. Congregatio die 22 februarii 1851 Episcopi curae reli-
llt saltem intra annum Orator habitationem transferret intra fines Pa-
1 Cf. v
4165
Curia Romana
444
roeciae, facto verbo cum SSmo, urgentibus Episcopi iussis O
octobris 1S53 sesc in conducti tia domo intra Paroeciae fi ra °r 11 mc08c
noctu quoque residebat. Cum autem insequciti mense m dn ,7^' uW
licet diebus 111 paternam dumum iterum descendisset ut m ' 1 paucis
incommoda «c residentia perpessa repararet: eirca medi'«m Z
nimum a divinis et ab omni parochiali officio Eoiscnn,,» ; ^cntcn'
suspendit, etsi iam indurati,, nem intra l'.,r„ecia,„ ,ter„n, tmnsmUw^
Parochus suspensus in paternam domum iterum se recenir V T
" S?tCmbr'S ciusdom. novum accessit Episcopi monitoriuT
.,.i,eehat„r absque prach.vione termini ad residendam intra Paroeciae th£
stab,l,ter transferendam, additis minis de privatione fruet,3et in
“enefien eurau, n,s, pamisset. Ut suspensionis censuram ” Z
veret domum prope Parochialem ecclesiam a mense ianusrin ,*P
aere Praepositus aequisiverar. coque suum T
spensione non revocata, eumdem EpiscoDus «nmpl »«. v m. At«i-
exercitiis in domo religiosa Denn-ndic o iJ* ■ ? iterum spiritualibus
suspensionem ded^q^W^^ “* *“* «? “TOea*“™
nec Si t rCS,dentiam * servaret, ut nee die
suan, rehabilitatio^em postuTa^ TT r""0 *** ?. ',0C S' 0rdi"c
morali, cr sed materialiter continuae, iSST* ”
Interrogatus Episcopus hucusoue Lmh, ? f 'P P .
cando residendam in Paroecia Z , * fact' sencm confirmat, cxpli-
dormiat, integrum vero Zn in “T*"’ ut 'P™ prope Parocciatan
sticis impendat. Et subdir . . ProPn-1 domo extra Paroeciam curis dome-
dclla Congrex i onr* q ^ 'endosi ri cernito ostinatamente un fondo
lo d,ehiand“^rfe *"* * *■ V™ de' Mi.
«2!" !? ?“■■?» d«U. Messa . *
Paroeciae domicilio in '\ Plscopi mandatis paruisse translato intra fines
'trt' acquisita. >ledicii^f^fl«*i°WMn ac deinceps in alia proprio
causa cessare debuisset r j* ' °m Cum s'r suspensionis censura, cessati
esse nec i ustis. \TuIla enim EPiscoP° positas nec legitimas
domum inhabitet in Paroecia,* ,™i causa> cur Parocho urbano, qui
egredi, illuc facile ri \ (TU \ 11 ®1*a®cl» interdicatur e Parochiae finibus
ha gerendi negocia intri 0, ,lt Vc.,.rtcrta^onis gratia vel domestica auteivi-
ntuneri non alligetur O. lpS.‘lni ‘v’tatem diversetur, ubi actu parochiali
nnn deberi e\ violata r„0: ^ furTimarn 400 ducatorum animadvertit, cam
excusabatur bona fide nn<tt .. C'E't' quia ante motam contra eum litcrn
tiam; fundum vero ecclesia» terapus habuit S. huius Ordinis licen-
fundum autem Congrega ri,»;!' ,lcatum fuisse, tamquam maiori oblatori,
jssionuni a se itidem rite fuisse conductum
Certe ambigi nequit, quod ,
“neu ratos, residentiam «cmr , '°r cec eSiae parochialis, licet habeat a hc
tenetur ad formam Cone. Trid., Sess. 23,
>
S . C. Concilii
4+5
cap. 1. ref ’ ct ^ • 'n Nucerina Paganorum, 19 maii 1708 1 et quidem
inhabitando domum prope ecclesiam, vel saltem intra fines Paroeciae sitam
modo quo describitur in FtdgituUen., 10 maii 168:7. * An vero oh violatam
residendae legem ad restitutionem fructuum teneatur definitum
Rmntiaten., a. 1577; ! ratione vero conducti fundi ecclesiae locus esse pote
nt compensationi, ex quo nimirum hodie pluris idem fundus locatur Pro-
ponuntur igitur dubia:
I. An residentia ita sit servanda a Praeposito , ut non liceat eidem Paroeciae
fines egredi absque licentia Episcopi in cusu?
II. An, et quomodo sit locus eiusdem Praepositi reflabili lationi et solutioni
summae ah Episcopo iniuuetae in casu?
Die, ete . Sacra, ete, respondit ad [ , Negative, et serventur sanctiones canant -
aie super residentia Parochorum .
Ad H. Negative ad primam partem, affirmative in omnibus ad secmdam.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 116, p. 229-241].
4154.
S. C. C., Lauden 2 maii 1857.
intra fines Paroeciae SSmi Salvatoris Civitatis Laudensis erectum iam
j}n<k fuit ab anno H57 Hospitale maius S. Spiritus cum sacello ab Episcopo
,1 avicinio praevia suppressione aliorum Hospitalium bonorumque incor-
poratione. Illius Cape Mano pro tempore a Paulo II, et Sixto IV. anno 1479
commissa fuit omnium infirmorum cura: «qui omnium et singulorum ut n us-
que sexus infirmorum ad ipsum Hospitale pro tempore confluentium vel
in eo deservientium confessiones audire, nec non ipsis, quoties opus fuerit .
<■ cc osi. isti ea Sacramenta ministrare, ac in eodem Hospitali pro tempore
(■tuentium corpora in capella praedicta ecclesiasticae sepulturae tradere
1 cre et licite valeat, iure tamen Parochialis ecclesiae et cuiuslibet alterius
in omnibus semper salvo ». Exortis vero inter Capellanum ac Deputatos
^ospita is et Praepositum SSihi Salvatoris controversiis, partes anno 1677
P^pnum Episcopum compromissarium elegerunt, qui arbitramentalem
t sententiam, quod « respectu Sacramentorum paschalium, matrimonio-
Pn ,sef>u turac CX5rt* dictum Hospitale salvum ct reservatum sit ius
vi » .rs,*u’ ‘u eo 111 dictus Praepositus valeat impertiri ministris et deser-
ecZ' U S^'UibUS 'n eot*em ^ I ospi tali Sacramenta paschalia in propria
(Ivsi-n' n' ^abat°ris, ad quam proinde teneantur praefati ministri et
'inculo ^ ,tcrnPure Escharis accedere; necnon iungere, ser%'atis servandis
rmrt / na^rim<),hali expositos et alias personas degentes in Hospitali tem-
qjj . Tll,m ni)ptus, prout etiam elevare cadavera personarum et associare,
1 icto Hospitali moriuntur, et deinde extra Hospitale ad alias eccle-
Curia Romana
446
s.is sepulturae causa deferuntur. Quo vero ad alias functione t.
liceat Capellam» Hospitalis exercere, videlicet: respectu
induitis apdstollciS Ven. Hospitali concessis, iure proprio- respeau^r"1
iure permissivo Parochi, continuando tamen solutionem annui canon ru'"1
rum quinque praestari soliti per Hospitalis Praepositos et hoc i*
gnitione hiris parochialis «. Post haec tamen pluries exarserunt
Oipcihmi.s inter et Praepositos SSmi Salvatoris. Quare Praepolitn, «“
S.ilv.,i„ns anno 1S55 supplicem Sacratissimo Principi pon.ri lil„.li„„ •
qun lamentatur, ah Hospitali sc fuisse omni iure spoliatum ,IR
C ausa vero ad hunc 8. Ordinem delata auditus fuit Episcoous nni ,,r
m Ecclesia Hospitali Parochum nullum ius habere, quia censet eam
uin.s patronatus Hospitahs ex fundatione, aedificatione, ac dotatum,- -,h t,
facta, quod sufficere autumat ad excludendam Parochi Jurisdictionem. W
apellanos a Parocho ulla m re pendere existimat. Hospitalis Capel larus ah
omni imputatione se defendit fretus honorifico Episcopi testimonio Dete-
™ COnSi° c^ndit facultatem Sacramenta administrandi a Sixto IV
tributam Capel lanis cohiberi tantum ad aegrotos ac deservientes, vulgo
mfermien, non item ad quascumque personas in Nosocomio comprehensi
C intelligcnda veniunt ex Precibus « nepumt p-
mefar Zli>PL'n ent' “ vd "“«*»• <luod ***> *****&
pradata Bulla adhibita hunc sensum praeseferat.
lem iimC^h'0 * niCp0siti Salvatoris Defensor adstruit eidem paroeeia-
ton^"f °nem PnVatlVC competerc in Hospitali tum quoad Sacramen-
cumi.briv an0nem'.S1 Ca excipias’ <luae ex Rullis Pauli II etSixtilV
stmvV.W CUf1 Pracp°1slto Capcllanus, tamquam eius Coadiutor admini-
ciam fuit- ♦ ** capientibus, Hospitale enim numquain in Paroe-
Parochi c*?’ tm° ^ ^unc^at*on*s limine reservata in illud fuerunt
perneram ™ Sal*at0ris lura °™ia, plenissima videlicet iurisdictio. Porro
Sicrimentnr,eri ap* anws senaper fuisse in pacifica possessione quoad
sonare S,Trm ad™n*trationcm relate ad quascumque per-
densis Curia P1 *- C^entes’ narn contrarium eruitur ex sententiis l.aii-
i PraeCipUe anni 1677. Uubia sunt:
i urium hnmrhi r * ^ ^ 1 af ^ * aeP°^tum SSmi Salvatoris exercitium omnium
asque deservienti™ ] Hospitali degentes, exceptis infirmis
Kraudi Sanante ^raep)ilff; [ompetat cumulat it e cum Capellam ius adntini-
te mj'rmh « Aientibus in casu?
Die 2 maii a(fai *tc. respondit; Iterum proponatur.
Capellam tributam Sulla' .VaV/I^'- *** *’ Af*rmathe\ *'XC€
* ■ / /T tunn 147O et m sententia arh
Capellam tributis in Bu ' V r ** 7* *«*?* ,unm:
Episcopi anni i6i~ • / li anni J4J<) et m sententia arfntramentah
y y *
I jp * * *
I Thesav^f^oTuriCum^mnr nHT''" "«
1 * P- 173*100, r 9<>.J *
S. C. Concilii
4+7
4155.
>C~
onus
ara m
S. C. C., Nepesina , 2 maii 1857.
In parochia! i ecclesia S. loannis Bapt. terrae Morlupo Nepesinae Di-
cesis, capellania existit ad Confraternitatem SSmi Rosarii pertinens iamdiu
tbi instituta cum variis oneribus Capel lanum gravantibus, inter quae
etiam habetur canendi in capella et altari proprio ibi sito unam
festo SSmi Rosarii ac quat uor anniversaria primis diebus non impediris post
festa Purificationis, Annuntiationis, Assumptionis et Nativitatis B. M Y
Harum Missarum cantus hodie causa controversiae est. Sacerdos enim Caro-
lus Venturi iii actualis Rector capel! an iae ius esse sibi cas canendi contendit
quia et hoc onus fuit capellaniae Rectoribus impositum, ut» alia omnia'
quibus iam ipse sine ulla contradictione satisfecit. Nicolaus vero Archipres-
bytdr Petrucci actualis Parochus dictae terrae Morlupo, ius idem sibi vin-
dicat, quia putat Rectores Con fraternitatum in parochialis ecclesiae functio-
nibus sive parochialibus, sive non parochialibus haud se immiscere posse.
Quare idem Rector capellaniae supplici oblato libello omnem hac de rv
controversiam sapientissimo EE. VV. iudicio definiri postulat.
Pro Episcopo interrogato Vicarius Generalis respondit, ac deperdito
fundationis instrumento, ex actis s. visitationis ostendit, e.vistere praedictam
capel laniam et Capellano onus etiam inhaerere canendi memoratas Missas.
Archiprcsbyter autem allegat consuetudinem, quam inductam putat ex eo,
qui>d ab anno 1710 ad annum 173$, quo tempore Archi presbyteri capella-
niam possederunt, Archipresbyter pro tempore Missas fere semper cecinit,
uti et anniversaria.
Ad omnes huiusmodi controversias dirimendas ex S. R. C. decr. a. 1703 1
fup ex prae oculis habenda esi functionum divisio: aliae enim sunt mere
Parochi ales, et ad Parochos privative spectare dicuntur; aliae munera eccle-
siastica appellantur, quae etsi de iuribus mere parochialibus non sint, atta-
men ad Parochos spectant, quia ipsis maxime conveniunt; aliae ecclesiasticae
tantum, quae non modo a Parochis, sed et ab aliis Sacerdotibus exerceri
possunt. Iam vero celebrationem tiusmodi Missarum, de quibus in casu,
M K P /l * *1 . F 1
■ -.ue mnhus parochialibus non esse resolvit. Eiusdem vero sententiae
111 < Ium haec S. C, in Thelesina , 9 februarii 1732, J in Hortati a, 5 iulii 1738, 1
,n. ,n,la,,ai 2. decembris 1747. 4 Quaeritur:
• ' aa quem spectat celebratio praedictarum Missarum et antutersarto-
>u»! m casuf 1
scopi ' tC ^tUra' cf< ■ respondit - Spectare ad Capellamtm tuxta cotum Epi-
f Liber
200 Decretorum, p. ii;i].
Cf v
a Ct v
^ 3182
3 Cf v
jf' N* J4K7.
c «*urus Reiolut ionum, tom. 16, p. 45, 82.
t '
Caria Romana
44S
4156.
S. C. C., Limburgen 27 iun. 1857.
Episcopus Limburgen, die 18 decembris 1851 ope Decani ruralis d
tum Nicolao Saver Parocho loci Hoehr notificari mandavit, quo eius hT'
Paroecia amotio et in aliam translatio decernebatur propter tantam fcp ™
chia adversus eum aversionem, ut iam non amplius expectandum sit flE
cum fructu ibidem operari posse, sed potius plebis depravatio imo non!T
mmis a hde apostasia timenda sit. Ceterum, ait Episcopi decretum, cum 17
m poenam tramlocandus sit , dummodo monitioni Nostrae , uti decet attenl /
mpphcis de se translocando ad Nos dirigendi libelli omnem quam possumus m
nem libentissime habebimus. Cum vero Saver pluribus praeterlapsis mensib*
nec contra decretum protestationem aut recursum interposuisset, nec m-
mutare Paroeciam in ammum sibi induceret: permutationem ex officio decer.
st^iTouoH81111 E] ■' l9Q7US' ^ Par°edam Neudor^nsem ei conferenda
statuit, quod ipsi significatum est decreto diei 23 iulii 1852, Vrerum Saver
si hiC vUio* vert1SCTUm datIS,die 4 au"i:stl contra decretum protestatus, haud
ut * Um m^bat’ 51 Causam ad le*alcm Processum adduceret,
Kniscom l £* 7™' * IoC° Hoehr palam inquirerentur. Tunc
ineurrMi i-i ^/7^' 10 ‘Ul^ustI su^ Poena suspensionis ab officio ipso facio
donem ****** C™ ;lv't> ut intra terminum octo dierum aut institu-
lPf !l 31 1 aroeciam in Ncudorf rogaret, aut aliam, quanuml-
t quae et m praesentia conferri posset, peteret, aut denique Paroeciam .n
d^rL?7C reS,?naret Scd hoc termino inutiliter elapso die 21 augusti alio
terminn# av^r suspensus declaratus est, eique novus praefixus octo dierum
ooena lUSS1S. satiS^accret, indicta, si renueret, privationis Beneficii
sconm H^Tn quin pa?r.et* provocavit ad Ducale Gubernium. Hinc Epi*
advertit at-n 7 1 fcPtem^ris 1S52 privationis Beneficii poena ineumanim-
Hoehr r Slente. ®aver> : ' ' decem dies Beneficium Parochiale in
Tindf-m Q C<" ara' d ‘diumque Sacerdotem ad illud canonice instituit,
contra eum Uto Curb^l*! llbdI° huic a- Congregationi oblato singula
Eoisconne r»r, ■ c c. creta nul!u ac irrita declarari postulavit. Rogatus
facultate Or linT .0rmatlune,.PraenaiTatam facti seriem confirmat. Porto in
innocentem, cogerent tametsi irreprehensibilem ac
Beneficio in • ’ ■ tcclcsue regimine se abdicet alioque congnt"
et spirituali , 'F S Vlccm COminutato contentus sit, si aliter bono pacu
per mu t, et ea d Mi ' j ^encu 0 con®uli nequeat: cap. 5» de rei
Paroeciam in Hoph* ^ ^ renuttc* Renuente autem Parocho ^ponlt
merito Dtrmiitih' ** rcsl£narc* aliamque sibi conferendam exposcere, iuK
“ "ffici0 fuisse insuper contendit; oh
,ata™ in cum fuisse metiTr ^*Statea. niL‘rito privationis Beneficii p***®
M scimus ex cap t8, de resti/ . spoliat., et ex Tnd>»
autem Saver ex perpetuitate Benefica
possessione exturbari nefas tuissc»
bess. 22
Parocciali
*-ap, t, de ref P
arguit, curr
rocurator
ClUSt it*
5. C. Concilii
+49
antea de eiusdem constitisset consensu, vel nisi patrata crimina , vel publica
ce usa' evidens scilicet ac urgens Ecclesiae necessitas vel utilitas remotionem
suasissent. Verum neque ipsius consensus adfuit, neque crimina, quod
cactenint et ipse Episcopus concedit; superest igitur publicae causae momen -
mm pupuli aversio, depravatio, timor apostasiae. \st. si paucos excipias
omnium potius impensum erga illum studium et egregia voluntas perpetuo
sese prodidit, qui obiectam depravationem ac timorem apostasiae indignati
penitus explodunt ac diluunt. Porro etiamsi praedicta subsisterent, amotionis
decretum suis non consisteret viribus, quia latum non servato iudiciali ordine
quem exigit S. t \ in .S', Severim, 4 aprilis 1778. ! Poenalia vero decreta,
cum a decreto remotionis ortum habuerint, hoc everso et illa insimul con-
cidere nccesse est. Dubia sunt:
I. An sustineatur d tum amotioni s latum a Curia Episcopali Limburgensi
dit' iS decembris 1851?
II. An sint infirmandae poenae canonicae inflictae in casu?
Die , etc. Sacra, etc. respondit: Iterum proponatw . -
[Thesaurus Resolutionum, tom. 116, p. 320-329].
4157,
S. C. C„ Civitatis Castelli , 18 iui, 1857.
luter pias Sodalitates in Civitate existentes illa recensetur sub titulo
L' \irgini$ Gratiarum in ecclesia Servorum B. M. \ erecto, quae a
1 * ■ *'
quavis Lpiscopi iunsdictione reputatur immunis. Administratio redituum
eleemosynarum Episcopo non exhibetur, nec sinui! cum Re visoribus, ut
'itiones perpendat, ullo modo vocatur contra ea, quae cap 8 ct 9, Pes*;. 22,
Cone. | rid., de ref. decernuntur. Requisito tam Conventus, quam Sodalita-
tis Priore de privilegiis st quae forent edendis, quoruin virtute Fraternitas
tanta exemptione gauderet, invocata fuit consuetudo. Postulat igitur Episco-
P *\ ut certa hac dc re sibi norma tradatur.
Momenta rationum praecipua, quibus nititur Sodalitas ad exemptionem
probandam, haec sunt: praeprimis consuetudo trium sacculorum et amplius,
nimirum ab anno 1514 usque in praeiens perpetuo vigens ac numquam
intercepta, cum constet vel a suae fundationis initio Sodalitatem non qui-
em Episcopo, scd Generali Moderatori Ord. Servorum fuisse subiectau
■ ,;l diuturna observantia privilegii apostolid praesumptionem secumfert;
luanivi-, autem incenso tabulario tale privilegium exhiberi nequeat, illud
^ 1 u*^cra exiitisse ex rescripto S. C. Ep. et Reg. memoriae proditum
. Lllnt ^°nfratrcs, Quodsi Episcopi aliquando in Sodalitii negotiis aliquam
uerint partem, id contigit non ex ordinaria eorum facultate, sed ex
s ,Yta a^ C. Ep. et Reg., vel cx libero Sodalium placito. Addunt,
a il1lll!l unum idemque cum l^cligiosis corpus censeri, unde Sodales in
1 Cf
J t r
v*t. Vi
V
\
1S04
41 5S
450
Curia Romana
processione SSmi Corporis Domini non inter alia* t:* . . *
inter Ordines Religiosos illum Servorum B M V * a CS 'ncedunt-s«i
immediate praeeundo. * *’ ^Uem pertinent,
E contra Promotor fiscalis contendit EpiscoDo vdt „
Sedis Delegato, integrum ius inesse visitandi Sodalitium
singulis annis (una saltem cum Revisoribus deputatis) redditioni ^
administrat, oms eiusdem. Ad utriusque assumpti probationemTffe ' P™
cilli I ndcntim sanctionem in cap. 8 et n, Sess 22 de r,< ).\ F ton'
nec consuetudinem etiam immemorabilem, nec
tamquam Apostolieae Sedis Delegati, visitatione ac iurf eXendf rv
eximere Sodalitia, nisi privilegium concessum fuerit post Tridentin'
cationem et cum expressa derogatione relatae sanctioni ehCdem r P'
huiusmodi autem privilegium non praesumi - i . . Concilii:
delegatae Episcopii5 sed P^bandum^m^ino esse^ Ccterun^ i^ V Ur^s^'c,t*0™s
haud denegari posse videtur Episcopi ordinaria ouomie
Sodalitio BAae Virginis Gratiarum ex cap. 7 ori "u a'° ^
ptioneac privilegio evidenter enn^f ira i u- rrfw'* msi dc e»m-
scopi jurisdictio ex cap. 7, de privi i et “„lge^m.pr“!valef °rdmana Epi-
23 iunii 1629.1 Neque Sodalitii cum Rei,- ?•' Nucm'w
constituere censendum esi eum s i r e! Blosli unum idemque corpus
Regularium Institutorum propria sui ?'' dCSmt '•'Xtrcma' *"
Regulari exemptionem ab I W , ’P “ “tem a«Sre«ati° Ordini
Clemens VIII m 1. 0^5 0?”."“ tribuit' ceu declarant
mere dubium: Uuaecu»W‘e. 2 Quibus expensis erit EE. PP. diri*
tuan Beatissimae l^riniTcr *fU/0/,us dc hono iure Episcopi visitandi Sodali-
eiusdem Officialibus in cas'? * taruiu> ac ex*g™di admimst rationis rationes ab
in omnibus ad secundam rSp°'"1‘ ^eKaUve a<> primam partem, affirmatitt
[Thesaurus Resolutionum, tom. „6. p. 398-405).
4158.
s- C. C, Limburgen., 19 dec. 1857.
Descripta fuit facti en. * . .
27 mnii praeteriti* 3 veri tm^leS "UIUs causae in folio Congrcgationii
Episcopus in nov.1 relation llU<~ resPonsum iterum proponatur. Jn
ur«et> seetiam citra p*m,,!»* ar6Umentk rN auctoritate Doctorum desui
a Paroecia amovere notui - * Cp ^am ex causa publica eundem etiam in'
contendit, imperatam rJTl . chi vero Saver Defensor falso insi:
blicum et nnn poenae ration Prov*s*°,n<: dumtaxat ob bnnm
cm abere: siquidem compertum est "
* N. 2511.
1 cr. x. ,9:t
* Cf- N- 415^.
S. C. Concilii
\cudorlcnsem uu icuuuuui leumiatern et asperius plebis h
paroecia Hoehr comparari nullo pacto posse. Quibus perpensis*
pie, etc. Sacra , etc. respondit ad l. Affirmative.
.U U. Scribatur Episcopo ut Sacerdotem Sat er a censuris absolvat ac
rrhabilitct, atmque provideat dc alia Paroecia seu Beneficio reditus aequis a-
lentis.
f *
Thesaurus Resolutionum, tom. i \h, p. 972-^81;
4159.
S. C. C., Nullius Messanen., 19 dec. 1857.
In Dioecesi Nullius Archimandritali Messancnsi occasione funeris cuius-
dam adolescentis, cui in Regularium ecclesia parentes sepulturam decreve-
rant, accidit, ut dum cadaver efferendum erat, perturbatorum opera Clcn
qui ad associationem convenerat, ad ecclesiam saecularem domui proximam
perrexit. Consanguinei vero re cognita feretrum circumsteterunt prohibue-
runtque, ne inde cadaver tolleretur in aliud inferendum sepulchrum, ac ipsi
destinaverant. I unc de consilio Praesidis ecclesiae regularis tumulantis
judicem adiverunt illius viciniae, ut res de bono et aequo componeretur.
Qui cum reposuisset, ut Regulares, vocato aliquo Capellano, cadaver ad
propnam ecclesiam deferrent, idem Praeses hora 2 p. m. cum alio Regulari
sacerdote et duobus testibus Parochum convenit eum rogans et monens
persschedulam a se et a testibus subscriptam, ut hora 3 p. m. per se vel per
Mtum apellanum cadaveris associationi usque ad ecclesiam sui Coenobii
tumu an tem praesto esset. Parochus, cum se promississet adfu turum, prae-
iicta lora^et per duos alios horae quadrantes non comparuit. Tunc vero
^ocmnu 1 raescs benedicto per suum I 'resby terum cadavere, illud elevavit,
tiiqui consueto ad propriam ecclesiam detulit, atque absoluto funere, ibi
stpu tur.ie mandavit. Uniusmodi eventus quaestiones et clamores ex utraque
irr^i eXCl^'*'^ 1 arochus sua iura violata esse aiebat; Regulares censuris
v t itum (. lerum saecularem contendebant. Adeoque plura dubia desuper
ll^*tll^ar^s concinnavit, quibus cum allata facti serie Sacro huic
Uni 31 'P811 exhibitis, eorum solutionem postulat. Quae tamen dubia ad
ciora rnxta suetum stylum reducta sunt.
farochiCltUm *** ***** cst’ 11 legitima probetur electio sepulturae, non licere
siamdef ^ COn,m nitoribus defuncti cadaver ad parochialem cccle-
ce » . rrt 01 exequias ibidem peragere, sed recta via deferri debere ad
bris fi'0' 111 ^lcr^ electa sepultura, uti decrevit S. R. C. die 19 decem*
cadaver 1 l l ^ ^‘u c *n Volaterrana, 16 martii 1726. 2 Hinc est, quod si
ril,n 31 ,*• Mnam in loco electae sepulturae fuerit asportatum vel tumula-
h ‘menti! tlcsi^natac seu Regularibus debeat cum oblationibus et emo-
s cumino restitui. Poena vero, qua Parochus mulctatur, si violenter
452
Curia Romana
rapiat vel spoliet funus, alia non est, quarti amittendi ius ad au
nicam, cum obligatione restituendi cum corpore, quidquid *Ln I* J*?°‘
menti, uti plures docent S. C. resolutiones. Ad Parochum v P * ? !u*
spectat ingredi defuncti domum, eius cadaver benedicere eleva»
nas et psalmos intonare: et si ad ecclesiam tumulantem a ’ parochi
sam, praesertim Regularium, sit funus ducendum, eius est usnu •
..-desue praedictae cadaver associare et omnimodam iurisdietione^r
; !’r,V;lt'VC us3,,c ad vale ad formam Rituafo £
ReBulard-us non hcet accedere ad domum defuncti, indeque cadaver educ «
u tutius efferre, quot.es de electa sepultura in eorum ecclesiis agatur ahson,
praesentu aut saltem consensu Parochi, ceu resolvit haec S C Sa£
?4 mji. 1734. ■ Non tamen exinde licet Parocho, ultra temni,, A
.mpedire vel differre funus ducendum, seu cadaveris associatio,, I»
definm, Sacer h,c Ordo in Novarim.. 15 martii 1704, r et S R C in Sm
f u’n ' ** mn". '«7J. 3 Neque aliter indicavit S. C. F.p. et Ree in ci '
Uex“d- vn- 4* a,L i:,.
parJiL, *nF***tt‘m *****
poma plectendi sint in eai ' «ckaarwn, seu potius alie
m A4n' qmmoioJ‘Taeses Regularium iura parochialia violaverit in ,aiu>
?"T TT“r **■ mn «****•«>/<• /w» w
IV. An r ' ■ Ueat RAgularibus levare cadaver et elucere funus in casti
praefinitio /« casu? SI N intimatio funeris (furendi et horae
affirmative tui 11^ ^ respondi! adi. \egative in omnibus ad primam partem.
Piendi ex funere * amtsslo,u cuiuscumque funi percepti rei poti-
Ad II. Negative in \omnibus.
Zi jJ ¥ ¥ F jj /p #
•pmd lmrae IpaiinmZn dZa, ^ ** '*"** **
rn 11 * Afirmati™ favore Parochi ' I
lesaurus Resolutionum, tom. n6, p. 602-611!
4160.
s. C. c, Rossanen.y 30 ian. 1858.
Rossani ^eois^^ Capituli Metropolitanae Ecclesiae Civitatis
VU!n convocandi CapitulT v^-rV ,ni num- 92* cap* * 9, ubi ius exclusi-
ad alias Dignitates nr vt. " "diacono tribuitur, coque impedito idem
proxumorea gradati* devotri statuitur. Cum enim in at.
S* N-
3 Cf- N- 30.5-
J N. 5(405.
' I,uH- Uom., tom
* ' - !>. 7'
153
14 /*' /t < f>
u. i mctin
numero dc petentia pro convocatione Archiepiscopi licentia nihil habeatur,
ipse eum per haec verba reformavit: « Capitulum ubi congregari continget
qui dignior fuerit ex eo, dc Archiepiscopi vel illius Vicarii Generalis Urentia
per schedulam ad triduum ad valvas sacristiac affixam, in qua quae tractanda
sunt, praenotentur, convocabit, pulsata de sero antecedenti campana, etc.
Quamobrem ad S. hanc Congregationem confugere e re duxit A rch i diaco-
nus Vincendus Lefossc nomine etiam Decani, expostulans, ut ius, quod
jpse uti prima Dignitas habet convocandi Capitulum, libere, et non impe-
trata venia Ordinarii exercere sibi ad normam iuris et consuetudinis Metro-
politanae Ecclesiae liceat.
Rogatus Archicpi scopus pro informatione dc praecedenti consuetudine
ac pro voto, provocat ad Synodum Dioeccsanam anni 1 594, ubi sub tit.
J)i (..api iulo s hiip. 1 1 v statuitur . Capi t ul n m ub, , 'Oftgr^gOtrt cinitingct, qui dignior
fuerit ex eo, de Nostra vel Vicarii generalis licentia , convocabit , subscripta
prius a Nobis vel a I icar io Nostro schedula, in qua ea quot tractanda sunt in
Capitulo, praenotentur, pulsata prius de sero campana, ite., quam consuetu-
dinem confirmat scripto testimonio Capituli, necnon plurium antiquiorum
Canonicorum. tS
E contra Archidiaconus urget, integrum esse Capitulo sese convocandi,
quin ulla opus sit Ordinarii licentia, praesertim cum de rebus agatur, quae
Capituli ipsius interesse respiciunt, iuxta ea, quae docet Fcrraris, V. Capitu-
lum, art. 1. Hinc non obstare subsumit praescriptum Svnodi 1594, Nam
praeterquamquod haec Synodi dispositio, utpote Capituli iuribus adversans
numquam recepta usu iuit. accedit, ex contraria consuetudine hanc antiqua-
tam et abrogatam fuisse legem, ubi aliquando suis viribus constitisset, prae-
>trum quia eiusmodi consuetudo iuris communis dispositioni consentanea
cst ■_ -'ec meliori consilio captari praesidium ab approbatione et subscriptione
in.nons partis Canonicorum statutariac huiusmodi dispositioni apposita,
nam subscriptores antea coliegialiter congregati primaev am Statutorum colle-
ctionem probaverunt. Praeterea nec Capitulo nec Ordinario expoliare licet
Hcncficiatum iuribus, queis I ruitur ex lege et consuetudine, et quorum in
quasi-possessione ac exercitio versatur.
t mn pertineat avi primam Dignitatem ius convocandi Capitulum ex
cap. Cum inter, de i/cct., haec proinde facultas de iure illi competens debet
Ubera, absoluta et independens ab alterius cuiuscumque Superioris
dentia, ita ut neque Episcopus praetendere tle iure valeat, non posse Capi-
tulum congregari sine cius licentia, ut eruitur ex Cone. Trid., Sess. 25,
6. dc ref., praecipue ubi adest consuetudo sine Episcopi licentia Capitu-
aim congregari, ceu resolvit S. C. Ep. et Rcg. in Neritonen., 20 augusti 1601 .*
U1^us "ttinque perpensis definient EE. PP. dubium:
‘ 11 Archidiaconus Cathedra/is Ecclesiae , ad quem spectat convocare (,upi-
U lnn t< neatur petere licentiam ab Archiepisceipa vel eius I learto Gener ah pia
"i<nandis Capitularibus in casu?
!> ' ' • f ■ Sacra , etc, respondit: Negative , certiorato tavun Archnptstapo
Cf \
I hos
t
454
C ttiia Romana
qualibet capitulari convocatione, et salvis iwibus Archivi
s aerarum canonum , ’P*Scopi ad forni(i,t!
[Thesaurus Resolutionum, tom. 117, p. 30-35J
4161.
S. C. C., Fulginaien 27 mart. 1858.
Vira functo Praesule Nicolao Rossi Episcopo Tuderrin» ■
sacra utensilia palla seu casula sacerdotalis textili opere e\ at.r"^ *,U8dem
distincta inventa est. Hanc porro ne sibi addbw m a - "gentoque
Canonici, obstitit Capita.u^thX^^^^ *4*
casu'™ ad suam spectare Ecclesiam ,1 ex quo defunctus 1W ;s l,raed'ctam
m eadem Canonicus Disnitarius fuerat aesui, qui olini
Cathedralem eveheretur. proor,0 Jhi Zr ante<*uam ad Tudertina™
eidem Ecclesiae reliquerat Quaestio hin • ComP‘lraverat' ac legati nomine
Capitula S. huic CoTeZ« - i ; ’ l “ m*r ««"«««« Cathedtdfe
favent. 'otum ruSa,‘ Ecclesiae quisque suae partiL
«fe 7~ni. paramenro-
Pii V. R„ J„, jgfe Pcr ul"™"' voluntatem lux, a const. I
Innocentii XII, imn? C.?nl'r,nata *!<# constitutiones, m.
elicis literis diei . iZ 2 -n s ac nuper a SSmo D. X. entv-
quoque res extendi „„,c+p • . ‘ "t [ dt'ncgant tamen spolium ad ili»
hae in memora* SsIHLST?1" Patnm<‘nia!‘ a«re comparaverint, quia
sumit excipiuntur. Quamobrem sub-
Ditari nequeat: nimirum . * C ° fro anda supersunt, ut dc bono suo iure du*
luisse bonis ad Tuderrina^r' Lr.Sm^ pallam ab Episcopo Rossi comparatam
Ecclesiae Cathedrali F.,i 3°- i;cc,esiim' non pertinentibus et ab eo legaram
sterii SS. Trinitatis ei.Jw V* ■n.niu.m Pro^nt testimonio Abbatissae Mona-
fuit et Canonici Betori ■ i vitatis, cui illud opus commissum a Praesui
tiiun et in memorata Civ v? ^atriniun^!‘'l:m bonorum ad eundem pertinen*
Episcopus Rossi praedictam*^ n 'L'nti^m “^inistrationem gessit. Quod vero
tesumunio Custodis Conv Ecclesiae Fulginatcnsi legaverit, proba1
a confessionibus erat Eois j.*4 i Cappuccinorum Tudertinae Civitatis, qui
cuu unius testis dechr-iV'^' ‘tro probandam voluntatem ad pia*
testam. Cui testimonio nh I!* ^ ex caP* delatum et cap. f ndicnnti , de
dispositionem confirmant r‘\'iCCl(,Linr adiuncta, quae piam Hanc Praesulis
tensi Capitulo, grati animi - ,Slla cnt’ var*a quae ille obiit officia in Fulgit'
afficiebatur ob acceptum eiusdem Cathedralis Cfipitult»
dectio et consecratio conf- ^ ei C;1 lCts l-tTIUI,i, vnni cius ad Episcopatum
1 1 r 1
■ cf- n. ■ 13.
: R»m . ,
* Cf. \ ....
/ . r 1
'41-344
S. C. Concilii
455
Aliter e contra edisserunt 'Pudertinae Ecclesiae Canonici. Contendunt
cilim ex Summorum Pontificum constitutionibus de proprio iure super
defuncti Episcopi sacris utensilibus nullo excepto dubitari posse. Quod con-
firmant ex S. C. in Trivit ana seu Tricaricen., 8 iunii 1726. 1 Porro conten-
dunt, in themate non probari, controversam stolam non ex bonis Ecclesia.*
Tudcrtinae comparatam fuisse, tum quia stola confecta fuit, quando Epi-
scopus Rossi iam Tudertinam Ecclesiam regebat, tum quia valde exiguo
potitus erat patrimonio, unde ingens aes alienum contrahere coactus fuit
quo Episcopatus expensis occurreret, tum denique quia deest legitima
probatio praedicatam pallam Fulginatensi Ecclesiae legatam fuisse. Propo-
nitur itaque dubium:
An sacerdotalis palla , de qua agitur, tradenda sit Ecclesiae Cathedrali
Tudertinae, seu potius Ecclesiae Cathedrali Fulginatensi in casu 'f
Die , etc. Sacra, etc. respondit: Affirmative ad pi imam partem , negative
ad secundam.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 117. p. 103-108].
4162.
S. C, C., tlerbipoten 24 apr. 1858.
Cum Guillelmus Uaillou Gisellam Hadik a Comitissa Ioanna G i sellae
matre in uxorem incassum postularet: colloquium a Gisclla periit: cht gtt
c oncedesse un colloquio privato ope cuiusdam Annae Gebler, quae Comitis-
sac servitio addicta erat. Voti compos factus ad vesperam diei 29 novem-
l'ris 1S42 post breve colloquium eamdem maternis laribus abducit, ac pri-
mum in Cassoviensem Civitatem transfert, deinde comitante quadam
matrona Camarina Stainz, Anna Gebler ac servo militari Eperjcs mittit, ac
demum paucis adhuc elapsis diebus eamdem Cassoviam apud Catharinam
reducit. Ibique tandem post 12 dies a sequuta abductione matrimonium
Guillctmum inter ac Gisellam celebratum est coram Parocho Ioanne Konig
egitime deputato, binis adstnntibus testibus, necnon il Barone Horvdth, tl
jttteralc Mondssy, il Conte Erancesco Dessevffy , sciente ac consentiente
sponsae avunculo, sciente ac probante Episcopo, qui suam etiam hoc in
aegotio auctoritatem adhibuerat post acceptam relationem Parochi Ho-
taoiinae.
n mutua vitae consuetudine sex ultra annos sponsi manserunt binosque
ri os assequuri sunt. Sed anno 184S bello pcr Italiam excitato, cum Guillel-
mus ® hasce regiones profectus esset, uxor catholica fide abdicata ac in
pr ■itistantium haeresim prolapsa separationeni tum quoad thorum, tum
1 ^ if habi talionem judicialiter postulavit, quod tandem revera assequuta
• . vero dilapsis a separatione mensibus ritu luthe fanorum novas
^ |it nuptias cum Comite Rodulpho De Stadion. Post quinque annosa novo
matrimonio Gisclla curam Episcopali Consistorio Cassoviensi contra
Cf. \
.3 3 20.
456
Curia Romana
Guillelmum Baillou institit, ut nullitas primi matrimonii 1 ^
Verum huius matrimonii vinculum in suo legati visore ei ;»* . CCcn,trt^r.
definivit Cassoviense Consistorium; Metropolitana autem T**"
statuit, sententiam primi fori approbari. 'Fune Comes Stadinn n- ‘?ncns;'
deductiones, quibus legitimitatem secundi foederis suadeo - VSe ?novas
. • ♦ . runt qui supplices ailliihui r preet’^^.'®'
gravissimum negocium novo examini subiicere dignaretur
Causae cognitione S. Congregationi commissa, Gisellae Def,n.
duo raptum conficiunt: abductio scilicet ac violentia sive ""«•
lam dc abductione puellae constat. Eam veto
circumstantiae demonstrant. Ad ultimum colloquium non vJalnnlT
causa proponitur, sed arcanum quid ad puellae curiosii uvm „ : "j1'
ccu narrat Anna Gebler. Tam longe a fuga abfuit puellae
lelmo exhibuerit levissima induta veste, nudo capite quenndniia l„m ?*■
versan solebat. Credi vero haud potest tmio |„n„„„ T d don"
nupll-i m 'ii . P ttsr» quin longum inter mire coeitas*.
p ‘ 1 regione, exeunte iam menso novembri levissima tni
a,rrr: Cons« t*
*-«**£ >**. &;:e7nhit:,r
esc/amava • riiormmn V°. te “vess€ volllto « bbamlonare Ia carrozza; cosi ancora
plico il Barone chet !!! / " pTeSS0 nua ma{^rei colit lagrime agit' occhi sup-
madre \c moeror** ^U0 l_tn^Ue cose* dovesse awenirle , la riconducme alia
Quibus recensitis c C<Jn JCta per. to s Plento era talvolta come sbalordita.
torem seoui Nem noltmse PuelIam hominem ducere, noluisse rap-
modasse videtur auia /^C*1 ^°Stea Cassoviae animum matrimonio accOlft*
dia dei b)Z : q n “T' Ut narrat Anna Gebler, /« la custo-
dire dalla emera^vserx^ vi™ H?l?ment0 !o lihera rolontd, poiche non m
militare servitor e dei /Zrone ilT^ Comittssa in compagina di un
fiancodi / ei AT#> 1 ’ 1,clue ^ Servo militare non si allontam mai da!
■4 anntm ;:i; ^I“dr;nSUPerCTtiSSan’ *»* «7. Annam vero Gabkr
custodia positae in extranea cTvime " adoIcscemulac ■"«‘P"** sub
tae modum h-iiitl ,-vr. ■_ * . ltatc et Pcn,tl,s c consortio humano segrega*
propter desunt ^ libertateni sihi CdmparSre possent. Qua*
Synodi. Sess. 2j. em V v, * consensu,n requiruntur iuxta mentem Tnd.
Guillelmi conIVssio, quinam* ■ Tr;™' ‘Iemum fasliKilim pomit ip*f«
mtor no ai doveri dei /?„/• ' * /?" m°g‘te civeva senti menti troppo es ager at:
In tutto quel temht T i ? ! ’ ? 1 genitori nel sottrarsi dat vincoli di matrimottto.
'»>'< H‘- ■
vatio twlle mie mani W mPf™*e questo stesso... con tuiti i messu che st«
ziont militare ia nln„tC ^•iatU 0 n<^ in,no rSqS do ve f te far parte dello sptdi-
Propria liberta. s ‘ misoiahtfe coi se questa occasione per riacquistarc 1°
t contra Defensor m^*_ .. . .
abductione, sed de volunta ' ',nn m ^act0 contendit non agi de violens
*^u>pectas enim esse ait P^tlus ^ILr‘l utri usque amantis consensu capo
incidit. Quapropter ita S1?- ****** quae in plures contradictiones
13 1 Cllrri ad probandum raptum neccsse sit
V C. Coni ii ii
45
ostendere vilemiam vel physicam vel moralem, cum nullo e vestigio apPa
reae vel gravium immo vel levium minarum vt\ manuum inieetio violen
stat in suo robore deductio viri, suasionibus eius sponte inductam in pro-
cinctu strepitus excitati, ut fugam libenti animo acciperet. Eo vel magis
quoti abductioni vera sponsalia Gisellam inter ac Guillelmum praeces-
sisse ex integra actorum serie apparet; si enim a sex mensibus promissa
et colloquia Gisella fovebat et 1 i teras accipiebat, si Guillelmus fu da Tei
invitato alia madre , si eo pervenit, ut obtineret la licenza dei matrimonio:
incredibile videtur, ut reciproca promissio inter amantes haud interces-
sisset Raptum autem, quoties praecesserant sponsalia, matrimonium non
dirimere uno ore fatentur Doctores. Quibus demum pondus addit cohahi-
'iitio pvr sexennium sint, querela, et mter maritales affectus duo suscepti
amoris pignora ante annum 184^, quo anno arrepta occasione absentiae
viri ad divortium, non ad matrimonii nullitatem mulier conclamabat.
Sequitur itaque dubium:
.4« constet de nulli tute matrimonii in casti?
fiii i cte, Saa a , efe. respondit ■' Dilata, et coadiui citiur probationes iuxta
instructiones dandas. J
[Thesaurus Resolutionum, tom. 117, p. 171-iStj.
4163.
S. C. CM /Wassen., 24 apr. 1858.
Archi presbyter et Canonici Ecclesiae CathedraHs Massae Carrariae
declarari a S. Congregatione humiliter postulant; c Su pellecti tia capellae
vpiscopalis indumentaque et utensilia quaecumque quibus Episcopus ute-
nanir in sacris functionibus, quaeque ab Episcopo comparata fuerunt post
deptam suae Ecclesiae possessionem, eo dt mortuo spectmt-nr ad heredes
Episcopi, seu potius ad Ecclesiam C athedralcm?
interrogatus \ icarius Capitularis nihil adnotatu dignum habet, nisi
C apitulum aeque ac heredes Episcopi defuncti nulla formali contro-
^ersia mota S, Congregationis imploratam ex pectant decisionem, ut c\
ipsa agnoscant, cui res sacrae ab Episcopo relictae cedere debeant, eidem-
que sese ultro conforment.
Quo.ui hoc dubium notissimae sunt Summorum Pontificum constitu-
tiones, quibus praecipitur, ornamenta, supellectiles aliasque res Episcopo-
tuin ad divinum cultum pertinentes non eorum heredibus cedere, sed
esi is deberi, quibus Episcopi praefuerunt. Ita ex const. S. Pii \ , Ro~
1(1,11 J 'Mitificis, - confirmata ev const. s. m. Innocenti: XJ1, Inscrutabili, 3 ac
nupcr cx cnevd. litt. SSmi D. N. Otium illud.* Diligentissime porro huius-
praescripto adhaesisse perpetuo S. Congregationem patet ex causa
1 ff \-
yi. a. 417(1, 41-, s.
* tf- N- 12.,.
4 tom. 9. p. '342-344.
VI- 505-
458
Curia Romana
Peipensi»
Fulginatm. proposita in postrema Congrceation*- i h;, ■.
quaeritur: rtls ^que pe,
2. An sacra utensilia Episcopi , eo demortuo , debeantur F, > •
drah, seu potius eius heredibus in casu? ‘ Sl esuh' Catkt -
Die, etc. Sacra , e/c. respondit ad 2. Servetur cmistitutin 00- P
mctpien. Quum illud, diei 1 iutiii 184 7. ‘^w/ D. V
[Thesaurus Resolutionum, tom. 117. p. 164-171 1
4164.
S. C. C„, Leodien.t 26 iun. 1858.
rnter Arthurem De Woelmont Baronem er V-,Ur »
WaUux, nt«m S. Romanae Ecc^^IT
Brevi comugalis vitae concordia perduravit ac V-.WJa .,k t fuit
Arrhuris aniwm, ciri, experta .'maririS Vm« ^ i ' P~ * *
mores :,c inememlaWI™ JtiZl ****? f0rrUP,w Arthu"i
magis in dies negligi, despici, ac ludibrio VcmdZ^sS^T !?T *
«mnliuT r«Kn« ’P,Kl patemos la™ maritalem domum „„„
Ium obtulit, quo expotwbaeouo^ui *“ppl,Cc,n S- lmic Congregationi «bet
monio le fece k rivpU * ’ Urflms " tIa* primo giorno dei matri-
porto nclla impotens» di K dv ?rc,*ti,ni!c>. che P“trebb«;™
fani sit di ess-1 ■ P. ‘mJrl°- L cIlL‘ tn effetto dopo tre tenrativi
delle suc nozze essa 1’ln ° _ a affatt0 abbandonata; che la seconda no;
che un altra volta egU ha detri.° v0™”™ <*“su P3role: Q««>' !nSm‘
toscritta crede per queste ei^ sr <** fflMIi. Ut»
«Ha impotenaa^ssdut^o idrr^oTdativ-TdT a^er3nar0’ *<» ™ -*»
>1 matrimonio, e nercin vit-n* 1 a dl «-ompiere 1 doven che impone
nullita ■>. umilmente a supplicarvi di pronunciamc h
ludie ium super nnlltV, ri/. * 1 I
fuit coram Ordinario 1 r n. Pnnia instantia absolvendum remissum
Dei miseratione 2 In 1 ‘c0 .u;,lsl ad normam Benedectinae constitutionis
mulier preces S Con . ^>0si'?on1c* non tamen delata iuramenti formula,
qtie. matrimonium nonfr-!0"' P0rrectas undique confirmavit, asseruit*
relativa; exposuit msuoe COnsummatun* causa impotentiae viri saltem
ris animi au rsirmcrn ilcc sT PcraPcctam ab initio habuisse eiusdem Arthu*
1 ^ k ai IV. ! U VI V 1 1 1
>tou stata deflorata.
416*
1 cr n
4 i f \
1 A
»y
Vicissim vir sese potentem ad opus coniugii indubitanter renuntiavit-
super secuta vero consummatione reposuit: cVegli non intende per il momen/
di pTOitunctarst , se d mati inionio e stato consummato 0 no, ac perit:
explorationem poposcit, quorum testimonio de sua potentia constare': 1W
itaque adhibiti Professores in arte iuramento retulerunt: gli organi penifah
dei Si». Barone sono e senti da agni malatiia o visio di conformaziorte non
puo dutu/iie mittar s> dUmpo tensa di questo capo . Se esistme, questa non ho
trebbe essere, che Vimpotema cos i detta relativa , o 1' impotens a chiam at a ner -
vosa, che pud condii arsi collo stato normale degi i organi genitali *
Quibus exceptis congregatio ab Episcopo ‘deputata unanimi consensu
judicavit, nullatenus constare de impotentia neque absoluta, neque relativa
D. Artituris De Woelmont, atque triennale experimentum coniugibus esse
concedendum. Ab hac sententia ad S. C. appellavit mulier, impetrata a
SSiiiu gratia disputandi etiam super dispensatione a matrimonio rato et
non consummato, lubente vero S. Congregatione necessarium visum fuit
acta processus absolvi in iis, quae deficiebant Haec continuo perfecit Epi-
scopus. Itaque mulier sub iuramento praecedentem suam depositionem
confirmavit. Vir quoque itidem fecit, ac rogatus de consummatione retulit:
che Vatio dei matrimonio e stato consumato. Ha dichiarato , che e°H ha fatto
scomparire dal suo domicilio le persone che faccvano ostacolo ad una reeanciliu-
:ione,e che egli e sempre disposto a r n evere la sua sposa in modo convenientissime
Successit inde septimae manus utrimque inductae examen. Qui pro muliere
testimonium tulere omnes: separationem et subsequutam Valeriae aversio-
nem repetendam esse ab scandalosa publica et constanti adhuc Arthuris
\itac ratione: reconciliationem impossibilem videri; consummationem vero
haud secutam fuisse eos arbitrari, et hanc esse in vulgus opinionem. Pro-
fessor quoque chirurgicus et obstetrix iuramento interposito confirmant
>iU]ue declarant praecedentem ab ipsis faciam relationem: sturno inclinati
u Cr'(‘' ' ' . (tt , Queste espressiom non sono stati da noi adoperatt per s partiere
m dumo sulla yergmtd della Signor a De Woelmont.
Hinc mulieris Defensor urget absolutam viri impotentiam ex dept tione
atrMe ;lL’ septimae manus, tum ex verbis ipsius Arthuris, dum nu inquam
L pro em habiturum panderet, tum maxime ex frustrato thalami experi-
incntin Ex quibus adeo vehementem deducit rationem dissolvendi statun
jnnigiiim, ut nec triennium sit expecrandum. Constita porro dc matrimonii
consummatione pro dispensatione super rato legitimas quoque causas
est de rari contendit: impotentiam viri et coniugum reconciliationis
‘^possibilitatem.
C' T\
1 , Defensor matrimonii viri impotentiam absolutam excludere stu-
pe ritoruni testimonio, deinde cxtraiudiciftlibus documentis, quibus
^ roneni maxima aviditate ad turpia impelli, quod tamen de homine
thalfl crethhih* videtur. Nec meliori consilio opponi frustratum
t., f n,| V\pt rimentum. Ineptum enim est argumentum impotentiae sumere
■Jitatis5'101 ^Unita^a^ congressu. Porro deficit etiam legitima probatio virgi-
deesse *** Inu^cre- Quoad dispensationis vero causas monet eas in casu
Praesertim cum emendatis moribus ac mulierculis dimissis ad
460
Curia Romana
uxorem peramanter recipiendam vir promptum ac mran.™
isce utrimque expositis proponuntur dubia:
I. An constet de mdlitate matrimonii in casti ? Seu potius-
II. Ati sit consulendum S& rho pro dispensatione suber matrim
non consummato in casu? mo ruio tt
Die, ctc . sacra, ete . respondit ad 1. Providebitur in secundo
Ad //. A ffirmative.
Thesaurus Resolutionum, tom. u~, p, >44-2;;^
4165.
S. C. C., Pnrisiert 26 iun. 1858.
Uilata iuit resolutio huius causae die 28 martii 18— 1 . •
Emo Archiepiscopo ac transmissae instructiones. Rem 4'men inSm
obststente Eduardo Caillard ciusque filia Maria Iosephina mansisse paX
iterat Lmi Arehicpiscopi, quia Caillard constanter asserit, se nol assen*
surum esse, ut quilibet ex suis se sistat ad examen, in quo filiae suae dkcu-
tiantur veracitas et pudor.
cmdurU mSrih’r “t"!™0"'' consumma,io«cm excludit inspectis utriusqce
L i r rn "5’ d‘°’ “nsuetudi"e. praecipue quia mulier prnfinL
faceret “ Virum fuisse aversatam, ac solum ut rem parri gratam
De OrnU *A i^1 <Jonf®|'®lsse» necnon «per ottenere i) nome dei Signor
De Grplie ed d tttBlo di Marth^ ». Et etiam parentes voluerunt, ondt
consumm^'nSSere 8P°sa senza diventar madre >. Unde mulier matrimonii
constar v i*neni .Van,s. praetextibus constanter irritam reddidit, ut
vero (H^nz-n e^°sltlone.1,^> necnon ex septimae manus testimonio. Causam
•ti den#»(K»fn 10IJ,^y*r^ efensor collocat in impossibilitate reconciliationis.
Icm lirt Um 1 C °k corruptos mulieras mores, quos produnt eius-
uem litterae ad quendam amasium.
tae consimiiT m<tbimonii sustinet in casu deficere certam non sequu-
itaque dubium* 0mS ^r° a**onem ac legitimas dispensandi causas . Redit
romummLoTn^as^Um SSmo Pro dispensatione a matrimonio rato et non
rri:::AT' 4^«***.
1 icsaurus ResoluUonum, tom. ,,7> p. 233-244].
4166.
S' C' C-> Baren., 2S sept. 1838.
regiae Basilicae 1 lv‘tat,s Rnrensis ecclesia extat S. Niccl3*
Archiepiscopos ac \I cu*u* IViorem atque Capitulum interet
' n N ^ Ictropohtanam Ecclesiam perpituo super iunsdicrione
* 4^5 2* *
5. C. Conditi ,
_ _____ 461
et exemptione dissidia ah immemorabili ad rcccns usque tempus exarserunt
Novissime post recens Awhiepiscopi funus altera quaestio excitata esr
Quamobrcm Vicarius Capitularis omnia resumens iudidum S. Congregatio-
nis definitivum super omnibus postulavit. Literae illico datae sunt, ut Capi-
tulum Metropolitanae Ecclesiae et Prior regiae Basilicae S. Nicolai iura
sua deducerent. v
Prior 111 suis literis declarat. Prendo volonticri questa occasione per
Jichiararc, chc ne io, ne questo mio Capitolo ci siain mai ricusati. ni* ci
ncusiamo di neonosecre, chc secondo 1 antico solito dchbano richiedere le
ucolta giurisdirionali dclPArcivescovo o Vicario Capitolarc pro tempore:
i. i due Canonici, chc il Priore in ogni anno manda alia Curia Arciwscovile
aliinche siano approvati per Parrochi dei Real Capitolo; 2. tutti quelli, che
hanno la pagella di Confessori; 3, tutti dei Clero di S. Niccola che si trovas-
scro prestare qualunque servizio alie chiese delle Claustrali della Citra
Qui partes agit Vicarii Capitularis, nihilominus necessitatem opponit
controversiarum definitionis. De confessionibus inprimis absque legitima
facultate a Vicario Regiae Ecclesiae exceptis demonstrare satagit neminem
vel exemptum ac Regularem posse absque Ordinarii venia Confessarii
munus exercere: S. Cone. Trid., cap. 15, Sess. 23, de ref. Hanc autem
adprobandi facultatem ab Ordinariis sede vacante in Vicarios Capitulari
traduci notum est. Prudentiae tamen EE. YY. commendat, ut in dubii
<!c linitio ne bonae confitentium fidei prospici atur, ac moderamen sub i icit
ab S. Ordine adhibitum in Patavina1 apud l-ienod. X I \ . Instit. 84, ubi
cum illicite et invalide confessiones exceptas fuisse definiretur, cautum
fuit: non esse inquietandos illos , qui bona fide confessi sunt; attamen si ipsi
anycssi hoc resciverint, vel de invaliditatt confessionis dubitaverint , eosdem
teneri inter are confessionem . Unde quaeritur*
II, An I icano Capitulari privative competat facultas approbandi Confes-
sanos in casti?
Div, ctc. Sacra, ete, respondit ad II. Affirmative.
, 1 nesaurus Resolutionum, tom. iry, p. 395-402],
4167.
s. C. C., C/irner.ice/?., 25 sept. 1858.
A i * * - __
- cntepiscopus Cameraccnsis sequentium dubiorum solutionem a S. C.
humiliter postulavit:
1 m parochus qui duas parochias regit, et ideo bis in die celebrat,
nqtiL parochiae suam .Missam applicare teneatur, non obstante redituum
duitate in casu? , ^
ut ^ Parochus qui in una cademque parochia bis eadem tu celebrat,
■n cis^'lt ^hssau [ populo sibi commisso gratis applicare omnino teneatur
1 Cf- N.
4 h.
Curia Rottuuia
4. An et quomodo concedendum sit parochis, qui ,Hcbua
Q, m#1 hic iv.Li birtinK ■ _ a 1* ... 1 ivuiis
aliisque festis bis celebrant, ut unius Missae liberam1 l>KCbUS dominicis
nem, et stipendium pro ea recipere valeant in casu? appiicat*°-
Die, etc. Sacra, etc . respondit ad 1. Affirmative
*£ *' ***• f™'" «*»
asa^tr f»*- **— «-*» .
[Thesaurus Resolutionum, tom. 117, p. 402-408)
4168.
S. C. C, Bergomen 27 nov. isfs.
^StStSS Berg0men-’ MCU™- «■* Vitoto
dignum EE W eommenX wi* B|r6°men- Antistes eundem grato
exstitit ob mores optimos et zelum sacri .a“rd“s semPcr omni laude dignus
suburbanae S Catharinno . f . 1 ministerii; propterea clerus parochiae
qum matume metmnt u ' illius etia“ “«mi» populi
4 jj . ^ . petunt, ut intercedam pro eo »,
statu OraturirSmnnV Ch‘rUrgI dc facta amputatione hodiernoque meliori
stri, qui fact0 exocrim 1 t * ^CC n°ndtcrum sacrarum caeremoniarum magi-
omnes ritus s. Missae .1.1 ^ ? a^et: " Compertum habui, ipsum exsequi
rere, quod deformitati , . J1?6* netlue m celebratione quidquam appa-
indicandum esset ut S ^ “beatvel shlPorem efficiat. Id tantummodo
an a'io motio supplendum^rH11 US SiPCr 1>rachio ficritio «P**" P0*'1-
Idem Episcopus, mandaris [“sc"^ m™WDti fi<lc attestor »• . .
magis praecise referret • obsequens, ut renovatis experimentis
*ta respondit: Uri imn' <?'aorno 0 Arator singulas s. caeremonias expleret,
cius in exsequendis \ r °,SIf " m erar’ curn examinj subiecimus ad experiendam
duplicem actum unimi ^ caeremorids aptitudinem; tentaminis huiusmcpdl
velit E. V. declarationem *.ndult0 ct dispensationi adiungere
est a magistro caeroirmnJo applicationem manipuli, sicuri quaesitum
missa n. IisdemqueTliteris at+ ^IUUS cat^cdrads in attestatione ab ipso de*
°nuiino voluntariam et h’4 Csta*us est Antistes, dictum Sacerdotem nullam
dedisse. Inc cu Pabilem causam contractae irregularitatis
Notissimum in iure * r • * * V|
partb membri eius cuius u- mutl atlonem membri vel etiam abscissionerti
moniam rite peragendam irrm^ r lanc ve* dbim sacrosancti sacrificii Caere-
immediate necessarius sit, ve! ordinatum a celebra-
’ «• J». 345.
.S . C. Concilii
~ 463
— -
tionc incruenti sacrificii, vel ordinandum a susceptione sacerdotalis nrHin;
removere ex sacrorum canonum doctrina, qua cautum ut a Lr(lm
exercitio removeatur, quisquis tali corporis defectu laboret, ob quem nequeat
absque irreverentia divinis vel populi offensione in suscepto aut suscipiendo
ordine ministrare: cap. 1, 2,6 .dc corpore vitiatis. Hinc Innocentius in : repel-
lendum a suscepta abbatia et sacerdotalis ordinis ministerio abbatem quem-
dam constituit, qui manu altera fuerat mutilatus, cap. Exposuisti h t ct
Eugcnius Papa presbytero cuidam, cui a praedone quodam duo digiti cum
medietate palmae fuerant abscissi, Missam celebrare non permisit, qui , nec
secure propter debilitatem, nec sine scandalo propter deformitatem incruen-
nmi sacrifici umpotuisset offerre •<, cap. 2, de cleric. aegrot. veldebilit. Quibus
adhaerens b. C. dispensatio! n_ n; 1: ilibus in casibus denegavit Ita in Ubelli
neri., 7 et 28 iulii 1770 1 negative respondit Sacerdoti cuidam, qui eam in
larvo brachio tulerat laesionem, ex qua eodem uri ad sacrum peragendum
non posset, ut nimirum neque hostiam frangere neque calicem levare ob
debilitatem valeret. Similiter in Firmana , 24 maii 1825 2 alteri Sacerdoti, qui
improvisae igneae ballistae diruptionis vi laevae manus iacturam fecerat,
noluit dispensationem elargiri. Nec mitior cum eo Sacerdote fuit, qui digitos
volamque laevae manus ex morbo amiserat, Augustana, 19 decembris 1772, 8
Quae quidem omnia viderentur Oratori in casu adversari.
Ast sunt etiam, quae eidem patrocinantur: atque illud in primis, quod,
de promoto agatur, eum quo mitius agendum, ut tradunt passim doctorcs,
ft S. H. C. eo vel magis habuit in praxi casibus huiusmodi obversantibus.
cum corporis defectus ex miserabili casu fuerit contractus: ita in Comen'
apr, et 6 maii 1775. 4 Similiter dispensationem assecutus Sacerdos, cui
laeva manus ad carpum usque abscissa: Patavina, 18 augusti 1827 inter
summar. precum rei. De manipuli denique usu animadvertendum: ubi di-
spensationi tndulgeatur, nil abnorme videri poterit, si pars illa sacerdotalis
int umenti brachio etiam ficritio applicetur, exploratum cum sit, illius dela
tionun.nl nullum usum in Sacrificio esse i ni unctam, sed potius ad indigitan-
urn fructum bonorum operum, et poenitendam, et allegorice vincula illa
c praesenta re. quibus Christus Dominus constrictus est, cum esset ad colum-
nam agellandus, Bcned. XIV, Dc S acrif. Missae, lib. I, cap, 10, num.fi.
iJubmm est:
<{ {luo>nodo sit consulendum SSiho pro dispensatione in casui
i( , ttc. Sacra , etc, respondit: Dummodo celebret in aratorio privato, ct st
* tsiopu videatur, cum assistentia alterius Sacerdotis aut Diaconi , pro gratia
sae ^lSa^on,s su!)er enuntiata irregularitate . et rehabilitationis ad SSmunt Mis-
(unficium Celebrandum, delato manifiu/o super brachio fietttio, facto verbo
aim Sanctissimo. r r j j
Lper summaria precum a. iSsfB].
46+
Curia Romana
4169.
S. C. C„ Bergomen., 1 8 dec. i
in Civitate Bergomi ecclesia S. Mariae Maioris Basiiic te tm l t
corata eiusdem Civitatis expensis a fundamentis extructa usqueasi
ac de eius mrepatronatus; in eaque existit Sodalitium seu Consorr
Misericordia nuncupatum, quod ab anno 1449 Communitate Patroni Zl
rame, hu.us ecclcs.ae cultum moderatur ac regit, et bonorum ad clm “
nentium admimstrationcm gerit. Qui Bergomensi Cathedrae in praesL,'
rum praeesr Episcopus. cum Dioeceseos visitationem nuper fuerit mJZ
Basilicam S Manae Maioris et Sodalitium ibidem existens invisere
in annuo habet. Anceps tamen haeret ob praetensum exemptionis nriviJe-
gmm, quo se donatum existimat Sodalitium in vim apostolicae bullae a < m
Nicolao V anno 1453 eiusdem favore expeditae, in cuius fine haec verba
leguntur. « Et insuper hac praesenti constitutione sancimus et ordinamus
erpnh.tCUttiC° 0^™ iP*Um (Mlsericordiae) retroactis temporibus rectum
L ' ' bL1rn:itlim Unt' ica eCiam perpetuis futuris temporibus regatur et ^uber-
netun dismettus mhibendo Sedis Apostolicae Legatis, Venerabilibus Fratri-
n n r.mn Episcopo Bergomensi nunc ct
P i,, 0" ne de *PS0 Consortio auc eius ecclesiis, capellis,
et i* mobiliblIS « immobilibus, praesentibus et futuri,
alio oiinviCaSl0nf *VC C<!USa SC *ntrom>ttere, aut illa directe vel indirecte, seu
modo n<*rt- qiuaeSlt0 co ore Ru°modulibet vexare, molestare seu alias quoquo
oblttn lih ^ Pra®slfIinam- decernentes, etc. ■». Quamobrem supplici
eiuistft fl o °*a 1Sj- 9?n^0oati°ne postulat, ut definiatur, utrum reapse
cum Aritni -1!USm°V bm9egi° exemptionis, et qua se ratione gerere debeat
incepit s on 11$ eiusdem ecclesiae in actu visitationis, quam nuper
exemnririni partes agit, ad vindicandum privilegium omnimodae
tis suoertiiR * P^opi iuris dictione ac visitatione praecipue innititur reb-
privilegium indteh° ,itCns> quarum s ane verbis perspicue exemptionis
stare innuit- t., ' ^ 4lu In praesens constanter producta, qua con-
tio exercitia^ » P^copos jurisdictionis actus in Basilica vel Sodali*
enim peroetun j.‘ „ * .a lcluando incassum pertentaverint: contradictionem
ttonemCnn^ii •*** stat*m ^quieverunt. Etiam post cek-bra-
r i s potitam - . ndentuu hmusmodi exemptione Basilicam S. Mariae Mai*
i 'tuam misse, plurium farm* , . k...r n
ris
cone!
nem
s potitam fnisc . u,u**nocu exemptione Basilicam S. Maiaejviwo-
includit BHK.; P UnUni ^actoruni narratione demonstrati Quamobrern
:m pnvij^otir «^"ismtionem, tum quuad s.
E contra Eniscnniie °IS * ^P‘SC0Pi iurisdictionc potiri.
Misericordiae h .nui h ^ ,sus. . eL actuale Sodalitium seu Congregationem
ra5’ *. 'Postolicis Utens~P0S xcnJprioms privilegio, quod in memo-
stit in praesens nihil c C "r’ ^Ula P’urn Institutum ea forma, quaeX!
’ ni'Ul C°mmiinc cum illo habet, quod in apostolicis K£»
S. C. Concilii
__ 0S
descriptum legitur, a quo nimirum discrepat sive institutione ac origine
quam a Gubernio repent, sive in muneris sui exercitio, quia Consortiwn *
Administrator non illud explent de eorum communi consilio et consensu Cum
vero ex apostolicae bullae contextu appareat, privilegium ipsum concessum
fuisse ex causa ac intuitu peculiaris constitutionis Consortii, consequitur
constitutionis forma immutata, privilegium cessasse, atque ideo primaevam
Episcopi revixisse iurisdictionem ex iuris communis dispositione super omni-
bus suae Dioecesis ecclesiis ac locis piis eidem tributam. Quodsi nihilominus
exemptionis privilegium ccteroquin in iure odiosissimum ac strictiori inter-
pretationi obnoxium, consistere videatur: attamen moderationibus a S. Con-
cilio Tridentino inductis illud circumscribi et cohiberi in themate oportere
concludit, ac praesertim in eo quod spectat ad redditionem rationum et
s. visitationem, in qua Episcopi delegata Apostolicae Sedis auctoritate fun-
guntur in Sess. 7, cap. 8, de re/. , item in Scss. 23, cap. 8, 9, de re/. Sequun-
tur itaque dubia:
1. An, it quomodo constet de exemptione ecclesiae .S. A/ artae .1 faions ac
Sodalitii a Misericordia nuncupati a mrisdictione Episcopi in amt? Et quatenus
affirmative:
i. Au, et quomodo competat Episcopo tus visitandi tam ecclesiam, quam
Sodalitium in casu?
Dic, etc. Sacra , etc. respondit ad 1. Affirmative t v Bulla X h alat I ", servatis
tiunen moderationibus a Sacrosancto Concilio Tridentino decretis .
Ad 2. Affirmative iure delegato.
[ I hesaUrus Resolutionum, tom. 117, p. 492-501],
4170.
S. C. C., Pontis Curviy 18 dec. 1858.
In ecclesia sub invocatione S. Rochi oppidi S. Olivae duae exstant capct-
am.K; ex piis incolarum oblationibus erectae, quarum iuspatronatusetadmi-
mstrationem iisdem oppidanis competere, exclusa communitate 1’ontis Curvi,
Cui oppidmn ipsum subest, definitum luit resolutione S. huius Congregatio-
' u> lki novembris 1793. Cura administrationis huiusmodi tradi hucus-
que sue\ it duobus cx praedicto oppido viris, quorum officium biennio tan-
. ,u Perdurat. Nihilominus compertum est, capellaniarum bona non levero
t curam passa, ac reditus valde imminutos fuisse; quod quidem ignorantiae
•upirtaris conditioni, in qua ut plurimum versantur administratores tri-
^iim; unde recta administrationis methodo uri nesciunt, vel cum
P- necessitatibus prospice re c\ labore cogantur, rem piae causae
L °n°ihicain negliguut, et aliquando etiam lucrum exinde sibi captare non
xerentur 1
p »
1113 0 ,nederi cupiens Episcopus, supplici S. Congregationi oblato
inter Pr°Pl,tl*b lI^ oausa etiam evitandi quemlibet' aemulationis praetextum
Con f-n Olivae ct civitatem Pontis Curvi, administrationis cura
rw ita maneat Episcopo ipsi in perpetuum, vel saltem ad viginti annos,
vn. vt
30
466
Curia Romana
pott
quo tempore res in meliorem, quoad licet, ordinem ac statum resti
Precibus huiusmodi acceptis, scriptum fuit eidem Fn.Xrv
cads patribus tam i lias loci S. Olivae exquireret ab iisdem^eH Ut c,lnvt
"****• ut P^poncrent aptiorem methodum oJT^ !**
■ ilae,. Quibus diligenter «titfjt Episcopus, ceu ob 7'?'
gitur, in qua haec habentur Ad exsequenda mandam S r *
haec cuna episcopalis primo diligenter studuit sibi procurare
instratorum capellarum. Verum ex his rationibus vix apparer T7'
expensarum et redituum, et multa residua credita frumenti ou «. „7 ^
ad tempora remota ascendunt, ita ut multa difficillime alianulio n T™1*
possint, attenta paupermte, ad quam redacti sunt Sores eomnu l
s-ir:Y"r=
etus p .remeia- n per connexiones et respe-
devenerunt. Con' ! T -”0" <P4bu‘ hatc ioca Pia in miserrimum statum
pagi, quibus Reverendus'p7v7ari7r°nCiAtrcdCn m Pracstan!iorum Ulius
meliori admlnkf^afi n anus Generalis modum proposu i i profutura
Ct. **«“*•« damnorum, quae huc
libros administrationis nr^t^1 un^iirnter censuerunt, requirendos esse
tur rationes nraet** ‘t \ x ^8» 4U0 rneliori fieri posset modo, conficercn-
modum futurae uhoini at ™m!stratlonia- Constituerunt deinde, melioftm
tores, c.uonnn ~ ^ Ut «minarentur duo procura-
sine resDcctn «n-m»; t * * . • terra 5# Ouvac, ut fortiter agere posset
niadvertimus QUbd in* e .amiC r‘ae* a*ter Vcro ex dicta terra. Denique ani-
U alia ‘'ommenta de duTus%^nfslrildCP°Siti
causae illata ann ui « * propostta methodus ad reparanda damna piae
tempus adhibenda sit ut Cntun^ Edendum, quae provisio quoad fururum
utrum scilicet res Fnisr rvt' Iat onortim ailministrutioni consultum maneat ;
relinquenda sit vrf nS<*;^! ariltr'° Vt ^ W perpetuum vel ad tempus omnino
ab Episcopo electm i IUs ^PP^danis S. Glivae permittenda independenttr
procuratorum, quorum alter sic extraneus, alter
reddendi rationem ii ' Pf)ount, firnu tamen semper iisdem obligadofl®
Concilii Tri,Lns;„: ‘J; ,ninisirauoni$ eidem Enisconp. iuxt.i nracscriptum
iit
S. Concilii
4f)7
ratio, si procuratorum alter eligatur ab oppidanis, alter ab Episcooo vl
edam electio utnusquc procuratoris lihera quidem iisdem oppidanis relin.
quatur, sed eorum approbatio reservetur Episcopo. Prudentia autem F.E W
decernet, quid magis expediat. Quaeritur:
Au, et quomodo Episcopi precibus sit annuendum in cusu?
Die, etc. Sacra , ctc. respondit: Esse locum quoad praeteritum redditioni
rationum per procuratorem ab Episcopo nominandum , et quoad futurum debu
Uitiom duorum procuratorum ad formam resolutionis patrum familias ita tamen
ut procuratores Udem ab Episcopo approbari et biennio quolibet renovari debeant
firmo iurc Episcopi exigendi quotannis redditionem rationum,
[Liber 201 Decretorum, p. 1889].
4171.
S. C. C., Isclana , 29 ian. 1859,
Exstat in oppido CasanuccMa dioecesis Isclanae ecclesia sub im ocanone
B, M. \ . de bono consilio, a coetu nautarum coi lato aere exstructa ac dotata,
cui quatuor addicti sunt capellam confessionibus excipiendis et sacris cele-
brandis functionibus destinati.
Novissime quaestio orta est, ad quem spectet ius ferendi Sanctissimum
Sacramentum in processionibus in hac ecclesia fieri solitis, an scilicet ad
parochum, intra cuius paroeciae limites sita ecclesia est, vel ad eiusdem
capellanum rectorem; quo super dubio opportuna declaratio ab hac
S. Congregatione postulatur.
Episcopus informationem ac votum rogatus, audire e re sua censuit tam
parochum, quam rectorem ecclesiae coctus nautarum. Primus non impugnat
ius rectoris, quatenus processiones intra ecclesiam ducantur, minime vero,
m extra eiusdem ecclesiae ambitum; alter vero ius suum protuetur ex decre
t S ' *itumn Congregationis, 23 martii 1709 1 et 3 augusti 1839. 2in quibus
praesen ltur Sanctissimum ferri debere a sacerdote, qui missam celebrat,
'i processio ile mane ducatur, de sero autem a sacerdote, qui vesperas canit,
innet autem extra ecclesiae ambitum duci solere processionem in die tan-
<n esto S. Manae de bono consilio, qui celebratur dominica infra octavam
, Baptistae, et .ul Sanctissimum ferendum invitari ab ipso coetu
_ que- Consuevisse vel Episcopum, vel eius vicarium generalem, aut sed<
picante vicarium capitularem, aut alterum sacerdotem dc Episcopi licentia,
sustinet ceteroquin id officere non posse iuri rectoris ecclesiae,
psevero Episcopus parochi voto adhaeret.
ccmhrj ,tUUm *n generalibus decretis Urbis et Orbis diei 10 dc-
c ■ s ,7° 3 :1<l dubia XXI. An intra ambitum earumdem ecclesiarum
lien puqctnP r\ *
inter!- 1 *lr<HCSSKmcs hixta cuiusque eonfraternitatis institutum absque
vntu vel licentia parochi; et XXII: An eaedem processiones fieri pos-
, ?Ccr* Authcnt,, n. 21X8,
Dccr* Autheru., n. 2792,
(<■>$
Curia Romana
sint extra ambitum dictarum ecclesiarum, absque licentia illo
rum, per quorum territorium transeundum est? rcsnnnrl.V
mati ve p ad XXII: «Negative, nisi adesset licentia E pisconi ^ *iAffir'
ctus XIV in Instit Eccles. 105, S VII num nfi f '■ \ '* ^en*di-
b, Congregationis refert in Bononten., 15 maii 1-28 jn T”1 hu^s
« An con fraternitas ultima dominica Septembris ' ducere !!! > dubium:
nem cum praedicta imagiu. ad plateam magnam civitatis cum *££
parochi . vel, eo deficiente, proprii capellam, ac populo bcncdL “
propna ecclesia, quam sub stillicidio propriae ecclesiae ct innl T *
responsum fuit Affirmative, accedente tamen licentia Ordinarii'* v™-*
tante parocho, vel alio sacerdote de eius licentia ■ ’ t( conu‘
Ex quibus resolutionibus colligi posse videtur, quod etsi proi»5i<,nih,
extra ambitum ecclesiae ducendis parochi interventi ,1 i;,.,,,. • . 1
paroeciae limites transeundum est requiritur- ilefinlr d *"•
parochus Sanctissimum Sacramernum' „ '£SS2SSEESIl
s 8emndam - mon« rzr
Ceterum perpensis citatis S. Rituum Congreg. decretis
ex iisdem apparet fere omnia sodalitiis tribum f,,;' i S fllb,ls’
chos, cum aceretur de funcrinnihne ■ . ls oxclusive ad paro-
r n eum eL eiust^^mT. SSSS^F VV “
tdipsum m praesenti quaestione censendum sit, eeu S£
in casu? ^ n sPiCtet tUi ferendi SSmum Sacramentum in processionibus
ad rectorem ace • i' /V/ ' ^deferendi SSmum Sacram en tu m sP edar e
licentia Ordinarii et \ahTr 'Z ^ "T *' ?*** **** eCflp*i(U>> dmatar,
«Irum sacerdotem de 2 ^ermendi vel per se vel per
[Uber 202 Decretorum, p. 617].
4172.
S* C* C- Tranen., 29 ian. ii
Anno xScv die nrr u * * r
tum apud Arcluepisconal m’P °'1,UUi Soldano tx oppido Corati, impedimen-
Iacoh De Luca r * M1 tanensem Curiam opposuit, quominus cuidam
nium cum ipsa ineun l'i S ,tU, lb,Cr0 tr:irieretur, asserens hunc ad matrimo-
1 acob pudicitiae florem*™ - *" '^ev ‘nvisse, atque innuens etiam, ab eodem
num quam ipsa, ut nt nl s^,i ^"l!*sse. \ enim lite hinc inchoata, cum
nn 1857 absente item eadem 1. Ultk t: '«onita, sua iura deduxisset, die 16 iu*
Vlt loannam Soldano care t * anna> Curiae Pro- Vi carius sententia declara-
bo iacob. Provocavit Yv em nttmi &W ad ulterius opponendum super statu
nann.t ad s. hanc Congregationem, eiusdem
•*). C. Concilii
4^9
sententiae ml.rmat.oncm ex capite tum nullimtis, tum injustitiae postulans
Q„a de re Areh.ep, scopus causae acta remisit una cum informationis lit
j„ quibus monere satagit: . D.ffialmente Ia ridet.., Soldano potrebbedimo
strare giundicamente 111 grado di appello, chc Giacobbc De I uca le ihi •
Jam parola di matrimonio, e che in seguito di una tale promessa 1'lhh ,
deflorata c resa madre di una bambina ». *
Defensor inique mulieris circumscriptionem primum sententiae ct om-
nium actorum I ranensis Curiae urget, eo quod nulla Ioannat citatio trans
missa fuerit, antequam impedimentum ab ipsa propositum inefficax renun*
liaretur, ©ggeiit nempe, si omnia generarim indicia ab in ius voc-tione
inchoanda sunt, eo fortius id locum sibi vindicare debere, ubi de causis spon-
salium res sit, quae adiunctam etiam stupri et prolis susceptae quaestionem
habeant: quippe quo casu et de contractus perfectione ct de criminali insu
per facto indicandum est. Hinc autem colligit. acta omnia coram Tranensi
Cuna gesta, tamquam nulhtatis labe infecta, circumscribenda esse, cum eius-
dem Cunae Pro- Vicanus ad monitoria processerit, quin antea Ioanna citata
fuisset. Delenda hinc acta omnia, de quibus res est, ideo etiam contendit
quod Index ad litem m absentem mulierem definiendam devenit, quin trina
monitio et peremptorii termini constitutio sub comminatione Incusandae
contumaciae praecessissent iuxta id quod tradit Pirhing tot. tit. d i dolo
f! ctattamafta* tom- 2, quodque congruum temporis spatium ad iura sua de-
ducenda eidem mulieri impertiri noluerit, praesertim cum Ioanna. dum de
sese ludicio sistendo monita fuit, aegrotaret. Denique sententiam ea etiam
dc causa circumscribendam esse affirmat, quod oeconomice in re maximi
momenti lata fuerit. Atqui numquam auditum subi icit, ut causae matrimo-
niales tamquam summariae habendae sint, utque proinde in iis procedi debeat
mnf>ltat?C sine strepitu et figura indicii. Quoad causae meritum
e ensor sententiam, de qua agitur, minus aequam incusat, eti quod defi-
nt oannam carere omnt tun ad ttlit rius opponendum contra Ubertatem status
«o /. cum contra constet, hunc non modo sponsalia cum eadem Ioanna
Vl stuprant' hinc illi intulisse, unde etiam proles oborta sit.
quoi piui.l!ltjli,n duodecim testium depositionem profert, quam eon-
^ etiam Corati Archipresbyteri testimonium.
fliiii t . tC,ra ^a,rte defensor postulat modo causae definitionem differri,
hodie ^tlmnni.a' fluac ab Soldano apud Tranensem Curiam non exliibit.i,
inni;rnUm *n mctburn Proh’runtur. ipsi viro Iacob, qui procul abest,
biijtn^^^' Ct c,mtrar^s probationibus repelli valeant. Datur itaque iiu-
tel n,r U'tn!!!a ^'Un<lf Archiepiscopalts diei 16 intui 7^57 sit confirmanda
prinanda m casu?
•/Hui ^ r ' a'l<l' • respondit; Ad Curiam Archii piscopahtn Tramnstm%
ei I ,n^ •irt> procedat , servatis servandis.
C$aurus Resolutionum, tom. 1 1 S, p. 56-62].
47°
C uria Rouuina
4173.
S. C. C., MedioJanen., 26 fchr. 1859.
Mana Aloisia Crotf Mediolanensis, ingenuae conditionis femini , •
mum annum aetatis suae age*, mense Octobris 1845 nupsit AehilB I
eiusdem Civitatis, qui suae aetatis novem simer viitinti n P h 1 ,jL!Zzat
annos, homini, ut ipsemet fatetur d' indole subitanea "^um.ct,mPlcv^i
brevi domestica pax perduravit. Omqu^tu^im^SI^^
nulla, tum gravissimam infidelitatis et adulferii suspiciomm i, ”
exasperata .mno 1857 discessit mulier et maternum ?w’r q“
ae paulo post penes Metropolitanam Curiam i,m 1Um T*"'
Ut tori separatio decernerem r n t * ^rt llldicioquc institit,
sententia Metropolitanae Curiae prodi™ ieTg n
ratum: doversi amnieti er r h, <■ „ • 9 -tpitmbris tOj/, qua decla-
i Sim- Coniugi Muri,, Croff aU^TeTclXTl-'^ * * ***
di quest' ultimo. 77 Achille Laszati reo convento, per coipo
verit, transmisso iam ah Archieokcof^ ConSregationem Lazzatus provoca-
proponitur comitiis P P processu actorum, causa in hodiernis
tima intercedente causa^^m^ ecclesiasticam auctoritatem quandoque legi-
et habitationis decernere iCro T * “~P<>^ dissociationem thalami
rias ac molestias cokahinti * tCJ eg.Itun^s causas recensendas inquit miti*
demonstrat in facto virum^lo^-"1^0^! IudlCls arhltrio expendendas. Atqui
bus affecisse iniiiri' i • . ■ lslam A spectui perpetuo habuisse, et atroci-
I -azzati ancillarum ilV1 ncpre studet allato iudieiali testimonio trium eiusdem
et odium- ide7aTm? iam T° a defectu “rbani tatis inimicitia deducitur
vitam Vltanda satius esse urget, ut coniuges seorsim
minus corporis omm n*U CrC’, V* UXOr *nrioccns in discrimen salutis non
tamen exceptione ?mmae a ^ucatur; Pestes etiam ex traiudiciales, omni
confirmant, ac insuper cfe niuilcns defensor, qui exposita omnia
speciatun cum famula M tt V” con§uetudine cum ^Uis mulierculis et
amicis expellere m-e,.* . .• na lta . tlaam ideo auctoribus consanguineis cl
p„,i, esse tuit, apertis verbis tesMntnr
Lx a itera parte n..r_ . . 18 ccstatitur.
mi-
con-
#
canones ia
nas
diti
altera parte I i/z-iH n r testantur.
s faciendae fidri u\t „ e ensor °^crvat, allegatos contrarios testes
Ceterum **** *Weeae et servilis
permittenda coniuirum -■ . ' * UU1IIU> quam rigidi sint ss. canones
caP* Literas, * i , eotl tk 'ir‘n,"ne' caP- Ex transmissa , 8, de restit.
saevitiis constet atroci h., V” 11 'd*as esse l°cum separationi, quam si d
,a! ■ *t. 13, num, 8 ’ p q 1 ,ltlbus, intolerabilibus: Eiigct, lib* 2. Dff
atroces atque mtoltrahilAc f° *" casu deesse inquit non solum saeviti®
tirum CGa,P deesse injurias, quarum loco haber
m uxorem prolata, Testimonia vero extraio'
nequeunt nonnulla ver
■S. C. Goncilii
p' ^
dicialia pendeitte lite expiscata m.tlo in pretio habenda contendit. Reliaumr
t4t, ut EE. ^ \ • dirimere dignentur dubium: ^ 11111
An sententia Curiae Metropolitanae sit confirmanda , vel infirmanda in casu 9
Die, etc. Sacra, etc. respondit: Affirmative ad primam partem , negative ad
secundant ,
[Thesaurus Resolutionum, tom. nS, p. 79-85].
4174.
S. C. C., Pharen., 14 maii 1859.
Matthaeus Genilich 29 annis parocciali munere functus in variis eccle-
siis Illyriae, novissime Civitatis Veteris Pharensis Dioecesis, cui parocciali
ecclesiae Decimatus titulus adnexus est, decreto Episcopi diei 29 iulii iS>~
hac Paroecia privatus et ad aliam loci Bogomoglic translatus fuit. Causam
decreti afferebat Episcopus, quod asiatica lue grassente Parochus a christiana
ope infirmis ferenda abstineret; quamobrem querelas moventibus Praeside
militum et politica Auctoritate, iam monitus ipse fuerat ab Episcopo, et
icri animadversione, ne ofRcio suo deesset, coercitus. Mine factum est. ut
biduo post decreti intimationem Parochus armata manu a Paroecia extur-
batus in oppidum Bogomoglic conpulsus fuerit, ibique Provisorio Ammini-
stratore confirmatus cum stipendio 125 fiorenorum. In hoc rerum anfractu
ad Metropolitanam ladrensem Curiam recursum habuit Genilich; Archiepi-
sc°pus autem clauso processu rem universam iudicio huius S. ( ongregationis
committere maluit.
Nullitatem ac injustitiam episcopalis decreti evincere studet Parochi
cfensor praeprimis ex eo, quod titulus poenae ab Episcopo propositus
ulter legitimas privationis causas non recenseatur. In quo quidem duo in
tacto praenotanda monet: alterum, quod vere Parochus titularis ac perpetuus
cnilieh, alterum, quod de vera privationis poena hic agatur, quamvis
simp tcem translationem intendat Episcopus. Privatio enim occurrit, quoties
mutus quispiam propria titulari ecclesia exturbetur, quamvis in aliam trans-
er.itur. praesertim cum altera Paroecia non in titulum sed in precariam
a nistrationem tradatur. Positu igitur privatione, contendit, hanc poenam
P^acerbissimam, valide infligi non posse nisi in casibus in iu re expres-
<v‘j lsce porro inter casus non recenseri titulum ab Episcopo propositum.
f; -r c,,*Pa denegatae moriciltibus assistendae privationem ex lege ipso
qui UU UCVr(fr> ncc l;lint’n decretum sustineri secundo loco propugnat, ex
siti ^raetCrm'^a *ucr‘t bulicialis forma. Parocho postulanti canonica inqui-
stit 1 T ta *stlue a Paroecia absque declaratoria sententia expulsus. Iniu-
ani 1 cc,eti omnino patere ultimo loco probat Defensor, quia culpa deest.
icc ^ 1 testibus examini suppositis 64 iurati perhibent: neminem a se
morD1^11' s*Vt Stupore mortis repentis, sive quod Parochum interea
us :lb‘s Stlstare noscerent, sive etiam quod rumor in vulgus per-
biis 1 tJ>r‘uPt lbtnm esse Sacerdotibus aditum in pestilentes aedes. Ex qui-
ecrtti nullitatem erumpere arguit, adeoque concludit Parochum esso
472
Cuna llomamt
reintegrandum, vindicata vero reintegratione eidem frucmTZT''^''
tuendos. En t igitur EE. PP. decernere, quid reponendum *** «#
An sit locus remtegrationi ad Paroeciam et Decanat,»,, „ / * d dubiu"
»i qua summa sit heus restitutioni /nu tuum et emltwu nton,/^™ Ui> ei
neatur poena privationis in casu? '• svu Potius susti.
Die, ete. Sacra, elc. respondit: Affirmative ad primam tari
secundam; et esse lacum restitutioni fructum e, emohmcfZJ,
Archieptscopo pro bono et aequo liqui danda. mnm
[Thesaurus Resolutionum, tom. n8, p. 197-202]
4175.
S. C. C., Pinnen 14 maii 1859.
In Ecclesia Collegiata S. Michaelis Archangeli Civitati, q a r t>-
Dioeces. die 28 ianuarii nr* Or,Un-,r- * ■ ^ v 1 tlh s* -Angeli Prnnen
simplex amovibile rcservLo J auctontate erectum fuit Beneficiun
lich ex Baronibus ScllZT lurcpatr°natft ^ndatori Abbati Octavio Ster
dator iuspatronatus instrumento^? UC hered*bus- Postni°dum vero ipse Fun-
tulit in Baronem Sanctium ^.^0«,^? ^ donationis «S*
translationem dato constet. Postremum' C°nSensu ad huiusmodi
Hippolytae. Haec autem T™ 2® beneficium retrocessit favore eiusdem
vulgo il Cavaliere dotis tiV 1 ^0r Prae<Bum Beneficio assignatum
dreae Gaudl^ m,^ T\° ^ Sil™ae, dum Baroni An-
Gaudiosi obtigit, et anno^iS^Ti iereditana «fem sub anno 1813 Andreae
Antonio Forcclk illmi * .■ °sepho Gaudiosi, qui tandem Baroni
legitimi heredes fund it- K> uc,ar(,rurn 4000 vendidit. Verum anno 1838
vocaverunt ut fundum r** CCJramJ^”bunali civili Aprutino Baronem Forcella
tructib us redllcTet II am f?^*"** restitueret, rationem de perceptis
civilium gradibus ap> ac*Ue iceret. Causa deinde in variis Tribunalium
Vicarius Generalis Pinn d Hi dices ecclesiasticos reinjssa fuit. Hinc
decernit: JPiaminsHtuthtum hat? Ianuarii lS58 sententiam protulit, qua
*** ecclesiasticum Beneficium"! M.afe D: Ster lich fundatam rerum
{ 'elaja.,. nullum esse • / a ’ <onat,onem ,ur,s praesentandi factam D. Samo
spectare ad descendentes linea rect^a!} P™dicti
ms gradu tandem controw™* *a Clormda Irene St er lich. In appellaoo-
Auditus de more Eo 3t ^ bunc Ordinem ascendit.
Gaudiosi bonam fidem in ^ ^USl quaestionis historiam confirmat, gemtv
ac latae a suo Vim-in ( • pr^edn bencficialis possessione commenda»,
Heredum Ste^ch 1)7 SvnCcntiac omnintJ adhaeret,
vere Beneficium ecclesi-i t‘TlS< r Pr<,^at ‘nsti turionem, de qua agitur, ^
obligatione praesentandi nlT' v* 'er[1*s fundatoris, ct Beneficii titulo, ex
mea, et ex reservatione irmti^ \Cia*Ul“ ^-1’iscopo, ex eiusdem erectione cano*
•*d h'«Jcs fundatoris snJf “T ,EpiscoPali Curiae. Iuspatronatus vrn>
poetare deducit ex ipsius funi|ationis literis, nec
•V. C. Concilii
473
obstare ait donationem mns praesentandi a fundatore sub anno i--»i fact
favore Saneii Celaja, eo quod episcopali auctoritate numqUam'appr„bat!
«e «P- S;ca P' A !‘"m lmcm- '7. «cap. Suggestum, 20 ,de iurepolro,,
Quodsi benehcialis fundi retenta possessio ex adverso invocaretur factum
huiusmodi, inquit, nedum non acquirendi, sed imo amittendi prorsus iuris-
patronatus titulum ministrare ob peractam usurpationem ct alienationem*
Trid., Sess. 22, cap. it, de ref. Deerat denique bona fides familiae Ct-laia
qmim praedium Beneficii usurparunt ac de eo veluti de re propria disposue’
funt, et in dotem nempe constituentes et in extraneos recepto pretio alie-
nantes.
At Gaudiosi Defensor loquitur in primis de laicitate, revocabilitate et
«tinctione Beneficii Steriich. Laicalem vero ait Capellaniam. quia Benefi-
cium non fuit episcopali auctoritate fundatum in perpetuum. Cum enim
amovibilitas in themate respiciat vere Beneficium plus quam Capellanum
impedit translationem dominii in Ecclesiam, ac propterea Beneficium ki-
cale rcnunciandum venit ob unam ex qualitatibus substantialibus deficien-
tem. In altero defensionis capite autem demonstrat iuspatronatus vi dom
donis 19 octubris ^1721 ad heredes Snncii Celaja spectare quia ubi d,
donatione legati pii mere laicali agitur, Episcopi consensus non requiritur,
hx possessione vero, qua ab octobri 1721 usque in praesens iuspatronatus et
bona perenniter absque interrupta temporis continuatione Saneii Celaja
heredes et successores potiti sunt, praescriptionem talem emergere concludit.
.! qua recedere non licet, utpote declarativa, voluntatis disponentis. Erit
post haec EE. V\ . definire dubium:
-•!«, et quomodo sententia Cunae Episcopalis sit confirmanda, vel tu firmanda
m cusu?
, . /f ’ e,c- Sacra, etc. respondit: Sententiam ess, infirmandam, retento onere
i issat quotidianae, et hpiscopus curet capi inscriptionem hypothecariam pro
eiusdem securitate ac implemento. 1
[Thesaurus Resolutionum, tom. 11S, p. 180-197].
4176.
S. C, C., Ilerbipolen 18 iun. 1859.
_ resolutio huius causae die 24 aprilis 1858. - et iussuin, ut
p arentur probationes iuxta instructiones danda<. Quapropter nov
** a 1 Bpiscopo processus instructus,
t im ' mitlssat; Hctensor mrido quoque sustinet mulierem raptam fuisse inv
s .\Up cx tcstibus et ex tota factorum congerie evincitur. Obiecta veri
I * 11 nulli,U!,lk' probanturj et licet probarentur, non tamen exinde pro
d» . imminueretur, cum mulier in matrimonium et abductionen
nsisset. I osito vero raptu, ex S. Synod. Trid. cap. Sess. 24, de ref
I
■. M. _■
l-
Cf. x
Cf, V
4 1S1
4162
474
Curia Romana
matrim,, inter raptorem et raptam quanuliu in potest-*, ~~
serit, nullum posse consistere matrimonium. Testes uit - r * ™pt0r,s nun.
hibenr, puellam matrimonio restitisse, petentem' ut QuocunT^- ^
matrem reduceretur: atGuilleimum quandoque blanditiis ■ , ?lgnorca<*
no et minis respondisse; ac teste Gcbler ,< tutto il temnn i F* etiamimPc
sposafcio fu Ia Omtcssa sotto Ia guardia dei Barone, n4 SbJTJ!*
d, sua libera volonti ; alio vero teste ipsa aperte dissemit i
' non i mia madie, , senxa la bnwdM** della ,„ad ^ 15
cohabitaverint, diuturnitas temporis obHd non" po^TZT H
raptoris potestate manserit: atqui Coniitissan, i„ viri 'ootetml "
fugam perpetuo versatam fuisse ambigi rum nor, .«r - P tcs.tatC JU8<l^ ad
Matrimonii vero Defensor urget, ad constituendum
cum raptus verissime dieatur violenta mulieris
ineundi matrimonii canon fn r»ooi« * , ^ hjco in locum
argumentis verum raptum seu viol Pni4 Cm 1®US.tulet’ n011 Pr°bari indubiis
Comitissa; accedere insuoer ad 1?m ? l^slcam Emissam in abducenda
Gisellam et Guillelniun^Fx * e*LludentIurn raPtu™ sponsalia inita inter
raptum, seu ri ole ntam mi 1 1 i eri ' ^ ta pros«^ ^ pateat, verum
nrnli.in: nihil esse de loco * H,UUloncm non stitisse, vel saltem non
posita etiam initiali evistentia motu - 1 diaP“tandum. Sed sup-
tandi ratio: non defuir V 1 de C1US nulla adesset dubi-
separatio Baronis a (wL e® ^us tutus, non defuit libertas, non defuit
fitur, fident accomrno n l K mo,?et’ in re gravissima, de qua
et Iudacis, utpote suspectis consan??uincis> domesticis
--1» coni', ■ „ '' rcd,t dirimendum dubium:
^ „ t l matnmonu m casu?
.filiorum fimut <■! i/ualmisde^tOe^ A^r"““'ve' fi™* remanentibus iurihts
[Thesaurus Resolutionum, tom, , „S, p. 2of„222,.
4177.
s- C. C„ Ascu rana, 30 ini. ,859.
vJuui. 1 nere v jn * , 1 .
Ascu lanae, cl. me. nUn!crLIS dl Paroecia Ecclesiae Cathcdrali
dem Paroeciae supprimer » ^ Episcopus tres Capeilanias curatas cius
tatis Asculanae existentes ’ ac v'cc tres ecclesias in suburbiis Civi
veru a Pio VI I accepta lnl/^,irnC ' tCCle$ias erigere satius duxit, (irati;
er*gi iussitapud ecclesia^ss^v"'' 'lp<mnni,n consensu, parochi ales mansione
Modernus vero Episc, , ‘ P* . hriippi ct Iaeobi, nec non S. Bartholomaei
Curatis, dii 31 augusti i -c 'P,,nt*bu.'> praedictarum ecclesiarum Capcllanb
. “ubusn inio decretum ^ .
Modernus vero Fr,:-.,, *" *
Curatis, dk- m „• « gonttbus
M - J ] ttUjJUgfj J - .0 I 1 V.. — — J
quo praedictis Capcllanis P ecrt-‘tl*m tsmquam Delegatus Apostolicus
' u, i., 1 ribuitjUt iii posterum parochialcs fu
tuli
Cf. \
I~S
*S . C. Concilii
4/7
assumere iu.
edones omnes exercerent, addens quod titulum di Vicarii Curati
iranc dispositionem gravate tulerant Canonici CathcdraUs vel quu^osis
inconsultis decretum fuerat prolatum, yel quia nullius utilitatis illud auspi-
carentur. Cumque in irritum cessissent officia penes Episcopum ad Sac
hanc Congregationem convolarunt postulantes praefati decreti irritationem
nc iura ac praerogativae Ecclesiae et Capituli violarentur, addita protesta-
tione pro omnibus damnis, titulis, proventibus, iurisdictionibus, etc.
Requisitus de more Episcopus votum Promotoris transmisit! suumque
decretum tuetur ex populi necessitate et utilitate. Pari modo Promotor fiscalis
Ordinariis vindicat facultatem novas Paroecias instituendi etiam invitis
Rectoribus prioris Ecclesiae, si hoc evidens utilitas suadeat vel necessitas
exigat, cap. Ad audientiam , de eccL aedific., Cone. Triti.. Sess. 7, cap. 6 7
et hess. ai, cap. q, de ref. Atqui de evidenti utilitate vel etiam necessitate
dismembrandi ab Ecclesia Cathedrali Asculana Capeilanias Curatas extra
moenia Civitatis erectas ac eas speciatim, quae maiorem populi partem com-
plectebantur, novasque 1 aroccias erigendi, tribuendique Capcllanis Curatis
SS, Ap. 1 liilippi ct Iaeobi, ac b. Bartholomaei parochi alia iura ac libere
Sacramenta fidelibus ipsis subiectis administrandi, haud ambigi valet. Quan-
doquidem necessitatem hanc recognovit et adprobavit usque ab initiosaeculi
1 nib \ II, ac multo magis haec \ im hodie liabet, quoi.1 animae increvere, ac
kiele> a dissitis partibus coguntur pueros in lucem editos ad Cathedralem
hcelcsiam ducere, ut sacris aquis renoventur, item transferre cadavera in
remotum publicum coemeterium. At sola moenium divisio ouandoqut suffi-
ciens videtur causa pro d i smemb ratione. Quodsi in unione \et dismem-
b ratione peragenda vocatio interesse habentium de forma requiritur, animad-
vertere hic oportet, iam adesse pontificium breve, cuius vigore praedictae
1 aP®haniae Curatae poterant supprimi er eorum vice Parocciales ecclesiae
tngi. Demum vocatio Capituli et Canonicorum non videbatur necessaria,
tum ipsi nullum ius haberent nominandi vel \ icarium perpetuum vel Capel-
ivnos Curatos. At si defuit parochianorum vocatio, ea ab usu penitus inolevit:
ct si de Archidiaconi consensu non constat, non ideo concedendum Cano-
nicis insurgere,
'intra uiuen Canonici monent-, L iv itatem Vsculanam loco valde amoeno
- uninino plano sitam esse; ecclesiam S Bartholomaei inuris ipsius Civitatis
a terere et ecclesiam SS. Philippi et Iaeobi nec unum milliarium ab Matrice
edrali Basilica abesse: idcirco nullam prorsus causam dismemb rationis
! ^ti posse ex locorum asperitate ac magna distantia, cum in casu omnino
txu cnt. Quidquid porro sit de parochianorum augmento, per tres ex dictis
c *‘! llN ;l Card, Archetti extra muros constitutos satis, ahundeque singulis
parochianorum necessitatibus consultum fuisse, ira ut quovis destituta legi-
^ v > titulo censeri tlebeat praedicta dismembratio. Aliud nulfitatis caput ex
h^SS]*1 *uds solemnitate repetunt. Evincunt enim onus Parochum dismem-
ci^n34 ^ arouc*ac audiendi per citationem. Non fuisse insuper auditos vel
cu c Clp,tnl;lr^ c‘( Archidiaconum, prout fieri omxuno debuisset, cum
cQ hitualis penes utrumque resideat, quo in casu solius \ icarii perpetui
',!Kukik haud sufficit. Ouin oflicUt ad vlismeinbrationem in actu s. visita-
47f>
Curia Romana
nonis ec tanquam Delegatum Apostolicum Episcopum oror,.. • — ~
crnm praerogativam ab adhibendis iuris solemnitatibus
Doctores. Verum citra etiam ius super hubitualitate cTw""""' r™«t
nunus consensum fuisse exquirendum in „,L,,,til, ,hs ,i
S. C. in Ancomtana, 30 aprilis 1S03.1 Proponitur dubium "*
An decretum dtsmembralitmis sustineatur: seu potius Ti
emdem deerett, remtegratiani favore Matricis et restituti,,,, ; l*™**
m casu ? esiiiuitant emolumentorum
Die, etc. Sisera, etc. respondit: Nepative n,t a-.*,
secundam, cm Iusu restitutione emolumentorum bona "tid P"rlm; ♦»""'» <d
[Thesaurus Resolutionum, tom. , ,8 ”, 273.^
4178.
S. C. C., Herbipolen., 27 aug. 1859.
Dic 24 aprilis iS^8 dilata 3 die vern ;
causa. Ad tramites vero Benedici-im * . Un!1 P_roximi 3 resoluta fuit haec
sacri vinculi Adsertor novae audicntia^&«^^ * Sui muneris csse duxit
causa de consensu pardum hociiV r* ene c|uin implorare, eoque obtento
confirmatam undique iri editam 1eProPomtur- ConficIit autem mulier
addi clausulam: et amplius Et mr ? Udoncm’ urSetquc propitio responso
vari editum responsum edamirr SUSCeptam pr°lem instat ^ ^
declaratum est integra manem fit partc; *lua aequitate ac prudentia duce
consonum dicit cap.Ci/w inter 2 Jfjj-P- - c*cbere* ^ siquidem apprimt
nova argumenta non affert n»*.'* ^ a e *• ***? Matrimonii vero Defensor
* Ruidum dubiu™
Die, etc „ lce«*ndum a decisis m casu?
[Thesaurus R \' ^eSp0ndlt: In * cisis .
L nesaurus Resolutionum, tom t,9 r.
m tom. 1 Io, p. 325-332],
4179.
s. C. C., PampUonen., ,7 sept. ,8S|
\ cr*i 'meer \ ”
pilonensis capellani muner ■ r * ' ' cbsiJ P;ln,chiali S, Laurentii civitatis Pam*
balbstae disruptione adeoY venati°iri operam dans, ex igneae
tutrit amputandum. ^US ‘n l*CVa manu, ut brachium eidem
Dispensationem ab irrep 1 *
extremam allegans tum illius pr° eo ’nstanter postulat KpiscopUSj
tibiiH orbatarum egestatem e C .liarui^1 eius sororum nobilium ct paren-
tx ^ucro c venatione cmwV pu ,u-s ’PSL' sive ex Missarum eleemosyna, sive
1 rr M tJ hucusque comparabat,
Uf- N. Kjtf. 1
V’ \
* Cf. \.
h C, Concilii
477
Cum eidem Episcopo remissae luissent preces, ut peracto
referret accurate ac distincte quomodo expleantur a sacerdote' mt:" t0
rubricae absque irreverentiae periculo, utrum brachium fictitium^Sar
ct sit periculum admirationis in populo, retulit Episcom» fa„„r „ . Deat'
«Claudius Vera satis expedite singulas rubricas explet* sed
ommnu .rrevcrenPae penculum cotivemen, erit, ut aliquo tempore u" ‘
dum «emanor evadat, Missas celebret cum assistentia alius Lerdotis /t
tcam digito cordis utatur ad fractionem hostiae, quae super patenam facienda
est, ct insuper ad communionem vel pectus tundat hostia super patenam
posita, vel ea cum manu dextera accepta, tantum proferat verba “ D™**
aon sum dignus sine pectoris tunsione. Quamvis ad praesens brachium
ficntmmnon adhibeat, tamen m parte, quae remanet, potest induere man,
palum, ct etiam in eo est, ut manum fictitiam adhibeat; iis servatis credo
populum iuhil miraturum cssct si tum celebrare videat
Cum non agatur de promovendo, sed de iam promoto, seu de sacerdote
dispensando, qui casu fortuito in irregularitatem incidit, mitius agere ac
dispensationem, facilius concedere solet S. Congregatio , ceu articulo discusso
dehmtum fuit tn Comen., 8 apr. et 6 man 1775. i Hinc plura afferri possent
exempla huiusmodi dispensationum, etiam non concurrente sacerdotum
penum, mdultarum. Ita in Cameracen., 20 ianuarii et 17 februarii 1821 2
presbytero, cui in sinistra manu pollicis pars anterior deerat, concessa firit
dispensatio. Idemque exemplum occurrit in Apuana, 8 maii 1 824 proposita
mter supplices libellos pro sacerdote, cui duo digiti manus sinistrae, index
t pj ex, amputari fuerant. In themate autem accedit extrema sacerdotis
m paupertas, de qua testatur Episcopus, ct causa officii ac pietatis erga
sorm-es suas extrema pariter egestate laborantes, qua ipsemet tenetur.
eterum praecipit ut plurimum S. Congregatio in concedenda uispensa-
etu, ut dispensatus celebret cum assistentia alterius
* cenotis, vel etiam in oratorio privato, aut in publica ecclesia, sed hora
dus^**1 fnpU -1 ^reffuentata* cum de prima conditione loquatur Episto-
la i^.' tcra ac dubitandumforteesset, quod Orator ad celebrandum
veroU ^ ecclesia et pro populi commoditate: sui officii ratione renatur. Ubi
r m ,Pfricu Uin *tdi rurationis procul absit, ceu videtur in casu, haec postrema
Und,tw praetermitti poterit. Quaeritur:
,, • ^ 9-tom > }o sit consulendum SSiiio pro dispensatione a, rehabt litatione
1,1 tf isu i f r
IJlfi p t r V'
‘ 7 m’ r^c' fttspondit: Dummodo Orator adhibeat brachium fictitiam
pretia» . / /7/( afsist*ntia a! ter ius sacerdotis vel diaconi in oratorio privato.
<iitt)r„!>n,‘,! P,,!du'a Telesia, sed hora minus a populo frequentata, pro gratia
rp t >rUS t f ^ inhiationis, facto verbo cum Sanctissimo.
cr 8ununaria precum a. 1859].
^4- N. 379.
! Cf M
*• 307i.
4;S
(-uria Romana
4180.
S. C. C., Milevilana , 17 dec. 1850.
Die 12 aprilis 1842 Petrus Caruana annos natus viginti in 1»
S. Pauli Naufragi Civitatis Vallettne Mclevitanae Dioecesis imrri ar““
celebravit eum puella Maria Agius, quae vix decimum sextum 2^*
attigerat. Post menses octodecim a contracto connubio spon '• eon^ ^
ab invicem separarunt, et incunte anno .84, Petrus iudicialrT^-
libellum penes Arcliiepiscopalem Curiam, quo' postulabit m pr°,d“™
phrodmsmi laboraret, et in sexu potius maschili e£ct confomaa W
Cu ad '°nRT quidcm tempus Pr°d«ctus fuit processu,
Dei miseratione- X depu(^^nL*D T™” Iicncdictinac constitutioiiii
gulis aeds adfuit. „S, T v "T “ « «**<>.
aliaque absoluta, quae opus videbantur" IW^nnc 1'JSp‘iCtu'nc
hris 1 8c; IiiHpv iii.. A c ■ - mr*. ro^ Ruae dle tandem io octo-
Matrimonium in Parochiali eccUria “'“«"i, qua pronunciavii:
a Petro Caruana et V Uri A„ ' , , Nautra& d" » afrilis ,8*
corporis conformationem I 1 S Zi ‘ "" ’ "" P“r"a,em Jne texus et molon
copulari Jtuin Cnm Z c""'"’ APusfui*1* # «» mtUum, et mmqum
aui mul^ "“tione wqUC ■*** ad S- Sedem appellationem pn,
causam “0^^^
ssft s~rr
nii ex officio On h '* '**’ nunori animadversionibus Defensoris matrimn-
rerpensis rogantur EE. W. resolvere dubiamf
d! T<r '"l"f '« casu?
tThesaurS" 7’ Z' ' .mP°nd!l : Affirmative.
I nesaurus Resolutionum, tom. ,,8. p 4+2j
4181.
s. C. C„ Pinrten., 28 apr. 1860.
Resoluta fuit haec »*.
ab heredibus ct successorihi. fC ',4 m?" i859- “ Implorata vernet
comitiis causa discent™ 1 furulftoris nova audientia iterum in L
Heredum n .r ^ ■ da ProP°nttur.
sub annis 1S07 et isT^t >^<’SlCa *am Semel argumenta repetit. S _
Constituebatur, ut bon-i^h lls^rPa^one 111 Regno Neapolitano latas, qui
patroni, utpote ,ih ;n,.,,v * m ltd,d’;l Ct*dcrcnt in pinui proprietd de'
TV<1 An» i *i* , ■ *
obre;
hodicr
Patro,,,' utpote ab iUceitim^ V ‘T.'‘ . W“'’re,.u 1,1 pient, piuf».*.» ,
P testate conditas nullius momenti in re
• eC
S. C. Concilii
479
siasrica animadvertit, nisi in quantum easdem Apostolica Sedes confirmavi*
HacC vero in Conventione anno 1818 cum utriusque Siciliae Rege inita
bono pacis etsi ratas habuerit alienationes tundorum bencficialium I* K
art 13» non omncs tamcn alienationes quocumque tempore sequutas Zd
solum illas, quae evenerunt suh militari regimine. Cum itaque militare
,tte,i initium habuerit anno 1806, ergo alienatio fundorum Beneficii Sterlich
quae accidit sub anno 1802, comprehendi nequit sub sanatoria in praedicto
articulo eiusdem Conventionis impertita. Porro Hippolyta Celaia r
nchai praedium m filiae dotem constituit, neque legitima patrona erat prmr
fuse in praeterita allegatione probatur. Ceterum post initam cum Apostolica
Sede Conventionem, Rex solemne decretum edidit dic 2S iulii 1818 quo de-
claratum fuit: Le dispositioni delta citata legge dei iSoy c de' citati decreti dei
180$ e dei 1S13 per quanto riguarda Vaholizione de' patronali, sono interamente
abrogate. Neque illa bona praescriptione acquiri potuerunt, quia possessio
nonnisi per 36 annus comprobaretur, et quia defuit bona fides. Ceterum
mrqiit t v amovihihtatc Beneficii eiusdem bona revocari potuerunt, quia ex
communi usu per Beneficium amovibile non iam ipsius Beneficii revocabilitas
venit, sed rcmovibilitas tantum Capellani. Perpetuitas autem Beneficii in
casu eruitur ex verbis decreti erectionis, quo Antistes edixerat: auctori-
tate nostra ordinaria... beneficium... erigendum duximus, prout tenore praesen-
tium engimus, quia Beneficium [ita erectum ecclesiasticum ac proinde per-
petuum est. \ ili
Gaudiosi vero Defensor Beneficium c\ tinctum esse modo quoque susti-
net ex eiusdem amovibilitate ac praetensa laicitate. I Fisce positis erit EE. YY.
dirimere dubium:
An, et quomodo sit standum vel recedendum 1 1 decisis m casiis
lite, ctc. Sacra, etc. respondit : Recedendum a decisis.
\ I licsaurus Resolutionum, tom, 119, p. 175-383].
/l
4182.
S. C. C., Terracinen .» 2 iun. 1860.
ii it sbyteratum ecclesiae oppidi S, Pelice de i ure patronatus Kev. Ca-
Jt*® 'P- Pcr decem tere annos possederat Sacerdos Ioseph Capponi, quum
7 octobris 1S54 .1 novo Episcopo praeceptum ei inditum fuit: di ritirarvi
^ onvent o ih questi PP. Trinitati Scahi ed ivi dimoture in Ittogo di curare
11 1 n non si sura ultimato un processo di piii dclitti, che a nome dei Fisio
? n>l,1Pdando da questa Curia a vostro au ico. Tandem ineunte februario
tum ^ ‘,d Curiam abducitur, ibique rescriptum ex audientia S Sirii rela-
signj neatur, quo ipsius destitutio a parochiali Beneficio decernebatur.
7— n accepto habere Cappontus renuit, i mmo vero solemncm de
1 ^bmitate protestationem emisit cuiusvis se expertem criminis obte-
felatif °,,la,n tl,nc propere advenit, novitque rescripto illi causam dedisse
^ ^®cni Episcopi ad Praefectum Aerarii datam, qua monebatur Capponium
trochum amovibilein ad nutum : causae dein ferebantur, quae Episco-
Curia Romana
4S0
puin ad petendam eius remotionem impellebant: al mia arrivo ' r
nh onti tm voluminoso processo di stupro con deflor azione r<»n>L ' „ f"'«
stia de lia chiesa in persona di Maddalena Bianchi. Quae ct nca f&h
hanc S. Congregationem supplex confugit Capponius thmtml
tamque destitutionem declarari: siquidem neque amovibilen t lrri'
fuisse prolatis institutionis litteris asserebat, neque ullum contrai T” *
a Cuna initum fuisse, neque criminis ullius reum ex testimonio
sese redargui . 10 C0Ili»cic n tiae
Rogatus Episcopus brevem relationem exhibuit, qua contendit nulW
exaudiendum esse Capponium, quia Praebenda paroehinli privatus e T*
nt ex oeconomica et extraordinaria Summi Pontificis sententia ncZ ?
est contra eamdem impune Vel reclamare vel indicare. ’ f
\ icissim Capponius assumpto Defensore, legitimam deesse destitutio™
causam suscipit demonstrandum, proptereaque reintegrationem ad Pa™
ciam et fructuum restitutionem concedendam protue tu r Leaitim^ ?
privationis Beneficii praesertim parochialis, causam adesse, cum depS
quispiam moribus redarguatur, affirmari plane non potest si trin, 7fi
canomea monitm, quam iubet Sac. Svnodus IVid. in Scss 3r cio u de
Tc^m un^rf dcTtirtUtio dccrcta prov. J et absque defemiore
U1SSC SUbdit ad primam monitionem Mi-
cius vitaeque Mns^ZeS. I CduCt0S profert’ ** ™res
dotes eius r- - f f laudibus sunt prosequuti. Sed duo Sacer-
in relatione* Imi - 1^S1US aCerarunt* ^ sunt processus, de quibas
alter ile defloratio/11 * T ^ (pracSnLltiu nubilis puellae .Magdalenae Cerilli,
In^ie^W vh f ‘C ***** mmM- Std “> pri- ««e enituit
calumniae «.rigo ab sueeciX lnL,,"c'antcr ctllto, auditisque tcsdbus patuit
ipsemet C mn^n' ^ <>nibus Sacerdotum aemulorum. Alterum vero
eosdem aemnW Pr”Vn‘:<lvit emissa diffamationis ct calumniae adversus
comprobari testante a C"a"' I),ancl'i- Calumniam vero ab ore mulieris
« : m°K'ic 4 matta; />™„, disse chc en
postremo omnem eliminatVun<'|ehefd'' “ la fece' 4 m0rt0 *• Q“.°d
que retractationis ab . . m P "m: fac“™ «*• Ptiblioie solemus-
citia. In aestu enim f> • l^ia «missae, dum spiritualia agebantur extr-
in flammaret: P crv<1J‘IS> CHm populum Sacer Orator magis magisqv*
1 ^ IULO SUO alArr^m t ■ * * * ^
ammaret e lorn i.'"’ r|JU,U111 ™CCT arator magis ma®»**
uno ore decem testes n-^r, Contuui'sc Magdaleiiam in presbyteria
tam rogasse, ut sibi ' / - , ' ‘lc Pr^ninnx ad pedes Archipresbyteri provoh
cum fletu clamasse l/m ^cm conscendisse super ambouc et maria
tem lacrymis descendis ° V* * *”*! >l0.n vero n*ent(ii indeque adhuc madei
ctuum sibi conceden u ^ tSCC P08*1’5 reintegrationem et restitutionem fn
de restit. spoliat Se ’ 11 C3Sc Ct)nehidii e\ litterali textu cap, Conquer entem
litteris nominationis n!>n fuisse ostendit ex Camerae Ar
lo so Sacerdoti /) c • US |l ^itur: nominiamo e depuliamo stabifmtni
cui institutioni ib Ord' ^^ Irdprete della chiesa suddetta, eu
possessionis actus 0.^'ae cohaerent litterae, nccnon solemiu
‘ 1 roP°n,tUf itaque dubium:
•V. C. Concilii
481
. Ut constet de causis remotam is a Paroecia , seu potius sit locus reintesratumi et
restitutioni fructuum ni casuy
Die , etc. Sacra, etc. respondit : Negative ad primam partem; dilata ad secun-
dam, et reproponatur in prima post proximam.
thesaurus Resolutionum, tom. 119, p. 260-266].
4183.
S. C. C,, Lauden., 7 iul. 1860.
alis cura animarum in Cathedrali Laudensi residebat oiim penes
l, actualis vero exercebatur a Canonico, qui Praepositi nomen,
Habitual
Capitulum, iiJPJSHS vtitj caci (.cu^iui a uanonico, qui
praeseferebat. Porro in funeribus et exequiis, quibus Canonici capitula riter
iuteresse solerent, parochialia emolumenta Capitulum sibi quaerebat. Res
ifcise habuit, usque dum ci\ilis potestas sub exitu sacculi superioris et sub-
sequentis initio sese desuper hisce in rebus immiscuit. Tunc factum est.
ut translata cura animarum ad primam Capituli Dignitate m seu Archipres-
byterum, coeperit agi quaestio, utrum Paroeciae habitualitas in Capitulo
inessc pergeret, ct funeralia illa emolumenta ad idem Capitulum, an vero
ad Archipresbyterum pertinerent. Hodiernus Episcopus extraiudicialia quae-
dam de controversia decreta tulerat, quibus primum Archipresbytcro favere
videbatur , ast haec per novissimum decretum diei 14 1 uni i 18^6 revocavit,
ac postmodum instante Capitulo preces obtulit huic S. Congregationi, accio
sia deciso, se realmentv abbia o meno a sussista c la parrocchialitd abitualc ancht
m questo, come in altri Capitoh, e se m /orsa di essa spetti al mede simo if diritti)
Mlo spoglto defla cera agni volta che riene chi amato a fare escquialt e soleum
(illisioni.
m
Denegat Arctiipresbyter penes Capitulum adhuc esse habitualem anima-
rum curam. Septuaginta enim circiter anni sunt praeterlapsi, ex quo a
laica potestate parochialitas Capitulorum suppressa fuit, quin ullum iam
indicium supersit, quod in Capitulo parochialitatem habitualem ostendat:
n'*n sane ^ icarii praesentatio, non applicatio Missae pro populo, nulla one-
rum participatio, idque genus similia, quae expenduntur in Marsorum,
>0 ' anuari i 1830. 1 Subdit insuper se plena et omnimoda parochiali iurisdi-
T ■ — ,
ettone gaudere, seque Paroeciam suscepisse undequaque liberam prorsus^
que tmmunem a cuiuslibet generis dependentia, quare nec verbum quidem
c *ure Capituli quoad habitualitatent in bullis suae canonicae institutionis
reperiri. Unde contendit, nullum ius esse Capitulo percipiendi emolumenta
fluae ibet parochialia, eo minus, quae in funeribus obvenire solent. Haec
Hueito sunt eius, cui incumbit animarum cura: Clement., Dudmn, de
Pu tu> . Debentur enim propter Sacramenta scu onus in eorum administra-
Subeundum. 1’ostulat demum ipsa aequitas, ut qui onera sustinet et
mniodu, commoda pariter et emolumenta percipiat.
4<S:
Curia Romana
E\ adverso Capitulum pro certo habet adhuc se ,* . ~ " —
potin. Hanc quidem insedisse in Capitulo ad Lnmjm 1 animarum cu*
controversiam positum est, fatente edam Archip^b^Jf?® ^ «t»
tempore nullum proferri potest iwn.nu.-n tum, ex quo Mnlt ?? n*™ *•
isausmodi tun nuncium misisse, vel ipsum a legitimi -niri • Capin,lllr"
fuisse. Quae vero iactantur civilis potestatis mandata n„! * sublat»»
ea suit vel esse possint, Capitulum arbitratur, nil.il “V" *****
obstat, quod penes unum si, cum habim 1 P»"° 41
vero nullum paratur impedimentum libero exercitio n-,r i™ actuabs; Inde
mrn constituto Vicario perpetuo, quocumque hirrb jS °fS* cte'
nefas est ei, penes quem residet cura habitualis sesTimnii™
I atoccae muneribus exercendis: S . C in Bovi», ,, ■■ Z' .l"*»*»
obstant bullae, quas Archipresbvter obtinni*. v man 1 ^Uare n°n
titulo induci non potest: cap. Si diligenti, de' praemiJx^r^"' qUac “*
parochiahtatis habitualis, etiam cmnlmrw.n/ r ^ indicato autem Jure
«» Capitulum ad se pertinvrc coTtcndT^ r1™' SCU h S^Uo **
nsque numeris absoluta consuetudine, quae Dro ^™8lss'ma)Paeifila.^c
denegante, ad annum usque 1701 tum\>v r ^ r- I^u.lt’ Aversa parte non
dioecesanis, in quibus sancitum est Minf?, pr,,vlncia!ibus * Synodis
observarentur contumacesque ah Fni ncr‘bus et exequiis consuetudinis
tur: Cone. Provinc Mediolan IT pscopo°mm Iur,s remedio compellerea-
Lauden. I, * v ^ 3< *' « ' tit- *«L
sequente tempore infiLmam et abrogem ^ ^
time praescripti non producantur \L i’ cum .actus ^versus eam legi-
quando admonet emolm-n/*™/ r ' ,.C ^versanum quidquam proficere,
administrationnn Z " fuoera,“ dcberi Parochis ob Sacramcntot»
in genere *■"«■* recensenda esse; hoc enim, esi
suctudo. I-Iisce expositis ilignenmr FE^p" r*™*"' ", c°ntraria vipcat c0"-
i- An cura habitualis /> /■ ... * P * timmvre dubia:
penes Capitulum in casu? ** ^ Cathcdr alis Ecclesiae I.mukmh tit
r^t^e9>etcl
[ M 'll. AffirZltfve Zci' r, 'i-
aequo statuendum auditi- • . aP',ult tuxta modum ab Ordinario dc bono it
[Thesaurus jJ^TZ***
m' tom' 1 '9. P- 338-344
41 84, J»
N„vi„i , S’ C' C" Spo,etana- 7 iuL. 1 860,
i\o vissime suburti
tl Aatonium Bisinium Parochum' inCcr Arc,»cpiscopum i,
08 ex poena suspensionis d* fi ^onati Leonissae Spoletanae Difie
1 “ ’ 8ePtembris anni p. p, eidem irrogata
(-'f N. 3t)68,
S, C. Concilii 0
- 483
pertinaciam retinendi in suo famulatu in ve nem puellam infra aetatem sy no-
dalem.
Refert Archiepi scopus : < lam a mense ianuarii currentis anni milii tx
Leonissa pervenerunt querimoniae contra Sacerdotem Antonium Bisini Pa-
rochum S. Donati in dicta Civitate ob feminam vix quadrilustrem de sua
fama et honore valde suspectam, quam Parochus solarii retinebat propriae
domi in qualitate famulae cum publica populi admiratione et scandalo. Post
monitionem paternam inutiliter elapso designato termino pro mulierculae
dimissione declaravit Bisinius, nolle praedictam famulam e domo eiicere;
et interi m obloquutiones, murmurationes ac scandala ita augebantur, ut fue-
rim coactus cum epistola diei 19 elapsi februarii eum pro prima vice
monere praesentibus Rev. Sacerdotibus Hyacintho Canonico Ettorc et Cvrillo
Olivi. Ab omni subordinatione et obedientia alienus Bisinius primum moni-
torium irrisit. Scandalo et murmuratione percrcbescentibus, per aliam epi-
stolam sub datum 4 decursi maii, quam reseratam ei consignavit Cancella-
rius Curiae ecclesiasticae Lconissae, Rev. D. Sylvester Canonicus Mariani
die 9 eiusdem mensis, secundo monui Bisinium, novumque eidem adsignavi
tenninum ad famulam expellendam: sed aequali successu, quia infrunito
animo in contubernio voluit pertinaciter perseverare. Quapropter sub die 16
proxime elapsi Septembris fuit ultimo et perentorie monitus, prout ex Vicarii
Generalis ordine ct Cursoris relatione, quorum copiam transmitto. De prae-
cedentibus monitoriis constat ex mei Vicarii Generatis attestatione, cuius
cepia exhibetur. Perentorio termino novissimo in monitorio dato infructuose
praetergresso tandem suspensio inflicta ac Bisinio per Ecclesiasticae Curiae
Cursorem denunciata dic 26 decursi mensis Septembris, prout apparet ex
relativo actu, cuius copiam transmitto. Eadem die Bisinius meo Vicario
Generali notificavit appellationis actum, cuius copiam exhibeo. Qua provo-
catione fretus, suspensione posthabita continuavit et adhuc perseverat in
Sacro faciendo ceterisque ecclesiasticis functionibus peragendis eum univer-
sali Cleri populique admiratione. Indubium porro est, omnes monitiones
u l5lsirin cognitionem pervenisse. Cum contra acta ab Ecclesiastica Curia
ai' ‘UCr*um istum Ordinem Bisinius provocaverit: ideo omnia fideliter trans-
irutto, ut indicium quam cito fieri potest, reddatur, ut it a scandalum demum
cesset». • 1 »
Hisce accept s literis die 1 6 novembris eiusdem anni Archipraesuti resen-
appellationem a Bisinio interiectam servandam esse in devoluti vo
tiuitum, idque Bisinio ipsi significatum, ut iura sua coram hac S. C. prae fi -
Wo temporis spatio deduceret. Tametsi Archiepiscopus huiusntodi mandata
a amussim peregisset die r decembris, nihilominus Bisinius subsequentibus
Ujl I Y*s 2 3 nedum Sacrum publice celebravit, sed et alias functiones paro-
tales exercuit.
sui * lt"a *1U rc Cilpita, quibus trinam monitionem Bisinio factam Arehiprae-
^ nt nixam voluit, quaeque ab ipso memorantur suis literis: ac nominatam
sa^ramcn talis infractio, disquisitio nominis complicis in peccato turpi,
*n muneribus obeundis, et gravis in populo famae
*icsii». At vero praecipuum caput extitit eohabitatio eum iuvenc ancilla.
4$4
Curia Romana
quae a synodali quadraginta annorum aetate plurimum .h ~ p
num omnium, de quibus Bisinius insimidatur veriti* ^ i min^
fundat Archicpiscopuq fide octo testium .quos inter «■»...
praediti sunt, qm a Vicario Generali, adstante CanceliarLt„? '
inmati fuere. Quod vero pertinet ad cohabitationcm cum Trif^C0,>atl' «u-
agitur, ex his quinque viri peculiariter testantur Bisinium * I"1
diu noctuquc inhabitare. Hia accedit mulier octava teltiT “ **■
aliquo tempore apud Bisinium famulatum se exercuit V* V',M«
pudicitia ab eodem pertentata nefariis Bisinii cupiditatih,,. J" “m™ ^
omnino renuisset, ex eo tempore male eam tn^n I"""1,»'*
minima arrepta occasione verberibus afficere it, ur , ;„P i ‘t<,UC ait'“vtl
coacta fuerit. ’ “ ut uus domum deserere
Bisinius multa attulit documenta, quibus se s.
purgare nititur. De neglectu parochialiuL munerum' maLue^t
ma promit, quae contrarium porro comprobant- JJh ,, • • , ast™"
profert vigin, i circitc“mromt .PU ' mU* ipse uticur' **»
gelis (ancilla scilicet) a mi ed ai 1 ?«,/„ quod Teodosmda !)em-
car attere c fidat, zza, degna peri a treSeraZfdelvT, C°S!ttnie’nmte
tutiora rixatote. Sed optandum ft,- * ~ \> uuomto' ch,e &ptibbhca voct
expressisset in hac re macmi m ^ * Ut Rlsimus magis perspicue sesc
probationibus confirmasse^- ***** adsertum ^um legitimis
ficantur, ipsum reapse solum 5 ®Uperius. mcmorati testes testi-
in populum admirationem i L^Cm pUeIla convivere, indeque manare
Instit. Eccles. S^Parnch ltatl°nC CUm.muIieribUs fusc bractat Bened. XIV,
suetudine ac disciolinn »»«->, min.in,le vet‘tum est ex praesenti Ecclesiae con-
Attamen constare debet '\h ' °i U3S ancdlas ,n suum famulatum conducere,
gere; opus est etiam r p roc |urn °Pera alicuius ancillae necessario indi-
erga famulas opinione nal^^ 08 Virt“tis fama* ac praesertim honestatis
mulieres ad Servitium accita «co™mcndcturj honestae simul esse debent
finiunt, sed communit* S , ! aCr' canoncs famulae aetatem minime prae-
cent. Quae vero pocn-Aln,' T* sanctioiles ad quadraginta annos coer-
tur laudatus Pontifex " Ur V1° latores huiusmodi disciplinae, nonloqui-
sanctione valeat consist^*?1^ , Coctores; cum tamen nulla lex absque
trio sit relicta. Hac de r*f * ™ IclUUm est. ut eadem prudenti Episcopi arbi-
pracsul suspensionis censur^r ***** Potest> Ruod Spoletanus Archi-
ttanda canonicam fnrm * ' 11 1 °gand;u‘ manum apposuerit, in caque irn>-
sMspensione detinetur nc£dcx't- l^cnvum nemo nescit eum, qui
sumpserit, in irrepniarT/!- Clu.m’.^it,d illi fuit interdictum, exercere prae*
definio- • i • i . i * seq.nintur dulfi*r,nCidere‘ HisCC P°sitis EK- VV- ^ncnmT
11 In amstvt de irreoub^t* 1,1 rasu? Et quatenus affirmative:
rtc. Sacra ete r , *s1nto meursa itt casu ?
-d</ H. Affirmativi- n tf (l< /. Affirmative in omnibus ct < uripliM*
[Thesaurus Resclurionam, tom n
tl- t‘9. p. 331-333].
^ f*onci[ii
4185.
S. C. C., Venetiarum, 28 iul. 1860.
luanncs Baptista Dabali Venetus viduatus uxore novas contnxit .Ii,-
3 februarii anni 1S5; nuptias cum aeque suo viduata viro Maria Cith
Conti; quam cum ad opus maritale impotentem ob eius arctitudinem
tus esset, continuo apud Patriarehalem Venetiaram Curiani iure i„d.ei,«ue
egit, ut nullum huiusmodi matrimonium declararetur ’
Confecto ad normam Uenedictinac constitutionis De, mireratim, t Dr„
cessu, periti, qui mulierem inspexerunt, concluserunt- Per ) , /•
mlro «'‘‘^osleriore dei distretto inferiore della piceata pelvCper anJtZ
e mtmtczza deli apertura vall o vaginale, per c artezza de I perim o aer L -,,a
dedo spalto volvar, o ma, ebbe, ni potra ave, Inogo Ia mgiwuione nutritale
Lmpolenza drl/n Contt e certa permana, te, perfetta, assoluta, congenita ed
memedmbdc. Quare die 20 man ,859 lata fuit sententia huiusmodi- M ,,ri-
raomum contractum inter Ioannem Baptistam Dabali et Mariam Catliarinam
tont. esse nullum ex capite impotentiae absolutae ipsius mulieris: ac proinde
liberum esse etdem Dabali I „anni Baptistae, postquam omnia praLripu
a constitutione De 1 miseratione Benedicti XI \ adamussim adimpleta fuerint
ad alias nuptias transire, ad quas ipsi libuerit, dummodo aliud impedimen-
ttimnon obstet; c contra Manam Catharinam Conti incapacem esse cuius-
cumque alternis matrimoniis 4
nii :i’ 'r sc,m,ntii‘ interposita fuerit a Defensore niatrimo-
?d S' SSAus D- N- «“sam ad hanc S. Conirreeatio-
nem oeconomice pertractandam remisit.
sioni^rw ^,0 -^a^Cn^ vota 1 heologi ct Canonistae ac animadver-
diihmm-CfenS >nS matrimonii ex officio- Quibus mature perpensis diriment
f" Constct & nulhtate matrimonii in casu?
1J!! ' vtc’ S<icra > Ac. respondit: Affirmative.
' icsaurus Resolutionum, tom. 119, p. 358-385}.
4186.
C. C., VerceIJen., 28 iul. 1 £
dlen. sacrae theologiae
ros conscendere ordines.
i-
Cl * 1 p * f
ClJrriciil!) ^K^1Us h erraris archidioeceseas Vercellen. sacrae
•l quihi • ^ (> Ul scin’ri;ir’° ’am absoluto cuperet ad sacros conscende
r!;irj() rePch*tur ob visivac facultatis defectum. Hinc, utquou uiui-
^ tui it Hh 1Cltur ure> gfatia saltem consequatur, supplicem Sanctissimo
^ue ut 11 l[lU1 t xposcens veniam super praefatu irregularitate facultatem-
ni ,IS °^linibus initiari possit, atque ut ob dictum defectum
rc
quod ord
h ■- »
bi
Cf. n
3»S.
+86
Curia Romana
liceat diebus festiset duplicibus missam votivam H. M y •
vero et ferini ibus missam d e fu netorum celebrare Rc ad W
Iit® J— — A — LI— S XT *«H. &.U
an
quod „
* * J v I (UUIU in tlUI 1 1|| ri» |-> | ^ in
nccnon de necessitate seu utilitate Ecclesiae ex Oratoris pro • PUo'
ss. ordines obventura. 3 Conone ad
Archicpiscopus porro suo demandavit caeremoniario examen praef.H
visivae facultatis, qui simplici sed gravi debilitate producitur in mi^
Uere non posse. at actus sacrosancti sacrificii bene perficere valete auhvZ
calicem, patenam, hostiam ct pallam ». Suam dein Archiepiscopus panZ
sententiam. ■. Ratione habita, inquit, penuriae sacerdotum hodierno temnon*
necessarium et utile erit, ut Orator non obstante defectu visivae facultatis
ordines suscipiat. I raeterea cum Orator iam cursum studiorum theolorico*
rum consummaverit, ob aetatem et defectum enuntiatum, si non ad ordines
admitteretur, prorsus nesciret, quam vitae rationem institueret. Quam ob
rem eum pro gratia dispensationis commendo ».
Quod necessitate Ecclesiae ve utilitate suadente soleat haec Sac. Congre*
gaoo supra irregularitates dispensare, comperta res est. Verum cnimmo
nenunem praeterit, eam dispensationes facilius indulsisse, ubi res erat dc
sacer ote iam promoto, quam ubi ageretur de clerico promovendo; quo in
j T v cn*am haud est elargita, uti videre est in Neapolitana,
f.m nf I. *4> qua praecise exposcebatur facultas ad ss. ordines pro-
* . aC0 !un| ominicum De Paolis, qui ob nervorum opticorum
_C- l. X era VIX ucem a tenebris secernere pollebat, quamvis aliunde
I sacrum missae sacrificium spectantia absque scandalo populique
.. - nt per^o veret, ipsuiaque admodum commendarent ct boni mores
p . a sacr‘l utilitas Ecclesiae, prout ex Episcopi informatione eruitur,
venrfn tr!”1. et P Ura Prostant exempla, quibus quoque cum clerico promo*
Dollrrr-e cn3aturn fuit, potissimum, cum scientia mommque probitate
Ouatenn - 'i^K vc* Ecclesiae necessitate constaret,
saltem rnm^u ' ■ * CC?Se‘mt cum * ,ratore dispensandum, videant, utrum
miss im vn- * cnus sacerdotis assistentia debeat ipse sacrum facere, quamvis
In rt Vam ;c ^ 1 1 1 actorum celebret , prout exposcit. Quaeritur:
n {! " dtspensath concedenda sit in casu?
ri iher Non expedire .
I laber 203 Decretorum, p. I70f)].
4187. |
S- C- C„ Triventina , 18 aug. 1860.
| « proponcrctu^qu *pituli Ecclcs/jfe Collegiatae loci Gapracm
Par ium Archinr...- °nere, quo Canonici renentur coadm'
. cr n P y5Crum ,n excrcitio curae animarum, In literis eium
3941.
S. C. Conci ia
457
aposto licis erectionis ipsius Ecclesiae Collegiatae mandatum legitur exoresae-
Ut nutem laboriosum ojjtaum curae animarum ab Are hi presbytero Parocho
uberiori semper fructu sustineatur , Primicerio et Canonicis praedictis onus adiu-
rotuli v tandem lhgmtanum Curionem eadem, qua repentur, ratione simili
auctoritate perpetuo et tam initingas.
Rogatus pro informatione Episcopus, ratus est inaudito Capitulo Statuta
quaedam Capitularia conficere, quorum dispositione quaestio praefata et
aliae quoque pendentes controversiae praeoccupabantur et omnia iuxta «>»
tendam A rehi presbyteri definita sunt, quorumque approbationem ad lites
liniendas expetebat.
Capitulum c contra assumpto Defensore plura, allatis in facto et in iure
monumentis et auctoritatibus, firmiter opponit. Ac primum valde conquestus
super Statutis per Curiam Episcopalem cum Archipresbvtero confectis
inaudito Capitulo, ea tamquam attentata et laesiva iurium capitularium et
controversiarum pendentium reiicicnda omnino esse putat. Deinde ad con-
troversiae meritum accedens observat, a Capitulo non iam absolute respui
onus cqadiuvandi Parochum, sed iis limitibus reservandum, quibus ante
Collegiatae erectionem erat arctatum, cum literae apostolicac novum haud
onus iniunxerin t, sed illud servare visae sunt, quod prius erat in more"
eadm, qua repentur , ratione. Erit igitur EE. VV. prudentiae dirimere
dubium:
do, et quomodo Primicerius et Canonici teneantur coaditn an Archiprcsbv-
terum Parochum in exercitio curae animarum in casu ?
P.i , i tt . Saem, eti . respondit t Affirmative iuxta consue tuiti nem servatam
ante erectionem Collegiatae constituta methodo in Constitutionibus a Capitulo
mjiti sex menses conjiciendis ct ab Episcopo approbandis.
1 1 i 1 esa urus Resolutionum, tom. uy, p. 427-4^4].
vtil
4188.
S. C. C., 20 mig. 1 860.
**ca Missarum eleemosynas interrogabatur S. Congregatio: Potestne
lu uj, curare, ut Missae manuales, quas a fidelibus undique celebrandas
( clPtC per alios celebrentur, retenta parte stipendii pro bono opere? Semper
c gitur Sacerdotes substitutos Certiores fieri de partis retentione, et COA*
' Vnsiun libere dedisse. Orator arbitratur, non licere, et casum comprehendi
c°nst- benedicti XIV, Quanta atra, 1 aHorumque pontificio-
ccretorum. Sed cum aliquibus aliis secus videatur ex eo, quod dc
P‘° °Perc agatur, quaerit:
‘ Jjn,m Sacerdos , qui stipendio solito pinguius accepit . possit, in gra-
tut nl)e> ,st alteri Sacerdoti ordinarium stipendium dare ( quo subsit-
■ Cum (wlftintoda libertate contentus est), retinendo partem taxa ordt -
"«na maiorem?
488
Ctu ia Romana
Utrum Sacerdos possit sibi alium Sacerdotem substitm-r
quam partem stipendii ordinarii in gratiam pii operis determina' ***** *
3. Lt quatenus negative tn utroque casu, utrum Sacerdos ito , ’ >an“'Htf
t ut tonem teneatur? 10 aSens ad resti.
4 Utrum Sacerdos petens huiusmodi donationem debeat
stipendium tradere? Prttis dh totum
5, Et quatenus affirmative , utrum Sacerdos aliter am ne , /
teneatur? aZms ad rMitUtionm
Dte, etr. Silera etc. respondit: Consulat theologos, praesertim K j/ ,
sum, I ruet. j, De Sacramento Eucharistiae a,t> ?• /« , S' Al$m'
Syn. Diocccsana, iib. , cap. 9, f, eius TZ ^ O^n ' “i X“ - '*
tus se conformet. ' ura, eorttmque senten-
[Collectanea S. C. de I>rop. Fide, vol. 1, I200l,
4189.
S. C. C., Aquitana , 22 sept. 1860.
natus Aquilana Dioecesi, quae iuripan
favore Sacerdotis Xiuvsu "Tc ,lonl‘natu"ltm •*
sia Collegiato S. Iustae in Zw a P«tiebaiur in Ecd
Episcopali CancellariapraesentavitVf ^ "J"*”1 nominilti'""-,m
niis de more expletis nemn T t' canon,cc astitueretur. Quare sola
et vulgatis edictis ciimTs abs0 ut0 «amine, quo plene approbatus fui
31 decembris rX ,S * l ii, r™ at Cuntrjlchcendum comparuerit: sub d
capella, ihiciLic U-r-i n Z* Prov‘s‘oncm absolvendam stetit in episcops
bris 1858 investitus de ^collationis, data sub die 9 decor
super eius capite recitata 2 “‘V Episcopo per impositionem bi re
Villae S.Aneeli ner h' *- ‘V. I|lv«stimus te de Praepositura Cural
coram Nubis # et lecta 'Z” Cap,tl l7ipos,.Clol?c,m P^csentialiter genuflexui
Pii IV, luium tum nobis i v?Wn UeI professione ad formam constitutioni
gernsibi conercrltu.,v cru,ll PosttncKium mutato consilio, quin ad git
in Ecclesia S, |ust.y . 1 *ltr^trct' 1 astabat, ut ad Cannnuatum redintcgrarctu
qu.am vacasse contendere cnenZ ReCt0r® Provisum cl legitime nun
bilis reali et corporali V,1 ' ^UlPpe nunquam secuta alterius incompao*
pella, nonnisi vcrhalio <pu»e autem data fuerat in episcopali ea
'runi Episcopus ^ Ordini ZT cc,cl?siam ,kncficii*
quemlibet sanari defectu •• t edlt’ quibus casum exponens pctu'
nuoro Eurroco si rechi sulZt Irr(®psOrit in possessione praefata, Qltd
uello C hies a di S Git t ’ ) ‘i ^arr°Gchta c siaprovveduto il C&itoniciua
?/ decembri i,SsS - Zt IZ U>l> ci,1^°si dt essere legit timatnenU vactilO dni
sub Jio zt) februarii iS^o I't Inves Altura data defla Parrorc/iia. Et 8- Ordo
Canonicatum vacata h -r lt<"r,ls Episcopum dedit, quibus declarabat
micam institutionem Ecclesiae Parocluafis
1 Cf. _\
ioS
iS . C Concilii
•P'9
favore Sae, Vespasiam, proinde procedi per ipsum posse ad provisionem - «cant e
Canomeutus; praefatum veroS a er dotem teneri a die captae possessionis ad -
dentiam paroc/iialem, et monendum esse, ut se* reapiat in locum BenefieiiZt
consulat eomctniiiae suae quoad praeteritum ;quodsi nihilominus residere detrec
tavent, procedendum ah Episcopo esse ad formam ss. canonum contra Parochos
non residentes. Hisce habitis Episcopus ad- collationem processit Canonicatus
favore Sac. Francisci De Angelis, qui etiam possessionem adeptus est sub
die 6 martii labentis anni, admonuitque insimul formiter Vespasianum utad
residentiam parochialem se conferret sub censurarum comminatione ad
formam ss, canonum. Ast cum laesum inde se existimaverit Vespasianus Id
S. hunc Ordinem confugit, ubi coactum se Antistitis Aquilani imperio ac
minis ad Paroeciam occupandam enarrans et multa referens ut ab ea capes-
senda eximatur, concludit: die vogUa la Santitd di N. S. degnarsi di reinte-
gratlo de! suo Canonica to , che gode da circa io anni .
Interrogatus Episcopus supradicta confirmat, suasque animadversiones
p roponi t. " lypaEm
Vespasiani Defensor manutenendum esse seu reintegrandum Canonicum
Vespasi ;m i in possessione Canonicatus in CollegiataEcclesiaS. Iustae demon-
strat ex indubia ab anno 1851 Vespasiani ipsius inCanonicatu soltmni mstmi-
dune ac pacifica per octennium possessione usquedum turbatus i mustissime
luit. Ius enim ipsum edicit restituendum esse Clericum sine manifesta et
rationabili causa spoliatum: cap. Conquerente, de restit. spoliator. Nec obii-
cienda est vacatio Canonicatus in Ecclesia S, Iustae per assequutain a Vespa-
siano in rure S, Angeli Paroeciam: primo quidem e\ beneficio optionis Aloysio
a itire concesso. Eo namqiic Clericus iure potitur, ut novo donatus Beneficio
possit posterius dimittere ac prius retinere: cap. Praeterea et Referente , de
praehend. et dtgnit . Atqui Aloysius re adhuc Integra retinere Canon icatuin.
^aroeciam vero dimittere elegit. Nec hisce iuribus derogatum fuit in cap»
f multa, eod. tit, et in cap. 4, de n f., Sess. 7, Concilii Tridenrini, quia in
agitur de prohibita retentione Beneficiorum quae habent incomparibili-
tatuu quoad titulatu , non vero, prout in nostro themate, de incompatibilitate
quiimi n tnittom m. Secundo pergit Defensor, dici nequit in sensu turis Aloy-
siuni I aroeciam fuisse consequutum. Tunc enim habetur iuridica assequutio
cncficii, ac proinde vacatio prioris Beneficii incompatibilis, eum Clericus
Il?n m'H () 1,1 n°vo Beneficio fuit institutus, sed huius possessionem fuit
■ , >'i eaqut per bimestre pacifice versatus: cap. Lu et, de praebt tui, in 6.
p tlm certum est Canonicum Aloysitim numquam in realein possessionem
^iirneuae S, Angeli fuisse immissum. Etenim ipse adductis testibus osten-
. ’ addlv isse neque unquam accepisse ab Episcopo bullam collationis
itci.is institutionis. Nec iuvant literae huius S. Congregationis: hae nam-
Pi-od.cnmr e\ falso supposito ab Episcopo insinuato de perfecta \espa-
verh .lnst*tril,!l)nc ac reali Paroeciae possessione, non autem ab explorati
tiiill'i * l ln!llIn ’nstitutione. Ceterum concludit; illa institutio sive collatio
t, • 1 r(,boris censeri debet, cum vi metusque causa peracta fuerit: constat
J ‘ |csbbus fide dignis examini ad obtinendam Paroeciam Aloysium
^ tu issy metu suspensionis ab Episcopo indictae, eiusque institutionem
49°
Curta Romana
accepisse metu relegationis in insulani ab eodem EoisonoTi
mum ipse Episcopus hanc coactionem fatetur, dum in cLaV0*0- A<* R,r('
S. O. sciscitatus est: Au posset Episcopus obligare Sacerdot J“P/“‘“i hu"c
munus obeundum? Quae quidem quaestio sicut ia facto •
ita de ture in praesenti themate est negative solvenda * a,nfirni«.
Contra vero Aquilam Antistitis Defensor nil sollioir,,, a
asseru coactione (etenim incredibile omnino esse ait homin rCpcik'r,Jj
rumorem contra Episcopum suscitavit, contra propriam vol, m?" CUtt'lm
nationem acceptasse, acceptationem manu propria scripsi** e, ™ nwni'
preo,s pro institutione obtulisse, examj
fuisse, quin unquam moveret os suum), totus in eo es, natt»
non esse locum petitae redintegrationi conficiat Primoo^T P ** capi,c
“ institutio ius tribuat i„ re sL in llenefcm a 2 1*
m 6, cumque per eamdem institutionem consumpta PraeccZs cnlCt ''
neu vacatio vere existat, cumque demum recenrmo ™ ■ ColUa Be“-
canonicam co.IationemVpria StoSSSSW
ticio et eius curam exercere: haud immerito tradunt Docfore/cr Trih T
per solam collationem alterius Benefica vacare ilten.m *n , * 1/. ,bunalia'
a proviso retinebatur* cao De multi i , . _ 1 compatibile, quod
de re/. lam vero ciuum I colone t * Trident*’ Sess’ * 4*
favore Vespasiani, nam extat bulla ^/acto Ctmstct Pleile secuta
lecta sub die 31 decembris i8cS cnr- P p °palls eicIcm aiul icnti ct acccptanu
insuper investitura ner ... * * . ram ^PlscoP° et duobus testibus, extatque
foret, vim semper haberet eoiktioiS- ^ VCrbahs ^ntum reputantia
verit Canonica tus antei ih ‘ *imbigi non posse infert, quin vaca-
dispositura fuerit favnn.3*. dc co Pcr Episcopum
Sionc versatur a die 6 martii iSfio n AnR5ks> clu' otiam m eius posses-
reintegrari YesoasLimim i n V * nU a Plecto ratione substinct posse
Ceterum in casu non I f : rae cluae ab alio legitime possidetur,
est sub die 31 decembri !U^L^U;'rn;i,; rk';l,em possessionem, scilicet quae data
locum habuit, et bireti f 5 • ?n ePISC”paIi capella, in qua et lectio bullae
fuit recitata fidei professio Twu SUper ,caPite provisi, ac denique per cum
que possessionem etsi ext-r . ! I” dehcre mstat. veram exinde rcalem-
ditam in themate 4pletamnii^fi^S,ai^ seu extra conspectum Beneficii, tra-
Capit- Atqui firmum in’ ini C!ip! hx ore' dc his Qltaefimt 0 ^m.part-
Stic, quominus pOSsessionMn ’ ? !IUOtics Pcr Plisimi de ino>mpatibiIi
apprehendisset, ita ut 1 apprehendat, idem omnino sit, ac si revera
primum retinere nn . ^ ^S° umestri utrumque Beneficium amittat, si et
inde, quod Vespasiam 10 mp^eri^* text- 1° Extravag. Execrabilis, Sequitur
habita verbali possessione ^ nedum duos menses, sed annum ct ultra ab
Canqnicatum amiserit K'C ‘ir°Cclac 'a'M passus est, quin realem assumeret,
toque ab Kpiseopo in ili ^ ^ M saliter eam possedisset, proinde i ure rncri-
Clericus quamvis ex abru11*! p<‘’:',"nam Pr,}Visum luisse. Demum si quisque
magis ij retinendum ,.s. vocatus tenetur sequi vocem Pastoris, multo
^tm sibi Paroeciam accentu- quurri de Clerico agitur, qui colla*
igitur est: ‘npu. proin serviendae se obstrinxit. Dubium
■V. C. Concilii
— 49*
An sit locus reintegrationi in possessionem Canonicatus m Ecclesia Collegiatu
S. histae in casu?
Oie, ete . Sacra , etr. respondit: Negative.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 119, p. 529-543].
4190.
S. C. C., fierbipoten », 22 dec. 1860.
Crebris delatis querelis ad Ordinariatum Herbipolensem nomine Com-
munitatis in Karbach contra eiusdem loci Parochum losephum Arnhdre-r,
summaria inquisitio in eumdem instituta fuit, ex trua sequentia imputatio-
num capita satis comprobari Curiae visa sunt, nempe: 1. Nimius, et durus
rigor Parochi in castigandis pueris per verberationes, et adultis per implora-
tionem politiae saecularis. 2. Indomita ludi et conversationis passio, quae
ipsum frequenter a sua paroecia abesse, et in vicina oppida excurrere coge-
ret; unde non raro serotinis horis, media nocte, imo summo mane domum
revertebatur. 3. Notabiles neglieentiae in officio pastorali, ac in administra-
tione sacramentorum, ex causa praesertim seri reditus ex locis peregrinis.
4. Notabiles distractiones in publicis divini officii functionibus non sine
populi admiratione. 5. Culposus neglectus in assistendo moribundis, quo-
rum nonnulli ipsius culpa sine sacramentis decesserunt. 6. Demum gravis
aversio, et abalienatio paroehianorum exinde derivans, ita ut ipso Parocho
celebrante divina officia, parochiani ecclesiam vitarent, sacramenta recusa-
rent, et passim maxima frequentia vicinas ecclesias peterent.
Hinc publicae utilitatis suadente ratione ac pro bono paris, die 31 decem-
bris 1855 sententia a Curia lata fuit, qua per modum provisionis admini-
strativae et temporariae, Cooperator datus est Parocho eiusdem sumptibus,
donec huiusce provisionis causam cessare constaret. Quae quidem provisio
post mensem temperata est ita, ut permissum et praeceptum fuerit Parocho,
Cooperatori in omnibus cultus divini functionibus alternare vices, salvo
;i arbitrio paroehianorum in administra tione Sacramenti poenitentiae
ct altaris, praesertim in provisione infirmorum, Cooperatorem adeundi.
Ai Parochus ad Curiam mctropolitanam Hambergenscm appellans, sui
avo re die 14 februarii 1 S56 sententiam, quae sequitur, a Iutlicc huius Curiae
obtinuit, videl icet: sententiam poenalem contra Parochum Arnheiter, tum-
quam aequum poenae modum excedentem* non susteneri; ideoque Coo-
peratorem ipsi datum rcvocandunx: Parochum vero appellantem proptei
culpabiles netrlipentias in munere parochiali esse severe coarguendum. Prae-
crca, indicii expensas ct stipendium dati C 'u ad iu toris a Parocho ferenda
esse. *
1. / ab hac sententia episcopalis Curia ad Apostolicam Sedem appcl-
^ endente autem appellatione, cum dissidia inter Parochum et parociiia-
s augeri in dies non sine spirituali horum damno intelligcret Episcopus,
pe a terius sententiae, die io februarii 1857 Parochum ipsum ad pennutan-
- mtra trimestre parocluale suum beneficium cum alio damnavit, eum-
- - .
49 2
Luna Romana
que interim ab omni exercitio Jurisdictionis et ordinis, exce^T^
suspendit. Itaque contra hanc sententiam iterum »7 7 PH»W*
metrop .nam Sedem, quae tamen «b pendentiam Ito
Sedem, suam incompetentiam declaravit. Kvimi,. .postn|i«m
metrope,., „CUC1J1, quae tamen ob pendentiam litis T”™ *
Sedem, suam incompetentiam declaravit. Fvin.le 'Postolicam
suam etiam appellationem deduxit. oc"us ad S. Sedem
Curia metropolitana in ferenda sententia judicio Curis. •
versa perpenderat, inquisitionem institutam supe lWh *
deficientem et mancam fuisse. Investigatum enim nor r™ ^ accusa“onibus
sam, quoyc animo accusatores Parocho oppeterent- in "V1"'"" "b
odio et vindictae forsan cupidine abreoti P£| 2 saltat personali
publicae paroeciae malis, quae Parocho impuLbanrnr EotT °CCUmndi
cum a decem annis Parochus trnheiter ,..,i Lo vel raag>s quod
num capita ad ultimos annos non refcrebanmMm ut par°eC,am' accusa“°-
ea facta esse viderentur, quae Iansu ^mn tf Ut exPlscata et conquisita
rado agendi Parochi in primis id fnirin P ^ °b ,terata manebant- Quare
vacuus repertus ipse * si "¥
frugem rediret. ’ fiebat admonitionibus, ut ad sanam
Ut s^^X~"SatitmUm Capita ***" “ntmunieata fuisse,
observabat probari quidem" pTrwhum^ 81"8"1^- accu5ationef PcrP“*ns,
tatem in adolescentes t r m t mmiam aliquando adhibuisse severi-
at eosdem i uratos testes deposuissent pr;lccipitanter In bac re se gessisse;
tiones autem minori etiam nr^ri h i on Clmcta csse veritati consona; distrac-
iamdiu praeterito referabLtu',0 'r V,U ,>M'- 1Pi;k- ;ul dims casus tempoff
horas protracti id nrn if-1 i* irCa accusadoncs ludi ad plures noctis
impedimento reditui for** 886 testes affirmabant, et quando imbrium vis
gentiam in Sacramentorum Potationibus omissis, eadem Curia circa negli-
rari huius negligentiae casus in .pcrpendebat. sex tantum numt‘-
eorum nonnullis Parrwht.e r *° “CCenmo curae parochi alis: attamen <Ie
debantur circumstantia»* 1 tUS. non *ucratJ circa caeteros vero, vel cxchi*
falsa scu exaggerata accusatio jP?* a P;m,chia> VtI deprehendebatur
flegligentiam, si non omnino * J ,a conci|rrebant adjuncta, quae Parochi
bant, prout ex advt r , " cXC,l!parc,lt < saltem non adeo criminosam redde-
pq.,opii contendebatur.
•actcnim, quamvis oh 1« i'
tnau fuerit poena inflicta p lCa.^ radonum momenta gravis nimis existi-
Coadimore, praesertim aufenwil j rfunK' ,ncmPe expensarum pro alendo
eadem. Curia monendum g o tct t*cus eidem obventurum; nihilominus
ludi et conversationi* no» ^n° arocblim esse censebat, ob immoderatam
Parochiae usque ad scrotS,°nem’ "b eiust*em commorationes extra fines
■ibcundis sacris actionibus ^ n,ltt's bl>ras, distractiones, ct neglectum in
casibus, in quibus r i ‘lnxKtatem in conservanda sanitate et vita in
v^hemtntiam t?* T™ Pro ovibus dare debeat, -
, Par°chu» prMteq“ s ™T,nt, PU™ «
sententia, qua permutatio defendeba£ ab a?
eu decernebatur; hanc pariter senten
6. C , Concilii
493
non sustineri contendebat, non solum quia iisdem rationih..* a,.
K„tia inniti diccbat, sed etiam quia Ut» fuit pcndlTncnv \
Sedem appellatione, quo in casu sine vitio attentati, nihil innovari
Pro defensione prions sententiae adducebat Curia caput - d
permutationi', in quo legitur: . Si Episcopus causam perspexit
licite poterit dc uno l|». ,id alium transferre personas, ut quae uni loco
minus sunt unies, alibi se valeant utilius exercere Quo textu freti D
, es sentiunt, integrum esse Episcopo cogere Clericum ad permutandum
alio beneficium, quatenus urgens causa publicae utilitatis id exigat licet sin *
He-ncficiati culpa id eveniat: ex. gr. si gravis exurgat aversio, et odi™ popi.H
mus Parochum, ,ta ut eius verba nullum amplius fructum alLint
populus divina contemnat, et scandala oriantur. Namque bonum publicum
Je-hct praeferri privato, ceu inter alios docet Rciffcnst.. ad at ti/ ,, ,*
Nihilominus subiungebatur, mitius cum Parocho in praesenti casu actum
fmsse. AddiOis enim eidem lucrat Cooperator dumtaxat iuxta monitum citat
Keinenst. ibulem, u. 40, et quidem ad tempus, permissa insuper inter I* iro-
elmm et Cooperatorem altcmativa in sacris explendis functionibus. Constitit
ennn Ipsi soli animarum curam relinqui non posse, in quem scilicet gravis
populi aversio concitata fuerat. 6
Circa sententiam autem ludicis metropolitani eadem episcopalis Curia
animadvertebat, dictam sententiam falso supposito laborare: namque in ea
falso supponitur institutam fuisse inquisitionem, ut Parochus poena plecte-
retur culpae proportionata. Non aliud siquidem actum fuerat, quam ut de-
cerneretur, quo remedio, rebus in ea parochia funesto dissidio conturbatis,
per modum provisionis administrativae occurrendum esset. In eadem insuper
sententia falso supponi dicebatur ad eiusinodi provisionem deveniri ex jure
•• ni posse, nisi antea constaret solius Parochi culpa ea contigisse mala, qui-
i rcinct dnn erat afferendum: quod non convenit cum iis, quae ad consu-
.m .um c*LC*c''*ast'c‘lL‘ admimstrationi cauta in iure sunt. Quin imo Inno-
centius ^ cap, 10, dv renant, ait: « Propter malitiam autem plebis cogitur
cen^ Um • raebltt|s ab ipsius regimine declinare, quando plebs adeo durae
icis existi t, et in rebellione sua ita pertinax invenitur, ut proficere nequeat
i , M ^ Prf,pter eius duritiem, quo magis satagit, eo magis iusto
^ icto tencere permittatur •. Ilaee quidem sancita extant circa Parochum
_^ino ^insontem, quae maiorem vim habere dicenda sunt, si Parochus in
„ nuci odio plebis omnino insons non reportatur. Plures autem culpas
rCCOjjnovjfr 't/* + r f
-r JL enumerat ipse metropoli tanus Index, quamvis caeteras nimia
a“ d rcuMrt vis,,s
' ihitu CCtUS tlui,,d attinet in peracto summario processu inventos obser-
lw _‘r,Ulxta Hciffcnstuel, /. 5, fit. it § 4, n. 20Q, Hngel, tus ani., eodem
neret *fatl0neitt futium reo fieri non debere, si ipsis exinde grave imini-
pmj PeriCuhmi vel incommodum; quod insuper e\ pr.ixi eiusdem Dioe-
«olere dicebatur.
SC(lt * ' cni,n Sl omissiones quae processus substantiam tangerent, irrepsis-
cis in 1? ^ C° absob’i reus, sed processus suppleri debuisset, ne culpa iudi-
c trime n tum Christianae reipublicae cederet.
494
('una Romana
Gradum praeterea faciens episcopalis Curia ad defension
sententiae qua decreta est, per modum provisionis, beneficii na™?' v*
mutitio, ea innitebatur pariter causis dissidii et aversiotiU ;«!•***
ob eiusdem Parochi arrogantiam. dlcs ai,ctis
Quibus ex officio nonnullae Resolutiones S. C. C. addebantur ■ ■
causas r«piciebant, et sunt sequentes: in Taurine»., - bm ^T'
htstetten 21 iulii, ii augusti ct 22 Septembris 1-42 - demum In r • l in
19 decembris 1857. 3 '4' m m Lmb^en.t
I risce itaque e.v officio expositis perpendendum in praesenti nostrn ,
erat, num revera occurrerent eiusmodi rerum adiuncta, ut necesse onmZ
ent hisce extraordinariis uti remediis, quae ob bonum publicum ad main
^„et scandala praevertenda, lura permittunt. Quare propositus, *
An sententiae Curiae Episcopalis Herbipolmsis diei u decembri ’s ,
dm 10 februarii r857 sustineantur in cJu? 35 "
Die, etc. Sacra , etc. respondit : Attentis peculiaribus circumstantiis
mensJ!ermUtatt0ni *** reditus fere ™ qutvatentis infra sex
Thesaurus Resolutionum, tom. zig, p. 609-616].
4191.
S* C* C*» Neritonen., 22 dec. 1860.
ius si hi •> • ? Ecclesiae oppidi Galatonae, Neritonensis Dioecesis,
^ n°V0S Can°nicos e Mansionariorum gremio ser-
s, hanc CongieMLnMTc^11408' ?e.qU0 iure fluaestio iam pendet penes
:n i t ’ " ' 'lln VCI ’ Episcopus asserto Capituli iure pnstha-
duobus S imr I S l°St:remis. vacationibus Canonicales Praebendas contulisset
testationem in ( X1S* contmu(> Capitularis Procurator losephus Baglivo pro-
sit ad nominame c** PlSCOpali edidit, aliam insuper protestationem transmi-
Episcopus irMh AC>QT °tCS ‘^e^ro ‘tiUIuc animo Capituli resistentiam ferens
sionarms losi-nh raec*Pu°s protestationum auctores: Sacerdotes nempe Man-
Raphaelem Fr^”1 Capituli Procuratorem, Domitium Giuranna ct
>9 novembris ,859 adivi» «
spiritualium evrn-If' * P dit, ac praeterea ad recessum in Conventum
Post sex menses vacandi gratia, ad suum beneplacitum damnant
scopus finn-iTTv rtCri accrdotum liberationem e claustro imperavit Epi*
nurum ad S Cohoin^ti* V°^u^ Pocnana suspensionis. Contra hanc rccla-
versiae argumentuS fons°tiSit Saccrdotes> et praesentis contro-
SI
“pensionem et ^ wims inflictae suscensionis, respondit, s*
, G( ** rCCluS,onem Sacerdotum Oratorum procet
ad
in
1 Cf \
* Cf. X
4 Cf \
3S.lSf 3542
4 1 $8*
A * C, Concilii
— 495
C8US3Jn protestationum ab ipsis editarum et ope Officialis l\\ : ('
«Wbtarum, quas vocat scandalosas achismatie„s cr Ordinat ZZ
S. gpdi iniuriosas. l'.„r,,m insuper obsonatam voluntatem in tuendis JZ,
uU« C-apimii eiusdem mandato redactas fui,.,
rem temporum calamitatem se gessisse existimat; suspensione ex informari
conscienda renuentes plectendo, ne m publicam revocarentur disputationem
iura Apostohcae Sedis ab illis temere impugnata, quod quidem non levis
scandali occasio fuisset. Tracter hoc nihil aliud ab Episcopo deductum fi,;*
K cmltra Defensor Sacerdotum Oratorum affert actum capitularem in
quo aliter omnino diserte cnunciatur, ac nonnullorum Capitularium «ui
abdicationem propriis mribus ob comminatas punitiones obs i- naverant
retractatio exhibetur. Paucis vero demonstrare satagit suspensionum iniusti
nant tum quoad formam, tum quoad titulum. Cum enim res sit de suspen-
sione ex informata conscientia, quam ob occultum dumtaxat crimen infliger
fas est Episcopis iuxta doctrinas traditas in S. Agathae Gothorum . 26 februa-
rii 1853, 1 hinc arguit hanc procedendi formam adhiberi minime notuisse in
praesenti casu, quo suspensionis causa tota posita erat in protestationibus
editis, omnibus sane notissimis, quippe quae et Curiae et Sacerdotibus
nommans solemm ritu nunciatae fuissent. Sed titulum ad suspensionem
infligendam penitus deficere praeterea probat. Grave enim ad hanc gravissi-
mam poenam requiritur facinus. Quamlibet vero criminis speciem abesse
1 protestatione, qua quis se sua tueri iura declarat. Quinimo id in themate
othcn et necessitatis causa factum asserit, ut Capitulares iura sua sarta tecta-
que successoribus suis amandarent. Perperam vero protestationem in form:
unci tam verbisque iniuriosis conceptam traduci, quia protestationi clausula
a lecta, qua Capitulares, dum se iura tueri velle affirmant, obsequii et reve-
rentiae erga Ordinarium debitae luculentissimum testimonium exhibuerunt.
oit itaque dubium :
•4« sustineantur decreta suspensionum in casu?
ru etc. Sacra, etc . respondit: Negative.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 119, p 622-624],
4192.
S. C. C., Treviren», 23 inart. 1861
Q .
r . .°nt ^solutionis m Cameraan , sente nibris Episcopus
1 revircnsis ha»» g . 4, r ■ „ ... .
stunt ^ ' tc n exposuit: In multis Dioecesis nostrae 1 arochus exi-
ctcur ,\r atloncsv quae vulgo primissariae vocantur (beneficia et simplicia
ferias S ^Ul 5US f)rov‘s,,m cst- ut dominicis diebus et festis, praeter quasdam
totem l,LTllm Cc^‘bretur matutinum. Eiusmodi vero fundationes, ob exigui-
c ituum et penuriam Sacerdotum, plerumque proprio carent Sacer-
1 cr. x
1 Cf. v
41.10,
4it*7
Curia Romana
496
dote. Ut autem menti fundatorum, quantum fieri potest Mri.TX '
obtenta innandi facultate, diebus dominicis et festis, hinarn d' • ' Jrocl1'
Sacrum matutinule et Sacrum summum pro populo « it
traditur homilia sive instructio cathcehctica, pro quo Deci,li'!r;lt|°k“eMcni
industria. Parochi hucusque ex eiusmodi fundationibus certam ^ .**
«munerationem. Sunt et alii Parochi, qui diebus dominicis et feST
dicunt Missam, parttm m ecclesiis parochialibus, partim in fili ,11, ^
necessitas moralis id exittit. Non pauci Parochi id ecclesia! disdu'
vias asperas, tempore aestus, frigoris et nivis tendunt 0ui ^
stmul tradunt doctrinam Christianam. Quaeritur igitur ‘uum
1. ( Irum Parochi qui, ut menti fundatorum fiat t «#»V ,/.*/, i • ■
/•f: e, pd fiindalZX^^^
sajonum ex fundo Prmussanarum, pro peculiari labore, percipere^tmsinfl
2. Virum Parochi, qui, pro necessitate circumstanti, irum, JirhL dominici, ■
festis, sme in Ecclesia parochiaH, «v< „l,„li dissita, bis r elebraZrlmZ
doctrina christiana, pro peculiari labore et industria, certa,,, s„t„r„„„ “,mm
a par oc humis oblatum , percipere valeant?
donammo“*r £ Vctitum — JWW» binandi tata,
m at. Mls*» eleemosynam recipere, ceu S. C. C. definivit
in Ventimilien. 10 decembri 18 ,-Tl'' et Plurles alibi decrevit, praesertim
invaluerat in - /?• nxtf,lo 3 martii 1855 per sum. precum. Consuetudo enim
eae ecclesiae .lt)ecesi’ ut a quibusdam piis Sodalitiis aut Praefectis fabn-
dominici« aiM- r» !■ u^retrur ar<Jcho peculiaris eleemosyna pro Missa, diebus
sine oneri» t PraeccPtoi celebranda vel canenda; idque aliquando
oraris uhi T° Wl««tionb. Hinc quaerebat Episcopus: utrum haec
saltem nrn ,1 consuetudine firmata invenitur, tolerari possit;
natae oblieatm T** US °^ertur eleemosyna absque oli ligatione determt-
dinem iitxt l< nisq aera autem Congr. eensuit ruseri hendum: Consuetu-
Benedicti rePr°band am , et serrandam esse constitutionem
veneaicti .\IV, Cum semper oblatas. *
mosyna notT ^ casum propositum quod attinet, cum ele*
tur sed titnlr Qtionis aut applicationis secundae Missae rependa-
deeWncnd,!;:! s™:T.rat,°niS P». l»bore et industria, super«
Kenderet etiam id n.,n ,ngrep?om’ an prohibitio, de qua supra, compre-
opponi allecata /?»-/-• <H -CX ^musm°di titulo afferri solet. Nec videbatur
Missa paroehiali ^ ^Ua casus erat n°n de secunda Missa, sed de
dem , K contra vero S ^Mo***1 * ** tcPfn*tebatur pro celebratione Missae eius-
quibusdam p-irnni,; ! ituum, titulo renumerationis pro speciali labore,
paroehiali euuk si i acrum ncccssitate exigente iterabant, in locis a
permitti: Uonustt-r^f^0^' Tect;’I>t'(mem cuiusdam stipendii eensuit p05^
t-f iunii 1845,3 Quibus perpensis:
1 Cf. N
1 Cf. K
s Cf. N
1054
345.
5933
Die, ete . Sacra, etc. respondit ad j. et 2. Posse permitti prudenti arbitrio
Episcopi mnunerationem intuitu laboris ct incommodi, exclusa qualibet dee
mosytia pro applicatione Missae. v f*
[Liber 204 Decretorum, p. 809].
4193.
S. C. C,, Salamantinat 22 febr. 1862.
Episcopus Salaman tinae Dioecesis in Hispania in relatione status I-ccle-
siac suae ad hanc S. Congregationem die 27 septembris 1S57 transmissa
sequentia exposuit: « Ducentae circiter Paroeciae in hac Dioecesi extant
quae aliam filialem sibi adnexam habent, in qua Parochus diebus dominicis
ut festis per annum secundam Missam celebrat: ct circa hanc consuetudi-
nem diversa dubia suboriuntur, super quibus declarationem necessariam
a S. Congregatione humiliter expostulo. Et primum animadvertere debeo,
quod fidelium numerus iuxea has ecclesias commorantium valde varius
est: in aliquibus sunt quinque vel decem, in aliis ducenti, imo et sexcenti.
Distantia a matrice, modo ad milliarium non attingit, modo sunt duo, tria
aut quatuor milliaria. Valde difficile foret, etiam post exquisitam in vestiga -
tiuucm, definire, utrum hac ecclesiae nunc filiales, fuerint aliquando eccle-
siae matrices, seu verae paroeciae *. Quatuor proinde dubia proponebat
S, Concilii Congregationi, quae antequam solverentur, rogatus est Episco-
pus, ut magis praecise referret de omnimoda deficientia Sacerdotum ac me-
diorum, quibus per alium celebrari posset in filialibus ecclesiis; et utrum
ecclesiae modo filiales nuncupatae, dotem aliquam seu congruam distinctam
a matrice haberent, perquisitis actis Curiae ac SS. Visitationum. At, quae
re atil sunt’ sufficientia non erant ad integram quaestionem singiilatim defi-
niendam, quae ingentem paroeciarum numerum complectebatur. Relatum
eiiim v>t de magna ct generica Presbyterorum deficientia, corumque redi-
tuum paupertate, qui dum prius ex decimis alebantur, deinde his subtractis,
assignata est pro quolibet parocho certa pensio, imlependcnter omnino a
populurum numero, vel parochiarum, quas quilibet regit. Concinnata
itaque fuerunt Episcopi dubia, prouti infra scribuntur.
x officio, hacc praecipua capita iuris proponebantur S. Congregationi,
raerrussa nempe notione historica disciplinae, quae successive hanc missa-
u ratio nem moderata est, allegabatur caput 3, de celebrat. Mtssar., in
quo ita sanxit Innocentius III: n Excepto die Nativitatis Dominicae, nisi
C'Uim necessitatis suadeat, sufficit Sacerdoti semel in die unam Missam
^oummodo Celebrare». Ubi verbum sufficit, non convenientiam aliquam
nunendat, sed verum praeceptum continet, ceu etiam docuit Bencdict. XI \ ,
cent '11^ ^cc^a, ast 1 A obis. 1 Quacnam porro debeat esse necessitas ab Inno-
har 'onUiic:lta’ disputaverint de ea Doctores, hodie, praesertim post
: XI \ constitutionem, illa est (subiungebatur) qua repentur
’ Cr* N. 365.
32
498
Curia Romana
Presbyter qui duas habent paroecias, et in alterutram neoue^TT '
venire, nec alius habeatur Presbyter praeter Parochum ,^'puI,“»ii-
celebrare. Et similis reputatur etiam casus, quo Parochul . ■ ssa"lP*Bit
duabus paroeciis, tamen vel duos regat inter se dissiti ,S,t’tsl non praesit
unus ob magnam locorum distantiam assistere non nilseli T> P< , ' “• I’""»
vel etiam, si una sit Ecclesia, quae «niversum^K ^
possit. Extra huiusmodi necessitatis casus, neque consuetu 1 n'KKm"
sima, suffragari potest Missarum iterationi utS C C , ^do» ctsi vetustis-
tabatur vero in facto, quod licet haberetur generi ea Presbyterorum d' 'fi
ua, tamen ex ea argui non poterat vera necessitas in qualibet naTol
Cacterum observabatur, distantiam Ecclesiarum , une h ,f
bantur, a Parochiali Ecclesia ab uno circiter lapide UMufad Iv" 7**1*
rii 1847 in Linsonen In en ’J P • P S*w,war/a precum die 12 ianua-
nohnulli animarum ^tores^JlTi^^itT^rqr
vi^nb “ “s °Efsr CPide 3 E,CClCSia ’Separm ^
cedat bis Missam celebrandi * Scnbamr EP1SC0P°* * con-
praecisae necessitatis casus r 1Cent,am» paternis eae circumstantiae, et
Declarasti Nobis, requiritMn cavero ^ Be"Cdict* XIV in sua consL
in secundo casu) ^ ™
rebatur resedo SX ^j^f°nCm secundat fissae Pr° P°Pul°> a fle-
que 7n \ mt \f ” panchiaUb^ prveptji, Dominicis a»
VppLZ hrat If, m,UIImqUe Ecdesia< *» P «• ». sive per alio,
parochiis unitis unione' J™" - respon.sum prodiit: Affirmative, exceptis tantum
tionem. Instructio vero "continlT T' Co C, Scriba,ur EP'snP°
quod Parochi teneantur ,*„/•./•* Congregatvmem nunquam dubitasse ,
diebus Dominicis et F f^,tat!om supra<Uctae Missae pro populo singulis
aeque prindbaiiter veUubiJ-l™^*^* €X /Ccc/esiis P^ochialibus, quae vtj
catio unius tantummodo Mi * C0U!n,!ct(lb’ *mt atque incorporatae; cumapph-
quae invicem adeo unit te ot Pfyulo locum habeat in iis parochialih
una prorsus cum extinctimu* afqHe incorPoratac *«»'. ut ex duabus
jn _raesen . 11 n‘Uh alterms evaserit.
minari natura unioni ^lc!:o’ Quamvis ex deductis non poterat certo deter-
videbantur exclnrW S* vertebatur tamen non deessc indicia, quae
M Cacterum subiuhgebaSp; “ ?*Ktivam ***»•
alicis Paroeciae .1 • ’ ar°du iterare Missam deberent, non radone
Missam ad tihiumi 1 ''"ln:n"^" ratii>ne necessitatis, quann is secttnda®
recipere posse eleem» P lcarc possent, nullam tamen pro hac celebratione
diei etiam debe, de quolibet Sa«i*»
qui nullam habeat animarum curam, ceu omissis ceteris definii-,,™ r - •
Venti, nilien., ,9 decembris ,83S, * et in Cameracen., TyUptX" sY’
Resolvenda igitur Emmcmns Vestris proponuntur dubia* 5
An et quomodo cornu,, udo secundam Missam celebrandi praedictis
ecclesiis adnexis , uln h,c mos ,ta imaluit, ut populus etiam ius ad illam <
dam existimet se habere , toleranda sit in casu? *
a. An Parochus necessario debeat illam secundam Missam applicare pro
populo, sia, It primam, vel l, heram retineat illius applicationem asm stipendso
3. An licentiam dare queat Episcopus ad illam secundam Missam celebran
dam in casibus similibus , et in locis , ubi talis consuetudo usque adhuc non iin a-
luit in casu?
4. An praedictam licentiam concedere possit tempore collectionis nimium
cum plurimi operarii in uno praedio seu villa concurrant, qui certi Missam
audirent, nm / ar ocinis secundam m eo loco dicen t , ea <0 quod alter Sacerdos
ad illam dicendam haberi non possit in casu?
Die, etc> Sacra , etc., respondit ad j. et 3. Affirmative indicio Episcopi
nidla habita ratione consuetudinis, et quatenus in unoquoque casu concurrant
circumstantiae necessitatis ad formam Constitutionis Benedictmat it De clara-
turas sacrae Congregationis diei 14 octobris 1S43 relatae in Cameracen
25 Septembris 1838. ’
Ad 2. Dentur resolutiones in Cameracen. , 23 Septembris 1858.
Ad 4. Provisum m praecedentibus.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 121, p. 63-72],
4194.
S. C. C., Innuen., 29 nov. 1 862.
Decurrentis anni die 31 mensis martii Sacerdos loannes Augustinus
aggio oci N. in Dioecesi Ianuensi Parochus, a celebratione Missae propter
irregu aritatem c gravi morbo contractam praepeditus, ad rehabiliutionun
^ mnuu am S. hanc Congregationem adiit, instandssimas deferens preces,
llt g11* UpCXPordt se aliquot annis interdum infirmum esse tibiarum debi-
c' * ropterca, ait, in celebratione missae neque ad populum perfecte
C Possum* ncque profundam genuffexionem peragere, sed eam
nan i ♦ ^ • indicare , pedem scilicet retrahendo et caput humerosque indi-
ctus ° I S(!ipionibiis ^nn*xlJs ad alriixe progredior ibique fulcris dimissis ere-
cesEI ' * l lrt vestes missamque rite celebro. Parochus sum in dioe-
• anuensi, sed pauper et aliis mediis privatus; istud autem beneficium in
«tuimn patrime
uin sacri teneo. Huius parochiae meae ruralis fideles sciunt
j|| "’,lrt1uini- Cum consensu R. Arcliiepiscopi capellanus quidam cura
0 ,cili quae ego ipse peragere non possum. Necesse tamen est,
500
Curta Romana
me si non cantare, dicere saltem missam, alioquin alium sacerd
mesis sumptibus sustentare deberem, quod nimis gr;lVe _ °tem omnino
R. Archicpiscopus consilium mihi dedit, ut rem totam Hlnc
facultatem celebrandi obtinendam ». * cxP°nca*m ad
Cum acceptis hisce precibus ad Ianuenscm Archieokenn»™ ■
fuisset pro informatione ct voto, utque peracto experimento rcST
natura mhrmitatis et an praebeat impedimentum in exolendi* „ * dc
niis, de vera hab i litationis necessitate, annuo reditu Jt onerihf’ T”?0*
parochialis, comprehensis incertis utriusque stolae, mandatis6 olwou™
Sae. Congregationis Vicanus GeneraUs pro Archicpiscopo a dioecli 2
omnia, quae ab Oratore in precibus exposita sunt circa modum, quo £2
celebrare potest, experimento coram magistro caeremoniarum perae™ »7
firmat er inde sub.ung.t: « De natura morbi aliquid dicere arduum est Z
fidit Orator; at omnes desperant, eius valetudinem confirmari posse <mW
veten morbo et provecta aetate laborantis. Reditus beneficii parochiaLfi
comprehensis incenas utriusque stolae computari potest, prout nfihi exdilf
genti informatione refertur, ad annuas libellas 9o,, in ha/tamen summalia-
hahil > fi “ rat10 cleemPS>'nac m*ssarum De oneribus beneficii et vera
mZKSTT ‘n ‘“T nihU habct idran Vicarius, sui tamen animi
?“Md ea' quae Orator expostulat, attentis verbi,
celebratione . n,ar^m vl .,:tur concedi eidem posse petita rehabilitatio pro
tTS 1 "* horiS' quibus deest ecclesia populi frequentia ,
haud cst cumSev1sr;>UCm m CaSU aJeSSe difficili probatione demonstranJnm
continetur nem* ’ 1 r< r,.lrn expositione, quae in precibus parochi Raggio
clerico aegrotante ””” V,dcnt. aPpl>candum hic esse cap. Presbyterum, dt
debilitatem v .1 ' ' UIUVerslm irregularis dicitur, qui non sccurc propter
In specie su» nr'r' slnc fcandalo propter deformitatem ministrare potest.
Barbosa tle ,,/r ' °^S'1 V ullus Episcopus , dc consecrat., dist. I, ct
TC ' P-art* “a al,eg- — • 40. licet generatio,
baculo ad altare accedere 5*0nUntlent* ld tamen affirmant de ns, qui Mt
tem cum Orifrn h u Queunt. Iam vero fatendum certo est, iniirmiti-
neat, sed nnnniv ll >nrpt’ gravem omnino esse, cum non solum baculo imli-
indidt et missam .sCTV>m mnixlIS ad altare ascendat, ubi sacras vestes
genuflexionum tantummodo Sf* Ct totalitcr se ad pop^L convertat,
movens pedem- rmll i « ; ^lim praebeat, caput demittens et dexterutn
valescat. ^'le a^ldKeat, ut Orator aliquando in melius con-
ab irregulari fcux^! n «m .°ilsibus oratores apud H. S. C. pro dispensatione
ultimis temporibus in Cmh nonnuruluam voti compotes facti sunt. Ita »s
relata favorabile retulit m ' ^ deccmbris J%g inter supplices libellos
cruribus esse pracDcdiMmfr ’n^“m sacerdos Scalzq Dominicus, quem adeo
humerum asristenti^osita * pC^at Episcopus, ut nonnisi manu super
aliosque gradus oh niir,-, * infimum altaris gradum gcnuflectere valeret,
corporis circulos haud ** llM' 1 n,k Src 1 te descftrtdeiet; ecnuflexiones suiqt«l*
Ucc dumis nuUum pra^'i!,a,^tai.enter,.cxscqucretur, ita ut deformi».
impedimentum, tamen populo magnae esset
S, C, Concilii
admirationi. Et antea lam Sac. Congregatio pari benignitate usa fuerat in
Audena* zo februari! 1808 erga clericum Emilium Sallusti propter renium
debilitatem claudicantem ct de quo testabatur Episcopus, quod impar esset
perfectae gemiflcxioni faciendae, quam vix genu sinistro signabat, ct ad aliud
genu prius submittendum vel duo genua simul flectenda alterius auxilio
indigeret. Fatendum equidem est ex una parte, quod hi oratores ambo non
ita grsw i prae parocho Raggio infirmitate detinebantur; sed ex altera ad
huius preces benigne excipiendas maiora viderentur occurrere motiv.r cum
in casu neque agatur dc promovendo, ut in citata Asculana , sed de iam pro-
moto, quem Sacra Congregatio benigniori semper indulgentia audire consue-
vit, quemadmodum statutum legimus formiter discusso articulo in Comen
8 aprilis 1775; 1 nec de simplici quidem sacerdote, velud in supra allegata’
Catlmen., sed de animarum curam exercente, in quod H. S. O. nonnunquam
attendit. Cum utroque dem commune habet Orator, quod summa prematur
egestate; reditus enim beneficii parochialis, quod obtinet titulo etiam patri-
munii ecclesiastici, comprehensis incertis utriusque stolae, exclusis vero mis-
sarum eleemosynis, in annuis libellis 905 consistunt. Ab hac autem sumina
vix deduci potest necessaria retributio elargienda capellano, qui Archiepi-
scopo consentiente in quibusdam officiis parochialibus vices agit infirmi
parochi; minime vero desumi valeret, quod opus esset ad sustentandum
praeter ipsum parochum alium sacerdotem, qui eidem, si dispensatio dene-
gatur, non in quibusdam tantum officiis, sed et in celebratione missarum
Mippltre deberet, quod sane in grave praeiudicium Oratoris redundaret.
I ropitio suffragio, ut iam retuli, Vicarius Generalis parochi precibus
avet, dummodo tamen missae celebratio iis horis peragatur, quibus populi
requentia in ecclesia desit. Si ergo ex hucusque allatis Eminentiis Vestris
visum fuerit, indulgcndum esse Oratori, illud etiam sapientia vestra prospi-
aen.um erit, utrum una vel altera cx consuetis limitationibus dispensationi
‘u UC!Cnt|a s’ri cpni irreverentiae periculum in sacris peragendis prorsus absit.
quaevis admiratio populi removeatur. Non raro Sacra Congregatio prae-
,ut ^pensatus vel in oratorio privato celebret, vel etiam in publica
cc esia, hora tamen minus a populo frequentata; in casu vero praecipua
. . ;lritatls riot:l recederet, quoties Orator a sacro faciendo abstineret in
■ n’ in cluo augustissimum Eucharistiae Sacramentum asservatur. Quae
ntur:
jy' QHOntodo sit consulendum SSrno pro dispensatione in casus1
■ lt 1 ' ^ • rif icrti, etc. respondit : Pro gratia dispensationis, dummodo celebret
ia/ 1 !l afo' ‘V’/ etiam in ecclesia, hora tamen a populo mimis frequen-
t cum asstsf entia alterius sacerdotis Del saltent diaconi, jacto t < rho cum
fetissimo.
[Liber 205 Decretorum, p. 1509].
502
Curia Romana
4195.
I
S. C. 6., 14 aug, 1863.
Sacrae Congregationi sequentia dubia solvenda proponebantur
1. An possit Episcopus cogere parochum ad assum,
aut plures vicarios, prout id necessarium iudicavcrit? ™ S1'‘ am™
2. An invalidum sit matrimonium contractum coram presbyter» k
Episcopo specialiter deputato, ob congruentem causam, v. g „uia £,
parocho? anUCUS Pr°Pin<1UUS S»°~. ~ ™ur„t
3; An diversi parochi ius habeant reclamare suos quisque
4. An funeralia exequiarum. quae fiunt a capcllano, pertineant ad paro
afi“n,m7' “ Sl‘Um “* h°Spi“le' sivc defuncti si« “i»* parochiam^.
«tcaP'Xn^h^snf«rsar0ChUS taxam ««quiarum, quibus functas
est «^U^us hospmhs, quasi peractae fuerint ab ipso in ecclesia parochialii
CP V Te;, ,, n OrrSp0ndrit- Ad ’• ad tramitem cunea
P, I ; TSi- 21 - De tyom., Cone. Tridentini.
hujusmodi deSpurat!7™TTTKiCUrandUmr "* <>b '"'e quaslibet “““
quae matrimonii occasione dari slanT' 6 P ' emolumc”tis' *
a iurisdictbncTarochialf"115 h°Spitalls exemPtus fucrit legitime declaratus
•lv «empfi™“Tt T pTT^iST1” def“nCti Pamchum' ni5i C°n5'"
4196.
S. C. c„ Bergomen., 5 dec, 1863.
y
-ciuarum suor^mfiu^ Parocc';1 oppidi LcfiV in Hergomensi Dioecesi qu>n'
n,ls Eius tu n n L ammurum’ electus fuit Petrus Lucchini Sacerdos indi-
Pro tZTZLlt*0 laeta non successit.
Hinc continuae ic r * iVersi° Medarum omnem modum excessisse visaest-
statis, qmxl inc» querelae tum parochianorum tum laicac p°tt*
familias, sed etiarn' US 111 terminabilibus quaestionibus non solum
Apprime ^PubUca officia cumularet.
malo prospicere nki ^,1 lL CU J ^P^copus nulla alia ratione se posse huic
■^sponte faceret h ?rr l Jranea^al^ern. Parochi remotione a paroecia."
'■ hort-'tus «“• ^ hortationes in irritum eum cessisse»
SI
S. C. Concilii
S°3
emisso denique decreto die 20 octobris 1857 eum ab officio Parochi ad tern
pus removit, iliique interdixit parochialia officia, sive publica sive privata
exercere, iussitque eum .1 paroecia recedere donec, rebus in melius con-
versis, in pristinum statum restitueretur.
Aegre tulit Parochus eiusmodi decretum, ac caeteris omissis, supplicem
libellum porrexit S. Congregationi, ut Episcopus veram remotionis causam
S. C. panderet, ut S. C, .succurreret detrimento, et dedecori, quod inde sibi
proveniebat; quod si Episcopus illam ab administrationc paroeciae suspen-
sionem eaeterasque inhibitiones loco poenae se dedisse affirmasset, supplex
postulabat institui regularem processum ad normam ss. canonum.'
S. Congregatio die 27 februarii 1858 Episcopo rescripsit ut referret de
causis inflictae suspensionis, transmissis documentis ad rem facientibus. Episco-
pus mandatis parens, suis literis cum necessariis documentis seriem factorum
contexuit, ex qua decerpta sunt ea, quae tantum indicavi: addebat autem
Episcopus paroeciam post Lucchinii remotionem reviguisse cultu religioso
et pace, omnibus cxultantibus et gratias agentibus; Lucchinium, dum haec
contingerent, nullimode se submisisse episcopalibus praeceptis, quin imo
suo irritanti ingenio populi opinionem sibi adversam magis exacerbasse:
opus denique fuisse saeculari brachio ad eum removendum a parochiaii
domo, ut suffici posset Vicarius Parochus.
His et similibus ab Episcopo enarratis, aliis literis a Lucchinio S. C.
datis, rescriptum emissum est die 26 ianuarii 1859 his verbis conceptum:
Relatum; et notificetur Episcopo eum in finem , ut ulteriora non praetermittat
medui ac officia ad spontaneam resignationem obtinendam.
.M ovis itaque literis ab Episcopo missis, accurate enarrabat, quibus
raediis usus esset, ut I mcchini sua sponte beneficium resignaret, quae denuo
in irritum cesserunt, addiditque inter caetera, parochianos ita animo esse ab
eo abcnos, ut reconciliatio suo indicio nullimode speranda foret.
Interea aliis literis S. C. missis Lucchini insistebat pro immediata rein-
tegratione in paroecialx ministerio, quibus S. Congregatio die 11 maii 1S61
rescripsit: Relatum; mandnvitqiu Episcopo, ut tam huiusmodi decretum, quam
(dierum diei 26 ianuarii /859 Ptvrocho notificaret, eunidemque moneret > ut doci-
■iit/ se submitteret praescriptionibus episcopalibus ac S. Sedis.
Quae inde subsecuta fuerint, sicut ea, quae Episcopus gesserat, continen-
tur m sequenti episcopali decreto diei > novembris iSfu, quo laudatus Epi-
scnpu,-, poenam suspensionis a divinis contra reluctantem Parochum indixit;
4 tnis Lucchini anteaetis etiam temporibus (sunt verba decreti) in ad mini -
•tratione paroeciae sibi commissae ita versatus est, ut tere omnium in se
lnvu tam concitaverit... sed eo usque schismata, et mala omnia in paroecia
offi'',reSSa SU1U’ -8' • coacti fuerimus eumdem... ab oinni parochiali
: ' ,! ' tempus removere. M vero praestitimus decreto diei -f> 1 >ci»>-
_ S HUf) eidem interdiximus in sua paroecia consistere, muniaque
^ r°c iia lia tum publica tum privata quomodolibet exercere... Interim Nobis
^ tiatum est praelatum presbyterum absque ulla venia Nostra, et contra
2f> ',ct°liris 185- rursus in paroeciam rediisse, ibi sacra facere
ocnitentiae Sacramentum accedentibus administrare. Tunc per nostrum
5° 4
Curia Romana
Pro-Vicarium generalem... eumdem monuimus, ne^IZlTT'
na causam suam redderet deteriorem. Quam ouidem ...i . . ,noh*n-
ille despiceret, novo decreto dici 9 februarii currentis anni mtK>n"" oioi
aperuimus eidem declarantes gravi se facinore inquinari aJ’"*0" **«>»»
pale mandatum adhuc in paroecia immorari, et omni iurisd erinT '?isc<l-
poemtennae Sacramentum maximo populi scandalo ChrisrifiTn Pnvatus
sumeret administrare. Haud multo post, videlicet die ,0 s praf-
Rescriptum dedimus, quo reiecta precibus Parochi I «echini \v • c®
deu, monere, ut dociliter se submitteret praescriptionibus PpiscofiahLTei^T
dts. Sperabamus quidem fore, ut, qui Nostris mnmnc L * ■ * e S‘ Se'
ctaverat, S. Sedis oraculo saUem *
est, quod res ipsa m peius prolabi visa fuit. Namque ille novas adi^T
nes mluli proreus faciens in sua paroecia adhuc morari ibidem
celebrare. Confessiones audire sacrim Stm,v' an, xoiaem Missam
est. Et ne quid tantae ° '1™!™'™ ^
diei 16 Septembris pr. el. audacter Nostro Pro- Vicario ****
renri prorsus ratione in curiam nostram °nveetus est ? ^ "*”•
remedTmgou„r ,Pi°bC n°Verimus ”“»«™ =>liud Nobis in promptu esse
tiam revocemus veUb presb>'tcn''n ad «bedientiam et rcsipiscen-
Utetas eumdem ‘ pressum T “ terreamus, per praesentet
spemum *S ommtmi Meri « *—
cWidoTend^ri;^iscnousb'lbUqU^^'^V.Spens'on*s dccreto Eraviora <le Lac-
eundem, notorin «„ J . -\ .S‘ Retullt nempe: cx luratis testibus constare
quaerebat, an ipse deebrajf S ?VIlssaJn Paries celebrasse; proindeque
parochia li beneficio et interi P' * irre&ulans> et an lden^ privari debeat
debeat alteri idoneo Sacerrl H necessitate’ eadem paroecia conferri
responsum fuit Sacr £ ?UlbuS ^aesti«nib^ die 3 februarii 1862
respondi t ennnri * ntnaerens resolutionibus alias in similibus alitis
* irregularitatem, et
ad depositionem a Beneficio t>,Z trre#ularetTl deciaret' $m
rerum adiuncta subradiet um ^ E&c°Pm dcasratws referat singulo
copia authentica ad rem fac ientihZ”1 reSPtCtenUa' transmissis documentis vi
rionibus, laicae do ^pl.SC0P° relationibus, plurium testium deposi-
nibus suffultis aiia-cK 1 °1t3S et. Ordinationibus, ipsius Parochi contessio-
servato disceptat i • ^ ^ ^ en‘ll*° ^ ^ ongregationis consessu iuris ordine
debere nisi cx caus^cC^SC‘ *'lnUe^>^tUr l’X °^ao* nemincm paroecia privari
iuxta Tridcnt. Conci Irim?* cf* et Cl‘nici' sn cx ”s, quae sunt in iure expressa
roodi remotio eravissim ' CSS 21 ’ L;1P- de ref. Siquidem coactiva ciub-
^^^^^^^^^^^^^^^^^^^^hqua^cxss^canonibus, Clericus plecti
nequit, nisi post gravissimi, J • qua* cx **• canonibus, Clencu .
confecto processu, solem * * runen* praehabitis monitionibus, ac forniah
secundum hanc saiuh r- * 1Us.tacluc “"dicis sententia fuerit convictus. Et
evidenter probatum non Zrel S. C. C., ubi delictum
• ai‘t forma ss. canonum neglecta sit, locunt
505
privationi paroeciae non esse constanter respondit, ut in <i
lis, 19 septembris 1778. 1 4 aP"-
Atqui in praesenti casu de Parocho agebatur, qui a paroecia remotus est
nullo instituto processu, ac neglecta prorsus forma in iure praescripta* quin
imo de Parocho agebatur, contra quem, ipso fatente Episcopo, crimen non
aderat. Quod si post Episcopi decretum ea patraverit, quae criminis qualita
tem redoleant, in his commiseratione potius, quam poena dignus videbatur
Remotio enim a paroecia et a propria patria, licet temporanea, quae famam
Lucchinii in discrimen vocabat, eum compulit, ut vel regularem processus
confectionem, vel reintegrationem in officio invocaret: quae invocatio in irri-
tum cum cessisset, animi exulcerationi potius, quam dolo malo, ea quae
adversus decretum pertinaciter gesserat, adseribenda videbantur.
Neque ad sustinendam remotionem confugiendum esse, observabatur
ad grave odium, quo adversus Parochum parochiani fere omnes flagrare
dicebantur. Cum enim crimen quodlibet nec ostendi nec adesse contingeret
odium plebis sine ulla Parochi culpa obvenit, quo in casu cogi non posse
Parochus ad resignationem paroeciae dicebatur; quin imo ob eiusmodi cau-
sam neque resignatio sponte facta facile a Superiore est admittenda, cap. 10,
de rnuwaat., S. Pius V in const. Quanta Ecclesiae , 1 aprilis 156S, 2 in qua
S, 1 ontiiex, licet resignare posse beneficium edixerit illos, qut ob capitalis
inimicitias, nequeunt vel non audent tti loco beneficii residere securi, subiunxit
tamen. Sed nec horum ullus sacro ordinis mancipatus, nisi Religionem ingres-
sunts 7' alent ullo modo beneficium , vel officium ecclesiasticum resignare, nin
aliunde ei st/, quo tn vita posset commode sustentari. Quam constitutionem
Harbosa, de off , et potest. Episc alleg. 69 illustrat.
E contra advertebatur, quod, licet Lucchini nullam plebis odio causam
praebuisset; licet nullo crimine irretitus foret, nihilominus Episcopus rite
munere suo functus est. Notum est enim eum a paroeciae regimine remo-
veri oportere, quem mala plebs odit, ne propter K >num Pastoris gravissimum
(etnmcntum universo gregi inferatur. Quod si aversio et odium concitatae
P e vs 1 ustum non sit, non erit Parochus puniendus, idest paroecia, tamquam
tULs , condemnatori a sententia privandus; sed tamen erit removendus , ut in
eianQ> *9 ianuani 1737» 8 facta aliqua beneficii permutatione, ceu in simi-
1 casibus factitatum est, Eistetten. , 21 iulii, 22 septembris i-4C. 4
. . n bac «tutem hypothesi non office re observabatur defectus formalitatum
!-> et defectus formalis processus, cum de poena irroganda non agatur.
Se ' e s’*^pl'c* temedio afferendo scandalis, et inimicitiarum periculis.
parmis autem gravia crimina Eucchinio imputanda in tacto non ades-
^nt, non tamen omnino innocens dicendus erat. Ipse enim occasionem sal-
c\ sua impruilenti agendi ratione plebis concitationi praebuerat, neque
scopi admomtjocs, Iiortationcs quicquam profecerunt. Non deerant ita-
o6
Curia Romana
que sufficiente» causae, ob quas Episcopus, qui universo dioee - i
praepositus, tamquam prudens remedium, decretum temnora ’ * .
emiserat. " riac re motionis
Neque subsequeris remotionis decretum irritum erat renue.,, i
provocatum fuit ex flagranti I.ucchinii contumacia et proteri ' ‘,u"d
scnpuombus episcopalibus et S. Sedis nulla ratione, non sine nlebi’.qUap,r*'
se submisit: ae denique suspensione violata in irregularitatem ilei Iit ' olt
positis, dubta sunt: LU ut' ^Ulbus
I . An ei quomodo decreta episcopalia sustineantur in casu'-'
m A” Cl qm'md° * l0Cm ***** Sacerdotis l*$M a puroedo i,
Dj* eto Sma, eu respindit ad I. Affirmative in omnibus.
, IL <“! mentem. Meus est, ut Episcopus praefyot novum leoni
num duorum mensum Parocho Lucchini ad deducendum Lasua cora sToe
gregatiqne et de resultantibus certioret . « ’ L
[ i hesaurus Resolutionum, tom. 122, p. 379-390].
4197.
C*» Comacten 5 dec. 1863.
adiifbmC,T!.COn“deaS^,SUPpl‘ClbuS Prccibus Sanctissimum Dominum
vocationi* qll ';Pnnc‘n'1-1- eri cum Ioscphum I-ogli evidcnria irileittstkjie
laborare , . T , * >L erentrem cx passa infirmitate tali in tibia defectu
flectere on r^C|-U CXtrU1?1 m^cctere nequeat. •« Hinc sinistrum genu ipsum
Ob hL fnT C neqUC T4- UtrUm^ue Attere potest sine aliquo fulcro.
rteque idadmiraKftU^am C autbcat a^uantulum, baculo tamen non indiget,
pu* Orator l t- 10IUii cauvl cum maior deformitas omnino absit. Episco-
pus wraior ad tonsuram ct duo* ■ -l > -t ,
tere non .t.<ku, .• 1 •-* priores ex orumibus minoribus eum aumit-
non visum est irre&uI ari tatis ex defectu corporis ipsi adesse
suDDlieir nr., > •’ ut omiua quam maxime regulariter procedant,
procedendi iH t* °nC CUiUscumclue defectus ad cautelam, et pro facultate
P Offiho d re.iquorum ocinum collationem».
caeremonias nora * cor^or‘s defectu laborat, ut rite debiteque sacri cultus
rum , de leric Cat’ ^rre"u,ari tatis vitio tenetur, cap. Presbyte-
quis in infirmitate dist — 1Cet.claudus Possit ad ordines promoveri: cap. St
ut accedat ad altare: /S* r' t*"** CaSUS’ ClUO cluis bllcuI°
off. Epist nart TT n US '■f>tsrof)lJs, de consecr. , dist. I, flarbosa, di
Dc cleri V \ l'42,n-4°*
uln uj. ltj 1 aP<j:r,:e testatur Episcopus, eum nullatenus indigi
’ Ul acl Altare accedar- *,.,i r — . ■
Cf
it ^ f
■* « J I
S . C. Concilii
5°7
si ibidem patenter expositum sit SS. Eucharistiae Sacramentum- 1 hascae
remonias decenter implere non posse videtur, qui absque fulcimento utrouue
genu flectere nequit. Ita saltem sensisse videtur S. H. 0., quando in simi
libus casibus mox afferendis dispensationem ab irregularitate concessit
quamvis ex iisdem eruatur, defectum huiusmodi non adeo gravem semper
reputavisse Sac. Congregationem, ut legitima concurrente causa petitam ve-
niam denegandam 1 udi caverit. Exempla sunt in Cathacen., 17 decembris i8|o
et in lanueti 29 novembris 1862 inter supplices libellos relatis. = Re qui_
dem vera in his agebatur de iam promotis, et prout ad notari solet, quoties
dc dispensatione super irregularitate quaestio occurrit, facilis solet esse cum
promotis Sacri Ordinis benignitas, prorsus difficilior cum promovendis. Atta-
rium nec etiam in hac ultima specie exempla desunt, et luculentissimum
esse videtur, quod prostat in A scidana , 20 februarii 1808, ubi dispensatum
fuit cum clerico Kmilio Sallusti, qui propter debilitatem renium claudicans
impar erat perfectae genuflexioni faciendae, quam vix genu sinistro signabat.
er ad aliud genu prius submittendum vel duo genua simul flectenda alterius
auxilio indigebat.
Quatenus ergo irregularitatem adesse iudicaverint, videant EE. XX., an
perita venia concedi possit ratione habita optimae indolis huius clerici et
precum Episcopi Comaclensis, qui testatur: « Dioecesis sacerdotibus pluri-
mum indiget et iuvenis iste utiliter et studiose Ecclesiae inservire posset
propter optimas animi dotes»-. Equidem magistri caeremoniarum experimen-
tum desideratur; attamen cum in themate res sit de defectu, qui non intimas
sacrificii caeremonias et ritus attingit, satis forsan allatum esse ab Episcopo
EE, V\. indicabunt, ut definitivo responso preces dimittantur. Adnotare
tandem non omittam in adductis circumstantiis, quatenus exhibitae preces
excipi mereantur, minime alienum videri a praxi huius S. Ordinis clausulam
addere dispensationi, ut Orator a sacro faciendo abstineat in altari, in quo
publice fidelium adorationi expositum sit augustissimum Eucharistiae Sacra-
mentum. Quaeritur:
An, et quomodo precibus sit annuendum in casu?
Die 5 decembris 1S63 Sacra, etc. respondit: Dilata et scribatur Episcopo ,
■?< -Mfuirat votum doc toris physici ab eodem Episcopo deputandi super quah-
f,,< , gravitate et possibili progressu morbi , (acto experimento coram ss. carre -
ttiomarum magistro.
. lda interposita mora huiusmodi mandato laudatus Antistes satisfecit,
ostenderet, testimonium a se deputati medici, et magistri caeremo-
niarum transmisit, quo primus affirmat: Dictus Fogli in commissura artuum
jn "erui dextro perfecta anchilosi laborat, qui morbus perpetuus est neque
cl C* a-18 Eroffredi potest, proptereaque periculum abest, ne postea magis
au cet». Alter autem pluries peracto experimento refert: «Clerici Fogli
ictiK eum non sinit usque ad terram gemiilectere, sed quasi mediam
-*u ex‘°ncin peragit et manibus altari innixus utmmque genu flectit >>.
Curia Romana
Iu vero novissimis literis se habet Orator Episcoom- r
documentis (medici nempe et magistri caeremoniarum) aut0Rri*
quod periculum esse timendum, nec gravem irreverentiam ’ ”fC8ravc*
adm.rat.onem, quemadmodum una voce mihi clarius dechr?r v W»
pnmo casum, quem exposui, ab involuntario errore aunSf' E? ver»
uh defectu in tibia dextra clericum laborare ut genu «; ■ C eo'PxP®“i
debeat. Hoc et ipse et alii dicebant sed (sicuti T m flectere
actus ambiguum sensum veritas haec est: Anchilosi perfe°er 'it 27° “h
laborans, non potest clericus illud usque ad ternm 222 8T
tantum, ut ita dicam, genuflexionem commode exsequitur OtaT- m' ^
quodeumque prae manibus habet vcluti ciumdn .u - SI fuIcru™
bus provolvi potest, Ucet sinistrum t^rnm 5» **
videant. Ceterum conve junt omues oui r^ “ adstanm
■am eum praeseferre «*
tamen et expeditus incedit >,. aliquantulum claudicet, securus
ad ^o^^romtfndr n°nnU"a “fantur, quae claud™
rem .hffieultatem, oZ nt ™ «*“ si,enti“ praeteribam po*,
occurrere perspexeram’ licet <*v * Promoven n°n de promoto
afferrem elarrntae disn- ■ • \ SI,N anu' 20 februarii i.SoS exemplum
Claudicabat genuflee^nem T* **■* qui ob re™»m debiliatem
vel utrumque simul fler. n ®enu sm,stro signabat, dexterumque gmu
Caur rr ^r11^ abs<iue alterius auxilio valebat.
Primis J.a“ ^vsPensationem, si ea opus foret, iri
exposui de clerici vnpsh *.lta nuperrimis asserit et confirmat: <t Quae
bus, ea plene confirmo Virtuti^us et dioecesis gravissimis necessitarf-
humiliter addo fervidi d^2«C ?n ofQta ad caute,am dispensatione novas
Dte zy februarii imFq ‘ Quibus Perpensis:
habilitationis, farto nerto cum *&■■&*#* dispensationis et
LUber 206 Decretorum, p. ns9]
4198.
A riminen., 24 sept., 26 nov. 1864.
Benedictus XIV dnak
S. iVrchangeli \riminen r>* SUPpress*s paroeciis cum suis titulis in terra
rochialem constituit l/ earumdem bonis unicam ecclesiam pa-
calis Capituli,, actualk^ m insignem c<)Ucgiatam erexit. Cura habi-
coadiutoribus ad nutum rx™ C?.ra duobus \ icariis perpetuis, toridcmqoe
ut se rv. ita pristim * amovibilibus demandata est; ea adiecta
Pulum haberet m,™ ‘ ' lv,slone populorum, uterque Vicarius suum po-
' 1 carius Capitularis (ei tHI
quentia S. Congrevatmm L!lim dioecesis suo Episcopo viduata erat) se-
— - - terchat: Qunn i, Ml duae Vicariae perperae
constitutae sunt m-r ... 1
M J 1 1 p^r modn n
i-nius ct balient unicam
ecclesiam parochia-
iS . C . Concilii
509
omm-
com-
l«n» ct unicum Rectorem principalem, nempe Capitulum, etsi retent
fuerit distinctio antiqua duorum populorum, tamen ab initio usoue in
praesens, unica Missa pro populo diebus festis celebrata fuit air Jn J
2 duobus Vicariis perpetuis... Moderni Vicarii perpetui autumant alterum
eorum, die quo non tenetur Missam applicare pro populo, posse eam cele-
brare in quacumque ecclesia, etiam rurali, modo prius muneri audien-
darum Confessionum Sacramen talium satisfecerit».
Itaque controversia orta est inter Vicarios ct Capitulum: necabant vide
licet Vicarii se teneri ambos Missam pro populo celebrare, et applicare*
affirmabat autem Capitulum eiusmodi onus illis inhaerere. Imo Canonici
plenis suffragiis sequentem articulum constitutionibus capitularibus addi-
derunt, videlicet: « Ambo Vicarii perpetui debent, et tenentur per se
bus diebus festis Missam celebrare in ecclesia collegiata ad populi
moditatem ».
Rogatus hiM' * ij>ci rebus \ icarius Capitularis ta exposuit, quae hucus-
que narrate sunt, animi tamen sui sensa minime aperienda duxit,
Lunonk i in suis deductionibus quam maxime insistebant, ut ostenderent
utrumque Vicarium perpetuum teneri diebus festis Missam celebrare in ec-
clesia collegiate ob populi commoditatem , quamvis alternarim alter eorum
reputaretur exemptus ab onere Missam pro populo applicandi. Rationes
autem, quibus id ostendere contendebant, ad has reducuntur: Benedi-
ctus XIV in ipsa collegiatae ecclesiae erectione facultatem Capitulo Aposto-
ltcis Literis fecit condendi quaecumque statuta , ordinationes, capitula et de -
to/u, licita tamen et honesta ac sacris Canonibus... minime contraria , et per
Ordinarium loci examinanda ct approbanda: atque inde concludebant facul-
utetn inessc Capitulo id constitutionibus suis addere, quod in ampliorem
divmi cultus decorem cedat; proindeque imponere posse utrique Vicario
05 QtdonCm Ccle^ranc*j diebus festis Missam ad populi commoditatem,
servabant insuper Canonici, esse quidem unam ecclesiam paro-
c Ia em’ tamen populos invicem distinctos habere, duosque Parochos
eorum spiritualem curam gerere; ac proinde ambobus inesse onus pascendi
!j!T'1 ,n' eumdemque spiritualiter aedificandi, ut noter BarboSa ad Cone.
. 1 i)SS’ 2’’ C' rcf' 1>orro non aedificationi, sed admirationi esset
0 ar°chus ille, qui diebus festis, pinguiori inliians eleemosynae, non
m S.l|a’ Set^ aliena ecclesia celebraret.
eti obligationi utrumque Vicarium subesse Canonici contendebant,
tint-r' a't0ru.tcr a*ternis vicibus dumtaxat applicare Missam pro populo
ad celebrandum , et obligatio ad applicandum sunt
qu Sa<', ut a‘l Barhosa, de offic. et potest, Paroch par. 1, cap. 11, n. 10.
unitat "Sl ^ ob^Bat‘onc applicandi Missam eximantur propter paroeciae
[jan- In’ altt-ra certe sesc \ icarios liberare non posse Canonici puta-
populi distinctionem: obligatio enim isthaec ab obligatione
tru ^ * Proce<1it, ac ubi duo sunt populi, duo adesse debent pastores, qui
Lt>s pascant. r r t r
ri .f cluo^ Concilium Tridcntinum, Sess. 22, Decret. de observ.et
a * >r. Missae, cum statuerit praemonendum esse populum ut fre-
Curia Romana
quenter ad suas parochias, saltem diebus dominicis et * l
accedat; inutilis haec praescriptio evasura dicebatur, si in panf IVr
non adsit proprius Parochus a quo populus vim ,>/ usnmS ° ' eCC*cs’a
edoceatur, nec non inter Missarum solcmnia aut divinorum celebr^™*^
eloquia, et salutis monita... vernacula lingua singulis diebus festis /°?m w(ra
bus explanentur , eademque in omnium cordibus..] inserantur m \aZ r''
Sess. 24, cap. 6, de ref. praescribit. ’ Concil->
Hac profecto de causa factum fuisse Canonici aiebant, ut Benedictus \iv
m const. Cum semper oblatas , 1 permiserit quidem Episcenis V . '
facerent iis Vicariis perpetuis, qui vere inopes essent^ recipiendi
nas pro Missis diebus festis celebrandis, sed hoc ea lege eis
ad necessariam populi commoditatem ipsa €cdesia paraehiali
x quo concludebant maiorem esse obligationem celebrandi diebus festis
ad populi commoditatem, quam applicandi Missam pro eodem
\icam e contra rationibus a Canonicis allatis respondebant: licet «.
vata sit populorum distinctio, unam tamen esse ecclesiam, unam paroeciam
unumque Parochum; atque idcirco unum dumtaxat sacerdotem teneri die-
Ium Vuifa Tm 7 PrPUlqee!cbrare^ ^1’plicare: halare insuper Ci T, tu-
Ted tiuando ! ,llJter obheatIonem celebrandi et applicandi,
tur ad applicandam Missam unus eorum non tenetur, neque tene*
modo armi v* m °? e?iata ecclesia celebrandam, cum unica tantum non
oraeserib?! ’ SC CGam Celebratio ^ssae parochialis a ss. Canonibm
tionem Mice* Concessisset benedictum XIV Vicariis egenis, ut applica*
aircni lh?,l^at ^r° ^°PU.° *n*ra hebdomadam differrent, celebrationem
ret s-iric .^n ^on Permisisse, ut populus praecepto audiendi Missam face-
un-tm \i;L- e* um cxc*Perc posset: haec autem a se praestari, atque
rum h'ir SaGs efsc’ nccluc aliam fuisse mentem Patrum Tiidentino-
duas, aut 7- :<n tantUm Miss,?m Par"ohialcm memorant non
videretur en- v r st Canomeis non satis consultum per unam Missam
Canonicos 7 * P°PuU necessitnti’ monebant iidem Vicarii, in ip&
bona omnii S inc^Verc prospiciendi spirituali populi necessitati, ci
Observabatur 7?« utl!intlllc exPositis nonnulla adiungebantur ex officio.
tiva aruiif nn* rGm m Praescnt* casu agi de unione paroeciarum ex ojqc-
Cui cura habitualis delata e$t ^ *"? constitun,m> ncmPe CaPitul“’
riuin parochorum' v ■ CSt* cos’ ^U1 curam actualem gerunt, non pl«-
rochi *S£SFbR*m essc' «d ™ius tantum. Porro cum singuli P*
teneantur s€fln:#inlt P°PU^0 celebrare et applicare diebus
bant, ad unicam VK,*batur» cos Vicarios, qui unius Parochi vices gorc*
At^e^ w l ^ mcCoUe^ ecclesia Celebrandam teneri.
v»t, ut in causa Nuscana1 - C‘ buiusmcKii controversias pluries reso*
j ' ll ian* J75d ” et in Balncoregien., 19 aug. i7lV
Sf* NT- 245.
cum
1 cr. \-
660 a
1 Cf. N. 3126,
S. C. Concilii
5 1 r
Hisce aliisque adductis quaeritur;
1. Ati uterque Vicanus perpetuus teneatur omnibus diebus festis \1ma
in parochioli ecclesia pro populo celebrare , et applicare in casu? *
Die 24 septembris 1864 Sacret, etc. respondit ad /. Negative.
Reproposito vero dubio sub forma:
An sit standum , vel recedendum a decisis in primo dubio m casu ?
Die 26 novembris 1S64 Sacra, clc. respondit: In decisis et amplius
[Thesaurus Resolutionum, tom. 123, p. 444-4-0. 472-474]
4199.
S. C. C, Aesina, 26 nov. 1864,
Laurentius Poma, a 23 annis inter collcgiatae ecclesiae oppidi Carotri
Aesinae dioecesis canonicos adseriptus, mense februario huius anni e sini-
stro corporis latere apoplexiae morbo correptus est. Post longum temporis
intervallum paralysis a pede ferine recessit, laeva tamen manus ita iners
manet, ut ex medici sententia nonnisi remota spes effulgear aliquem sen-
sum aliquando eam fore recepturam. Impeditus ergo, quominus Sacrum
peragere rite Valeat, supplici prece petiit, ut ex Apostolicae Sedis benigni-
tate per opportunam ab irregularitate dispensationem eidem facultas conce-
deretur debitis sub cautelis iterum missae sacrificium offerendi ad animi
sui afflictionem minuendam, et congruam vitae sustentationem quotidiana
missarum eleemosyna comparandam.
I ropitmm sane huiusmodi precibus suffragium Eminentissimus Epi-
scopus addidit, qui praeterea infirmum et pauperem Oratorem huic Sacro
Ordini commendavit ea etiam ratione innixus, quod celebratio missae, ut
'P8*-* ;hchur, manu tantum dextera aliquando per S. Sedem indulta fuerit.
\d maiorem vero cautelam in re tanti momenti visum est illico praelau -
^ atum Emincntissitnum rogare, ut peracto experimento coram caeremo-
niarum magistro distincte magis referret de statu laesi brachii, quas ve
caeremonias explere non valeret Orator, nisi cum assistentia alterius
sacerdotis, absque irreverentiae periculo.
laee ergo Episcopus retulit: Peractum est experimentum coram sacr.
cacrem. magistro, relatumque nobis est. Oratorem omnibus facultatibus
n e ectualibus praeditum potestatem habere memoriter secreta recitandi,
*‘i voee verba libere et distincti pronuntiandi, ut rite sacrum perficiat,
|U0 ^liricn sunt, quae idem caeremoniarum magister negat per Oratorem
iso m posse: 1 0 videlicet eum non valere hostiam sacram frangere per me-
« ?iper cabccm dextera tantum manu; 2° non valere eadem dextera
q. 1 nmtaxac extergere patenam super calicem cam fragmentis mundando.
Sll arc Pro his duobus implorandam esse gratiam frangendi hostiam
cerd •P‘lttna tantum dextera, et extergendi patenam ope alterius sa-
tgfli ^rat°ri celebranti patenam super calicem retineat, eodemque
calicis pedem altera manu cohibeat, ne moveatur. Quod sacerd(»tis
11,11 durante paralysi necessarium omnino existimatur, licet Orator
512
Curia Romana
contendat posse se a fragmentis patenam abstergere manu tann ~~
quin ponatur super calicem iuxta missalis rubricas » ntUm llcxtWa.
Post haec ita suas concludit literas Eminentissimus Praesul- r-
Orator factus non sit deformis ob paralysim, cumque eius i ' ' Cum
paene naturalis, et, si usus excipiatur laevae manus omnia f s't
sacerdotes adimpleat: ad haec eum in terra Montis Cirotti brevi £!!*?
intervallo plurcs sacerdotes decesserint tum iuvenes tum • p(Jm
bonum christifidelium spirituale postulet, nc desit Om*k%S£
nullum verbum faciens de provecta eius aetate, de veri eiu* '
de diuturno ac continuo servitio ecclesiae Montis Carotd muJ^t***
gratia, quam implorat, existimarem ». Imo in novis aliis literis eamdem m"
ttam utilem et necessariam diiudicat, * ^Tii'
Ex ns, quae huc usque in facto enarrata sunt, facile emitur mm
in themate de gravissimo corporis defectu, coque constanter in posteri
ut medicus arbitratur, perseveraturo. Non raro quidem Saem Concio
in eiusdem fere morbi circumstantiis vel etiam in levioris defectus casibus
uspensauoms gratiam denegavit, prout haud pauca exempla docent in
acri Ordinis resolutionibus. Opus profecto non est, ut huiusmodi exempla
” T Pa‘am Sint quae in similibus3>
olr ^ QUOmam Ver° ^lentissimus Episcopus gratia dignum
sDensati^ln^X1S,:imat’ if00 CnS ali^uando incessam fuisse huiusmodi di-
rescripds nonnuiIos «ddteam casus cum propitiis huius Sacri Ordinis
esset *Xer supplices libellos diei 13 iulii 1725, 1 etsi res
imnoten^ °tC’ i^U1’ am*ssf dextero brachio qualibet flexibilitate,
dum -u\ _ . aserat a sacr* hostiam et sanguinem cum eadem manu sumen-
Arcu’j ■ r^CCljJ> tamcn dispensationis preces rescriptum fuit: Arbitrio
S habids die 28 «X cum relatus esset
tuita sinistri T 1 f-°S casus Philippi cuiusdam Maggiorani, qui ex for-
est ea die: - Ne^ativeT^* irregularis efTectus fucrat, responsum quidem
exiit mnr t- rursus propositis precibus die 16 iunii 17-S8,
simo i„vhP Um dlC 7 llflu eiusdcm iinn>* « Ad Secretarium cum Saneris-
venatione omn '•l anonicus balbo Gerunt i ime dioecesis, qui ex licita
2~ aprilis .SimStrae manus digitos amiserat, in consessu habito dic
obtinuit- u Affi setp?ens ad exhibitas pro dispensatione preces responsum
1 n l ? 2 .. .j u — a populo minus frequentata»,
sacerdos qui brachH proPitium dispensationis rescriptum habuit
haec Rimr _i- *tcri motuni omnem ob laesionem amiserat. I
haec sunt evemnl . motum omnem ob laesionem anuscrar. r.
cipue ad rem E* reccntioribus ver° dU°
spensationis ner «1 - ’ quorum primum prostat in Bergomen,, Di
Ardoris aufL m Precum diei 27 nov. 1852, in qua favor
passus fuerat am Iuno't-ndum uertae mortis periculum sinistri brachi
celebret in oratorio1* priv^^'^ “ rCSCriptum prodiit: .* Dumm.| '
’ t Sl Episcopo videatur, cum assistentia alte
1 Cf. x
jor
V C. Concilii
5i3
rius sacerdotis vel diaconi, pro gratia dispensationis, et rehabiUtationis
facio verbo cum .Sanctissimo ». Alterum vero in PampUmen diei ” an V’
11* ,853 pariter inter supplices libellos, in qua sacerdos Ravmundus
Vrigabolo cum in sinistro brachio tantam passus esset laesionem ut eum
dem nullatenus movere valeret, a Sacro hoc Ordine dispensationem ab
irregularitate petiit rcscnptumque consecutus est : « Pro gratia dispensa-
rionis ct rebabi litationis facto verbo cum Sanctissimo, modo celebret hora
a populo minus frequentata et cum assistentia presbyteri vel diaconi si
id commode fieri posse Episcopo videatur», ’
His ergo perpensis casibus super maiori etiam nedum aequali gravitate
defectus, iudicent Eminentiae Vestrae, utrum peculiares circumstantiae
in casu occurrentes Oratoris preces satis benignitati Sacri Ordinis
dent. Quaeritur:
An, ct quomodo sit consulendum SSiho pro dispensatione et rehabilitatione
in casu ?
Du% ctc, Sacra, ete . respondit ; Dummodo adsit populi necessitas ct cele*
liret cum assistentia alterius sacerdotis vel diaconi, pro gratia remittenda
arbitrio ct prudentiae Eminentissimi Episcopi dispensationis et rehabiUtationis,
jacto verbo cum Sanctissimo. '
[Liber 207 Decretorum, p. 555].
commen-
4200.
S. C. C.t Pinhelen 16 iun. 1865.
Clericus Ionnnes Autunes, dioecesis Pinhelensis, supplicem porrexit
libellum Sanctissimo Domino humiliter exponens, se a teneris annis eccle-
siasticae militiae nomen dedisse, seque in eius servitium perpetuo mane i -
p ire vc-llc. Cum vero hodie expleto cursu humaniorum literarum in theolo-
t’iac ,nnr-dis iurisque canonici studia incumbat, vocationi suae, ut arbitra-
iur, obscuri dans, ss. ordinibus initiari quamprimum desiderat. At obstat
1 f 'JC,lls v\ dextera cius manu proveniens, quippe per adustionem duos
tgitns minimum et annularem amisit. Proinde rogavit beatissimum Pa-
rem, ut cum eo dispensare velit ab hac irregularitate, cum pollex et index
ita incolumes sint, ut una cum medio, licet in tendinibus offenso et curvo
a Partem interiorem manus, possit omnes functiones explere.
asce preces die 7 martii huius anni transmisi ad Archiepiscopum pro
in ormationc et voto, utque peracto experimento coram caeremoniarum
tn at, i Atro accurate referret super omnibus ct singulis actionibus relate ad
1(>st3am ct calicem, an in aliquo adesset periculum irreverentiae et admira-
ionis, nec non de Oratoris aetate, vera vocatione ad statum ecclesiasticum,
teclestae necessitate et utilitate, ct an ante theologiae studium cursum philo-
sophicum expleverit.
I u*^ns omxubus foannes loseph \ a/,. Vicarius Generalis dioecesis Pin-
tj-L Pro Archicpiscopo administratore die 4 aprilis huius aruu respon-
1 ^tor ordinandum loannem Autunes a me ct magistro cacrcmonia-
v*t. VI 3j
5r4
Curia Romana
rum examinatum esse super defectu, quem habet in mam, I
iste pollicem et indicem sanos et agiles, ceteri autem digiti n cT"' "'b'
cum manu mtenore cohaerent. Experimento facto vidimus eum 31"»
mento datorum laesorum apprehendere et tenere et elo?t *
calicem, consumere pretiosissimum sanguinem et absque —•-.?***
dalo omnes riussae caeremonias perficere no^e «: * I c l° et scan-
debim perfectione ab eo peragi. O^dinandus^pXneTgU" ’ t
sipi vocationis ad statum ecclesiasticum praebet Eius TJT*,!***
ent servitio ecclesiae, eum eius paroecia 305 focos e Zr i PTSat,° Uti&
parochum nullum alium habeat sacerdotem Quoad^ n 1“^ pnchr
Orator, de sequentibus disciplinis bona adsunt testimonii d“’- ** ltCit
primaria, de grammadea et lingua latina de nhilosnnl.; • 1 11.nst^,ctl0,,'
de principiis iuris naturalis * m0rali'
classicis, de historia, geograpliia et chronologia, de irkiimTdci alrlT"*
“ecS“u dc ***** “ Si
stituno,,:ct~' f “erdum curs,,m theoi°Biac « « -
JbSJSSSfc» cx dcfcctu cJorporis dcrivare- t>uotics ***
W sacra P-pter deformitatem ml-
rier. aearot Kinp m P , ’ n* 3» dist. 55 et cap. Presbyterum , dc
ex adustione duorum * U CSSC v‘detur; <Iuin praefatus Orator
poris evaserit. Et quam^VkT Ge^v iregularis ex dcfectu “*•
mento, affirmet n!!T . ,Generalls Slia attestatione, habito exper-
gendo* attamen V? tMS Pcncidum et scandalum abesse in sacro pera-
.VerdiTSIn' rrgatUr dC Clcric0 Promovcndo, S. C. non ita Le
men,% 8 aprilis j-1- T6™’ sicut s°*eC m promoto, uti videre est in CV
responsione Ct iterum ProPosita semper negadva
aprili 1S61 pr()pf)sita ’ J*111 consonat Patavina, quae prima vice mense
expedire ■ ■ iterumV ^ . s immana precum dimissa fuit rescripto: «Non
29 novembris * SU lGGta Eminentissimorum Patrum judicio, die
obtinuit: dccrcds,
riis rerum et l^-nr antl^Us* Praetereundum non est S. H. C. pro va-
movendis, disnon«ai>irt Circumstantii$, etiam quando agitur de clericis pro-
vitium hujusmodi ^nL'n suPer detectu corporis non denegare; dummodo
scandalum et adinir itinn Ut. S;lcr:ls caercmonias peragere impediat, aut
scopo commendentur etcertoV*' 111 P°Pl,Io> mores Oratoris ab M*
siam ex tali promotioni- 1 . ■ PCS adfn Pccubaris utilitatis, quae in eccle-
therajten . , 22 Septembris m Lltcana' 2 5 novembris 1825, Mf
prccutn proposita et n * Apuana, 22 Septembris 1S60 per summana
magister testatus cs ^ ,stiaie Prorsus simillima, iu qua, cum caeremoniarum
Sinistra cum duobus di * ^ cncJ1^n -Ajitonium Ramaglia impeditum in manu
posse explere, quamvis^V’ P°.dcc et mdiec officium sacerdotale optime
nentaai v< -trae nuam * 1 giti contracti et immobiles remaneant , EnU'
ante.i in comitiis dici r 7 decembris 1859 exhi-
‘ Cf> N- 37i;2. , I
S. C. Concilii
5*5
bitas prcccs reiccissent (hp. enim initio retulerat Oratorem non sinr «u
difficultate pollicem et indicem posse Cdniungcre), reposuerunt- « Atr 'T
noviter deductis pro gratia dispensationis et habiUtationis, facto verbo
Sanctissimo Quaeritur: ’ cum
An, et quomodo sit consulendum SSmo pro dispensatione et habilitatione
in casu ?
Die, etc. Sacra , etc. respondit: Pro gratia dispensationis et habiUtationis
facto verbo cum Sanctissimo. 1
[Liber 208 Decretorum, p. 1085].
4201.
S. C. C., Rerpromen., 8 iuL, 12 aug. 1865.
Resoluta fuit haec causa die 5 decembris 1863 quoad primum dubium
tunc propositum, dilata vero ad mentem quoad secundum. 1 Episcopus
cohaerenter ad mentem S. Congregationis, quae eidem pandita est, die 28 nn-
vembris 18(14 respondit : ordinatum fuisse Lucchinium titulo ecclesia-
sticae Capellaniac, cuius annuos reditus enarrabat; retulit, quinam annui
reditus e laroecia, de qua agitur, Parocho obvenirent; paucissima esse in
sua Dioecesi Beneficia, quae ab Episcopo libere conferuntur, quorum nul-
lum in praesens vacans erat.
Lucchiiu interea quosdam subtectionis actus Episcopo adpromovisse
visus est, at simul die 1 decembris eiusdem anni 18(14 postulavit a S. Con-
gregatione, ut ab onere gravissimo ipsorum decretorum penitus solveretur.
msntuto regulari processu. His itaque aliisque propositis perpensis dignen-
tur EE. VV. definire dubia:
I. An Sit Standum , vel recedendum a decisis in primo dubio in casu?
“■ ' i f quomodo sit locus depositioni Sacerdotis Lucchiiu a Paroecia in
casur
3- Ant if quomodo sit locus absolutioni a censuris 1 1 dispensationi ab irretnt-
tantate in casu f
Phf 8 iuln iS6y: Non proposita.
Ad ^"qus/i 1865 Sacra, etc. respondit ad 1. In decisis , et amplius.
(j , ' “ 'ss< deputat toni Administratoris paroeciae in spiritualibus
1 dius, assignata favore Sacerdotis Lu echini, donec aliter de beneficio
provideatur , pensione annuarum libellarum 400.
giosii ai t’ * ’ <U ^t l ^ecem Aies spiritualibus exercitiis in aliqua domo rtii-
fih : 1 ‘PtSu>Pf> designanda, rsse locum absolutioni 1 1 ausuris, et dispensationi
m 'rregularitatc.
ppl
esauniM Resolutionum, tom. 124, p. 289-295, 304].
c r. \
41
516
Curia Romana
4202.
S. C. C., Venetiarum, 27 ian. 1866.
Post pacificam duodecim annorum vitae coniugalis consueti *
quinque susceptis filiis, perturbari coepit domestica quies im,.r m
Aloisium Musitelli et Catharinam Davanzo in praedar. v mUgC
Civitate. Vir enim Parochum adiit uxorem insimulans adulterii
tonque separationem postulans. Summo studio Parochus ut
pacem et concordiam fovere conatus est; cum autem neque perse neque*!
alios quidquam proficeret, rem detulit ad ecclesiasticam Curiam ^
Hinc institui coeperunt ad normam iuris acta processualia, et coma
ludice se sistens vir fassus est: ab uno circiter anno se in uxoris agendi n
tione detegisse notabilem mutationem: se io officina inter alius operari*
quemdam Dominicum Zaia habere sexdecim abhinc annis, qui moto esi
relationem inhonestam cum Catharina sua uxore; quam relationem hoc facit
sc cognovisse enarravit: « Horis vespertinis cuiusdam diei ego ingressus
domum fenestram quamdam aperui, ac vidi Dominicum fugientem iuvra
murum Regressus sum, ac meam uxorem offendi, quae ne verbum qui-
, U1 milii dixit, h domo egressus ad uxorem rescripsi in hunc sententiam:
(tscet e 1 < orno, st < isy ut aliquando facultatem tibi factam osculandi filios tuos,
Post duas horas domum ductus in meam uxorem haec verba protuli:
nefanda multer... Ipsa nihil respondit et surgens e domo fugit. Postridie
mane t mnst cx officina Dominicum, qui tantum haec verba protulit:
Ia praevidebam
Vocata in iudicium uxor, Iudici interroganti respondit: «■ adeo dc mea
innocentia m causa honestatis certa sum, ut optem quam maxime causam
omni luris rigore ventilari, ut mea innocentia comprobetur»». Ad factum vero,
quin ur ena rmrat, coram ludice respondit: «animadverto, Dominicum
nicain quotidie quam saepissime frequentare, et solitum fuisse c
Cr*A*? eP lcrn<j rides tollere ac legere, quemadmodum ea die fecerat...
. Pr? an .ani ,l>cnris infidelitatem vir primo quatuor, deinde octo alios
v es csignavit, qui, exceptis duobus, quorum ignotum erat domicilium,
1 turamento examinati fuerunt. Attamen eorum testimonia simul coi-
1 sententias Conveniebant: mulierem esse domi assiduam, c.
i. 'M Ct ^‘-'otiis domesticis sedulo intentam: se quidem v
: 1 mcr Ornum saepe intrantem praesente vel absente viro; sed
in n*r .,nV susPICat0® esse, quia Dominicus inter praedilectos viri operar
ac V, ’ lltUr’ 'lt culst*em frater esse videretur; nunquam vero vel signi
mimis LT' VC *L’tum ind,ecns se conspexisse, aut aliquid audivisse, qu
n^umreputari posset. Unica testis a caeteris dissentiens nonnu
nief, h aee Virn"-"*11'! ,n,lUcrc videbantur familiaritatem uxoris cumDon
militis "n cx 1 arochi testimonio, concubina erat cuius
Moisius alimenta,
li
un\ Uaec acfT t
*iXr t*! pruLt ssi 1 ‘l 1 n vti ii
.. . . 1 , u ! la conticerentur,
uxori
ii vsl ir n 1 h 1
* l 1 * 1 Ltl
legavit, ili.
n* :c muliebria c|uaedam orname
:nta, ql
,S'. C. Concilii
5U
e domo fugiens mulier secum tulerat, redderet; ac idem vir sub specioso
titulo educatricis filiorum, saltatricem quamdam mulierculam domum
introduxit; quod tam ingens scandalum vicinis creavit, ut ipsa civilis aucto-
ritas mulierculam expulerit: sed vigilantiam magistratus Aloisius eludens
, imdern apud sc iterum advocavit. Praeterea cum suis amicis gloriari non
erubuit de sua turpi cum ea muliercula consuetudine; idque Iudici interro-
ganti negare ausus non est.
Huc usque perductis actis, vir actor petiit ulterius, ut alii testes super
infidelitate uxoris sub iuramento in iudicio examinarentur; at Curia,
reiecta eiusmodi viri instantia, sequentem edidit sententiam: Viso, quod
unica accusatio, qua actor impetit uxorem, est, adserta conjugalis fides a
Catharina violata cum Dominico; quod factum, cui innititur accusatio, (
deprehensio Dominici in remoto quodam cubiculo domus, dum tamen
in altero reperiretur Catharina;
« Considerato, quod actor factum admittit, quo usque ad illam diem,
tutas de uxoris honore fuerat, quod iniuria suspiciones tle Dominico habe-
rentur, qui a multis annis sibi subtectus suam frequentaverit familiam, se
praesente, quin unquam ex hoc in mentem actoris subierit suspicio verae
relationis amoris cum uxore;
Considerato, quod adiuncta loci et temporis, quibus Dominicus de-
prehensus est, nullum praebeant motivum suspicandi adversus eum, qui
a multis annis actoris domum iugiter frequentabat ipso actore sciente: eo
vel magis, quod actor his in adiunctis ea ipsa die et occasione, qua Domi-
nicum domi deprehendendi t, plene tranquillus, ut ipse fatebatur, mansit,
tum de illo, tum dc uxore sua: quin imo paullo post per tractum quemdam
viae Dominicum comitem habuit, eumdemque ut antea excepit;
" Considerato, quod testes ab actore adducti ad probandam prae habi-
tam amoris consuetudinem nullimode actorem iuvant; quin imo ex quatuor
testium depositionibus resultat, rationem agendi uxoris erga Dominicum
ne indicium quidem eiusdem consuetudinis praeseferre; quod unica testis,
quae non suffragatur uxori, factum adducit, quod impar est ad rationabilem
sopitionem inducendam; quod factum cum hac vi destituatur, opus non
est ut iudicctur, an haec testis possit in iudicio admitti ob suam rationem
vivendi;
^ iso e contrario, quod actor fassus est, qua relatione se habeat cum
muliercula saltatrice; quod tandem ex habitis notitiis resultat, rationem
vwendi actoris cum dicta muliercula praeseferre caracterem adulterae con-
suetudinis:
" Hoc tribunal decrevit et p ron unciavi t , sicut decernit et pronunciat, reii-
c tendant' esse, quemadmodum rei icit, tamquam fundamento destitutam, mttfllf-l
tiam viri Aloisii Musitelli contra propriam uxorem Catharinam Davanzo,
ip’ nwqut eam recipere teneri,' salvo ture uxoris partes actoris agendi in tusu
liiinat m e rtri, adversus virum ipsum 111 causa separationis legalis ix titu o
wlutosac desertionis n.
Hac edita sententia querebatur Aloisius ob neglectum aliorum testium
■Kanien, quos nominaverat; ideoque nullitatcin latae sententiae dcc arari
Curia Romana
5'S
postulavit. Causa deveniente per appellationemadTr
acta processualia. Facta autem facultate partibus dccluccmi; ******* «•*
ultertora tura sua coram S. C„ Aloisius uxorem insimulabat’
I amcho culpam fassa esset, quodque nunc apud ‘n^Uevi^ r’ <,U°d “■*»
muraretur; adducebat praeterea quasdam testium ex rr i cu„,
uonest uxor e contra nihil ulterius deduxit, monens dumtx ‘r' 7 dtposi-
cu am saltatricem dimissam fuisse, ne Aloisius ca.J TTn ' d° mufe-
haberet. Audito itaque de more imrum pari™ta
dubiis, quae infra habentur. disceptata est sub
* Favore Aloisii dicebatur e.v officio cimm- i •
ipsum, licet una alteraque vice testes in causa produxerit ™VOn™ tcsti™.
prohiberi tertiam facere testium productionem iuxm ean 7" ““
et cap. Ultra, jj, eod. tit„ ex quibus LimiLir T* '5' *
testium productio si praescriptae solemnitates adhibe7nmT -w
servabatur novum non in i «mineantur. At contra ob-
dones quae necessariae non sint tum 'oufa U teriores tcstium Pr°duC-
cohibenda est, tum, ne sub ' opmtae or. P multituJ°
protrahantur, eap. , 36^ “7 ** ^
shind^m n:rprob^“d:r: A!°'iSi,‘S *■**!» -7"™ — i-
bante reus absolvitur Sed hvnLth P J"um esse principium: actore non pro.
stentare actCm haec facta, qua potuisset Aloisius suam su-
caniugis praebeat altari r V- servabantur. Licet adulterium imius
coniux eiusdem criminis ? ^erPetu“u^ Hoc tamen ius amittitur, si alter
«positionis rationem addit InenUS, ^ Stftl‘JuastC 4* * divortiis; citius di-
scilicet: paria crlminT V Innocen^ll« m in cap. 6 et 7, de adulteriis ,
unus prius, aut saeoiu ,mU ‘til(0!NPematl0f,e delentur. Neque interest, an
llisP- 6, Rrhing in Ub, V tit^T ddiquerit’ Sanchcz* lib‘ 10
delictum post rem iuri;™»* D' Rciffenstuel. ibidem, nn. 80, 82. Imo
favore lata est sententia dor? ^l’pervcmens praeiudicarc illi coniugi, cuius
Si igimr coniux mT !*a^nanU8 & cafi. E» luteris, 5, dedivort., n.9.
agendi, ad cohabitant °CCnS m<^catur» ct cui facultas fit separatam vitam
deinde committi ' -TuftT COmpdHtllr P^pter adulterium, quod
debere sententiam C ‘ ni*^ls in Pr5lcsenti themate iuri conformem videri
ritiis amoribus Drosnl?^’ ' ^ aS*mus» quae Aloisio, indulgenti adulte-
' '• An si, /»5 dcfc«" Probationis, n„„ accidit. Dubia sunt:
■II. An sententia r ""i0'""1 '«««"» « casu ? Seu potius:
infirmanda in casu ? urioe ti!r>archti(is Venetiorum sit confirmanda vel
M H. Aj^ativc ad^™^* ^ T' Ne“ative-
[Thesaurus R, cni,,r- Vimam partem , negative ad secundam , et antplnts.
'^ol-tionum, tom. ra5, p. }5^2],
S. C. Concilii
5*9
4203.
S. C. C., Sotincn 22 sept. 1866.
Vicarius Capitularis Soancnsis et Pitilianensis Dioecesis Sanctissimo
Domino Nostro commendavit preces adolescentis Nazareni Traversi, qui
. vto supra decimum aetatis anno iam expleto 1 cclesiasticav militiae adseribi
cupiens. irregularitate ex defectu corporis impeditur, quominus voti com-
pos fiat. Is enim a nativitate pedem dexterum habet varum, ceu medici
dicunt, inclinatum versus pedem sinistrum, ct crus dexterum sinistro de-
bilius est. Hoc tamen defectu minime obstante, libere absque ullo artifi-
ciali adiumento Orator incedit, et nullum adest periculum, quod nativum
incommodum gravius in posterum evadat, testante medico, qui adolescen-
tem Traversi corporis viribus pollere et magnum monstrare ingenium dicit.
Ad haec addit Vicarius, Oratorem ex honestis et haud exiguo fortuna-
rum censu instructis parentibus ortum valde commendari vita u m iribus
laude dignis et progressu haud communi, quem fecit in studiis aetati suae
propriis; Dioecesim vero quam plurimum indigere sacrorum ministris, his
praesertim difficillimis temporibus, et impedimentum, quo iuvenis ab ipso
commendatus laborat, nonnisi minimam parere in populo admirationem.
Ablegatis his precibus ad hunc Saer. Ordinem, mandatum est eidem Vi-
cario, ut peracto consueto experimento magis praecise referret tum de peri-
culo in sacra peragendo, tum de vera necessitate seu evidenti utilitate ex
Oratoris promotione ecclesiae obventura. Novis quapropter Uteris Vicanus
testatus est: i° Adolescens Traversi rae et canonico magistro caeremoniarum
praesentibus aliqua difficiliora fecit experimenta, quibus eum libere se mo-
vere posse monstrabatur. 20 Magister ceremoniarum tneeum consentit, talem
deformitatem non esse indecentem neque parere admirationem. 30 Dioe-
cesis iam nunc in magna sacerdotum penuria versatur, unde in nonnullis
paroeciis religiosos oeconomos instituere coactus sum. Tempore hoc eccle-
s'ac maxime infausto adolescentes valde ab ingressu in statum ecclesiasti-
cum deterrentur, ita ut in dies magis numerus sacerdotum decrescat et ipsae
ecclesiae cathedralcs atque metropoli tan ac servitio clericorum priventur.
Deinde curia episcopalis a parocho et magistro de adolescentis 1 raversi
’ »nis moribus, vocatione ad statum clericalem et ingenio non communi
v 1 rfior facta est. Commiseratione etiam digna est conditio Oratoris, parre
UTP‘ "• 111 e; . urii indigentia luctantis.
ac ex [vis omnibus ;u! rem colligere licet, haec prae aliis sunt: i° Non
's Oratori baculo vel alio cuiusvis generis adiumento, ut expedite
incedat. 20 Defectus conditionem non ex morbo procedere, qui aliquando
l:' 'r-!' 1 soen v* Nullum periculum imminere, cui s aer osanctum nus-
-Wrifieium exponatur, si Orator ad sacrum presbyteratus ordinem suo
t ^P0re promoveatur. 40 Magnam ecclesiae utilitatem obventuram ex pro-
j , Oratoris. Demum non deesse etiam necessitatem ex imminuto
n*cr" sacerdotum, et ex raritate vocationum ad statum ecclesiasticum.
520
Curia Romana
quae omnia quamplurimum favere videntur disDe^T^
Orator «optat. Adversatur autem notissima prLs “T «PU»
mxta quam, s, raro in praeallatis adiunctis dispensat i 3"' 0rdi«“.
moto, raro etiam eadem conceditur promovendo.' nisi ^'ncgatur P">-
siae unbtas vel etiam necessitas hoc secundo casu favore pc™.asna «cie-
nc. succurrat, ceu nuperrime contigit in Uti„e„., io Z ar ti ^PPJ,canti* *.
luden., 16 ,unu currentis anni inter supplices libell,» ^ “ C,M«-
itaque , quae superius retulit Vicarius de hac utilitatis » adno“tls- Bx ib
vestrum erit, Emincntissimi Patres, decernere quM VT** *»•
rescribendum sit. Quaeritur; ’ 4 d ad Porre«as prcas
Ant et quomodo stt consulendum S1 Vim, x„ ■
Die, etc. Sacra, ete . respondit' Pro grati t /T ** *sPematl0n*S in cami
[Liber 209 Decreiorui p 5I^? faCt°
420 4,
S. C. C., Bergomen 22 sept., t dcc,
1866.
tissimo Ltrih aec^x nol d** °pUs. Bergomensis supplici libello Bea
Dominicus Collconi natus T ad statum ecclesiasticum adolescen
grammaticae et rhetoris \J° °Ct* I^47- Llac intentione ductus studi
ret pede ^ f- iam ad alia s^dia transiit; verum ca
fortuita explosione igneae baU smhe ^ *** ampUtatUS fuit> eo
ex ligno adeo affabre ■ , 7 IaCS!°nem •‘eceperat. Habet tamen peden
incedat, quamvis ali 1 lm> 11 c calceamenta induat sicut ceteri, et bem
gius iter W in baculo autem fulcitur, si Ion-
indiget et commode a^endlt ad l\r° ** in.Serviendo m!ssae bac,ll° nor
tenens. Porro adol^cr* • d ■ tare et descendit, etsi missale manibus
tus. ut inter socii ' * * *ltae vd*ac cst» magni ingenii et ita studiis dedi-
rationes et propter ^nmUm Pruemium reportaverit anno elapso. Ob tales
cum praesenti temo eC.eSSltat— ^°CCCSIS B ergo mensis vastae et montuosae,
velint, humiliter net rC PaUCl *nvtn'antlir * qui Ecclesiae servitio se dedert-
omnes ordiiu ; ! ut, lstl tbsPcnsatio ab irregularitate ad suscipiendos
Sun^LtiS?pertiatu”:
tere. Rogatus ft-m.. . r- ■ 2~ sePtembns dignatus est ad S. O. preces reniit-
r ursus pro certo P'ti plSC.opus* ut pkniorcs ederet in facto informationes,
culpa eius, sed casu Um CSSe :dt’ Ruo^ irregularitas Dominici non
Quibus expositis rtc ^ 'n ’ nci-':' Pe riculum admirationis in populo adest,
consequendam. mm Uratorem commendavit ad dispensationis gratiam
generali conirrcrr-ifinn . i* •
Dispensationis inter - ' r 5 mai1 currentis anni, cum in Mttihehccn
Boccoli clerici profes '^ ICe's bbe4os ageretur de gravissimo casu Paschalis
nern expostulantis iu intLr ^ ratres Minorum de observantia, dispensatio*
cruris dextri m distanr1^^11^*^’ !n HU;lm «fiderat ob amputationem
insigni mutilatione mmf 5uall,nr digitorum a genu, animadvertebatur, t.\
ni> ,rrcglt larem esse claudum, qui, licet sine baculo
S. C. Concilii
21
et absque gravi deformitate incedat, ligneum tamen pedem habeat R-,rhr c
de off. et potest. Episc.t alleg. 42, n. 40, Rciffenst. lib. 5, * 7*’
de irregularitate, n. 84. Addebam praeterea, perquisitis actis Sacrae Conere
gationis non pauca a me reperta fuisse exempla propitii Sacri Ordinis
rescripti ad preces dispensationis expetitae a iam promotis super irregula-
ritate proveniente ex una vel altera insigni mutilatione corporis; nullum
tamen eiusdem speciei exemplum inventum fuisse favore mutilati clerici
promovendi. Quod si in cit. Mathelicen . rescriptum prodiit, supplicandum
esse Sanctissimo pro gratia dispensationis, id tribuendum videtur speciali
circumstantiae religiosae professionis, qua Orator Boccoli, etsi sacris ordi-
nibus nondum auctus, aequiparari iam promoto non immerito potuerit.
His tamen non obstantibus, videant Eminentiae Vestrae, utrum peculia-
res facti circumstantiae, quae < iratori suffragantur, attenta praesertim Dioe-
cesis necessitate quoad sacros ministros, tam graves sint, ut Oratoris preces
tam favorabili Episcopi voto Sanctitati Suae et Sacro Ordini commendatae
propitio rescripto excipi mereantur. Quaeritur:
Ati sit consulendum SSiho pro gratia dispensationis in casu?
Die 1 decembris 1866 Sacra , etc . respondit: Non expedire. 1
[Liber 209 Decretorum, p. 517].
4205.
S. C. C.t Bituntina , 22 dcc. 1866.
Actustis erecta temporibus in horto palatii familiae Lubini Birunrinae
civitatis parva exstat aedicula, seu publicum oratorium i )eo in honorem
S. Onuphrii dicatum, quod ad eum praecise finem aedificatum fuit, ut com-
moditati esset familiae patronae, a qua etiam eiusdem oratorii manutentionj ,
saensque in eo perlitandis duarum vinearum reditus addicti fuere, i xstincta
v«ro masculina descendentia familiae Lubini, cum illius bona dispertita
fuerint inter haeredes ex feminis, et praefatae vineae ex donatione matrimo-
nii causa a quodam Vincendo Svlus-Lubini transierint in filium loannem,
absque ulla conditione manutentionis oratorii vel celebrationis missarum,
curarunt quidem ambo donans ct donatarius decori aediculae illius consulere,
missarumque et aliarum functionum in ca celebrationi; atpaulatim imminu-
tus est cultus Deo exhibitus. Tandem cum a nonnullis annis palatium, cui
oratorium adnexum est, et circumstantes aedes plurimis sint locatae familiis,
8acer ’Pc Incus in dies maius detrimentum patitur et quoad materialem con-
st nationem quoad cultus decentiam: expositus enim est irreverentiis ho-
rnum saepe parum devotorum.
d L>cc avertenda mala praefatus Ioannes Sylos- Lubini, qui nunc palatii
oratorii proprietate potitur, aediculam ad profanos usus convertere exoptat.
e autem id magis officiat cultui divino et venerationi Sanctorum, sequentia
Ne
a se
cNequtnda proponit:
1 Cf v
■ • Oi , 4. 1
4-12.
C uria Romana
522 vg , .. __
1. Altare Sancti titularis et imago Crucifixi eximio n . ~t
c capella tollantur, et debitis in locis collocentur i,, eci I,..; ' Pm f,abo»W*
vestri, in qua familia Sylos-Lubim a tempore S'Sil'
natus ius, et Orator expensas feret huius translocationis «■ exercet patro.
quae ad servitium istius altaris suat necessaria. Praesens vS"’t!f e,>
omnes usus profanos converti poterit. J caPc^a ad
2. » Ecclesia parochiatis assumat haec pefnetui
decentis altans conservati; et solemnitatem S. Onuphrii cum ^0^^
c^aus, nussa solemm, et ao missis lectis et aliis operibus charitatis"^
3. « Orator tradet parochiae creditum annuum ducator .a t ,
expensas, et infra tres annos hanc summam convertet in r,,i7.’ ‘
pubUcis inscribendum, quem in forma iun^pTr™ "dc, C»“ ^
praesentis proprietarii. m lbero dominio
4. In memoriam harum rerum Orator suo aere eollnr ihit- un‘ i •
seniper conscrvabit' «•“
confirmet «, ? ' ‘l n’ ut’ 81 aequa mvenent* approbatione sua
quaCaZrtntt!!IPreCib,U3 CUm Episcop° Bituntin0- « «* i" », de
referret de v“ore ann ''“a-”*’ « audit° Pracsc™m parocho in scriptis
excer itionis ™! ' ! red“u> ct on<:r>bus utriusque vineae, de legitima
ratur testatus est F “ P°P“U devotioni et commoditati praeiudicium infe-
prop rie s l„t ,fFrOPUS VOta Sy^-Lubini mereri, ut a Sacro Online
ex iLtrucZe^ ,." Certlorcm me fecit parochus, nullum damnum popula
sive ub naucisslnf* “J! evcnt“rum esse, sive ob non prosperum eius situm,
meus reditum "* "A t'ulbus aPeriebatur. Porro affirmat provicarius
pto mi S ” TUm ‘luc:lt- 20 “®“« p™ manutenrione altaris, e.
tamen, si aliter S Cnnm proponit’ Hmc puto ei concedi posse gratiam io
tionem dc reditu «In - ?rt^ltl° nwn senserit, ut emittat in mea curia obliga-
0 Ut vero imnip'- quac parochiae S. Stephani tradere vultu,
rat irii nec nnn .m cret’ quartti aestimari valeant coementa et arca
relationes a peritis et vinearum, binas transmisit idem Antistes
coementomm et areae nnt • ■ deputatls exanitas< cx quibus eruitur valorem
autem vinearum cam^Sri 2 Ubell‘ ItaL 6oi> rditUm
dem laudatus Episcopus n ^ • ? rfuf' 20\seu lib' Ital’ 85* Uonmt m~
nutu, nullam inveniri r» 1 rqillslDs actis curiae, ct praesertim ss. visitatio-
Sancti Onuphrii 386 uotitiam quoad fundationem praefati oratorii
Sacr. Cone. Trid. Sess . ,
rationem ecclesiarum ' ' “ ’ caP’ 7> de >'ef. conservationem et fCStau-
riis dicata sunt ' * pomraendat: « ne ea, quae sacris ministe-
excidant > ; et ad Imi,, - * m ,nt.una °bsolescant, et cx hominum memoria
molitioni ecclesiarum Sacra haec Congregatio saepe de*
quaque absolutum nrw. 1 t praedicta Trid. decr. verba non unde*
dentini Patres eonv^T c°ntmcrc videntur; siquidem iidem Tri~
ai u Episcopis ecclesiarum restaurationein r
S. (.’ Concilii
52?
sor-
scu
quatenus ea expleri ncque.it, mandant, ut profanato, non tamen ad
tiidos usus, loco, in matrices aut alias ecclesias locorum eorumdem c
viciniorum arbitrio suo, atque m usdem ecclesiis erigant altaria vel capellas
5Ub iisdem invocationibus, vel in iam erecta altaria et capellas transferant
cum omnibus emolumentis et oneribus prioribus ecclesiis impositis Non
dubitatur itaque, quin i ustae demolitionis causae dari possint. Inter huius-
modi autem causas, si resolutiones huius Sacri Ordinis consulantur, nnn
ultimum tenet locum periculum irreverentiae ct profanationis, cui aliqua
ecclesia obnoxia sit, quod periculum praesertim velificatur relate ad aedi-
culas positas in agris, ceu traditur in una Terracinen ., 14 aprilis 1764 *
Praedicta itaque occurrente causa, non semel Sacer Ordo demolitionis
licentiam
sti 1781
n concessit, ceu 111 cit. Terractnen ., an. 1 “^4 in Lucana, 18 augu-
, 2 maxime si favorabile Episcopi votum accesserit. Ex allatis prop-
terea in themate, dc quo agitur, circumstantiis perpendant EE. YY., utrum
legitima demolitionis et profanationis causa urgeat.
Ex profanatione aediculae, quatenus ea permittenda sit. sequitur consu-
lendum esse debito cultui imaginis Christi Iesu in cruce affixi, quae pretiosi
operis esse renunciatur, ct curandum quoque, ut transferantur onera missa-
rum, quae in praefata aedicula celebrari hucusque consueverunt. Monet qui-
ilern Episcopus, minime reperiri potuisse fundationem oratorii, ex qua forte
constaret dc imposito onere missarum; at paratum se praebet Orator ad
huiusmodi onera in posterum adimplenda, praevia fundatione reditus
ducat. 20 in singulos annos, quae satis esse oneribus sustinendis Episcopus
docet. Quoad perpetuam vero manutentionem altaris in ecclesia S. Silvestri
praeterquam quod satis provideri videtur per ea, quae in illo suis impensis
explere Orator promittit, satis etiam consultum est per iuris dispositiones,
eum Orator ipse iurepatronatus ecclesiae gaudeat. Dubium est:
An ct quomodo Oratoris precibus sit annuendum in rasu?
Lic, etc. Sarra, c/c. respondit : Approbandam esse propositam translationem
e COnVcntumcm mxta votum Episcopi , capta tamen inscriptione hypothecaria
super fundis stabilibus pro securitate annui reditus ducatorum 20, usquedum
tradatur summa capiti respondens legitime et tute investienda favore altaris
( u> u Lpiscopi , qui caveat etiam ne in sordidos usus aedicula deserenda con -
vertatur.
[Liber 209 Decretorum, p. ^47
4206.
S. C. C., Mcdiolnnen ., 1 fi febr. 1867.
Exsecutor testamentarius Comitissac Clarae Gola-Dugnani tres capel-
n.!mSln tcmPh> s- Caroli urbi- Mediolanensis erexit; i us nominandi Ca-
int an°S Parocb° cum Praefectis fabricae eiusdem templi tribuit, atque
r Cat*cnis, quas Capdlanis imposuit, leges, hae reperiuntur in hanc
tf. N i-,U
1 { y v 3/ -lS*
524
Curia Romana
sententiam: Capellanus , qut Mediolani non resideat neque Missa», i ,
du to templo, ipso facto possessionem Cappellaniae amittet t Ce^r<l in
nominari: quisque Capellanus teneatur Missum celebrare dii
quae Parocho magis placebit ; Parocho auxilium praestabunt i,f -
quae opportuna Parocho visa fuerint , ideoque nominandi erunt clT^
,J,m, ud excipiendas sacrammlain confessiones, ad praedicandum In' I?
dubmm ani guaestio, quae temporis lapsu fortasse insucet ««*,;’? ***»
Siatuium aut moderatio causae piae alitior a Parocho pd temhorTt'!!-"'
semper favore capelianiarum, commendatione Parochis facta /
tur fundum causae piae... '""'Jacta, ut augac enitu.
luxta has nonnas ct obligationes erectae fuerunt Capellaniae et r™.i
ani suo munere cum priori Parocho Amati functi sunt At Parochus ,, ^ '
sor Marzorati quod forte aliqui» abusus irrepserit, quasdam alit I
loncs anno 1853 edidit, inter quas sequentis articuli leguntur « Cin ff8-
S ?rrrSUS fetiS si,VC.<liebus feriati» celebrarcmnentur in templo
hora decir ct deci"“p™“. *S
triumtt^ctctlt^tfi'8 PdIcgrini “cum «Putuns Parochorum urbi-
dationis n<m rnw mdefimt^ni, ut certis quibusdam limitibus ex lege fun-
ob impositum Crct^r’ ^eifeilas admovit Curiae Archiepiscopali
stione^seDnsin T Ce ebrandl ^terminatis horis, cum autem Curia, quae-
querimonias m’ cbaritat“ ot obedientiae officia commendaret, Capellanus
scilicet si le iti** coranri G. C., et huic quaestioni duas alias adiccit, an
1'rtre fa tctplo s 'caroliT111"15' sl"gulis d!<:bus Missara
Ordinirit arlnr k * ’ et an ipse, qui, ut pote idoneus, exhibete tene retur
dicationis officium sacramentales confessiones et prae*
Ordinario ' c enaum pro paroeciae necessitate.
xime elapsi amiUrammi^P^ V T? r?gatus Uteris.diei 5 februarii pro-
mentem aperuit * - t Parochi deductiones, eique in omnibus faventem
i uris: oneraPBcncficilrmn m mill5arc. favorc Capellani videbatur principium
in melius easdem 1 , • IUXta Nudationis leges dimetienda esse, ita ut nec
fundationis horas celebr^di11^ CUm aUtCm in pracscDti lc*
eandem statis horis celebrandi ' non de>*rmi nasse t, non videbatur
tis, in qua fund itnr r n serV!tus Posse induci in detrimentum liberta*
de qua, licet Aur i- *T.C 11005 rc liquerat. Et sane de servitute agebatur,
tamen sententia pt^ni,„vPUCaVCI?nC’ m ab ipsts KP*scoPis induci posscr’
Capellanis apnon r • neque locorum Ordinarios posse hanc servitutem
quam quidem »miJ|S Iegc f“ndationis ea non fuerit impositi:
Pisauren. 17 _ , ' 'mgregatnj Concilii admisit, ut videre est in
\An. Capellanis Capri hniiruL ' ) 1Q l,ccrct" P- 243* in qua proposito dubio
■ 1 n um ‘kfurepatronatus laicorum in Ecclesia Cnthedrd
erecitv um possint ih / - 1 irtPa^onaius laicorum in Ecclesia Latitem -
t \ obligatione tarum > n*' ‘ \tyu$>,ar* dies et horae , quibus celebrent Mtssa
C«pc, lamarum celebrandas , Sacer Ordo respondil
S, C. Concilii
525
Episcopum non posse cogere huiusmodi Capellanos , ut Missas celebrent vel cele-
brare facian t certis diebus e t h oris .
Atqui in lege fundationis statutum non fuisse, Capellanus Pellegrini
animadvertebat, ut Missae fetiales ad libitum Parochi celebrentur. Quod
enim testator voluit per Executorem expressit, quod non expressit, noluit,
atque arbitrio Capcllanorum reliquit. Quamvis autem arbitrium Parochis
Exsecutor reliquerit dirimendi quaestiones, non tamen novum officium
imponendi facultatem eisdem fecisse: eo vel magis quod dictum arbitrium
Parochis fecerit ad redditus potius augendos melioremque reddendam
Capcllanorum conditionem. Quod si dubium etiam esset, an Parochorum
arbitrium ex vi legis fundationis ad rem, de qua agimus posset trahi, iudi-
carnium esse pro eiusdem arbitrii exclusione: Capellani enim agerent de
damno vitando. Parochi vero de lucro captando; quo casu favendum est
libertati, arg. ex l. 41 JJ., de Reg. iur ., § /, qua legitur: In re obscura melius
est favere repetitioni , quam adventicio lucro. Eo vel magis quod post funda-
tionis legem Capellani celebraverint ante horam decimam, statuto Sacer-
dote extraneo, qui augmento eleemosyinae ad tardiorem horam sacrificium
litaret.
Contra haec Parochus S. Caroli ad sua iura tuenda duplici argumento
est usus; statuit scilicet: 1. naturam capelianiarum ad tramites fundationis
esse mere, ut ipso aiebat, mercenariam; ideoque immerito Capellanum ea ar-
gumenta obicisse, quae favere possunt Capellanis, qui titulo proprie dicto
et perpetuo suas habent eapellanias. Hoc autem ostendebat c\ eo quod in
eurum erectione nullum Decretum Ordinarii intervenerit, quod quidem ne-
cessarium fuisset, ut Beneficii naturam acquirerent, Fer raris, Bibi., 1 Bene-
ficium, cap. 1, neque canonica Capcllanorum institutio facta fuerit, cum ipsi
ad simplicem nominationem Parochorum cum fabricae ecclesiae Deputatis
ad Capellani munus exercendum admittantur: proindeque concludebat,
cos omnino pendere a Parocho, quemadmodum in ipsa fundationis lege
expresse cavetur. Insistebat 2. Parochus in facultate sibi ex lege fundatio-
nis concessa dirimendi omne dubium sicut etiam quodvis statutum vel
ntilius causae piae moderamen definiendi: unde facultatem datam esse anim-
advertebat ordinandi functiones et Missarum celebrationes in ecclesiae com-
modum et fidelium utilitatem. Restrictionem amem reiicicbat, quam Cappel-
jsnus inducere enitebatur, ad quam excludendam tum Ordinarii litteras tum
ipsas dispositiones a Parocho antecessore factas anno 1852 sufficientes esse
arbitrabatur.
Quoad secundum dubium, perlectis fundationis articulis, perpensisque
dispositionibus Parochi anni 1S52 et constanti observantia, dubium secun-
10110 affirmativo responso videbatur dimittendum.
1 ro affirmativa responsione tertii dubii praeter a1ia> iuris sanctiones
militabat Cone. Trid., Sess. 23, cap. 15, de ref., Sess, 5, cap, 2, de ref.,
et Sess. 24, cap, 4, de ref.
His itaque disputatis ab EE. W. resolvenda sunt dubia:
1 ■ An Capellanus Pellegrini rogi valeat ad Missas horis a aroc 10 e
minatis celebrandas diebus fer iu/ibus tti ecclesia S. Car oh in casti.
Cuna Romana
2. ,b, idem Capellanus, nisi legitime impeditus, teneatur si„„,, ..
.1 Itssae Sacrificium peragere m ecclesia S, CaroH in casu f * U ts
3. An, ct quomodo idem Capellanus exhibere debeat rw.\ -
honem ad excipiendas sacramentales confessiones , et exercendum T
catioms m ecclesia S. CaroU in casu? muti™ praedi-
Diet etc. Sacra , etc. respondit ad 1 9 Pt , i/r,
rrtw.,.,.. ni- 1 '* 4 ct 3' Affirmative
[Thesaurus Resolutionum, tom, 126, p. 88-97]
4207.
S, C. C., 6 ini. 1 867.
Cum Dignitates ac Canonici in Metropolitana ecclesia \r ■
numero, quo sacrarum functionum solemnitas saen ^ ^ SUU
oportet de Canonicis ad honorem oui r„m h* ? u P dlget’ Providcre
Pter Sacrae Concilii <£ “ "F™* QuaP"‘
An Archiepiseopus priultil a Jp70
/W V Vel Potlus ho(- age™ consensu vel consilio Ca-
ad secundam 5™ ^ ^ re5P0ndit: Negative ad primam partem , affirmative
[Collectanea S. C. de IW Fide vol 11 n ™ - . I|
S. Sedis, vol. III, p. j-8 1 * ’ 01' 1J’ n' JJ°7‘ — Cf. etiam Acta
4208.
S. C. C., 6 ini. 1867.
Quaerebatur a S. Congregatione:
narios sZ^rEmari^r^t ****** v.aleant in choro ante vel post Portio-
et Subdiaconi sunt tamen ! V?r< ^ qu> llcet ministrare debeant uti Diaconi
com, sunt tamen de Corpore Capituli ?
Canonici ad honon-m 01 ctiomhus pontificalibus accipere debeant
teneantur? muta , ci potius Dalmatica , seu Tunicella parari
et Semipor donarios ^latmmHd inir r A$™ative !>05t 0mties Monarns
ac caeteri Cati oniri ,» ni , * ^"^,!ontcos recenseantur et eodem gradu
4,1 <• V- . , ^noro sedeant.
- - . o/ Capitulares sint distincti tu>r • , a ,
diaconalem et subdiaconalem r ordines , nimirum presby feralem,
serus eamdetn vestri» nonum honorarios induere debere tumcellani,
' tTJUnem Canonicis titularibus cuiuscumque ordinis
sint
(“ ”1
.O
anca S. C di* n* i
■ Frdp. Fide, vol. II, n. 1308].
A. C. Concilii
527
4209.
S. C. C., S. fiippoJytit 24 aug. 18(17.
In Capitulo Ecclesiae Cathedralis S. Ilippohti quoad Missam conven-
tualem, nullum aderat vestigium a primaeva Capituli erectione, quod indi-
caret eam praescriptam esse et fuisse celebratam, quamvis usus vigeret
Missam post chorum cantandi, quin tamen ea pro benefactoribus applica-
retur: variis autem de causis Episcopus deprecabatur, ut haec consuetudo
servaretur. Tenues autem erant redditus quos Canonici percipiebant.
Itaque S. Congregationi proposita fuerunt die 23 ianuarii 1864 quae
sequuntur dubia:
II. Au consulendum sit SSnto pro absolutione super praeteritis omissioni-
bus et condonatione fructuum male perceptorum in casu?
IV. An et quomodo consulendum sit SSmo pro reductione Missae comen-
tualis in casu?
Quibus rescriptum fuit:
Ad II. Affirmative in omnibus , celebrata unica Missa cum cantu, integro
adstante Capitulo.
Ad IV. Affimiative ad dies festos tantum dt praecepto, ad decennium .
Quas quidem resolutiones SSmus I). N. adprobavit.
Eiusmodi Resolutiones transmissae fuerunt ad Vicarium Capitularem,
vacante interea sede episcopali, ut exeeutioni mandarentur. Convocato a
'icario Capitulo, Canonici quoad resolutionem ad IV, dubium, hanc nor-
mam statuerunt:
1. Dies festi de praecepto inteUiguntur sensu stricto , exclusis nempe diebus
Dominicis et exclusis festis abrogatis , quae in furo non celebrantur.
2, In hisci diebus festis de praecepto Canonici per turrium cantant Sacrum
uilemtu hora nona et applicant pro benefactoribus ecclesiae cathedralis / tn
Sacra safemnt reliqui Canonici intersunt pro more. Iisdem porro diebus Missa
larocht, qui ct ipse est Canonicus ecclesiae cathedralis, pro populo applicatur
nnmt hora septima , qua frequens populus ex more huius civitatis, post primam
1 ‘titionem habitam hora sexta cum dimidio , sacro .Missae sacrificio adstare
udet.
3- In festis autem Episcopi, quae assignantur m caeremottiah Lptscopo-
'n>i' liu°niam Episcopus applicat pro populo ct Sacrum solemur hora nona can-
etnd i,,0mCUS *di ' qU* eS* snmd Parochus, liberum st putans ab onere apph-
tiiii 1 pro populol mane hora septima post primam concionem applicat pio In -
Actoribus ad modum Missae conven tualis. quin Canonici m choro culem Mts-
adsint,
Ianc Canonicorum deliberationem ratam habuit \icarius Capitularis,
saivo 1 n r - p 1
upiscopi sede plena aliter disponentis.
con;.rs episcopus dein anno 1865 constitutus, aequa lance «nSffii#'
Qua' f'ratls’ nia[utt totum negotium iterum S. Congregationi subiicere.
nu,s L’n‘ir> rectam in omnibus non fuisse videret interpretationem a
528
Cuna Romana
Capitulo factam, tamen, expositis difficultatibus cas Relili ~~~~
que exacutioni mandandi, modum quemdam alium o '“"‘«P»
proposuit. m b* Congregatio^
Quoad Missam conventualem monebat, Canonicos obliaari.m
aliatum Missarum, quae ex parte Capituli persolvi deberen Tro h ?*
nbus Praebendarum singularium, et speciatim offici, defuncti 'f"'
cantata de Rcquicm singulis mensibus pro quodam praeeinuThCU,?1Iiss,
item pro singulis Episcopis benefactoribus, ita ut sibi videretur
aequitate posse sufficere Missae convenuialis celebratio i n! 1 qUfra
de praecepto, quibus nunc Capitulum eam celebrabat. **“ fe,“
Nonnulla ex officio observabantur circa interpretatiom-m r t •
a Canonicis datam. Quoad celebrationem ^lissae conventua if s r'0"®'
gationem eam ex indulgentia cohibuisse ad dies
neminem autem ignorare sub diebus festis de preeeeoto vin * . T'
b™:m“ul.umCr Par0Ch; WK«n«U Missam^ro "“w
r Episcopus r i
esset' T Episc”
Commem»! ,, exoneratos fore dicendos; quod est absoman.
c ommemorabatur denique regula statuta a Benedicto XIV in celebri
festis teneatur 'cane! * Parochus, qui sit Canonicus, diebus
togari debere ad C r* N1™ ^?lssam Conventualem; quo casu aliumsub-
ogar debere ad applicandam Missam pro populo
H“ alnsque animadversis quaeritur:
om^onibiu ceZati ‘nC"7!er,,i'W‘ SS”° fmore Canonici Parochi super
Dic i v Mmae Pro PnP"l° h, casu ?
pro populo mfrCn tlt ' reiP°adlt ad 3. Affirmative, celebratis Missis decem
se ad ahhlirltim UOS.,!tettseSi et Episcopus moneat Parochum , eum teneri per
pomificaii tc,- cZZ; rc TtpTl° his etiam diebm' in qu,bliS Ephc0pM
Canonicus enn r ■ r t tei ra^l> Per °hum vero his festis, in quibus uti
[Thesauri ic T)C (lfP.,care debet Missam Conventualem pro benefactoribus.
I lbcsaurus Resoluuonum, tom. 126, P. 27i-279|.
4210.
S. C. C., Meten., 21 mart. 1868.
tus est a naroecia^R11 SJCCrcJote BaIthassare M., qui ab Episcopo M.
' desservant ■. Lonpa pT?11 paroeciam a duobus annis regebat, tt»
officia, quibus functus r-r 'S °”a’ qUam Pratfattls sacerdos enarrat <
parochorum coadiutnr *S m curac animarum ministerio sive qua vi'
unius anni eumd, m ", MVe tpia Parochus desservant. Scire praestat i
cumdem suppetias tulisse parocho K. in I>. anno 1846 ad
fl
S. C. Concilii
529
hinc duobus annis eodem auctum munere adstitisse parocho P. in S. A
a 1847 ad 1849- Transiit postea ad paroeciam L,, quam tamen duobus
untum annis rexit uti parochus desservant: nam translatus hinc fuit ad
paroeciam L., in qua pariter duobus tantum annis permansit. Spatio deinde
novcm annorum exstitit rector paroeciae T., quam etiam permutare coa-
ctus fuit cum altera ad R., a qua tandem ex mandato sui Episcopi revocatus
cst, cique dic 22 septembris 1865 commissa fuit ecciesia succursalis de 0.
Re quidem vera cum tn prima et secunda ex praedictis paroeciis sacer-
dos M. nonnisi simplicis vicarii coadiutoris munere fungeretur, nil mirum
est, quod ab utraque, etsi post breve temporis spatium , translationem subie-
rit, imo ex secunda, quin dedecus ullum in ipsum redundaret, honor potius
obvenit: siquidem ad maiora ascendit parochi officio auctus. Non idem vero
sentiendum esse videtur quoad quatuor alias insequentes translationes.
Habemus enim ex actis, easdem absque ulla praevia monitione fuisse pera-
ctas, ct non paucis querelis ex parte parochi praebuisse occasionem, ceu
inferius referam; modo autem prosequar factorum seriem exponere.
Aegre ferens parochus mandata Ordinarii, quibus a parochia R. in aliam
0. ex improviso transferebatur, consequi studuit, ut Episcopus a suscepto
consilio recederet, praesertim cum ipse Ordinarius parocho declarasset,
ut hic ait: « Aliam tibi assigno paroeciam 1. quia regionis praefecto displices,
2. quia archipresbyter, quem offendisti, avocationem tuam desiderat; 3, quia
non excellis animi moderatione ». Frustra tamen M, suam agendi rationem
ct cum praefecto ct cum archipresbvtero, seu cantonali parocho, explicare
conatus est, suasque afferre i usti ficati ones, propitio sibi aliorum parochorum
innixus testimonio; Romam proinde adveniens supplici libello apud Sanctis-
simum Patrem late prius exposuit quamplurimas facti circumstantias super
relatis causis suae remotionis, ct deinde petiit, ut expensis rationum mo-
mentis ab ipso adductis suae paroeciae R. restituatur.
Arduum hoc esse negotium praesentiens, monui Oratorem consultum
magis esse , ut Episcopo suo obtemperaret; cum tamen ipse potius instaret
iuxta preces Beatissimo Patri exhibitas, die 2 maii 1866 rogavi Reverendissi-
roum M. Praesulem, ut de Oratoris moribus, scientia, ac prudentia praeser-
tim in parochi ali ministerio exercendo referret, et sequens responsum accepi:
n Sacerdos M., de cuius anteacta vita et praesertim de prudentia in paro-
ciiiali ministerio exercendo Sacr. Congregatio inquirit, fide orthodoxa et
bonis moribus commendabilis, scienda sufficienti praeditus est. Ad sacr.
presbyt. ordinem anno 1846 promotus primum vicarii, dcin pastoris deser-
' eutis (galbee desservant) munia obiit. Quibus in officiis zelum quidem
•l,,i‘t1 sed saepius amarum ct non secundum scientiam ct prudentiam.
‘Cnsus enim proprii tenax, et cuiuseumque contradictionis impatiens,
aec semel munemor obedientiae et reverentiae Episcopo promissae, in
ecs suae curae commissos sive in privata conversatione, sive in concio
! lls’ etiam in sacro tribunali durius se exhibuit. Porro in ista Prac
/ira ct intempestiva agendi ratione exortae sunt populorum inimicitiae
1Sst nsiones, non quidem sine animarum perturbatione, detrimento
a,<lu' scandalo ~ ' "''«I9HHI
v*l. 17 34
Curia Romana
Dum hae literac Romam adveniebant, novas mihi u ,
sacerdos M„ quibus lamentabatur sc quibuscumque redh^' precet
suae privatum fuisse, redactum ideoque esse ad extremam Paroeciae
bens itaque die 27 iulii praed. anni laudato Praesuli ita me hfbeba^' n*6”*
C; mcns h^*d sit probare eiusdem sacerdotis non satis dociV^'
nihilominus eximiam et iam perspecti
congruum existimat S. Ordo: ut huic sacerdoti iam ad i„0Dil ™"
opitulari cures, quod assequi poteris, si non aliam parochi- ohfcm"*™1
rendo, aliquod saltem aliud officium ecclesiasticum 1 ; ? Cm “■*-
quo habeat unde vivat, et ecclesiastici ordinis 'decori cLultStT “
irszs '7 «r* toas
iisdem iiteri, dcdmra^b 'e mpmier,, qUtt in
visionem^ aliquam ad io^a?^!8SC ab Episcopo responsum quoad pro-
8. SUb,eVam,am» institit apud
24 decembris 1866 iterum serLum «tM° eXp°StU^retur< ^ie itatlue
ras pietatem Amplitudinis TY ’** *** ■ aC,ra baec Congregatio... per suas litc-
ut quatenus a^am m™ J exc'^dzm duxit erga sacerdotem Balth. M.,
quod saltem officium ecclesh^cu^ ,W Confercndain hail.d duceres, ali-
vetur, ac decori errlftJao*; ■ * , ^ Ipsi committeres, quo eius inopia suble-
que cognoscere liceat n M F* UsPr°spiceretur. Iam vero cum haud hucus-
quodque Sg hocsuP- negotio actum ab Amplit. Tua Tueri,
cundanda, hinc ner n It prop°slCuin sf<3m velis, ad Sac. Ordinis vota obse-
dam ducit ut mi^m Crain ‘mc epist°lam Humanitatem Tuam excitan-
viribus cures Ounft c sacerdotem a moerore ac aerumnis sublevare pro
sperare licet. Ceterum «,* ° PcrsPectam religionem Tuam i 11 re meritoque
Domino Nostro «,{ SCiaf etiaTn nedum Sacr. Ordini, sed et Sanctissimo
si ex bono et ieoim e^0tium reHtum est, rem gratissimam Te facturum,
Ad haec Lue r C°ntr0V"rsia omnis imponatur
est: « Quas die 2.1 )repon^ns ^piscopus die 12 ianuarii 1S67 his verbis usus
maestitia et stupore oerleiri 3 « ***** llmmcntia Tt]a ad me direxit, non sine
postulat, quod inse n ^ ' UCra enim Congregatio Concilii pro lialth. M.
chiam dict. R susd* pnj^‘se,Pso nunquam a me postulavit. Cum paro-
eum pastorali imml j 'ertcret, et consilio episcopali saepius consulto, non
transferre statui s *r ° tCp<. ere’ scd ad aliam parochiam O. nuncupatam
rre .Statuissem, mandatum 1 . * *
transferre statuissem 1 ere> scd ad aliam parochiam O. nuncupatan
sione arrogantiain snir^M atIun meum palam contempsit, et in respon
caret, propositum A ‘ * appellandi, ut sua, ut aiebat, iura vindi
“ P °P°Sltum denunciaMt. Post aliquot menses ^vera Romam profe
tem die f I M - 1 in T T—L. ... L :ii.
ctus est. Ex w ll- 1 (,st anquot menses revera nomam .
epistolam, nullam revereni^11* T ^rhem PLrvrmt. nullam unquam ab ill'
certum dtliberatunuiu 11 * ° CT P°enitentiac signum accepi. Nec mirum
in diocccsim v=r i,,r ' C,r‘lt’ m’ ')m‘Sso quocumque satisfactionis actu
riump lansque, superato Episcopo, ut praedixerat
S. C. Concilii
53»
reverteretur. Romae autem cum permansurum esse satis credibile est
quamdiu aliqua spes affulgebit scopum intentum pertingendi. Imo eodem
tempore, quo Reverendissimus Sacr. Congr. Cone. Pro-Sccr. humanis-
simas diei 27 iulii litcras ad me scribebat, longe diversam excepi epistolam
a quodam viro Romano mihi prorsus ignoto, gallico idiomate exaratam,
nii:', iste minabatur iudicium contra mc, se procurante, imminere, nisi ad
aliam acquivakntem paroeciam sacerd. M. remitterem. Cuius epistolae
praedictus M. ad patTUunx et ad familiares transcriptum exemplar mittere
properavit *>.
Perlectis his literis, vocatus fuit Orator, eique commendatum est, ut
obedientiae et submissionis litcras ad suum Episcopum daret, quod propo-
situm etsi aegro aliquatenus animo ab initio exceperit, exeeutioni tandem
commisit: die enim 13 aprilis 1867 Eminentissimo Sacrae Congregationis
Praefecto pro approbatione litcras Episcopo mandandas proposuit, quibus
deplorans dissensionem istam inter Episcopum ipsumque intercessisse
retractat omnia, quae ex anteacta vita Episcopum offendere potuissent
humilemque sublectionem ac devotionem maximam promittit, si Episcopus
permitteret ipsum ad paroeciam R. redire vel, si hoc Jieri omnino non posset,
altam ipsi paroeciam aequi valentem honorique convenientem assignaret. >
Perlectis Ilis literis, dubitatum admodum fuit de felici earumdem exitu
apud Episcopum; rursus propterea advocato Oratore ad aulam Sacri Ordi-
nis, hortari eumdem placuit, ut novas submissiori sensu confectas litcras
Ordinario suo transmittendas exhiberet. Id tamen praestare renuit, animad-
vertens se iudicium Sacrae Congregationis expetere i uxta acta et probata,
nec ullatenus posse cuiusvis culpae reum se coram Episcopo accusare contra
honoris sui integritatem.
Rebus hucusque adductis, consultum visum est sapienti vestro iudicio
rem omnem submittere. '■
I'A Episcopi literis nil in facto deduci valet, quod arguendum sit contra
parochi mores et scientiam, qui imo ex hac parte commendabilis ab ipso
Ordinario dicitur. De indiscreto potius ipsius parochi 2elo laudatus Praesul
conqueritur , eumdemque removendum ideo forsan duxit, quia non secun-
dum scientiam et prudentiam, ut Episcopus retulit, se gesserit m curae
animarum ministerio. Praestat autem heic nonnulla summatim referre,
quae de sua agendi ratione copiose idem sacerdos exposuit. Remotum se a
paroecia R. refert ob suam agendi rationem cum loci praefecto et cum archi-
presbytero, nec non ob acrem, tenacemque animi indolem ac cuiuseuraque
contradictionis impatientem.
Quoad primum reponit, se per epistolam quandam, quae caeteroqu n
cum paroeciali ministerio nihil commune habebat (agebatur enim de nimia
*uora in solvendis solitis parochorum pensionibus) in praefecti indignatio
uem incidisse; in ea tamen se talia retulisse facta, quae a nemine unquam >n
11 'uim revocata fuerant. Monet praeterea omnium suorum in sacro mini-
s,crm con fratrum hac in re ad probationem se consecutum es se, ct tamen
ini ^anc epistolam Episcopus opportunam non iudicarct* a > ip^o
Cn,am sc rogasse affirmat. Aliud ir.ie praefecti argumentum mde ortum.
Curia Romana
quod parochus inculcant parenti bm, ut pueros suos in linmn C >
instituerent at merito et optime se gessisse ex hac parte nli Jcrmani«
regionis incolae illam linguam loquantur, et nullam aliam i,lteiii ’ ^
Quod attinet i muriam, de qua questus est archipresbyter senui
tionc sese explicat. In quadam parochorum congregatione ’ cumT *
controversia exorta esset de danda vel deneganda absolutione his ot T***
fessanos saepe mutant, archipresbyter expedire contendebat uthoHi^'
temporibus omnes indiscriminatim poenitentes, qui sacrum '££3?
et dioccesanis statutis innixus sese opposuit, ita
rrnn aculeos excluserit. Quod si postea plus aequo fors» aarbl t^
«it. id tribuendum asserit provocationi archipresbyteri, qui mensam vehi
menter ct incomposite percutieris, ipsi silentium amaris verbis imposuit"
I orro ■„ bac controversia, quamtumvis agitata, nil notari potuiL eoZ"
d I'6™01'01'61? a Parochia requirere ct honestare potuerit. Tandem
ab insunulatione resistentis indolis et asperi ingenii se putgat exhib™
Z:L±rm°r P'',r0ch°mm nec non civilium edam magistratuum
0a' crores efrecti fucre- ^
Pliccm libellum ab oLibus fere
<*vct*ntn c»iU An-i.a * ^ ituiuudb, uuo aiierove tiintum
bantur sibi cnnF. F’- par,,cllU|&» 51?31* magno amore proseque-
•nibus DrecM ervan enixe petebant. His itaque aliisque animadversio-
■££? semilla Cr°- °rdiTO SUStenUrC Sa'asit' haud u™'“"
revocatum fuisse lingulis vicibusTmiT gCneris ..Praceuntc monitirae
p vicious a quatuor paroeciis,
rectores ^a^cianmi Tn Notissimum Profccto est> quampluriraos
mine vrninnp ~ * Galba qui succi i rs ahst arum vel deservientium no-
rum sunt UnC t ^Crere in animarum cura, quae veri nominis parocho-
exccpto tantum*»*? °innm Prae se ^erre» quae in parochis requiruntur,
remotionem n ' U ° PcrPetuae inamovibilitatis. Hinc sequitur ad eorum
men 3 P-scriptas. Aequitatis ta-
«t rationabilis causa iL>n - Vf *Up P°*lulare videntur, ut aliqua i usta
debeant ox et msi proprie dictae canonicae monitiones
nec ad purum Hh v prae^e^erc> aequum tamen videtur, ut remotiones
-denter et paterne locum h? frCqUJIltJ'‘r- aut. Pr0rsus ex improviso, sed pru-
et amovendorum hn * cant‘ In hoc enim habenda est ratio prudentiae,
-P7 rn 7, T,h,0.n0n “"-'““dum est: Piton., * contr. patrf Ileg. .08.
tradit Card de T ,, ° Pra^tcrea procedendum etiam videtur iuxta ca, quae
scilicet prius ne C3’ ? enef' > disc. 97, de manualibus , n. 6, et seq. consulto
indicium ciccto ^decus vel infamia, seu aliud magnum p«-
possint vel insi vim " ’ duod si insta causa requiri solet, ut revocari
idesse debet ut Unie CUra^ amovibiles, a fortiori profecto talis i usta causa
heri rarissime poterii a™.ov®atur parochus licet amovi bilis. Quod tamen
antiae aut etiam culpa! ' CServ’cntes '^insmodi, excepto gravis &&
nintur. Quaeritur* ' " * m a< 4UIV;t-cntcm saltem paroeciam transfc*
«
S. C . Concilii
533
An, ct quomodo Oratoris precibus sit annuendum in casu ?
Die, ete . Sacra , etc. respondit: Orator acquiescat et mandatis Episcopi
se submittat. Simul mandatum fuit, ut scriberetur Episcopo, S. Congregationem
aequitati Episcopi confidere , ut, postquam Orator decreto S. Congregationis
sese conformaverit , ei daretur congrua provisio.
[Per summaria precum, a. 1866-1870!.
4211.
S. C. C., P/sana, 2 maii 1868,
Theodorus adolescens Graeco-schismaticus, Constantini Tossizza eius-
dem sectae religiosae filius, prope Pisam degens, cum inter suos cuiusdam
fundi colonos, Amabam Lazzari adolesccntulam catholicam adspexerit,
quae venustate formae vinceret paupertatem ratalium, eam amare coepisse
dicitur. Constantinus pater, vir ditissimus, eam adolesccntulam in suam
domum vocavit, ut rei familiari inserviret. Haec fuit occasio, qua amor
! bcodori vehementer creverit, quamvis Amalia ob disparitatem conditionis
religionisque, nec non ob contrariam Constantini voluntatem, patefacto
Theodori amori non plene respondisse dicatur. Attamen ex familiari con-
suetudine, in qua ipse Constantinus quammaxime connivere visus est, con-
tigit, ut, matrimonii promissione a Theodoro Amaliae non semel facta,
mulier in stuprum consenserit.
Vcrens autem Constantinus, ne filius suus, de quo magna cogitabat,
puellam ignobilem sibi matrimonio iungeret, minabatur, se eum in Aegy-
ptmn missurum, et reiecturum Amabam eiusque familiam ex proprio
fundo, Eiusmodi autem minas parris, qui asseritur propositi tenax, ut decli-
naret Theodorus hoc cx aliorum suggestione iniit consilium, quod Amaliae
patefactum est; cogitatum scilicet est et Amaliae propositum matrimonium
cum quodam famulo Gamba rite contrahendum quoad externas solemni-
tates> lta tamen ut matrimonium inter eos nunquam consununaretur, et
Atrialia permanere cum 'Theodoro deberet, Huic proposito quamvis invita
rrmscnsisse dicitur .Amalia; quare collaris consiliis cum famulo, qui remu-
ne rationem habuit, matrimonium celebratum fuit vespere diei 25 deccm-
ns coram Ecclesia inter Amabam et famulum Petrum Gamba.
^I|IU nuptiae in templo celebrabantur, currus paratus extitit ante fores
templi, quem Amalia eiusque comitatus, excepto famulo Gamba, dein con-
sceiide r n n t ct in villam quamdam Liburnum transierunt; famulus vero
°inam profectus est, quique deinde longinquas urbes peragrans, t anquum
negotja gerens familiae Constantini, demum anno 1860 in regionem Amaliae
u,u' llua profectus est.
snuilus Gamba recipiebat a Theodoro libellas 100 singulis mensibus,
tli ^863 , priori lacerato chirographo, adauctae fuerunt aliis libellis 50»
1 tls H11601 h bellae solvebantur, in secundo chirographo expressus hic
’ 1 ,>,n densatione servitiorum praestitorum ab anno iSj.f. Manente ita-
H’lL' Alnalia penes 'Theodorum, cx hoc contubernio tres progeniti sum
n**
534
Curi i Romana
filii annis 1856-58-61, iique in libris paroccialibus conscripti kum* "
hi filii in libris paroccialibus tanquan,
cvam, quod alter familiae Constamini addictus, nomine ImmrV* 1°
“T”? "TJ-*"* T'S' C0S infantcs « **®ro fonte suscen ,
h. Amaliac hl», non qutdcm ut famuli Gamba, sed ut TheSorCfir^
omnibus habiti sunt, udemque sc habent ut filios Theodori cub,7 ' “ *
m catholicae fidei doctrina, tum in liberalibus disciplinis **
tima esset perseverabat, imo strictiori vinculo quotidie maris S“
praesertim m quodam pago, ubi domum denique constimenmt Zec “ 'i
conscientiae stimules retundendos, prolisque condi tionZ tuZZ
teodoras, ut ipse fassus est, desiderium nutriverit obtinendi declaratio
nem nulhtatis matrimonii inter An.aliam et famulum Gamba Ztr cmm'
1 t statu quo ipse et Amalia erant resilirent. Quod quidem desiderium
”r dCm^ manibtUm £uit a' ,867. petens Amalia a SSmo „u|-
,,Z't T1 se"tentlam « */«*< necessarii comemus et ob erndi-
prae4r Xbfum stn{'r"'p r‘ pnlct<:rc.a Petiit> ut in causae propositione,
^rdhocnsTtionc P" . “ matrimonii, adderetur aliud dubium
super dispensatione a matrimonio rato et non consummato.
bimius Pater ciusmodi preces ad S. C. C. remisit quae de mote
remissae fuerunt ad Ordimr.s.™ _ . * Iuac ae more
suoer assprM millia <• " n’ ut praevi» confectione processus, tam
causis disnpT u * ' C’ ^U3m SUPcr non habita consummatione, et super
ZZ. &eh vTv Sn Vata SaUcm in s“bstantialibus canonica formae.
faceret S Cn • a miserait°ne 1 atque de resultantibus certiorem
trZmittcr -t nfrSM '°ncm ** PrOCCSSUm tpxutt in forma authenrica,
sationis em- 1 matula transmisso processu in forma authentica, dispen-
Z TelZZnt’ qUar“m ratio habcn<la «*i si «eundum du-
cessu audito«i fiTenrUm’ aC Praetcrca animadvertit omnes testes in pro-
consulto praetermisit!6”05 *“*' qUilmvis alii audiri tesKs potuissent, quos
sensu pnlct1113^ praemissa notissima doctrina, matrimonium solo con-
textum inT r (SC,™U' ^uidem ab Ecclesia praescripta) itixra
stibbineSv^n Um' I4' deSp(msC et in C«P* Tua nos , de sponsat statim
Gamba am l*n^uam> Certc Amaliam sibi proposuisse nubere famulo
d,.m ' conZ„f tCS fatcrcntur’ Amalil et famulum Gamba io
potius rxriri«« m' COmm0nintos’ non s°Ium amorem non extitisse, sed
Theodorus ^ a'ersioncm» ct c contrario amore raperentur Amalia et
eam non aii ^ ^Ct' ,m:Ur’mon‘' lf\eund: deveniens Orator, ostendebat,
filium mittere in 1*^ nm lnun paternam-, cum Constantinus minatus sit
ret, ut simul in ann nC contra^crct cum Amalia, quamvis assenti-
esse ostendebat ^ur °m<r manercnt s‘nc matrimonii vinculo; inde factum
t,andi Anialiae fictum coniu-
S. C. Concilii
535
<trT
jn ita ut, sub matrimonii specie cum alto contracti, ira paterna quiescere
posset; atque ita Amalia, libera manente, tempus adveniret, quo, nullitate
simulati matrimonii ostensa, Theodorus ct Amalia matrimonium pos&mc
contrahere; atque publicam famam esse, illud matrimonium comice initum
fuisse ad compescendam iram paternam. Ad ciusmodi simulationem con-
firmandam, adducebat Orator conditiones matrimonio adiectas, quarum
una est, ut, matrimonio contracto famulus Gamba e vcsugio evaderet, nec
unquam matrimonii usum attentaret; altera vero, ut puella in Theodori
contubernio permaneret: quae quidem conditiones communi consi iio con-
scriptae fuerunt et in acceptis habitae in primo chirographo, in quo stipulata
fuit perpetuo pensio favore famuli Gamba ut speciem coniugis praeferret.
Quin imo etiamsi simulatus consensus non ostenderetur, ciusmodi condi-
tiones iam irritum reddidissent matrimonium, iuxta notissimum textum in
c,ip. 7, de condit, apposit.
Nec praetermisit Orator quaestionem, quae sese offert, quando conten-
ditur, an consensus matrimonialis emissus sit sub aliqua conditione: vide-
licet, an conditio exprimi debeat in actu matrimonii, vel sufficiat ut serio
exprimatur ac statuatur ante contractum. Ipse autem Pitonii doctrinam
allegans, Discept. eccl.y §Sy n. 12 et seqq contendebat sufficere, ut conditio
serto statuatur ante contractum, praesertim vero; si de conditionibus agatur,
quae sine insania edi palam non possunt, atque inde respondeant conditio-
nibus praestitutis sub sequentes actus.
Gradum laciens Orator ad secundum dubium, ex facto immediati
discessus ipsius famuli Gamba apertissime ostendebat, matrimonium
de quo agimus, nunquam fuisse consummatum; atque causas dispensationis
super matrimonio rato et non consummato in casu suppetere conten-
debat, cuiusmodi erant animarum periculum, legit matio prolis, successio
hereditaria etc.
Contra haec matrimonii Defensor totus in eo erat, ut infirmaret et dicta
testium et testium auctoritatem, atque consideratis adiunctis, quae matri-
monium praecesserunt, quae concomitata sunt, et quae sunt conscquuta,
ostendere conatus est non constare de simulato matrimonio.
Animadvertebat itaque excludendas esse confessiones iudiciales famuli
>amba et Amaliae, tum quia coniugum confessiones contra validitatem
matrimonii parvi sunt aestimandae, tum quia in propriam turpitudinem
in casu deponerent. Testes autem reliquos reducebat Defensor ad sex,
quorum tamen testimonia infirmare nisus est asserendo, si unum excipias
juturi, omnes testatos esse c.v aditu , Auctoritatem autem testis, quem ab
ac excepit, infirmare nisus est, quia consiliarium imo auctorem se
escriberet corurn omnium, quae gesta essent ad matrimonium, de quo
januis, constituendum; unde inquiebat non mereri in indicio fidem, qui
turpitudinis capacem semet exhiberet. Quare deesse affirma at
|! cnam Probationcm, quae necessaria esset ad matrimonium simulatum
^monstrandum. Eo vel magis, quod nonnulla testium dicta contradi -
'Jrtd 'Pse reperent. Cum itaque matrimonium fuerit cum omnibus
* !Mtls solemnitatibus contractum, atque consensus emissus ab utro-
53^
C uria Romana
que sponso coram Parocho, pro vero valido que coniumn j
concludebat. “ nandum osse
Sed considerans conditiones, quae appositae matrimonio dieri,
haec animadvertebat, conditiones famulo impositas: n»J ?'*'
tanquam uxorem Amaliam, discedendi e loco ubi \m,i; T* habtn*
conscriptas referri in documento, quo Teodorus sese obi aal™ ’ ^
famulo Gamba libellas .00 singulis annis; iamvero Oiu^X £££
non affern, sed alterum exhiberi, quo anno 1863 aucta est ^sio H
libellas menstruas 150, m quo non alia causa huius solutionis affl .
quam ob praestita servitia.
Caeterum, quando agitur de conditionibus demonstrandis murim™ r
contractui adiectis, quae ipsam substantiam consensus inficiant
cere contendebat, ut de his conditionibus antea agatur sed eas - ^
et exprimendas esse in ipso actu matrimonialis contractus- quod nominarim
confiebat auctoritate Pitonii, iiscept. ecc,,,. 52, n. 4t ei seqq Q
quinl m'urLh„a!’<'' aC “* <;ondition«:s «PPositae ante matrimonium,
qu..ndo matrimonium pure contrahitur coram Ecclesia, eo minus in cons.
SI?*. c*se' ^ontendebat Defensor, in praesenti casu, cum
* w.»iv .irin 'U. ° fessa sit- ««ventiones inter ipsam et famulum
Oamba initas esse ante matrimonium nullo teste praesente
oue nmlitfr',SPCnSat'0n,Cm SUper rat° tanttlm non admitti quando-
que extusaZ ^ COntractis «*** I***
At probatio hm» 3 lt^sse,ilec °Peram dedisse matrimonialibus acribus.
requirimr nrnh T* 'PS° ^ debet, seu evidens et perspicua
tum Minr i . 3 ' ^ n°n i>eHuutae consummationis dc momento in momen-
constarr P/«tnCCUC,t m C3SU inconsummationcm minime probari: non enim
primis nn« m ^unquam ad Amaliam accessisse, id imo fieri potuisse tenet
etiam snhV -if Ie^us» quym mulier ab amasio sequuta non fuit, ve!
adi;t Post ba °n US 2nn,S> <lu'^ls Gamba in variis itineribus Liburnum
et firmiter tJn» ^*)UC1S exPedit circa causas pro dispensatione adductas,
esse nec ulht m ^ a^lrmat» matrimonium, de quo agitur, nec nullum
esse, nec ullatenus dispensatione resolvendum.
ia dubia* & ^ ^ • efit iudicare, quid rescribendum sit ad sequen*
lLAAnTrl de,mftati in casu? Seu potius:
« on consummato in 5*°' P’° disPcmai{mc SUP^ matrimonio rato et
AdknC'paCra> **: res^ondit ad t- Affirmative.
Ait H. Provisum m primo. *
[Thesaurus Resolutionum, tom. izy , p. .88-300].
1 Cf, N. 42l3.
S. C. Comi lu
537
4212.
S. C. C., Bergomen.t «3 iun. 1868.
Haud favorabilis in hac causa Oratori data fuit responsio die i decem-
bris 1866; 1 ipse tamen haud cecidit animo; Seminarium haud deseruit,
imo theologicis studiis impensius operam dedit, ac tandem die 15 februarii
currentis anni supplex adiit Bergomensein Praesulem, ut iterum S. H. O.
literas daret, quibus eius vota panderet et commendaret. Non interposita
mora Episcopus Dominici preces obsecundavit, etiam atque etiam rogans
Emos Patres, ut expendere iterum dignentur, quae in cit. supplici libello
ab ipso exposita prostant, atque supplicantis preces favorabili rescripto
dimittere.
In novis hisce literis Rev. Antistes inter cactera haec habet: Cum vi-
deam, dictum Colleoni in vocatione ad statum clericalem persistere, neque
adduci posse ad deserenda studia theologica, quibus ab aliquot annis satis
feliciter operam dedit; cum porro omnimodo intemeratae sit vitae, et con-
siderandum sit, ipsum, si gratiam non obtineret, non ad aliud vitae insti-
tutum transire posse, quia extrema quoque egestate premitur, non potui
novas preces reiicere, et gratiam ipse iterum imploro. Rationes, quae pro
Collconio militant, iam antea relatae sunt. Casus explosionis sclopeti omnino
accidentalis fuit. Porro pedem ligneum tam bene aptatum habet, ut calcea-
menta induat, sicut ceteri omnes, et bene incedit, quamvis aliquantulum
claudicans; ad altare ascendit et descendit servitque sine ullo adiumento,
ita ut, qui rem nesciret, vix defectum videret. Iuvenis est optimis moribus
praeditus et admodum pietate et raro ingenio fulgens, qui semper inter
consortes eminuit. Manifestam habet inclinationem ad statum ecclesiasti-
cum, ita ut ne minimum quidem dubium sic de vocatione vera in sortem
Domini ».
Licet in dubium revocari haud posse videatur agi in casu de vero irre-
gularitatis vitio, de quo sermo est in cap. 6, de corp, vitiat.; et licet pariter
lnrus.se certum sit, uti animadvertebatur in cit. supplici libello anni lSb6
desiderari huiusmodi concessae dispensationis exemplum; haud pauca ta-
mcn m medium proferri possunt documenta largitae a S. H. O. dispensa-
bnnis favore eorum, qui etsi non eodem, non leviori tamen laborarent cor-
pnris defectu. Sane in Patnpilonen. Dispensationis, 31 m arti i iM’Q di
s Pensatum luit cum promovendo, qui nequibat dextera manu se crucis
i, , 1 calicem ori admovere. Ob defectum unius vel alterius
1 ©ti vel plurium digitorum, exempla dispensationis promovendo conces-
P>lU Prac e a e teris prostant in Comensi, 21 februarii 1824, in Ianucnsi,
^augusti 1825, in Pinhelcn ., 16 iumi 1865,- in tffmetmdenique-io mar-
in qua agebatur de gravissimo casu, dcfcctuss cilicct pollicis sini
53«
Cuna Romana
strae Cianus, adeo ut dispensandus in hostiae tum elevatione^
tione, digitis indice ac medio uti cogeretur non <dn llUn hac-
minus notabili, incommodo. In IMnntma \ 2I fJbmrK Ts'1""' f*"»
non luit dispensationis gratia promovendo Francisco Catan^i *?¥?
stn ocuh luce carebat. Nuperrime autem in Comackn ,,fT' qu'
secundum obtinuit rescriptum quidam Fodi, 1 qui «'im-L'- 1 1’ l8(q'
genu dextero laborans (ita in eodem folio) non pmest illud uLG^T “
ram flectere, sed mediam tantum, ut ita diciun glnuflexio^^ 'T
exsequitur ». ® ie\i onem commode
A Sacri igitur Ordinis praxi alienum dici non potest disnenof
::^osr~da sit> modo re,axati°nis ^
«amen aliquid innuere fas est, animadvertam Or oT CoZ deL^'
. CollZTus ad '“culentiss™e PMM «X Episcopi verbis:
im u ouTrA n • aSCendl,t « de5“ntlit « scn’it sine ullo adiumento,
potest ari i.^SueSsTrtt,r'X •d?eCtttm viderct ”• quibus deduci fortasse
mali irregularitatis 'j2ST ^ mi“*fi*U P°tius> quam dc ,m'
ex s!iner)ust'rebrk''KLnSat'0nrS C*Usas minimc' desiderari manifestum evadit
habentur in h lens, praesertim si conferantur cum iis, quae
In illis Summi Vn 1° s.uPPbcl libello diei 22 Septembris anni 1S66.
plorans ex Tf c! Beigomens» Praesul potissimum ini-
bas rationes /mne ®acer otu™> 9Uo sua dioecesis laborat, ait: « Ob omnes
sitatem huius d' ^ maxime ob penuriam sacerdotum et neces-
Vestram exoro ^Uae ^P^3 est et montuosa, humiliter Paternitatem
gulari tnte •" 1' ► >(-ri|ui^ impertiatur isti iuveni dispensationem ab irre*
in I)SS lg,tUi °Ptimam °ratoHs vitae rationem, eximiam eius
biam miserentis Def v Cm m ccclesiasticj3 disciplinis profectum, indu-
nus necessitas °ca ionem, optatam dispensationem suadet sin im-
ponitur ' C CrLS sa tcm i^cc!cs*ae utilitas. Unde idem dubium repro-
^e' etc- Sacr<* , e tc. respondit :
facto verbo ^cum SmicUssim^^ <iU(ils ' Pro gratia in exemplum non adducenda,
[Liber zjj Decretorum, p. 57i],
1 cr. n. 41C
17
>V. C, Concilii
539
4213.
S. 0* C*, P/saua, 29 aug. iSbS,
Pavore Amnii ae resoluta fuit haec causa die 2 maii proxime praeteriti;1
quare matrimonii Defensor novam audientiam ex officio postulans, iterum
causam maiore animi contentione pertractandam suscepit matrimonii favore.
Ac primo quidem ad matrimonii validitatem ostendendam ex quodam
nraeiudicio initium facit: contendit nimurum in minorili illa aetate, qua
cumAmalia tum Theodorus versabantur, talem cognitionem habere non potu-
isse, ut plane sciverint matrimon um fictum, vel conditionibus contra cius
suK . nitiam affectum irritum omnino nullumque existere. Quod autem id
de facto ignoraverint, ex eo sibi confici posse videtur, quod media ad ficte
ineundum, ac inde subvertendum matrimonium omnino neglexerint, prouti
patere ait ex Amaliae attestatione, quae interrogata: An conditiones factae
cum famulo Gamba , nunquam consummandi matrimonium inter eos et conti-
nuandi rationem vivendi cum Theodoro notae aliis essent? respondit; Neminem
fuisse praesentem; an vero aliquis id sciat dicere nequeo. Item famulus inter-
rogatus: Utrum in illis conditionibus alii essent praesentes? respondit: Nullus
alius praesens fuit .
Kn vel magis, quod eiusmodi confessiones coniugum opponerentur testi-
monio praecipui testis, qui tanquam consiliarius et auctor gesti negotii
repraesentatur, cum hic interrogatus: Utrum conditiones expositae, quibus con-
ventum est dictum matrimonium , essent a se auditae infer ipsos paciscentes,
respondit: Non solum eas concordari audivi inter ipsos paciscentes, sed ego ipse
interveni et cooperatus sum, ut illi convenirent.
Porro Defensor pergit examinare Theodori attestationes, et ait: Si Theo-
dori pater medio matrimonio cum Gamba omne periculum, remotum vide-
bat, ne postea Theodorus cum Amalia contraheret matrimonium, ecquis
non videat, eum non potuisse fictum matrimonium cum Gamba conciliare?
INonnc sane periculum adhuc stetisset, si matrimonium Gambam inter et
Annalium fictum fuisset? Ex eo autem, quod Gamba spoponderit patri ac
filio r che non avrebbe mai esercitato i suoi diritti matrimoniali > pariter
deducit, matrimonium non fictum, sed verum omnino fuisse. Quia nullus
horno non exercitium iurts spondere potest, nisi ius ipsum ac facultatem
dlud exercendi iam habeat. Ex hoc autem deducit patrem ac Theodorum
ipsum pactum turpissimum eum Petro Gamba stipulantes nullatenus exco-
gitasse matrimonium fictum. Porro hanc turpem conditionem non abstulisse
u,s famulo Gamba exercendi matrimonialia iura, sed ea iura exercere eum
nori potuisse sine amissione pensionis. Quod quidem confirmabat ex eo,
9J*od ideo fuit conquisitus famulus Gamba ac prace lectus, quia hic magis
oneus fuerat mdicatus, qui vi pecuniae a iuribus matrimonialibus a sttnc
rtt, ceu ipseinet Theodorus in indicio fassus erat, Et eam fuisse causam,
1 Cf. N. 42I ,
5+o
Curia Romana
inquicbat Defensor, cur pensio menstrua libell. 100 stinnhf
aucta fuerit famulo Gamba libellis 50 anno 1863, quia iura matrimonii', i'15'
reclamaret. Unde ex tota actorum serie non quidem fictum ® ^
ostendi, sed ea omnia quae afferrentur ad matrimonium fictum ™
non aliud ostendere nisi lenocinium, cum famulus Gamba
bus mribus acquisitis, promiserit Theodoro et eiusdem
bus non esse usurum, et Amabam relicturum penes ipsum Th i
Qum autem ad dispensationem Amalia et Gamba confug
post lapsum ,8 annorum ambos viridi florentes acute matriLnium m
Gamba, vclut, publice maritus Anuliae Lazzari iam in Soa^wf5
inscriptus esset, eiusque nomine filios baptizaverit, ac expressis verbis dah
ravent, quod erat momentaneamente assente dalla 'Roseana • anno vero ist
dc facto par, ter m ipsa Civitate Liburni commoraretur. Fa mcredibilc 3
sus esse instat, quod ambo iuvenes eodem in loco uti publici conium™
«’• .nTC1UMn stsc vclua 'eceperint. Unde nullatenus conredcn-
disncnsationSiP|,?r,‘ltl0nCm’ ** ™mmim de causa. quod nunquam fieri possit
Sn2Sir»“ manifesto et infallibiliter constet dc matriL»
dkoerZrT ’ PraCSC,rt,m cum m thcm;ltc non modo nulla adsit caasa
remisi’, ■,m°’ S' d‘sPensaretur. a cr'mine sacrilego praemium refer-
dubia- nss,m’“n. Quare EE. W. sequentia proponuntur dirimenda
L An sit Standum, vel recedendum a decisis in primo dubio in casti- P
j\ SI~ s aiu u>" - ( r/ 1 et edendum a decisis m secundo dubio in coni?
IJK, etc. Sacra, ctc. respondit ad I. et II. In decisis.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 127, p, 440-443].
4214.
S. C. C., Cnlven. et Theanen., 26 iun. 1869.
nidis atome ^-ormi^lh^31* Calven' arln0 '863 Aloisius Capuano iuvenis
dein loci ot r ,, . • • tnr’ ,unores agere coepit cum Anna Formicola cius-
perduraverit Ii . 0IU8 Plle^a* Hic amor licet quadraginta quinque fere dies
SSS:: - I,rj' teruressus ,st, „t dic . «I 42 apri*
nes ter hahit-nr c ^ endos impulerit. Sponsalibus iam i rutis, denuntiatio-
quando AS“firAf" &Wi Pap“ p"“'
quinque ct mini;,,. ., Armam» quain honestam hactenus putaverat, a
i IH co mutat vir atdueh^iiv!’ Utcrmr1, :iIterius viri °pcra, gestare. Animum
At die i,S iunii eitisdC.Tlndan^! nuPtianUn P^positum abrumpit.
( Uiwuile in Tb 1 31101 10r:l 22 nec opinus a duobus militibus, ex
. . n Itaha vocantur acci hir ^ fnnn j I rx.v, 1 1,.\ nunie/lom ATldlSCltS
iis qui nationah * in T*--.i *"Jra 22 ncC °Pmus a duobus militious
Simniti eiusdem militi aCatllr’ atQUe domum cuiusdam Miciu
Decurio cum duobus Jv «,;« rapitur. Aderant ibi Politiae Procum
lice Carabinicri audiunt- \ " '“fbus, qui a civica securitate sunt, quique
Annam uxorem diu r ^Ue 1IC’ lluuni Aloisius sciscitanti Decurionv
recusaret, respondisset, se ideo nolle, quodeanti
S. C. Conci /i i
S+i
ventre gravem resciret: tum ille pugnis iuvenem atque alapis impetit, et ad
militarem National ium stationem ductum iterum verberibus afficit, mani-
busque revictis mandat coniicicndum in suam militarem stationem ubi ad
noctem usque detinetur. Quum autem haec Aloisio propterca contingerent,
quoti mulierem iam sibi desponsatam atque cognitam non amplius 11^^
ducere vellet, haec ipse cognoscens his in adiunctis dixisse fertur, se Annam
uxorem ducere velle. Inde militari manu stipatus domum Annae adducitur.
Eo iam convenerant Centurio militiae nationalis, Decurio ipse, loci Syn-
dicus, Tabellio, aliique. Accersitur etiam Parochus, qui causatus necessita-
tem eundi ad quendam infirmum, adesse renuebat; re tamen vera ideo renue-
bat quod nosset, agi tum de matrimonio per vim celebrando, neque paruit,
nisi timore et ipse correptus, vel postquam ei suasum est, omnem ab ineundo
matrimonio vim esse removendam. Quid tum evenerit sic enarravit Aloisius
in supplici libello SSmo Patri exhibito: « se interrogatum a Syndico, an in
matrimonium acciperet Annam, agitasse tantisper humeros in signum animi
haesitantis et ex timore perplexi; quum tamen Politiae Procuratorem inse
irruere animadverteret protenso baculo, se invitum S\ mi ico responsum
dedisse affirmativum, atque inde, actu civili, ut aiunt, exarato, omnes simul
descendentes in ecclesiam sese contulisse circa horam quanam diei 21 iunii.
luque comitantibus iis viris militibusque qui memorati sunt, qui et <p$i
templum sunt ingressi et nuptiali ritui adesse voluerunt, tum Parochus petiit
ab Aloisio, contentus ne esset, Annam sibi matrimonio iungere? cui ille,
ut asserit, timore novarum percussionum, non ricorda , u rsspose di si asso-
lutamcnte, ovvero avesse detto: essi cosi vog Itono, cd io rosi farcto . Inde non
domum suam redire, ut cubiebat, permittitur, sed ah ipsis militibus domum
Annae reducitur, ub lassitudine, ut ipse ait, victus seorsum humi cubavit.
Postridie vel biduo post, in alium domum ab Annae patre assignatam con-
cedunt cohiuges, atque duos circiter menses convixerunt iurgiis inter eos
dissidiisque numquam deficientibus.
Cum vero Anna, altero ab initis nuptiis mense exeunte. prolem enixa esset,
Aloisius aufugit, per aliquot dies delituit, ac deinde domum paternam repe-
fiit, neque amplius posthac mulieri uniri voluit, licet Episcopus exsilio
fcdu\ omnem lapidem moverit ad eundem cum Anna reconciliandum,
unmo vero Aloisius anno 1867 penes curiam episcopalem institit, ut matri-
ma nmm cum Anna, ob vim metumque initum, irritum declararetur.
Episcopus itaque, vinculi defensore constituto, processum conficiendum
PL‘r suuin Vicarium iuxta const. Bened. XIV, Dei miseratione, 1 mandat.
udita est sub iureiurando utraque pars, quinque testes, septimi manus
tam viri, quam mulieris.
Ai)solvitjs actis Aloisius penes ipsam curiam institit, ut ad causam citius
1 lrimuiKlam, prima indicii sedo praetermissa, S. Congregationi Concilii
cognoscenda remitteretur ( ’ msentiente muliere, Episcopus processus
*!* <«* 5 iunii ,81, s ad S. C. transmisit, natans SAhum Patrem, ut
H"anat:s- S1 quae sunt quoad formam, nullitatibus in actis (circa quae lu-
542
Curia Romana
nales huius parvae dioecesis usum non habent) causa ista orim™ ^
gatione quampnmum definire iubeas, quia sponsis utpote 0 i pe'
ope destitutis apud metropoli tanam curiam instare pro sccul humana
non valentibus, praesertim ea sede vacante, in longum omni»
sum esset ». ‘l traf11 neces-
At die 31 augusti eiusdem anni per R. P. D. Secretarium S C r *
scopo responsum est, opus esse, ut in prima Judicii sede imcL* Ep‘*
diceret, deindeque in S. C. pertractaretur. P sententiam
Episcopus ergo, praehabitis deductionibus Defensoris ex offidn a
9 decembris sententiam de nullitate tulit. Vcnun interposita a
Vindice appellatione ad S. Sedem, Episcopus omnia acta ad*S H Zanicnt’
gationem transmisit, atque facta rerum relatione, SSmus benigne «2*
ut causa proponeretur oeconomice coram S. C. cum voto Thcolo^ et-T
nisrne et cum adnimadversionibus Defensoris matrimonii ex officia
um co ogus tum Canonista expensa rerum gestarum serie in em
opinionem devenerunt, ut matrimonium nullum existimarent QVn- •
tantum dabimus Voti quod Canonista exaravit. Ilie, quoniam de quaesSone
potius facti quam luris esset, ab initio orationis animadvertit tam Aloisium
actorem, quam qumque testes, qui actioni parti m interfuere part^de au
^-am hominis manum in haec capitS^
riL- lo 2S,ab A 0]T anJe.matrfm?ni^n fuisse voluntatem eidem contr
a Decurione- a° fi^iht fr h°nS Pomendianis: 3° percussum graviter
tibus ex un ’ £ 7 ^ ^ CUSt°dia detCntUm: 5° «uBiibus^
ritU,rnlakCT l0Cm? cduCUlm ac reducturn; 60 iisdem militibus
tcrfuisse t™ , mi^rn omum Annae, deinde ad templum traductum; 70 in-
Aloisio intiilf» ** ab nae’ t^am 'n templo eos ipsos, qui vim metumque
relictum Aiw;e:, ’ \fSj cc e^ratujn ^ac ratione matrimonium, non libemm
usque ad «en x . omum Annae reductum; 90 jurgia et dissensiones
usque ad separationem inter coniuges numquam defuisse.
i° talem virr^ Versis’ ^ilyc duo smgillatim ostendere studuit Canonista:
vitnrit irriti mctuincluc *loc >n easu intercessisse, ut consensum radicitus
lationem n m^ue matrimonium reddiderit; 20 per subsequentem cohabi*
Et -ii! nr' metUm ullsst' Purgatum nec matrimonium revalidatum.
in can r 1 J™1^1 ar^nL‘t> allegata notissima Decretali Alexandri III
ubi mr/tjf '".i ^°n*a *» ciuac sic se habet: Cum locum non habeat consensus,
coactionis ™a?ito tn tf‘r^dit, necesse est , ut ubi assensus cuiusque requiritur ,
,/ ui! J : " T’/lT ' M^onium autem solo consensu contrahitur .
nandus ne h <!Ul.HUiur> P cna debet securitate gaudere, cuius est animus tnda-
S dlcai' stht <!«»d odit , w sequatur exitus , qui de
t o'c S™-"'" : Theologos ct Canonistss condi-
ccns^^~ invalithintis tn, has fero rechteeret - ..«*•*
sensum directe incussus nnsee0; -><J miustus; 40 ad extorquendum con
cum Siindtcz lib ^ Jnardsta ^<1 esset metus cadens in constantem virum
rantur h^e enn Ut*' * * ^ ubi hic auctor scripsit: « Desiu^
U1°nCS ut "«**<» «dat in constantem virum : 1° ut met*
S. C. Concilii
____ 5«
9it gravis, 2° ut aestimatio mali sit fortis et metum patiens non vane et
leviter credat, 3° ut mcutiens potens sit minas exsequi, 40 ut mctum incu_
tiens sit bestialis naturae, nec sufficit, si unus actus percussionis probetur
50 ut non possit timens antevertere mala quae timentur, implorando auxi-
lium, consulendo superiorem, etc. ».
Has autem conditiones in praesenti themate singillatim omnes concurrere
ostendere studuit ex testium testimoniis, quibus allatis quoad primam condi-
tionem a Canonistis propositam, concludebat, animi trepidationem instantis
vel futuri periculi causa, in quo metus con sistit, ei usque gradum iudicis arbi-
trio relinqui singula causarum et personarum adiuncta perpendentis, 1. 3,
ff. ex quibus caus, maior,, et in praesenti themate agi de rustico adolescente
ex inopinato arrepto, funiculis ligato, verberibus affecto, carcere detento
armatorum manu stipato ab iis, qui publica auctoritate potiebantur, minis
ac verberibus lacessito, tumultuarie de uno ad alterum locum rapto, noc-
turno tempore, quo timores augeri solent, et domum sponsae ab ecclesia
translato: haec autem omnia talia videri, quae mentem non tantum rustici
adolescentis, sed cuiusvis constantissimi fortissimique viri turbare debuissent.
Quoad alteram Canonistarum conditionem, quod metus sit iniustus. ex
eo patebat, quod incussus esset non ab auctoritate competenti, non causa
cognita, non causa iusta: namque milites, Syndicus, Politiae Procurator, qui
nulla in causis matrimonialibus iurisdictione pollebant, vim metumque intu-
lerunt; et causa non erat iusta, cum Aloisius, cognita mulieris praegnantia,
iure poterat a sponsalibus cum ea initis resilire.
Item quoad ultimam conditionem, qua requiritur, ut metus directe incu-
tiatur ad extorquendum consensum, ex eo aperte patebat, quod Aloisius iam
tirmo animo destinaverat Annae nuptias repudiare, atque idcirco eius per-
secutores minis verberibusque usi erant, ut eum ab hoc proposito dimove-
rent, et ad consensum impellerent, quod opportunis testimoniis ostendebat.
Ad alterum controversiae caput quod attinet, videlicet, per subsequentem
coliabi tationem et copulam metum non fuisse purgatum, neque matrimo-
nium revalidatum, animadvertit, regulam esse , ut ad ea revalidanda, quae
invalide gesta sunt, rem in eum statum adducendam esse, quo valide incipere
potuisset, quod et Alexander III dixerat in allegata Decretali agens de rapta
pudla, quo tempore raptus, irritandi matrimonii causa, non distinguebatur
, impedimento vis et metus: haec enim subiunxit Pontifex: plene debet secu-
ritate gaudere, cuius est animus indagandus . Quocirca mandamus, quatenus
pudla, de cutus matrimonio qumstio ventilatur, in domo m qua eam nihil timere
oporteat, facias honeste collocare »
Quod non solum cum Aloisio factum non esset, sed contrarium contigis-
***’ jdque opportunis testimoniis pariter ostendebat. Hanc in rem plura con-
gessit Canonista ad rei potius eruditionem, quum hisce in causis certum sit,
*n uets, quibus vigeat lex Tridentina, matrimonium vi metuque contractum,
piando mped*mcntum sit publicum, non rcvalidari nisi repe-tita forma, quot
ipse Canonista ostendit. t 4 . *
efensor matrimonii ex officio inter cetera, quae scripsit, animadvertit
Ppnme constare et sponsalia fuisse inita, denunciationes factas, matrimo-
544
Curta Romana
nmm fuisse coram Parocho initum, quibus stantibus, non esse d! *
par sit aestimandum rumorem de vi me tuve incusso: qui cct , n? <PW,I>
omnino iniustus censendus esset, quum et Aloisius non solum sno <[ ] " n°n
Anna inivisset sed et etiam eam cognovisset; idcoque promissis starf ^
que suo per matrimonium emendare deberet, quod contra fas Cir;s r y to'
plurimi esse faciendam Aloisii renuentiam Annam uxorem ducendi
notum ei factum est, eam non virginem iamdiu fuisse; quum improE"
esset, quod Aloisius haec non ante dignovisset: idcoque iactatam renuent’ C
qua diceretur, oblirmato animo Annam postea repudiasse fimw f„„T'
mento carere: eo vel magis, quod dum Aloisius a civili auctoritate deor, !,,„
^causam sciret, cur detineretur, non una vice dixerit, se velle Annam Z.
Hisce aliisque copiose deductis, propositum est resolvendum dubium-
An constet de matrimonii nulli tote tti cusu ?
Diet ete . Sacra, etc. respondit: Affirmative. 1
[Thesaurus Resolutionum, tom. 128, p. 337-409].
4215.
S. C. C., Bnsileen., 31 iui. 1869.
■ Cath|ari^a Cuenat iam vidua anno 1853 nupsit iterum Franciseo Fessclet
„ ? ueve loeceseos Basilccnsis. Uterque coniux eiusdem oppidi
_ ,em eraT\t Catharina enim aetate longe maior. Concors vitae
1 ,SUCCUC.° non Ult diuturna: namque elapsis vix paucis mensibus iurgia
*S^S!WIC8 su °rtac adeo coniugum animos exasperarunt, ut maritus ab
jA a^ue lterum brevi recessisse atque inde rediisse dicitur, 1 mec
- ’ Ut n°P amPl*us ;*d uxorem redire velle videretur: in irritum ces-
rr 8 Gj ,1S 1:1101 Parochi, tum parentum, tum amicorum,
hrk rSr -U H ° 1» tLCI.U anrios v'ta transacta, tandem Catharina die 11 octo-
lavit e. ^ ^L>r aroc lum l°c** penes Episcopalem Curiam canonicam postu*
i° fiitnft Yarja al legans in virum accusationum capita; nimirum
iD, t , ‘inc|SCU!> mdolein praesefett iracundam et duram adeo, ut cum
jta ^ Ic cc e'us Vitae consuetudine etsi leviter obiurgavit,
debitum Cam 1IuurM8 ct c°ntumelii8 affecerit, quae ad comugale quoque
ac lecitim^ !T * ‘!ntc u^mirn longamque separationem, nulla iusta
nuntias eaurtn^ |?r,lc lll,)lta* ab se ter recesserit; 2° quod paulo post imtas
dissensio niJ _ ,^rcclucntare, ibique inebriari coeperit consueveritque; unde
totum eius n ,f Tg,a Ct Confv,c,a dcr*varunt; quod eiusmodi vitae indulgens
Stet bno^m0n,r *** Emerit, quin sibi necessaria vitae suppe-
cunturl U V‘l 1 ota ia sua 'Kma ab eo administrata in discrimen addu-
terul?rEvir,US :!';;Vpto llbdl°- Ut ad Ep scopalem Curiam eum transmit-
conmges eosdemque coram interrogavit. Sic autem interro-
N, 4216
*V C, Concilii
>45
gavit Franci scum: Uxor tua cum videat te v mumdare usque ad minima res
fundosque tuos atque pretium harum rerum adeo celeriter abligurire . timet ne
'suu bona eamdem patiantur sortem; tdeoque petit a te separationem quoad lorum
et bona: cedis ne eius votis ? Cui interrogationi Franciscus respondit* Utique
calo. Iterum Parochus: Renmsne omnibus singulisqm bonis , quae Catharmae
s utmenerunt post separationem , ac superventura erunt ? ( twue sincerissima
renuo, respondit Franciscus.
Hanc viri declarationem a muliere confirmatam et ab utroque coniuge
subscriptam una cum mulieris libello ad Episcopalem Curiam Parochiis trans-
misit. Idem Parochus, ad haec validius roboranda, se paratum exhibuit,
sub iuramento quoque omnibus testari, st opus fuisset, Franciscum accer-
sitiun se coram stitisse, eumdemque de petitione, ab uxore facta monitum
fuisse; gravamina a muliere exposita eidem patefecisse; ac denique eum
virum hisce omnibus refragatum non esse, quin imo libenter separationi
corporum et bonorum consensisse.
Habitis hisce actis, Curia Episcopalis, quin aliud exquireret, die i novem-
bris 1865 hanc tulit sententiam: « Considerando, quod dicti coniugcs iam
tx facto sint separati, ct eorum unio gravia incommoda secumferret; consi-
derando, quod dicta Catharina Cuenat petat canonicam separationis sen-
tentiam, ct Franciscus Fosselet consentiat absque ulla oppositione, decla-
ramus locum esse exauditioni petitionis mulieris: quamobrem auctoritate
nostra episcopali sententiam tulimus ac ferinius separationis quoad torum
ct habitationem inter dictos coniugcs Fesselet-Cucnat, eosdem declaramus
canonice seiunctos, cos remittentes ad civilem iudicem pro bonorum sepa-
ratione ».
Hac Sententia ad Parochum missa ab eo notificata fuit tantummodo uxori,
quae eam tribunali civili obtulit ad Decretum habendum de separatione
honorum . In more enim esse dicitur apud eos populos, ut tribunal civile
tiL-ccmat ile bonorum separatione, statim ac constet ile canonica sententia
separationis a ludicc ecclesiastico edita, qui mos a sacris canonibus non est
profecto alienus. In hoc civili tribunali certior a suo Defensore Franciscus
factus esse dicitur dc sententia ab Episcopo lata, atque die 4 februarii i<S(>6
ad Internuntium S, Sedis apud Helvetios commorantem appellavit; a quo
admonitus, ut a ludicc a quo, peteret apostolos, ipse eos ab bpiscopo Basi-
cinsi postulavit, quos Episcopus denegavit ea de causa, quod sententia ob
‘ipsum fatalium in rem indicatam transiisset et elapsum quoque esset
tcinpus dierum triginta ad petendos apostolos. Verum cum Franciscus per
suum Causidicum insisteret apud nictum Internuntium, affirmans, sc non
posse damnari, cum nec citatus esset, nec sibi sententia esset intimata, denique
ab Internuntio mediante Secretaria Status delata est S. Congregationi
onctlij Cum autem constaret ex habita Episcopi relatione ct attestatione
, arot V» sententiam separationis Franciseo non luisse rite denuncia-
,1,n' dic r9 augusti 1S67 Rescriptum prodiit: In casu, de quo agitur, esse
l,nt appella/ iom coram quo de ture. Hoc edito Rescripto Episcopus illico
j, aP°8t6los iique transmissi fuerunt ad S. C. C. unde alterum consuetum
Crctum Prodiit; Ponatur in folio et notificetnr R. P. D. negotiorum Gestori
Vel. vi j5
546
Curia Romana
S. Sedis... ut moneat partes ad deducendum , quatenus velint, ulteriora
coram S. Congregatione et de resultantibus certioret. U!<> iUa
Hoc Decreto exocutioni mandato, Franciscus declaravit, sc nr
t]uae iam deduxerat apud negotiorum Gestorem, nihil aliud deductnl **
habere; mulier autem novum libellum obtulit, in quo expositas causas alK
gans, ita concludebat: me condemnare ad convivendum cum eo (Francisco) id'
esse ac ad mortem condemnare: invincibiliter enim ab eo abhorreo. ) ‘ ™
Causa itaque proposita est coram S. C. sub infrascriptis dubiis.
Quoniam duplex agitaretur quaestio, quarum una formam iudiciariam
respiceret; altera vero meritum causae, nonnulla ex officio sunt animadversa
super utraque quaestione.
Consideratum est favore Francisci, eiusmodi quidem causas, quae respi-
ciunt separationem tori, illis accenseri, quae summario modo et absque iudicit
strepitu pertractari possint, Clement. 2, Dispendiosam , de Indiciis. Quod si
nihilominus emissa sententia defectibus scateat, animadvertendum esse ut
Episcopus retulit, tribunalis ecclesiastici institutiones iuxta sacros canones
servari in ea dioecesi haud posse ex temporum locorumque adiunctis. Haec
quoad incidentem quaestionem, quae formam respicit indicii.
. * ?^ro *n causae ment0 Pro muliere animadversum est, perpetuam et
individuam esse debere inter coniuges vitae consuetudinem: odiosum ideoque
esse maritalis consortii individuitatem dissociare; neque id fieri posse, nisi
graves habeantur causae. Porro, ex parte Catharinae eiusmodi graves causas
at murtu sententiam habendam existere, easdemque esse viri saevitias,
cm$ em ebrietatis vitium, dilapidationem patrimonii, atque incorrigibi-
itatem emsdem, ita ut Catharina se adhuc vitam vivere affirmaret, quia vir
f ea vixisset. Quoties autem vir iniuste saevitiis in uxorem inve-
ut, satis convenire Auctores, ad eas sufficientes existimandas ad perpe-
tuam coemendam separationem , ceu Opinatur Cosci, de separat, tori coniug.,
-5 dicens: Si maritus sine iusta scu ex levi causa frequenter
ma c tractet uxorem, evidentissimo decipiuntur acquivoco, qui huiusmodi
ma a tractamenta, si non sint atroci ssima, spernenda esse putant, non ex
a ia ratione, quam liceat marito levibus etiam percussionibus corrigere
uxorem ut emendetur; nam sublata iusta causa, cessat necessitas correctio-
nis, neque per correctionem speranda est emendatio de errore seu culpa
on commissa, ideoque in hoc casu, sive leves sive graves malae tractationes
uennt, ad separationem deveniendum esse omnis ratio suadet». Inter
-irio 1 saevitias recensendas esse iniurias etsi verbales, quae diffamatlo-
quamt am sccumferant, quaeque ingenium mulieris honestae et piae
concutiant.
•ilini . graviora evadere, tum ex eo quod vir continuo renuerit
■ 1 3 at annac necessaria suppeditare; tum ex desertione pluries a
’ ^uae denique usque ad decennium fuerit protracta: eaque
fionJ ma CSSl! argU?er^ta capitalis implacabi lisque odii; et eiusmodi deser-
1 6 pL 3 a? ProPrjo ingenio fiat, contra bonos mores factam censeri,
tu ilcn v-; *■ ! mt ^ Silbst , cap. Porro, q, de Divortiis. Ilis accedere habi-
taicm, quae ut causa separationis tori ad tempus saltem
.9. C. Concilii
547
admittitur, Sanchez, de Matr., 1. 10, disp. 18, n. 18, Cosci, loc. dt. c. 1-
1 1
n. 2S,
Insistebat denique Catharina praesertim in eo, quod Franciscus patri-
monium suum in cauponis frequentandis fere dilapidaverit, et uxoris dotem
dilapidandam appeteret: quo posito auctoritatem adducebat Clericati,
Ji> Sucr. Matr., dec. 3(b n* I,(l> Card. de Luca, disp. 42, n, 272, qui inter
saevitiae actus refert dilapidationem ct dissipationem bonorum, scribens:
Quarto videtur reduci posse ad saevitiam, si coniux bona omnia vel maio-
rem partem dissipare Velit et de facto id exequi coeperit, hoc enim grave
est innocentis onus non facile tolerandum ». Cum autem in facto haec
omnia plus minusve comprobata haberentur, tum ex Parochi attestatione,
rum ex testibus extraiudicialibus adductis, tum ex facto desertionis decen-
nalis, neque spes haberetur, virum ab hac mala agendi ratione recessurum,
plurium annorum experientia docente, locum esse canonicae tori separa-
tioni Catharina concludebat.
Verum Franciscus inquiebat, non quamvis, sed iustain et legitimam
causam concurrere oportere ad tori separationem decernendam, cuiusmodi
esset causa saevitiarum vel implacabilis odii, vel quiquid aliud grave, ex quo
coniugum animi ita exacerbati evadant, ut alterutrius vita graviter pericli-
tetur; idque exigere non qualemcumque sed rigorosam evidentemque proba-
tionem; hinc si in saevitiis causa reponatur, non quamlibet saevitiam causam
esse posse, ut saepe tradidit S. Rota et nominarim in dccis. 39, n. 12, p. 6,
recent., ubi legitur, « ut non quaelibet saevitia sufficiat, sed illa tantum, quae
resultat cx pluribus et reiteraris actibus, et iis quidem atrocibus; adeo ut
nec plures moderati, nec unus atrocissimus sufficiant .
Rursus, si implacabile odium inter coniuges obtrudatur, inspiciendum
esse, utrum revera coniuges odio exardescant, unde emanaverit, utrum per-
petuo duraturum, utrum nulla reconciliationis spes affulgeat. Si denique
maximum proferatur alterius coniugis vitae periculum, sedulo perpenden-
dum esse, an istud in simplici metu aut suspicione consistat.
At vero, si de saevitiis sermo habeatur, inquiebat Franciscus, primo eas
rmn ostendi, cum in assertione Catharinae totae consisterent, neque Parocho
essc credendum, tunt quia unus testis, tum quia hac in re suspectus esset;
secundo saevitiarum facta, quae narrantur, inter saevitias connumerari
non posse, quia leves essent actus et momentanei vel ex primo impetu et ex
magna animi commotione, vel ob uxoris culpam, inobedientiam et pcrvica-
c!am prodire potuerint, ex quibus argui non posse consuetudinem insae-
v lendi , quae consuetudo necessaria esset pro decernenda tori separatione,
7 7 fana separat tori, 4 iunii 1790, § 5, coram Malvasia. IdipSUm
c injuriosis verbis sentiendum esse inquiebat, quae praeterea totidem
mi uriis lacessita a muliere essent: actum profecto esse ait de universis fere
c°nmgiis, si cx inofficiosis parumque urbanis verbis coniuges separari debe-
at, contra dispositionem textus in cap. Uteros, de restit. spol., ideoque
^ Congregationem Concilii in casu duriori separationem tori negasse in
irmana* die 16 maii 1780. 1
‘ «. N. ,866. V
54^
Curia Romana
Ad excludendam autem dictarum causarum ex is tendam allegabat P
ciscus testimonia tum Magistratus loci, qui inter cactera testatus est- j
ego sciam Franciscm Fesselel est vir tranquillus et incapax ad malum
faciendum ; tum quatuor incolarum eiusdem loci, qui testati sunt* F i
numquam hrutalitatis actum in suam uxorem exercuisse, neque iniuriarum in '
bonarum , neque eam unquam male tractasse. Porro testibus de iniuriis saO*'
tusque illatis deponentibus, eos esse praeferendos, qui eas excludant S
m 1 alent, na separat., 12 februarii 1751, coram Elephantutio. Odimk Ljl
Franciscus a se removere curabat, tum ex suis Christianis moribus tum et
adductis testimoniis, tum denique ex ipsa sua cura ad uxorem reducendam
ad mantaha obsequia. De negligentia in agendis ministrandisque domesticis
negotiis, st ea haberetur, nullo modo inquiebat inter legitimas separationis
causas esse recensendam: et huic negligentiae occurri posse per legitima
iuns remedia, cum daretur actio de repetenda dote coram tribunali civili
Aeque habendam esse rationem dati utrinque consensus de separatione*
tum quia passione abreptus illum dederit; tum quia pendente lite illuni revo-
ltaTu<^ causae deessent ad separationem, Curiae Episcopalis
sententiam esse infirmandam, 1
His itaque perpensis dignentur EE, W. dirimere dubia:
I, An constet de legitima appellatione in casu ?
II. An sententia Curiae Episcopalis sit confirmanda , vel infimanda in
thurum e^hab^t' ^ resPon^ ad F et Ii. Esse locum separationi quoad
[Thesaurus Resolutionum, tom. 128, p. 465-476].
4216.
S. C. C., Calven. et Theanen ,, 18 dec. 1869.
, ATatrimonii validitatem data fuit resolutio in hac causa die
unu proxinie praeteriti.1 Verum novam audientiam imploravit Matri-
monii Defensor, et voti compos factus fuit.
c°n^ecps |jac de re a 1 heologo et Canonista novis votis, quae una
■ 1 anr?a vcrs!°nibus Defensoris matrimonii in calce damus, hodiernis
omitus reproponitur causa sub consueta forma:
An sit standum, vel recedendum a decisis m casu ?
Ute etc. Sacra, etc. respondit: in decisis.
(. hesaurus Resolutionum, tom. 128, p. 607-648 J.
1 Cf. N. 4414.
4
S. C. Concilii
549
4217.
S. C. C., Sa/ermfana, 24 ian. 1871.
Dic 31 ianuarii 1S64 Carmelus Rossi duos ct viginti annos natus,
ct Marianna Siniscalco duodeviginti, iuxta Ecclesiae ritum matrimonium
celebrarunt. Duos fere annos cohabitarunt coniuges, donec vir crebris
vexationibus uxorem afficiens eam e domo exire coegit. Duobus aliis
post annis, dic 17 ianuarii 1868, supplices preces Marianna porrexit suo
Archicpiscopo ut declararet matrimonii nullitatem ex causa viri impoten-
tiae antecedentis matrimonium et perpetuae, qua de causa iudicium coeptum
fuit, et constituto Defensore matrimonii, Archiepiscopus rem omnem
commisit suo Vicario Generali, qui iuris ordine servato processum aperuit.
Intimato per Vicarium libello mulieris reo convento, hic, neque per se,
neque per Procuratorem, ullum unquam verbum respondit. Denique, decla-
rata iudiciali Decreto viri contumacia, die 5 martii 1868 iudicium prose-
quumm est, atque lis contestata fuit inter actorem seu Mariannam c\ una
ct matrimonii validitatis Defensorem ex alia parte.
Porro rite examinata fuit uxor, quae iuramenti religione interposita
tot adiuncia ac circumstantias patefecit, c quibus impotentia Carmeli Rossi
antecedens, absoluta, et perpetua clare ostendi videtur. Examinata muliere,
judicialibus interrogatoriis supposita fuit cius septima manus, aliique testes,
e quorum depositionibus manifesta erumpit mulieris veracitas, honestas,
religio, et matrimonii i nconsummatto propter impotentiam viri. Post haec
locum habuit inspectio corporis mulieris, ex qua eius virginitas argui posse
videtur.
His omnibus rite absolutis, dic 25 februarii 1S69 sententia prodiit:
* 1 ■ Dissolvendum esse matrimonium Mariannae Siniscalco initum cum
Carmelo Rossi, utpote nulliter contractum, prout definitiva sententia dissol-
vimus.
1 2. Condemnandum esse reum contumacem iudicialibus expensis,
aliisque damnis ex eo praefatae Mariannae sortitis, non exclusa debita
Advocato <*t Procuratori compensatione, prout praesenti definitiva sententia
condemnamus n.
Ali hac sententia validitatis matrimonii ex officio Defensor rite appcl-
ad IJ, S. O, Interposita autem appellatione, mulier preces dedit
* rchicpiscopo, ut saltem dispensatio concederetur. Tunc RiTius Arch u1 -
scopus omnibus actis ad S. Congregationem transmissis, monuit: 1 S. Cun-
Srcgatio pro sua auctoritate et sapientia iudicabn de causae merito deque
r*tu actorum: ct pro sua iustitia sive sententiam meae Curiae confirmet sive
j! nnet, supplico ea ratione qua possum, ut a Romano Pontifice Aposto ica
1 lsPvnsatio super matrimonio rato et non consummato concedatur, ac
**im tilspensationc submoverentur mala, damna et peiora scandala, quae
utur lare violenter possent utrasque familias et in desperationem mu ie
111 Conjicere, quae animae suae salutem suumque honorem neg tgere ,
55°
Curia Romana
s
praeter ordinis socialis perturbationem si ad alia matrimuninlii Vf
volare vellet». * '°ta coti-
Hisec habitis, iam apud S. Congregationem Decretum editum r
ponatur in folio citata parte ei defensore matrimonii ex officio uinn if™
Archiepiscopus iterum litteras dedit, ut, habita ratione pauperLis m Jf*
causa, non iun$ ordine servato per Procuratores et Causidicos sed
nuce pertractaretur. Hac re delata SSmo Patri, habita ratione peculiarii
circumstantiarum, SSmus annuit pro gratia, praevio voto Theologi et £n?
nistae et animadversionibus Defensoris ex officio, prouti eiusmodi causae
pertractantur, quae oeconomice pertractari dicuntur
Tum Canomsta tum Theologus in eandem sine haesitatione devenerunt
sententiam, matnmomum videlicet esse nullum ex impotentia viri ZZ-
denti et perpetua, ita ut neque opus esset Apostolica dispensatione super
matrimonio rato et non consummato: ideoque Curiae sententiam esse con-
firmandam opinati sunt. Quod si tamen ad cautelam dicta dispensatio Apo-
cmsS rPl0rar- VC kt’ °stcndebant ai™I non deesse in thLiate validas
causas dispensationis; praesertim impotentiam viri, quae si forte non fuisset
sationis^cuf a^ce Th* demonstraretur causa tamen fuisset dispen-
sationis, cui accedebant inimicitiae, simultates etc.
auae 2! SU° SCnbendo voto s,bt quandam proposuit difficultatem
moni,fm^r SUm rCSp,Clt partim causae ««Um: inquit enim, testi-
Ci Parte Viri videri Hanc tamen difficul-
examinatos, qui curaMin Cam T f atqUC ChirUrg0S fuiss? rite
vertit nnotl . ■ V * Carmeli familiam ipsumque Carmelum. Animad-
esse ev iiiric Ca' in t emate testimonium septimae manus ex parte viri non
lib s Deerit P.raCSCnpt° nece^arium* adducens auctoritatem Reiffenstuel,
si um lC n'-H» qui bacc tradit: « Illud etiam notandum, quod
tuam et rr« nCkantC’ a tCra parS con'uSum affirmet impotentiam perpe-
rum non rPr°.ban etiam debeat clITn iuramento credulitatis propinquo-
sufficiunt <sf.n<?^UrUn?lr ^uatuordecim, seu ex qualibet parte septem; sed
cap. ProbosuRR1 CX ,partC ^rniantis; Sanchez, lib. 7, disp. 109,11.13,
undeviginti testes^i^/^r ' N°tavit dcnit3uc Theologus in themate
Cmr / lu,sse mndice examinatos.
conclusiones °m?‘a ad normam > uris expendit, ad has
religione flrmH1 1 1IS omn,bus testium depositionibus iunimenti
cTSi; ^ 1 • Carmelum laborare impotentia
antecedentem matrinW csse omrnno certam, non dubiam; 3. esse
tivam; 5. esse onrinir» ° m,t° cum Marianna; 4. esse absolutam , non rela-
dentque e un Draespf * SfU natura’ non ex accidentali causa; 6, tales
petilam . pTSmtAm beteres, ut tuto indicari possit, cam esse per-
Matrimonii Defensor ,.v
seu pro validi no» \! , Cl<? scribens contra Mariannae instantiam,
mum, referens <»n imir,mnn‘' institit maxime contra obstetricum testimo-
« virginitatis signT- °pin!ones' Sui doccnt* inccrta admodum
posito irridebat testimonium nuT* jWwns®dl ccrta SI£na dan: Il0C autem
nst< tr!cum, quae in iudicio facilitate summa
S. C. Concilii
fassae sunt, se ictu oculi, absque ulla haesitatione, cognoscere solere virgi-
nitatis signa; eademque facilitate de perfecta virginitate Mariannae testi-
jnonium dederant. Curavit Defensor infirmare testimonium medicorum,
dicens, horum iudicium plene fuisse innixum labili testimonio obstetricum!
Animadvertit praeterea, Carmelum sive ob contumaciam latitaret, sive esset
rerum, quae de eius matrimonio agebantur, ignarus, auditum non fuisse
neque physico peritorum examini subiectum ad cius cognoscendam impo-
tentiam; ideoque concludebat, non posse conclamari matrimonii nudita-
tem: non enim agi de re, cuius iudicium adversum feriat tantum viri perso-
nam, sed ipsam validi matrimonii causam; neminem enim solvere posse,
quod Deus coniunxcrit. Eo magis, quod testimonium septimae manus ex
parte viri non fuerit auditum. Post haec curavit Defensor infirmare deposi-
tiones testium, contendens aliquos vel non esse audiendos, quia turpitu-
dinem propriam in iudicio fateri non erubuerant, vel quia subornatos esse
inquiebat, vel quia inverisimilia aut falsa et contradictoria, uti aiebat, depo-
nebant.
His aliisque pluribus copiosissime deductis proposita simt resolvenda
dubia;
I. An sententia Curiae Salernitanae sit confirmanda vel infirmanda in casui
Et quatenus negative ad primum partem, affirmative ad secundam:
II. An sit considendum SSmo pro dispensatione a matrimonio rato et non
consummato in casu?
Die, etc. Sacra, etc. respondit ad I. Sententiam esse confirmandam, vetito
tamen viro transit u ad alias nuptias, inconsulta S. Congregatione.
Ad II. Provisum in primo .
[Thesaurus Resolutionum, tom. 130, p. 2-123].
4218.
S. C. C., Civitatis Castellanae, 24 mart. »871.
In oppido Caprarolac die 29 iunii 1S69 obiit quaedam mulier nomine
E<>sa Kuzzi. Sed postridie antequam eius cadaver efferretur, quaestio de loco
coepta est» in quo defuncta mulier sepelienda esset. Siquidem Aegi ius
Giusmini testatus est, se, duabus horis ante cadaveris delationem, coram
Canonicis Paroecialis et Collcgiatac Ecclesiae stetisse, tribus attestationibus
munitum, ut manifestaret voluntatem defunctae mulieris volentis se e em
in templum B.M. Virginis Ordinis Fratrum Minorum de Observantia: seque
niisse arroganter repulsum, quin ipsi Canonici legerent \cl au irent, qui
c**nt illi, qui haec testarentur. Hinc, nulla interposita mora, cadaver dcla-
^ira est atque scpultum in paroeciali ecclesia S. Marci. . .
Qumn Franciscalis coenobii Custos id non pateretur, ad Episcopalem
P8®1 confugit, quae Regularium iura. prima fronte, tueri visa est =>eu,
e ,n longum protracta, supplicem libellum obtulit H-.. ?• • expohiu..m^
\ ^ iv n * nurn^CUlll tCOlplo Ct 35p0r~
55-
Curia Romana
anni
tarctur in templum Regularium, sumptibus Canonicorum •
tutione emolumentorum funerum. ’ PracvJa resti.
His precibus acceptis, iuxta morem rogatus est Ordinarius nr • ,
tione et voto, audito Capitulo eius Collegiatae Ecclesiae ^ P 'nforim-
cula synodi dioecesanae de his rebus disponentis/ t missa P^rti-
Ordinarius, prima sua opinione mutata dio ->n ■
a adhaesit expositioni a Capitulo factae/ inquit enim: « ExposTti/1^1
.UT.S tum facu enarrata a Capitulo in praesenti causa non mihi s// T
videtur. Et ratio potissima repetenda est ex eo, quod depositio ill/d^S*
testium nimis serotina et expiscata apparet; et ideo in dubium r/
ob rationes a Capitulo allatas, vel potius explicanda ile sepulcro P
cu,uSdam Restituti, quo defuncto, frui posse putebat, sicut « SS
ab inmo sustinebant: eo tumulari debere. Etenim si revera evtitisL h,
formalis electio, profecto parentes non latebat ac stafm ‘i,. haec
coram Capitulo, potiusquam circa locum sepulturae convenire.
ego dictae depositioni fidem praestiti et ideo affirmative Custodi dicti
ornemus scripsi, sed audito Capitulo rem se aliter habere video Addam
S ot'T, m,diSCTnat'm has depositiones, est contra legef it
ms“’bi mocurtrirp • Ct, ” 0diUTO COCmcttriis ** depositio-
& „ ,,, P” r* T Syn°di ad re™ *** habetur i„
, ? sep“lturts> § 243: Ne fraudi sit locus , sepulturae ek-
Confessorii * telt ^ w * ******* Vel duorum testium fide , vel unico ipsius
tione Baba ■ dum”fod° non sit pro sua ecclesia. Sub excommunica-
mTLZI - lfrdlCtun; «* Sacerdotibus tum Regularibus tum Sae .
suis ecclesiis elitaf71 T /*Cere ZOVetldum> arandum, promittendum , ut in
M k % S(,f)ld™ vel electum non mutet ».
diuturno m/i J*Lon'c* ^osam repentina morte decessisse, quamquam
muniri potucrit° 4 Ut netJUC extrcmis Religionis sacramentis
testati sunt GC i®1** P^eterea fircS testes, qui die 4 februarii 1S70,
ad Canonicum p * ? rcPcntini obitus Rosae, eius parentes se contulisse
terent eius d f Um,’. cum a^osclue Canonicos exorantes, ut periwfc
CadaVGr scpdiri « templo coenobii £ Fran-
emolumentfl fv »*^ aturos cluacdam cerae aliaque nonnulla funeraria
tatem non patefecisset uhU* d?.f“ncta mulier- dlun vivebat, suam voluo-
muni coemeterio cupcret- an 'm Paroeciali ccclcsia.com-
bus deductis „1 P° us m Fr.meisGali ecclesia. His autem attestationi-
exordio litis evn° - Sl.ia ruert ’nquiebant Canonici adversas attestationes
facta etiam hv '7 (l'iaL' Rosam sepulturam elegisse aflinmarent. Sed,
dmm tS S‘m Clegissc «pxhuram, hanc electionem illegi-
sealis Ordinis id *!*." cx. eo’ <luod anno 1859 Provincialis Franci-
rerttur, donec $r*nrit^°nS ^r° cIUQm*fius in co templo cadavera liunu-
Canonici Fntr < * urae essent expurgatae; ex qua prohibitione arguebant
giata ecclesia constituta* fif* SepeIie,ldi : ^ m praesertim, quod Colle-
cessassent seoelicn f ' l!cr u commune coemeterium; quo constituto.
Verum ' -1ur:i m al,is ecclesiis.
> t rum compertissimi innc „„ ■ . ,
c, inquiebant Regulares, queinquam a iurc
RMBi
S. C. Concilii
553
n0n impedi mm, posse sibi eligere sepulturam in quavis ecclesia ius sepeliendi
habente. Inter eiusmodi ecclesias recenseri illas Fratrum Minorum, quibus
cx speciali privilegio hoc ius competit, eap. Ubicumque, cap. jYoj, de sepul-
turis, Extravag. Subet Cathedram, Nec secus statuisse Synodum dioece-
sanam, quae in § 242 ita quoque constituerat: Liberum est cuique sepulcrum
digeri in ecclesia , quae ture tumulandi potiatur; iiisque accedere peculiarem
constantemque consuetudinem. Neque aliquam turis solemnitatem requiri,
subdebant Regulares, ad ostendendam voluntatem eligentis sepulturam!
sed sufficere simplicem probationem sive per scripturam propria manu
exaratam sive per Confessaru testimonium, sive per depositionem duorum
testium: I ‘erraris, Bibliotheca canonica , verbo: Sepultura, aliique; quibus
consonat particula dioecesanae synodi. Iamvcro, in facto constare conten-
debant, Rosam antequam moreretur elegisse sibi sepulturam in templo
Fratrum Minorum. Sane adducebant plurcs testes omni exceptione maiores,
inter quos virum eiusdem mulieris defunctae et filium, qui testati sum,
Rosam, in diuturna sua infirmitate, pluries voluntatem efficaciter patefe-
cisse, se omnino sepeliri velle in templo Fratrum Minorum; qua de causa,
si opus esset, vendi quoque deberet quidam fundus, ut eius voluntati fieret
satis: hoc esse factum in eo oppido publicum, ita ut in disputationem deduci
non posset. Duos praeterea adducebant testes, qui declararunt, nulliinode
veniam se a Canonicis petisse, ut defuncta mulier sepeliretur in ecclesia
Fratnim Minorum, sed annunciassc mortem, et patefecisse defunctae
voluntatem.
His autem positis, prono alveo fluere, non modo cadaver exhumandum
esse atque asportandum Canonicorum sumptibus; sed etiam funebria emo-
lumenta, quae Canonicis obvenerant, Fratribus Minoribus esse restituenda:
«p. Cum Uberum, de sepulturis. Huic iuris capiti multae SS. Congregatio-
1111111 Resolutiones consonant, ut in Neapolitana , 13 februarii 1666, 1 in
Alexandrina , 27 iuli i 1680, 2 quae Ilis in adiunctis restitutionem cadaveris
faciendam esse decreverunt: nec non in dioecesi, de qua agimus, dispositio
dioecesanae synodi, § 243: « Quando extra propriam ecclesiam seu sepul-
<-‘nim designatum tumulatum fuit cadaver, si petatur, nostra accedente
facultate, effodiendum est, ut suae restituatur ecclesiae. Ii vero per quos
e 1 muria lata fuit plectantur amissione cuiuscumque lucri percept' vel
perepiendi ex funere». Jussum Provincialis fuisse revocatum, qui iterum
Iam Pn"dem praeceperat, ut sepulturae fieret locus: atque multa cadavera ab
e° fampore iiumata ibidem fuisse Regulares adnotarunt.
Neque obstare civile Decretum, quo templum Collegiatae Ecclesiae
ec aratum erat commune coemeterium, quum nihilominus defuncti fide-
les- qui elegissent sepulturam in templo Fratrum Minorum, semper in eo
. P]o scpulti essent. Quum itaque manifestum appareret, Rosam sepul-
raiVl c legisse in ecclesia Fratrum Minorum, quumque horum ecc esia
gauderet, violata per Canonicos voluntate defunctae, cv iu-
lUrc
* Cf v
* Cf* ». a8ss
Zjm-9l
55 4
Curia Romana
mationi et restitutioni cadaveris esse locum, concludebant
emolumenta a Capitulo percepta restitui debere. ’ ct une^ia
His deductis proposita sunt resolvenda dubia:
i . An, et ad quem spectet ius tumulandi , et funeris in casu ? Et
affirmative favore Fratrum Minorum de Observantia: quatenUs
2 An sit locus ex humationi et restitutioni cadaveris et emolumentorum
Die, etc. Sacra , etc. respondit ad i. Affirmative favore Fratrum de da
vantia.
Ad 2. Ouoad emolumenta affirmative , deducta quarta funeraria- QUn v„n
ad exhumationem cadaveris ad mentem , et amplius. ’ " °
(Thesaurus Resolutionum, tom, i^o, p, 398-401;]
4219.
S. C. C., Forolivien., 16 sept. 1871.
In civitate loroliviensi extat Carmeli tarum templum intra limites
h diaT P* Th°mr Ap°Stoh in S’ Mercuriali. Ordinibus religiosis in
taha per legem civilem suppressis, de more unus Carmel i tarum in eodem
Ordir!'/’ Custos Rector, deputatus tum a Superiore
* „ 1 1CI > tlim etiam ab Ordinario loci. Porro ciun templum illud
• 1 ePc ,en 1 gauderet et nonnullae htmiliae sepulcrum gentilitium in eo
enn/ f/./ '» \C,UC an?° controversiae nonnullae circa funera ortae
iireaalAnJ t cctorem armclitam et Parochum seu Oeconomum paroeciae
toni; a m .(> •' S 1 anae ^nnac Casatis, quae Iicct ex aliena paroecia S. An-
- atis \ugo in Ravaldino , tamen sepulcrum gentilitium in dicto
Regularium templo habebat.
• !0rr;a ,tai^ue ^nn;i) Rector Carmelita cadaveris associationem parabat
f' en Mone, ut crucem erigeret ct cum stola cadaver deferret, ut moris
D Tj ’ trdt 'n ^ llrbc ante suppressionem. Cum Oeconomus paroecae
‘J™ Ap‘ hacc «scivisset, putans hac ratione iura paroecia! ia detri-
.i, I ^ _ post suppressionem eius templi iura
ome in h ^ aC*° devoluta esse, ad Curiam ecclesiasticam confugit,
praesumpta Oeconomi iura concessit. Quare idem Oeconomus
ditio e-vtl/vr. n) *^UI Coniuncti Clini Capellanis alterius paroeciae Rave,
set aui c-i associarun 11 ad Regularium templum; in quo cum nemo
associandi 'i , reciperet, religiosae exequiae de more faciendae ah i
motus te r rn (^cconomus autem, ne videretur ratione lui
obvenisse sest,si i, .subductis omnibus impensis, nonnisi libellam i,
stio resolveretur^* paratUm ad ‘Nam dandam cuilibet, prout proposita qus
Ordinis ( a ito ^v °ne a<^ Ruem pertineret ius associandi cadaver, Superi
EAllm "• S- Oongiegationif ^
.9. C. Conctlii
i An dicta Carmelitarum ecclesia iure funerandi adhuc gaudeat sicut
antea? Et quatenus affirmative:
, An, et quae emolumenta ah Oeconomo , de quo in casu , restituenda?
Remisso ciusmodi supplici libello ad Ordinarium, ut suum votum pate-
faceret, audito in scriptis Oeconomo paroeciae D. Thomae Ap., haec inter
atera ex parte Curiae rescripta sunt ea de causa, ut Resolutio pro futuris
rerum eventibus inserviret: « Ecclesia Carmelitarum Forolivii nunc tempo-
ris non amplius considerari et haberi potest ut ecclesia Regularium, ac
proinde privilegia exemptionis, quibus antea intuitu Religiosae familiae
gaudebat, suspensa sunt. Remanet proinde sub immediata Ordinarii
hirisdictione , qui potest in eam sacram visitationem peragere, transferre
illic functiones parochi ales in casu necessitatis, etc. Uno verbo habetur,
uti quaecumque alia ecclesia neque parochialis neque Regularium. Eius
Rector pendet tantummodo ab Ordinario, et parochus D. Thomae Ap.,
intra cuius paroeciae limites dicta ecclesia sita est, nullum ius sibi in ipsum
vindicare potest. Occurrente igitur casu, quo defunctus aliquis ius sepul-
turae habens in ea ecclesia ad ipsam deferri debeat, ibique mortualia reci-
pere, si defunctus est sublectus parocho D. Thomae Ap., ad ipsum spectat
officium funebre facere super cadavere, uti cautum est in S. R. C. Decreto
Vrbis ei Orbis sub dic 12 ianuarii 1704 relato a Benedicto XIV in Xotif. /05. 1
Si vero defunctus non est subiectus Parocho D. Thomae Ap., tum defuncti
Parochus defert cadaver ad dictam ecclesiam, ibique cantata antiphona
Subvenite, etc., discedit et cetera peraguntur ab ecclesiae Rectore, ut Syno-
dus nostra disponit. Cum autem nunc per legem civilem prohibeatur
tumviiatio in ecclesiis et proinde, peracto funere, deferantur cadavera ad
publicum coemeterium, hinc orta quaestio ad quem spectet haec secunda
cadaveris associatio. Ad quod dubium respondit episcopalis Curia spe-
ctare associationem ad Parochum intra cuius limites est ecclesia Carmeli-
tarum ; etenim haec ecclesia elevare nequit crucem, nequit propterea asso-
™rc defunctum. Parochus vero defuncti suo officio functus est; restat
igitur ius associationis ad coemeterium Parocho D. Thomae Ap,, idest
1 -trocho intra cuius Paroeciae limites sita est Carmelitarum ecclesia”.
bl confirmanda ea quae ab episcopali Curia pro parocho D. 1 hornae Ap.
sunt deducta, animadversum est ex affic'0, privilegium sepeliendi et fune-
tandi fortasse pertinere illi ecclesiae non pure et simpliciter, sed ratione
religiosae familiae; ideoque, hac, licet inique suppressa, illud deficere iuxtaea,
^uac tradit Rota coram Emerix, decis. 1029, n. 16; et coram Ratto, decis. 105,
n/ > Idem in simili casu fuisse decisum a S. Congregatione Reforma-
tionis dic 16 decembris 1816. Quum enim conventus Minorum Comentua-
iurn, .Pergulae situs, in pristinum non fuisset restitutus, quaesitum est. I.> n
r™ conventui adnexa debeat in praesenti statu considerari tamquam regu -
r jn privilegiis , officiis ecclesiasticis , tumulatione, etef Et quatenus negative.
n considerari debeat tamquam filialis ad paroeciam, ita ut parochus tn ta
‘mne m Cxerceat?: eadem S. Congregatio respondit ad I. Negative; ad
55^
Curia Romana
II. Affirmative. Si ergo Caimelitarum templum ex facto rem.l .r
m, eius mra et privilegia, intuitu Regularium p, «sessa cc4,l
trare jus commune. * Sdn- a
Porro ex communi iure exploratissimum esse. Parocho „ .•
cum funebre peragere, quemadmodum inter ceteros t™li, "*•
Offic. etpat, Parochi, p. 3, c. 26, n. 80, his verbis: «Officium 4
cadaveribus pert.net ad parochum, intra cuius paroeciae lim ,"6 "T
ecclesia, m qua cadaver tumulatur, non autem ad SaceZes “ “‘f
siae: et ita responsum fuit a S. Congr Rituum in M11 » l talls CCc>e-
sepeliuntur in ecclesia S. Celsi Mediolani 29 nov 1622» ^ffunct0,;um- <l“i
scopalis Cuna commemoravit Decretum S C Rirnum El,1“onuun «P*-
arnu ,703 a Summo Pontifice confirmatum die B
versum, m eiusmodi Decreto hoc dubium, ordine vice mum i„«
fuisse propositum: . An ad parochum spectet facere ofl cffinX T
cadaveribus sepeliendis in sacpedictis ecclesiis Z un> funcbre supcr
Parocho, intra Lts limLZ, ZlcoaZZT «*
lar io legali fori ecclesias, n VJr -Monacelli, in Forne-
explanantem haec tradere de Kldem^ubX. V?’ 7’ ‘'“'n"’' Dccret"ra
dicum omnino est- ouia cum i„a K' U . I “ Vl£es,™urrj decretum iun-
nos sit de iurihii« n< u* t u ubltanter Jus sepeliendi suos parochia*
Rotata CoccTnTecis lam’ * ***> ‘k «**• * “• ” 1
Officium funebre suncr / 3-; *’ SCtiU,tur’ q^d etiam ius faciendi
privative ad Parochum C0nncxum ct ^pendens,
et contr. 7, n. 16 ibi- ’ de se^ult;: dlsP- 3. contr. 2, n, 19,
parochiae sed criim * 1 .t0n tantuiii m ecclesiis saecularibus intra fines
SSTSSiSVT - -m. qui vigore como-
Ordinariorum- in hk ? ae 'ucip.t. Ut m panis , 1 lurisdictioni subiaccnt
spectat officium fhn !nt^uam non a Regularibus, sed a Parocho ad quem
l^mnsnlr $ SUPra explendum erit». Si itaque ad
tione Ut in in,CH1>smodl Regularium Conventibus, qui ex constmi-
magis ad eundem SU 13Cent Ordinarii lurisdictioni, funera exercere; multo
templo, effiat , EXr di“ndUr' ^ *****
E converso nL? , ! n°n amPhus vitam ducat.
legern a laica potestategflmMmUS| animadveremn« iniquam suppressionis
utpote dispersi ntm * i ‘ T* 1<)C imum operari potuisse, ut Carmel i uc,
competunt cum in C ^ Ills ^audcrent ill*s iuribus et privilegiis, quae eisdem
non sequi illud Ct^nvent;bus degunt sub disciplina regulari- Ex hoc autem
Inunomm «S ad CarmeUtarum Ordinem ncTamplius pertinere.
quoque ea iiiractprivileJXmC'ilm <JrJlncm Pertinere, sed in eo excrcen
duobus reliffinsi- ‘ cmpl° inhaerentia per Carmeliticum Rectorem
modi adiu netis r upenore Ordinis deputatum; quod si in cius-
quam qZZZZ”» T* '°d Ordinari J, ex eo Z aliud ostendi.
subiectum sed etiam Itle^OrdX amPbus Superiori Ordinis cxclusivc
Oie
i Q fcor,, i f > e
HulL Rori
totn. fi, Hit p_ 3,y0t 3,r#
S. C. Concilii
55/
Eo magis, quod cum agatur de mutatione status ecclesiarum Regula-
rium circa onera, iura ct privilegia iis inhaerentia, intervenire semprr
debeat S. Sedis auctoritas, ceu praxis quoque significavit, ut in Tiburtina,
luris tumuldtult , i/ martii 182^. Cum autem circa mutationem status
ecclesiae regularis iri ecclesiam saecularem S. Sedes nullimode intervenis-
set, dicendum videri templum illud omnibus iuribus et privilegiis adhuc
praeditum esse, quibus ante suppressionem pollebat. Cum itaque templum
illud regulare esse non desient, consequi id, quod S. Rota ponderavit
in causa Ronuina, luris tumulandis , 7 maii 1792, § 10; «Centies definitum
L-st Parochis aliisque saecularibus Presbyteris minime licere Regularium
ecclesias ingredi cum cruce erecta, stola ct superpelliceo, ibique absolu-
tionem cadaverum explere, officium et Missam canere, atque exequias
celebrare Item Barbosa, De ojjic. et potest. Paroch. , p. 3, c. 26, n. 81,
aliique communiter.
Facta etiam hypothesi, templum, de quo agimus, saeculare evasisse, non
illico sequi iure sepeliendi seu funerandi destitutum modo esse. Eiusmodi
consequentiae carentia ex eo desumebatur, quod non constaret in themate
templum illud hoc privilegio frui tantum intuitu regularis familiae: quin
imo. quum iure funerandi passim gaudeant saeculares ecclesiae, hoc fune-
randi ius esse reale dicendum et ipsi templo inhaerens. Dc qua re Rota
eorum Merhtio, dccis. 547, n. 5: per saecuiarizationem censentur mutata
ct sublata privilegia et iura concernentia regulari tatem ; in ceteris vero
iura omnia tam activa, quam passiva, integra remanent et illaesa ipsi
ecclesiae, nisi expresse tollantur ■>, Pariter S. C. C. in cit, Tiburtina,
17 martii 1827.
Denique adducta est causa Pergulana, 17 decembris 1824,“ cuius
ricti species in haec perstringebatur: Saeculo xvin excunte, Congregatio
Presbyterorum S. Philippi Xerii in aedibus S. Annae Pergulae fuit erecta
templum S. Petri ei usque aediculam custodiendam et regendam obti-
riU!t: 1,1 his templis functiones omnes ecclesiasticas peragebat una cum
funeribus super cadavera defunctorum, qui ibidem sepulcrum gentilitium
Verum ob incipientis huius saeculi calamitates, eadem Congre-
ittone suppressa, aedes atque templa, auctoritate S. Sedis concessa fue-
■ Jtii Seminario erigendo et postmodum eorum custodia officiumque
ectoris Seminarii Presbytero Oratorii ab Episcopo Pergulano concredi-
, es^ Cum autem eadem templa intxa limites paroecialis ecclesiae Ca-
* S*la essent, controversiae ortae sunt inter Rectorem Seminarii
arochum circa emolumenta ct officium funebre defunctorum ibidem
ululandorum. Quaestione ad S.C. Concilii deducta sub dubitandi for-
mulis :
j ' ^ 11 atl Rectorem Seminarii spectent functiones non parochi ales
es''s eiusdem Seminarii celebrandae in casu ? ^
J* An, et quomodo Parochus, intra cuius paroeciae fines ecclesiae
4OO9 #
Resolutionum, tom. 84, p. 373-380*
Curia Romana
558
Seminarii sunt sitae, ius habeat in functiones mortuarias su ' "
norum, qui in illis tumulantur in casu? *' 0rum parochiV
III. An et quae portio emolumentorum eidem parocho deh. no
sionc praefatae tumulationis parochianorum in casu? catUr<icca.
IV. An, et quomodo parochus ius habeat in functiones
non parochianorum tumulandorum in dictis Seminarii Pf,riM;-m0rtUaria3
Responsa prodierunt: S IS in casui
Ad I. Affirmative.
Ad II. Affirmative ad formam ecclesiarum exemptarum nemhe
natione usque ad ianuam ecclesiae. 1 * -mpe pro asso-
A/, ‘II; pro worta funeraria iuxta consuetudinem hei
Jia 1 V . Negative m omnibus,
E.V hi» omnibus concludebatur, templum Carmelitarum. de quo aeimis
mre sepel.end, et funerandi adime pollere, atque a parochi iffi
esse exemptum; ideoque praeter quartam funerum parochum nihil sibi T
dicare posse. His autem non obstare leges civiles, quae tumula.ionem jn
latT I* Pr°h,b.e.ant post. leSem PuWici coemeterii: ciusmodi enim lem
qti(Kl plurierert "e fi“ “ “““ CCC'“ 5
Neque his obstare auctoritatem sive Auctorum sive S. Rotae sive Sacr
^STSSS' qUae WS VidCri p“ Animad«lm «i
S d‘ auctoritates vel agere de templis Jurisdictione paroeculi
rent Ad nmP !S’ VC 'J* "S. quae ‘ure “Pedendi seu funerandi non gaude-
animadve CCre * t*U°^ attinet; ®* Congregationis SS. Rituum anni 1703,
versias Ca C Ita ^u|ssc a<J enodandas et compescendas contro-
erectiVm sa®Pe saepius oriebantur Parochos inter et Confratemitates
orostint’ n '^a VC rat°riis publicis, quae intra limites paroeciarum
ParochoniT^111 ^rUC- ^ec.reta protendi non posse ad templa, quae a
Ieant nr .,uns lctione, ut in themate, sint exempta, iure tumulandi pol*
leant, propnumque habeant Rectorem.
1 Jin !S<^/Ue* a™mat^versis, proposita sunt resolvenda dubia:
ita ut n f C.C est£ arme^ar^m adhuc gaudeat iure sepeliendi seu funerandi,
defu™" atorem sPectct officium funebre peragere super cadaveribus
defututorum m eadem sepulcrum gentilitium habenti, J
n: rlr ^ ^ UQe imo^imvnta Parocho S. M er curialis competant in casu t
defuncti h acra' 1 tc • respondit ad 1. Affirmative , salvo iure Parochi domicilt1
Ad fUnerUm iuxta ~»dincm loci.
rT. ' * eSQtlve m casu speciali de quo agitur.
[ Fhcsaurus Resolutionum, ,om. 130, p? 657-669].
4220.
S' C. C., Syracusana, 24 febr. 1872.
omnibus ewlesiis -*1 ItaU*' .Prohibita cadaverum humatione in
quaestio orta est int er *C Sa,CjCllIans ^uam regularis, Syracusis a ^
•ipellanum monasterii monialium S.
S. C. Concilii
559
ct parochum localem circa ius associandi cadaver cuiusdam sanctimonia-
lis ad commune coemeterium. Controversiam composuit Vicarius Capitu-
laris decernens, ut pro ea vice Capcllanus cadaver associaret.
Verumtamen, ad huiusmodi quaestiones in posterum praecavendas,
datis literis, a S. C. C. postulavit, ut dubium quod sequitur dirimeretur;
ita autem illud proposuit:
K Isthacc S. Congregatio Concilii sub die 24 ianuarii 1846 statuit,1
posse Regulares, cum stola et cruce Conventus et sine Parochi interventu,
deferre ad coemeterium commune Regularis defuncti cadaver, quod
lege civili obstante, nequit in Conventu sepeliri, modo id fiat absque
solernni pompa, et defunctus recto tramite deferatur ad coemeterium.
«Quaeritur itaque, an huiusmodi Decretum extendi etiam queat ad
moniales Ordinariorum Dioecesum iurisdictioni sublectas; ita ut ipsa-
rum cadavera possint absque Parochorum interventu ab ordinariis mo-
nasteriorum Cappellanis, efferri, moderato at funere, ad commune coeme-
terium ».
De more rescriptum est Vicario Capitulari, ut audiret Capcllanum
monialium et Parochum localem in scriptis, nec non Procuratorem fisca-
lem, qui ceterorum monasteriorum ct Parochorum partes et iura defendit.
Parochi per Vicarium Capitularem responderunt, sc nullam posse
adducere auctoritatem neque ius aliquod habere in monialium monasteria,
utpote cxclusive subiecta archiepiscopali iurisdictioni; ideoque S. Congre-
gationis resolutionem expectare. Capcllanus monialium aliqua decreta et
auctoritates in medium deduxit. Promotor autem fiscalis pro monialium
monasteriis opinatus est.
Ilis acceptis, prodiit decretum in Secretaria S. C. C. ponatur in foito ,
atque causae restrictus de more ex officio factus est, ut proponeretur Sacrae
Congregationi, ex quo haec omnia desumpsimus.
Ex officio pro Parochis est animadversum, comperti iuris esse ad Paro-
chum privative pertinere iurisdictioncm paroecialcm in omnes intra paroe-
CIiic fines existentes ; haec autem paroecialia iura patefieri ex. gr.
ptr delationem stolae, ceu tradit ct ostendit Monacell., tit. io, formul.
^ n* 4 ct tit. 13, for. 1, n. 77, Pignatell., consuit. 73, num. t, tom. S, vel
per crucis elationem, Pignatcll., ibid., n. 110; cum autem haec duo signa
ad Parochum tantum pertineant, cumque eadem ex Rituali Romano profe-
r*. mia sint in cadaverum associatone, consequi Capellanos monialium
c^tra monasteriorum septa ea deferre non posse, ne Parochi iura invadere
videantur: ideoque associationem cadaveris monialium extra monasterii
septa ad Parochos pertinere.
ex analogia iuris funerandi confirmari; tum ex eo quod Regu an^us
'etitum sit funera per vias et plateas ducere irrequisito et absente 1 aroc o,
m cx eo quod ipsis Regularium Superioribus prohibitum sit extra mona
sfP^a iurisdictioncm paroecialcm etiam in suos subditos exercere.
lare in delatione cadaverum ad Parochum pertinere designare viam, per
' Cf. n
4°<n,
Curia Romana
I
s;6o
■fc
quam sit incedendum usque ad ianuam ecclesiae Regularium 1 *
tus sepeliendus sit, ceu tradit Perraris, Bibliot. can,, verbo Parocl
n. 51. ' arl* 3»
Praeterea, cum non liceat Parochis ingredi templa Regularium cu
et cruce erecta, sed preces associationis terminare debeant ad teninliT -
ibique dare ultimum vale, uti eruitur ex quadam causa Imularum r ''mm
dic 3. m T^94l coram S C. C. agitat; prohibitis
in propriis moiUalmm templis, congruum videri, ut dato ultimo vT
'anuis templi eiusdem, Parocho cadaver tradatur, ut illud in r„m n
coemeter<um transferre possit. mmune
Neque difficultatem lacessere videri resolutionem II. S O anni iS i
cum enim in ea agatur de singulari casu ct de Ordine Praedicatorum DV
Brimis privilegiis ditato, ad similes casus trahi non posse. ’ 1
At vero Capellanus monialium affirmavit, resolutionem datam anno
1 846 legem esse pro omnibus Religiosis communem vitam agentibus
tn cuius rei confirmationem adduxit auctoritatem Scavini ciui 1 ■ 1DD s
haec scripsit: « Quando Regularis defunctus sepeliri nequit’ in com™
(obstante v. g. lege civili) possunt Regulares cadaver ad coemeterium com-
mune deferre cum stola et cruce Conventus absque interventu Parochi
modo sit absque solemni pompa et recto tramite deferatur ad coemete-
rium » I-Ioc autem posito, eiusmodi legem referendam quoque esse ad
momales ex luns regula, quod ubi eadem est ratio, ibi eadem esse debet
turis dispositio .
Animadvertit praeterea, monasteria a Jurisdictione Parochi, tam locali
quam persona 1, exempta esse et ad instar paroeciarum haberi; ideoque
ru n tni apel Linum ah Ordinario ad probatum tamquam Parochum
mre reputari, non secus ac Superior Regularis pro Religiosis viris; Ferra-
ris \er o 1 omae, art. 1, n. 61, ubi ex aliorum auctoritate tradit: < Con-
‘ssarius moniaium, licet non vocetur Parochus, in re tamen est Parochus,
m ex o cio curam habeat animarum aeque ac si esset Parochus res-
P-irnM? SaCCU ai?Um ^ hibito itaque Capellano monialium tamquam
. p* qwe^ad modum Parocho licet praetergredi fines propriae paroeciae,
aioc us inconsultis, ut suorum paroecianorum cadavera ad commune
C eril|r^1 e erat, ita ex eadem ratione dicendum, idem posse Capella*
num monialium. 'iJIB r
n *J"rr° CX °fficio «nimadversurn est, funebres functiones Parochorum
tnfi. f ^SSC) ?cu plement. Dudttm, de scpult . ct communiter auctores
BenerfivV 'viv** U^-° Pr° ^arochis s’t respondendum, ut cum aliis scripsit
;n e \ ' €(C!-t ^05, § 3; habet enim Parochus intentionem
intra hcd ccrti inris R^oque, esse, monialium Confessuri um
exemnt-inn* -S erU t:imtluam Parochum aestimari, cum cx privilegio
de sebult s m°nasterium °mnt iure paroeciali vacet. Sic cx. gr Samuel,
exemnrinnitt • Cnnc^ 2 Monialium monasteria gaudent privilegio
d mn ,U3 Parochiae intra quam sunt aedificata, concesso
Cf. K. 2
943
S. C. Concdii
Sf>t
omnibus Regularibus utriusque sexus, quibus Confcssarius proinde depu
tari solet, qui tamquam Parochus omnia sacramenta et sepulturam admi
nistrat ». Hinc esse, ut non a Parocho, sed ab ipsarum Confessario exequiae
peragendae, ceu respondit S. Congregabo Episc. et Regul, in Tranen.,
die 30 maii 1856*
Et ad associationem cadaverum monialium a Confessario faciendam
usque ad locum sepulturae cxtnt monasterium adductae sunt per extensum
auctoritates Samuelis, qui loc. cit.,controv. 1 6, conclus. 9, scripsit: Monialis
si ex speciali gratia papali sibi sepulturam extra monasterium eligat!
eius Confcssarius debet corpus eius associare usque ad sepulturam et
illud humare ct officium peragere super illud. Si alias extra loca regularia
sui ordinis sepeliretur, aut in locis aliis, ubi ius funerandi habent, tunc
ad horum locorum personas spectabit agere officia et sepulturam dare illi.
Nam in huiusmodi casu monialium Confessarius ius haud amittit corpus
associandi usque ad sepulturam: et si sepeliatur in loco ubi non adest
ius funerandi penes illum ecclesiasticum, aci Confessarium spectabit
funus peragere quoad omnia; alias non: sed ad instar se debet habere
ceterorum Parochorum, qui funus associant et in ecclesiis regularibus
nihil agunt, sed ad ipsos Regulares pertinet cetera funeralia peragere :
nam Confessarius est proprius parochus huius monialis defunctae, et proinde
ad eum spectat parochialia munera super eam peragere •.
idem sentit Scarfantonius, tom. 3, addit. 48, n. 91 de femina agens
ad vitam in monasterio collocata; « associanda est a Confessario monasterii
cique debentur et quarta funeris et alia iura parochialia, ex hac unica
ratione, quia talis mulier effecta est de ovibus Confessuri i, et ab eo recepit
sacramenta, dum viveret ». Concinit Pclizar, de movialib . , c. 10, n. 233;
necnon et Capon, tom, 4, discept. 133, n. 73 et 74.
Nullam autem difficultatem facere, quod in themate moniales subii-
ciantur iurisdictioni Ordinarii: per hoc enim allatas rationes non mutari;
aeque easdem rationes mutari per constituta publica et communia coeme-
teria, quae iura funerum non immutat; cum tantum materialis dormitionis
<)CUs sh mutatus causa publicae valetudinis ut centies est resolutum,
ut m Ariminen., 14 maii 1825,- Forolivieti 26 ianuarii 1S33. 3 Hisce aliis-
que deductis, propositum est resolvendum dubium:
‘ (b ( t ud <{uem pertinet associatio cadaveris sanctimonialium in casui
, ete. Sacra, etr. respondit : Affirmative favore Confessam , dummodo
° it^cr deferatur cum stola et cruce , sed absi/ue pompa et recto tramite ad
caWetcrium.
I thesaurus Resolutionum, tom. 131, p. 151-161].
1 Cf. N.
1 Cf. n.
’ Cf. N.
*97S-
3994.
4043.
Vel. 17
34
562
Curia Romana
4221*
S. C. C., Ilcinen., 24 febr. 1872.
Romanus et losepha coniuges Martinocci domicilium habentem in
cia Coliegiatae S. Quirici Ilcini Dioecesis, cum prole carerent, filiali afi’»**
prosecuti sunt suam neptem puerulam. Eam domi receperunt ero
puerili educationi necessaria sunt, suppeditarunt; sed septennis eis mom'
est. Parochus S. Quirici, qui puerulae morienti adstxtit, funus demde cmt
toto eiusdem oppidi Clero associante. 8 *■
Sed Parochus S. Mariae ad coelum Assumptae obstitit, contendens
sibi tus esse funerandi, quod genitores defunctae puellae intra suae paroe
ciae hmites domicilium haberent. Respondit Parochus S. Quirici, puellam
adoptatam fuisse a coniugibus Martinocci, suis paroccianis, ideoque in
sua ecclesia sepeliendam esse. ^
^;irochus S. Mariae, huic rationi non acquiescens, controversiam detulit
ad Vicanum Capitularem, qui eam dirimere recusans definiendam propo-
suit S. Congregationi Conciri, sic scribens: «Purifica Zamperini, nondum
completo anno septimo aetatis suae, decessit in paroecia Coliegiatae S. Qui-
ri ci, terrae huius Dioecesis, apud avos, qui alebant atque eam habebant
sicuti propriam, dum vero parentes eius domicilium retinebant et retinent
m altera paroecia S. Mariae eiusdem terrae: Parochus S. Mariae existi-
ma at tus suum esse celebrare cxcquias atque associare corpus puellae
usque a sepulturam; obstitit Parochus Coliegiatae asseverans avos prae-
L lct0s ‘K optavisse illam in filiam, ct munera parochialia perfecit. A$t
quan o enuneiatae adoptionis probationem quaesivi, fidem tantum re-
misit subscriptam, post mortem puellae ab avis, parentibus ct testibus,
lrintu^ niJ^° a^° ex’stinte ac^u legali, animum factae adoptionis profite-
* humillime icitur ab Eminentiis Vestris... quaero:
1 ' , ^des praedicta vim habeat comprobandi adoptionem; 2. An
recte cccm Parochus Coliegiatae, vel contra ius Parochi S. Mariae, qri
neo a iquam partem cerae aut pecuniarum, sive potius omne percep-
tum praetendere possit ab illo ».
* Y * ■ . m
Vicano Capitulari rescriptum est ut audiret utrumque Parochum in
scriptis et transmitteret exemplum enuneiatae fidei: quibus a Vicario
foUo ^ ^ransm'ss'‘Sj cretum in Secretaria S. C. prodiit ponatur ifi
Lx officio pro I arocho S, Quirici est animadversum cum Samuel,
IZ pum' de elect conci. i7, num. 24: « adoptivus si moriatur,
enu. patre adoptante, in cius sepultura est tumulandus, cum decedat
I i tempore adoptio durabat». Silvester, verb. sepult. et qu. S, dist.f*
seo 1‘ ‘ S1 Jnoriuntui vivente patre, sub cuius potestate erant, debent
Vivo SCP r° emsdem i- Porro in themate puellam mortuam esse
eius p.-^re adoptante: ergo in eius sepulcro sepeliri debuisse-
1
Sane harum rerum fidem seu testimonium a Parocho S Quirici t-xh'
bitum haec continere: « Nos coniuges Romanus Martinocci ct Wnha
Zamperini, incolentes paroeciam Coliegiatae S. Quirici Ilcini, declaramus
anno 1867 accepisse et acceptasse in fil am adoptivam puellam Purificaro
tam que tamquam partem mtcgralem nostrae fam.Iiae inscripsimus elencho
Stattts civilis huius Communitatis... atque parati sumus haec iuramento
firmare ». Neque dicendum eiusmodi adoptionem nullitate laborare ob
legalium solemn 1 tatum defectum. Nam in themate non agi nisi de adoptione
imperfecta; ideoque satis esse ut interveniat consensus tum adoptantis
tum patris filii adoptandi. Eo magis quod in themate non ageretur de effecti-
bus civilibus, sed dc ecclesiastico iure tumulandi: ideoque solemnitates
iure civili praescriptas pro facienda adoptione e quaestione praesenti
cxulare. Quare concludebatur iure Parochum S. Quirici funera egisse.
Contra pro Parocho S. Mariae est animadversum, exploratum esse
ius quo statuitur, defunctos impuberes sepeliendos esse in sepulcro maio-
rum si habeant; quod si non habeant, sepeliendos in propria paroeciali
ecclesia; cap. Licet , 4. de sepult., in 6. Atqui cum sepulcrum maiorum
septennis puella non haberet, sepeliendam fuisse in ecclesia S. Mariae,
quae est paroecia parentum eiusdem, *
Neque difficultatem facere assertae adoptionis declarationem, cum
haec declaratio non ostenderet factam fuisse legitimam adoptionem: licet
enim imperfecta adoptio non exigat Principis auctoritatem, exigere tamen
Decretum iudicis competentis. Sane sic legitur in lege r Cod. de adoptio-
nihus: « It qui m aliena potestate sunt , iu.xta ius civile nonnisi apud eum,
n(nid quem plena legis actio est , adoptari possunt ». Iinmo in lege 4 Cod.
eod. tit. statuitur: « Adoptio non tabulis , licet per tabellionem conficiendis,
std solemiu turis ordine apud praesidem solet copulari . Quae omnia cum
uithemate desint, nullam diccndamesscadoptionem.SedpraetereaParochus
“I' adductis nonnullis rationibus, ob quas tamquam suspectam
ice at declarationem adoptionis post mortem puellae expiscatam, ani-
raa vertit altos datos esse similes casus in eodem oppido et in ipsa sua pa-
roccu, quin inde censeretur facta vera et legitima adoptio; atque ius sepul-
turae non fuisse mutatum.
Neque difficultatem facere, quod parochus S. Qu iri ei ad stiterit morienti
s * ^.c' non vx hoc iudiectur ius funerandi.de qua re si c inter ceteros
^rtpsit Scarfant ., tom. 2, additio 48, n. 1: « Centies definitum est, itiris
ParocP 01111 habent Parochi in funeribus decedentium intra 1 mutes
& * ,nnn Cpmpetere ratione loci materialis aut mansitarionis, vel
nunto aCcidcntalis in eadem parochia, etiam cum administrati one Sacra-
Cerit °nini 'n cxtremo vitae, sed ratione spiritualis officii, quod Parochus
comntrt'1 Sllmn parochi anum dum vivit, praebendo spiritualia, ideoque
i etr^ tanrummodo proprio Parocho personae defuncte. Tcxt, in c. i,
c°ncTudcb^.2 C°d"in£l in plemenL’ Dudum, § Verum eod. tit.». Quare
tere. |
Uni, nonnisi Parocho S. Manae uis funerandi in themate compe-
^ ^ponitur itaque dubi um:
’ f a( 9ue,n pertinet ius funerandi in casu ?
Sfi4
Curia Romana
Die, etc. Sacra , etr. respondit: Dilata , et coadiuventur probatione
bito etiam documento status paroeciarum et civilis , idaue mtifir*t,,, v J'
[Thesaurus Resolutionum, tom. 13,, p. ,6a-i67]. EpW*c- '
4222.
S. C, C., Petrocoricen ., 14 dec. 1872.
Episcopus Petrocori censis supplici oblato libello Romano Pontlfic
haec, quae sequuntur, exposuit: « Cum ex Concilio Tridentino. Scss -
cap. 1, de ref. et plurium SS. Pontificum constitutionibus * tencantu
Parochi curam animarum gerentes Missam applicare pro populo diebu
Dominicis aliisque diebus ab Urbano VIII et Clemente XI designatis
et plures exortae sint difficultates circa huiusmodi applicationem et exten
sionem; ad ipsas solvendas infrascriptorum dubiorum solutionem a S. V
efflagitat humillime Episcopus Petrocoricensis »,
Biusmodi dubia inter supplices libellos seu, ut modo dicimus, pei
summaria precum, proposita fuerunt S. Congregationi die 27 iunii 1871
sed cum res requireret aliquam investigationem, responsum prodiit, pona
tur tn folio, atque iuxta mandatum, res accuratius est investigata.
Animadversum itaque ex officio est in folio seu in eause restrictu
totam quaestionem reduci posse ad inquirendum, utrum obligatio Parocho-
rum applicandi Missam pro populo sit nec ne personalis simul et localis
ex solutione autem huius quaestionis ceteras pendere videri. Si verba Tri-
dentini, Scss. 23, cap. i,de ref., mature perpendantur, facile in eam i veri;
sententiam, ut obligationem parochorum applicandi Missam pro popule
Dominicis aliisqtic festis diebus, personalem reputaveris. Cui consonant,
quat Benedictus XIV in const. Cum semper oblatas, die 19 augusti 1744
edixit, dum ait: eos quibus animarum cura demandata est, non modo sacri-
fictum AI issae celebrare, sed illius etiam fructum medium pro populo sibi com-
misso applicare debere; 2 et Pius IX in encyclica epistola, Amantissimt, dic
^ mati 1 S 5 -S decernens: Parochos ah osque omnes animarum curam actu gerentes
sacrosanctum Missae sacrificium pro populo sibi commisso celebrare et appb-
taie debere. 3 Cum itaque hoc officium dicatur proprium eorum, quibus
cura animarum demandata sit, eamque actu gerant, officium personale est
dicendum.
Hinc omnes Canonistae et 1 heologi, loquentes spectarim de obligatione
app udandi Missam pro populo, obligationem personalem esse dixerunt:
eo \ icc licet sensu ut excepto casu legitimi impedimenti Parochus per sc
tcnca tiix* Missam pro populo celebrare. Haec autem concors Uanonistarum
? _ ogorum doctrina mirifice congruere videtur cum praxi huius
*■?. Ordinis.
1 Cf. \.
* Cf. N.
* cr. n.
345-
524-
S. C. Concilii
_____ _5*5
yjX quibus ergo constat obirationem applicandi Missam pro populo
esse personalem, ita tamen, ut, interveniente canonica causa, qua ille, qui
curam actu gerit animarum, applicare perse non possit, debeat eam appli-
care per alium. ^ ^
Nonnulla indi' adducta sunt exempla, in quibus canonicam causam
distere a S. C. C. est iudicatum. Videlicet in citata constitutione: Cum
semper oblatas, iam Pontifex declaravit: quod si paroecia adnexa sit Prae-
bendae canonicali. Parochus Missam conventualem celebraret et applica-
ret; paroecialem vero Missam alteri suo sumptu celebrandam mandaret.
Consideratum autem est, Parochum residendae lege obstringi ad paroe-
cialia obeunda munera, hinc esse, ut Parochus Missam pro populo celebrare
teneatur in propria parocciali ecclesia. Sic exempli gratia Barbosa in summa
aposl. deris., collect. 478, n. 28, haec tradit: « Missam in propria ecclesia ct
non in alia celebrare debet Parochus, quacumque consuetudine contraria
non obstante, Lucem., 15 septembris 1629 •>. Quod erui quoque posse
videtur ex verbis modo allegatae const. Benedicti XIV, § 8.
Rouix in opere de Parocho , part. V, cap. (>, propos. 8, haec habet: Missam
pro populo celebrare debet Parochus in parochiali ecclesia. Sane si parochus,
cum legitime absit , teneatur alium substituere ut celebret et applicet Missam
diebus festis, illud sequi videtur, ut eam applicare non possit pro populo
suo in loco ubi ilegat, secus satis esset si curaret Missam celebrandam
quin applicaretur, ' Ti" iM|
Nonnulla inde sunt adducta quae attenuarent utramque obligationem.
Animadversum enim est, non deesse qui putent, obligationem Parochorum
celebrandi personaliter Missam pro populo, non adeo gravem esse, ut ex
It vi causa non possint id oneris in alios reticere, quotidiana tere pravi adsti-
pulante; Cavalerius, tom. 3, op, liturg.,c.8, addecis.n. 3. Nec aliquid absurdi
hoc secum ferre, cum ratio applicandi Missam pro populo non alia esse
rideatur, quam ut fructus medius pro populo applicetur, eidemque populo
conunodum porrigatur audiendi sacrum in propria paroecia: duo autem
Icuc pari modo obtineri, quamvis alius Presbyter celebret.
Quod si nimis urgeatur obligatio personalis, illud sequi videretur,
ut, impedito Parocho, obligatio cessaret, cum obligatio mere personalis
personam non egrediatur. Quod si nimis urgeatur obligatio localis, idest
celebrandi per se in parochiali ecclesia, Parochus legitime absens, videretur
ah obligatione solutus substituendi alium, qui Missam celebraretin parocciali
ecclesia. Cum itaque alterutrum admitti non possit, non incongruum vic en,
P >sse Parochum etiam ex levi causa alium substituere, qui Missam pro popu o
celebret in parocciali ecclesia. Ko magis, quod, cum ex universali consuctu-
.c non amplius paroeciani teneantur Missam audire in paroecuh ecclesia,
-*1'' consultum videatur utrique dictae obligationi si^ Parochus .nsens
| t lrct P*0 populo suo, ubi degat; fructus enim Sacrificii idem est, quo
loco Celebretur; alius autem Missam celebret m paroecia i ecc c
8 * commoditatem. . .
in i*1 ^^gatiouem quod attinet celebrandi in parocciali ecc esia et non
a la. est animadversum, non multum valere auctoritates adductas. . am
Curia Romana
566
que Barbos;!, aliique ex huius auctoritate, innituntur causi» r
15 septembns 1629, quae in Regestis S. C. C., Eib j, Lucanae,
repentur: Sacra, ete, censmt Episcopum i^xta facultatem r^ena^L P 'J ^ S'c
dehtrc unicuique parochiae portionem iuxta ratam seu statu n • a-^nare
cumque, sit. de 20 et quinque respective ; onus vero iniunctum Par^bTr^'
gtmm se conferendi ad ecclesiam parochia! em Antiam! i 7 m^a'
***** -»•* 1* &
praesens non habeamus, facile apparet, non Dosse Tnmi . • ^ cm ln
gationem celebrandi in ecclesia partiali et non in alia ut arcuh T
ciusque exscnptores: agebatur enim de onere iniuncto i/^^f'
ortassc ex pacto statuta, qua unus Parochus relicta Dronria , t -tC e^e
ceTbrw Zdro aliam Pardalem ecclesiam ibique diebus Domiti
aha resolutione m Funen. Hectoris Urceani, die ,7 novembris 2o 7 1
I4’ ecret*’ p. 172; in hac enim causa responsum fuit* Saem .te •'
consuetudinem prodictam, secundam ca fune
leniam, sed diebus festivis celebrandun in pmtZ ZZ u Z b
causa agebatur de consuetudine alibi celebrandi dlbus fesris ouamTa'
suctudinem nemo non reprobabit. ’ q
Pr“p0sita sunt solvenda dubia:
tioni ' Missam <JebraZi/p% Lfiulo ZZTZcZ f" M*h
substituere alium qui Missam \ / r ” deg ' U“ fi0""s lHual"
negative ad secundam partem : ^ ° ^ mPmP™ Telesta? Et quatenus
3« jift tPHPfstur .
ad %^i^ZZ^iZZZlZZiict°e tTtT- hco ‘M Zgit' “
1 /3 77 .1 ,. applicare tn propria ecclesia?
tur post recuhprn^ T*** caxtsa legitime impeditus ne Missam celebret, tenea *
ZJZZTsZZZ ZTZ <0‘ Missas “pp^.pro **•*>, m W
er avi incammnJ • ■ ' ^U° K€C ^er se nec Per dium, celebrare poterat sim
vel neelmcnlui ‘ n ^ ** * <mi %uo Poterat per alium , sed ex aliquo vano tuitore
Diei %„ Z CTlVel n0?l °btinuit> ui al™ P™ ™ celebraret?
cia leeitimp nht !T' * ° w 7‘“’ re5pondit: Parochum die festo a sua paroe -
aio |« /oro w f* satisfacere suae obligationi Missam applicando pro populo
SaccrdoZZ ecZaL Tf° Z topulicommodiLd alw
Parochum J P^ochiaii celebret et verbum Dei explicet.
eam die festo UrLlon$uf legitime impeditum ne Missam celebret , teneri
^aZ uZsZZZZ"" “r appUcmi p™ p°p°l° ”
rtpp/Lre deberet ”** qUamPrimum Poterit’ MUsam
[Thesaurus Resolutionum, tom. 131, p. 557.568|.
SI / 1 f' * >|f
- f-. bO/lCl/l/
567
«A
4223.
S, C. C,» Ilcinen,, 25 ian. 1873.
pilata fuit resolutio huius causae dic 2q februarii 1872. ^ Postquam
Igitur Episcopus Statum paroeciarum ct civilem ad S, C. transmiserat,
reproposita C3US3*
Die, ete. Sacra, etc. respondit: Affirmative favore Parochi S. Marsae
ad coelum Assumptae,
[Thesaurus Resolutionum, tom. 132, p. 2:5-222).
4224.
S. C. C., Annecien., 22 mart. 1873.
Sacerdos Michae! Gazel Anneciensis Dioeceseos animarum regimini
a vigtnti et amplius annis ceu Vicarius addictus, anno 1861 parochiae
eiusdem Dioeceseos oppidi vulgo Cernex praepositus fuit. Verum paucos
post annos Rrho Episcopo visum est illum ab hac ad aliam parochiam
transferre, et revera ineunte anno 1869 illum transtulit ad paroeciam Pitemes.
At Parocho enixe obsecrante iniuncta translatio suum haud sortita fuit
effectum. Diu tamen in huiusmodi consilio Episcopus haud perduravit,
quandoquidem in episcopali concilio diei 15 novemhris anni 1S70 iterum
statuta est eius translatio ad parochiam Brenthomme, alio suffecto Parocho
parochiae Cernex. Verum huiusmodi mandatum exequi renuit Parochus.
Duo enim et amplius menses iam effluxerant a remotione, et nondum e
domo parochiali migrabat. Qua de re factum est, ut novus Parochus ei
denegaret necessaria ad Missae sacrificium litandum in ecclesia parochiali
Cernex. '
Hoc motio tractatus Gaze! abiit et S, H. Congregationem supplici
libello adivit, ut ad parochiam Cernex retntegraretur una cum reditibus
et emolumentis usque ad praesentem diem non persolutis.
Interrogatus Episcopus prius vix nonnulla innuit, quae ad causae defi-
nitionem opportuna sunt, postea vero uberiorem informationem dedit,
bx actis constat Sacerdotem Gazel unum esse ex Rectoribus parochia
nim’ qnt yulgo Desservants nuncupatur, eo quod Cernex nunquam uit
sedes de justi ce de paix vel canton, ciusque Rectores seu Vicarii ad nutum
•piscopi amovibiles considerabantur. Hisce itaque ita se habcntibu> qut’
^moniae Gazel iuri haud conformes esse oppido liquet. Verum si urgeret
Cazct ad eius translationem nihilominus rationabilem causam requiri,
^spondit Episcopus: ipsum ingenio esse turbulento, rectum sensum,
Pn! dentiam intelligentiam in agendo in eo saepissime defictre,
Vcrb!s et telis multum aliis nocere ita ut cum iis diu pacem habere non
possit.
1 Cf v
vt* ‘V 4-21.
r. * *
» »« • » ♦
i #»n
1*1 i
Jnnfr i 1 |i
i**4 1
I M
c68
(■Uria Romana
Contra nullam in themate causam interfuisse^tuT^
quidem tum Syndici (le Maire), tum plurium patru^a^ ***■
silu parochiahs membrorum oppidi Cernex testimoniis interrr ’ Con'
concordiae et solertis parochi laudibus commendatur 8
Quibus positis erit EE, VV, prudentiae, religionis atnn >i •
nere, quonam responso dimittendae sint Oratoris preces ^ ^ decer'
Die, etc. Sacra , etc. respondit: Scribatur Ehismftn „,i
Oratorem non futiles exceptiones opposuisse; matrem Uere octuo^Z ' “
rem et tofinum: ideoque ei permittendum esse, ut Missam rf/TT
uii degtt, et de congrua ecclesia parochiaU quantocius Providend “ ***
[Liber 2I6 Decretorum, p. 923-937). Pedendum.
4225.
s. C. C., decr. 30 apr. 1873, *
c.^otLdTrLSmmRer “nqUaJn SadS 1UgCnda' M* i—
et malitia (iliorum huius saeculi MI, i 1 lr> Mg°tiu> ecclesiasticis studio
superiori anno inceoit er 1 ’ • Ul"mum haud ,enet '«cum,
consummatum est. upcrnme maximo omnium bonorum dolore
dotibus ad Episcopale 3ta> erat t‘mcnc^um' ne ta*IS vir< iis animi
regi a nom i na t ion^ad s uam p fendam^ ^ * °beU n *&«* V***
D. N. Pius PP TV , capiendam ambitionem abuteretur, illico SSmus
dium aliquod adhibeiS^^t°' Quamob0^15 T’
rium Capitularem nlt .oseP^° ^rbera ab isto Capitulo canonice in Vica-
laudahi liter fun P JS ° ■tum postremi Archiepiscopi electo ac suo munere
narmba^^^Hud^ ut si "» — «■ 4-«
et arte sese immisceret in I ' ^ nominatus. Sl]b quovis titulo colore,
Ecclesiae Cubensis gubernio et administ ratione Archiepiscopalis
Attamen quod olim ©reeorius YVI M ~ , . Tr. .
■n sua Allocutione die , m irti ,8,, i * Gubern,°
batur de pluribus e\ci*«ih, , . 84 . mcnto gravissimis verbis quere-
circa Vicarios C inir 1 usurpationibus a laica potestate perpetratis
siarum saepius nmltiKv^ 3 “emundata si hi procuratione suarum Eccle-
temere inductos n r ' °S’ n°C 11011 c’rca Canonicos vacantium Ecclesiarum
* aUt Ct,am aPerta vi adactos, ut munus Vicarii Capitularis
^®pitulo ct Canonicis Sancti Ta<,nh- 1 ~ , .
^ f N# 496, ' ^ uha in Rcjjnc* Ifispnnico,
1
S. C , Concilii
vi» a Cubernio in Episcopum nominato deferrent contra sanctiones Con
cilii Lugdunensis secund, (cap. Avaritiae j. de electione, i„ 6). aliis subinde
Constitutionibus, ct notissimis Pn VII Literis 3 novembris 1810 ad Cani
Maury, 2 decembris 1810 ad Averardum Corboli Ecclesiae Florentinae
Vicarium Capitularem, et 18 decembris 1810 ad Paulum d’Atros Vicariu
Capitularem Ecclesiae Parisiensis confirmatas, idtpsum hodiernis quom^
diebus lugendum et graviter improbandum conspicitur. ^ 1
Etenim Vicarius Capitularis animo prospiciens periculum calamitatum
quae tuin Capitulo tum universae Dioecesi imminebant, quamdam doctam
Pastoralem paraverat, eamque manuscriptam prius Capitulo misit, postea
Vicariis Foraneis patefecerat atl evitandum schisma, quod certe timendum
foret, si nominatus ad vacantem Archiepiscopalem Ecclesiam, eius guber-
nium ad administrationem assumeret, antequam a Romano Pontifice in
Consistorio fieret provisio, et provisus Apnstolicas Bullas obtineret, casquc
Capitulo authentica forma exaratas exhiberet. Cumque Vicarius eamdem
Pastoralem typis mandare coepisset, Ministri illam Gubernium adversus
judicantes, evulgari prohibuere, opus inceptum perfici impedierunt, eiusque
auctorem in iuridicum Senatum detulerunt, ut processum in eumdem Yiea-
rium instrueret, ac sententiam ferret.
Dum haec agebantur, Can. Llorcnte in Insulam Cubae rediit, et alter
c\ Ministris regiam Cedulam ad Capitulum misit instanter petens, ut regi-
men Dioecesis advocaret, ac in eumdem Llorente transferret, donec interim
cius favore expedirentur Bullae Apostolicae. At Canonici ad unum omnes
in Comitiis coactis die ii octobris 1872 responsum dederunt, sibi omnino
impossibile esse adhaerere huic petitioni propterca quod suo tempore in
electum Vicarium Capitularem iura omnia translata fuerunt ad tramites
sacrorum canonum. Petiit insuper idem regius Minister, ut Vicarius Capi-
tiil.ins supra memoratam Pastoralem ad Capitulum missam, et eneyelicas
u teras ad \ icarios Foraneos datas ad se advocaret, et Gubernio civili
traderet, cui petitioni Vicarius Capitularis Litteris diei 8 decembris 1872
1 enter annuit, gaudens potius eadem documenta esse sub potestate Guber-
i’. tL' autem S ianuarii huius anni citatus ad com parendum coram Tribu-
nn 1 f usti t iac noluit se sistere, allegans incompetentiam Tribunalis laict
p characterem Sacerdotalem, ac propter suam qualitatem Vicarii
_ opitularis, qua praeditus est a die suae canonicae electionis. Quare idem
n uqal Vicarium Capitularem suspendendum consuit, et Gubernator
C,V1 . 31 praedicti ianuarii ei notificavit statutam contra ipsum poenam
uspensionis a iuribus et facultatibus hactenus exercitis, idque ob praefa-
k astnralem Capitulo comuni catam, et Li teras circulares ad Clerum Insu-
co— nussas, contra quam suspensionis poenam Vicarius Capitularis
^enunc**ivit ca mente ut opportuno tempore dispositiones
?n 1 Cac Sluirn sortiantur effectum.
Mi ■ decanus Capituli habito nuncio huius suspensionis tum a regio
. stro.tum a ^ icario Capitulari die 1 februarii huius anni extraordinaria
du («, * c°nvocavit, et Canonicorum votis post acrem disputationem in
Aquales partes scissis. Decanus contra consuetudinem duplex sutlra-
Curiii Romana
57°
regimen iv*~ ■ » — “*&***•, ^nuus, oeue vacanr
Literae muniuntur, Capituli Secretario traderet. Pluribus ex * • ?te'
hanc capi tularem resolutionem impugnandam ad nisus est Vicarius 0 •
laris, ac eam praesertim oh causam, quam Capitulares unanimiter conf ^
sunt in Comitiis habitis die 11 octobris 1S73, ac sibi deesse potestatem^
dendi nominato Llorente, cum iura omnia in Vicarium Capi rui arem ca^
nice electum translata fuerint ad formam sacrorum canonum ac nuit
subsit causa eum invitum nunc ab officio removendi, et si qua forte adesset
ea mdicanda ct approbanda foret non a Capitulo sed ab Apostolica Sede
mxta responsa Sacrarum Congregationum. Post hanc gravissimam Vicarii
Capitularis obtestationem ct declarationem siluit Capitulum, vel saltem
non constat ullam dedisse responsionem. Nec mirum, nam’ post supra
memoratam extraordinariam sessionem, qua decretum est spolium legitimi
Vicarii Capitularis, Decaniis Em manu el Miura, et alii eidem adhaerentes
regimen vacantis Ecclesiae in famosum Petrum Llorente transtulerunt
qu. saeculari potestate fretus die 3 februarii possessionem apprehendere
non erubuit, ct ecclesiasticam iurisdictionem statim nefario ausu exercere
incepit, Secretarium Vicariatus, reliquasque ecclesiastici gubernii officinas
p clv'ca ef coact,°ne occupavit, nominationes ad Beneficia curata fecit,
Parochos sibi adversos amovit, ipsum Vicarium Capitularcm expoliatum
obstringere tentavit ad rationem ci reddendam de iis omnibus quae in mu-
nere icaru exercendo fecerat, eumque hoc recusantem in sua domo ad
Utj‘Cai"CCnS ailxili° ad hunc finem a saeculari potestate impio-
o* Jsce non obstantibus suum esse duxit Vicarius per encyclicas Lite*
ras e comp eta invasione et usurpatione certiores reddere Vicarios Forancos,
abusque quorum interesse poterat.
j* |n lK^ ac detestabili rerum statu, quo Clerus et populus catho-
-\.u e.nsi 'l etropolitana Ecclesia mtscrc versatur, SSriius Dominus
_ S er r1US. c !'lna Pr°videntia Papa IX pro ea, qua divinitus pollet in uni-
1 ^sam cc esiam suprema potestate, gravissima considerans mala ex tristi
~r t:iictorum enarratione scatentia, ac prae sua omnium Ecclcsia-
n L i.Cltu. lne cupiens quo citius fieri potest, efficax adhiberi remedium,
i o stl eventur, et mali corripiantur, ac illuminentur, iussit ut ab
Concilii iuxta metem a Sancti tate Sua eidem pandifam
opportunum -n id decretum ederetur.
serii*'* -1" ^'iCC Congregatio Concilii prae oculis habita praefata factorum
factti» vr/r^* "S’ fillac Concilium Lugdunense II, Boni-
raenc yt p m itione I inunctae nobis f de elect ^ inter comm-, Cie*
ficum rmh,°rt; !n^remo diei 24aug. 1707, 1 aliisque Summorum Ponti-
aci tnm r * ,tu0Qmbys» ac Praeterea notissimis Pii VII Literis supra allatis,
n ensem ^ ?*• 3fttl datis die 3 martii 1 826 ad Patriarcham Lisbo-
' 11 at{lue decernit ac respecti ve declarat, nempe:
1 BttU. Itom ., i(,m
10
P- 212-214
vV. C. Concilii
57i
I. Petrum Llorente a Gubernio Hispanico ad Archiepiscopatem Eccle-
siam S. Iacobi de Cuba nominatum, licet huius nominationis seu pnesen
lationis nullum apud S. Sedem extet authenticum documentum, in censuras
ecclesiasticas, ac etiam in maiorem excommunicationem ipso iure incidisse,
aliasquc poenas ecclesiasticas contraxisse, eo quod nulla ab Apostolica
Scdc obtenta Consistoriali provisione, neque propterea Apostoliris Bullis
expeditis multoque miniis Capitulo S. Iacobi de Cuba exhibitis, temerario
ausu, et a civili potestate protectus, adhibitis etiam militibus, et expoliato
legitimo Vicario Capitulari, administrati onem et regimen Dioecesis S iacobi
de Cuba invasit, atque usurpavit: item S. Congr. eum dem Llorente tam
Canonicatu, quo gaudebat in Ecclesia Metropolitana Cubensi, quam alio
quolibet beneficio ecclesiastico expoliatum, et insuper inhabilem ad alia
quaecumque beneficia in futurum obtinenda declarat atque decernit.
II. In easdem censuras et excommunicationem maiorem et poenas
ecclesiasticas incidisse etiam tam praedictum EmmanueUm Miura Decanum
Capituli, quam alios viros ecclesiasticos et laicos, qui fuerunt auctores, vel
auxilium quovis modo activum praebuerunt ad perpetrandam invasionem
et usurpationem praefatam.
III. Item actus omnes iurisdictionales post invasionem et usurpatio-
nem praedictam exercitos, prorsus nullos et irritos eadem S. C. declarat,
ac pro irritis ab omnibus haberi decernit. Attamen acta omnia per ipsum
invasorem gesta, quaeque alio canonico vitio, praeter legitimae auctori-
tatis defectum non laborant, S. Congr. ex indulgentia erga non culpabiles
sanare in nulice intendit, atque per hoc decretum sanat.
IV. Tandem praelaudatum Sac. D. Iosephum Orbem legitimum Vica-
num Capi tularem S. Iacobi de Cuba iniquo inodo et malitia hominum a
suo munere expulsum et expoliatum, S. Congr. in integrum restituit et
ab omnibus tamquam Vicarium Capitularcm haberi decernit cum omnibus
lunhus et facultatibus perinde ac si nunquam fuerit expulsus et expoliatus.
|Acta Pii IX, vol. VI, p. 169-176J.
4226.
S. C. C., Monacen.y 28 febr., 28 mart. 1874.
Kmus Archi episcopus Monacensis Sacratissimum Principem supplic 1
'lH‘ll° 1Kl'vit «ponens: « tam in sua Archidioecesi, quam in coeteris Regni
a\ariae dioecesibus, parochorum reditus a civili Magistratu, collatis cum
r inario consiliis, computari et constitui. In iis etiam Missarum fundatio-
singularum parochiarum propriae, et publicae functiones occasione txe-
1 1,arum yel benedictionis m itrimonionim peragendae numerantur, quibus
' IlSils *cu fundaris seu casualibus certa stipendia ordinario maiora
J/°?° dignantur, quae stipendia partem integralem beneficii paroctualis
■^tituunt. Haud raro autem evenit, ut parochi, quibus istae Missae cen-
diam m PartCm Con&ruac Parochialis, ob causas legitime excusantes impc-
r’ 9u°minus ipsi easdem persolvant ».
572
Curia Romana
Quaerebat igitur, ut definiretur, utrum parochi impediti ccleh *’
harum Missarum alteri Sacerdoti sic tradere debeant, ut' totu ™ ' ””
dium constitutum pro celebratione talium Missarum solvant ^ Stlp*n'
sufficiat ordinarium vel aliquanto maius ab Archiepiscopo statUeS^^
ita ut, quod supersit, ab ipsis parochis, quibus Missae eaedem in ZT'
redituum assignatae sunt, tuta conscientia retineri possit Addidit
inibi usum fere generalem et antiquum invaluisse, ut ' parochi «£
taba stipendia mamra etiam in publicis tabulis censualibus attrihm
inveniuntur, legittme impediti, sacerdotibus coadiutorilnis vel Miis ben
hciatis ordinarium pro ratione Missae vel cantatae vel lectae stipendium
solvant. Huiusmodi supplicatione accepta, statim decretum editum fuit
a Secretaria S. Congregationis Concilii die 30 iunii 1873; Per Summam
In primis notatum fuit cum Benedicto XIV, Instit. EccL c6 num 1
stipendium, quod ex communi Ecclesiae disciplina Sacerdotibus traditur
pro comparando fructu medio Sacrificii, loco panis et vini, quae antiquitus
offerebantur, suffectum fuisse. Quae quidem disciplina seu consuetudo cum
ab universali Ecclesia recepta fuerit, non sine impudentia damnari posset,
ST Cn,m eStrUt ex altan vlvere debeat, qui altari inservit: unde Sacri
ortes, inquit agnnnus, in cap. Fraternitatem, de Sepulturis, num. St,
asstSnatlOT^ stipendii non considerant paupertatem, sed mercedem labori,
Zlnem° Z tr0pniS Stipendiis' CaP* «* officii, de praescript. Hanc
* Gm, " accrc^os non accipit quasi pretium Missae, quod esset
tum XIvT Sed?UaSI sustentan,entum vitae , ut ait D. Thomas apud Benedic-
f; 1; ’ °C‘ Cltj' 4* Nec integram sustentationem sed partem illius ex
L_ IO SU.mcrc ,e ct.* 11 1 pergit Benedictus XIV, loc. cit. Nam Sacerdo-
ti* ci pCCU ares s,nb titulis patrimonialibus aut beneficiis fruantur necessc
• ' . egu ares, aut Mendicantes erunt, et a populo fideli eleemosynas
tibus alentur* im°niam suscipicnt, aut possidentes, et ex Monasterii redi-
r,.: , nf :>n‘sctlultur Missae -stipendia co tantum fine in Ecclesiam inducta
iIHdi^;,liPPC?" ^acer^otum sustentationi inserviant, non autem ut
sionem -■** cumu entur, multoque minus ut inde sordidi quaestus occa-
usui nnlln?flaat- CUm?Ue sacrae fcs sint, commercii aut negotiationis
permitti CnUS mSemre Possum, nec laicoriim hominum procurationi
Missi rntn'1!?’*"11 °r effraenatas hominum cupiditates innumeris incommodis
Ecclesia Mn v" 1,1 occasionem praebuerint, plures ad haec removenda ab
quae ISSInl^e eges ac decreta diversis temporibus lata fuerunt:
quae d,l jenter a Bencd.cto XIV, cit. Instit. EccL 56, De Synod. Dioeces.,
cantur hic in' el°rrd ■ ^ 03 P- 21 recensentur. Et ne veteres addu-
de observ t>t *cc esiac leges, audiatur Tri dentinum in Sess. 22, Decret.
II -? evtL 1,1 ce!el)r- Mis . f) I
sapit e quo quidquid avaritiam turpemve quaestum
<*!«'>«* ilh,c w* s- c;
( f ( 1 { )} ot torte -1 1 usarum U rhani VIII auctori
f * f * ■ f ■> "
o C. . Concitu
573
tate edita dic 21 iunu 1625 per constit. quae incipit Cum saepe, > ac postea
additis aliis resolutionibus ab Innocentia XII, decimo Kal. ianuarii ,6cr
per constit. apostoheam quae incipit Nuper innovata et confirmata 2
Post haec decreta et post plures damnatas ab Alexandro VI 1 proposi-
tiones,3 omnis corruptelae aditus interclusus fuisse videri poterat Nihilo-
minus eo progressa est Ecclesiasticorum quorumdam et laicorum hominum
aviditas, in Pcdcmontana potissimum regione, uti testatur Benedictus XIV,
constit. Pro eximia , die 30 iunii 1741 data, 1 ut coactus fuerit idem Pimtifex
eodem die alteram edere constitutionem, quae incipit Cuanta cura, ^ uua
ecclesiasticas poenas in eos infligit, qui Missas colligentes, eas per alios
celebrari curant, eleemosynarum parte sibi retenta.
Ex nuperrima constit. SSmi D. N. Pii Papae IX, quarto idus octobris
rS69 data, quae incipit A post alicae Sedis, 0 retenta tantum fuit excommu-
nicatio maior, quae cum colligentes in genere afficiat, tam laicos quam Eccle-
siasticos comprehendere videtur, sublata contra hos suspensione, de qua
mentio non habetur. Dicitur enim ibi sect. 2, num. 12 - Colligentes eleemo-
synas maioris pretii pro Missis, et ex iis lucrum captantes, faciendo eas
celebrari in locis ubi Missarum stipendia minoris pretii esse solent .
Cum autem in cit. constit. Urbani \ III statutum esset, ut Missae intra
breve tempus celebrarentur, et controversia inter Doctores orta fuisset,
quodnam tempus censendum esset breve , Sacra haec Congregatio, dic lyiulii
1765, resolvit Modicum tempus intelligi infra mensem, Lib. 19, Decret., p. 597
Haec quae ab ApostoHca Sede diversis temporibus decreta sunt, ad
omnem turpis lucri vel negotiationis speciem circa eleemosynas Missarum
removendam, satis superque ostendunt quanta cura, quanto studio et zelo
Ecclesia curaverit, ut circa Missarum eleemosynas nihil irrepat, quod rebus
sanctis haud conveniat, ac turpis lucri suspicionem ingerat. Hisce itaque
praenotatis iuris principiis, disquirendum est, utrum in agendi ratione
parochorum, de quibus in casu, aliquid existat, quod ex allatis decretis
'el animadversione, vel reprehensione dignum reperiatur.
Ab expositis Romanorum Pontificum Decretis sequens regula tuto
praestituenda videtur, scilicet eleemosynas Missarum integras tradendas
esse Sacerdoti celebranti, quicumque sit qui eas celebret; et hoc tum causa
arcendi damnabile lucrum seu mercimonium in re tam sancta, tum etiam
ratione iustitiae. . - ,- i»n
Sed haec regula non adeo generalis est, ut in omnibus prorsus casibus
3Pplicari possit; plures enim exceptiones assignantur. Et sane: circa Decretum
b,C- Concilii, quo prohibetur Sacerdoti, qui suscepit Missam celebrandam
'_um certa eleemosyna, ne eamdem alteri, parte eiusdem eleemosynae sibi
retcnta, celebrandam committat, quaesitum fuit eidem S. C. propositum.
Cf, N, 2460,
N, z()qa
* 2' 734-
Cf. N. - . ' j
» 2' 31 *-
-X, 552,
574
Cui ta Romana
an hoc Decretum habeat locum in beneficiis, quae conferunt • ■
idest an Rector Beneficii, qui potest per alium celebrare ten"* n l,tU*Um‘
doti celebranti dare stipendium ad rationem redituum 'iwtn.
Congregatio Cardinalium Concilii Tridcntini interpretum fiC"' S“r'1
sibi a Sanctissimo Domino Nostro attributa ad hoc duhi.,m’ aUCtonlJ,c
respondit: Non habere locum , sed satis esse, ut /lector t-.e..-Pr°P."“lm
Musam per alium celebrare , tribuat Sacerdoti celebranti elLamlC''’'
gruam secandam morem Civitatis vel Provinciae, nisi « fundatione iZ<
Benefiat aliud cautum fuerit. lPstus
Sanctus autem Alphonsus in Tract. 13, de Sacram. Eucharistiae i-
b. 5, num. 321, postquam exposuit suam doctrinam circa turpem qJac
stum m perceptione eleemosynarum pro Missis celebrandis damnatul tx
ecreto S. Congregationis Concilii adprobato ab Urbano VIII et confir
mato ab Innocenttp XII ita subiungit: «Ab hac tamen prohibitione exci-
pitur I... casus, quo aliquis daret maiorem stipem non tam intuitu Missae
quam amicitiae, paupertatis, gratitudinis, propinquitatis etc. potest ‘tunc
Evctnftur HCeSSUm ****%• C°mmittendo a^ri Missae celebrationem.
Atipjtur II... casus, quo Sacerdos cui committitur celebratio, libente
_ sp°nte Ubl cond°net excessum illum: sicut enim ille potest totum
emittere, sic et partem. Verumtamcn hoc minime admittendum, si tu
indices maius pretium acceptum et Sacerdotem roges ut remittat; vel ab
U3eras.* an c®pscntiat, ut tu partem retineas; tunc enim nequis eam
^rl Y n " 1 C annUat : nam hoc iri Praefata bulla: Quanta cura Bc-
A ;l , asseritur tamquam exeerabilis abusus vetitus a pluribus Ponti-
i„. S’,^1 fcrel!5m 'oluerunt (verba Bullae) nimirum a quolibet Sacer-
'iltprl' ma,°ris pretii pro celebratione Missae accepto, non posse
et e me U1I,a minor’s Pretii erogari, etsi eidem Sacerdoti celebranti
Fvrintf-i n 'ir? nT')Jta^ maions pretii eleemosynam accepisse indicassct.
doti p.i.i eJl^claru‘s’ <lu* bene potest committere alteri Sacer-
Pr . ;.,v*ra I0Iiem 1 ^'ssae debitam pro Beneficio, tradito stipendio con*
D„f . pv f consuctudincm loci, quin tradat totam ratam fructuum. Et
dictum f vn10 ^'°ngr* adPr-ab Innoc. XII in Bulla: Nuper, n. 8, ubi
Beneficii 1 eCretlJi*1 ^ ^bani non habere locum, sed satis, ut Rector
br mti .1, qUl potest ^lssam per alium celebrare, tribuat Sacerdoti cele-
tionc ee*n^s^.am congruam secundum morem civitatis, nisi in funda-
Utri p" 3 ,tCr Cautum fucrit »• Quibu» positis quaeritur!
Sacer d ni i * at?C imPedtti, celebrationem supradictarum Missarum < dtcri
tione taliu,lC \r ere uf fotum stipendium constitutum pro celebra-
maius nh j s°lt finfi an potius sufficiat ordinarium , vel (diquanto
quibus \h nePnt0P° statuendum, ita ut quod supersit , ab ipsis Parochis,
VfZf fZn partem raUtuum ms*"a"‘e «**»
Oie 28 (l L^‘tcr"' dtc. respondit: Dilata.
bS -U **? SaCrtt’ condit: Dilata. ■
. rr „ 7 D re'0rUm' P' 9». ion].
X-*- f1». A21Q •
4230
S C. (Janri/ii
4227.
S. C. C., decr. 23 maii 1874.
Actuosi iniquarum sectarum asseclae, qui ubique fere rerum pr.t.ti
omnem pervertere ordinem, ipsaque constitutionis Ecclesiae Christi funda-
menta suffodere conantur, etiam in catholica Italia jilebts commovere
audent, ut imitantes nefarium quorundam Helveticorum exempiuin, ius
eligendi proprios animarum curatores sibi audacter usurpent. Nec quod
deterius est, defuit inter aliquos perditissimos ecclesiasticos viros, qui
munus parochiale tam perverse sibi delatum suscipere, atque eiiam obire
impudenter praesumpserit. Detestabile sane facimus, quod ecclesiasticam
hicrarchiam evertit fundit usque pessumdat! siquidem docendus est populus ,
inquit Caelestinus Papa, non sequendus , nosque, si nesciunt , cos, quid liceat,
midve non liceat , commonere, non bis consensum praebere debemus. 1 Temera-
rius proinde ausus contra statuta Sanctorum Patrum! crimen tam ambitionis
quam inobedientiae , ex quo, subdit Gregorius \ II, plurimas perturbationi s
in Ecclesia ( imo minam sanctae religionis ) oriri, ex quibus christitma r eligi n
conculcatur, 2 Xil propterea mirum, quod ss. canones tantum nefas perpe-
tuo reprobaverint, ac gravissimis poenis devoverint. Praelaudatus namque
Gregorius VII, 3 Paschalis II,* Alexander II s et Concilium Lateranense
sub Alexandro 1 II celebratum 0 solemniter decreverunt, investituram eccle-
siae per manus latcorum susceptam irritam esse, et clericos ecclesias taliter
recipientes ab introitu Ecclesiae interdici, excommunicatione mu letari,
et, si in scelere perstiterint, a ministerio ecclesiastico deponi debere. Quin
imo scelus huiusmodi eam praeterea redolet nequissimam Jurisdictionis,
bonorum ac iurium Ecclesiae usurpationem, quam Concilium I ridentinum 7
anathemati tamdiu subiecit, quamdiu usurpatio cessaret, ac constitutu)
Apostolicae Sedis, IV Id. oct. 1S698 obnoxiam declaravit excommunica-
tioni latae sententiae speciali modo Romano Pontifici reservatae.
Cum tamen tot saluberrimae ss. canonum sanctiones haud fregerint
audaciam ac nequitiam novatorum, ne in superioribus Italiae regionibus
illud ipsum patraretur nefas, quod in proxima Helvetia nuper fuerat aposto- .
bea auctoritate disicctum: SSmus D. N, Pius PP. IX» pro maxima qua
Ihgrat erga omnes oves sollicitudine et charitate, mandavit huic Sac. on
ftregationi Concilii, eiilem malo eadem occurrendum esse medela, id coque
■fln. Docendus, 2, Dist. 63.
«n. Si quis deinceps. 12, et can. Quoniam, 13, Caus, ih, 0U‘ 7*
iin’ ■S* Quis deinceps, 12, cun. Quoniam, 13, can. St Qflts hpueopus, 14, aus- * » * *
an. .S’i' quis Clericus, 16, cnn. Constitutiones, 17, cun. Nultut, * c-m tc u’
6. qu. 7.
an. Per Inicot, 20, Caus. 16, qu. 7.
Praeterea , 4, dr mrepatr.
css* XX 1 1 , cap . nt de rtf.
art. I. § n. — Cf. N. 552.
Curia Romana
57^ Curta Romana
iussit ecclesiasticis provinciis Venetae ac MjijjfaamL
sibus patnarehali ac metropolitanae iurisdictioni subiectis aunl •
inculcari, prout praesenti decreto reapse applicantur «Quetar.Iu"
omma, quae pro Helvetica Foederatione quoad populari “ e “
electionem sapientissime constituta sunt in nuperrimis literis mt0?™
die. 21 novembris .873; » adeo, ut quicumque in praememotatis DiS“
suffragante populo ad parochi sive vicarii officium electi audeam sive^T’
siae sive mnum ac bonorum praetensam possessionem arripere atni„ i ''
muma eccles.asticx ministerii, ipso facto incurrant in excommunicari
macorem peeuhanter reservatam S. Sedi, alias, /ue poenas canonicas .id,!
omnes fugiendi sint a fidelitas iuxta divinum monitum, tamquam 'o£/Z
/ r« ?,« „on veniunt, nm ut furentur, mactent et perdant, ha porro eadem
Sae. Congregatio Concilii statuit ac decrevit et ab omnibus servari mandavi.
:rob„e,di“rPa°n,bUS aC pBVUt*H* SMibuscunupe, speciali mea'
|Ius Pontif. de Prop. Fide, pars 1, vol. VI, B, p. 236, 237|.
4228.
S. C. C., deer, 25 lui. 1874.
m circa eleemosynas Missarum graves quaedam quaestiones S. Sedi
F*^0Slta» “rnn® SSmus D. N. D. Pius divina providentia Papa IX
in“ ® “ *?,s DD' ?■ Rom- Ecclesiae Cardinalibus Concilio Tridemmo
rl-iviF T\ an °- aC Vm Il;ai}d0 praepositis expenderulas ac resolvendas man-
■r •• a^ue '™uncto sibi muneri, ea qua par est diligentia et consilii matu-
, em mi atres satisfacere cupientes, i nfrascripta dubia desuper con-
cinnari voluerunt. r
„ mercimonium sapiat, ideoque improbanda, et poenis etiam
1 _ ^ 1 ist!CIS’ S1 °PUS fuerit, coercenda sit ab Episcopis eorum bibliopo-
' iVe..mcrcato^urn agendi ratio, qui adhibitis publicis invitamentis,
,.r !"S’ ve c quocumque modo Missarum eleemosynas colligunt,
Ii hrt Tt, otI1us’ quibus eas celebrandas committunt, non pecuniam sed
libros a has ve merces rependunt, ^
• I buc agendi ratio ideo cohonestari valeat, vel quia, nulla facu
... f lc’ ^ * Essae a memoratis collectoribus celebrandae commit-
s co cct,s eleemosynis respondeant, vel quia peream pauperibus
sacerdotibus, eleemosynis Missarum carentibus, .mbvcmmr.
imnrnhnti \ uaisin<>t 1 eleemosynarum collectiones et erogationes tunc etiam
^«mtmiLTu^,?'1 Ut “Pra- sint ?b Epi«4. 9«^° lucrum.
coUipenthtm m i C eem°syms Permutatione hauritur, non in proprium
usum «ei tommotium- scd <n piarum institutionum, et bonorum operum
5um Vel mc remeatum impenditur.
1 er. n
566
Gf
tiiim X, c6
/ «
S. C. Conditi
>1 >
4. An turpi mercimonio concurrant, ideoque improbandi atque etiam
coercendi, ut supra sint .11 1 qui acceptas a fidelibus vel locis piis clccmosv-
nas Missarum tradunt briiliopobs, mercatoribus, aliisque earum collecto-
ribus, sive recipiant, sive non recipiant quidquam ab iisdem praemii nomine
5. An turpi mercimonio concurrant, ideoque improbandi et coercendi’
ut supra, sint ii, qui a dictis bibliopolis ct mercatoribus recipiunt pro Missis
celebrandis libros aliasve merces, harum pretio sive imminuto sive integro.
6. An illicite agant 11, qui pro IMissis celebratis recipiunt stipendii loco
libros vel alias merces, seclusa quavis negotiationis, vel turpis lucri specie.
~ . An liceat Episcopis sme speciali S. Sedis venia ex eleemosynis "M ssa-
rum, quas fideles celebrioribus sanctuariis tradere solent, aliquid detrahere,
ut eorum decori et ornamento consulatur, quando praesertim ea propriis
redditibus carcant.
S. An et quid agendum ab Episcopis, ne in iisdem sanctuariis plurcs
.Missarum eleemosynae congerantur, quam quae ibi intra praescriptum
seu breve tempus absolvi queant.
9. An et quid agendum ab Episcopis, ut Aiissae, sive quae singulis
sacerdotibus, sive quae ecclesiis et locis piis a fidelibus celebrandae commit-
tuntur, accurate et fideliter persolvantur.
Quibus dubiis non semel in propriis comitiis sedulo et accurate perpen-
sis, tandem in Congregatione Generali habita in Palatio Apostolico Vati-
cano die 25 iulii 1S74, iidem Emi ^atres in hunc modum respondendum
ccnsuerunt, videlicet:
Ad r. Affirmative.
Ad 2. Negative.
Ad 3., 4. et 5. Affirmative.
Ad 6. Negative.
Ad 7, Negative, nisi de consensu oblatorum.
Ad 8. et 9, Standum Constitutionibus Apostolicis et decretis alias
datis. 1
Factaque die 31 augusti 1S74 de ilis omnibus SSmo D. N... relatione,
as Sua resolutiones S. Congregationis Apostolica sua auctoritate
avit et confirmavit, atque ad Episcopos transmitti iussit, ut ipsi
cas intra propriae jurisdictionis limites exequendas, perpetuoque et inviola-
jt r servandas curent. Contrariis non obstantibus quibuscumque.
(Collectanea S. C. de Prop. Fide, vol. II, n. 1423].
suit
'las
it.
4229.
S, C. C., Brixinen ., 22 aug, 1^74*
Episcopus Brixinensis anno 1871 exeunte, Sacratissimo Principi expo-
'n sua Dioecesi eos, quibus imminet animarum cura, in duplicem
scm dispertiri: ad primam illos pertinere, qui licet parochi Curati et Ca-
' Cf. Bencd. XIV, Imtit. Eccles <;6; De Synod, Dioeces., lib. 5. cap. S, sq.; De Sacri/.
57«
Cuna Romana
pellani vocantur, parochiali tamen iurisdictionc praediti sunt* ad ait
etare eos, qui Expositorum et Beneficiatorum nomine venientes ^*1^'
praebendae fundatione nonnullas parochialcs functiones obi ' Pr°pnae
quin tamen ordinaria plodantur iurisdictione. Addidit insupe^hi^C,ltUr,
poribus praebendarum reditus in ca Dioecesi adeo imminutos es
animarum curatores, et careant quo honeste vivant et insuper ab UUSU
gravati peraaepe decedant. Retuli, tandem, istorum nonnullos nedwnS
pro populo, sed tot alus missis beneficio adnexis gravari, (,,»,1 edew!
integer annus minime sufficiat. ’
Has ob causas opus fuit ut cogitaretur de summa quadam pecunia
constituenda quae congrua esset ad vitam sustentandam: quam non mino
rem assignandam esse quingentorum Florenorum putabat Antistes atou*
ut hunc hnem facilius consequi valeret, expostulabat facultatem reducendi
praefata Missarum onera, usque ad summam scutatorum biscentum.
Huic Episcopi petitioni Pontifex Maximus per S. Concilii Congreg. rescri-
bendum mandavit « pro facultate reducendi Missas usque dum animarum
curatoribus, alusque in precibus nominatis adsignata maneant scutata cen-
tum et octoginta monetae romanae, ita tamen, ut reductio non excedat
medietatem numeri m fundatione praestituti, arbitrio et conscientia Epi-
scopi ad quinquennium, et dummodo concessiones faciendae quinquennii
terminum non excedant ». *
Iamvero, ut retulit \ icarius Generalis praefatae Dioecesis literis die
**4 aPn Is 3 entis anni datis, cx huiusmodi rescripto dubitatio suborta
est an m hac summa scutatorum 1S0 statuenda , debeant etiam includi deam*
adveiititiarum, et praestationes Stolae, a /ia, re obhuma
l j h tl' i 1 ' ' 1 ' precationibus pro dejunctis publice in Ecclesia faciendis
_ W0M- - cceptis precibus lllico editum fuit a Secretaria S. Congregati oris
rescrip uin. onatur tn folio, et causa proposita fuit sub dubitandi formula
m calce exscripta.
i
. icmincm latet et saepissime penes S. O. declaratum fuit, summam
« a rum centum, Parochis a iure statutam 1 pro congrua vitae susten-
■ : 10 n0.n ^axa^l‘Vl' setl demonstrative tantum accipiendam esse, ita ut
ni f* axatl° PrU( iudicis arbitrio committi debeat, ut eam in tanta quan-
<sii«il^1St'tUlll:'i Tac s:l. sufficiens ad commodam et honestam personae
j: • * a loncm, ta ita ratione loci, onerum, qualitatis personae, consuetu
aliter cifr.°ni^ similium, Hinc parochtalis praebendae tenuitati, ubi
ti_ c » Pe tac ern nequeam, consulere oportet, aut perpetua unione
au. "C- S*»- *>. cap. 5. Scas. a4, cap «. * 4.
vero utnim P,oniin legatorum, vel etiam Missarum reductione- At
emolumr m m ai0Clnrmn congrua praefinienda ratio haberi debeat etiam
mii lvm lJruin> quae incerta dicuntur, quaestio est inter itiris interpres,
enand i quaestionem, quando de congrua Vicariis perpetuis ad>i*
Sl tbTr const. S. Pii V, cuius initium Ad ese-
qua perlegitur ha se (Episcopum) continere ct arbitrari de-
1 D°nC‘ Tfid ’ s«s- XXIV, ,/e nf.
ic i no\
r - - C,
BttJI* Rom tom a A
» 4* nt p, 401^ 40^
-S' 0\ Concilii
^ — - ^579
bere Ut non maior centum, nec mffior quinquaginta scutatorum annuorum
summa, computatis etiam omnibus incertis emolumentis, et aliis obven-
tionibus communiter percipi solitis, cis (vicariis perpetuis) adsignentur
Quaenam vero sint ista incerta emolumenta, et obventiones communiter
percipi solitae, inquirunt DD et in diversam abeunt sententiam. Nonnulli
enim incerta distinguunt inter mere eventuaba, quae scilicet pendent ex
mera populi devotione, et inter incerta aliqualiter certa, quae ex admini-
stnuionc sacramentorum, et a funeribus derivant, atque haec in congruam
imputanda esse censent, minime vero ilia.
Alii vero e contrario evincere contendunt congruam solis reditibus et
fructibus certis constare debere, non vero emolumentis et proventibus
incertis, i nter emolumenta autem et proventus incertos reponunt fructus
stolae idest obventiones, quae ex administratione Baptismi. Viatici, Extre-
mae Unctionis, Benedictione nuptiarum, purificatione mulierum, funera-
libus etc. percipiuntur easque in congruam imputandas non esse autu-
mant.
Praeter Canonistas vero Rotae tribunal saepe quoad hanc materiam iudi-
cium protulit, et praemissa distinctione inter incerta quae habent aliquam
certitudinem, ut sunt decimae frumenti, vini, olei aiiique fructus, qui incerti
sum tantummodo ratione summae et quantitatis; atque inter emolumenta,
quae omnino incerta sunt, ut reditus funeralium, oblationum nuptiarum,
eleemosynarum altaris et similium; prima in congruam imputanda esse
decrevit, non vero secunda.
Quid autem in hac iudiciorum varietate S. Concilii Congregatio sen-
sarit, fortasse deduci potest al) Isemien . 1 tcariat. ao aprilis 1097, Lib. 47,
Decr.,p. 15 1 er 547 ubi tertio loco proposito dubio: An eidem Vicario perpetuo
assignanda esset congrua ct quid in ea imputandum — responsum fuit — Assi-
gnandum esse congruam , arbitrio Episcopi , dummodo non excedat summam du-
catorum sexaginta, computatis in ca fructibus praebenda, it alus ad formam
Bullae Beati Pii 1 . Iamvero i>ro exeeutione praedictae resolutionis lata fuit
ab Episcopo sententia infrascripti tenoris: Declaramus supradicto \ icario
perpetuo assignandam esse congruam in summa ducatorum sexaginta...
computatis tamen in eadem congrua fructibus praebendae omnibus,
etiam incertis emolumentis et aliis obventionibus communiter percipi
solitis. Declarantes etiam in congrua praedicta non essi1 computanda
' butiones quotidianas, quae dantur ratione servitii personalis prae-
'iiti ob interessentiam choro, caeterisque functionibus, oblationes, can-
delus, eleemosynas, aliaque emolumenta parochialia solita dari pro fune-
nbus, pro benedictione cadaverum in suis domibus, pro officio absolu-
boais super defunctis pro benedictionibus domorum in diebus Paschalis,
P«> sponsali tiis, pro Baptismis et similibus tamquam non comprehensa
111 Bulla Beati Pii V »«.
Appellatione a Capitulo intcriecta, quia se gravatum putabat nraeser
® Oon facta computatione distributionum, dubium ita concinnatum
.Ult: «1 congruam Canonici Curati imputari diluant distributiones quoti-
i yiiQc dantur ratione servit ii personalis vi mteressetituie Choro , tucnon
Curia Romana
qSo
caetera emolumenta parochiaha expressa in spitentia Episcopi rc
prodat — Affirmative quoad primam partem , negative quoad sdmfN^
Hisce prae habitis, ad propositam controversiam propius acccd”
in qua, secundum ea quae Vicarius Generalis exposuit, duplex incert"113'
genus distinguendum esse putabatur, unum illorum, quae mere event T
sunt et nulla gaudent certitudine, uti missae adventitiae, quae ne a« *
sentur quidem inter emolumenta parochialia, nec non oblationes QUae
fidelibus sponte exhibentur pro aliquibus precationibus publice in’ ecclesia
ad fidehum animas suffragandas peragendis; alterum illorum, quae emolu-
menta stolae respiciunt. Ium vero primum genus incertorum in congruam
imputari non posse communissima Doctorum sentent a tenet. Controversia
igitur ad secundum genus tantummodo arctanda est iuxta ea, qua- superius
exposita reperiuntur, et circa quam varium ferri potest iudicium prout
unam vel alteram turis interpretum doctrinam amplecti libeat.
Caeterum animadversum fuit in themate, cum de Missarum reductione
obtinenda ageretur, prudenti EE. PP. arbitrio relinquendum, utrum oppor-
tunius. foret in Parochorum congruum stolae fructus imputare. Etenim per
rescriptum Pontificis Missae reducuntur usque dum animarum curato-
ribus Dioecesis salva maneant scutata centum et octoginta monetae roma-
nae; i deoque si ab ista pecuniae quantitate emolumenta stolae deducantur,
manifestum erit maiorem Missarum numerum remittendum esse. Revera
qui scutata centum et octoginta, computatis istis emolumentis pro congrua
haberet, iam Missarum reductione non indigeret. At si emolumenta ista
a congrua subtrahantur, summa illa iam amplius non superesset, ideoque
ad reductionem necessario deveniendum esset. Quare pronum est inferre
a computandis vel non computandis stolae incertis, maiori Missarum redu-
cendarum numero locum fieri; cum autem reductio, utpote in iure odiosa,
strictiorem interpretationem inducat, hinc ratio habenda videretur et stolae
incertorum in congruae computatione. Verum ex alia parte animadverti
potest sententiam, quae ista emolumenta a congrua deducit, communiorem
esse, et temporum necessitati melius respondere. Etenim cuin vitae susten-
tatio difficilior evaserit ob annonae caritatem, ea potius sententia seligenda
quam quae ipsis adversatur,
isce expositis propositum fuit resolvendum dubium:
• nt tt quae emolumenta imputanda sint in congruam in casu ?
tf, eti , Sacra, etc. respondit : In casu de quo agitur emolumenta m con-
gruam non esse imputanda.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 133, p. 498-505].
. 4230.
S. C. C., Alonncen., 22 aug. 1874.
t \ h •
'•s*5 iam ' *U'1 rcs°birio huius causae, nimirum diebus 28 februarii
martu proximi. 1 Quare eadem modo iterum resolvenda proponitur.
<l! 1 n' ' ^ • cespondit: Attento quod eleemosynae Missarum, de
1 Cf. N. 42-6.
S. C, Conata
_ 581
quibus in precibus , pro parte locum teneant congruae parochialis licitum esse
parocho , si per se satisfacere non possit, Missas alteri Sacerdoti committere
attributu eleemosyna ordinaria loci, sive pro Missis lectis sive cantatis
[Liber 217 Decretorum, p. 1327].
4231.
S. C. C., Leopolien 27 febr. 1875.
Cum anno 1S70 Sacerdos Ludovicus Skowronski Parochus Iacobenv
iter faceret super currum, ob repentinam et fortuitam pulveris tormentarii
explosionem sinistram amisit manum; eo quod illa explosione adeo con-
fracta fuerat, ut ad eius amputationem devenire oportuerit. Ex quo factum
est ut Sacerdos irregularis evaderet; sed dispensationem a S. Sede expo-
scetis illam obtinuit. Attamen Archiepiscopus, ciusmodt arrepta occasione,
eum paterne monuit, ut parochiali muneri mincium mitteret; quod facere
renuit Sacerdos, paterna consilia haud sequutus.
Interea accidit, ut vertente mense februario anni 1S71 apud Curiam
Archiepiscopalem plures expositae fuerint querelae quoad eius vitae turpi-
tudinem. Quibus evenit ut processus institueretur, a quo emergere asseruit
Archiepiscopus 1. Quoti ipse per impias susurrationes identidem suggestas
pacificam duorum comugttm cohabitationem subvertere attentaverit , eum ad
finem ut mulierum procliviorem redderet ad turpe cum ipso commercium ineun-
dum. z. Quod mulierem aliam iteratis vicibus ad adulterium cum ipso commit-
tendum pellexerit, promittendo ipsi retributionis instar apphmatwncm difficul-
tatum, quae matrimonio fratris dictae mulieris obstare videbantur. 1 . Quod
altam m servitus apud ipsum constitutam imprai gnaverit . et nonnisi suppedi-
tata largiori dote iuvenem permoverit, ut dictam mulieri m uxorem duceret , proge-
nit cunque ab ipsa prolem ut suam agnosceret. 4. Quod a tribus iam antiis scan-
dalosum contubernium habeat cum binis mulieribus , quarum una anno 1 Sj o
mtra domum parochiali m prolem pepererat , et altera tumidum iam gestabat
tentron. 5, Ouod ad turpia in con fcssional i sollicitaverit. 6. Tandem quoti tn
publico diversorio, vulgo « Locanda # in societate duarum puellarum pernocta-
itrit, et eunt una ex illis in lecto iaeens fuerit deprehensus.
Archiepiscopus oh id sui muneris esse censuit sequens in eum terre
decretum. 1. /J[ momento quo praesens decretum nostrum admanuatum tibi
futrit, suspendimus te ab omnibus sine exceptione sacris functionibus m qtto-
(,l>iiquc foco peragendis omnia que curae animarunt negoeta tibi subtrahimus t
f j rivamus te Beneficio lacobenensi inde a die qua decretum praesens tn tttn
Munati abiverit f de quo suo tempore specialiter informaberis* 2* Urgemus
twiul ut non sol um capellaniae Iacobennesis sed et totius Bucovwae territorium
Srr^sg !n honesto aliquo loco extra Bucovitmm sed au figas, Ihs dentum
^mrnihus per te impletis ad C. Rm regimen Nos e&mertanus, ut ob infelicem
tum brachu pensionem pro sustentatione tua necessariam tibi exoptrcfnur.
' iln°}u animarum in Iacobenv a momento ad manuati huius decreti ut eoope-
01 *rtm ()raesentem R, loannem Fischer transfundimus 3 etu admodum A- J)eca -
582
Curia Romana
nus e mandato nostro in praesentia duorum aut plurium honestorum h
Horum Ecclesiae et paroeciae regimen tradet. PWQchfa
Parochus appellavit ad ecclesiasticum Tribunal Olomucensc a S s i
ad hoc institutum; et per huiusmodi appellationem iudicii it,-,
immutata fuit. Siquidem Tribunal hoc ad tramites i uris canonici rto-
cta decrevit processum ab Arcluepiscopali curia Leopolicn. institutum
tate laborare i. quia reus numquam ad audiendos testes, et ad eorum iusi,,'
randum vocatus fuerit; 2, quia uti testes auditi fuerint ipsimet accusatore'
3. quia testes adhibiti deposuerint de auditu, et nonnisi singulares exti-
tennt; 4. quia Omnis aditus ei interclusus fuerit ad sui defensionem pera-
gendam, cum testes ab eo adducti haud fuerint auditi. I fac dc re sententiam
latam revocavit quoad parochiae privationem, cactcra autem quae admini-
strativam prmu nidicis mrisdictioncm respiciunt, ad tramites S. Concilii
1 ridentmi intacta reliquit.
Tum accusatores iidern ab hac sententia ad P ragae Tribunal, pariter
ac id a b. bede institutum, provocarunt; sed malis ominibus, eoquod Tribu-
nal istud sententiam a Tribunali Olomucensi latam confirmavit, illud tamen
adnotatum voluit, videlicet Archiepiscopum quoad suspensionem iure suo
usum fuisse ad tradita per S, Concilium Triricntinum, Sess. 14. c. 1, de
7 ’ „ c * a™cho, recurrendum esse ex hac parte ad S. Sedcin. Hqtii-
3f?c us ‘ interea preces ad id, ut suspensio contra eum
, rc 'Cpiscopo lata deleretur; quae dispensationem ab irregularitate
obtentam frustraneam xnutilemque reddit.
Precibus eiusmodi acceptis scriptum fuit ad Archiepiscopum, ut S. Con-
gegat lonem oncilii de hac re informaret simulque suam panderet opi-
f r ,rae*er ca» quae superius relata fuerunt, Archiepiscopus respondens
. ^Jam oirm®s parochiae proventus in praesens percipi a parocho,
■ P S T ls5arun| legatis, nec non reditibus ad cultum servitiumque Ecck-
Par°ehiali Vicario tribuuntur, vel uti retributio quaedam
m •> ?ro'' 'i1* °Pcra ct labore. Receptis Archicpiscopi Litteris infor-
Arrl,;>* SU* dlC 8 mln 1873 ascriptum fuit: Ponatur in folio , et notifteetur
f/NI mowat Parte$, eisqtte praefigat congruum terminum ad
""" “ *>'«" s- <?■ Congregatio. et de rem Hantibns cerdo-
Pimrhiim^f ^0C ^Cr Otcras certioratus, retulit interea temporis
eius m »-«■:*, fuisse penes laica tribunalia, et ob id esse in votis
Arciuehitrnh* m' l lUf eX*,LCtar®tur W<s cognitis 8. C.’. C. rescripsit: Etdan
ficatum -i ^Ut " 1 ln irimen furi 1 • de quo agitur , sit simplex vel quali-
dit: furrnm n* de Te maSni vel parvi vatoris . Archiepiscopus respon-
criminis raum a a scrinio ablata fl,erunt.: ct hu.,.US
teris nunprnm' u t c nodecim menses carceris poena plecti. Verum ld*
In huius 1», £S22T* pamchura. a Wco ,rihunali
qu» "■ CMufhabeawr uti C^ir' ''T' n"lli,a,"‘ mfid.«vesuspcnS.o>
illam luberi. in.hihmm ‘ po.uia Si Iduat enim uti censur-n
ni. u solcmnitates requiri nec non rnonitiones
S. C. Concilii
5S3
praesertim ad evincendam contumaciam iuxta DD, sententiam, et S. Con
cilii Tridentini dispositionem, potissimum in cap. 6, Scss. 21. Si vero ut
pena consideretur, tunc licet monitiones impune sperni possim, attamen
vel ordo ludicianus foret servandus, vel saltem de imputationum capitibus
cum reo communicandum, ne gravissima poena indefensus afficeretur, quod
profecto ab omni aequitate al cnum esse omnes norunt. Cum itaque nec
monitiones, nec ordo judiciarius in themate servatus tuent, ut ex tactorum
historia deprehenditur, sponte sua fluere videtur decretum in casu nullitate
laborare, ideoque etiam cx hac parte appellationis iudices dlud annullarc
coacti fuissent,
X'ullam eis difficultatem ingerere potuisse caput r, Scss. 14 Sacrosancti
Concilii Tridentini; siquidem cx actis minime erui posse illud latum fuisse
vel causis nobis notis vel ex informata conscientia , ceu in more et pr.s.v posi-
tum esse quisque noscit. Praeterea caput illud ad rem minime facere videtur,
ibi enim loqui S. Synodum de criminibus occultis, in themate vero asserta
crimina publica fuisse in propatulo esse. Multoque minus ad rem facere
cap. 1, Sess. 22 dicti Concilii J Videmini , quandoquidem ibi mandat dicta
S. Synodus, quod appellatio interposita exeeutionem sententiae suspen-
dere non valet. Quare concludi posse videtur decretum Curiae Lcopoliensis
milium fuisse etiam quoad suspensionem et a indicibus appellationis pro-
cessus quoad hanc partem annullandus quoque fuisset.
Verum ex opposito haec animadverti posse videntur. Quamvis decre-
tum Archiepiscopi neque ex causis nobis cognitis, neque ex informata
conscicn tia latum fuisse videatur, tamen ex omnibus circumstantiis et
adiunctis illud in vim cap. 1 , Sess. 14, de ref. Concilii Tridentini prolatum
fuisse forte dici potest. Patet enim ex eo facultatem Episcopis tributam
ese poena suspensionis plectendi Clericos ex quacumque causa etiam ob
occultum crimen quomodolibet, etiam cxtcaiudicuiliter , docent communiter
ss. canonum interpretes. Benedictus XIV, De SynoJ. Dioeceten., lib. 12.
cap, 8, num. 3, ubi plures affert S. C. Congregationis resolutiones et inter
alias Capritanam, 16 dec. j 730 1 et Oritan. scu Tarentinam, 20 augusti 1 73 5 •
Nec obstare videtur, quod in themate crimina Parochi minime occulta,
scii potius publica essent, ut apparuit cx processu in ipsum instituto. An m-
ad verti siquidem posset, in iure clausulam ex quacumque causa . utputc
universalem, comprehendere nedum occulta, sed publica etiam erm-n.i.
bi tandem Vrchiepiscopalis decreti verba serio considerentur, illud mani-
festum apparere videtur, quod suspensionem tulerit extra formam iudic.t,
privationem autem in iudicii forma; ait enim: A momento, quo pratens
decretum nostrum admmudtum tibi fuerit , suspendimus te ab omnibus sine
tXicptunte sacris functionibus in quocumque loco peragendis, onmiaqttt curae
««i marum negocia subtrahimus. Quoad privationem ex adverso Ius usus est
Verbi»: Erivamus te beneficio lacobcnemi inde a die, quo decretum praesens
■ un indicati abiverit, de quo suo tempore specialiter informa eris. *uare
' Cf- N. 3368.
Cf‘ X. 3445,
j
Curta Romana
5*-f
patet nullas iuris solemnitatcs, nullas monitiones ab m "
fuisse. Huiusmodi enim actus non ad contentiosam furisdicri raCnUttefl^
politicam ct correctionalcm pertinere videtur, cuius exerdthm^*1
prudentiae Episcopi remissum est. Quandoquidem nil mair’ ™
et noxium praesertim in regimine spirituali Dioecesis, quam Sf'
lunc prudens esse relinquere Magistratui Ecclesiastico arbitri™^
vel in forma ludiciali pro delictis, vel pro circumstantiis in form ,T 8 "dl
tica et correctionali. Quapropter concludi posse videtur £?£***
Episcopum, et tudices appellationis. ne St S^sissc
Hisce, aliisque praenotatis prudentiae et sapientiae FE VV r,„,-
fuit sequens enodandum dubium: * eK11$s*an
An sustineatur suspensio in casu?
Dic, ctc. Sacra, etc. respondit; Affirmative, et ad mentem. Mens cst d,
” 1 non patra ot tenere /a rmuncia dei parroca can asseemdui
congriu alnnent,, anche sui redditi detla parrocchia indeficiens,, di “S
fac cia rego! are processo canonico e provveda. “*
[ I hesaurus Resolutionum, tom. 134, p. j 52-j 38].
4232.
S. C. C., Brixien.j 24 iul. 1875.
Pr Jnn^iami*S’> Agathae in civitate Brixiae “nus tantum Parochus (qui
Iveun" ll\thlbatUr) aCim:niStraVerat US^Ue ad — >502. Hoc 1
Pontifice Al^v- cIu!dam a Puteo, eo tempore Praepositus, a Summo
ctibus nrn C- PetlIt> ut tres aliae Capellaniae perpetuae cum iru-
adsipTnnHi' anonun sustentatione de suis redditibus magna ex parte
Reeior.' hnr‘er!rerentU^ Una CUm pro tempore existente dictae Ecclesiae
evcrcf-rf ts, S ‘inoni5ls in{;cresse, residere, celebrare, et animarum curam
est in T . ^ne,rentur* Quae postulaverat Bartholomaeus, obtinuit, uti videre
est n Litteris Apostol.cis die 5 Septembris i< 02.
curam wm! Versum videtur m facto, huiusmodi Capcllanos animarum
lanos in,/" ^Xcrcuisfe* sacramentaque ministrasse: ct quoties Capel-
ciusdem raepositum qucstiunculae ortae sunt, toties Praepositi
Canelhn ’ul',r't,Ucm praevaluisse. Veriimtamcn anno 1790, Praeposito
qmiestb^^r Par0chi:,]!llm * urium exercitio, hi ab Ordinario
Reverendo» plnmt 0 tmucrunt per decretum manu tenendos esse dictos
iveverenaos Curatos m libe
Parochianis dictae Parochiae
“si^tMtSS'ad ^ PiMpositus °,Peltori» ***** «kM*1
»tus est. Tandem au ?o°J?TC VcJ1c: CaP^anorum quuiam prote
n libet n exercitio adrainistrationis Sacramentorum
, ct praesertim Sacramenti Matrimonii ut est
handum matZlT.r,1!’ fcbruarii i867 Capellam* Potati xd «b-
ct hio jn nvurimn ri 11,1 ‘lam consensum a Praeposito postulassct,
m matrimoniorum U<>crr.c . . 1 ..
PoUtti in , na, ritu .Rcgcst0 “dnoti -t: Liceat' Reverenda Cerato
" ,,„o,„u,e con, ansere 1). Cami,,,,, Porro cum l>. FJisabdk
S, C. Concilii
85
Zmtoh, ct smihter 1 etrum Chtod, asm Maca Bregoli: omnes Capcllani
tac acendi ratione indignati libellum Ordinario obtulerunt petentes
, «itionem in possessione .unum suorum ad tramites Canonicae r'
Sententiam tulit Episcopalis Curia: Admittendam esse Capelionarum tosf
simem quoad Sacramentorum administrationem et adsistentiam matrLomn
rum celebrationi m dicta Paroecia S . Agathae absque Praeposui deleeatione -
salta in hoc coadiutorah animarum exercitio ah eius praescriptis dependentia
Partium neutra huic sententiae acquievit; immo utraque ad Metropoli '
tanam Curiam provocavit: quae limites possessorii egrediens, in petitorio
controversiam diremit rescribens: plenae parochiali tatis tura, 'ct praesertim
matrimoniis adsistendi , pariter ac reciproce in vim fundationis spectare tum
Coadiittoribus Titularibus , tum Parocho-Praeposito.
Huiusmodi decisione sc laesum videns Praepositus, a S. C. C. tum
in petitorio tum in possessorio rem dirimi postulavit: scilicet fundatione
inspecta decerni: « i. Curam habitualem in Paroecia S. Agathae ad Recto-
rem Praepositum privative spectare, non Capellanis una cum ipso. 2. Actua-
lem curam nequire Capellanos exercere independenter a Praeposito a.
Rogatus Episcopus pro informatione et voto, Praeposito faventem
responsionem S. C. transmisit. Omnibus itaque absolutis causa hodie
disceptanda proponitur*
Capellanorum ius erui posse videtur ct a fundatione, et a perantiqua
trium fere saeculorum consiuetudine, et ex pluribus sententiis in sui fa-
'ortm prolatis et a Praepositis accepto habitis. Quod fundationem respicit,
11 IhiMa Alexandri \ 1 verba occurrere: ad curam animarum una cum
Ucitore Reverendo 1 Ilius tempestatis ac pro tempore successoribus exercen-
dam, neminem autem latere particulam una j cum inter eas personas, ad
qNa> refertur, aequalitatem inducere. Aequalitatem vero eam subiectio-
aun respuere quae obligationem Capellanis imponit sacramenta non admi-
nistrandi absque Praepositi consensu ct delegatione. Nec referre quod ex
tali theoria ius parochiali tatis in solidum exsurgeret. Distinguere enim
>edulo oportere ius parochialitatis a libero exercitio curae animarum:
ct ctl;,m hac distinctione posthabita, in praxi insuetum non esse ius pa-
whia litat is penes plures in solidum manere; praesertim si id expostulent
u Clrcumstantia quaedam peculiaris, vel, ut in praesenti, rationabilis
«usa ct legitima.
hs Bullae litura deductis adiectum est: dato etiam quod Bullae
t c 1 1 ( » r t.ilis usset , ut aliqua interpretatione indigeret, interpretationem in
non defuisse. A fundatione usque ad annum 1791, Capellanos exerci
uut curae animarum continuum habuisse, absque ulla Praepositi delega-
«c. cum nulla delegationis adnotatio extet in regestris Parochialibus,
P 11 b exigit Rituale Romanum in capite cui titulus: formulae scribendae
f)[. ^ oroc horum ; et quemadmodum diligenter in Paroecia S. Agathae
"i Ubi
isdCn[aU,rn Rllo*l, s vel sacerdotes extranei vocati sunt, vel Parochi
tno r a^eriUs Paroeciae sponsas coniungendas admissi fuerunt. Huius-
1 Silenum^ ostendere, nullam aliam dari posse Bullae Pontificiae mttr-
Pretat
tonem.
Curia Roma ita
586
Huius argumenti vim crescere inspecta ipsa consuetudine: qu
quod sit centenaria» naturam haurit veri ac legitimi tituli su *]****
titulum de mundo meliorem. Quapropter concludi posse, obseri *
Capellanis opitulari nedum qua legitima fundationis interpretu?™8"!
etiam qua vera ac plena praescriptio. Demum intrinsecis rationum
mentis, factum extrinsecum cumulandum esse: scilicet iudicium ab oT
nario prolatum anno 1791. Tot contra argumenta nihil facere, quot!
positus Capellanis possessionem nanciscentibus expedire consueverit litcras
quibus cavebat ad sui nutum ipsos debere in animarum cura Rectorem
coadiuvare. Nullum namque praeiudicium iuribus a Bulla Apostolica deti
vantibus afferre unquam posse errorem in quo versabatur Praeposita
circa eiusdem Bullae valorem. Multo minus ius paroehiali tatis evanescer
eo quod Capellam gravati non fuerint onere manutentionis Kcclcsiae et
celebrationis Missae pro populo. Haec enim tum aliquo in pretio habendas
fore, cum Praepositus ostenderet Capellanos parochialia munia neque
exercuisse unquam, neque exercere potuisse absque Praepositi delegatione.
Altera vero ex parte Praepositi Defensor initio animadvertit, in diversa
a nsse rixiensis et Mediolanensis Tribunalis iudieia: primum enim in
possessorio prodiit, alterum in petitorio; quare ipse, uti confusionem remo-
\trct, in possessi >no ac in petitorio distinctas causae tractationes propo-
ne iat, A possessorio incipiens, querebatur antiquissima ac peculiaria facta
ex a verso adduci, ut interdicta experiantur retinendae vel recuperandae
possessionis. Verum huiusmodi interdictorum neutrum applicari posse
in casu, quia vel actualem vel non remotam possessionem requirunt. Hoc
errore etiam primi gradus iudices peccasse, qui institerunt Episcopali
decreto anni 1791. quod octoginta iam annis locum habuerat, quin ullo
111 pretio haberent consuetudinem viginti quatuor postremis annis con‘
stanter observatam. Statuebat itaque, dato etiam quod antiquae posses-
Mnnts actum Capellanis prodesset, eos retinendae possessionis interdicto
uti n (.quiri, qirbus obstabant viginti quatuor intermissionis anni. Deterius
agere ex interdicto recuperandae possessionis, quod non conceditur nisi in
possessione quae tn aut clam aut precario occupata fuerit.
1 t( r. no,;,n'-':ni esse, quod in possessione animus sibi retinendi
ante omnia requiratur: hoc est retinendi suo, non alieno nomine. Hac
m re possessionis titulum esse inspiciendum: quia sl quis uti conductor
P uiat vel uti administrator, verus ac civilis possessor nequit haberi .
n q 11 tituum quo Capellani possident totum esse in Praepositi collatio-
nums: quibus semel accepto habitis iam ab his ne minimum quidquam
ili /rL Va cnt' ^ota deeis. 8r6, cor. Mcrlino. Atqui a Praeposito cos nih-
; n (i aecepisse quam munus coadiuvandi, ad nutum Rectoris ipsius: quod
c\ inJTv ct. ^cctorcm inter et Capellanos excludit. Ergo redito
<c,S*VC rct'n lac vel recuperandae possessionis Capellanos n* 1
■p ' « i interdicturum viam deserant, iam in petitorium incidere-
pronLrLM!tqnm aiebat: Ut Capellanorum deductiones
_ , " paroeciam non unius regi arbitratu R***
,J )r P !roc l°rum qui sim ultn neam curam exerceant. At legem»
ris.
S. C. Concilii
587
consuetudinem, rerum necessitatem vehementer condemnare in gubernio
imperii divisionem. Porro Alex. III Ianucnsi Antistiti scripsisse quod una
Ecclesia unius esse debeat Sacerdotis: cap. Sicut, quaest. 2, et cap. /„
quibus , 7, quaest. 1. Plures presbyteros uni Ecclesiae praefici posse sed
vel quatenus ii presbyteri corpus conficiant, vel quatenus praeter sacer-
dotes adsit qui coadiutoris personam gerat. In primo casu, cum corpus
conficiunt, non plures reapse rectoris vice funguntur, sed unus: scilicet
collegii moralis persona. Rectore haud deficiente, unus rector est, alii ad
exercitium curae vicarii seu adiutores. Hac postrema in hvpothesi, cum a
regimine exercitium distinguitur, oportere ut unus se habeat dependentor
et tamquam coadiutorem alterius: Rota decis. 39, n. 1, et seqq,, part. tc
Recent.
In facto res a iure communi non deflexisse. Praepositum, Capcila-
nomm institutionem a Pontifice impetrasse, oblata redituum participatione.
Rectae autem rationi repugnare praesumptionem quod Praepositus bene-
ficii sui dismembrationem proposuerit, suorumque fructuum partem abdi-
caverit; ut sibi pares atque aemulos, non vicarios ac inferiores adiungeret.
Pontificem ipsum provisionem ct collationem dictarum Capellanianim
Praepositis asseruisse. Inde duo consectaria derivari. In collatione capel-
lanorum favore non existere institutionem auctorizabihm , quae nequit ab
illis committi, qui sunt Episcopo inferiores: cap. 4, de OjJ. Archidiac.
Quod si quando conferendi ius ex privilegio admissum est, hoc exercuisse
nomine Episcopi Vicarium, et facta in singulis collationibus vicariae pote-
statis menti Ohe. Quapropter coadiutorcs, quibus confert beneficium Praepo-
situs ordinaria facultate, absque ulla privilegii mentione, parochos esse non
posse. Illis accedere quod cum ius Conferendi inter ampliores ac maiores
mnsdicti oifis gradus adnumeretur, absonum esset collatorem et electos
cumdem dignitatis gradum habere.
Praeter haec omnia, in Bulla fundationis constanter Capellanos ac
cctorem distingui, quae distinctio Rectori solummodo curam animarum
pertinere demonstrat. Nec clausulam una cum paritatem ministerii indu-
|crc ■ uim nihil prohibeat famulum cum domino, militem cum duce cumu-
Jri* quin officii paritas has inter personas existat. Atque hoc loco notabat
flauper, clausulam hanc etiam ad singulas quasque operationes et officia
re a tam (quod non concedebat) facti unitatem ferre, haud vero iurisdictio-
ni'v Quam Jurisdictionis unitatem repelli inspecto quoque ordine in cura
bimarum exercenda; ex quo requiritur ut inter plures sit aliquis praeses,
^ 'n matrimoniis caeterisque gravioribus negotiis contingat ut inter
■ : [.illos diversa ratione etimdem populum regentes, altero concedenti
p '■lLr negat, dissensiones ac incertitudines exoriantur.
-ipcllanis allatam in possessorio consuetudinem non suffragari, sed
_^cposito: qui anno 1^15 in constitutionibus decrevit, nullum de cura
fat .rU1r|ini Se ingerere posse absque Praepositi licentia. Ipsos post saeculum
toni* r ^*SSe se *eflcri a<i coadiuvandum ipsum Rev. Praepositum... et ita
/ ^ Posse observatum . Haec confirmasse anno U22 votum Pampi* n
JX a« supremum Ecclesiae Senatum et ad Petri Cathedram evecti)
i f !
5 88
Curta Romana
coram S. Congregatione editum «quod cum Capellani tcneanh
curam animarum donec Praeposito placuerit, cura ipsi est* a¥rcei*
Praepositum, non autem penes Capellanos ». penes ipsum
Ultimo loco respondebat, iudicium actum anno 1701 ;n
tantum versatum fuisse, nec petitorium laedere. In facto res n]>v
sisse ac ex adverso narrantur; cum anno 170*:, Praeoositn !■ Y procti*
tuente in petitorio , iudicium ipsum haud expletum fuerit quTa^V^"
coadiutonbus quocum ille dimicabat, Praepositi delegationem IT ?
His omnibus culmen imponere constitutiones anno i8a8 t P ^ °V?1,
conditas de ordine servando in exercitio curae, quae hactenus obsen^
Argumentis, quorum haec summa est, expositis, Patribus Eminenti*
oblatum est resolvendum sequens dubium: m
matida in casu?°^° ***** Curiae Matidmam sit confirmanda, xelinfi.
Die, etc. Sacra eU. respondit: Sententias primi et secundi gradus au
eformandas; Capellams tus esse exercendi curam animarum una cum Prattt-
si o et dependenter ab ipso: iuxta ordinationem ab Episcopo propmmL.
et ad o. C ongr ega t tonem transmittendam .
(Thesaurus Resolutionum, tom. 134, p. 571-584].
4233.
S. C. C., Baren., 1 api*. 1876.
....^CVC.rem^ss'miIS A rchi episcopus Barensis ad S, Congregationem Con*
ci n scripsit quae sequuntur: In Metropolitana Ecclesia Barensi cura
nt marum tam habitualis quam actualis est penes Capitulum cumula*
. CU.m Arcniepiscopo, ac per octo Canonicos totidemque Hebdomadi-
nos a nutum solius Capituli amovibiles solet exerceri. Hinc factum
ut nonnulli putarint, non cos tantum qui actu curam exercent, sed
nmts et singulos Canonicos facultate excipiendi Sacramentales Confcs*
”CS /!os essc> absque Ordinarii approbatione. Quapropter i nfn*
scriptus Archiepiscopus sequentia dubia declarari humillime postulat:
i. An quilibet Canonicus, quando cum animarum est penes Capitulum,
possit?l°nCS ' acrailien*^cs ' Qbsque licentia Ordinarii , valide et liate excipi*1
C „ / . 'panonu 1 1 quibus cura animarum committenda est, examen p*°
jyj .. excipiendis apud Ordinarium subire teneantur?
111. \Juid m casu? f*
assiif him1^0^ quaestiones ad plenam Congregationem ablegatae sunt, P*r
positae CCRturn potiatur m /oho, et Patrum Cardinalium iudicio $UP
exemeri* vC,'t Ut Sacerdos fidelium confessiones licite et valide
rtauinfiir- C lt’ f r‘!' U r rt ri>ot:im ordinis potestatem et ea proxima potest^
’ ^u‘" 1,Jrisdictionis nuncupatur. Hac postrema sacerdos,
S. C. Concilii
89
communi Doctorum sententia, subditos adipiscitur in quos iudicii actus
exerceat. Haec autem mrisdictio, nisi eam aliunde habeat sacerdos nullo
alio modo ei obvenire potest, msi aut per parochiale beneficium aut ner
Ordinarii approbationem, quae de sacerdotis idoneitate ad confessiones
excipiendas iudicium plerumque continet. Perspicua est in subiccta materia
S. Tridentinae Synodi mens, Sess. 23, cap. j5) de ref ibi- decernit
S. Synodus nullum e fiam regularem posse confessiones saecularium etiam
sacerdotum audire , nec ad id idoneum reputari, nisi aut parochiale beneficium
aut ab Episcopis per examen , si illis videbitur esse necessarium , aut alias ido-
neus indicetur , approbationem quae gratis detur obtineant.
Huius absolutae praescriptionis rationem praebet Sanchez de Matrim .
lib. 3, disp. 20, nurn. 10 \ers. potest , ibi: Ouia hanc approbationem tantum
petit Tridentinum pro confessionibus audiendis propter magnam prudentiam ,
scientiam et vitae probationem , quae in tali ministro requiruntur cum sit
medicus ct iudex animarum. Propterva absolutio datn per sacerdotem non
approbatum nulla atque irrita declarata fuit ab eadem S. Synodo, Scss. 14,
cap. 7 1 de Sacram , Poenit . ibi: Synodus lutee confirmat, nullius momenti
absolutionem esse debere , quam sacerdos in eum profert, in quem ordinariam
aut subdelegatam non habet iurisdictionem. Idque iure ac merito. Sacra-
mentum namque poenitentiae est actus iudicii: iudicii autem natura et
Rtio acposcit, ut sententia in subditos feratur, quos certe non habet qui
iurisdictione caret. Canonici Ecclesiae Cathedralis Baren. neque ordina-
riam neque delegatam habent iurisdictionem. Non ordinariam quae vi
ulliui communicatur, quia parochiale beneficium haud possident: non
delegatam quia certum est, eos approbationem ah Ordinario neque petiisse
neijuc impetrasse. Nec admittitur argumentum, quod scilicet Canonici
isti beneficium parochiale possideant eo ipso quod Canonici renuntiantur
c Mint Pars Capituli penes quod animarum cura repentur. Exceptis
namque octo Canonicis quibus curae exercitium demandatum est, quique
cum totidem Hebdomadariis illud adimplent, ceteri Canonici sese ab
°mr11 Satione abstinent, ct in curae animarum administratione nullatenus
Stsc immisccnt: inutiliter ergo ipsi dispositionem invocant iam relati
<*P* J5, Sess. 23, de ref.
-i gravius illud in themate superest, quod neque Canonicis quibus
cura animarum commissa est, eadem illa Tridenti ni dispositio prodesse
sia!**» ^^enin^Canonistae /parochos quantumvis probatos, ct in Eccle-
_at nroecialis exercitio existentes, novo examini ab Episcopo subiici
imne * supervenicntibus etiam cxtraiudicialibus indiciis de eorum
anfent,a’ parocbi ab ipsomet Episcopo approbati fuerint: si vero ab
suaeCCSS‘>re sint, novo Episcopo licere eos pro sola conscientiae
ia vi iterum examini subiicere. Si ergo id obtinet pro parochis qui
rnu. n Iact' speciminis iam ab Episcopo expresse approbati fuerunt:
tulo dicendum est de Canonicis qui curam exercent sibi a Capi-
atl cu 9u*n ullum examen dederint, vel alias approbati fuerint
Qqjj . olfieium adimplendum. Et ita revera definitum tuit per S. Cong,
■ m Cingulana Curae animarum , 19 iulil 1732. in qua sequenti dubio:
59°
('uria Romana
An Capellanus seu Vicarius ad exercitium curae animarum det
de gremio, vel extra gremium Capituli , debeat ab Episcopo approbi, T
dem curam ? responsum est: Affirmative. 1 tH
tf/
Ast illud praecipue esse prae oculis habendum in themate i
Canonici Cathedralis Baren. revera Parochi censeri nequeant sed™'
_i;
nempe
At llcqueantf $e
simplices operarti ad vineam Domini excolendam vocati, vel sin I
curae administratores. Etenim in casu res est de Ecclesia {iJh ’ ■ '
curata, et animarum cura iuraque omnia parochialitatis nunquam Capitu)
avulsa censentur: et Canonici illi, quibus curae exercitium demandato
sunt vel uti Vicarii temporanei ad ipsius Capituli nutum amovibiles Qui
propter ipsi quoque Canonici a Capitulo quotannis electi pro exercendi
cura animarum egent Episcopali approbatione. His ita se habentibj
octo Canonici ad curae exercitium deputati in eadem conditione vereantur
ac alii eiusdem Capituli Canonici, quibus nullum concreditum est mini-
sterium: et quemadmodum primi ad confessiones audiendas admitti n* :
possunt absque Episcopi approbatione, ita ncc secundi; cum neutri paro-
chiale beneficium habeant.
Nec esse oggerendum, hoc ipso quod sermo sit de Cathedrali Ecclesia
curata, Episcopo facultatem adimi examinis vel concursus indicendi.
Certum namque est Episcopum posse examini subiicere Canonicos j
Capitulo, vel ab aliis auctoritatem habentibus ad curam animarum exer-
cendam deputatos, eisque praecipere, ne absque sua approbatione Curam
exerceant, licet etiam ab immemorabili in exercitio curae versentur absque
examine et approbatione Episcopi.
I ro Canonicis vero fundamentum positum est in ea facti circumstanti;,
quod nempe agitur non de quacumque Cathedrali Ecclesia, sed de tali Eccle-
sia Cathedrali, penes quam cura residet animarum. Hoc posito, singuli
dt gremio. Capitu lares, quemadmodum Canonici fiunt in vim peractae
poissessioms, et ad omnia officia muniaque parochialia itis habent, sic pariter
eo ipso Comparochi evadunt: ac propterea ea omnia munera ct iura sd
ipsos pertinent quae parochiali officio inhaerent. Et sicuti Sacerdos quilibet
eo ipso quod parochus constituitur valet confessiones audire, quin sp6'
ciali Episcopi approbatione, vel delegatione indigeat; ita et Canonici isb-
cum hoc ipso quod Canonici fiunt, Parochi sint. Ad hanc theoriam robo-
randam afferebatur auctoritas Navarri, Cons. 8, de privilegiis, n. 9. 9l)l
tenuit non posse ab Episcopis Canonicos Capellanos examinari: qu<3 ‘
ipso quod a Capitulo Capellam renuntiantur, habent facultatem adnexam
curam exercendi. Fagnnnus quoque, cap. Ex parte, lib. I, ©ceret. de
l icar., n. 13, animadvertit: quod ubi Ecclesia Cathedralis parochiam
habet, non ad Episcopum, bene vero ad Capitulum parochialia iura pero*
nem- n' "iulum potest parochialibus iuribus vacare posse Capi
etiam Episcopo ignaro. Sed sub nomine Capituli veniunt Canonici, fre0
piscopi approbatio nullo modo requiritur ad hoc ut Canonici Eeclc$iac
Cathedralis curatae confessione rit, . valeant. Ergo Canonio
essiones rite excipere
1 cr, n.
3394-
S. C . Concilii
591
Cathedralis Ecclesiae Baren. rite sui favore invocant dispositionem Cone
Trident., Sess. 23, cap. 15, de re/.
Haec si Canonicis omnibus, multo magis illis applicanda sunt qui in
curae exercitio a Capitulo demandato reperiuntur. Hi enim Capituli’ Vicarii
sunt in eadem jurisdictione, officio, aut cura substituti, ct cramdem omnino
jurisdictionem exercere debent eius, cuius locum ct vices gerunt: Firhing
de O/jic - Vic., tit. 28, sect. 1, p. 1, num. 23. Ergo sicut Capitulum cura-
tum iurisdictionem ordinariam habet, quod nullo modo ambigitur, ita ct
Canonici a Capitulo delegati: et quemadmodum cetera parochialia munera
exercere possunt, ita ct confessiones audire.
Hisce luiu inde notatis, EE. PI . proponebantur quae tam superius
transcripsimus dubia. Reformatis dubiis:
1. An Canonici Ecclesiae Metropolitanae Bar ensis Confessiones sacre -
mentales absque approbatione Ordinarii valide et licite excipere possint m
casu ?
2. An Canonici praedicti qui nominantur ad curam animarum, et sunt
amovibiles ad nutum Capituli , indigeant ad curam animorum curandam,
approbatione Ordinarii praevio examine in casu?
Die, etc. Sacra , etc. respondit ad 1. Negative.
Ad 2. Affirmative quoad approbationem etiam praevio examine , si ita
in singulis casibus Ordinarius indicaverit.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 135, p. 202-207],
4234.
S. C. C., Burgi S. Domnini, 1 apr. 1876.
Episcopus Burgi S. Domnini in relatione status suae Ecclesiae ad S. C.
Congregationem transmissa die 7 ianuarii 1S7U lnec exponi;.: Consuetudo
iicct in hac Dioecesi, qua Parochi, caeteroquin assidui in \erbi Dei
praedicatione diebus Dominicis habenda, tamen plerique omittunt omnino
diebus festis de praecepto infra hebdomadam occurrentibus Quo
po-vto ah ista Sacra Congregatione humiliter quaerit:
i. I trum dicta consuetudo sit toleranda ? Et quatenus negative:
t trum praecipi possit ac debeat Parochis . ut caeleris qtunfue diebus
festo de praecepto infra hebdomadam occurrentibus , eadem ratione ac Domt-
t,!a' diebus praedicationis officio incumbant ? Et quatenus affirmative.
> Utrum hceat nonnullos excipere sol miniores dies, quibus facultas at
arochis abstinendi a praedicationis officio?
"inperti iuris est consuetudinem rationabilem ac legitime praesenp*
I *mi CSse tolerandam. Ipsa enim iuri scripto aequiparatur atque vim
rjjj3 ll*! t: cap. Cum tanto, 11, de consuet,, 1. de quibus . 72 lF., de Legi us.
«pk C(> Vcj jnagis, quja parochi in themate assidui sunt in Verbi ti
1 ‘catione diebus Dominicis, idcoque fideles hoc salutari pubu o mu
carent *
59-
Curia Romana
Verum utrum huiusmodi sit consuetudo, de qua in themate
dubium exurgit: ipsa enim vergere videtur in praciudicium ali ^
cum rarius pusillis frangatur, et veluti subtrahatur esurientibu
quo scilicet Verbi Dei praedicatione omnes Parochi ex nr,P(vmJ>
ut ait Cone. Trid., Sess. 23, cap. x, de re/., tenentur pascere oves ai!!'
commissas, ideoque utpote irrationabilis nihili est habenda: can r
suetudinis , Dist. 11. an'
Insuper consuetudo praedicta adversatur nonnullis Concilii Trid
tini capitibus satis clare de hac re verba facientibus, nimirum* SessT
cap. 2, de re/.; Sess. 22, cap. 8, de Sacri/. Missae, Sess. 24, cap. 4, 7 de 'rc(
Cum itaque nulla exceptio admitti posse videatur pro diebus festis
etiam solemnibus infra hebdomadam, sed omnibus indistincte Dominicis
et diebus festis de praecepto Parochus, nisi legitime Impeditus, teneat J
per sc verba salutis ad populum habere, sponte veluti sua fluit, quod con-
suetudo contraria tamquam corruptela sit reiicienda; cap. i, dc consuet
in 6, eamque nedum specialiter reprobavit Trid. Syn„ Sess. 5, cap. I
de rej ., verbis 1 Ilis: Neque huius decreti exccutionem... impediri valeat, sed
etiam sa. mc. Innocentius XIII in const. ApostoUci ministerii,1 quam
confirmavit Benedictus XIII, const. In supremo, 23 septembris 1724, '
m qua redarguit Parochos qui diebus saltem Dominicis et /estis solemnibus
p c es sibi commissas salutaribus verbis pascere praetermittunt vel ob
consuetudinem, vel ob copiam praedicantium in aliis Ecclesiis; idem docuit
‘ Benedictus XIV in Instit ., 10, num. 3, et pluries declaravit haec
' <>nSr* 8r- in Nullius Orhetelli , 28 aprilis 1736 3 ac praecipue in
tsana, 30 augusti 1817. 4 Videtur igitur haud esse dubitandum ab Epi-
scopo arochos obstringi posse ad concionem habendam singulis diebus
estivis dc praecepto, maxime cum Trid. Syn., Sess. 5, cap. 2, de re/,
proi.1 m pastoralis Episcoporum sollicitudini committat, nc illud impleatur:
(in u.t petierunt panem et non erat qui /rangeret ds. Ier. Threit., 4.
aeterum Parochi, de quibus in themate, qui assidui diebus Dominicis,
ti ".pi scopo, explicationi Evangelii incumbunt, non videntur delin-
quere saltem contra substantiam ac finem praecepti Tridentini, si una vel
a ttra vice, prout diebus festis, qui rari infra hebdomadas occurrunt,
omittant facere verba salutis ad populum sibi commissum Concilium
enim r'd., Sess. 23, cap. r, de re/., nihil decernit quoad tempus;
quamvis in supradictis decretis mandet, ut Parochi singulis diebus festis
i um ei praedicent, haud tamen videtur tam rigorose praeceptum
utsse, ut ipsis non^ liceat absque culpa interdum hoc munus omittere,
CX‘ kr‘ SI arochi in audiendis suorum parochianorum confessionibus
rsint dlstcnt!. vcl propter solemnitatcm, vel aliam iustam ac rationabi-
C;'USi,mJ “V' «> vcl magis, si prouti in themate praesumi for*
quot populi, quorum Parochi assiduam explicationi Evan
Cf.
Cf N
2S0,
_ O
2$
S. C. Concilii
operam navaiu, naun
videretur aliquantisper ipsis esse deferendum, si aliquoties attenta ^iei
solemniute vcl alia dc msta ac rationabili causa populum sibi commissum
salutaribus verbis haud pascant. Hinc licere videtur nonnullos excipere dies
solemniores, quibus facultas sit Parochis abstinendi a praedicationis officio
His itaque raptim expositis EE. PP, remissum fuit decernere quonam
responso essent dimittentia l,j>iMopi Burgi S. Domnini postulata
Die, etc. Sacra , ctc. respondit: Tenentur Parochi diebus Dominicis et
Festis de praecepto populo sermonem habere iuxta Cone. Tridentini praescrip-
tionem;1 attamen erit prudentiae Episcopi dispensare ab hac ordinatione
in aliquibus solemnioribus diebus.
JLibcr 219 Decretorum, p. mi].
S. C. C., Oveten 16 dcc. 1876.
Vicarius Generalis Ulmi Episcopi Oveten. supplici libello Sacratis-
simo Principi oblato haec exposuit:
In hac Dioecesi perpauci inveniuntur populi congregati, ct fere
omnes parochiae componuntur ex quibusdam vicis et villis, oppidulis
saepe spatio unius vcl duarum vel etiam trium leucarum dissitis, adeo ut
maiores parochiae illae sint quae pluribus vicis constant. Consuetudo
Invaluit pro dispensationibus matrimonialibus obtinendis non allegandi
causam quae desumitur ex angustia loci, nisi quando oratores pertineant
ad paroeciam cuius focorum numerus non excedit tercentum. Haec praxis
videtur fundamento destituta et penitus iniusta, quia ratio causae angu-
stiae loci non solum existit, quando parochiae foci non excedunt tercen-
tum’ sed etiam in plerisque, quae praedictum munerum superant, quum
inhabitantes uniuscuiusque vici, sive villae tantummodo vident cos, qui
in aliis eiusmodi paroeciae morantur, quando ad munia religiosa obeunda
iri ccclesia congregantur, et fere semper evenit ptures haberi ecclesias
‘J1 tiUiem paroecia vel ad ecclesias ParOchiales viciniores concurrere ad
bacrum audiendum, et idcirco deest familiaritas, amicitia et plerumque
ititer inhabitantes eiusdem parochiae. Omnes auctores, quando de
1 c,lusa pertractant, eam unanimiter vocant angustia loci, numquam
autem angustia paroeciae: revera in aliquibus exiguis parochiis nequit
causa> si alioquin locus non fuerit exiguus prout evenit in
** urbanis, ut aperte declaratum est, Itein in literis dispensationum, tum
■^rae Datariae tum etiam Poenitentiariae nunquam mentio fit de exi-
uitate paroeciae, semper autem loquitur de angustia loci.
>sce rationibus permotus, nec non et bono fidelium consulens a
^titudine Vestra exposcit, ut declarare dignetur:
j. Angustiam hei non desumi ex numero focorum paroeciae cuiusdam , sei
5eu t°COriim, tn quo degunt oratores,
J e
CSs" St de refu 2; Sess, 22 ydt sacrificio missae, c. 8; Sess* 24, de ref y 4» 7*
594
Curia Romana
petii
‘Mgu llwt
UJlaquuqtie
icat
2. Fosse evenire igitur , ut praedicta causa habeatur, etiamsi oratores
neant ad paroeciam , quae ter centum focorum numerum excedat / '
locus seu vicus , in quo degant, sit exiguus. ’
3. Quibus in casibus in hac dioecesi Ovet en. nequit allegari canui
loci ?
4. Attendendum ne est ad numerum focorum, qui inveniuntur in
leuca quadrata ?
5 • Ouisnam numerus focorum videri debet sufficiens in uniuscuiusque In
quadratae spatio, ut locus nequeat dici angustus?
Angustia loci est una ex frequenti oribus causis quarum ope conceduntur
dispensationes matrimoniales, praesertim in gradibus consanguinitatis»
affinitatis remotioribus. Porro per angustiam loci intclligitur talis locus
in quo puella non invenit sponsum sibi aequalem vel parem, nisi consan-
guineum aliquem vel affinem; consequenter si tali nubere non liceret,
deberet manere innupta, vel nubere cuidam, qui statu, conditione, aut
divitiis inferior, vel aetate, moribus, ingenio aut religione dispar esset.
Nec enim sola statis, generis ac divitiarum, sed etiam alia quaecumque
inaequalitas constituit angustiam loci. Hinc est quod in apostolids literis
dispensationum passi m inveniatur haec clausula: « Cum oratrix in dicta
lnen orta propter illius angustiam virum sibi non consanguineum vel
affinem paris conditionis, cui nubere possit, invenire nequeat, mandamus
quod, quatenus... preces veritate niti repereris... tunc auctoritate nostn
dispenses . Et ratio potissima huius causae ea est, quod valde expediat
bono communi matrimonia inter pares iniri. Nam matrimonia inaequalia
infelices exitus habere frequenter solent. Sane si vir non ducat coaetaneam,
numquam vel raro de ea bonum fructum capiet, et saepissime incidit in
calamitatem; contra vero, si maritus et uxor sint correspondentis aetatis
quae placebunt naturaliter uni, placebunt pariter et alteri. Si vir duxerit
uxoiem pauperem, ponit in domo sua paupertatem, si vero divitem, ponti
tempestatem. S: denique nobilis accipiat pleheiam, semper rusticam vocabit
1 1 contemnet; quia neque satis firma, nec tuta est pauperum cum opulentis
amicitia.
Nn requiritur ut fiat stricta et exacta perquisitio, an aliquis impc'
mento carens focminac ad nubendum aequalis inveniatur in loco, sed sufficit
moralis diligentia: imo sufficit, si puella decenter ornata, et quasi exposi®
ad nubendum per aliquot annos incedat, quin tamen ullus pro spons*
1 am expetierit. Nam honestas et pudor puellarum non patitur quod s
ijisis viros quaerant: can. Honorantur, Caus. 32, q. 2, ibi: Non est enim viti
tialts pudoris eligere mantum. Praeterea ad velificandam angustiam loci nofl
m agandum est exactissime, an sit nec ne aliquis vir paris in munibus cOB*
tHm,h’ cin tocniina nubere possit. Id non videtur esse ita stricte accipicn*
1111 ^ morali etiam modo. Ratis enim est communiter non reperin 'B
' Yn*" Pllrcs- qdi non sint consanguinei vel affino. (Jum eum
1 c oeant es.-it libera, ct multas conditiones exigant, ut convenienti*1
\ , 1 U|< lcerUur, expedit ilde, ne foemina ad unum vel alterum arctet*1
f|‘- sun varia, e\ Quibus ei tmno .Liy, artantur duo vel tre>*
' L’ °PLUI detur X am licet repe
•S. C, Concilii
595
•eperir. Virum paris conditionis: imo vcrificatur illa clamoi .
"» °PP* sc,u loc,.slt ,mPans “"itionis, vel dici Mli iuxta
quem aequaiis
dicetur non rc
modo maior p<
communem loquendi modum m eo loco non reperiri alii
conditionis.
Imo censetur adesse angustia loci etiam si in vicinia foemina pos-et
habere sibi aequalem virum non consanguineum vel affinem, cum dispen-
satio hac in re communiter sit libera et absque conditione concessa; nam
licet ipsa sit stricti iuris ct stricte interpretanda: cap. Quod dilect., de con-
situ*, et affui., cap. 1 in hn., de Jtl. presb ., in 6, nihilominus est late inter-
pretanda, quatenus verba sonam, et ipsorum verborum natura requirit*
Etenim si Summus Pontifex aliud voluisset, profecto id in literis dispensa-
tionum exprimere solitus esset, ac propterea dixisset: « dummodo in alio
loco finitimo suae patriae oratrix virum paris conditionis invenire nequeat •>
vel alia verba aequipollcntia; sed cum sufficiat oratricem non invenire virum
paris conditionis ob angustiam loci, unde orta est, vel domicilium constanter
habet, non est recedendum a vi verborum, bene vero absolute dicendum
esse sufficientem causam non invenire matrimonium aequale intra pro-
prium foeminae locum: sicut etiam dicendum est de oratrice, habente
chitem minus competentem, nam haec alia causa est sufficiens et satis ver -
ficatur , licet in locts finitimis invenire potuerit matrimonium aequale et
cum illa dote oratricis non autem in proprio loco.
Verumtamcn adhuc inquirendum remanet, qualis, debeat esse locus,
qui plerumque oppidum vocatur, ob cuius angustiam dispensatio conce-
liitur: an, videlicet, debeat esse civitas, urbs, aut saltem insigne et populo-
Mia: oppidum, an vero sufficiat vel potius esse debeat locus magis angustus,
ut parva civitas, commune oppidum, seu pagus vel oppidulum, quod ad
nni apprime pertinet. Procul dubio haec causa dispensationum matrimo-
nialium, scilicet, ob angustiam loci passim olim admittebatur, non solum
1,1 'HiS angustis, verum etiam in amplis et populans, quinimo etiam in
magnis civitatibus, nccnon in ipsa Urbe, ex eo quod oratrices talis quali-
tatis esse poterant, quod respectu illarum non inveniebant in illis viros
P 'ri' condi [iodis, quibus nubere potuissent. Cum vero invcrisimile vide-
j"clUr’ non solum in tam insignibus, verum etiam parvis civitatibus, posse
snc causam vocificari, Paulus V eam sustulit quoad angustiam civitatum,
? * deinceps illa amplius admittitur. Neque hac ratione, scilicet, appel-
1 l)nc f,c,> Per cuius angustiam datur dispensatio, veniunt suburbia rivi-
. ; 1 Prt,uf rescriptum fuit Episcopo Lauden.a Dataria iussu Clementis VII,
f ni’ fiiare, sive paulo minus distent a civitate. Attamen, quia frequen-
*0r Cnn C * * * * t
r . inKlt 111 quibusdam civitatibus, et in plerisquc aliis oppidulis, revera
_ ’storum angustiam non invenire pares sibi viros, sicque cau-
stim UIU*mot*! angustiae verisimiliter hisce in locis verificari posse exl-
quidem admittitur, si tamen locus non excedat numerum
n*n •i.""' Oculariorum, et non aliter: etenim in literis dispensationum
t^nirr r C ln> ':lL‘c clausula nempe: * Et dummoilo praedicta civitas tercen-
p, r J^ularmrum numerum non excedat #. Dicitur in oppido; imo vero
Qppul,,m intelligendum etiam est in hac materia pagus, seu vicus, vel
59^
Curia Romana
s edu.
oppidulum. Ratio profecto id suadet; quia etiam multis mulioribu
catis in panus oppidis, aut pagis et vicis durissimum et ncmn i,
• t • - ■ * . Fciquam uithciL
est, extra proprium locum, etiamsi vicmum, nubere deserendo
sua, ut sic patris et matris, consanguineorum et amicorum consortio l '
tutae acerbam et quasi solitariam vitam transigant. Re quidem Vera ^
ctando finem et mentem legis, non tantum posset, sed etiam '
locus minor, mmusque populosus, ut oppidulum non adeo magnum ai,t
pagus, seu vicus, quando ob angustiam illius, dispensationem impetras
quis vult, et ut haec petitur sic conceditur; ita ut in civitate (nomine am
civitatis venire solent stylo Curiae solae urbes residendarum Episcoporum
et ubi sunt plura quam tcrcenta focularia, angustia loci in ordine ad matri-
moniales dispensationes non detur, seu penitus non admittatur, ut dictum
est. Tandem confirmatur haec sententia continua ct communi praxi ,v
stylo Curiae qui pro tege habetur: cap. Ex literis , de const.; et cap. Quam
gmvi, de crim, falsi: unde evidenter constat habitantes in pagis etiam mini-
mis ex causa angustiae loci passim sollicitare et obtinere dispensationes
matrimoniales.
Profecto omnes enuntiatae rationes legis verificari videntur etiam m
casu quo parochia plures pagos, seu vicos aut oppidula, plus minusve distan-
tes inter se complecteretur. Etenim iura absolute loquuntur de ai\gustu
loci, non vero de angustia paroeciae: etiam in hoc casu sponsa cogeretur
deserere suos et sua, ut sic suorum consortio destituta acerbam et soliti-
riam vitam transigat. Praesertim cum paroecia, quae in casu proposii»
solummodo distabat dimidiae horulae spatio, aliquibus in locis complecta-
tur non solum duarum vel trium leucarum spatium, ut in themate, sed etiam
multoque magis, veluti in America, ubi paroeciae inveniuntur extensae
plus quam dioeceses: et cum plerumque una vel altera aut plures calesiae
sint intra confinia istarum paroeciarum, parochiam nec in eodein loco con-
frequentare divina consuescunt: ita ut facta dismembrationc paroeciae,
procul dubio nulla prorsus esset difficultas quominus angustia uniuscuuu-
que loci per se admitteretur; cum vero contra evenire potuisset ut in loo1
revera angusto duplex parochia sit. Nulla ergo esse debet relatio paroeciae
ad angustiam loci diiudicandam: notum est enim quod in iure expreta
nocent, non expressa non nocent; Legislator quod voluit expressit, quod non
expressit noluit, et cum in verbis nulla ambiguitas est, non debet admitti
voluntatis quaestio. Igitur dicendum etiam videtur angustiant loci non
protrahendam ad angustiam paroeciae.
Hoc statuto principio veluti prono alveo fluit resolutio dubiorum orato
ris. i. Angustia loci desumi non debet ex numero focorum paroeciae cuti®1
dam; sed ex numero focorum uniuscuiusque loci in quo degunt oratores-
2. Consequenter evenire potest, ut praedicta causa habeatur, etiamsi ora
tores pertineant ad paroeciam, quae tercentorum foculariorum numerum
cedat, dummodo locus, seu vicus vel oppidulum, in quo degunt sit su
aertter otiguus. Etenim in sola Curia Ovetcn. invaluit consuetudo l:mitan ^
angustiam loci ad angu im paroeciae, cum ncc iura, nec D I ). certo exifpm
I auc n( t)ii(.pr ixi communi nitatur, i. Lucet obscurum
*
commi i
Vi
.V, C. Concilii
597
contradictorium videatur hoc dubium, in genere tamen dici potest: absque
dubio angustia loci, velim alia quaccumque causa dispensationum alle-
gari nequit in casu, m quo revera non verificctur, cum, vel sine, respectu
ad paroeciam. 4- Minime quidem attendendum est ad numerum focorum
qui inveniuntur in unaquaque leuca quadrata. Quod absonum prorsus est
ex iure, DD. ac praxi communi: praeterquamquod adversus hanc limita-
tionem eadem militant rationum momenta, ac adversus limitationem ad
paroeciam. Quaecumque innovatio, praeter novitatem, difficilis admodum
esset in praxi, prste rniguMa luci unitiscuiusqm- murali quidem modo ac
naturali verbi sensu intellecta: igitur satis provisum est a iure in casu.
Sed denique notandum est, quod in themate agitur dc consuetudine om-
nino singulari Curiae Ovelen., quae fundamento destituta et penitus iniusta
Judicatur, ex eo quod angustia loci strictiori interpretatione intelligatur,
cum iura, ' >!). et praxis communis interpretationem potius latam et beni-
gniorem admittant; idcirco nihil obstare videretur, quominus Episcopus,
consulendo AA. et utendo iure suo, aliam consuetudinem seu praxim
introducat, quam in Domino melius expedire iudicaverit.
Nihilominus erit sapientiae, religionis ac prudentiae EE. W. decer-
nere an et quomodo dimittendae sint huiusmodi preces.
Dic S iuln iSj6 Sacra , etc. respondit: Dilata et ad mentem, - Mens fuit,
ut hac super re Sacra Poenitentiaria interrogaretur; quae percontata respon-
dit, mi in Arclvvio reperisse quod certam e-t determinatam normam consti-
tuere valeret quoad declarationem et dubia Vicarii generalis Dioecesis
Oveten. Quapropter reproposita quaestione eadem: Die 16 decembris i8j6
Sacra, etc. respondit: Angustiam loci non esse desumendam a numero fucorum
cuiusque Paroeciae , sed a numero focorum cuiusque loci vel etiam plurium loco-
rum, si non distent ad invicem ultra militare; in reliquis provisum.
[Liber 219 E>ecretorum, p. 1S87J.
4236.
S. C. C., decr. 20 ian. 1877.
(-ll°d *l priscis Ecclesiae temporibus semper fuit m more, ut chnslifi-
hus certa proponeretur ac determinata formula, qua fidem profiterentur,
u invalescentes cuiusque aetatis haereses solcmm ter detestarentur,
sacrosancta Tri dentina Synodo feliciter absoluta, sapienter prae-
t Summus Pontifex Pius IV, qui l Yidentinonim Patrum decreta incun-
lttT cvequi properans, edita idibuS novembris J5h4 constitutione
netum Nobis, 1 formam concinnavit professionis fidei recitandam ab u$,
cathedralibus et superioribus Ecclesiis praeficiendi forent, quive illarum
fitates, canoni catus, aliaque beneficia ecclesiastica quaccumque curam
habentia essent consecuturi, e£ ab omnibus aliis, ad cx
"Ct r* -•** 1. A™ mnnnQtPniS. COn-
! C'- N. 10S.
Curia Humana
598
ventibus, domibus, et aliis quibuscumque locis r.-mihr;.,™
ordinum, etiam mslitanum, quocumque nomine vd titulo 1 . ncui®qii!
geret. Quod et alia constitutione edita eodem die et anno™ v " C°min‘
sacrosancta 1 salubriter praeterea extendit ad omnes doctorc"^1^** /a
regemes, vel alios cuiuscumque artis et facultatis professores' T^'
cos sive latcos, vel cuiusvis ordinis regularis, quibuslibet in k£l\T
vd pnvatim quoquomodo profitentes, seu lectiones ttliauarifcah. ,
exercentes, ac tandem ad ipsos lininsmodi gradibus decorando. “ "
Ium vero, cum postmodum coadunatum fuerit sacrosanctum Coari
Itum Vaticanum, et ante eius suspensionem per Litcras ApostoKos £
qmm Da munere (faet 20 octobns 1870 « indictam, binae ab eodem solem '
ter promulgatae smt dogmaticae constitutiones, * prima scilicet de S
Cathobca, quae mc.ptt Dei Filius, et altera de Ecclesia Christi, quae incini
I nstor aeternus, non solum opportunum, sed etiam necessarium diiudio-
r™ m-’ V V " fidcl, Profess,one dogmaticis quoque praememorati Vaticani
C-nncihi definitionibus, prout corde, ita et ore publica solemnisquc lien
deberet adhaesio. Quapropter .S.Sntus I), N. Pius Papa IX, exquisito ca i-
super rc voto specialis Congregationis Emorum S. R. E. Patrum Cardini-
lium, statuit, praecepit, atque mandavit, ceu per praesens decretum praecipit
ac mandat, ut in praccitata Piana formula professionis fidei, post verba:
prarnpm a sacrosanta Tridenlina Synodo dicatur : et ab oicumenko Concilio
." '7° tr^dn, definita ac declarata , praesertim de Romani Ponti-
icis rimatu et infallibili magisterio, utque in posterum fidei professio
omni us, qui eam emittere tenentur, sic et non aliter eminatur, sub
comminati Mu bus ac poenis a Concilio Tridentino et a supradictis consti-
U !°ni Uf • . ' * ^ statutis. Id igitur ubique, et ab omnibus, ad quos
spettat, i igenter ac fideliter observetur, non obstantibus, etc.
[Acta Pn I\, voi. VIJ, p. 274-279].
4237. r 1
S» C. C.f Catacen 3 mart. 1 877.
T1 *
?fC,"PUS . Ccn* ia transmittendi ad S. C. Concilii relatione statui
■ cc csiae circa concursus pro parochtalibus ecclesiis inter caetera defi-
niendum proponit:
rtnfrllT*!! tnler approbatos ab Episcopo faciendam dissimihs Curia -
ntrnrm * rn sufFlnt dliquem esse adpmhatum licet minori suffragu>nrn
/,v ■ . lua,t* a- ut valeat illum Episcopus e! i per c; hic autem non potest
Mr.tt n • ,nst 'lurifl >nator suffragiorum numerus digniorem demon-
17*. ’ . ( rgniorun eligere debet; unde lininsmodi electio non est libero
‘episcopo, sed pendet a suffragiis Examinatorum.
1 Cf, N. ,o7. 9
a «. n. 557.
1 Cf. N. to
S. C. Concilii
quam
runl.
lam ex approbati* renunciatis per Examinatores solus Episcopus et
m ipsi Examinatores debent eligere magis idoneum, ut docent Canonistae
ac pluries declaravit Iricc S. C., ut in Patavina, a, 1573. 1 Quibus in medium
deductis, dignentur EE. VV. dubio praefato resolutionem praebere.
Die, etc. Sarra , etc . respondit: Episcopum non teneri ad elidendum, tam-
digniorent, quem Examinatores maiori suffragiorum numero ad proba-
l *
(Liber 220 Decretorum, p. 1071].
4238.
S. C. C.f Spalaten., 3 mart., 21 apr. 1877.
Episcopus Dioecesis Spalaten. exhibens relationem suae Dioecesis
exposuit quae sequuntur:
■r Parochus residenti a lis Civitatis Spalaten. habetur vicesgerens Episcopi
in officio parochiali. Nominatur ct eligitur ab Episcopo absque concursu
et est semper unus cx capitularibus, eannnicali tantum beneficio provisus.
Nulla adest praebenda ncc habitatio parochialts, et redditus stolares sunt
ita tenues, ut vix exaequent expensas muneri parochiali adnexas pr<> loco
officii, libris et officiosa communicatione. Ifac de causa Episcopus anteces-
sor Parocho urbano declaravit, eum ad applicationem Missae non teneri,
ct reapse ille non applicat *>. Ilis relatis duo, quae in calcc referuntur, eno-
danda proposuit dubia.
Qua de rea S. Congr. rescriptum fuit: Episcopo , qui transmittat praedeces-
soris declarationem , quoad Parochi urbani exemptionem ab onere applicandi
Missam pro populo; ac referret , an idem Parochus seu Vicarius sit perpetuus
vel ad nutum a ut ori bilix, ct quaertam fuerit praecedens observantia. Et iterum:
An Episcopus pro tempore vere proprivque sit. et habeatur unicus civitatis
Pvoclnis. Respondit Episcopus: « declarationem Praedecessors mei, quoad
Parochi urbani exemptionem ab onere applicandi Missam pro populo,
fuisse tantum vocalem, actuali Canonico Parocho civitatis modo prorsus
privato factam, ideoque ad istam S. Congr. exemplar eiusmodi transmitti
aon posse. Idem autem non est Parochus proprie talis, neque Vicanus per-
petuus, sed tantummodo temporalis ct ad nutum amovibilis. Praecedens
imtem observantia fuit, ut Parochus urbanus numquam ad apdc.mdam
Missam pro populo duceretur obligatus. Episcopum pro tempore non esse,
nec haberi debere vere proprieque unicum Civitatis Parochum, quum omnis
CUra actualis, omneque iurium, muniorum et officiorum parochialiumexer-
c>tiiim, quoad administrationem sacramentorum et caeteras functiones,
ncc non custodiam et descriptionem librorum parochiali um, et documento
n,Tn l-x 'is excerptorum, penes Parochum supradictum resideat, tt*i i^ut tx.
~r‘ ^ validitatem matrimonii potestas civilis requirat assistcntiam aroc
n°n sufficiat assistentia solius Episcopi ».
N. 211
6oo
Curia Romana
Tridenti na Synodus innixa sacris textibus tum veteris t"
Levxtic., cap. 9, vv, 6 et y, tum Xovi .Testamenti 1 Ioan ca ^^^nti;
16, i7j et Actor., cap. 20, v. 28 innuit, onus animarum pastor*,1’
bens, applicandi Missam pro populo, ex divino praecepto JS1mcum'
Scss. 23 cap. 1. de ref., habet: Cum praecepto divino manimm^' *
bus, qudms animarum cura commissa est, oves suas dwnoscere i -
ewm offerre... In iurc vero nomine Pastorum, qui tenentur
uonem Missae diebus festis, veniunt parochi qui actu curam “Ppta‘
sive perpetui sint sive temporanei et ad nutum amovibiles «h-T?*
congruam sive non. Nam Parochus has applicare tenetur Missas T
congruam, sed ratione officii. Quod vero animarum curatores actu o? *
exercentes, etsi amovibiles, teneantur Missam pro populo applicare ffi1
pl.ci probatione evincitur: nempe ex Tridentino, ex constitutionibus\a?
Apostolicae> resolutionibus S. C. Concilii. Verba TridenUni sapt
relata generalia clara apertaque sunt. Quoad vero constitutiones W
audiendus es. Benedictus XIV, in const. Cum semper dii.
Concinit constitutio Amandissimi nuperrima Pii Papae IX 2 Multi,
afferri possent resolutiones S. C. Concilii idem confirmantes, ut in JW
cah"Pr! rrt,“ I7'°' IdqUe magis' Parochus in casu iam canoni-
ni ,l! m ' i! T T* pr,0V,,sus' suistluc g»ud« incertis stolaribus. Pro
0 autem habenda es. declaratio Ordinarii antecessoris, quoad exem-
um 1™' "a"' Vocf " est ct modo pn*»ua privato facta et a Parocho tan-
.ini„. Qu°d docu"lcntum authenticum haud est, quia est assertio
csnZPZ . Calm ,Ct faV°re proPrio' Ncquc Episcopus ab onere Missae
nurum - rPO||C.rat eumdcm Parochum, qui etsi Vicarius amovibilis et ad
am rric v*’ janten vere 3C. proprie actualis est Parochus; ceu Episcopus
debere 4 cc arat. Episcopum pro tempore non esse, nec haberi
, • Cre ProPneque unicum civitatis Parochum, quum omnis cura
tium n 1 urium, m uniorum et officiorum parochialium excrci-
_ „ ’ 'U A. mmtst rat io nem sacramentorum et caeteras functiones,
. r US.°Ciam Ct descriptionem librorum parochialium et dociimen-
ev or , i*lS ^,X(;erP*orum pones Parochum supradictum resideat, ita ut
Pnrorfi! «. ^ ttatem matrimonii potestas civilis requirat assistendam
et non sufficiat assistentia solius Episcopi».
f'ivfir/s ^ ^unsuetudo tamen haud leve praebere videtur argumentum
esse rarm^Jk T^1110^ - ^'onsuefu^° contra ius, ut sustineri possit, debet
fieri conci f * Ct teSftinie praescripta. Sane consuetudo contra ius in
const 't n i-»*n ra d Ct,SI ^er se ,rn,tinnahilis esse videatur, quia contra ius
facto seu in Proc® it, quod rationabile semper praesumitur, tamen m
lesris habet cfse orm ^' la,n constituta, uti rationabilis habetur, et vim
L lUs 1Iy>lini scriptum abrogat vel eidem derogat. Legitime ver°
1 N. 3+5.
1 cr. x. S2+.
J Cf. X. 3 1 K j ^
S. C. Concilii
6oi
praescripta dicitur consuetudo, si saltem per decennium dc facto abaoue
interruptione perduraverit, ceu in themate evenisse testatur Episcopus ah?n«.
Praecedens vero observantia fuit, u. Parochus urbanus numquam ad apph-
ranJam Missam pro populo duceretur obligatus ». Sacra C. Concilii haec
uti vera saepe habuit confirmavttquc pluribus in casibus. In casu de ,„,o
agitur nulla adest praebenda, nec habitatio parochiali», et reditus stolares
tenuissimi sunt. “
Praeterea plane liquere videtur, declarationem Ordinarii Antecessoris
etsi verbalem, admitti tamen ab actuali Ordinario. Quod amem civilis
auctoritas requirat assistentiam proprii Parochi ad matrimonii validitatem
nil Parocho nocet: quia incompetentia civilis potestatis in dijudicandis’
huiusraodi quaestionibus neminem latet. Dum alia ex pane clare innote-
scat omnibus Episcopum in sua Dioecesi iure Divino esse primum et prae-
cipuum omnium sacramentorum ordinarium administrum. Quamobrem
non Vicario amovibili ad nutum in casu, sed Episcopo utpote Parocho,
onus inesse videtur Missam pro populo applicandi.
Quoad secundum dubium videtur quod Episcopus unico Missae sacri-
ficio possit duplici oneri satisfacere; etenim passim contingere videmus
unico actu duplex impleri praeceptum. Sicut qui obligatur ad recitandas
horas canonicas ratione ordinis sacri, simulque beneficii ecclesiastici unica
satisfecit recitatione. Idem dic de ieiunio cx voto die veneris; st tali die
occurrant quatuor anni tempora, et vigilia alicuius sancti, unico ieiunio
b.itibtit tribus obligationibus, scilicet voto et diebus Ecclesiae praeceptis.
Ex altera parte tamen videretur Episcopus haud satisfacere, unico sacri-
cio, duplici oneri; capto exemplo a Parocho qui eodem tempore esset
etiam canonicus. Exploratum est enim unico sacrificio Missae conventua lis,
qu i teneretur uti Canonicus, haud satisfacere obligationi applicandi Mis-
sam pro populo, ad quam obstringitur uti Parochus ex iustitia.
Notatu etiam dignissimae sunt declarationes nuperrime editae a 8. C.
,f ropaganda Eide' die 23 martii 1S65. 1 1 lisce expositis dignentur EE. VV.
dirimere dubia: * 7
J- An Episcopus' vel Parochus teneatur ad applicandam Missam pro populo
m cc^it' quatenus affirmative quoad Episcopum:
n lPsc unteo sacrificio duplici obligationi satisfaciat m casu?
nf ^ uiartu 1877: Non proposita .
mf ^ 21 at>r{lis lS77 •* Sacra, ete, respondit: Dilata, et exquirantur novae
.miiationes mxta mentem Domino Pro-Secft farto pandi tam. 2
esaurus Resolutionum, tom. 136, p, 165-173, 175]*
t £jlle«a|iM S. C. de Prop. Fide, vol. I, n. 1238, 1239.
VI- 4242,
6q2
Curia Romana
4233.
S. C. C., Leopohert.y 15 doc, 1 'S 7 7, 23 mart.
Post dittturum sex annorum effluxum ab initis nuptiis die
sti 1869, coniugali vitae consuetudine transacta, Comes Zdtslaus seuu
dislaus Tyszkiewicz aetatis annorum 36 oppidi Wcnmiae in D' *
Tarnoviensi et Comttissa Felicia Gebriela M:er annorum 24 ex 0dd?J
Radzicchou Leopoliensis Dioecesis, ad tramitem Austriaci Codicis a Leo
poliensibus laicis Iudicibus dissolutionem matrimonii eorumdem declarari
postularunt anno 1875, in iudiciali libello deducta disproportione membrum,
pudicorum apud maritos , quod costum inter eos Jacit impossibilem. Constitute
matrimonii defensore, duo etiam periti in arte medico-obstetricia constituti
fuere pro coniugis utriusque corporis inspectione peragenda. Hi mandata
adimplentes contextualem emiserunt peritiam sub iuramenti religione; dech
rantes Comitissam impotentia perpeti relativa: Comitem vero absoluta;
et istam coeundi impossibilitatem matrimonium antecessisse. Iudices
huic innixi relationi, matrimonium nullum esse pronunciarunt. Quod iudi-
cium confirmarunt duo Tribunalia superiora.
Dein Archi episcopum I -eopolicnsem adiverunt, uti ecclesiasticum ludi*
cem, expostulantes ut ipse quoque nullum declararet matrimonium. Ordi-
narius petitionem ad S. Concilii Congreg. transmisit; et animadverso, quod
novus processus nil novi adduceret, dum locorum et temporum conditio
graves praeseferret difficultates, proposuit ut super dicta peritia medicorum
dispensatio a matrimonio rato et non consummato impetraretur. Venia
■1 SSmo Patre impetrata, normae quaedam Archiepiscopo transmissae fue-
runt ut actus i uc licii civilis adhiberet pro ecclesiastico; atque ut novum con-
ceret processum, in quo iuramentum tum a coniugibus, tum a septima
m‘inu esset praestantium; deputaretur matrimonii defensor; formiter et
seorsim examinarentur periti iam antea adhibiti; aliisque tribus peritis
illorum relatio traderetur examinanda.
Archicpiscopus retulit hasce neque impleri posse praescriptiones: quia
no\o se examini subiici reluctarent coniuges; et quia iuxta instructione111
a Archiepiscopo Vindobonensf anno 18^5 evulgatam, atque in Curiis
*cc csiasticis Imperii Austro- Hungarici vigentem, nec examen septimi
manus, nec iuramentum coniugum exigitur. Ne ergo coniugibus occasi®
prae eretur sese gravandi de insueto rigore, nova impetrata fuit a SSiti1'
|ge venia pro dispensatione a canonico processu. Quapropter concessum
uit chiepiscopo ut copiam actorum processualium laici tribunalis adhi*
ere va eret ad e (Tectum cognoscendi ac definiendi causam a partibus prop®
im super m ttrimoni nuditate, defensore vinculi ex officio deputato. Tfisce
ccepti^ mandatis, iudices ab Archiepiscopo delegati procedentes in causa®
Zl l7lU}U labcntis anni pronunciarunt <1 r. matrimonium... ob absoluta®.
' nn ante contractum hoccc matrimonium existente®
lUU talem Pcr rcl Peritos medicos rite probatam viri impotentiam, “
*S. C. Concilii
— 60.I
praestandum <lcl.itnm conjugale, nullum ac invalidum esse. 2. Supradic-
tum Comitem Zdislaum r_vszkicw.cz a<l nullum a]iud ddneens mvrZ
nium contrahendum admitti posse». v no'
Appellavit matrimonii vindex ad S. C. Congregationem, appellavit
etiam Comes /dislaus contra secundum sententiae articulum insimul
postulans vel sententiam quoad hanc partem infirmari, vel dispensationem
a matrimonio rato et non consummato concedi.
Contendit Defensor mulieris ad matrimonium dissolvendum satis «sau*
evincere impotentiam Comitis /dislai sive ca sit absoluta, sive relativa-
dummodo matrimonium praecesserit, sit perpetua et insanabilis: Schmatz-
grueber, lib. 4, tit. 15, n, 38. Perpetuam autem, insanabilem, ac matri-
monium praecedentem impotentiam Comitis /dislai evincit defensor ex
confessione illiusmet in supplici libello peracta, et ex testimonio medico-
rum, qui affirmant quod ille laborat ex atrophia testis. Eiusmodi atrophiam
sic describit Zacchias, Quaesi, med. leg., vol. I, p. 285, n. 41: Non multum
abest a paralysis natura atrophia , hoc est partis alicuius consumptio et ariditas,
in qua passione corpus seu corporis pars aliqua , «0« amplius nutrimento (ruitur
et naturaliter semper aliquibus decedentibus, nullis vero in eorum locum succe-
dentibus summa macies oritur.
Ex quo fit quod atrophia affectus impotentia perpetua laboret, et num-
quam coniugalcm actum conticere possit. Ad id clarius demonstrandum
m themate adiecit defensor mulieris, Comitissam haud virginitatem ami-
sisse post sex matrimonialis contubernii annos. Neque officit methodus pro-
bationis; nam per inspectionem a peritis factam melius veritati consultum
est, quam per obstetricium intermedium,
Impotentiam viri esse perpetuam statuit defensor ex praesumptione
Hiris ac ex copulae dc rectu post sex annorum cohabitationera coniugum
iuxta Rotam post cons. Farinae,, dec. 65, n. 4: quod si post triennalem hahtta-
tioiirn non potuerint matrimonium consummare, tunc bene intrat praesumptio,
qnod impedimentum sit perpetuum. In facto autem peritorum iudicium impo-
tentiae perpetuitatem evincit.
Insatiabilitas accedit impedimenti perpetuitati, ut habet Zacchia, 1. 9.
*1‘ 2' n- 4' et periti medici retulerunt: vitia commemorata (dixerunt) non
possiint operari; non consistunt enim in ulla deformatione quae ultro
avtTtl potest, sed potius in defectu regularium functionum genitalium... #
Quamquam Comes contendat sese impotentia laborare relativa, prose-
qiichntur defensor, nulFmode nocet nuditati obfirmandae: quia S. C. C.
u|i posse, assueta reservationis formula: Vetito viri transitu ad altas nuptias,
en consulta pnus S. Congregatione. Et quia per procuratorem coram ludi-
niv ecclesiasticis admittens peritorum iudicium, quo eius impotentia
a monita Constituebatur, postulavit decerni nullitatem ex titulo i/npofcnfuit
!0 lilac atque incurabilis.
, . impedimenti perpetuitate locus non fit triennali experimento:
f'Sci* /)e SllP‘ tori, 1. 1, c. 13, n. 26: « quando constat de antecedenti mipo-
*tua per inspectionem corporum a sacris canonibus dem imlatam,
ts^ certa< evidens et indubia, tunc statira matrimonium declarandum tst
604
Curia Romana
nullum absque triennali experimento cum coniugum iuramcnto » r
enim nedum triennium sed sexennium adfuit, tact0
Neque officit quod coniuges per sex annos tacuerint ex Scnt ’
Schmalzgr., lib. 4, tit. 15, n. 74, Cosri, loc. cit., c. 2, n. 33 ; a constito6™*
inspectionem corporis mulieris, de eius virginitate, nihil intcrest an*j !r
intra bimestre reclamaverit, quia post multos etiam annos reclamare et ^
impotentiam allegare potest ». Exempla autem admissae nuditatis, utut dm!
multos annos reclamatae, adsunt apud Rotam et S. Concilii Congregationm
Viri autem defensor exhibuit in primis fidem trium salutaris artis Pro-
fessorum, qui autumarunt Comitem aptum carnali copulae perficiendae et
atrophiam haud perspexerunt in eo. Requisiti iidem Professores, an admitti
possit impotentia relativa, quam pati autumat virum erga propriam uxorem
retulerunt: cum certitudine respondi nequit ex medicinae datis, utcumque
haec dari possit perpetua et insanabilis erga datam personam ob peculiares
physicas circumstantias.
Exurgens adversus utriusque coniugis thesim matrimonii Defensor,
impugnavit viri impotentiam tum absolutam tum relativam, nec non mulie-
ris virginitatem. Prae primis animadvertit quod, etsi perampla fuerit dispen-
sati oex audientia SSmi a confectione canonici processus , tamen non eo tendit,
ut aliquid veritas detrimenti sentiat. Dispensatio enim pro usu tantum acto-
rum civilium data fuit ad effectum cognoscendi et definiendi causam. Quaprop-
ter actus ipsi tantum attendi debent, quanti per se valeant. Et quum unus
actus qui iudicio tribunalis ecclesiastici fundamentum praebuit, sit peritia
ludicialis, haec ad examen vocari debet.
Duo periti admittunt utramque impotentiam; absolutam in viro, rela-
tivam in foemina. Retulerunt virum impotentem ex atrophia testium. Sed
vir 1 em hanc impugnat atrophiam errore impetens cognitorum relatio-
nem ex sententia aliorum medicorum, quorum fidem iam produxit. Testi-
monium istorum non est minus attendendum, quam iudicialium peritorum
re atio, eo vel maxime quod tres sunt perinsignes eiusdem artis salutaris
pro essores. dum e contra ex duobus iudicialibus peritis alius est quodam-
mo o alterius subalternus. Iunior ex istis locum tenebat inferiorem apud
'osocomium, et ideo non ex parte utriusque libera ac independens dici
potest sententia , et potissimum quia nec separarim inspectionem corporum
a s°.\ erunt, nec seorsum propriam cuiusque pandiderunt opinionem, ccu
pro\ k issimo consilio praescribit S. C. C'. in Instructione 22 augusti 1840*
singu t ix peritis, ac scorswi coipus viri inspiciani ', ea qua fieri poterit decendo,
et singuli scriptam emittant relationem A
I erpendens defensor sacramenti rem intimius, thesim sustinere censuit
q 101 \ir corporalis inspectionis tempore idoneus copulae fuerit; qll,J
. ■ cn.un testium atrophia, talem Iiaud attingirigradum, qui
“ <J,U. actu;n rcddat ^quem impotentem. Eo quod ad veram atrophia
tituen ,un requiritur consumptio, ariditas et summa macies partis
ccue ceu tradit Zacchias, quaest. med . legal, 1. 4, tit. 1, qu. 8, n. 41*
S. C. Concilii
Mt ex duorum cognitorum relatione hunc statum haud colligere datum
est. Proinde, adiecit matrimonii defensor, cum fundamentum a peritia
desumptum necessaria carat soliditate pro adstruenda plena certitudine
impotentiae ex atrophia derivantis, et cum nullum ab integritate mulieris
prouti in progressu demonstrabitur mutuari possit adminiculum, etiamsi
actualis impotentia agnosci et admitti deberet; eo tamen quia hoc mor-
bum (!) accidentale esset in hoc casu, hinc semper quidem praesumen-
dum esset, quod ipsa non antecesserit, sed sequuta fuerit matrimonium ad
tradita per Sanchez, de malrim ., I. 7, disp. 103, n. 3.
Quoad mulierem autem defensor sacramenti, vanum esse, ait, funda-
mentum impotentiae proclamatae sive unius, sive utriusque coniugis ex
mulieris integritate desumptum. Nam censent quidem Doctores recentiores,
problema virginitatis haud esse insolubile, nihilominus summam ipsum
problema praeseferre difficultatem, si agatur de remota defloratione, Zac-
chia, quaest. med. leg., lib. 4, t. 2, q. 1, n. 24, ita ad rem se habet: cohaeren-
tia partium... medicamentis procurari talis potest, quae non rnodo adae-
quet, sed etiam superet naturam, ut notant medici >. Quod prudenter
obfirmatur auctoritate S. C. C. in Instructione anni 1840 dum usum balnei
praescribit iniungens ■ ne ullum spatium aut momentum temporis mulieri
detur, quo ad arctandum vas ullo medicamento, aut aliqua fraude uti
queat ». In casu ex mulieris confessione habemus, quod prioribus matri-
monii temporibus maritali officio incumbere studuerint. Proinde aiebat
defensor, cognitores opinionem emiserunt de re pervetusta, et in inquisi-
tione nullam adhibuerunt diligentiam ad fraudes eliminandas; ideo eorum
iudicium imprudens et incertum existimandum est.
Adhuc defensor urgens ex analysi iudicialis peritiae contendit nedum
fuisse incertum, sed erroneum ciusmodi iudicium: eoquod colligi possit
mulierem iamdiu corruptam fuisse. Insuper etiamsi de virginitate constaret,
rton inde tamen inferri deberet ad impotentiam alterius coniugis, atque ad
dissolutionem matrimonii; quoniam non agitur hic de dispensatione a matri-
monio rato et non consummato, sed de nullitatc coniugii ex capite impoten-
tiae prout demonstrat libellus i nt reductivus. Ergo parum vel nihil confert
ad causam disquisitio virginitatis teste Rota Rom,,dcc. 14» 10 postZacch.,
qu. med. leg., « non valet consequentia: uxor reperitur intacta, ergo vir est
impotens, impotentia naturali et perpetua, quae sufficit ad dirimendum
matrimonium ».
Insuper, ait, dandam non fuisse magnam fidem coniugibus; quia collu-
s'oni$ suspicionem ingerit studium viri, qui vix reddita in prima sede a
indicibus laicis sententia, sategit novam obtinere a medicis peritiam, quae
mi potentiam absolutam excluderet.
Ihs praehabitis Vestrum erit dirimere sequens dubium;
, hi sentrntia Curiae Archiepiscopalis Leopoliensis sit confirmanda vel
,nfir manda w casu? t . . . .
D/i /5 decembris iSjj Sacra, etc. respondit: Sententiam Curtae / rene
Pisco palis esse reformandam, ita ut Comiti Zladtslao non liceat transire ad
i,,hn }Uptias, nisi petita prius et obtenta venia ab Apostohca Sede.
6o6
Curia Humana
Cum per novam audientiam a defensore vinculi matrimonialis •
instaurata fuisset nova discussio» praefatus Vindex quae sequuntu
animadversiones. Innuit primo quod dispensatio a processu e«2S
*>• L. Conci Iu concessa infecta fuerit vitio obreptionis et sub ■ * •
secundo quia peritia judicialis, quae fundamentum praebuit cidemTT'1
tiae, non suppeditat moralem certitudinem impotentiae Comitis praedi**
Quoad primam partem ad memoriam revocavit quod S. Comm* T
quum rescivisset ab Ordinario arduum fore coniuges novae subiiccre como’
rali inspectioni, de auctoritate Pontificis remissae, mandavit ut consueta'
ac expeditiores aliae complerentur praescriptiones. Hae in huius veneris
ludicns sum m ramentum coniugum, septimae manus auditio, ekmcn
verbale peritorum, defensoris matrimonii deputatio. Coniuges vero adeo
difficilem reddiderunt praescriptionum salutarium exeeutionem, ut OrdU
narius coactus luerit confiteri omnia et singula exarte perficerem, nisi i&xtru
cabues sese opponerent difficultates, quibus superandis imparem me sentio .
.uae difficultates a coniugibus parabantur; quaeque fuerunt causa princi-
pahsseu moliva dispensationis a processu. Et quoniam ex illis difficultatibus,
dia quidem quae respiciebat modum verificandi impotentiam Comitis, in
quo potissimus ac praecipuus scopus processus consistebat, nullatenus
\entati innitebatur, quia Comes postulans dispensari ab examine pc-
ritt.u ludici.ihs, contra propriam conscientiam agebat, hinc dispensatio in
vitium obreptionis et subreptionis incurrit ad tradita per Reiffenstucl, itis.
1. i, t. 3, n. 184.
Relationem tandem peritorum examinavit iuxta Scriptorum Medicinae
orensis doctrinas; deduxi tque imparem omnino esse ipsam peritiam ad
certitu inem antecedentis impotentiae Comitis inducendam; atque hoc eo
maxime quia ex illa exploratione haud obfirmatur Comitem esse impo-
tentem ad carnalem commixtionem.
Hisce iterum adductis propositum fuit EE. VV. decernere, quomodo
fff61 resolvendum infrascriptum dubium:
An sit standum , vel recedendum a decisis in casu?
tr 23 mariti i8$8 Sacra , etc. respondit: In decisis .
Uhesaurus Resolutionum, tom. 136, p. 601-613, tom- r37> P* llS'I24^
4240.
S. C. C., Viroduncn., 23 mart. 1878.
EP,ac°I» innotuit Sacerdotem Dominicum Minard paro-
comm 11 Lm ^ desservant) loci Savonnicrcs en Perthois, lapidum
inventnm,Uni *■' N * 1 [ • 1 ‘ 1 1 j , scandali suo populo esse, ac ob suum inquietum
pii ingtitiiti 'tv*1* persaepe dare, atque effecisse, ut quaedam soror
■itnuo ptln ' V °ctnnae Christianae, quae in paroecia puellarum instructioni
mirtir iQ-. r\ * V*' 1 un ^°crnn desereret* Qmptiyptcr Antistes U
,4 otinnicum monuit ut a lapidum commercio cessaret, si
S. C. Concilii
uo-
mulque diceret quanam praecise de causa praefata soror suam paroeciam
reliquisset. Illido sacerdos coram suo Episcopo stetit, ut ah his accusa-
tionibus sese purgaret.
Sed parum profecisse videtur, namque paucos post menses ad ipsum
pervenerunt litterae a Curia Episcopali datae die 7 iunii 1874, quibus ei us
translatio ad aliam minoris momenti paroeciam decernebatur. Obstitit
parochus et interposita appellatione ab eiusmodi decreto ad Apostolicam
Sedem, a Curia petiit epistolas quas apostolos vocant, ut rem totam defer-
ret S. C. Concilii . Elapso termino in Curiae litteris statuto, ut priorem paroe-
ciam desereret, nonobstante appellatione, per sententiam iudicis pacis
ipsi iniunctum fuit parochialem domum relinquere, intra terminum vt-
gintiquatuor horarum. Tunc ad novam paroeciam loci Musscy perrexit
Ex hoc loco litteras Curiae dedit, declarans sese subiicere Episcopi judi-
cio, ac petens tabulas nominationis ad novam regendam Ecclesiam. Yicar u$
Generalis respondit in votis esse Episcopi, ut ante nominationis susceptio-
nem cum ipso colloqueretur et inde per dies quindecim spiritualibus vacaret
exercitiis. Nimium dura sibi mandari reputans Dominicus, prius obedire
recusavit; sed cum Vicarius Generalis iterum scripserit sese alium sacerdo-
tem in novam paroeciam missurum, si intra decem dierum spatium Ep scopi
mandatis non obtemperaret, Curiam petiit, renuntiationem antiqua^ paroe-
ciae scripto emisit atque subsignavit, simulque omnibus Episcopi mandatis
exequendis se paratum exhibit, veniam implorans ob scandalum ex sua
ortum contumacia.
Post haec litteras nominationis accepit. Ast v \ ad novam paroeciam
pervenit, tacti poenitens, coepit conqueri de damno sibi illato, tum quoad
honorem, tum quoad interesse ob passam translationem. Hinc supplici
libello oblato S. C. Concilii petiit restitutionem m antiquam paroeciam
S. Congregatio, habita Episcopi informatione, et cognito recurrentem sacer-
dotem pluries, ob sui malam agendi rationem ab aliis paroeciis translatum
fuisse, ac etiam suspensione punitum; comperto ipsum mincium misisse
prunae paroeciae, in qua lapidum negotium exercuerat; publicum functio-
nin,mi< vulgo Matre iniuriis scripto affecisse ac suis iurgiis in causa tu isse
ut supra memorata magistra paroeciam illam desereret, dic 1 decembris 1 1>74
rescripsit; Lectum ad instantiam^ idque nn/ificctur Episcopo.
Huiits decreti rigore haud fractus Dominicus, institit coram S. Congre-
Ratione contendens, sese vi ct metu coactum, priori paroeciae nuncium
^iMsse ei novam acceptasse; ac monumentis exhibitis, curavit ostendere
Sc WHnunem ab iis criminibus, ob quae amotus fuerat.
■ Episcopus, cui haee patefacta sunt, retulit falsum esse renuntiationem
HHtuque extortam fuisse, ceu facile comperiebatur e\ epistolis I)«mi-
n'ci, causas v ero remotionis plurcs haberi, inter quas sequentes recensebat —
1 1 lura stuu quae in loco Savonnicrcs nullius amplius existimationis
sinebant, ea vero potissimum: 1. Nutui sumptus quibus pro
in lautiorem mensam, g. Aes alienum ingens, quo se obstringe. ut.
1' .'‘‘'vstuosae negotiationes, quibus incumbebat indccorumque merci
1<,n,uni- 4- Eae demum graves controversiae ac contentiones, quibus
Vr
6o8
Curta Romana
perpetuo implicabatur cum publicis tum huius loci, tum *t' .
seu prefecturae magistratibus et administratoribus *. iam rcg*°nis
Habitis his, quaestio remissa fuit ad Metropolitanum decret,
noviter deductis , Orator utatur iure suo coram Metropolitano V
huiusmodi iudicium locum non habuisset, rogatus ut super c.™,? T
matjones transmitteret ac suam aperiret sententiam Metronoli r,n °r*
m,s,t depositiones testium, ab ipso parocho iam adductas, ataZ^
sententiam aperuit pro coactionis exclusione. Tunc suetum dccrenl T
tum fuit: Ponatur tn f bito . ^
Dominici defensor duplicem dubii formulam proponendo, in duas™»-
orationem suam dividebat inquirendo in prima, an causae legitimaeKles
sen, remotionis, m altera an acceptatio novae paroeciae ex parte sui ctienH-
impedimento esse potuisset quominus eius redintegrationi fieret locus’
Praemittebat causas legitimas esse necessarias etiam ad removendos
eos parochos, qui desservants in Gallia vocantur, quamvis in officio ad Ordi-
nari. beneplacitum perdurent. Nam cum in istiusmodi parochis instituta-
f *™CSSUmfUen,ta Can0n"r,s unctionibus quae parochum stabilem praese-
miniW ,.° curandum ut ‘alis recessus in quantum fieri possit,
™ ,k , C'u SC “ Pr°Pter SS' Congregationes principium statuisse,
a causa pOSSent temoveri. Iamvero in casu binas tantum afferri
. "empf magistrae a paroecia discessum et commercium petrarum.
B^pHjpfigjpl falsas esse affirmabat.
Quoad primam causam afferebat litteras scriptas parocho tum a Supe-
ore Sororum a Doctrina Christiana, tum ipsius nomine a Sorore adsistente,
i rt emun* a Jpsa magistra quae a paroecia discesserat. Contendebat
c -nsor constare e\ prima, magistram fere triumphantem oppidum Ingres-
* • uisse opere praesertim parochi; cx altera locum deseruisse quia Matre
rm.i em nominationem recusabat, debitam mercedem ei non solvebat,
mus, quam Maire non restaurabat, insalubris erat; ex postrema palam
,.^l,|norirmo 0 Parochum causam non fuisse discessionis magistrae, sed
- cnc C1IS esse Pr°secutum, imo vero etiam ex aere suo illi mercedem
m antecessum persolvisse.
,■ ' ° \cf° llt cails,im commercii petrarum, inquiebat non esse negotia*
_«m, ubi causa lucri cessat: cap. x3, dist. 88: quid est a/iud negotium, nisi
I ,us comparari carius velle distrahere? Dominicum vero non
l * Cl* 1 causa cum quodam lapidicinarum magistro negocium habuisse,
rrK .? i,lU-C.ret cu,^airi (parocho, qui pro suae ecclesiae restauratione exqui*
me ioris qualitatis. Ut haec luculentius ostenderet Orator
tinn > ;ttCraS fllscePtoris operum; attestationem illius viri, qui in sta*
archirnr'^ L rrcaci apidum expeditioni praefuerat, ac tandem testimonium
nirnt-hi lf ^U,..m m*osmodi petrarum ncgocio nullum compendium favore
parochi repenisse asserit.
suum qUibU3dam ex.hibkis attestationibus defensor curabat purgare
damnam.. Un « «ccusationibus, quod esset triplici iudiciali sententia
tantni.inw r |nconslllcr3tos sumptus aere alieno premeretur; ct
UnUA excitaret parocluanos in sui favorem; qu; "" C1 vert
accusationibus, quod esset triplici iudiciali scniem
tanduam |ncons‘deratos sumptus aere alieno premeretur;1
inu> excitaret parochianos in sui favorem; quam rem, ri Vfl
•V. C, Concilii
. f»9
esset, magnum argumentum praebere subdebat, optimae existimationis
qua Dominicus in sua paroecia gaudebat.
Quapropter concludebat causas remotionis in casu minime adesse
ideoque parochum recurrentem haud recte remotum fuisse eo vel magis’
quod in casu concurrebant causae malitiae, odii, infamiae, scandali, danini
propter quas iuxta interpretes iuris a removendo parocho, etiam amovibifi
est abstinendum. Sustinebat adfuisse malitiam, quia ex supra expositis
patebat nonnisi cx pravo animo delatum luisse Episcopo, Dominicum in
causa fuisse magistrae discessus et petrarum negotiationem exercuisse;
odium, quia accusatorem quemdam putabat cuius scandala parochus gra-
viter exprobraverat; infamiam, quia per remotionem laesa fama parochi
solummodo restitutionis beneficio recuperari poterat; scandalum, quia gra-
viores causae remotionis ab inimicis parochi evulgatae fuerunt; damnum
quia ex antiqua paroecia fr. 1985 parocho quotannis redibant, dum ex nova
nonnisi fr. iijo percipit liat, it,i ut singulis annis tr, 8.j j lacturum pateretur
Hisce absolutis transit defensor ad secundam suae orationis partem, ac
enititur ostendere, emissam renunciationem prioris parochiae et accepta-
tionem novae, non obesse, quominus ad primam restitui possit, vel quia
nullam vel quia factam animo appellationem prosequendi in devolutivo.
Ex eo quod Episcopus scriptam renunciationem a parocho amovibili
exegit, deducebat defensor et ipsum scire et admittere, necessariam esse
■ustam causam pro remotione decernenda; cum vero causa haec in casu
deficeret, argumentum haberi subdebat de coactione a parocho passa in
rcminciatione mittenda. Atqui reaunciatio, ut vim habeat, sponte, libere
tt cum causa emitti debet; quae extrema cum in casu haud velificarentur,
renunciationem Dominici aperta nullitate laborare deducebat.
Haec omnia probare satagebat ex antecedentibus renunciationem. Nam
'ix parochus petiit apostolos, Episcopus declaravit, cius iurisdicdonem expi-
laturam die 1 insequentis iulii 1874, ac apostolos denegavit, nisi prius e
parochi ali supellcctilia asportaret; praefixo ad hoc eidem termino
'ujinti quatuor horarum per apparitores tribunalis civilis. Neque satis.
ominicus novam oblatam paroeciam acceptat: a$t nominatio ei denegatur,
n,sl ad Ordinarium se conferat et per quindecim dies vacet spiritualibus
Percitus. Cum vero parere detrectet, ipsi praefinitur tempus decem dierum,
(pi ujs inutiliter elapsis, etiam secunda paroecia privatus fuisset. Hinc
Parocho duas tantum vias mansisse, vel voluntatem Episcopi omnino exequi,
omnia perdere. Hisce pressus angustiis impositam renunciationem sub-
■ psu. Ast quis credat, libere et sponte eam signatam fuisse?
erum quae vi metuque fiunt, nullius sunt roboris: cap. Ad auduntiatnt
■ m metusve, etc. Ergo nulla omnino iudicari debet renunciatio
^ casu, eo vel magis quod periculum erat et bona et famam amittendi.
enique etiam ex defectu causae rcnunciationis nullitatcm arguebat defensor.
c,- • UaPropter cuin causae remotionis in casu minime adessent; cum renun-
J7- mctuque facta fuerit ac sine causa, cumque ea quae opponuntur
VCI f^lsa vel nullius momenti essent, nihil obstare asserebat,
nus 11 sua antiqua paroecia restitueretur.
vi 39
6to
Curia Romana
omnia
E contra Episcopi Defensor duplici ex capite defendenda sus ■
nia quae Episcopus gesserat. In primo totus in eo fuit, ut osT^i'^
parocho vel metum illatum non fuisse, vel iuste fuisse illutum ■S*'™***
emissam renunciationem omni ex parte m sua validitate subsistere i
advertebat in primis parochum novam paroeciam acceptasse per' i- ^
lam antequam ad Curiam sese conferret, quando nempe violentia et nT*
locum adhuc habere non poterant; insuper ex attestatione quatuor Saeu
dotum, qui illi adfuerunt audientiae, erui dicebat nullam parocho factam
fuisse violentiam ac sponte renunciationem emisisse. Haec vero confirmari
a relatione Archiepi scopi, cui res judicanda commissa fuerat. Neque opponi
posse sustinebat, parochum adductum fuisse ad primam acceptationis lit-
teram scribendam cx metu sine tecto remanendi, cum expulsionis 'sta-
tentiac exeeutio immineret, ad aliam vero ex metu a Vicario Generali per
litteras sibi incusso perdendi ambas paroecias; nam iuxta disciplinam rige*
tem m Gallia, ab eiusmodi vel remotionis vel translationis decretis potem
appellare, quamvis appellatio non suspensivum sed tantum devolutivum
effectum obtineret. Quapropter praetensum metum vel omnino exulaie
d icebat, vel iuste incussum fuisse. Porro si parochus, prout debebat, Epi-
scopi mandatis obtemperasset, et, appellatione pendente, ad novam paroe-
ciam se transtulisset, neque expulsionis sententiae, neque periculo sine tectu
et subate n rationis mediis manendi sese exposuisset. Igitur violentam expul-
sionem (ceterum a Syndico provocatam non ab Episcopo) e domo paro*
ch ali sc metum manendi sine mediis vivendo necessariis, suae imputaret
temeritati ac pervicaciae, ob quas Episcopo parere obstinate renuebat,
reparare detrectans scandala, quae praebuerat episcopalem auctoritatem
contemnendo ct mendacia pontificio legato iniuriosa proferendo. Hinc
concludebat Orator, vel metum non adfuisse, ve! fuisse iuste incussuro,
atque ideo m utroque casu, factam renunciationem, validam fuisse.
In secunda suae orationis parte, defensor demonstrandum suscepit.
Episcopum suo iure usum fuisse decernendo translationem atque legitimis
abuisse causas. Haec ut suaderet, recolebat post concordatum anni i8pI
in Gallia duas parochorum species inductas fuisse, nempe parochos inanw*
vibiles eligendos cum consensu Gubernii, a quo dolationem accipiunt- t!
parochos vicarios , desservants appellatos, minoribus paroeciis scu succur*
Salibus praepositos, qui ab Episcopis libere eliguntur ct removeri pi-
sunt.
Dom
Ex quibus deducebat Episcopum in casu usum fuisse suo iure
meum transferendo, quia Ecclesiarum succursalium rectores, ut ipse era
considerari possunt, veluti Vicarii ainovi biles ad beneplacitum EpisCilP
i penes se animarum curam habent, vel uti possessores beneficii manu-i -
'! '1 ■' 1,1 u,rnqtie casu pro generali regula constituendum esse videtur, I-P1
scopos posse eos etiam sine causa removere.
■ice vero regula, quamvis ex consuetudine nonnullas limitationes p
cons
qui
r 1 r ^ > vv/i|OULCUUlllt HUI il I Ulli* ^
Uu 1 H iHtinLV nempe remotio fieri non debeat ex odio, aut curn efr
mvntu vd famae vel gravi icturae rectoris: in casu tamen has limitat^1
^ ^ uim 1 pi scopus graves causas remotionis haberet.
iS, C. Concilii
6i t
Scilicet parochus iste, lautiori mensa, quam deceret eiusque vires sin -
rent. utendo, frequentes compotationes atque conversationes in domo Daro-
cirali habendo, scandalo erat fidelibus ac seipsum aere alieno gravabat*
Meoque inidoneus reddebatur ad eum populum regendum. Oh mendacia
insuper tristem sibi famam comparasse; ob iniuriosa verba contra superio
rem et contra Apostolicae Sedis legatum prolata; ob iracundum ac turbu-
lentum ingenium nec non imprudentem agendi rationem iurgiis et quert-
nioniis causam dedisse, omnemque aestimationem et auctoritatem amisisse
Quae omnia huic parocho semper obiecta fuerunt, etiam cum ceteras rexerat
paroecias, uti constare defensor sustinebat ex literis Episcopi, ex quibus-
dam testimoniis et cx epistola praesidis provinciae.
Aliam iustam translationis causam reperiebat in eo, quod parochus in
quadam Utera ad Episcopum scripta, quam antequam mitteret pluribus
imprudenter manifestaverat, adulterii et falsae in scripto testificationis
insimulassct virum municipio eius paroeciae praepositum; qua re vulgata
periculum imminebat ut parochus crimine diffamationis ad tribunal rape-
retur ac utpote recidivus maiori poena plecteretur. Curandum itaque erat
huic scandalo occurrere alio parochum transferendo, eo vel magis quod illa
imputatio omni veritatis fundamento erat destituta.
Tertiam causam translati otiis reperiebat Orator in negotiatione praeser-
t>m lapidum, quam parochus palum exercebat. Ob hanc enim octies ad tri-
bunal, quod de rebus ad mercaturam pertinentibus iudicat, non sine maimo
suat famae discrimine, traductus fuit. Recensebat insuper aes alienum a
parocho contractum cum quodam iuvene et quadam mercatrice sacrorum
"rnimentorum, cum quibus non sine dolo et fraude parochum negodum
confecisse apparebat.
Neque opponi posse urgebat nullttatem decreti translationis eo, quod
nnva paroecia sit inferioris conditionis et emolumenti; haec porro tunc
tmuim inquiri solere, cum Episcopus absque ulla causa ad translationem
procedit, non vero eum tot et tam graves causae intercederent. Parochus
Hpuir, etiamsi aliquid damni patiatur, sibi imputet, cx notissimo iuris prin-
quod haud videtur damnum pati, qui propria culpa illuti experitur.
tl> vc* wagis quod parochus iste ob suam agendi rationem pluries causam
translationis obtulerat.
Quibus disputatis concludebat, Dominicum libere renunciassc primae
I iroeciae et acceptasse secundam, quin vis aut metus intercederent; metum
'LT<I' M adfuit, iuste fuisse incussum; Episcopum demum plures ct iustis-
siiro-. habuisse causas decernendi translationem istius parochi,
d i! ' ^ parte disputatis exorantur EE. YV, respondere ad
•br sita nios .1 Unard relinquendus sit tn possessione paroeciae loei AJtissiy ,
/> b.7( i enif errandus ad paroeciam loci Savonnier es in casu ?
titf c >( ' 9 1< ' ^a,ra' c/e. respondit: Affirmative ad primam partem, negat n e
1 andam, imposita sacerdoti 1 Unard retractatione omnium imuruirunt
Bp, i'*>lscoP,l,l‘ prolatarum .
(-s-uirus Resolutionum, tom. 137, p. i3i-*5-J*
6l2
Curta Romana
4241.
S. C. C., Mi/evitans, 15 iun. 1878.
Ad Statutorum tramites Sodales Confraternitatis Ii. y a l ■
in civitate Yallctta, Dioecesis Melevitanae, die 16 iulii anni
rum officialium electionem peragerent, more solito, convenerunt OuaiT
vero ex congregatis voce activa atque passiva pro illa vice a Gubernator
privati fuerunt, eo quod non interfuissent processioni in die festivi^;!
B. M. V. titularis sodalitii, ferentibus Statutis ab Episcopo confirmata
dic 9 iulii 17^9* ut sodales a dicta supplicatione sine iusta causa abstint i ■
per unius anni spatium voce activa atque passiva priventur. In tali rerum
statu, facta electione, maiora numero sulfragia retulit Franciscus Bon-
ae Gubernator renunciatus fuit. Insuper quatuor Sodalitii Curatores deeti
fuerunt.
Iit aegre ferentes quatuor confratres, qui utraque voce fuerant orbati,
quibus et alter sodalis sese adiunxit, ad Curiam Episcopalem confugerunt
ac 1 raesuli nonnullos abusus in dicto Sodalitio inductos aperuerunt, rnede-
tam iisdem expostulantes tum admittendo novos confratres sine scrutinio,
tum infirmando factam officialium electionem, novosque sufficiendo.
His adductus Episcopus Gubernatori Sodalitii epistolium conscrip
nt auditis confratribus referret super expositis, ac statuta transmitteret.
Ex responsione plura detexisse scribebat Episcopus, quae haud leve dede-
cus illis afferebant, qui de iisdem accusabantur, ac proinde sui esse muneris
duxit, destitutis nuper electis, novum Gubernatorem, novos officiales depu-
tare, novosque confratres, sine scrutinio admittere, quod revera perfecit
decreto diei 25 Septembris 1876 sequentis tenoris: «Attentis querelis et
pntetensionibus hinc inde deductis, quarum nonnullae altiore indigent
consideratione er serio examine, ne ulterius careat Congregatio ollicia-
hbiis pro fungendo munere Gubernatoris, Secretarii ac Procuratorum
sini inhaerentium, attentis circumstantiis omnibus in casu occurrentibus,
absque ullo praeiudicio partium, eligimus et nominamus hoc interim cum
omnibus turibus et emolumentis cumque omnibus facultatibus oppf,r'
tunis et necessariis in Gubernatorem Confraterni tatis D* Phi!ippufn
(..armi Cecv in Procuratores D. losephum Farrugia Gav, et D. Anto-
nium Caruana, perpetuo creani } ac constituentes eosdem DD, confratres
ac consodalcs, ac si fuissent ordinario modo recepti ac conscripti p*
Officiales electi die 16 iulii hoc decreto perculsi ad S. Congregati^111
Concdti nomine Con fraternitatis recursum habuerunt expostulanto, ut
relatum Episcopi decretum irritum faceret.
Rogatus Episcopus super narratis, retulit confra ternitatem gr-lV* e
Itum cum scandalo, more velim h lereditario regi et gubernari a pansnh»1*
in conf*lniru,nc's Francisci Borg, epii secreto administrationem ^
ura insuper narrabat, ex quibus apparebat familiam electi Gubernat r
lamu tLsiimnn im,L. r anfra terni tatis bonis ita disponere, ut haud
.S’. C, Concilii
()13
compendia sibi suisque consanguineis compararet vel in locatione fundo-
rum, vel in erogandis pecuniae summis, ac in pluribus aliis exercendis nego-
tiis, quae facile administratores pravae conscientiae in suam utilitatem cum
gravi causae piae detrimento convertere possunt. Concludebat Episcopus
praefatum decretum adeo acceptum cessisse in sua civitate, ut gratulationes
ab omni ordine civium sibi factae fuerint; quapropter reficiendam esse
oratorum instantiam, eo vel magis quod Episcopus approbando Statuta
confraterni tatis sibi suisque successoribus ius reservavit eadem moderandi
augendi, minuendi vel etiam abrogandi Tandem observabat recurrentes
mandatum appellandi ad S. Sedem ab Episcopi decreto non habuisse. Hisce
habitis quaestio dirimenda remissa plenariis S. Congregationis comitiis,
atque hinc inde electis defensoribus disputata fuit sub dubii formula in
fine huius compendii proposita.
Qui confraternitatis nomine agebat, trifariam suam allegationem divisit.
In prima vindicare conabatur Iegitimitatem electionis diei 16 iulii 1876.
Observabat Orator indubii iuris esse electionem officialium libere ac! con-
fratres spectare, ac ut electio omnino libera et legitima dici possit requiri:
1. Ut intimatio praecedat. 2. Ut consodalcs de more coadunati electionem
peragant per secreta suffragia. 3. Ut maioritas suffragiorum in electis con-
currat, habito respectu tantum ad interessentes: maior enim pars universi-
tatis, collegii, seu capituli constituitur per praesentes, nulla habita ratione
absentium. Cum autem haec omnia adamussim servata fuerint in electione
diei 16 iulii, de eius legitimitate minime posse dubitari concludebat.
Factam electionem insuper maiorem vim acquirere subdebat ex eo,
quod Statutis et praxi Confraternitatis maxime consona fuerit. Statuta
■
enim praescribunt, ut pro electione Gubernatoris, officiales in privato con-
ventu coadunati tres eligant confratres* atque dcin omnibus proponant,
111 tinus ex his tribus Gubernator seligatur. Hanc formam, anno 178S indu-
ct.iin ac continuo adhibitam, etiam in electione 16 iulii servatam fuisse
evincebat tum ex libris consultationum confraternitatis, tum ex testimonio
deputati ecclesiastici, qui iureiurando testatus est electionem officialium..,
legitime faciam fmssc atque ad tramites r< gularum tt Statutorum Confrater -
Hinc ad secundam suae defensionis partem transvolans orator conte n-
ijbat decretum Episcopi diei 25 Septembris iSyf* nullum fuisse. Scilicet
3 urtrhat I rident inum Concilium cap. 8 ct 9, Sess. 22, de re/. Episcopis
nu lam aliam tribuere facultatem in Confratenntates, quum easdem visi-
*lnd. exigendique singulis annis redditionem rationis <le administrationc
priorum; atque ideo Episcopum non posse neque sesc ingerere in admi-
P<st rationem, neque impedire Confraterni tates, quominus extraordinarias
expensas summam scutatorum viginti excedentes sine sua licentia,
HPprohibere vel restringere earum exercitia, aut prohibere, ne congre-
ntur ubi et quoties eis magis placuerit. Cum igitur, ex Concilio Tridcn-
g*? ct cx declarationibus Sacrarum Congregationum aperte dignoscatur,
redH^P°S sllI1cr ( 'ui fraternitates nihil aliud posse quam illas visitare atque
Jtlonem rationis de bonorum administrationc exigere, deducebat facul-
fs
fii 4
Curia Romana
tatcm ipsis non esse removendi electos, atque novos di*«.V r
decretum diei 25 Septembris nullum esse rcct0fh.
I V' * 4 1 ^ *
proindeque
1 *' -* “ ■"*■* VML'f
Neque obstare quod Episcopus, addebat defensor possit v,i
per suos delegatos assistere Sodalitii congregationibus. ac oi}\ JZ*'c
etiont, nam non potest tamen contra Statuta vel consueti, din.* dt*
novitaeea inducere: S. C. EE. RR. « i„
autem rector, a abrogare, alios creare, consodalcs absque
fragio inscribere, idem est ac novitates inducere contra Statuta ct ai
confratermtatis consuetudines. Et si semper. multo magis in L£T?
Episcopus abstinere debebat, quia sodalitium per Breve Summi
Clementis \ III confirmatum a Paulo V erectum fuit.
Observabat insuper ex cap. Concertationis , de appdl, in VI decem
dierum spatium eonced, a momento habitae notitiae ad appellationem im,
ponendam, quibus inutiliu-r elapsis aditus appellandi minime pateat. lai».
vero in casu quinque consodalium recursus interpositus fuit elapsis iam
vigmti diebus; unde ab Episcopo attendi nequibat. Imo etiam ex parte
Episcopi m modo procedendi peccatum est, cum nullis praemissis moni-
tionibus officiales electos deleverit, ac inconsulta congregatione confra-
termtatis, novos adiunxerit. Ex quibus clariorem luce meridiana scatere
asserebat nuditatem decreti Episcopalis, prout S. C. Concilii resolutum
Q»r ll\ ° nforeflef1, Elect, Alum., if> sept, 1769, in qua proposito
secundo dubio: An mt reintegrandi cojifratres ultimo loco deleti ab Episcopi
ZativeC*Ve <CmCt ^ C0Nfratres ah EPm°P° electi, responsum fuit: Ajjir-
yitCnUS Pr®Srediens propugnabat Defensor officiales sodalitii sint
_ u CaUSa PISCf>po removeri non posse, ol> grave damnum in faniam
nie^l^T'17^ estl^u^ obveniens; in casu vero absque ulla causa decretum
v _ C ,ltum uis.se. Et revera iusta causa esse non potuit, quod aliqui
lirii Sf- ? a ,C t Prs:-‘l pr*V :,ri Sint’ nam haec poena decreta reperitur a soda
nullirnt*! „ 1 3 *PtscoP° solemniter confirmatis. Neque opponi posse
t _ C ectlpnis* tum quia nonnulli inter sodales affines essent Guber-
r. ’ Um .?uia terebatur eumdem tricas instituisse, ut in Gubcmato-
e t^crc^!Jr' nam quoad primum explorati iuris esse, fratres etiam
in iis pn^m SSC SU- ra£uim h'rre. imo et filium pro patre, et hunc pro fili'1*
saiuriiinie n ^uae Iur,s Publici sunt, non attenditur neque patria neque
versi r-nic °niunctI0’ fum pi*esumatur, quemque moveri potius bono uni'
hTom 2!!Am Sa^:;nis M***™ quibus consona sodalitii Statuta dico
dentia t mso<<tiws professis m congregationibus activam vocem conet-
sustinebn *K1S v,'ro ®Xercitas per Gubernatorem eas omnino falsas esse
nem ner ; I! r"" tCSt,monio ^putati ecclesiastici, qui asserebat electio-
"*"* « Statutis r “
ephemeridibus cithobVi- * ct statutis comraternnam», -
quac una voce accusationes in Gubernatorem
latas
1 Cf. N. 1585
1 Cf. N. 3766.
S, C. Concilii
61 5
refellebant: tum demum ex testimonio honestissimorum virorum, ex laico
et ecclesiastico coetu, qui de religione et spectata probitate officialium pu-
blicam fidem facere minime dubitarunt.
Ivx quibus omnibus cum apertum esset, Episcopum potestatem minime
habere removendi electos officiales, atque in casu pateret, nullas causas
Huius remotionis existere, concludebat decretum diei 25 Septembria 1S76
nulla posse stabilitate subsistere.
post liaec ad tertium suae orationis caput gradum faciebat orator; omni-
q„e vi adnitebatur refellere tamquam calumnias, quae electo praesertim
Gubernatori malefacta tribuebantur. Scilicet testimoniis undique c illatis
f.itsam esse evincebat accusationem eam, qua insimulabatur aliquod obiectuna
sibi addixisse ex domo cuiusdam legati. Falsum pariter esse quasdam terras
et officinas favore conductorum tanti minoris locavisse; si enim a novis
procuratoribus pluris locatae fuerant, hoc ideo evenerat quia onus manu-
tenendl muros ct officinas hodie spectat ad sodalitium, dum antea condu-
ctoribus impositum erat una cum obligatione plura meliorarotnta perfi-
ciendi: praeterea novi portus constructione, prope quem officinae exunt,
earum pretium auctum fuisse dicebat.
Ex disputatis satis superque apparere dicebat leg timitatem et 1 bert.i-
tem electionis; defectum potestatis in Episcopo, ac defectum causarum desti-
tuendi electos officiales, de quorum honestate dubitare haud licebat: hinc
et sustinendam electionem et decretum Episcopi infirmandum esse con-
cludebat.
Defensor consodalium recurrentium praemittebat, decretum F.piscopi
a quo appellatum est, esse in terloquutorium scilicet ortum e.x duabus instan-
tiis actu pendentibus coram Guria Fp scopuli, una propria, altera uiversa-
riorum. Cum enim Franciscus Borg, cum aliis electis petiisset confirmatio-
nem electionis, sodales exclusi a voto activo et passivo obstiterunt apposito
libello, urgentes 1. Admissionem novorum consodalium absque scrutinio.
2. Nuditatem electionis elici 16 iulii. 3. Deputationem novorum officialium
pro integro biennio 1877-1878; ut ita et m.ilae Sodalitii admini>trationi
remedium afferretur et vitta praefatae electionis detegerentur. Atqui i.p'~
scopus delata Curiae cognitione rei, suo decreto novum deputavit Guber-
natorem novosque officiales, qui provisorie confratcmitatis curam gtrinnt.
■Hisce accedere, subdebat Orator, Episcopum nunquam confirmasse
[onern diei 16 iulii: ideoque electos dici non potuisse veros olhciales
confratcmitatis ex iure communi atque Statutis, neque ipsos quen P®®®
4- ullo iure sibi adempto. Minus uitem dedecoris esse provisorie excludi,
finam post adeptam possessionem, causa cognita omnino destitui. - ique
'il Iam infamiae notam dimissis irrogari, quia Episcopus dec aravit m su
decreto, sese hanc deliberationem secutum fuisse attentis qtten ts t Pra
tensionibus hinc inde deductis, quarum nonnullae alttore indigent consui ra tone.
. .. ’ 7 . . . . JlllCUlUS CH“
Id
m
str
!c°q«e Episcopus appellantes mmime deposuit, quasi reos alicuius en
m's> S(;d aliquot officiales creavit, ne pendente rei cognitione, .1
fatio capite et directione deficeret. Quod usque ad evidentiam .
Uaiorc decreti, in quo asserebatur novi officiales deputari ttt
Curia Romana
ni
Pro modo, ne ulterius Congregatio officialibus careret; attentis '
omnibus, absque ullo praeiudicio partium. * arctt^tanii{
Iustitiam vero appellati decreti crescere si spectentur Drinrln* ■
communis, ex quo ut aliquid definitivum dici possit, ferre deb , ! i 'Uris
tionem vel condemnationem super quaestione a litmwik, abwIu‘
1 1 deAre ff' k1e0que decretum’ dc fit quaestio, omninoT?
cutonum dicendum, cum latum fuerit super duabus instantiis
cisis, circa confirmationem electionis et restaurationem confratemiS*
remotis interim officialibus electis; ideoque ab eo minime appellari Z
quia mterlocutormm mre Tridentini, Scss. 24, cap. 20, de ref Sf*?
nequit, nisi habeat vim sententiae definitivae, vel gravamen ihSem tt
per appellationem a definitiva reparari non possit ’
Iam vero praefatum decretum, vim non habere sententiae defini tin,
sustinebat defensor, ex eo quod interposita appellatione ab incidenti in
Cuna f.piscopah suspensum fuerat indicium quoad meritum quaestionis-
inndb qUimAo . crit’ nemo prohibet consodalcs electos
appellare. Multoque mmus decretum illud inferre gravamen in definitiva
sententia non reparabile, nam iam supra demonstratum esse dicebat, nomi-
SDicitnCnH°lVCia ‘Un CX P3rte Ep,scoPi> eodem Empore, quo utilitati pro-
spicit sodalitii, nullum praeiudicium dimissis officialibus afferre
Ceterum cum nullo modo possit dubitari decretum esse nedum «fer-
1 01 tum, se in specie provisionale , ceu a tenore eiusdem apertissime
v t ’ cumcll!e ab mterlocutoriis et provisiqnalibus appellatio minime detur;
■B . 1 tu ICIIS> tsc- 37* n. 6; concipi mente non posse subdebat, quo-
. C J--A rc\ ocatio expetita fuerit, quae locum tantum habet, quoties
1^^.* t . a J30™1 £r‘ld,ls ad trutinam iterum revocetur. Ilinc instantiae appel-
•• • m respondendum esse concludebat non esse lorum appellu-
nfli qU C* quan 1 non comPet,t appellatio, decerni oportet a tribunali cx
1 ,qU!? Sen,*^fia Pr*m* gradus confirmetur; sed in S. Congregatione,
■ . ■ ° .f n 3.ll.na ^ nnc:pis, indifferens est forma pronunciationis, dummodo
intimae mstitiae respondeat.
rator praeterea con fi nna tionem decreti suadere conabatur eo quod
_„_ °Pl CX. ISpos,*t!nn;c C:1P* 7* de off. Ord., in VI, gaudeant jurisdictione
l,1K °CIS piis Diocceseos et in electione officialium, quos habent
st_ *■ P.r° quique sine Episcopi approbatione exercitium admini-
1 t . 1 ’ susc,Pcre minime valent. Qui vero confirmare, inquirere etiam
den ’ ,U rcLte J:on^nTleC nam confirmatio non est actus necessarius, sed
^*ns .a va id itate ; eomuiorum et ab clegibilitate personarum; ct si
tion<-m JS) *n^Cr- ’nquisitionem, nulli tempori alligatam, administra-
DOterit 'it '?dea^ 4ve^ ab*quo modo corrumpi, aliqua cautione uti
cautio 11V ^ ^ etiam in personis rectorum atque officialium, quflC
send 1 Tn-^l*rS ucce.>sai ia tutelae sibi in confirmatione commissae est ccn-
scono- n CJSU hanc auctoritatem specialiter concedere Ep
siiece^snr Ki lini 11110 r7*h probando Statuta confraternitatis sibi suisque
attsmdi -US /e,SerVa/V't r‘lcu!tatem eadem moderandi, corrigendi , nantim*
’ w” “ ‘ind; * quae omnia multo maiorem important aucton
S. C. Concilii
11
utc-m ea, qua Episcopus usus est removendo provisorie Affimv,i ,
dic 16 iuiii lS7f). ' nL 0ffic'aIes electos
Quibus disputatis plura singillatim recensebat orator m ,*.+ j
electionem destitutam extrinsecis illis solemnitatibus quae ut ri *
legitima habeatur, sunt necessariae. Asserebat enim plurimo, doto et*,»
ctatus contra hbertatem electionis habitos fuisse: qlla,u„r sodaIes %£*
«elusos voce activa et passiva sub fuco cuiusdam decreti Ordinari.' o faffi
'78,9/,f r.i inn'S “ COnfra,ribus unde qui dic toto
1 1 . M* \ . Charitatis processioni non assisteret, absque causa a Guberr itr.r.
recognita, vocem amittebat. Recensebat insuper abusus, arbitria nctdi-
gentiam , perditam admimstrationcm electorum officialium iam praecedenti
biennio expertam, quaeque promptum remedium ab Episcopo expostulabat
Quae omnia ut cognoscerentur ab Curia Episcopali congruum tempus
tuissc necessarium, ideoque ad recursum seu protestationes confrat-um
latum fuit provisonum decretum, a quo appellari minime poterat,' ilinc’
manere adhuc integrum causae meritum super instauratione confratemi-
tatis et definitiva subrogatione novorum officialium penes Curiam. Iudiccs
enim .ippell.uioni, in incidenti, pronuntiare vetantur super principe causae
meritu, nisi etiam ab hoc appellatum s:t ct causa in merito decidi possit
absque aliis probationibus. r
. ^u?d s' Per hypothesim concedi vellet S. Congregationem super causa
,n mcnto una curn incidenti posse indicare, illud tamen certum esse dicebat.
decretum revocare non posse, quia natura sua erat inappellabile, causam
\cn» non esse in statu expeditionis, cum multis probationibus adhuc de-
ficeret.
ribunal vero appellationis non cogi, sed posse diiudicare meritum;
qua facultate iudiccs appellationis fere numquam utuntur, et S. Congriga-
tionem in casu uti non posse, quia semper pendet apud Curiam altera pars
antiquae petitionis super reformationem Confraternitatis ad S. Ordinem
nunquam delata.
Il-n-c est summa eorum quae disputata fuerunt a defensoribus, super
quaestione, de communi consensu his verbis concepta: An constet de hgi-
Una e^€(tione Rectorum Confraternitatis m coetu diei 16 iuiii iS;6, ita ut
^confirmandum se! infirmandum decretum Archii piscopale 25 septembris
/ 1 m casu? Ast S. Ordo huiusmodi formulam reformandam putavit et
sequens proposuit dubium:
An th entum R piscopale dici 2 5 septembris 1S/6 sit confirmandum *v/
Hirmandum in casu?
n-
- ’ ctc' Sacra, etc. respondit : Decretum Episcopale infirmandum esse
1 ! ai/iwi parte , qua novi confratres perpetuo constituuntur .
*sauru$ Resolutionum, tom. 137, p. 301-323].
6j8
Curia Romana
4242
s. c. c.
//., 24 aug. 1878
ero
Dilata fuit resolutio huius causae dic 21 apri lis 1877. 1 liabitis
iam omnibus necessariis informationibus, hodie eadem dubia resolvenda
proponuntur.
Die , etc. Sacra , ctc. respondit ad r. A 'egative ad primam partem a$
tive ad secundam, et ad mentem .
Ad 2. Provisum in primo.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 137, p. 505- 5 t61.
rma-
4243.
S. C. C., Nanceyen.-Tullen. et Nemausien ., 14 sept. 1878.
Episcopus Nanceyen. in Gallia, exposuit ab anno 1842 institutam fuisse
in sua Dioecesi Sacerdotum Congregationem S. Iosephi, indulgentia a
S. Sede ditatam, cuius sodales semel, pro unoquoque sacerdote confratre
defuncto; Missam celebrare debent. Sacerdotes, quibus binare concessum
est diebus Dominicis et -festis, secundam litarunt Missam pro defunctis
con fratribus, arbitrantes id se facere posse tuta conscientia. Attamen cum
dubium exortum fuerit circa ciusmodi agendi modum, Ordinarius quaesivit;
. hi Missa bmatioms offerri possit, ut in casu, pro defunctis Confratribusf
Ex constitutione TSened. XIV, Cum semper oblatas , - ct ex constanti
disciplina S. C. Concilii clare patet vetitum esse Parocho aut alii Sacerdoti
Missam iteranti, quominus pro secundae Missae applicatione eleemosynam
perci [dat. Huius constantis decisionis ratio in hoc posita est, ut quoctlibd
mercimonium a rebus sacris removeatur; et ideo nedum directa eleemosy-
nae perceptio pro secundae Missae applicatione, sed etiam quivis praetextus
percipiendi eleemosynam, et quaecumque indirecta eiusdem eleemosynae
perceptio est arcenda.
Quibus positis, videtur sacerdotem applicare non posse secundam
Missam pro confratribus defunctis: quia si non directe, saltem indirecte
videtur eleemosynam percipere, dum applicans Missam pro confrilri
sacerdote, satisfacit obligationi, cui si per sc non satisfaceret vel dW s^1*
pendi um rependere deberet, ut Missam illam celebraret, ad quam ipse cx
obligatione tenetur dando suum nomen praedicto sodalitio, vel saltem
eleemosynam Missae amittere deberet. Quare secundam Missam aPrJ'
cando saltem rebus suis parceret, et ita indirecte eleemosynam f®
ciperet. 4
Ex altera vero parte perpendendum est quod secundam Missam aPP
1 Cf. x. 4238.
1 Cf. X
11C
S. C. Concilii
care
*
in
cando pro confratribus defunctis, Sacerdos eleemosynam nec directe ner
indirecte perc.p.t Non directe, quia in facto nihil recepit; non indirecte
nam nd ipsam applicandam adstringitur non iustitiae, sed charitatis vinculo’
Unde cum nulla lex prohibitiva reperiatur, quae secundam Missam appli’
e prohibeat pro sua devouone, vel pro suis defunctis aut animabas
„1 Purgatorio degentibus, nihil vetare videtur quominus pro suffraganda
confratris defuncti anima secundum applicet sacrificium. Notum enim
in i ure est, quod illud censetur permissum, quod non est a iurc prohi-
bitum.
Hisce praeiactis, prudentiae Emorum Cardinalium remissum fuit per-
pendere, quonam responso dimittendum fuisset propositum dubium,
Die, etc. Sacra , etc. respondit : Liare.
[Liber 221 Decretorum, p. 1589].
4244.
S. C. C., 20 sept. 1878.
Episcopus C. supplici oblato libello die 11 sept. 1877 huic S. C. C.
exposuit: Anno 1872 Constitutionem disciplinarem edidi pro universo
Clero Civitatis et Dioeceseos, in qua inter alia quae utilia et necessaria
mihi videbantur, hoc quoque praescribendum censui: Optime norunt
omnes quantae sint utilitatis, imo necessitatis ad vitam spiritualem ct
ecclesiasticam disciplinam servandam et fovendam Exercitia spiritualia ,
quibus Sacerdotes pietatis studiosiores singulis annis interessc solent,
volumus igitur, ut omnes et singuli Sacerdotes spatio quatuor annorum,
saltem semel, hisce exercitiis, quae haberi solent domi ad id electae inter-
sint. Eo vel maxime putabam me hoc iure pollere, cum Sacerdotes omnes
absque ulla exceptione, hisce exercitiis spiritualibus, quae a Patribus
ociftatis lesu constanter diriguntur, absque ulla omnino expensa in-
tersint, quandoquidem pia illa domus tam ainplo patrimonio ex ante-
Kpiscoporum munificentia gaudeat, ut quotannis, detractis
aPUh,,s omnibus pro sex vicibus exercitiorum, circiter mille ct quingen-
t-u libellae italicae supersint, quae inxta mentem fundatorum in bonum
■ eminam convertuntur, Deo favente omnes Sacerdotes, uno dumtaxat
lxc(pto, quatuor annorum spatio hisce exercitiis interfuerunt. Nunc
quidam Sacerdotes scientia et pietate praediti quaestionem propo-
lcr,)nt' utrum Episcopus auctoritate polleat suprad ictam praescriptio-
nvm .''ta tuendi, ct quidam dubitant, quidam vero etiam negant, licet et
o temperaverint... Quare in re tam gravi ad quatucuinque dubita-
Ii ncrTI c medio tollendam, necessarium esse duxi hanc S. C. consulere,
CC P^°P°sitis duobus quaesitis:
A/y! "Rstne Episcopus , auctoritate sua ordinaria , supradwtam pratsert-
hi‘n' n ltu* verso dero suae Dioeceseos imponere quatuor annorum spatio udim-
1,1 non -Sacerdotes omnes et singuli nulli omnino expensae subucitintur?
uta respofisiotu offa monte: potest ne Episcopus Sacerdotes eos, qui
m
/V.
620
Curia Romana
absque legitima causa exercitationibus spiritualibus , cie quibus supra ini
detrectant , aliqua modica poena mulctarc? ’ ” ereist
De primo itaque dubio loquens videretur quod Episcopus edere
possit istiusmodi praescriptionem. Sane Episcopus debet quidem adiv”
lare super ciero, ut hic rectam vitae rationem ducat, sed non videtur Mmj
ipsi per leges imponere ea, quae ad spiritualem perfectionem pertS
Unde fit, quod ex encyclicis literis S. C., dc quibus inferius loqucmur
eruitur tantum quod hortandi et minime per leges sunt cogendi Sacerdotes
ad spiritualia exercitia peragenda. Insuper facta semel Episcopis potestate
hujusmodi leges ferendi, illud exurgeret inconveniens quod minus ferventes
qui honestam vitae rationem servant, occasionem haberent taedii, murmuri
tioms, contemptus, et sic plus detrimenti quam utilitatis his legibus obti-
neretur.
Ad secundum dubium quod spectat, admissa etiam in Episcopo facul-
tate has leges ferendi, numquam videretur Episcopus mulctare posse poenis
eos qui renuerent interesse spiritualibus exercitiis. Revera exercitia h.
praecipiuntur ad bonum spirituale clericorum procurandum, si vero praeci-
piantur sub poena, ea fiunt opus spirituale coactum; sed experientia constat,
opera spiritualia coacta nullam utilitatem afferre. Si enim quis ca peragit
sine interna animi dispositione vel cum contraria voluntate, incipit fastidire
opera illa, ea spernere, ac nullum exinde profectum consequitur.
Praeterea poenae irrogari possunt ab ecclesiastica auctoritate iis, qui
crimen alicuius momenti admittunt, sed omittere aliqua saltem vice exer-
citia spiritualia, quae nec constituunt opus necessarium ad salutem aeter-
nam, nec per se aliud esse possunt nisi opus dc consilio, non deprehenditur
profecto tale peccatum, quod debeat aliqua poena coercerr.
Altera vero ex parte animadvertendum est quod Episcopus in sua Dioe-
cesi potest condere statuta vel leges ecclesiasticas, quas opportunas duxerit
•u rectum animarum regimen et bonum, quibus Presbvteri etiam inviti
ac reluctantes obtemperare tenentur: Bencd. XIV, de Syn. Dioec ,, lib. 13,
cap. 1, n. 3, dummodo haec non adversentur iuri communi: cap. Institu-
tioms f 7, cap. 25, qu. 2, et cap. Quod super his, 9, de maiori t. et obedunt,
amvero statutum, de quo sermo, nedum adversatur iuri communi, quin*
uno luic est maxime conforme. Legitur enim in epistolis encyclicis ad
unuersos Italiae Ordinarios a sacra hac Congregatione datis iussu Sumnii
onti icis die 1 februarii 1710, relatis a Ferraris, v. Exercitia — ibi - «Cum
diuturna experientia compertum sit, ad retinendam conservandamque
sacer f)tais ordinis dignitatem et sanctimoniam maxime conducere, ut
ccc esiastici ^ ' r 1 spiritualibus exercitiis aliquando vacent... Sanctitas Sua
exoptans, ut pium hoc et saluberrimum exercitiorum spiritualium op113
ubique locorum magnopere frequentetur ac vigeat, universos... Episcopos
itauae..;. cn.xe admonet ac in Domino hortatur, ut illud in sua quisque
r<z. nia'°n poterunt conatu et studio, promovere satagant ct
; accuotes) excitent ad eadem exercitia, saltem semel in anno peragenda,
I n ( nrmhHe .... ^ ~
m domibus religiosorum Societatis
simus... 1» Cum igitur Episcopus 1
lesu setl 1 ’ res by te rorum Cong-
apus ] eges condere possit, cumque lex ,s
S. C. Concilii
621
maxime congruat uu.m «.umarum ei oummi rnneipis placito videretur
quod affirmativo responso primum dubium dimittendum esset' eo vel
magis quia pro exercitus spiritualibus peragendis, nulla expensa’ a clero
sustinenda esset.
Nec secus dicendum de secundo proposito dubio. Quandoquidem dubi-
tari nequit, quod Episcopus valet suas leges poenis communire. ! .,-x enim
cx communi doctorum sententia, necessario nexum habet cum sanctione
legi apposita, cum lex, quae omni penitus sanctione caret, inutilis et inefficax
generarim reddatur.
■ His praeiactis, remissum fuit EE. PP. sapientiae ac prudentiae decer-
e quid in themate esset respondendum.
Die , etc. Sacra, ctc. respondit ad 1. Affirmative .
Ad 2 . Affirmative, praevia tamen paterna admonitione .
[Collectanea S. C. de Prop. Fide, vol. II, n. 1501. - Cf. etiam Acta
S. Sedis, vol. XII, p. 609-612].
nere
4245.
S. C. C., Hipporegien.j 23 aug„ 20 sept. 1879.
Parochialis Ecclesia loci Scarmagno, Dioecesis I fipporegiensis, duos
inter suos fines complectitur pagos, Scarm.igni Communitatem efformantes,
ferme aeque inter se ac a parochiali Ecclesia distantes, quonim alteri 223
capitibus frequenti nomen B es solo, alteri Mascro rqo habitatoribus constanti
inditum est. In horum primo extat satis atnpla sacrisque supcllectilibus
provisa Ecclesia S, Io.inni dicata, in qua fundatum est beneficium, pluri-
bus stabilibus conflatura, de iurepatronatus nobilis familiae Perrone Sala-
dino. Labente anno 1878 plures incolae Bessoli ct Maseri adiverunt Anti-
* , * _
st:tcin enixe flagitantes ut Ecclesia S. Ioannis Baptistae in novam erigeretur
Paroeciam, idque propter distantiam utriusque loci a Parochiali Ecclesia
S. Michaelis loci Scarmagni, viarumque asperitatem hiberno praesertim
tempore.
1 1 autem Parochi congruae alimoniae prospici posset, nobilis comes
1 errone Saladino ultro suum praebuit assensum, ut beneficium de suo
iurepatronatus in memorata Ecclesia existens, ad parochiale evehi posset,
Peque ad hoc deessct ipsius Gubernii assensus, quod, dum exquirit pro
•trocho congruam in annuis libellis Soo, instat ut bona praefati beneficii
Wnvertantur in schedulis vulgo Cartcl/e di Consolidato . Pia mulier ad
ostendendum, dotem beneficii summam libellarum 800 constituere, prompta
1 'ttj beneficii coemere fundos, excepta domo urbana et rustica una
cutn adnexo viridario, quae Parocho remanerent, atque pro iis syngrapham
^ eret Consolidatus annui fructus libellarum Soo, a taxa quam dicunt
iictlazza mobile , prorsus immunis. Cui propositioni nedum consensit
t hronus, sed et ipsum Gubernium, atque actualis beneficii rector, quem et
* " alutis animarum et doctrinae merito plurimum commendat Antistes.
11111 Pra®fata mulier, ut animarum saluti, novae paroeciae erectione quam
6.22
Curia Romana
primum prospici posset, oraiiter spopondit expensas omnes tam
ctione, quam pro bonorum cessione soluturam esse, atque cont/™
annuas m ile et centum libellas augere, dummorfo tesserarum ad
valor non excresceret. sol'uatus
Antistes de more rogatus, utilitatem et necessitatem Imius * e-.
tioms evincit, et orat ut luspatronatus beneficii in novam paroeci™
gendi maneat uti nunc sese habet. cn*
Neminem latet quantopere ss. canones a beneficiorum maxime raro
dualium dismemb ratione abhorreant, utpote quae alienationis speciem
praesefert, atque ideo odiosissima in iure reputatur. Nullatenus igitur ad
hoc dismembrationis remedium deveniri debet, quoties exulat canonica
causa, quae in actis per legitimas probationes constare debet, ita ut sola
Episcopi assertio non sufficiat. Causae autem canonicae, pro dismembra-
tu)nc Paroeciarum decernenda, in necessitate vel evidenti Ecclesiae utili-
tate consistunt, veluti fluit ex Tridentini dispositione in Sess. 21 cap 1
de re/. r * T
Sed in themate neutra verificari videtur. Abest sane necessitas sive a
magna distantia, Sive a viarum emanans asperitate. Locus namque Bessolo
aeque ac alter AI asero, vix uno distat lapide a Parochiali Ecclesia. Talem
vero istantiam satis non esse ad inducendam novae parochiae neccssi*
tatem, docet Fagnanus in cap. Ad and tendam, num. 23, centiesque retinuit
" : eque sec us dicendum de viarum asperitate: quandoquidem via,
quae ad parochialem ducit Ecclesiam omnibus numeris absoluta manet
pro acili ad eamdem accessu. Ipsa enim non difficilis, non ardua vel tor-
rente aut flumine interieeta extat ita, ut nec Parochianos impediat, hvenwli
praesertim tempore, Eccles'am petere sine evidentissimo vitae discrimine,
lue arochum illuc contendere pro Sacramentorum administrationc occa-
sione infirmitatis, quod alteram necessitatis peragendae dismembrationis
causam suppeditaret, ex Tridentino, Sess. 21, cap. 4. de re/.; S. Congr. in
anu en., 16 ianuarii 1694, 1 Puteolana Erectionis Paroeciae, iS ianuarii 1701 1
■L«ib. 51 Dccret., pag. 340.
I hucusque dicta confirmat. Quare unica ratio dismembrationis
ad solam utilitatem reduceretur, quae praecisa evidens atque absoluta esse
defieret mxta cap. I , de rebus Ecclesiast. non alienandis. Ast, si unam excipias
in casu viciniorem Parochi praesentiam, nulla alia utilitas Oratoribus inco-
’s obvcnire P()tcst- Nunc temporis enim nihil ipsis in spiritualibus deest,
ujq.i.un que runtur aliquem absque sacramentis decessisse. In loco
tcc!>csia cu™ beneficiato, qui Missam celebrat diebus festis, atque
Ke nim onfessiones audit. In altero M asero pariter beneficiatus residet,
qui cx fundatione tenetur et Missam in Sacello 1>. Eusdbio dicato, diebus
testis celebrare et catechesim pueris tradere.
j en'mtameP datu, at numquam concesso, quod sit in casu devenien-
ln • - u lsm !I1 rationem, tamen numquam permitti posse videtur. Ut
i ustio scium tus ab Ecclesia matre, uniatur novae erigendae I aroe
Cf. N
2(J4 I*
S. C. Concilii
623
cbc. Quod ct ius, et congruentiae ratio suadet. Ius quidem, monendo d s
membrationem odiosissimam esse, exigit ut minus quam fieri potest dismem-
hrandae Ecclesiae praeiudicium afferatur. Congruentia vero, quia ipsa
non patitur ut incolae M asero Bessolum petant pro explendis religio,
actis, et dein Scarmagnum contendant pro actorum cn J um implemento
Hinc est quod ipsi hac de re queruntur habitatores, suasque preces tum
Ordinario, tum civili Gubernio obtulere, ne a Paroecia Scarmagni 'sepa-
rentur.
Sed contra perpendendum occurrit, quod in iure quanta esse debeat
conciliaris distantia pro dismembratione peragenda, definitum adhuc non
est. Graviter subinde erraret qui, nisus quibusdam S. Congregationis decla-
rationibus, \cl Rotae decisionibus, \el quorumdam doctorum sententiis
in sola litcra procederet pro nova Paroeciae erectione statuenda vel den.
lianda. Cum enim quaestio haec nudi facti sit, cx individuis c rcuifiStillltilS
singulorumque casuum particulari qualitate, decidenda est. Notum nam-
que est, sanctam matrem Ecclesiam optime tenentem salutem animarum
pro suprema lege, Parochumque populo, non populum Parocho dari, disci-
plinares suas ordinationes ad varias etiam temporum vices atiem per. isse.
Unde fit, quod etiam pro maiori populi commoditate dismembrati ones
concessit.
Hisce in iure praemissis, in facto considerari debet, quod praefati vici
uno mdliario cum dimidio a propria Paroecia distant, et via quae ad ipsam
ducit, collis radices lambit u,: ut, eveniente nivium A > solutione, aut imbre
furente, sit prorsus difficilis. Qua posita distantiae ratione, viarumque
asperitate hiberni praesertim tempore, neminem latere potest, iustatn neces-
sitatis causam peragendae dismembrationis reperir Quandoquidem, ut
quis posset suum convenire Pastorem, inter gelidas n ves, vel sub ardenti
canicula solis eundo et redeundo tria passum millia pe reum re deberet,
quod fortem fastidiret virum, ac difficile pericolosumque esset pueris,
debilibus, focminis, et senibus, qui numquam pastoris vocem audirent.
Quare ct ipse praedefunctus Antistes exponebat: evidentem esse utilita-
tem et necessitatem petitae erectionis in Paroeciam.
Prae teri ri ulterius non debet, quud nova erecta paroecia, nonnulla sta-
bilin beneficii S. Ioannis intacta renumerent: adnexa nempe domus cum
' n dario, quae tractu temporis ct ipsa in perditionem abirent. Imo et cae-
tcra beneficii bona servarentur. Recognita enim a Gubernio nova Paroecia,
(! 'ini congrua pro Paroclio sufficiens sarta tectaque maneret, quae ex H>e-
ra itate dictae mulieris constitueretur in annuis libellis Soo, ct mille, si
tesserarum Consolidatus valor non excrescat. Verum est quod ipsa pro hoc
'innuo reditu omnia ferino beneficii stabilia acquireret, sed dum ex una
pa“c ' enditio vitari non potest, id exquirente Gubernio, cx alia Ecclesiae
,s dum neque ad hoc patronus, neque beneficiatus, neque ‘piseo
Pus obstaculum ponat, imo tam hic, quam ipsius praedecessor, enunci anc o
llK Hvvilierem tamquam insignem henefactricern, ostendunt \ent itionem
lax mc Utilem esse, et stante evidenti utilitate Ecclesiae bona ad ipsam
spectantia alid
nari possunt.
Curta Romana
624
Minusque officere videtur quod refert Parochus, novae paroecia. I ,
locum Masero adiudicandum esse; nam incolae illius loci percuo' ***
adiungi paroeciae, et cum incolis Bessolo ad hoc enixe contcnderu 7 T*
lis siquidem e Masero commodior est In cn< TW*ia _ . lnc°-
lis siquidem e Masero commodior est locus Bessolo, tam pro rcb ’ -
libus quam pro rebus religiosis; quod ex factis quotidie evenienti h!!! ^
firmatur. us con*
Hisce expositis, videant E 15. Pl\, quotum responso sequens dimittes
dum sit dubium: uen*
in tam?1 *** Umbrationi veteris et erectioni novae Paroedat
Die 23 augusti iS79 Sacra , etc. respondit: Dilata ad proximam
Dte 20 septembris iS79 Sacra , etc . respondit: Affirmative in omnibus
[thesaurus Resolutionum, tom. 138, p. 416-426, 507I.
4246.
S. C. C., Caietana , 24 apr, 1880.
Denuntiationem receperat in scriptis Archicpiscopus Caietanus merc
octobris anni 1878, qua Aloysius Perez Parochus oppidi Montis Sane
j asu triplicis criminis accusabatur, nempe sortilegii sodomiae et fraudis
Accusationes documentis, idest epistolis propria accusati manuscripti;
instrumentis publicis, ac testibus sustinebantur. De fraudibus in totiu
populi sibi commissi damnum recidentibus, nec non de sortilegiis proba
tiones aderant: de sodomia non ita; sed graves suspiciones non deeram
umque accusatores uno ore minitarentur, se coram saccularibus iudicibu
rem proposituros, Archicpiscopus, ut iras contineret documentaque ser
varet, opportunum duxit regularis processus confectionem indicere, at
rem c elegatis Canonicis Cathedralis Archiprcsbytero, Poenitentiario C
icologo, cum facultatibus necessariis et opportunis.
<un eo deventum erat ut tria criminum capita cx processit in patui1
essent, cum delegati iudices consilio cum Archiepiscopo inito Aloysiuff
alloquuti sunt, eidem ostendentes: ipsum gravissimis poenis canonicis ir
rat ctatum, si processus ad exitum perduceretur: et suadentes opportunius
Prov*surum, s' paroeciae nunciam mitteret,
acuit consilium parocho, et ipsemet die 21 ianuarii 1879 de ntanc
scriptam renuntia tornem in Ordinarii manibus tradidit ita conceptam:
Mtema mea gravi aetate, probe noscens me esse lonam cuius causa Prt)*
1",' 1 ' nil' ' im sedaturus in mare me deiieio et lioc actu nunciuin mitto
. , i 'r ’ 1 1 ’ 1 ' 1 P*lt >ecta< Montis S . Bias i Ecclesiae duritati enn ii^us.nc
scat1lr privatinnmn ac expensarum quae in eiusdem Paroeciae
- 1 ,Tu' sun!’ veniamque peto ab Ecclesiastica auctoritate, si cul|
H * cs^ut poenas mitiget sponte comparantis, etc. «
huiusmodi illico accepto habuit Ordinarius: morff
1. <" / . i!nyu;rs Prrc~ /h spiritualibus et tetnporaltbus
S , C. (JoTtci/ti
ipsam administrare pergat , usquedum per Nos huic de idoneo Oeconomo provi-
deatur.
Hanc ipsam resignationem ac renuntiationem confirmavit die insccmenti
qua dic eam iterum scripsit in folio obsignato (vulgo bolla/o) in ’
adseripta dies invenitur 10 februarii. ' ^uo
Post biduum, coram Archiepiscopo inopinatus comparuit, folfi renun
tiationis restitutionem enixe postulans: ast illius sermone itemm
convictione acquisita, unicam salutis tabulam emissam renuntiationem sibi
superesse, ad Montis S. Blasii oppidum reversus est. Quo cum pervenisset
epistoliis ad revocationem renuntiationis redivit: et tandem dic 5 februarii*
civilis apparitoris opera adhibita, protestationis actum ad Arc hi episcopum
misit, quo declarabat: se retractare ac nullam habere renuntiationem in
manibus Archiepiscopi sui emissam: ac velle in officio Archbresbvteri
Parochi manu teneri. "
Protestationes huiusmodi nihili fecit Ordinarius: ct die r8 eiusdem men-
sis, literis ad hoc editis, Aloysii renuntiationem in vulgus edidit. Tunc
noira protestatione emissa, Aloysius ad S. 0. provocavit, inquiens nonnisi
sub coactionis pressura se renuntiationem emisisse. Precibus pro informa-
tione ad Archicpiscopum ablegatis, hic processus suspensionem indixit.
Accepta vero informatione S. C. die 5 aprilis 1879 rescripsit: afferantur a
recurrente probationes assertae coactionis.
Ia)co probationum, novam edidit instantiam actor, qua nullas alias se
probationes afferre posse asserebat, quam testium, quos indicabat, deposi-
tiones; ct S. C. die 28 i unii 1879 testium examen in Archicpiscopali Curia,
«plendum indixit. Testium examine ad exitum perducto, causa Emorum
Patrum iudicio proposita est.
Compertissimum in iure est (ita Aloysius), renuntiationem cuiuslibet
enenCli non libere ac sponte, sed metu emissam, nullius roboris esse nul-
uniquc parere effectum: cap. Ad aures, de rcnunciat., cap. Abbas, et cap. Ad
“ idu ntiam, de his quae vimetusve causa fiunt, cap. Sciant , 1 z, de elect., in 6,
ornent. Multorum ^ de poenis. Atqui in facto consistere Aloysii renuntia-
llnilcm’ nnn libere ac sponte, sed metu editam fuisse. Ergo nullius esse
roboris.
Sane in casu parochum haberi sexaginta annis natum, nervorum morbo
a orantem, a suis adversariis, uti talibus Curiae notis, gravissimorum
ffljhinum accusatum, quae gravissimas secumferunt poenas, quem ipsi
,Ul ICes hortati sunt ad nuncium paroeciae mittendum, ut maiora mala vita-
t^uin serio libnissent. accusatores et testes ex asptTrnnis parochi inimicis
esse,
ad acct^cre* quod ex testium examine eruitur, Aloysiumt tamquam
^1 occisionem ductum, Curiam Caietanam adivisse» ut propositam renun-
inff 3nCni s1|^s*Pnaret. Nec ipsum Archiepiscopum diffiteri in suis litteris
renuntiationem editam fuisse *isuh impressione timoris cuius-
tniuste incussi, sed rationabiliter producti a maiorum malorum
Prat!visione v,
r 1
est (prosequebatur allegatio), quod qui accusatorum caput atque
tw, 17
40
62 ()
Curia Romana
instigator existebat, scripto declaraverit se malignitate ductum in p.
Calumniis saevisse: quodque perturbatio in familiis excitata 'in>t
ipsius Aloysii sedata dici possit. ’ 0 0 °Pcn
Ad sorti legi um quod attinet, nihil epistolas conficere. Nam illae
magicus conscripsit, hunc demonstrant potius ad stellionatum exercendam
quam ad sortilegium operandum tendisse. Talibus autem nugis nun ^
Aloysi us fidem praestitisse: ct si quandoque ad scribendum sc pratstit!'
ad iocum et ut amicis gratum faceret egisse, quam ut magici adiutor
vel cum eo societatem iniret. Ergo etiam timore seposito, cum crimina
quibus accusatio innitebatur in purum phantasma recidant nullam acqut
diiudicandam esse resignationem, quia sine causa. 4
Duo e contra demonstranda sumebat Archicpiscopi patronus i.rcnu-*
tiationem validissimam esse; 2. dato et non concesso renuntiationis vitjn,
Aloysium talem esse parochum, quem cura privare oportebat.
Primam partem exordiebatur proponens, tria in iure requiri ad validi-
tatem, cuiusvis resignationis i. Resignationis causam. 2. Actum. 3. Accep-
tationem. Causam resignationis necessariam esse ex Constitutione Pii V.
Quanta Ecclesiae , §3, 1 quaeque sese refert ad aliam constitutionem Ponti-
ficis Innocentii III de dimittendis Cathedralibus Ecclesiis. In hac postreitu
causas omnes resignationum numerari contentas duobus illis versiculis:
Debilis , ignarus , male conscius, irregularis. Quem mala plebs odit, dans sain-
dala cedere possit. 8
l[:scc praeiactis adiiciebat: duplex in Alovsio renuntiationis causa repe-
ritur. erat enim male conscius , cumque plebs oderat. Ex processus actibus
constare ipsum societatem inivisse cum praestigiatore magico Nicolao,
cumque aliis quorum plenque de eius grege erant, ad thesauros e monti'
cuiusdam visceribus trahendos. Haec non tam ex testibus, quam ex litteris
ab eodem conscriptis eruuntur. Ipse enim dum in Neapolitanam civitatem
sc contulisset, ut Nicolaum alloqueretur, inde litteras ad consocios scribebat,
quibus omnia ad spirituum evocationem necessaria describebat. Cuin
autem inter cetera quae paranda erant, etiam non indifferens pecuniae
indicaretur, cumque Aloysi us protestatus esset in suo examine, se nun-
quam spirituum evocationibus fidem praestitisse, incertum manet, nuni
rex era se sortilegio immiscuerit, vel particeps fuerit fraudis a magico parat.^
ad credulos decipiendos, et pecuniam ab ipsis extorquendam. UtrunitpH1’
aiebat Archiepiscopi defensor, sacerdote, et praesertim parocho indignum-
Nec minus certum est, prosequebatur, plebis odium in se ipsum exc
t.vsse ob fraudes quibus operam dedit, ut Pcrnare lii cuiusdam bona
re n tu r, llu<lc ob non solutas herbarum pensiones venui expositurum crat
Municipium Montis S. Blasii. Factum huiusmodi in omnium civium
num recidit, qui eo maioribus subjiciebantur vectigalibus, quo ‘
res rev itus exigebantur. Praecipue vero damnum persentiebat ille Sjn 1
cognatus, qui vadimonium pro Perna reliio praestiterat.
(f
c
N. 1
10. X
*
Duo liacc accusationum capita cium eum suae plebi invisum
conscium evincebant, binas causas praestabant, utramque n-u-klm
editae resignationis, seposito etiam nefando sodomiae crimini ,1 '
processus tabulis quasi ad cert: tudinem constahat. ^ qU° CX
Renuntiationis actus existcntiam nec ipse Aloysius inficiatur, inunoeam
intrinsecus admittit, cum editam resignationem revocari postulat MU
minus in dubium revocatur Ordinarii acceptatio. Quae cum ita sint conch,
debat, stat suo robore renuntiatio. 1 m"
Scire aiebat opponere Aloysium sub metus gravis incussione se paroeciae
mincium misisse; ct respondebat: inspecto renuntiationis tempore nihil
invenin quod talis metus existentiam evinceret, unde nullitas exoriretur
I-tenim cum iam processus ad exitum properaret, cumque necessitas prae
rideretur Aloysium gravissimis poenis canonicis puniendi, ipsi iudices
delegati suasionibus, ac ratione maioris vitandi mali, de resignatione lo-
quuti sunt, Utpote de suprema ac unica salutis tabula, ct consilium sibi
in omnibus utile recognitum amplexus est Aloysius. Ergo punitionis vitan-
dae ratio ea fuit quae ad resignationem Aloysium impulit: et metus qui a
punitionis periculo oriri potuit ab extrimeco est non ab intrinseco , ideoque
Talis timoris existentiam, qui non amplius sui compotem Aloysium
redderet, excluditur tum rei facit inspecta, tum testium examine. Xam non
semel, sed bis renuntiationem edidit scripto Aloysius, et placide cum
Archiepiscopo omnia disposuit circa oeconomicam paroeciae administra-
tionem tenendam, usque ad diem praestitutum. Testes vero vel eum non
Wtmnt ea dic qua renuntiationem edidit, vel in eo praetensam mentis
alienationem haud inspexerunt.
In Micumla allegationis parte iisdem facti circumstantiis innixus, quae
contra Aloysium stabant, evincebat: etiamsi nulla renuntiatio existeret,
u,nj esse indignum qui parochi officium diutius adimpleret.
Iis ita hinc inde disputatis, Eminentissimis Patribus quaestio diri-
menda proposita est per dubium:
-■hi constet de nullitate renuntiationis in casu?
n, ete , Sacra, etc. respondit: Negative, et ad tuentem. Mens est, ut scri-
iIlu[ ‘^r^llePiscoPo, ut provideat Sacerdoti de congrua pensione.
I icsaurus Resolutionum, tom. 139, p. 178-190],
4247.
S. C. C., Comen,, 24 apr. 1880.
D- Vnno x^79 inter Parochum loci Cara te- Lario et Praepositum loci Laglio
cura'CeS,S- ^‘omen’ quaestio agitata est quoad iura parochialia: ambo enim
S c ani.7laruni addicti sunt, Praesumebat Praepositus, qui Paroeciae
iwjenrf1^11 P faces t, ut parochus Carate- Lario sibi quotannis 125 libellas
T** et y* quolibet die festo S. Georgii recurrente teneretur Missae
fi.u assistere in Ecclesia paroeciali eiusdem Praepositi. Nec satis,
628
Cur i(i Romana
sed insuper idem Praepositus asserebat, sibi facultatem factam fai*
festo SSmae Assumptionis in Ecclesia Canui Missam in cantu cdT*' ^
oblationesque percipiendi, quae ab intercssentibu9 fierent* Quoties -
de funeribus ageretur, statutum fuisse reclamabat, ut, si «J
Sacerdotes vocarentur, ipse S. Georgii Rector, ante ceteros omncTL^
taretur eique liceret stolam in eo casu deferre et nuivN a' .\l"
non aliter ipsi daretur, quam eidem Rectori. Haec omnia reclamabat Pra.
positus, innixus instrumento, vi cuius Ecclesia Carati die 13 ianuarii 16-*
ab Ecclesia Paroeciali S. Georgii separata, atque in Paroeciam meta h
Quaestio autem cum amice componi haud potuisset, Praepositus ad Curiani
Episcopalem recursum habuit, quae rationum momentis hinc inde libratis
sub die 23 iulii anni 1879 sententiam Praeposito amicam formiter protulit
I luiusmodi sententia Parocho Carati haud arrisit; qua de rc subii
3 augusti ad S. Principem illico confugit expostulans, ut eadem, utpotc
suorum iurium laesiva, qualibet vi destituta rcnunciaretur.
Praepositus Lalii Curiae Episcopalis sententiam confirmandam esst
sustinet, eo quod iura ab eadem asserta, tum in iure scripto, tum in iure
consuetudinario fundamentum habere censet . Sane quoad primum Praepo-
situs meminit Ecclesiam Parochi Carati ab Ecclesia Parochiali S. Georgii
separatam fuisse atque in Paroeciam erectam; ea tamen conditione, ut paro-
chus Ecclesiae matricis universis Juribus frui valeret, quae superius in
factorum historia enucleata fuerunt. Idque ita esse debere, colligi ccnsuir
ex verbis ipsis, quae leguntur in instrumento dismembrationis.
Hisce in tacto praciactis, Praepositus ait, nihil rectae rationi ac ulriusquc
juris principiis tam consentaneum esse, quam ut pacta et conventiones in
contractum deductae rite religioseque serventur. Patet id ex arg. hg- i-
in prme. fj , de pactis — ibi • Quid enim tam congruum humanae fidei, quam t&
servare quae inter eos placuere'!' luris autem caesarei sanctionibus diorum
ag't ius canonicum, idque manifestum erumpit praesertim cx Regula -f»
iuns, in 6. — ibi — Quod semel placuit , amplius displicere non potest. Cui coti*
cimt altera iuns regula: Mutare consilium quis non potest tn alterna dclm
mentum. - Reg. 33/ de Reg. luris , in 6.
Idque fortius in themate, in quo de contractu oneroso agitur. Distncm*
bratui siquidem paroeciae S. Georgii ab Episcopo ideo exccutioni deinan*
data fuit, ct vicissim Ecclesia Carati ab Ecclesia .Matrice avulsa fuit atque
in paroeciam constituta, ea tamen conditione atque lege adtccia, ut scilicet
paroeciae S. Georgii Praeposito, praeter memoratas annuas praestationi
* t munia exercenda ius insuper incumberet stolam in funeribus, ad 9**^
ante ceteros omnes sacerdotes invitari debebat, deferendi et merce e*
atque candelam non secus ac ipse Ecclesiae Carati Rector, percipient
Atque optimo sane iure id factum esse contendit. Explorati sitjui 11,1
iurts esse ait, Ecclesiam novam teneri ani uae parochiali exhibere comp1
’ 1 de Ecci
tentem houorui
reparandis
tQti
* prout habetur in cap. A/I audientiam, *
- ^ — Providens tamen ut competens tu ea kottor p?® I _
oct Ecclesiae mafnci servetitf* Huiusmodi vero honor uixfa unsu*^
expostorum duc trinam vel in censu annuo consistit, arbitrio bp
iS , G\ Concilii
629
moderari* vel in aliis iuribus ab Episcopo Ecclesiae matrici reservat s
in vim decreti, quo novae paroeciae erectio constituta fuit.
Si itaque Episcopus in erectionis limine decrevit, ut Praepositus Lalii
|n funeribus prae aliis sacerdotibus omnibus ad eadem invitaretur ac ceteris
praeficeretur; si decrevit secundo loco, ut ipsi Praeposito stolam deferre
liceret; si decrevit tandem, ut eidem merces et candela, non aliter quam
dictomct Rectori Carati daretur; sponte sua fluere asserit Parochum Carati
ea omnia in praesentiarum praestare teneri, quae ah Episcopo, utriusque
Ecclesiae parochis consentientibus in pactum deducta fuere.
Verum tamen admisso parumper quod decreti verba ab Episcopo in
erectionis actu editi, sint aliqua ambiguitate involuta et quod per consequens
interpretatione indigeant: huiusmodi interpretationem ad tramitem consue-
tudinis, quae hac de rc iugiter inolevit, peragendam esse Praepositus ait.
Huiusmodi autem consuetudinis centenariae seu immemorabilis plenam
ac perfectam probationem ex testibus elici posse contendit.
Ex liis tum in iure tum in facto hactenus delibatis, cum manifestum
erumpat iura ab Ecclesia matrici 8. Georgii vindicata, nedum in lege scri-
pta verum etiam in consuetudine fundamentum habere; cum pariter resul-
tet praefatam Ecclesiam matricem a tempore, quod vocant immemorabile,
seu ab ipso dismembrationis decreto hisce iuribus fruitam fuisse: sponte
sua fluere videtur, 8. Georgii Ecclesiam, quippe quae matricitatis iure
pallet, in huiusmodi iurium exercitio atque possessione manutenendam
esse; idcoque Curiae Episcopalis sententiam, utpotc numeris omnibus abso-
lutam, substineri et confirmari oportere.
Verumtamen ex alia parte iura, quae Ecclesia Matrix iactitat atque
subsecutam a Curia' Episcopali, eiusdem favore, prolatam sententiam, ah
ipso indicii limine repellendam esse Parochus Carati totius viribus evincere
sategit, cx eo quod nullo fulciantur valido fundamento. Sane rationum mo-
menta pro huiusmodi iuribus tuendis, tum a Parocho Lalii tum a Curia
Episcopali deducta, dismembrationis decreto, seu iuri scripto et consuctu-
l« rii innituntur. Porro utraque parvipendenda esse Parochus Carati urget.
Ad dismembrationis decretum quod attinet, hoc nullam vim sibi captare
passe ait, quia i uris canonici regulis refragatur. Profecto Alexander III
Eboracen. Archiepiscopo antiquae paroeciae dismembrationem indulgens,
l|dcm praecepit ut competens in ea honor pro facultate loet ecclesiae matrut
servetur; cap. Ad audientiam , 3, de Eccles. aedific. vel reparandis. Huiusmodi
'ero honorem ecclesiae matrici, in obsequii atque reverentiae signum a noxa
Paroecia exhibendum, in exiguis praestationibus Vel in rc parvi momenti
consistere, omnes iuris pontificii expositores unanimi consensu tradunt.
Quae cum ita sint, mirum non est si S. C. C. expositam doctorum ilo^tri-
sequuta in p iroeciarum dismembrationc decernenda, Ecclesiae 1 1S
. ct riri r non aliud onus matrici praestandum imposuerit, quam xcl mo c
^ annui census solutionem, vel parvi pretii candelae traditionem aut a 111
• u simile. Cum igitur onera Ecclesiae filiali Carati in actu dttfliem w
"is ab Episcopo taxata longe alia sint, cumque eadem a iuris pontificu
ct|ontbus atque a S. C. C. praxi adeo exorbitent, pleno alveo linere
6jo
Curia Romana
Parochus edisserit, ea quavis roboris vi esse destituenda Evnl * •
iuris est, Episcopum ea praecipere haud valere, auie “ S'5“ido»
lis adversantur, vel ab eis exorbitant. ' “numinis reg,.
Porro quaedam ex iuribus Praeposiio Lalii ab Episcopo in «au, .. ,
adeo exorbitantia sunt, ut si in honore essent habendi d. “"«nc mdulta
mdependentia Paroeciae Canui iam actum esset: huimee v ero' &
Rector mh.l aliud evaderet quam Praepositi Ecclesiae simZ fe"
seu Vicc-parochus. Quae omnia quam aliena sint, tum a iuHscol'
regulis, tum a reliquis praescriptionibus in ipso erectionis Paro7T
adiectis, quisque ingenio suo facile percipit. L "crct0
Vcruntamen dato, at non concesso, quod Praepositus Lalii in Imiusm.Ji
lurium possessione manutenendus sit, mordicus sustinet talia iun Z
exerceri posse non in funeribus, quae toto anni cursu accidere pol?
Iu'!?? “IT1" qUaVmiC,° ^ V're'm,s in Assumptionis dt
dec e o irm STjS CVidcnt,ae **£•**. * toties memorato erectionis
uterctu* enn posse edissent.
I andem quoad consuetudinem pro controversis iuribus tuendis ex
nemD^Draen Ca^m I Parocllus respondit. Meminit
dend-im«mP*,miS hu,U!mod! observantiam si reapse in vigore fuerit, reii-
IjL ‘*um o esse, utpote iuris corruptelam, cum in themate de parochia-
lorn rlw *!?• aSatUr’ 3uae Praescribi nullatenus possunt. Secundo autem
PMrLl Tenr rC°nfUetUdmem irwocnri in themate haud posse, cx eo quod
'10 3 U acu_tas fuerit stolam et pluviale deferendi in funeribus,
dim*rn * ^r1" arat’ peragebantur. Id enim non ex animo consuetu-
sen ror;!! ^ !’ quae obligandi vim haberet, sed ex quadam comitatis
_ - ro^i atis gratia factum esse autumat. Tandem, admissa etiam adver-
n'ir?C 11 ^P01105'. concludit praefatam consuetudinem in praesentia*
% ^ ' c,uir* suuin, cum ea pluribus abhi nc annis, per actus con*
rrj n eri*upta uerit, quin aliquid in contrarium obmussitatum fuerit.
dubium C ™ “* *aCt°’ tUm in iure Positis dignentur EE. PP. dirimere
iti casu?m*€ntla ^ uruie Episcopalis Comen . si/ confirmanda vel infirmant
ad secundam ^ * > l' resPondit: Affirmative ad primam partem , negatu?
[Thesaurus Resolutionum, tom. 139, p. ,90-204].
4248.
S. C. C., Venefen., 24 apr., 29 maii 1880.
nuDer<Mni>LLudOVtCl,S ,LcPenn supplici libello diei 20 octobris efflu
idi sine J3081111, se ab Episcopo Venetensi die 19 m.irtii 1S79 sine ser
rochia M„n?.S:?|Caa0n,C;l’ Hcct ^icam inquisitionem postulaverit,
ab anno t8~- r Utl I>lrocbus amovibilis, vulgo Dessenvi
anno 1875 regebat, ad ^ ^ pacisci iuSSUi
.V. C. Concilii
631
Sed huiusmodi mandatum exequi renuisse subdit eo, quod sine ulla
ruuinc Parochiam longe minorem adire cogebatur. Qua de re Vicarium
Antistitis a die 9 aprilis dicti anni prohibuisse, quominus ipse in Parochia
Monterblanc Missae Sacrificium litaret, quod illico per publicas ephemeri-
.1« in vulgus editum fuit. Eapropter tali poena afflictus enixe rogabat
rctategrationem in dictam Paroeciam. ^
Requisitus de more Episcopus pro informatione et voto, datis literis
diei 10 novembrs 1879 retulit, Sacerdotem Eepenn non seinci neque bis
.1 suis praedecessoribus ab una ad aliam Paroeciam translatum fuisse, quod
quidem ex rationabili causa factum fuisse dicit. Parochus interim invisens
nonun parochialem domum et ecclcs:am, mox in suam sedem reversus
est, ac per antiquiorem ex Parochis Episcopum certiorem fecit se malle
suam Paroeciam dimittere, quam novam Gcstel regere. Illico renuntiatio
rata habita fuit assignata tamen pensione rooo libellarum ex fundo pro
Sacerdotibus infirmis statuto repetenda. Addit Episcopus, eundem Paro-
chum aere alieno nimis esse gravatum, et licet bonis honestisque moribus
sit imbutus, tamen plures per annos duas iuvenes mulieres domi retinuisse
contra praescripta Dioccesanae Synodi.
Parochi Defensor orationem suam exorditur occurrendo difficultati,
quae apud Gallos obi ici solet: leges nempe canonicas vi conventionis inter
rempublicam illam et S. Sedem innovatas fuisse. Quod quam a iure devium
sit, nemo est, qui non videt, quandoquidem per initam conventionem, cer-
tat, leges canonicas fuisse confirmatas. Cum enim de iure nominandi Paro-
chos sermo est, cavetur, oportere seligere personas, quas Ecclesiae canones
requirunt. Et postquam electi fuerint, sancitur quoscumque in vinea Domini ,
operarios canonice instituendos. Hinc factum esse subdit, ut sine ulla distin-
ctione inter Parochos regionarios (de Canton) et Parochos subsidiarios
(desservants), utrique canonica institutio tribuatur. Nullo ergo modo sunt
distinguendi, cum unicuique cura animmim tuent mandata, iisdem hono-
ribus gaudent et aequa potestas indita fuerit. Ex quo prono alveo fluere
subdit causam Rectoris secundum leges canonicas esse iudieandam. Si
itaque Rector anno 1871 institutionem canonicam ad suam ecclesiam na
ctus est: sponte voluti sequitur, quod ius perpetuum in Beneficium sit pariter
consequutus. Qua de re concludit, huiusmodi Rectores absque msta et
legitima causa hoc perpetuo iure expoliari non posse. Causam vero \e^ in
necessitate vel in utilitate Ecclesiae repositam esse. In themate autem
causas, necessitatem nempe vel Ecclesiae utilitatem prorsus deticisM ,UI__
sed Vicarium Generalem Rectoris remotionem decrevisse, ut genio
Avendi ad nutum et ad libitum Parochos indulgeret. Ut autem adstruat,
nuHa suadente legitima causa Rectorem Lepenn amotum uissc, c ' L-
tum exhibet, quo eius opera enumerantur, quae tam ad cc ^*ae * _ 1 ’
ad animarum bonum conduxerunt. Ait etiam ip>um °P 1 .
l,)m ingenio, ita ut Paroeciae plebs dc cius absentia queritur, bi ig
adfu,t ^tirtia causa, si Parochus nullo crimine ecclesiam
;!t iniuria a propria Paroecia amotum eique m eriort „
n Poenam assignatam fuisse. Huiusmodi quinimo inturtam no c
(>}2
Curia Romana
etiamsi Rector Lepenn alicuius culpae reus appareretcum
non possit, nisi monitiones a iurc pontificio praestitutae £%&***
ribus faciendae praecesserint, quae in casu prorsus defuerunt H'
dudit, Rector. Lepenn .us esse, ut ad propriam Paroeciam ? ,1'"'
ut jpsi damna reficiantur. dm rcstItuauiri ct
E contra reintegratio in themate deneganda videtur- ?
Parocho emissa fuit, quae in suo pleno subsistit valore' a 1™“" f *
ah Episcopo facta adhuc ad iuris tramites sustinenda videmr'
dubium messe potest, quod parochialis ecclesia possit renuntiari ?"*"
e\ tit. de remmetat, dummodo renuntiatio fuerit spontanea a leeitim e***
nore acceptata, et sit ex iusta causa. Atqui in facto nuori ’c S ?
Paroeciam \fnni ^ki r • - ^ m lacto, quod Sacerdos Len^nn
Ofciam Monterblanc dimiserit, constat ex litteris Decani ■
nomme ad Episcopum datis; quod autem a competente auctorita^ f ^
acceptata, evincitur ex informatione Ordinarii; quod autem focri mo™
et n„„ coacta et facta ex causa, t, tlcprchcm 'u,r
lonem postquam omnia expendisset. In perdita tamen hvpotlicsi
causa ~ WiLfar0Ch0 r m ",inime «"“*«> non 5
mm sDcctm r “T Ga"'‘,n,m disciP‘ina Hooad duplicem Parocri,-
amovi biles I,™ °"cordjt' a- ‘8oi mtroducta, secundum quam Parochi
ventu rh V! T' 'berC C ,guntur ct abs<lut: «'vilis potestatis inter-
menti haud P‘Sf°p,S ad nVtuIn rcm°vcri et transferri possum, Tridcntini
m, haud «detur »rp.»ua iuxta ea. quae traduntur in Scss. 24. cap. „,
viventi ,jfS' lq,UOli V,t,"m in ccclcsiastioa disciplina a pluribus saeculis
■ « o ^ sana,um indubitanter fuit, ceu videre est in Viroimm.,
‘ .. . V ~ quibus haud ambigi posse videtur, quod Episcopi iure
no<. n llr* S1 ‘l M1 transfcrant Parochos deservitores, quia considerari
sunt ’ u amovi jiles ad nutum. Porro plures in themate causae praesto
mnnifio af aroc 1U^ a reintegratione in Paroeciam excludunt: reluctanm
descr* J .IJracc"pt!s SLn Antistitis locum Paroeciae post rcnunciationcm
unde 01 * i.ar°C * *nSen*um turbulentum et ad contentiones proclivam.
Bimi» recursi,s c°otra ipsum fere undique eruperant; demum
v-ir ^ontr^lcrttlum aes alienum, quo jam invenitur praegra*
j:_ ; ' rJlm uf '^ltur r^te perpensis diiudicent EE. PPM quonam responso
Amittendum sit sequens dubium;
An sil heus reintegrationis in casu?
Die It CtC' re^ondit: Dilata ad proximam.
fi hesaums Resolutionum, tom. r39, p. 204-212, 286-289].
1 Cf. X. 4240.
S. C. Concilii
r*33
4249.
S. C. C.f Patavina, ii sept. 1880.
Caietanus Signoretti, Parochus loci Camponogara Patavinae Dioeceseos
ob avaritiam, amm. asperitatem suamque agendi rationem nedum nfc
sibi commissae, sed etiam civilis auctoritatis aversionem in se concitav
Rmus Antistes nihil omisit sive hortando, sive increpando, ut ad bonam
frugem chantat.sque semitam rediret. Ast cum haec omnia in irritum ces
sissent. die f. mau 1 S78 decretum edidit: « Ob causas, quae nos digne movent
et de quibus I >co tantum rafonem reddere debemus, vigore facultatis a
S. I rident. Cone., Sess. 14, cap, 1, de rcf., nobis tributae ex informata con-
scientia te ab officio parochi ali suspendendum duximus, prout tenore prae-
sentium te suspendimus... aci arbitrium nostrum... Tibi insuper mandantes
ut intra octo dierum spatium... coram D. Provicario nostro in spiritualibus
Generali te sistere debeas et cum eodem convenire de mercede tribuenda
ex reditibus tui Benefici alteri Sacerdoti a nobis pro cura animarum eccle-
siae subtectarum deputando... »
Huius decreti rigore Signoretti perculsus supplici oblato SSriio Principi
libello die 28 ianuarii 1879 exposuit, quod pro quatuordecim annorum labo-
ribus in Ecclesia Dei exantlatis a proprio Ordinario anno 1870 ad Archi-
presbytcralem praebendam memorati loci fuit promotus. Octo iam ab annis
hanc Paroeciam Orator regebat, cum dietro frivole ac cuse di qualche tristo
parrocchtano hac gravissima poena fuit mulctatus. Eapropter enixe postu-
, b 111 declarata decreti nullitate, in propriam Paroeciam reintegretur, sin
minus, ut sibi ultro beneficio migliore o gari al goduto conferretur, ac gravis-
sima damna reficerentur.
Requisitus Episcopus pro informatione et voto, retulit, quod statim ac
arochus Signoretti, paroeciale mimus accepit, coeperunt insimul populi
Lt ^cae potestatis inclamationes. Eius indoles dura odium plebis paruit
a versus pastorem. Accusabatur etiam, quod onera propria negligeret,
fjnfU; pauperibus haud succurreret, quod siverit plures aegrotos cmon
3 sque Sacramentis, quod pecuniam aucuparet, quae primum eius vitae
p lectum constituere videbatur, 1 lisce ergo modis quamplurimorum animos
Wh concitavit. Quaprotper impossibile est, ut Sacerdos Signoretti in Paroe-
Clam revertatur.
Postquam ad Oratoris instantiam etiam Veneriarum Patriarchae votum
xq insitum luit; perpendebatur favore Parochi: decretum remotionis seu
I . Ptns>(,nis ah officio parochiali ex informata conscient m nulli tatis vitio
HBPRire, cuin Episcopus capiti r, Sess. 14, de re/,, innixus simpliorem pote-
v -u*11 arr°tra\ crit, quam caput illud reapse concedat: nam Episcopum
lus upitis non suspensionem ah Ordhubus Parocho inflixit; sed ah ufficto
in C }li^r Praeterea Parochus non ob occulta crimina, sed plane publica
ProL^f *n^nrrruu 1 et mscientia fuit suspensus Atqui, ut in vim cap- r, Sess, 14
et 1 rr possit Episcopus, opus est, ut crimen sit occultum, uti
ara-
6J4
(Utria Romana
tum fuit in S. Agathae Gothorum , 26 februarii 1853, 1 et iam antea in AI ■
24 novembris 1657; 2 demum dubium omne dirimit Bened XIV
Ad militantis , 30 martii 1742. 3 Alio etiam ex capite, cx defectu ’
legitimae causae decretum hoc merito impeti posse videtur Posita ^
Parochi inamovibilitate, neque coercitio ad tempus, neque totalis primi?
valet infligi, nisi gravissimi criminis ptenissimeque probati reus cvincatur°
quod tamen in casu haud aderat. Nam suspensionis causa in populi aver-
sione, si demas inclamationes paucorum, minime in facto subsistit Neeli
gentia vero in parochialibus muneribus obeundis non erat tam gravis ut
Episcopum movere rationabiliter posset ad extremum remedium arripien-
dum. Ceterum notandum Parochum plus iam duobus annis gravissimam
suspensionis poenam sustinere: idcirco licet aliqua macula gravatus extarct
ipsam toto hoc tempore expiasse, ac reintegrationem in Paroeciam meari'
videtur.
Verum ex alia parte suspensionis decretum ex informata conscientia
contra Caietanum ab Episcopo prolatum in suo robore consistere plura
suadent argumenta. Siquidem videntur Tridentini PP. in cap. 1, Sess. 14
generaliter loqui, et amplissimam Episcopis potestatem facere suspensio-
nem infligendi ex informata conscientia tam ab Ordinibus, quam ab officio.
Nec obstat, quod crimina, de quibus Caietanus imputatur, sint notoria et
publica: non enim omnes conveniunt Auctores, quaenam delicta dici vere
debeant publica; dein fieri non posse videtur, ut omnia adeo vulgata sint,
ut ne unum quidem sit adhuc occultum. Insuper, licet communius doceant
Canonistae, suspensionem ex informata conscientia in criminibus occultis
tantum fieri posse; contraria tamen opinio sua probabilitate carere non vide-
tur, cum Cone. I rui. dicat: ex quacumque causa , etiam ob occultum crimen .
Negari porro in facto non potest, Caietanum aspera, incivili, imprudenti
sua agendi ratione ac nimia lucri cupiditate parochi anorum civilisque aucto-
ritatis animos ita acuisse, eorumque indignationem et odium in se ita con-
citasse, ut pluries cius remotionem enixe expeti erint. Cum itaque res ita
sese haberent, videtur Episcopus sapienter egisse cogendo, quibus poterat,
rationibus Caietanum, ut a sua Paroecia discederet, recteque Parocho Caic-
tano Vicarium in Paroecia regenda subrogasse.
Quapropter EE. W. erit dirimere dubia:
I. An decretum diei 6 mati iSyS sustineatur in casu? Et quatenus negative:
II. An, et quomodo providendum sit in casu?
Oie etc. Sacra, etc. respondit ad I. Negative.
_ < - A ffirmative, et rusi Parochus renunciare velit. Episcopus procet
aroeaae privationem ad formam turis y vetito interi m Parocho reditu t
Paroeciam,
[Thesaurus Resolutionum, tom. 139, p. 587-608].
1 Cf. N. 4130.
* Cf. N. 2752.
* Cf. N. 326.
4250.
S. c. C., S. Dionysii seu Reunionis, ri dec. 1
880.
In Insula Borbonica in Indico mari ad Africae orientem posita sub
ditione civilis Gubernii Gallici adest Dioecesis S. Dionysii, infra cuius
limites extat locus Mafatte, qui 1500 circiter incolis conflatur, cuiusque
ecclesia teste Riho Episcopo est nullement erigi e en suc cur sale, mais simple -
ment ditachee d une grande paroisse voisine de la Possessum. Volvente anno
1876 animarum cura huius ecclesiae ab Ordinario collata fuit Sacerdoti
Ioannis de Belly. Aliqua enata iurgii causa inter Sacerdotem Ioannem et
Syndicum propter politicas electiones loci illius, Sacerdos inconsulto Epi-
scopo adversus Syndicum typis edidit ac evulgavit famosum libellum. Exinde
irae adeo acriter exarserunt, ut res in forum contentiosum penes laicum
tribunal deducta fuerit, ct .Sacerdos in prima et secunda instantia inimicam
sententiam tulerit. Quamobrem Episcopus decreto diei 14 decembris rS;?
dictum Belly amovit e loco Mafatte, eumque constituit Vice-Parochum
oppidi S. Lupi sub dependentia Parochi titularis. Verum cum Episcopi
voluntati Sacerdos Belly restitisset, Episcopus epistola sua diei 41 decem-
bris 1877 eidfcm peremptorium terminum constituit: diem 15 suhsequencis
ianuarii ad capessendam possessionem Vicariae S. Lupi, quo inutiliter elapso,
ad graviores poenas infligendas se processurum declaravit. Huic Episcopi
comminationi Sacerdos Belly obtemperavit ac in Paroeciam S. Lupi per-
rexit, at mox inter ipsum et Parochum titularem dissensiones et controver-
siae exortae sunt. Insuper ad evulgandum contra Episcopum libellum famo-
>IJm' qm a Sacerdote quodam conscriptus fuit, et in quo etiam Belly e
Mafatte remotio narrabatur, operam navavit. Interea Antistes depositio-
nes recepit duarum mulierum, quarum altera testata est, non solum Sacer-
dotem Belly cum ipsa turpem relationem habuisse, sed etiam in confessione
tam sollicitasse; altera vero retulit, se pluries cum eodem contra sextum
peccasse. Hisce gravissimis causis motus Episcopus die 20 iulii 1879 contra
ictum Sacerdotem sententiam ex informata conscientia tulit, qua titulo
icarii ct omni ecclesiastica iurisdictione eum privavit. Et cum civile Guber-
nium decrevisset numerum Clericorum insulae imminuere, Antistes arrepta
occasione petiit et obtinuit, ut idem Belly e clero Dioecesis expungeretur
? m Gal|ium asportaretur. Hisce omnibus se gravatum persentiens Sacer-
dos *,1 C I r /-X 11 - * *
‘v S. H. O. appellationem interposuit.
ogatus Episcopus pro informatione et voto, Sacerdotis Belly inobc-
ntiain arguit, memoratasque contra eundem accusationes de sollicita-
rit S. Congregationi transmisit, ei usque regressum in insulam impossi-
niiem censui t.
Da/a™rc Sacerdotis animadvertendum, decretum remotionis ab officio
cj. ia * ^°c’ Mafatte ipso iure nullum videri, editum enim fuit a sque
,lu,ne partis adversae. Insuper in iure posita inamovibilitate Parochi
CCIl,e coercitio ad tempus, neque totalis privatio valet infligi, nisi canonica
6^6
Curia Romana
trina monitione praemissa, vel saltem una peremptoria monitio
cap. Sacro , 48, dc sent. excom cap. Romana , cap. Statutum P™c.cwia|:
in 6, et S. C. in S. Severim, 4 aprilis 1778 1 et aliis millenis NW&
potest, agi in themate de Parocho amovibili ad nutum; etenim ii\ reiri
quae Gallicae reipublicae subsunt, ad oilicia parochialia etiam post cn!^’
tionem anni r8or eligendi sunt, quos Ecclesiae canones requirunt. Quum
electi fuerint, sine ulla distinctione inter Parochos regionarios (dc CantH
et subsidiarios (desservants) utrisque institutio tribuitur. Hisce
positis adversus Sacerdotem Belly ad tramites iuris erat procedendum
ideoque ob non servatam formam canonicam Episcopi decretum nullum
dicendum videtur, eo vel magis, quia editum fuit nulla suadente legitima
necessitatis causa. In facto enim constat Sacerdotem nullo umquam cri
mine neque culpa inquinatum fuisse. Constat insuper, neminem ex incolis
loci Mafatte Sacerdotem Belly odio habere. At in damnata hypothesi, qua
Episcopi decretum sustineatur, infirmanda videtur eius sententia *>.v vifor-
mata conscientia; etenim etsi liceat ex Trid., Sess. 14, cap. 1, de ref., hinc
infligere suspensionem ab Ordinis exercitio, id tamen non protenditur .td
privationem iurisdictionis, uti declaratum fuit in Patavina , 11 septembri*
1880. * .Neque obesse, sententiam latam fuisse in vim bullae Gregorii XV,
Universi,* Benedicti XIV, Sacramentum Poenitentiae , 1 et decreti S, Off.]
5 augusti 1745 6 contra sollicitantes, Episcopus enim nimis faciles aures
praebuit duarum muliercularum depositionibus, quae inter atrocissinus
calumnias amandandae sunt ex litteris ipsius Vicarii Generalis ultimo datis,
quibus declaravit mulierculam accusatricem plus anima quam corpore
nigram, utpotc quae alium quoque Confessarium falso dc sollicitatione
accusaverat.
Altera vero ex parte animadvertendum, agi in themate non dc Parocho
titulari proprie dicto, sed de Vicario amovibili ad nutum Episcopi, qui
gallico idiomate appellatur desservant, ex quo deducitur, in translatione
Sacerdotis Belly Episcopum iurc suo usum fuisse, ceu perpenditur in Viro-
dunen., 23 martii 1878,® et in V met en., 24 aprilis 1880. 7 Uncte sequitur,
in huiusmodi translationibus vel remotionibus Episcopos ad canonicam
formam et iudiciariuin ordinem servandum non teneri. Neque porro in casu
Episcopus egit arbitrarie et nulla motus ratione. Sacerdos enim Belly
ingenio turbulento et ad contentiones proclivi pollet, quo ductus nedum
ss canones offendit, sed et ipsas Synodales Constitutiones in vulgus edendo
1 bellum famosum adversus Svndicum, ex quo factum est, ut talis inhw*
cma, tale odium inter eosdem exarserit, cum fidelium scandalo et pertur-
uttonc, quod nultomodo sedandum fore sperari poterat. Hinc potmi
1 Cf, N
' Cf. N
1 Cf. N
* Cf. N
1 Cf. N
* Cf. N
' Cf
3804
* 4*49
SO I ,
309.
795.
4240
N’. 4248
S. C. Concilii
6J 7
remotionis muletatus fuit, quia spretis Episcopi mandatis, inobedienter
constanter se gess.t, et qu.a bonum animarum id exposcere omnino visum
est. Porro Sacerdotes m insula Borbonica non videntur mancipati Dioecesi
per veram incardinationem, sed missionariis accensendi sunt Quapropter
Episcopus iustis ex causis removendo Sacerdotem Belly, iure usus est proprio
Hisce utrinque perpensis videant EE. PP„ quomodo dirimenda sint
nc-
m casut
I. An decreta et sententia Episcopi sustineantur in casu? fit quatenus
gative:
I I . An sit locus emendationi damnorum atque refectioni expensarum i
Die, etc. Sacra, etc. respondit : ad f. Quoad remotionem a Paroecia vu/eo
Mafatte affirmative, quoad reliqua negative.
Ad 11. Non esse interloquendum.
(Thesaurus Resolutionum, tom. 139, p. 6^3-670].
4251.
S. C. C., 12 rnart. 1881, 1
Intra fines Paroeciae dictae Ripalta \uova Cremensem prope civitatem
sitae nobilis familia Capredoni villam possidet, in qua per octo circiter
anni menses commorari solet; reliquum vero temporis in civitate in Paroe-
cia S. Iacobi. Ruri degens anno 1878 uxor Caesaris Capredoni, gravi morbo
perculsa atque Sacramentis a Parocho rurali munita occubuit die 7 Septem-
bris; exinde parentalia a rurali Parocho expleta fuerunt atque cadaver intra
huius Paroeciae fines tumulatum. Hoc utut ad aures Parochi urbani S. Ia-
cobi pervenit, pro suis iuribus sartis tectisque servandis supplicem ad S. V. 0
misit libellum, expostulans, ut ad tramites statuti et praxis dioecesanae
r. E. \ \ , decernere dignentur restitutionem emolumentorum, quae a Paro-
cho rurali ca occasione percepta fuerunt.
Rogatus pro informatione et voto Episcopus sententiam Parocho rurali
favorabilem pandidit.
Praedicta funeris emolumenta spectare ad Parochum S. Iacobi videntur,
s, Vc consideretur ius commune, sive statutum dioecesanum et observantia.
Ad ius enim commune quod attinet, post dispositionem Bonifacii MII
111 cap. Is qui , de sepult et Ctem. Dudum , eod. tit. omnes fere DD. tra-
p iuris assistendam Parocho in funeribus decedentium intra limites
arochiac non competere ratione loci materialis, sed ratione spiritualis
''fficii ab eodem exerciti, dum parochianus vitam agebat. Quam sententiam
ctiauri S, ^ . O. amplectebatur in Ariminen., tS decembris 1824. * Hoc posito
ubitari non posse videtur, et ius funerandi et emolumenta percipiendi
uneris in casu ad Parochum S. Iacobi pertinere, quandoquidem in hac
flfOccia mulier defuncta domicilium habebat, et ibi Sacramentis rc ci
1 Gr emeti*
* (Jt v
a, 3 yoo*
rt3S
Curio Romana
consueverat. Idem eruitur etiam ex Dioecesano Statuto dici 3i * p
ubi decernitur: « Qui per accidens in aliena pafofccia graviter aeerotan **
men ta et assistendam ab illo Parocho recipiant, sed funus vel salt 8901
ventus omnes funerei... ad Parochum domicilii io hac civir-m. «t! Vv,pro
exis tentis spectabunt ». Cui accedit consuetudo, quae plurimi Sem
cienda est. . mPcr b
E\ adverso vero perpendendum occurrit, nullum ius videri como, t
Parocho S, lacobi exigendi in casu funeris emolumenta, quia cum d^'
mulier per maiorem anni partem solita fuerit in villa commorari una m
familia Capredoni, dicendum est, ibidem per notabilem habitationem acouS
sivisse domicilium. Quod vero dicta mulier revera per maiorem anni L
tem habitire consueverit infra limites Paroeciae Ripalta Xttova, nec L
actor in causa denegat. Cum igitur eadem in utraque Paroecia refici valuerit
Sacramentis, et utrique Parocho ea administrandi incubuerit obligatio;
tunc inter Parochos datur praeventto, et proinde ius quaesitum manet
favore Parochi \ociRipalta, qui praevenit. Dato verumtamen aliquam super-
esse posse dubitationem, adhuc respondendum videretur favore Parochi
loci Ripalta , quia mulier ab eo recepit Sacramenta tempore infirmitatis.
quod nec Parochus S. lacobi diffitetur. Post haec inutile prorsus videtur
confugere ad legem sy nodalem, cum nequeat dici quempiam per accidens
mori in loco, ubi cum familia solet per maiorem anni partem commorari.
Consuetudo autem secundum Ordinarii relationem neque constans est,
neque pacifica. His ergo utrinque perpensis EE. PP. sequens proponitur
diluendum dubium:
An sst hens restitutioni emolumentorum funeris in casu ?
Dic, etc. Sacra, etc. respondit .* Negative.
[Thesaurus Resolutionum, tom 140, p. 212-223].
4252.
S. C. C., Claromonten 9 apr. 1881.
Antistes Claromonten. supplici oblato libello die 13 novembris elapsi
anm huic S. O. exposuit in ecclesiis parochialibus suae dioecesis diebus
festis a parocho vel vice-parocho vel etiam ab alio sacerdote Missam pam-
chialem nuncupatam solemniter cum cantu celebrari, ct inter Missarum so*
emnia fieri quoque S. Evangelii explanationem. Fideles porro firmiter putan-
tes illam semper pro ipsis applicari, ad eam audiendam libenter confluunt.
“5* Pro P°PM.lp applicatur nonnisi dum illam parochus canit, qui pluribus
distentus curis frequenter cogitur huiusmodi munus alteri sacerdoti de*
mandare. Ilmc Episcnpus optans fideles in hac erronea persuasione haud
diutius versari, ac simul advertens quod, si id pernoscerent, aegre Rr*
rent, et non amplius tam diligenter ad illam Missam audiendam aece*
cierent, quaerit:
1 . ( irum praedicta urgens consuetudo sst habenda tamquam causa carum' ‘‘
y!"U' !€m' ut PWKhtis, ali, committat Missam pro populo loco ipsius celebrat
O, t.. Concilii
‘39
2. Posito quod non sit causa sufficiens , ut pro gratia nihilominus concedatur
facultas.
Certum ct extra dubitationem positum esse videtur, Parochos ad applica-
tionem Missae pro suis fidelibus divino iurc teneri, ut eruitur ex' One
Trid., Scss. 23, cap. 1 , de ref, ex innumeris S. C, C. declarationibus prae '
sertim in Pistorien. et Praten., 14 februarii rfi99, 1 confirmatis Pcr im ap
Innocent. XII, Nuper a Congregatione, 24 aprilis 1699. 2 nccnon cx const*
Bened. XIV, Cum semper oblatas , 3 et Pii IX, «p. encyd. Amant issmu «
Huiusmodi porro Parochi obligationem personalem esse Canonistae et
Theologi tradunt. Quibus perpensis atque ponderatis videretur, nedum
quod dicta consuetudo ratio sufficens non sit alteri committendi applica-
tionem Missae pro populo, verum etiam nec causa rationabilis indulgen-lae
in proposito gratiae, quin aliquid valeat, quod in contrarium adducitur
memorata pia fidelium credulitas.
E contra vero perpendendum est, quod licet Parochorum dicta obligatio
ex divino praecepto manare videatur, tamen certum et indubium esse cos.
si legitime impediti fuerim, posse huic oneri per alios satisfacere, quemad-
modum docent huius S. C. resolutiones praesertim in Petrocoricen 14 de-
cembris 1S72 5 et S. C. de Prop. Fide, die 11 martii 1 84 3 . 6 Quod a fortiori
tenendum videretur propter bonum animarum, nc videlicet pro audienda
Missa, quae pro ipsis applicatur, assistere Missae, in qua Kvangciuim expli-
catur, desistant. Quibus perpensis:
Die, etc . Sacra, etc. respondit ad 1. Negative.
Ati 2. Non expedire.
[Liber 224 Decretorum, p. 1418].
4253.
S* C. C., Mohitoven, seu Tiraspolen 9 iul., 10 sept. 1881.
^ ertebat annus 1S66, dies vero 28 augusti, quando IVtropoli in Paroecia
8. Catliarinae ritu catholico celebratum fuit matrimonium inter Sophiam
Kulakowcki et Viam Maletchynski, etsi mulier hauri volens ac bibens iri
egisse videretur. Verumtamen initis nuptiis sponsi rei maritali operam dede-
nini, et proles adnata fuit. At cum tractu temporis vir inicr honestatis
limites haud se cohibuisse, sed de die in diem in vitia, praesertim in vinum
ct vagam venerem praeceps ruere visus fuerit, hinc dissentionibus inter eos
exort i s Sophia saepe saepius paternam domum petiit, ihique invito viro
tamtliu morata fuit, quamdin parentibus eam degere placuit. A st Adam a
u r,ca semita recedere cum nollet, et uxoris valetudo hac ile causa in discri-
* Cf. N. 2968,
N. 262.
3 Cf. x.
' Cf. N
* Cf. \
345*
524*
42 = 2.
ectaneu S
C. de Prop. Fide, voL I, n* 9^4
6 4°
Curia Romana
men iret: Sophia separationem iudicio vindicavit die 20 a t
voti eompos facta est. Hoc absoluto iudicio nullitatem matrimo1* C'
ex vi et metu contracti proclamavit penes camdem Curiam
die 26 aprilis 1S77, et victrix ab arena discessit. Verum ab haC°
appellatum fuit ad Curiam Tiraspolensem, quae priorem revocan#^^
tiam pro validitate tulit Tunc Sophia ad S. H. Ordinem die 31
appellationem interposuit. Similiter et Adam supplicem libellum S h °
Ordini obtulit, ea, ut videtur intentione, ut causa ad Graecas Cab T
posset amandari.
Actricis Defensor imprimis notat: matrimonium solo consensu constare
consensumque absque absoluta libertate esse non posst, ut docet Alexan-
der III in cap. 14, de spmsal. lam vero in casu Sophia quoad potuit mari*
tum declinavit, quem toto pectore aversabatur. Parentes autem nuptias con-
ciliandi cupiditate flagrantes, imperio ac dominatus consuetudine quidquid
vellent, a filiabus assequebantur. Vicit violentia, cuius in actu ipso matri-
monii atque in primo complexu argumenta erumpunt, quare matrimonium
nullum asserit, non modo ex metu rcverentidli, sed etiam communi: testes
enim omnes deposuerunt, Sophiam paternae indignationis metu coactam
consensum praebuisse, cui metui assiduae patris minae iungebantur collo-
candi eam sicut educatricem liberorum, includendi in monasterium, expel-
endi e domo, recusandi ei paternam benedictionem. Deinde plurium te*
stiuin auctoritate probat, ita ferream esse voluntatem patris, ut de resistentia
Sophia neque cogitare potuerit. His expensis de diuturno tempore post
matnmonmm elapso, de concubitu, de prole disserit mulieris Defensor
atejue ostendit, pluries S. Ordinem pro nullitatc respondisse, licet plures
annos uxor cum coniugc absumpsisset, et liberos suscepisset, ut in llerbi *
polen ., 18 iunii 1859 *, Denique matrimonium ex publico impedimento
invalidum nunquam purgatione convalescere tradit, nisi rursus coram Eccle-
sia contrahatur.
Hisce vero omnibus obsistit officiosus matrimonii vindex. Ait enim,
tusi metus fuerit gravis, qui nonnullis subsit conditionibus, pro validitate
Jugiter standum esse. Iam vero nihil in themate occurrere dicit, quod
metum nedum gravem, sed ne levem quidem probet, nihilquc habeo*
quot ad matrimonium nullum proclamandum sufficiat. Testes enim coactio*
neni nonni»i levem. impossibilem et gcncricam retulerant. Quare concludit,
< v testibus minime probari metum gravem cum suis qualitatibus, qui 1:1
consensus et matrimonii nullitatem secumferre posset. Hinc, etsi pa*tr
una vice fili am percusserit, per unicum actum rct juisita saevitiarum consuetud"
non pro >atur, Quodai aliquis metus adfuisset, is tamen usque ad matrimo*»1
celebrationem certe non perduravit, nam Sophia declarationem Mfr'
inis consensus coram testibus sponte ac libere subscripsit ante diem
'trimi ! ni i , quin aliquid relevasset. Quibus mature perpem»5
| 1 ^ dignentur sequens dubium dirimere:
\mstH tle nullitatc matrimonii in casu?
tt
N. 4176
*S . C. Concilii
Die 9 iulii I?Sr sa‘r«>elc: respondit: Affirmative, firmo tamen in Mia
statu et ntre legitimae fihatumts, m m
Reproposita vero causa sub consueta forma:
An sit standum, vel recedendum a decisis in casu?
Die 10 septmbris 1881 Sacra, ete . respondit : In decisis.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 140, p. 473-4S6, 599-606] .
4254.
S, C. C., Veliterna, 17 dec. 1881.
Exeunt c anno proxime elapso Capitulum Ecclesiae Cathcdralis Veliter-
nae in propria aula rite collectum ad electionem officialium devenit. Accidit
taxnen ut Canonicus Benedictus di Lazzaro, qui in Secretarii electione per
septem scrutinia, suffragiorum paritatem cum altero Canonico obtinuerat,
sibi ipsi suffragium dare visus sit ad pluralitatem votorum sibi comparan-
dam, dum in praecedentibus scrutiniis suuin votum alii dederat. Quum
maiori Capituli parti ratio haec agendi videretur iuri communi contraria,
novum indictum fuit scrutinium; in quo tamen ex undecim Canonicis vota
novem sibi favorabilia obtinuit Lazarus ; qui etiam hac vice votum proprium
>ibi dedisse videtur. Quapropter arbitratum fuit expetendum fuisse a Sede
Apostolica, an electio Canonici Laxari, sic peracta, valida dici posset.
Rogatus pro informatione et voto Einus Episcopus, animi sui sensum
non pandidit. Canonici di Lazzaro electionem irritam rcnunciandam esse
Capi tu lares Oratores contendunt: quia eidem nedum commune ius, sed
etiam Capituli Constitutiones et leges synodales refragantur. Sane Ius
lontificuim in cap. Didicimus, Caus. 21, q. t, cap. In scripturis, Caus. 9,
q. 1, cap. Cum ad nostram, de instit., districte prohibet, quominus is,
cm beneficiorum vel dignitatum collatio competit, seipsum instituere valeat.
Idque optimo iure decretum fuisse patet. Praesentatio enim vel electio
SU1 ipsius sapit vitium ambitionis, quam in sacris muneribus obeundis
prorsus exulare debere ss. canones districte praecipiunt. Quae cum ita
siat, nemini mirum esse debere, si S. C. C. exposita principia secuta iugiter
uent, quoties ipsius decisioni huiusmodi controversiae propositae fuerunt.
fisce in iure praestitutis, cum in facto consistere videatur, quod C ano-
nicus Lazzarus in comitiis capitularibus, in quibus de novi secretarii elc-
ctionc agebatur, suffragium sibi ipsi dederit, sponte sua fluit huiusmodi
coctionem irritam ac nullam declarari oportere. Neque obiici potest argu-
mentum desumptum ex cap. Cum in utre, de elect., quo statuitur, Canoni-
C1^ra ambitionis vitium, in sui electionem consentire posse ac aliorum
nniriiiTt augere, eorum votis accedendo. Huiusmodi enim ofiensioni
Utri tu r animadvertendo, cit.it 1 capitis dispositionem tunc tantum uti-
tr lnvocar* posse, cum electio per vota publica, seu per compromissum,
•t h 'Cr * llu°ties, ceu in themate, per scrutinium fiat. Praeterea nulla dici
jc -cl %* taliter facta; quia huiusmodi methodus eligendi adversatur
h SVno,la!i ct statutis Capituli. Quibus adiungitur, quod in actu scrutinii
VqI- >7 41
642
Curia Romana
aliquae schedae delatae fuerint vicinioribus Canonicis ut legerent
tum voti defuit. Ex quibus ergo constat nullam esse renuntiandam^*'
nem hanc. electio*
Ex alia vero parte Canonicus di Laazaro ait, suam electionem fcfc
consonam constitutionibus capitularibus, a quibus praecinitur .1. .
officialium fieri debere per vota secreta: quod adamussimfactum^st0^
schedulas. Ex undecim vero Canonicis votum ferentibus novem eius fav^
suffragium tulerunt: ex quo facto resoluta mansit eius electio Quoad votum
sibi collatum animadvertit primo id gratis asseri, et ideo etiam gratis neeari
posse: sed dato et non concesso quod votum sibi dederit, electio tamen per
id infici nequit, utpote non contraria iuris canonici dispositionibus, et variis
S. C. C. resolutionibus, f inc in medium proferens textum in cap Cw<-
in i ure, de elect. evincere sategit, capitularem qui se videt ab aliis nominari,
citra ambitionis vitium in sui electionem consentire posse, aliorum votis
accedendo. Ait enim Gonzales ad dictum caput sub num. 5: «Nanuit
electio celebretur, tantum desideratur, ut maior pars eligentium concurrat,
cap. Coram, hoc ttt nec desideratur, ut maior pars eligendum eligat, sed
ut in eo adsit maior pars: sed si ipse electus consentiat, maior pars incitis
electione concurrit et reperitur... » Animadversum etiam fuit, ex cap.
Cum m ture , de elect., decerni validam electionem illius qui, obtenta suffra-
giorum medietate, electioni de se factae, voto suo consentit: et ideo eo magis
electio Lazari valida dicenda erit, cum ex undecim Canonicis, novent eius
favore votum dederint.
Hisce praemissis sequens propositum fuit EE. VV. enodandum dubiuin:
An Canonici Benedicti dt Lazzaro in Secretarium capitularem electio
sustineatur in casu?
Ote, etc. Sacra, ete , respondit: Affirmative et amplius .
[Thesaurus Resolutionum, tom. 140, p. 7'>o-7'$q].
4255.
S. C. C., Granaten. et Mlndonien., 28 ian, 1882.
Mense augusti anni 1870 ad exitum vergente, Rmus Grana tensis I-
scopus sequens postulatum S. C, C. porrexit: « In cunctis dispensationi!11
quae ab Apostoli ca Sede super matrimonii impedimentis conccdunn
unctitas Sua Officiali Episcopi haec graviter imponere solet! Discretu
tuaCy. per praesentes committimus et mandamus, quatenus deposita per
om/11 sp t cuiuscumque muneris aut praemii, etiam sponte oblati, a quo te onim
tuu Ti debts, omnemus .. de praemissis te diligenter informes ... I clue
autem quod si spreta monitione nostra huius modi, aliquid muneris aut p"
11 occasurae dispensationis praedictae exigere aut oblatum recipere praest11
/ * Bxcom tt$ Uft i co (tonem latae sententiae incurras. Hacc VtTO
T*n h ni iiii ^
e\co
for
^ tuatm est Summo Pontifici reservata in dispensationibus in
,,. J 'i™™ CXpec1ids’ ct nihilominus dispensatio tunc per Officialem faciei
nullius decl;
initu r rubor
■t t
momenti
1, Quamvis adeo clara h,c appareat prohibitio, nc Officiali, qoidouan.
muneri, vel praena,, etiam sponte oblati, pr„ di^cnsarionum Wtol
carum cxccutumc exigere, nec etiam accipere posdt, illudque pluri,, \Z i
Garcia, Conrado «linque probatos auctores, istacc S. Congregatio Concffi
declaraverit contrariam etiam immemorabilem consuetudinem si oul ‘
abusum et corruptelam declarando et reprobando, ut nemo W riin 'tueri
possit; nihilominus adeo his m redonibus invaluit haec consuetudo, ut
nulla, pene m tota Hispania, Curia Episcopalis inveniatur in qua Officia
)is ob dispensationum Apostoficanim exccutionem quaedam munera*
praemia vel stipendia nedum accipere, sed et exigere non soleat
«Officiales hanc exactionem his rationibus, ut arbitror, tueri pergunt
tum ex vi consuetudinis universalis et immemorabilis, tum ob laborem’
quem in studendo processu et testibus examinandis impendunt tum quia
salarium ab Episcopo vel ab Ecclesia assignatum, ut plurimum non habent
nec habere possunt, reditibus ecclesiasticis adeo nunc imminutis, tum de-
mum quorumdam non infimae notae scriptorum auctoritate suffulti.
" Cum erg° re fi>c agatur summi momenti tum, ut omnium retro Offi-
cialium conscientiae consulatur, tum maxime, ut tot dispensationum in
forma pauperum^ expeditarum ad haec usque tempora, cum hoc vitio
cxecutiom per Officiales mandatarum, simulquc matrimoniorum inde conse-
cutorum validitati pariter consulatur, Sanctitatem Suam exoro, ut per
decretum generale declarare dignetur, utrum praefata consuetudo ob alla-
uis rationes tolerari possit, Officialesque tuta conscientia aliquid muneris
vel praemii pro dispensationum Apostolicarum exeeutione recipere t vel
exigere possint, non obstantibus praefatis clausulis Litterarum Apostoli-
canim. Quod quidem in his tristissimis rerum adiunctis, in quibus Officia-
cs nulla fere alia emolumenta, praeter illa quae pro dispensationum Apo-
Sto carum exeeutione recipiunt, recipere solent, benigne concedendum
videtur, '
Quod si negative huic quaesito respondere necessarium videatur, etiam
atque etiam Sanctitatem Suam deprecor, ut de opportuno remedio tantis
malis providere dignetur ».
Hisce acceptis et omnibus de S. C. C. disciplina absolutis, causa acta
U|t in plenariis comitiis diei 22 iunii 1S71, et propositis dubiis: An et
ipiomni 0 to/cran possit consuetudo in casu? Et quatenus negative: An et
fpmnodo consulendum in casu? responsum prodiit: Dilata et ad mentem
* beer et ano pandi tam.
Anno iSSo per epistolam Praesulis Mindonensis quaestio haec iterum
citata fuit, ut tandi-m aliquando hac super controversia resolutio prodiret.
. ceplst(),io recepto, quoniam inoliti iuris potissima ratio videbatur rimari
J?sse m allegata consuetudine, abs re haud esse putatum fuit, exquirere
gentem methodum in Tribunali Cardinalis huius almae Urbis Vicarii; et
Slmul i- • . .. __ . . , .. - c i
simul
cun/' C(*nsiR,ll,lhi esset reapse
rogatus fuii Apostolicu
mill
UlUillJ V tU imoiu - '
us Nuntius in peninsula fberica, ut referret, an
. t apse universalis; camdem inquisitionem fieri
111 fuit per organum S. Congregationis de Propaganda Fide in nnn-
s Arnericae C II
urus.
Curia Romana
f>44
Emus Urbis Vicarius retulit, in sua Curia nihil ab aevo nmni» i
i ' * # * * , iuuno lucran
exeeutores dispensationum super impedimentis matrimonii. Olfiehl
aliquid muneris vel praemii semper perceperunt et percipiunt: s.,j ratj
titulus huius perceptionis est labor impensus in conficiendo processu0'*
testibus examinandis, in exarando decreto executorialL Quoad HiannJ '
vero fere omnes illius regni Praesules unanimi choro asseruerunt consuetu.
dinem in themate universalem et immemorabilem esse, si illud excipii.
quod Curiae Episcopales discriminantur in taxarum calculo, et in personis
quae eas percipiunt: aliquibus enim locis etiam Vicarii Gcneraks t arum
participes fiunt, dum in aliis excluduntur.
Alius contra mos vigere comperitur in Americae regionibus, prouti ex
literis datis S. C, C, per organum S. C. de Propaganda Fide patet. Inibi
enim Curiae Episcopales vel nihil omnino, vel si quid percipiunt, id raro
cedit favore Curiae Cancellarii, sed vel ad expensas Cancellariae solvendas,
vel tamquam eleemosyna in pium opus impenditur.
Praeprimis minime dubitari posse videtur quin allata Litterarum Aposto-
licarum verba verum praeceptum importent. Quandoquidem Pontifex
casum expendens, quo exeeutor, spreta monitione, aliquid muneris seu
stipendii accipere sive exigere praesumat, excommunicationis poena ipso
facto incurrenda cum multat, et si de dispensationibus in forma pauperum
expeditis agatur, dispensationem ipsam invafidat. Iamvero haec omnia fir-
mam supremi Principis, aliquid iubentis. voluntatem luce meridiana da*
rlus ostendunt.
Illud autem haud praeteream, Auctores non infimae sane notae arbitra-
tos esse discrimen intercedere inter munera ac stipendium impenso labori
respondens. Hi licet cum communi DD. sustineant per memorata Apostoli-
carum Litterarum verba interdici munera seu magna praemia, persuadete
tamen sibi nequeunt etiam tenuia stipendia sive sportulas proscribi.
Alii vero Auctores allata distinctione posthabita, tenent per eas clausulas
nedum vetari exceutoribus dispensationum sive Episcopis, sive Vicarii*
Generalibus, ne praemia remuneratoria recipiant, verum etiam ne stipendia
et sportulas titulo laboris, visurae, aut decreti exigant. Et haec sententia
praevaluisse visa est.
Nec movet consuetudo, qua Officiales factum suum tueri posse conten-
dunt. Siquidem munerum prohibitio toties expresse renovatur, quoties
Litterarum Apostolicarum cxccutio committitur. Praeterea Supremus Irin
ceps in omnibus Literis dispensationum matrimonialium semper appbflll
et repetit dictam clausulam, qua praemia sive munera cuiuscunique genen*
interdicuntur. Atqui contradictio Principis, ut compertissimi iuris fst.
omnem contrariam consuetudinem interrumpit et annullat, cap. fi*1*1
consue tud. Immo Pontifex comminatione censurae prohibitionem suam
communit, et bina vice in singulis Literis eam repetit. .
Ceterum sententia emmciatac consuetudini adversa confirmatior
accipit ex causa cui titulus Dubia super exee. di$p. matritn , ct folium
a diem 16 decembris 1761'« In ea praemissis cx officio nonnullis anim*
smmbus, proposita fuere dubia: I. An liceat Vicario Generali aliquid mun^
S. C. Concilii
_____ 645
sive stipendii etiam modicum accipere pro subscriptione , et sigillo sive alia
qualibet de causa et titillo in exeeutum Uterorum Apostolicarum dispensatio-
nis matrmontalis in casu ? JI .An, quibus et quomodo sit locus restitutioni in casu''
Die 20 ianuarii 1767 resolutio prodiit: Ad primum: negative. Ad secundum:
ad Dominum Secretarium cum SSiho pro absolutione ad cautelam , et condo-
natione.
Vcrumtamen, si forte, prout eoniici posse videtur, Dioecesis et Regnum,
de quibus res est in allata causa, ad Hispanias pertinerent, videant Erili Pa-
tres, nuxn mutata hodicdum in peius oeconomica illarum Curiarum conditio
aliquam considerationem mereatur. Deinde perpendendum est. quod
magnum sibi pondus vindicare videtur consuetudo, de qua sermo est: quippe
quae non solum in b 1 occes 1 Cjranatcnsi, sed in toto fere Hispaniae regno
atque alibi extra Hispaniam, imo in hac alma Urbe ab immemorabili viget,
et nimis durum esse videtur tot probos viros gravissimae ignorantiae aut
flagitii insimulare. Eapropter misso quod longaevae consuetudinis non
levis sit auctoritas per textum expressum in Leg. 2, c., quae sit longa consue -
tud. et cap. fin., de consue tud., observandum in themate est quod si consue-
tudo admitti non libeat tamquam iuris abrogativa, in linea tamen praesum-
ptiva et mterpntaiiva fortasse despicienda non videtur, cum adeo graves
ct extraordinariae intersint rerum temporumque circumstantiae ac ad i uncta,
ut nemo sanae mentis dubitet quod Summus Pontifex, iis cognitis, praedicta
prohibitione Officiales haud obstrinxisset. Eo fortius auia dc Officialibus
■ ^
agitur, quibus Episcopi, attentis tristissimis Hispaniae conditionibus, alia
cx parte honestam sustentationem assignare nequeant; et aliunde omnia
rnra clamant ut ab iis quis sustentetur, pro quorum utilitate laborat. Sane
ipse Boniifacius VIII, qui indicibus delegatis munera interdixit, caute decre-
vit, ut in posterum illi solummodo delegarentur, qui forent de congruo
Beneficio provisi cap. \\ ,dc rescriptis , in VI . Nec prohibitionem suam exten-
dere voluit ad casum, quo necessc foret delegare ecclesiasticos de congruo
beneficio non provisos. Nec alia fuit mens Patrum Cone. Frid», Sess. 25,
cap. 10, de rcf. Praeterea adeo modicum est stipendium, quod Officiales
percipiunt, ut omnino cum labore in instruendo processu impenso propor-
tionem dicat, nec pugnet proinde cum fine, quo motus Pontifex munera
prohibet: scilicet ne muneribus corruptus iudex officium suum minus probe
°bcat. Corrumpi namque iudices a munerum libcralitate possunt, non autem
a nu^,) tenuique stipendio, quod non a dantis gratia, sed necessitate largitur.
Hisce Itaque praeiactis, EE. VV. enodandum propositum fuit sequens
dubium:
■ et quomodo tolerari possit consuetudo in casu ?
Hir, cfc. Sacra, etc. respondit ad /, Quoad exeeutores negative in omnibus.
H hesaurus Resolutionum, tom. 141, p- 3^"49]*
Curia Romana
646
4256.
S. C. C., Faventina, 20 maii 1882.
Sodalitii SSmi Sacramenti erecti in Oppido Russi, Dioecesis Faventina
administratio, ab immemorabili tempore legibus gubernabatur generalibus’
Res ita moderatae pacifice ad annum 1827 pervenerunt; qua tempestate
Vicarius Capitularis censuit, inaudito Sodalitio, precarias condere leges ad
nonnulla avertenda iurgia inter sodales oborta, nonnullaque vitia, quae in
bonorum administrationem irrepserant. Attamen leges effroenes 'conditae
fuere, quae potius controversias, quam pacem foverunt inter Sodales et
Archipresbyterum, qui ex novis legibus, munere fungens Delegati Episcopi,
censuit posse omnia Sodalitii negocta proprio moderari arbitrio, sub nulli-
tatis poena. Hisce ergo malis ut medelam afferret Sodalitium, unanimi suf-
fragio propna condere statuta decrevit. Quibus absolutis anno 1S77 Epi-
scopo eadem exhibuerunt pro approbatione; quam dare renuit, quoniam,
ait ille, perfecta haud essent. Hac Sodales pertaesi agendi ratione, ad S. C.
Congregationem convolarunt, Vpostolicam expetentes approbationem,
.Tritum in uirc est, quoti quaelibet universitas, sive Collegium possit
legem statuere circa ea, quae concernunt eius particulare regimen. Ac proinde,
dummodo statutum sit licitum ct honestum, omnes de Collegio obligat,
atque inter eos est omnino servandum. Oportet tamen, ut huiusmodi Unirer*
sitas sive Collegium fuerit per Superiorem approbatum: nam alioquin potius
conventiculae nomen sortiretur, nullumque itis statuti condendi haberet.
Atqui ( onfratCmitas SSmi Sacramenti ab F.piscopis approbata fuit. Quare
meridiana luce fulget pollere praerogativa condendi statuta super iis, quae
regimen ipsiusmet Confratcrnitatis pertingunt. Futili at vero studio Epi-
scopus oggerit, statuta adversari Synodalibus Constitutionibus. Siquidem
gratis id asserit. Ergo gratis reiicitur, iuxta vetus adagium. lino tenues in
auras abit quaelibet contradictio, si conferatur Caput VII Synodi Dioece-
sunue, De Piis laieorum Sodalitatibus cum capite Statutorum, cui titulus
De sublectione Sodalitii erga auctoritatem Ordinarii Dinecesani. Patula enim
est devotio et servitus pii Sodalitii erga Ordinarium, et plena huiusmodi
statutorum conformi tas Constitutionibus Apostolicis hac super re latis.
Ituni aeque labore tuetur Episcopus eleemosynas factas a dicto Sodalitio
beneficentiae gratia, esse contra naturam et indolem eiusdem Confratemi'
tatis. Siquidem pax est inter omnes scriptores rerum ecclesiasticarum, Soda-
itia instituta fuisse ad exercenda officia pietatis, chari tatis, et misericordiae.
raeterea animadversum quoque fuit: si opera beneficentiae homogcnca
urit indoli Sodalitii huius, mensuram istorum quisquis videt esse commit-
tendam prudentiae et conscientiae administratorum, qui a fratribus cligunni
et a 1 'piscopo approbationem recipiunt. Auctoritas autem Episcopi inter-
1 rv tunc solummodo posset, cum administratores, propria auctoritate, 2 lJ
i. * ^ crent onera, ut locupletiora darent subsidia caritatis. Hoc in c®5**
Episcopus onere ob
striOLTcrctu r
rru
n
indi abusus administrationis.
S. C. Concilii
647
adhuc omnia completa adamussim fuisse onera iuxta testatorum volunt
tem, ipse Episcopus testimonium perhibet, qui onerum regestra vidit sem-
perque collaudavit. Ast obiiut Episcopus, in testamentis nullum fit de
subsidiis verbum; quum autem legata relicta fuerint Confratemi tati SSmi
Sacramenti, praesumendum est eadem eroganda esse in SSmi Sacramenti
honorem. Cui obicetioni responsum fuit: recta ratio docet, administratores
posse utiliori modo libere disponere de legatis, quibus a donatoribus nulla
imposita fuit lex: praeterea administrationis documentis liquidum fit maio-
rem redituum partem addici divino cultui, longeque minorem crocari
quotannis in subsidia caritatis. e
Ex hactenus enucleatis erui posse videtur, statuta approbanda fore,
quippe quae consona sunt constitutionibus Apostolicis, et resolutionibus
S. Congr. Cone, in Assisien., 10 sept. 1785,1 in Senogailien., 4 iunii 1701. 4
Altera autem cx parte Episcopus protuetur statuta Confratcrnitatis
SSmi Sac ramenti approbatione digna haudquaquam esse. Siquidem omnes
norunt, leges repugnantes et Concilio Tridcntino et praescriptionibus Syno-
dalibus, et generalibus Decretis laieorum Sodalitiorum penitus aman-
dandas esse. Porro nova statuta Confratemi tatis SSmi Sacramenti ita se
habere, ostendere sategit Antistes. Et re quidem vera, ait, m art. 3 Statu-
torum legere est: Confratcrnitatis obiectum esse divinum cultum, pieta-
tem, et acta publicae beneficentiae. Ast de publica beneficentia nusquam
recurrit sermo in legatis favore huius Sodalitii relictis. Beneficentia exclu-
ditur a Statuto condito per Vicarium Capitularem, et per duo mei Anteces-
soris decreta. In art. 7 statuitur: Officiales permanere debere in suo officio
ires annos; ast, ait, dispositio haec adversatur decretis S. C. Ep et Reg.,
Synodo DioeceSanae et statuto Vicarii Capitularis anni 1S27. In art. 23-26
dicuntur validae convocationes fratrum, absente quoque Episcopi dele-
gato. Id adversatur episcopali decreto anni 1773; quo iuxta consuetudines
antiquas onus imponitur Arch i presbytero assistendi Sodalitii coetibus, sub
malitatis poena, Praeterea hic omittitur, sodalitii resolutiones Episcopo
csse transmittendas pro approbatione.
In art, 2.8 legitur: Congregatio interent cunctis eiusdem sacris functio-
ni.uj',, ( urnam non determinantur, quaenam sint hae functiones? Forsan
•tt 1 trium confratrum carumdem numerum moderabitur?
11 art. 21) quomodo, ait, omittitur onus visitandi infirmos con fratres,
«°->demquc exhortandi ad Confessionem et Communionem?
n art. 35 minus proprie dicitur: Sodalitium subiici Episcopi vigilantiae;
eius iurisdiettoni subiectum esse debet. Iuxta autem I rid., Sess. 22,
ref-i administratores teneantur reddere rationem administrationis
j/ 'mano, In hoc autem articulo dicitur, rationem administrationis e
. 'scopu reddendam, quatenus eam exposcat.
I a art. 35 dicitur: Delegatus suffragium non dabit in coetibus, quoi
Cs'll,; perantiquis consuetudinibus; decreto Episcopi r 7~A * statuto
esse
3 «46.
2985.
(>4$
Curia Romana
Vicarii Capitularis; hoc si nunc relinquatur, funestae metuendae ■
quentiae; eo quod mens Sodalitii est, ut ab auctoritate ecclesiw ^
emancipet. Tandem animadvertit Episcopus, nova Statuta 'Ca **
respuenda, utpotc quae nihil innuant, quosnam in actus pietati?
rns sodales sese exercere debeant, iuxta Constitutionem Piuli TTF n ■
Noster , §8, 1 et iuxta Synodum Dioecesanam. ’ omtm
Quibus praenotatis, propositum fuit dirimendum sequens dubium.
An novae Constitutiones Sodalitii sub invocatione SSmi Sacrameni '
omnibus et singulis articulis sint approbandae vel improbandae in casu f ‘ "
Die, ete. Sacra, ctc. respondit; Affirmative iuxta modum D Secreta™
patefactum . e"w<mo
[Thesaurus Resolutionum, tom. 141, p. 300-3 12].
4257.
S. C. C., Feltren 15 iul. 1882.
Labente saeculo xvi Feltriensis civitas, ciusque suburbia unicam consti
tuebant Paroeciam, cuius habitualis cura penes Capitulum cathedntHs Ec
clesiae, actualis vero a duobus A icariis (Sacristae nuncupati), quorum unu
Canonicum, alius A Iansionarius> alterius hebdomadis, gerebatur. Cum autci
memorati Vicarii omnibus fidelibus sacramenta indiscriminatlm administra
rent, aliaque parochialia munia promiscue peragerent, huiusmodi animaruji
curae exercendae ratio multis incommodis obnoxia, ac in spirituale popul
detrimentum vergere videbatur. Quod animadvertens Faventi nus Episcopus
isitator Apostolicus, animarum curae aptiori modo consulere satagens, di
30 augusti 1 5 S4 decretum edidit, quo statuit, ut Feltriensis Episcopii
“ quamprimum sibi id expedire videbitur, populum ipsum in duas Ibro
chias distinguat, ita ut Sacristae praedicti suos quisque proprios parochia
nos agnoscat, ipsorumque curam habeat... iuxta eiusdem Concilii (Tri
dentini) dispositionem ». Huiusmodi mandatum Uovcllius Episcopi»
Feltriensis suo decreto diei 1 iunii 1593 exeeutus fuit.
Quare nemo unquam exinde dubitavit, duas proprie dictas Paroecias
duotque veros Parochos actuales, seu Vicarios curatos Feltriae extare. Vc
rum parochi ale praefatorum Vicariorum officium, ita temporis progressi
coarctatuin fuit, ut saltem in civitate ad hacc tria redactum sit, nempe .11
baptismi collationem, matrimoniorum benedictionem, ac sacramentorum
vita decedentibus administrationem.
... Pocris in christtanae doctrinae rudimentis edocendis operum
lea. n curati quoad suburbiorum tantummodo pagos; in civitate autem1
si^u competere Capitulum arbitratur, ex cuius delegatione quidam, >c''
anomci, seu simplices sacerdotes, pueros utique et puellas in diver-'
esus cathecliisinum edocent, quin tamen ullus curam agat, ut Puerl
ipsi sacr.u. luite institutioni fideliter adsint, et quin Vicariis curatis corop*r
1 Uie io nov. 1539.— Bull. Uom., 10
m- 4. i. p. 167-170,
f laec
tiepn
S. C. Concilii
__ ___ 649
tum sit, quinam ex propria cuiusque Paroecia institutionem eamdem fre
quentent, aut negligant. oem tre"
laec et alia cum, pastoralis Visitationis occasione actuali* f
(elunderit, cumque plura inde in populum detrimenta derivarcV™?
xerit, in id animum mtendit, ut remedia, quae his abusibus evellendis onoor’
tuniora viderentur, adhiberet. Verum Episcopi praeceptum aeerc tulit
Capitulum; hinc Decanus, eius nomine, supplicem libellum S. C. C obtu-
lit. Episcopus a S. C. C. rogatus retulit, Capitulum convocasse, ut collatis
cum ipso consiliis, huiusmodi controversiae, aliaeque exercitium parochialis
curae respicientes componerentur; cum autem nihil proficeret, rogavit ut
mentem suam S. C. aperiret.
Inter caetcra contendit Capitulum, sustinendam esse consuetudinem
qua ius ac directio Christianae doctrinae, civitatis pueris tradendae, Capi-
tulo reservatur, suburbiorum puerorum cura Vicariis relicta. Huiusmodi
enim munus haud ita cxclusivum Parochi videtur, ut aliis etiam ab mso
Parocho independenter competere non possit. Quod si in perdita hypothesi
EE. W. iudicabunt, dictam consuetudinem fore abrogandam, minime
tamen sequi videretur, Episcopum adigere posse Sacerdotes, animarum
curae non addictos, ut pueros fidei rudimenta doceant. Nulla enim obligatio
est imponenda nisi sacris canonibus innitatur. Porro tum Trident. Cone,
tum Constitutiones Pontificum hoc munus Parochis demandarunt.
E contra Episcopus sustinet abrogandam -es isuetudinem, qua Capi-
tulum ius sibi vindicat, civitatis pueros, independenter a Vicariis, fidei rudi-
mentis imbuendi. Opposita enim apparet praescriptioni Trid., Sess. 24,
cap. 7, de ref., ubi huiusmodi munus Parochis committitur praeripiendo,
ut dominicis et aliis festivis diebus pueri in singulis Parochiis fidei
rudimenta doceantur. Quare etsi laude dignum Capitulum sit, eo quia in
pueris erudiendis opem Vicariis ferat, absonum tamen apparet, ut ait Epi-
scopus, quod in civitate ius hoc et cura huiusmodi habeantur ceu Capituli
propria. Hinc decernendum videtur, ut sub Parochorum directione Capi-
tulum operam suam exhibeat.
. ^um autem satis experientia compertum sit. Parochos ad id operis
impares omnino esse, ambigendum non videtur posse Episcopum exigere,
ut Clerici, qui tonsura initiari cupiunt, vel ad Ordines maiores ascendere,
aut Sacerdotes, qui ad ecclesiastica beneficia promoveri exoptant, Parochos
coadiu\ ent in Christianam doctrinam pueros docendo: Benedictus XTV ,
et 14. 1 Clerici enim alicui Ecclesiae addicti, et
tl Sfcr'*tiu mancipati, Episcopi mandatis parere tenentur in iis operibus,
4uae divinum cultum, et spiritualem pupuli profectum respiciunt, nam
cnet et Sacerdotes pro populi salute sunt a Deo constituti. Quin imo
Jdiutorium Episcopus, ubi necessitas expostulet, exigere potc.>t,
r 1 (Ram statutis poenis, ut cx citataconst. § 14- Concinunt i|>..h >tatuta
unt a S. Carolo liorromaeo in Synodo undecima Diocccsana Mediolanensi
E tum. r, pag. 320; ibi enim imposita legitur pecuniaria poma Sacc.
650
Curia Romana
dotibus non coadiuvantibus Parochos in munere docendae ch ' *
ctrinae: « Quicumque Sacerdos, aut beneficium obtinens do'
adi uveri t, mulctetur duobus nummis realibus ». roctUJm noa
Hisce ex utraque parte animadversis dignentur EE. VV d'
9. An consuetudo , qua ius , ac directionem Christianae boctrhZT^1
civitatis pueris Capitulum sibi vindicat , sustineatur in casu? Et quatenus*^
ro An possit Episcopus Sacerdotes, animarum curae minime addicto, ,j
C hrtsttanam Doctrinam docendam adigefe tn casu ? 1
Dic t ete * respondit ad 9.
;4d™; a™er(l}i!rr loquendo negative; et Episcopus stet constitutioni Bm
dicti XIV \ Etsi minime,
[Thesaurus Resolutionum, tom, 141, p. 421-445].
4258.
S. C. C., Neapolitana , 7 apr. 1883.
Legionis I lungaricae Officialis Leo Kovfics famigerato Duci in
invasione manum praestans» anno rS6o Panormi cum nobili iuvene Eleo-
-raMoled amicitiae foedus iniit: quod tamen aliquod per tempus abruptum,
ob iiscessum Leonis e civitate Panormitana, anno 1865 per amatorias litteras
iterum instauratum fuit. Muliere tandem instigante, Leo ex Tovts Trontil-
vaniae mandatum procurationis cum suo nomine et duorum testium inscripto
transmisit in folio albo Eteonorae, ut matrimonium celebraretur. Quod
revera effectum est die 22 februarii anni 1866 Neapoli, ritu catholico servato,
procurationis mandatum exequente losepho Gangi, haud cognito a Leone,
qm cum Eleonora 27 annos tunc nata matrimonium contraxit. Sub fine esus*
em anni Leo Neapolim primum, indeque Panormum, venit, ubi sponsi
tunc morabatur, coniugalem vitam cum ipsa praestiturus; paudsque post
ic us nempe die 13 decembris contractu civili sese obligarunt, ut vir posset
in bona uxoris ius exercere. Paulo post sponsi Hungariam petierunt; venim
lennio coniu-fii nondum expleto, ob iurgia et contentiones inter ipsos exor-
tas, invicem separari statuerunt; atque in Italiam reversi, Eleonora paternam
ornum, ^eo vero iterum Szathmarium se contulit.
erum iam inde ab anno 1871 exoptans Eleonora religioso vinculo
sso \ 1 , urtam Neapolitanam adiverat expostulans, ut matrimonium 2
ip*a uim jeone, per procuratorem contractum, declararetur nullum e*
^pi e c an est i ni tatis et impotentiae absolutae et antecedentis, ex Parlc
. " 10 Postula\ it tt Leo: illam tamen provinciam deseruerunt, actionem
> r uentes ex defectu consensus viri Matrimonio religioso, et eX v»«°
'o continentis nomen subscriptu^*
confria! roandatUm limitari hic intenderat 3
contractum civile
. "c-teecu consensus viri
essentiali procurationis, utpote albo folu
Leonis et duorum testium, et cuius ma
G\ Concilii
~
Maxima diligentia efformato processu ad normam ss Cannn„m . o
dicti nac Constitutionis, 1 dic 17 augusti 1872 Curia Xeanoli, ** Be.nc'
protulit, qua declaravit: Constare de validitate Matrimmii ,'mvT foTn**™
nm Leonem Kovdcs et Eleonoram Molet, die 22 februarii rV,r, " Ltomi-
SSmae Ascensionis in hae Arehidioeeesi. ' mam PmKh°
Ut haec sentontia Leoni innotuit, intra legitima tempora appellationem
ad S. Sedem mtcrposu,t. Quin vero appellationis iudicii exitum expec.areT
Catholica Religione abmrata, massomeae sectae iam adseriptus, calrinianam
quoque ingressus est, ommque vinculo solutum se reputans die ,0 mri
Iis 1873 aliud limt coniugium, prolemque suscepit.
Eleonora autem supplici dato libello, petiit ab Apostolica Sede ut
infirmata Cunae Archiepiscopalis sententia, nullum declararetur suum
matrimonium cum Leone. Ad hunc finem obtinendum exhibuit Eleonora
epistolium Leonis revocantis mandatum procurationis, conscriptum ex
Clausemburg die io februarii r866, paulo ante matrimonium
Cum vero Eleonora, ex Archiepiscopi Panormitani attestatione, modo in
egestate versetur, causa oeconomice proponitur cum animadversionibus
defensoris matrimonii ex officio, una cum voto theologi et canonistae, qui
in div ersas abeunt sententias: et quorum synopsim inferius damus.
NulHmpde recedendum sed omnino standum esse neapnlitanae senten-
tiae, in favorem vinculi matrimonialis prolatae, censuit Theologus. Et re
quidem vera iuxta Decretum pro instructione Armenorum in Concilio
Florentino, 2 declaratur causam efficientem matrimonii consistere in con-
sensu, per verba de praesenti regulariter expresso; uti etiam docet D. Thomas
in + Sent., d. 28, q. unica, art. 5, et in Supp., q. 45. art. 5. Hinc a Trid.,
oess. 24, cap, 1, de ref, matrim.t sapientissime nulla et irrita declarantur
matrimonia clandestina, in quibus praestitus consensus non ita facile sem-
ptr evinci posset; et constitutum fuit, ut consensus exprimeretur coram
parocho et duobus testibus.
1 *
erum tamen matrimonium per epistolam et per procuratorem quo-
que celebratum, ait Hilluart, tract. de matrim., dis. 1 , art. 4, esse verum saera-
tnentum; etsi gravissimi theologi eant in contrariam sententiam. linam ex
‘-ncd. XIV, De Synodo dioeces., lib. 13, cap. 23, n. 9, eruitur, quod matri-
montuni tuter absentes sive per procuratorem sive per litteras, sive per
nuntios celebratum, non solum est validum ratione contractus, sed etiam
ratione sacramenti.
b Hisce generalibus, principiis descendit consultor ad casum, dc quo
<k ni jb— _ ft U
t;ii?o/-US^uc afvno 1860. Eruitur autem ex epistola Leonis diei 22 augu-
•ficui ? ‘ 1 ^‘doonorara data, pertractari coepisse hoc tempore dc matrimonio
°* Ex aliis autem litteris quae sequuntur inter utrsmque partem,
l x- 3i8.
Cf N. Si.
Curia Romano
65
clarum fit, Leonem consensum praebuisse pro matrimonio per oror..*
eo quod politica auctoritas haud sineret illum petere Italiam ttrcni’
Alia in actis subsequitur epistola, quae maxima diligenti. « j
est, ab ipso Leone die 5 novembris 1S65 conscripta. Siquidem in i'™1*
nonnulla verba erga Eleonoram maxime affectura, subiuneit I • ' f*1
tae quas tu valde desideras... tertia charta est alba, a me subsi™,
tesubus tantum. Haud scripsi declarationem ne errarem, sed cura w W
scribatur quidquid oportuerit. Atque ita remotam esse omnem diffical! ,
censeo; de qua re me certiorem scriptis reddet mea adorata uxor
In prunis quod dicit Leo in hac epistola, plene respondet promum»;
.am ab ipso factae assent, endi matrimonio per procuratorem; quae promil
expressa invenitur ,n epistola ra. Dein mittit, quod tantum deem E
album m quo conscribendus erat Neapoli actus procurationis pro mairim!
mo celebrando. Quod pariter folium album a Leone transmissam si, iM
1 em, super quod Eleonora actum procurationis scripsit, vel ut ab alio
scriberetur curavit, certum est; quia testes sunt illi iidem, et quidem propria
manu subscripti, quos nominat Leo in sua epistola ex parte relata. Misit
ergo Leo illud folium, ea intentione, ea praecisa voluntate, ut in ipso actus
procurationis pro matrimonio celebrando scriberetur*
Ex quibus, ni fallor, satis evidenter eruitur, quod dum agitur de validi-
tate matrimonii per procuratorem celebrati investiganda, non tam de modo
quo uit procurator constitutus, non de forma actus procurationis, non dt
mot o quo scriptae fuerunt epistolae, sed de consensu mandantis in matri-
rnonium, ta i modo celebrandum, debemus primo ct principaliter esse soli:-
cm\ jtsl at^ ac prudenter celebrandum tali modo matrimonium,
maxima ac i enda sit cautela, ut omnes tum theologi tum canonistae conve-
niunt, laec tamen praetermittenda omnino sunt, dum quaestio de validi-
tate matrimonii i.im contracti agitatur, ac de sola validitate investigandi!®
es!* °n cedendum ergo est in casu nostro Eleonoram ficte ac imprudenter
egisse, c ura a semetipsa implevit, vel ut impleretur curavit folium a Leone
«im propria subscriptione, cum subscriptione duorum testium, ac publici
otarn u transmissum et in eo scripsit propria manu, ut ipsa dicit, vel ut
a, a tero scriberetur curavit actus procurationis; sed fictio ac imprudentis
^ eonorac, dum lolium, uti in Transilvania a Leone conscriptum exhibuit,
*,U1 ° Vi11 vabitli t.iti matrimonii, dc quo agitur. Statim ac enim accepit J
.cone o nim cum facultate scribendi vel curandi, ut in illo scriberetur actus
procurationis, ipsa vah de potuit uti hoc medio externo ct sensibili ad expd*
men mu conis sponsi consensum coram parocho et testibus. Ipsa in casu
constituta fuit a Leone sicut procuratrix cum facultate alium constituendi
P <r“rat',rui1’ (llH ‘PMim Leonem in celebratione matrimonii repr3esent.ir£t'
em ostendere sategit consultor, consensum Leonis perseverasse usque
■ . m tempus quo fuit matrimonium celebratum; qua in re una rtPe
'r * ^ itionibus necessariis ad validitatem matrimonii per procut^J
celebrati. Idque eruit ex epistola Leonis diei 6 decembris iS6.v “
cum I n' UlU^c j1C sc babet: censeo te iam recepisse meam epistolam, un
' cumentu desideratis; nullumque superesse posse obstaculum nostra
&, C* CojiciJii
(>53
unioni... pro certo habe, omnes cogitationes meas ad te dirigi meaiie
tientin cnrcre longius praestolandi, ut tibi devinctus, cum te vivere in
valeam. Curam habe de valetudine tua, deque vita tua, quae non amniis
ad te pertinet. Perseverabat ergo m sponso voluntas et consensus in matri-
monitim, uno circiter mense post transmissionem documentorum oine ad
matrimonium celebrandum necessaria erant. Sub die 31 decembris 186-
scripsit Leo aliam epistolam ad ducissam Ravaschieri Panormi, ut gratia
eidem referret pro euris ab eadem impensis in conciliando hoc matrimonio
porro celebratis nuptiis Eleonorae gratulatus est per epistolam dici 1 m-ir-
tii 1S66, eam sic alloquens:powm« tevocare dulci nomme sponsae meae? somnium
mihi videtur! Esse tecum iam vellem . Iterum die 7 martii 1S66 in alia epistola
Eleonorae conscripta, eamdem appellat: mea cara, uxor adorata,., astice,
libi candide scribo ceu maritus: vale uxor adorata. In hac eadem epistola
exprimit desiderium vehementissimum habendi cito apud se sponsam in
Hiingaria, modumque indicat tenendum, ut cito cum illa uniri possit. Pro-
fecto hic modus loquendi, si quid valet, si quid significat, evidenter ostendit,
quod Leo haudquaquam retractaverat suum consensuro in matrimonium!
Mense novembri eiusdem anni 1866 Leo Neapolim appulit; dein Panor-
mum perrexit, quo tunc Eleonora redierat. Hic contractum civilem quem
'■■'de matrimonium vocant, die 13 decembris eiusdem anni regulariter
contraxerunt. Circa hoc factum, quod per seipsum maximam vim habet
ad ostendendum, quod Leo in sua voluntate vel consensu perseverabat,
notandum venit ipsum, statim ac Neapolim appulit, monuisse, medio tele-
erapno, Eleonoram de suo adventu; cum qua egit Panormi sicut maritus
cum uxore; ita ut matrimonium consummasse uterque referat.
Misce de medio sublatis, celebris remanet epistola quae dicitur a Leone
conscripta sub die 10 februarii 1866, et in qua videtur revocasse suum con-
sensum in matrimonium cum Eleonora, per procuratorem celebrandum.
Doctissimus Consultor omnia adiuncta, quae relationem habent cum
epistola, districte examinat comparative ad eamdem, ct felici demonstra-
tione colligit epistolam huiusmodi haud conscriptam fuisse tempore utili
. vocandum consensum; sed confictam fuisse ad rem, cum appellan-
l!l,Tn crat a sententia Curiae Neapolitanae.
Lv gestorum serie duplex enascitur, ait Canonista, distincta quaestio:
*' u*runi constet de existentia legitimi mandati procurationis, ante factam
revocationem; -• mandatum procurationis si quod existi t, an censendum sit
tempore utili revocatum.
f t seciinibi quaestione tamen incepit consultor quia, ait ille, probatio
aci *or* brevior et per se plena est; et etiam sola ad statuendam matrimonii
crt’ miHitatetn sufficit. Quia in hac causa factum sequutae revocationis
^ uiituin matrimonium: cardo est, quo praecipue innititur appellatio
. Fatetur enim Eleonora epistolam Leonis, qua peremptorie revo-
co mandati probatur, non fuisse a se prolatam apud curiam Neapolitanam
1 P™na ‘'idicii sede, quia nesciebat, nec ab aliquo certior facta est de episto-
!.*■' 1 'us yalore. Epistola haec tanti est momenti ut per eam quaestio resol-
u,lr; « ideo quoad eam quaesivit consultor: 1. an ca sit Leonis manu
°54
Curia Romana
exarata, et msuper ea die scripta, quae ibi notatur- 2 ntn.m -
contineatur ac valida procurationis cuiuslibet antecedenti* 'n * Vera
nominatim revocatio in specie, hoc est in ordine ad Cl
contrahendum erat in facie ecclesiae; 3. utrum saltem
posterius matnmomomitoextiterit, quo revocationis vis elidi Doh^.T0'1
utrum matrimonium coram Ecclesia sic initum, Leo ut L";*'
habuerit. ratum
Et quoad primum ait: satis constare de illius epistolae authentia n„
relate ad personam, tum relate ad tempus, et nihil proferri posse quod *
bet lundice oppositum. Quod haec epistola scripta fuerit manu W*
testis est peritus calligraphus, qui id testari paratus est etiam ■
re igione Idem declarant Legatio Austro-Hungarica apud S. Sedem™
rheresia Ravaschier. In ipsa epistola habetur argumentum: sermo « 2
eodem de bello quod imminens dicebatur, quod constat revera exarsisse
rnedio anno 1866: hinc nota realis cohaeret cum nota chronologica, et impos-
sibilis evadit auspicio collusionis. Praeterea confirmatur ex scopo, quem Leo
habebat aucupandi bona deceptae mulieris: ad quem pervenire poterat
JUim? matfirA°mUT1c C,V1 C* Et m hunc finem> ^uum in Italiam venit
exeunte anno 1866, conficere curavit matrimonium civile: et bona, quibo*
mhiavit, maxima ex parte sibi vindicavit et obligurivit. Hinc intelligitur, quare
mandatum revocaverit, quando novit agi de matrimonio vero seu ecclesia-
stico. Genuina ergo est epistola et Juridice authentica. Quoad secundum, ait
onsu tor. in ea^ epistola contineri revocationem cuiuscunique mandati
p t curationis et m .specie exclusionem peremptoriam mandati ad contra-
en um m acie ecclesiae; idcoque nullitatem sequuti matrimonii plena
e evi enti pro atione iure constare. Etenim epistola illa tota in eo versatur.
U. clucm 1 et tractatum matrimonii abrumpat; et in specie excludit matrimo-
nmm contra endum in facie ecclesiae. Imo vero diserte ac peremptorie
•1ITnat- ?rTlr^ia Tiac‘ praecesserant, unicum hunc scopum agnovisse, ut
..Ce^ 1I^ire^ur matrimonium civile. Hinc dicendum est Ioscphum Gangi
_ ® egitima procuratione munitum invalide matrimonium contraxisse,
tenim ex cap. fin., deproc., in 6, praeter alia, requiritur ut ante contractum
l!>noitlum T avocatum non fuerit mandatum , etiamsi procurator factum
evoca tonis tgwnet. Id repetendum estex ipsius matrimonii natura ct essentia,
quae m mutuo contrahentium consensu tota est.
ait. ^'t’nsu*tnr' cx superius dictis duo in tuto posita sunt, nempe
» . a cf)Is^0 *ie eius vis probatoria intrinseca pro nulHtate matrimonii-
tirm? t V^rSUS iaCC °mn'a dlc‘ neciuit constare de facto ct de iure ratihabi-
c „ p validitatem. Constat enim nullam verbis factam fuisse
ni; Ur neclllc' per epistolas, neque per consummationem matrimo*
civil, x?omulPlrn. eohabitationem, neque per celebrationem matrimonii
suffirinn^i aec. m C;is" vcI non habentur, vel quae ex iis forte adsunt, non
faLn t ,K ‘ld probandam matrimonii validitatem. Curia autem Neapoli»"3
eidem f * supposito, quando censuit nullam fuisse revocationem, qu3f
Consultor huc quum pervenisset ait: quamvis ex mandati revocatione
•V. C. Concilii
italtca lmgua — , nam omnes consentiunt uuud I ™
ad contrahendum per procuratorem misit folium album adseripto dum t v .
nomine suo et duorum testium, absque ulla authentica confirmatione
donis Italicae m Austm-I Iungana. Praeterea nomen procuratoris i„ „
conscriptum fuit a Duc.ssa Ravasch.eri. Et id suffiat, ut documentum
tamquam falsum re.. ceretur. At d.ct posset, in iure non praecipi ut manda-
tum non sit scripto datum cap. fin,, de prae. t in 6. Cui respondit Consultor
si aliunde verbis vel litteris constitisset de vera voluntate Leonis contra
hendi matrimonium ecclesiasticum cum Eleonora et illum designandi procu'
ratorem, quem ducissa Ravaschieri delegisset, mandatum illud, licet falsum
exhibuisset tamen veram mentem Leonis. Sed nihil horum in casu est’
nam Leo dicit omnia quae praecesserunt, facta fuisse pro matrimonio
civili.
Dolet Defensor vinculi quod consultores in diversam abierint sententiam;
sed tum cx officio tum ex animo adhaeret Theologo, paratus ad diluenda’
ea, quae in contrario a Canonista afferuntur. Interim animadvertit totam
quaestionem duplici cardine versari: nam dubitatum est, utrum datum
mandatum respiceret tantum matrimonium civile vel etiam ecclesiasticum.
Suppositum vero utriusque quaestionis est, quod vera, legitima et efficax
ab initio procuratio extiterit. Negat id Canonista, quia procuratio missa
fuit per folium album, et scripta lingua italica in Transilvania: sed respon-
dit id arguere posse falsitatem materialem non formalem. Neque mirandum
quod procuratio fuerit scripta lingua italica, ex quo Leo litteras scripsit
hoc idiomate ad curiam Neapolitanam, ad R. Pontificem, haud exclusa epi-
stula mandati revocatoria. Quod autem careat confirmatione Legationis
lta lcaL‘> importat tantum, dictam procurationem legali carere authentia,
sec non amittere cx hoc naturalem vim, quam Ecclesia semper sequitur,
cum deficiunt leges civiles aut sacri canones.
Edicit autem Canonista mandatum procurationis certae et determinatae
personae fieri debere ad contrahendum cum certa et determinata persona
3 racn^crn eiusdem S. C. Concilii; quae certe uti nullum haberet inundatum
Per olium album. Reposuit Vindex: folium dari potest ad matrimonium
Pto mandante contrahendum, quin sive cx tractatibus antea extantibus, >ive
x epistolis super proposito matrimonio scriptis, sive ex testibus negooii
onscus, constet quuenam esset persona, cui procurator mandantis nomine
, erc debuisset. IIoc in e.isu convenio nullius ponderis esse mandatum;
^ m aliunde constet, quaenam fuerit mandantis voluntas, folii scribendi
res **' ^tl"aoria cuius is nuptias inhiabat, dici nequit, huiusmodi folium non
P^ccri determinatas personas. Inter Leonem autem ct Eleonoram ita yst.
t\ k nC *1t,rro ccrtum. Leonem noluisse matrimonium ecclesiasticum.- et
riltr',J mulier de eo sermonem fecisse in mandato procurationis? Id
«er' UtCr?Uc Cfmiux, id Canonista tenet: sed primi falsum asserunt, alter
Jruin dictis deceptus est. In epistolis nullum verbum reperitur, quamvis
656
Curia Romana
saepe sponsi agant dc matrimonio ineundo, quo sponsorum jM •
voluntas ad solum matrimonium civile restricta referatur N -ent!0 et
obliviscendum est, Leonem nullam quaerimoniam movisse quod 'v* ^
gioso nuptiae initae essent, praeter cius voluntatem ct mandatum ' ”5*
Panormum venit. Ibi Eleonoram amplexus est uti veram 'uxorem ’
talem consuetudinem cum ea exercuit. Utique Leo aliquot die; ^
contractum civile inire studuit, sed non quatenus nullum agnoverit ecT'
siasticum, sed ut nuptiae etiam coram gubernio, inspecta nova We
manerent. 6 * ,UTnae
Tandem sacri vinculi vindex ad mandati revocationem venit: dixit™
gravissimam esse quaestionem, quae ex genuinitate exhibiti documem
pendet. Ast genuina ne est epistola quae in actis extatf Dubium evurgit circi
diem, quem praesefert; nam relate ad scripturam uterque consultor tenet
.fuisse exaratam a Leone, eo quod peritus calligraphus ita esse Judicavit
Sed haec peritia ab Eleonora provocata fuit et est extraiudicialis; et ideo cum
Theologo defensor contendit nullum argumentum positivum pro rei veri-
tate adesse. Et revera epistola neque signum, quod timbrtm postale dicitur,
neque testimonium ullius, qui eam opportuno tempore viderit, et perle-
gerit, habet. Ipsa enim Eleonora fatetur neminem eam perlegisse.
Ast Canonista habet: ob praesumptionem in Jure fundatam genuinius
epistolae per se sustinetur. Cui respondit vindex: iuridicam praesumptio-
nem admitti, quando nihil de tacto extat, quod eidem contradicat; quod in
themate accidit; nam plures annos haec epistola latuit, dum maxime inter-
erat hleonorae canuiem exhibere. Tanta enim vis in ca erat ad suum matri-
monium nullum declarandum, ut nulium maius argumentum adduci posset.
Quomodo tam arctum et longum silentium explicatur, si epistola exti-
tisset et genuina fuisset? Eleonora documenti pondus agnovit, quando ab
tmgaria missum accepit. Sibi enim suasit ob illud matrimonio valedicere
necesse esse et ideo, ut ipsa enarrat, statim celavit. At si non plene docu-
menti vim agni iv it, negari non posse videtur, quod saltem dc ea dubitaverit.
Cur mulier propositi tenax non contulit rem cum suo procuratore, cui
omnia media suggerebat, quae ad opus esse putabat. Contra igitur iuris
praesumptionem grave factum existit; nempe inexplicabilis epistolae per
plures annos occultatio, quae illam elidit.
. de re censuit vindex, epistolam illam scriptam apposite fuisse post
lurgu, et solvendi matrimonii propositum, ut facilius nuliitatis sententia
muneretur. Neque haec suspicio fundamento caret: nam Leo in epistola
2N novembris 1869 ad Ducissam missa, ait: inter me et Eleonoram adest
in supera ile obstaculum. Ego vero prorsus adnitor, ut reddam eidem suam
1 ertatem. hinc scripsit epistolam consensus revocatoriam, adulterata scri-
ptionis 1 le et ad uxorem misit. Mulier tamen epistolam non exhibuit cito
itan. nt facile fraus detegi posset ex cartae et atramenti qualitate,
re ■ ntissunc epistolam fuisse scriptam indicia praeberet. Sagax ideo vir m
iramie condenda, sed sagacior et prudentior mulier in illa adhibenda! Expe*
tempus, quo dubium quodlibet exularet. ,
c( n . usionem deveniendo vindex ait; si suppositum dc
admissa, ut, factum admitti nequeat: tamen id esse valde et certe „-„lv,hil,.
Q«od necessario veritatem praesumptivam sua certitudine emoliat
documenti genu.nitas ct authenttettas dubia manet. Ast poterit ne incerti l,
nonnisi probabili causa matrimonium solvi? Vulgare est ad dissolvendum
matrimonium requiri probationes concludentes, imo concludcntissimas .
Omnibus tgitur perpensis sequens propositum fuit diluendum dubium-
An sententia Cunae Arclucp, scopatis Neapolitanae sit confirmanda ~el
infirmanda m casu? J
Dic, etc. Saihi, etc. respondit? Sententiam esse confirmandam
[Thesaurus Resolutionum, toro. 142, p. 171-240]
4259.
S. C. C., Parisien.y 7 iul., 1 sept. 1883,
Anno 1875 die 21 aprilis, Parisiis in Ecclesia S. Augustini matrimonium
inter se contraxerunt nobilis puella Magdalena d'Auvilliers ct Augustus
Dugud de Livaudais, civis Americanus, in eadem tamen Parisiorum urbe
commorans. Constat vero Augustum pluribus ante matrimonium mensibus
■nhonesta et turpi consuetudine cum quadam Alaria Balot devinctum fuisse,
cui perpetuo se Amcricae iunctumm promiserat, statim ac ipse posset
donationem franconira 250,000 sibi a matre intuitu nuptiarum promissam
consequi.
Sed cum in solemni nuptiali instrumento reversibilitatis pactum in
donantem adiectum fuisset, Augustus putavit, uxore e medio sublata, etiam
veneni ope, impedimentum amoveri donationis consequendae. Per quatuor
aaque menses ct ultra sponsi una simul co habitarunt modo in familia viri,
modo in familia uxoris, modo huc illuc vagantes et rei uxoriae interim operam
flantes, licet sponsa confessa sit numquam completo modo id praestitum
fuisse. . -
y h m m ,
verumtamen semel tentato venelicio et hoc in irritum cesso ob sponsae
vigilantiam, denuo in Thermis I ichy commorantes uxoricidium Augustus
pertentavit, exhibita potione Arabica cum strienyna, quam vix gustatam
11 “ 'r Pr' »iecit; non sine tamen gravis morbi contractione, quo laborantem
parentes Augustus reduxit. Ipse vero paucis post diebus, quadam pecu-
summa a matre obtenta, cum sua amasia in Americani fugit, non eo
tjWicn felici successu quem putavit, cum ob exortas discordias pellicem a se
Oimittere coactus fuerit. Tunc cx reditu Mariae Balot ab America, turpi
^ctecta relatione Augusti cum ipsa, cetcrisque tricis cognitis causa divortii
Tribunal urbis Neo-Aurelianciisis acta fuit, ct lata, ad parentum
3. instantiam, sententia divortii , supplicem penes S. H. 0. libel-
vir’ 1 Porrexcrunt, roatrinionii nullitatem ob defectum consensu;* e\ parte
Palante». I fine mandatum fttit Eminentissimo Archiepiscopo Pan-
p’ nt Processum canonicum instrueret ttsquc ad sententiam definitivam.
rnan i.qitur in Curia archicpiscopali Tribunali, testibus et septima
11 ormiter examini subiectis, viro autem in contumaca persistente,
v*t. e/
<2
6S8
Curia Romana
sententia prodiit die 24 iunii 1882, qua declaratum est xAmushm. A , ■
praestando consensu suo matrimonio cum consanguinea 1 M«l / / J'nutlld^
non intendisse contrahere verum ac permanem matrimonium - W / • %l
consensum, ut dote a parentibus promissa poliretur: ideoque idemT,
nmm irritum , nullum, atque invalidum fuisse et esse.
Interposita illico a matrimonii defensore appellatione ad q r
tioncm mulier advocatum adtegit. * Con&re$>*
Advocatus mulieri, studuit omnino, ut matrimonii nulli, «em in ,hc,n ,
proclamaret, idque ut consequi valeret, in primis nnemisir I, ,
Schmalzgrueber in fyt Ecrl. unh., par t. ,, tit l^tinum t ™
quam ad matrimonii validitatem requiritur consensus utriusque conti?
tts, non modo externus, sed internus etiam, et ita per verba expressus I
dignoscatur contrahentes habere veram, firmam, ac sinceram voS
sese v, oculo obhgand, indissolubili, atque obligationes exinde J£ZL
suscipiendi. Ex quo deducit autem, simulato consensu, licet verbis etsie^
expresso , minime consistere posse matrimonium. Eidem subiungit con,
S S^C.hcZ’ de Matnm': 2, disp. 25, num. 2 et 3. Nulli tatis pariter
vmo addit matrimonium infici, ubi fuerit contractum sub expressa condi-
ione uni ex tnbus matrimonii bonis repugnante, prolis nempe, fidei, et
Sacramenti; imo sufficere intentionem bono Sacramenti contrariam, non
eductam in conditionem expressam, sed simpliciter in mente retentam
a uno ex contrahentibus, ad tradita per Gonzalez, Comitt. in Lib. 4 Decreta
it. 5, CiiP- 7* num. 3 et 9. Posita hinc quaestione, utrum intentio contra
lon.i matrimonii, quando non deducitur in conditionem expressam sed
3n„. m,ei\te rct‘netur’ vitiet matrimonium, affirmative respondet.
isce m iure praemissis, Orator tria in capita allegationem suam divisit,
e um ex matrimonium praecedentibus, tum ex concomitantibus, tum cx
su sequenti us, consensus deficientiam in viro demonstrare studuit,
nmum itaque suae defensionis caput aggrediens contendit a duobu?
J r 'n‘I' 1 ’ , uiat rimoniuin, Augustum mhone.st.i consuetudine cum
ana .ll ot evinctum fuisse, cui se nupturum promiserat; quodque pere-
gissc , st pater haud renueret. Cum vero matris donatione seu dote franco-
m Iscentum quinquaginta millia, quae nuptiarum occasione ipsi promissa
lierunt, putm. haud posset, deficiente patris consensu, cumque alia media
ipsi praesto essent, ut Mariae posset copulari, in id devenit consilii, ut
matrimonium cum consanguinea Magdalena simularet ad illam donationem
_ , . re carPendam. Ilac vero obtenta, quacumque cum supposita uxore
eiaaone remota, immo ea c medio sublata si opus fuisset, etiam veneni
m - i,Cf m ana e ricam petens ibidem matrimonium contraheret. Istiiis-
Cit ‘ "JC*a ^tst:ium fide dignissimorum depositionibus erui, in Parisicnsi
in ■. vrXCC^tVRi' ^acc cadem a Magdalenac parentibus enarrari accepta 3
n ari1 1 ot' lira cum ista Augusti epistolas ipsis tradidit. Hoc an'®1
propositum nuptias cum Magdalena simulandi, et postea hac relicta Ame*
ugiendt, non modo verbis sed etiam scriptis Augustus ipsi A
u r rh nui
| ■
ai
Vk-. itTu nh \ Sed*
fuinf*
S. C. Concilii
significavit. Quandoquidem inter epistolas, q,m viderat Advocat, « r.
Fatire, unam adesse, biduo ante matrimonium conscriptam :n 1
stus Mariae exprimebat sensum perpetuae affectionis ’ ^
Augu-
!„ secundo capite suae allegationis cx matrimonium eoneomitantibus
lem die
Qmnibu:
Palatii fores deambulantem, impulsum fuisse ad ingVedeXm asseruit
- . * * ‘"^uunonium concomitanrihns
deficientiam consensus probare Orator studuit. Ipso siquidem die “ehthra
tionis contractus civilis cum hora adventasset, actui civili omnibus
unum defuisse Aupistum ; quem anxium, agitatum, et reluctantem ante
paratis
actu inter-
Advocatus Lc Faure ex relatione unius testis modo defuncti qui
fuit. In aetu vero celebrationis ritus Augustum fuisse triitem, aquatum
extraneis cogitationibus implexum, oculos ad dexteram partem Ecclesiae’
in qua inter ceteras, mulier aderat sponsos irridens, defixo, habentem’
deposuit testis sacramentalis Le Faure, qui in muliere illa Mariam Balot
recognovit, quum litterarum cessionem cum eadem pertractavit Evplcto
sacro ritu, testantur Magda lenae parentes, Augustum ab Ecclesia subito
evasisse, et tam inurbanum ac tam parum sollicitum de sua uxore se prae-
buisse, ut neque manum eidem obtulerit cum in rhedam ascenderet.
Ad tertium tandem suae orationis caput Defensor adveniens, demon-
strare aggressus est, simulatam Augusti voluntatem et intentionem in matri-
monio contracto ex subsccjueiui facto, quod inter sponsos plurimos per dies
nullum intercesserit carnale commercium: et si qua fuit postea relatio,
minime affectu maritali fuit habita et completa, sed explendae potius libi-
dinis causa ex parte viri, ceu Magdalena in epistola ad iudicem testatur.
Sed maiora defensor urget: nam intentionem simulandique voluntatem
AuLiu.sti luculentissime devinci ex nonnullis epistolis, post initum matri-
monium amasiac conscriptis, quas omnes m summario retulit, sed potis-
simum ex illa Lugduni scripta die ;o aprilis 187^, octo post dies ah initis
nuptiis. ; '«H «OaSS pj
Ex quibus omnibus facile deduci posse videtur revera fictum et simulatum
uisse consensum Augusti in nuptiis initis cum Magdalena, emissum cum
intentione et voluntate Sacramenti bono omnino contraria: et unice directa
a hnein consequendi a matre dotem seu donationem, qua obtenta, vineu-
um ille abrumperet cum Magdalena, in Americani cum amasia convolaret,
cumeaque turpem consuetudinem duceret.
* ;L‘ni scd Vero ex parte sacramenti Vindex totus m eo est, ut matrimo-
••nim in themate linnuin, ac validum esse proclametur. Idque ut efficacius
consequatur, tria capita orationem divisit. In primo loquitur de simula-
' one consensus eamque excludit. In secundo de Augusti intentione, sub-
'ann.n ilc naturae matrimonii contraria, eamque utpote in pactum non
|c uu<un non obstare dicit. In tertio tandem tradit antecedentia, concomi-
11 pl! l t consequantia non relevare,
ritnmn itaque aggrediens orationis caput animadvertit omnia in matri-
aio celebrando rite intercessisse, idcoque validum praesumi, siquidem
\‘f. ^ actnm praesumitur recte factum, donec contrarium non probetur,
^‘que huiusmodi validitatis praesumptionem destrui posse subdit ab^ iis,
* ld\ erso proferuntur ad matrimonii nuditatem evincendam. Sane
Cuna Romana
660
duplici cx capite nullum esse dicitur matrimonium sciUcetr
Augustus non serium sed fictum, ac simulatum consensum nu r C° ^
terit; 2. ex eo, quod ipse nuptias contrahens intentionem habu - P?*'
tiae. ac naturae matrimonii contrariam Afn..; „..u: ... ^abstan-
tiae, ac naturae matrimonii contrariam. Atqui subiunrit '""'“uawn
themate substineri posse, hinc de validitate matrimonii in
dubitandum esse conclusit. Et re sane vera quoti Augustus fictum
latum consensum matrimonio praestiterit, hoc neque ipsum \
neque eius uxorem, imo multo minus eam legitime probare posse coS'
Ad secundum autem suae orationis caput descendens matrimonii S»
sor tuetur Augusti intentionem, qua putabat matrimonium posse <£5?
et per breve tempus durare, etsi sacramenti bono, seu eius indissolubilti
adversetur, ideoque naturae, ac substantiae matrimonii contraria <it 2
mode tamen nuptmrum validitati obstare, quandoquidem in pactum ha !
deductam fuisse ex actis evidenter apparet. Ait enim quod, etsi Augustus
huiusmod. privato errore laboraret, simul tamen habuisse praesS
intentionem contrahendi matrimonium, quale inter Christianos contrahitur
siquidem illud externo religioso ntu -servato celebravit. Porro aui hoc modo
matrimonium contrahit, valide contrahere indubium esse subsumit; siqui-
em tali casu praevaleret intentio generalis contrahendi matrimonium legi-
timum, quale revera inter christianos unice est matrimonium insolubile,
fi i* ^ • * . « m # in pactum deducta haud
tuit, prout id evidentissime revelari edicit ex actis proccssualibus. Ad rem
autem refert doctrinam Bened. XIV, De synod . Dioecesana , lib. 13, cap. 22,
n. 7, et conclusit, inde intentionem Augusti minime officere validitati
matrimonii.
Ad tertium tandem suae orationis caput transvolans matrimonii vindex
anima vertit, sermonem de antecedentibus, concomitantibus ct subsequtn-
ti us impune hic omitti posse eo quod fictionem ct simulationem consensus
in uiusmodi matrimonio locum habere haud potuisse satis abunde supe-
rius t emonstratum iam fuerit. Nihilo tamen secius de ipsis loqui utile fore
putat, ut controversi matrimonii validitas magis, ac magis elucescat. Prae*
misit itaque in genere huiusmodi adiuncta tum antecedentia , tum conea w-
antia, tum consequentia a Uteris orta fuisse, quas Augustus tum ante, tum
post matrimonium Mariae Balot suae pellici, ad instar ceterorum amantium
scripsit, ut ipsa ei tantum, et non alteri adhaereret; idque adeo verum ess;
su sumit, ut sine ipsis praedicta adiuncta haberi, atque efformari haud potuis-
1 1 ^ praedictis literis nihil certi, et veri erui posse edisserit, !0
quot aiid sincero animo scriptae a iuvene qui furioso amore aestuabat
erga suam pellicem, quacum turpia desideria explere avebat, uti exitus
At omissis etiam omnibus iis adiunctis et circumstantiis, ipse admittere
’ clUOt • coram pluribus protestatus fuerit, quod tjuaccuinqu-
n lTlt' ^aecumque fecerit, omnia dixerit et fecerit animo non contrahendi
matnmonmm; at quia postea publice dixerit: Consentio in te , nihilominus
nuiusmodi matrimonium validum pronunciandum esse definit Glossa cap.
wn' vcrb’ de sponsa lib. et matrim . - ibi -Sed pone qu°d
■S* C, CtOttcUH
aliquis protestetur coram pluribus , quod omnia quae ditet r !• ,
ia tr - Ntmqtud est htc matrimonium vel non» I„ CJ„ ;„0 /■
iuiticare t/ebet pro matrimonio. ’ 9W0" Errlesta
Quibus animadversis, propositum fuit enucleandum dubium-
mnia ^ ^ ****** *" «/ infir-
Die 7 iu! ii 1883 Sacra , etc. respondit: Dilata ad trium», •
Die 1 septembris 18S3 Sacra , etc. respondit: Dilata 1 ^ PTOxmam.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 142, p. 429-4;!, 639].
4260.
S. C. C., A/6/en., 1 sept. 1883, 19 ian. 1884.
Oborta quadam controversia inter Hippolytum M.mv, Parochum loci
Roquecourbc, Dioecesis Albiens.s, et fabricae Ecclesiae administratores
Archiepiscopus occasione capta visitationis Dioecesis, eidem finem impo-
nere curavit. At res ad optatum effectum perduci non potuit. Quandoquidem
Parochus nimis aegre ferens novam electionem trium administratorum
omnem lapidem movit, ut eam impediret et electionem aliorum trium promo-
veret; quod cum obtinere non posset, ita impedire illam curavit, ut iuxta
Icqes gallicas ad Archiepiscopum devolveretur.
Hic vero cum nihil haberet contra tres priores administratores, decreto
suo eos herum designavit, atque Parocho imposuit decreti promulgationem.
erum Parochus Archiepiscopi mandatis obtemperare renuens, modo subre-
ptitiu a \ icario generali aliud obtinuit decretum, priori oppositum, quod
eimle inter Missarum solemnia, non sine populi summa admiratione,
tui -tax it, non obstante etiam prohibitione facta ab ipso Vicario post dece-
ptumi;, cognitionem. Huius i nobedientiae causa vehementer dolens Archie-
piscopus, Parocho denegavit confirmationem novorum administratorum,
ei enicjuc iterum imposuit prioris decreti promulgationem. Attamen hisce
lussio n i bus Parochus non solum restitit, verum etiam audacior factus,
ni‘ln thesauri custodi, qui exclusus fuerat, ut rationem redderet antea-
ctae gestionis, ipsoque reluctante, in ius rapuit coram civili tribunali. In
posterum plura idem Parochus peregit, quae Archiepiscopo haud arriserunt.
;‘MPropter remoto prius Parocho ab excipiendis confessionibus quarum-
_ Monialium in Paroeciae finibus existentium, utpotc quae nolebant
^p Us eidem peccata sua confiteri, nec non alibi translata, ad instantiam
je roc 10rum districtus ecclesiastici, sede suarum collationum, eo quod nol-
tand aCCCf!ere lui Paroeciam loci Roquecourbe, Archiepiscopus cupiens
Cl^ a liquando linem imponere scandalis in ipsa Paroecia enatis, iussit
j lcyri' processum confici in Curia contra Parochum eumdeni.
ustituto igitur tribunali iuxta leges synodalcs Dioecesis Albiensis,
662
Curia Romana
receptisque dcnunciationibus et u^puamuiuous unica n<*r n
tionc diei 25 iunii .882 vocabatur Parochus Marty coram
nali, ut se defenderet a varus imputationibus quoad modum a-
suis paroecianis, qui aegro animo tolerabant eumdem esse 02™^^ 1
men Parochus statuta die loco defensionis, ante litis initium libellum ibat
recusationis ludicis, et ad S, Sedem appellavit. Ilac vero rcc„.,,l,
obstante, tribunal Curiae, iterum rogato Parocho ad comparandam?
.8 .ulu, coque renuente et reclamante, eadem die sententiam eidem iJ
eam tulit, per quam privatus fuit titulo Vicarii foranti, cum omui/mmZ
tituli praerogativis, facultate verbum Dei praedicandi, ct sacramento admi W
strandi per quindecim annos.
Ab hac sententia Parochus recursum habuit ad S. V. O., petens m nulla
declararetur sententia, et ut appelatio servaretur etiam in suspensivu Ft
simul ac rescivit suam appellationem servatam esse in suspensivo, gaUllio
repletus, talia edidit laetitiae signa, ut populus scandalo efficeretur -Yrchii-
piscopus omnia retulit S. C. Congregationi; quae die 11 novembris 1882
culem rescribens 1 ussit iniungerc Parocho, ut ob scandalum fidelibus obla -
tum per publicas laetitiae demonstrationes , perageret exercitia spiritualia die-
bus octo m aliqua pta domo , determinanda ab ipsomet A rcltiepiscopo, qui
graviter moneat insuper eumdem Parochum ut a similibus abstineat sub com-
minatione suspensionis a divinis.
Affirmavit Oratoris Detensor esse in iudicio Curiae vitia nullitatis, et
miustitiiiL' . I)e vitio nullitatis dubitari non posse, ait, quia ordo iudiciarius
servatus non fuit; qui omnino servandus erat non modo in forma sed etiam
in censura, quoties utraque grave afferat detrimentum. Van-Espen, Ius
eccl.% de censuris eccl. , num to. Atqui iudiciarium ordinem frustra in causa
requiri ait orator: nihil aliud enim inveniri potest, quam accusatio et sca-
tentia sine praevia iudiciali inquisitione, ct probationibus. Dies reo dicitur:
hic declinatoriam exceptionem opponit. Prius de hac exceptione dccemen*
i um er.it, deinde de principali causa disputandum. At una cadcmque ilis
dit decima iulii reus sistit, index exceptionem rei ici t ac sententiam profert
etiam in causa principali, postridie vero reo nuntiat se super accusationibus
i.im sententiam dedisse, cumque vocat non ut se defendat, sed ut audiat
sententiam.
^^Neque obiiccrc iuvat agi in themate de vera suspensione, quae omnino
11 ert a privatione; nam suspensio quindecim annorum, inflicta seni qu.i*
tuor supra sexaginta annos nato, adimit officii munus, ex quo complectatur
omne re iquum vitae tempus: et suspensio haec, ratione aetatis, aequiparari
potest privationi.
Yerumtaraen Albiensis Curia in hoc iudicio non exhibuit 'nec moni-
tiones, nec probationes; dum pia Mater Ecclesia itiris rigorem moderando
numquam p ecti patiatur, nisi paterna monita et charitatis consilia pracce?
sennt. mnem autem deluisse legitimam probationem patet; nam testi
ruuiTi vicarii adiutoris omnino spernendum est, quia vicarius agit Per
jm accusatoris ad captandam paroeciae successionem potius quam testis*
1 ,,! ( tU' ille, cui quamplurimi cives Archiepiscopi gratia sit sCI1
Y C. Concilii
663
pserunt, nihil certum ac definitum de singulis accusationum MMmcon,
plectitur: ct matere testmm numero eliditur, qui pro parochP0
Qua de causa mhil proficit secreta inquisitio ab Ordinario peracta’ dnmT
probatur, quod sententiam praecesserit. P 1 “Um non
Neque Curiam obiicere posse contendit se, antequam sententiam ferret
parocho diem dra.sse, ut se defenderet: hunc autem defensioni nuntbim
misisse, quia ad Sanctam Sedem provocans iudiccm declinavit .-ni™
Caria ipsa hanc parocho necessitatem fecit, ipsum ad se defendendum anuel
lans, qui se defendere non poterat, cum accusationis fundamenta iunoraret
Praeterea antequam reus se defendat, probationis onus in accusatorem
incumbit, qua deficiente, reus respondere non debet. Ante igitur qmm Curia
parochum ad respondendum vocaret, legitima inquisitio indicenda atque
ineunda erat, parocho praesente, ut omnia nosceret et probationes proba-
tionibus opponeret, prout iussit Innocentius III in Concilio generali cap
Oualitcr. 24., de accusat. * “*
Ilis de nullitate expositis, de imustitia disseruit parochi defensor, quam
non minus evidentem censuit. Ex iure enim notissimo ad poenam suspen-
sionis ad quindecim annorum lapsum productam gravia crimina requiruntur.
1 ostea Curiae incriminationem expendit, atque alias accusationes in
iudicio reperiri contendit, alias in literis, atque omnino extra iudicium.
Judiciales accusationes ex prima ad sextam nil aliud respiciunt, quam vel
mmriosa \ crba vel contumelias, quibus parochus factiosas ac turbulentas
mulierculas affecisset. Octava parochum redarguit quod portam cuiusdam
sacdl1 accludi postulaverit. Decima quod fervente iudicio dixerit: archiepi-
scopatis Curia ignaviter me timet! Undecima quod cunctis molestum se
praebuit per suas agendi rationes abnormes. Haec omnia vero, ait defensor,
t.icili modo queunt commentitia demonstrari. Unum adiecit: quod Iiuiusmodi
accusationes, etsi verae essent, vel ad monendum vel ad obiurgandum, vel
ad levissimam forte poenitentiam sufficerent, minime vero ad eam suspen-
s|oms poenam infligendam, quae in parochi aetate privationi aequi paratur.
Silentio demum se omittere non posse, ait, atrocissimum crimen, quo
presbyter notatur, scilicet quod haereticis faveat. Respondendum scilicet
sibi censuit non ex necessitate, quia accusatio haec incredibilis inter iudicii
capita non continetur, atque in literas coniecta est; sed ad honorem vindi-
candum. Illa quidem ab accusatore ipso repudiatur, qui si veram putassct,
In ,lul;cii momentis non omisisset. Sed quomodo, ait, responderi poterit,
Ulm Arehiepiscopus nihil probet? De sacerdote agitur, qui in ministerio
consenuit, ac maxima cum laude semper officio perfunctus est, ceu plurimi
testes asserunt. Conclusit igitur quod pleraque accusationum capitatam levia
Slint 'll> etsi probarentur, longae suspensionis poenam non admitterent:
tua \cro graviora qualibet probatione destituuntur; atque ideo ct nullitate
piriter et iniustitta Albiensis Curiae sententia corruit,
i . crutn ex altera parte Curiae sententiam, quatenus per eam nullius \a-
°ns “Claratur recusatio iutlicis a Parocho Marty facta, observari potest
,,ll*sinuixn esse m iure, quod exceptio a reo obiecta, nisi probetur, inefficax
‘fisiatur si\-e ad forum declinandum, sive ad declinandum iudicium, sive
66 4
Curia Romana
ad illud differendum, quia exceptio non probata impunT^ '
exceptionibus , 19 ff„ L. Agere et sequenti , r et 2 ff. de exceht 1 ItUn L- h
Parochus, licet dixisset se indicem recusare, quia sibi siisn ^mvero 'n casu
et graves causas, tamen nullam huius suae assertionis °b pIurc>
nullum speciale factum praebuit, ex quo inimicitia deduci potuissent^
igitur tribunal Cunae rcec.t Parochi recusationem. Neque dic, r ‘T*0
allegatum uti suspectum, non posse sententiam ferre -i seins dlCem
recusationem, sed potius arbitros constituere debere. ' P SUpcr ****
Porro frivolam et frustratoriam fuisse recusationem a Parocho obii r.
nemo est qui non videat. In primis enim Parochus hnhe 1
ms recusandi Vicarium generalem, qui iudex era, in causa, ob SS
personalem, quam fovere censui, Arehiepiscopum contra psum ™22
inimicitia personalis non potest extendi ab una ad aliam personam ^ S
habuisle. CaSU’ Cum Arch,ePisc°Pus fateatur nullam in processu paj
At non solum prior, verum etiam altera sententiae pars, quae meritum
ca rr*«f?ol^D-VldetUH 83116 C°nciIillm Tri^ntinum, Scss. 21,
licae Sedis delegati, contra imperitos parochialium ecclesiarum rectore
■ honestae Vltf* Slnf- Iamvero, sub imperitorum et illiteratorum nomi»
T?? VldentUr non solum speculativa , sed etiam, ex paritate
■ ’ qui praettea ut aiunt, scientia carent; qui nimirum vel ob experien-
tiae aut culturae defectum aliamve causam habiles non sunt rebus, ea qua
Pnn^', ^r*!4 eiu'a et consilio, gerendis; seu uti generali loquutione agit
_ 1 e isyic sacris minus apti sunt officiis. Si igitur Episcopis
nvet, aiquem arochum talis imperitiae et inhabili tatis esse, non solum
^sunt, se imo ebent contra ipsum procedere eumdemque a curae exer-
t 10 sive in temporalibus sive in spiritualibus suspendere, quod reapse
j» ... . Ult a S. C. C. in Taurinen., Suspensionis, 7 iulii 1855. 1
«igitur cum ita sint, prono alveo fluit, sententiam Curiae sustinentiam
. !*an enim non P°test de sententiae veridicitate, tum quia inniti*
P Ur]IT!0rV?1 tesdmon‘0t et n°ta est regula, qua docemur, in qualibet
j. probationem plenamque fidem faciendam satis esse
• e.s Pr® }atae vitae, omnique exceptione maiores, tum etiam quis
n casu agitur de factis notoriis et publicis, quae non egent demonstratione.
nrnL3’ dC, !est' \°sc,uI- \ caP' 9, de accusat. Nec aliquid in contrarium
. 'TC vaet su scriptio 512 Parochianorum, qui aut decepti fuerunt,
aut erant aetate minores.
CnriaA *1SUpcr Va^*ssbna suppetit ratio pro confirmatione sententiae
mori nurum odium ct aversio plebis: quae testimonio quampluri-
ecclesiim !r CXCCP^*® parochis circumstantibus, eo pervenit, ut fidele?
muner, rv desf-art’ cum Parochus ad praedicandum aut ad alia explent
animarnm r )Chlr 'a ACCcdlt' Iamvcro quoties Parochi gravi de causa bonum
nipn is n<m valent operari iuxta cap. io, Propter mahtiam, l(
1 Cf. N. 4143
*S. C. Concidi
• —
remtne- et Tridentini sanctionem in cap. 6, Sess. 21 d f
vd suspensione eonlmdem animarum rerimini rcmotionc
ptum quidem est apud S. C. C. parochum csse offic'"!™
propter odium ct inimicitias parochianomm, si cae hume “/«ZbM
les Sint. miionaoi-
Post haec frustra Parochus lamentatur, quod non hah.i^. « ■ ■
Omisso enim quod loco monitionum stare poterant ant* * * omtloncs-
sioues, quos ipse ab Archicp, scopo antea habuerat, quando censurTco , J
dentur ut. poena, monitiones possunt omitti, ut communiter sentium DD
At non solum quoad mtrtmecunt, verum etiam quoad e.«Wa,7su,ti-'
nenda videttir Cunae Alh.ensis sementia, quia iuris eommunis sanctioni
conformis. Sane inquisitione super imputationibus a Promotorc oenen
institutoque tribunali iuxta synodales leges, reus peremptorie citatur ut se'
defendat; contumax iterum vocatur; verum denuo inobediens punitur
per prolationem definitivae sententiae, r
Insta igitur rectaque cum sit quoad intrinsecum et extrmsecum sententia
tribunalis Curiae Albieosis, sponte sua fluit eam esse omnino confirmandam
Hisce itaque breviter perpensis, proponitur EE. VV. sequens enodati-
dum dubium: -
An sententia Curiae Arc hi episcopalis Albiemis, diei iS iulii 1882, sit con-
firmanda vel infirmanda in casu?
Dic I Septembris 1883 Sacra, etc. respondit: Dilata ct ad mentem Domino
Secretario panditam.
Mens S. Congregationis fuit, ut Archiepiscopus curaret inducere Paro-
Chum ad paroeciam vel permutandam, vel dimittendam cum assignatione
aequae pensionis». Antistes mandata faciens dedii parocho optionem inter
pensionem libellarum 1200 et aliam paroeciam, alteri praeferendam.
t tam en parochus, reiecta paroecia oblata, utpote quae inamovibilitate
i!/aU°erct’ pensionem praetulit, quam tamen, ut extolleretur, petiit ad
1 e as 2150, cum conditione, sine qua non, ut sibi in posterum relinqueretur
'Xra acultas concionandi et recipiendi confessiones, veluti ac si parochus
adhuc exis teret.
A I
rc oepiscopus renuit augere oblatam pensionem, quae, ait, sufficere
cid C>t Paroc^10f qui aliunde fortunae bonis haud caret. Noluit pariter aliam
qua111 C°nbcrrc Paroeciani inamovibilem, ut facilius medela afferri posset,
-us parochus in nova paroecia veterem agendi rationem sequeretur.
*■ c e re quaestio in eodem statu permansit: et idem denuo enodandum
P">positum fuit dubium.
I(f lafltiar,t 7 Sacra, etc. respondit: Sententiam esse confirmandam
mo um, nempe cohibita suspensione ad annum tantum , et ad mentem.
' lcs,lurils Resolutionum, tom. 142, p, 672-693, tom. 143, p. 5°~54l *
666
Curia Romana
4261.
S. C. C., Lancinnen,, 3 febr. 1884.
Quum Archiepiscopus Lancianensis remitteret ad S. Congregation
Concilii relationem status suae Dioecesis, sequentia etiam proposuit quv
sita resolvenda; ^
1 . Utrum parochi duas aut plures regentes paroecias , ad duas vel plura
Missas pro populo celebrandas diebus festis teneantur per se aut per atioit
z. Et quatenus per se teneantur , an ipsis ad tramites constit. Benedicti XIV
Declarasti Nobis, 1 Unandi facultas Jieri possit?
3* An redditus cuiusdam Canonicatus turis patronatus laicalis et familuu
qui libellas quotannis sexaginta et octo vix attingat , quod tantummodo adhuc
beneficii naturam induat , posset haberi tamquam sufficiens titulus ad rncrn
et maiores Ordines suscipiendos?
4. Quod si non sufficiat , utrum augeri queat bonis patrimonialibus, rei
aliunde , et quousque?
Dic, etc. Sacra, elc. respondit ad 1. Parochum , prout in casu, teneri sive
per se sive per altum ad tot Missas celebrandas quot parochias regit.
Ad 2. N on esse locum facultati Missas iterandi, nisi cum ex Cleri (hi i-
cientia alius sacerdos non adsit, qm parochi loco celebrare et applicare possit.
Ad 3. Negative.
Ad Affirmative, usque ad taxae synodalis complementum.
[Collectanea S. C. de Prop. Fide, vql. II, n, i6jj et p. 47, nota (*). -
Cf. etiam Acta S. Sedis, vol. XVII, p. 377].
4262.
S. C. C., Anconitana, 16 febr. 1884.
Anconitanus Praesul in relatione status suae Dioecesis sequens prop^*
1 - I' : ; Non raro accidit, ut ille idem, qui infantem levavit e serro
fonte, ipsum etiam in Sacramento Confirmationis suscipiat. Parochi asserunt
frusti a se adlaborasse ad hunc antiquum morem tollendum, ac proinde d pT<l1
decessoribus meis toleratum fuisse. Quaeritur igitur utrum haec agendi tot®
I ro manutenendo dicto more animadverti potest, quod licet cautum
tolerari possit ?
Pro manut
in iure re periatur, ut qui infantem levavit in Baptismo, non teneat eum ^
in Confirmatione; id nihilominus putandum non est adeo absolute sanci
tum, ut numquam ab huiusmodi regula deflecti liceat, vel ut contran^
quoque usus tolerari nequeat. Inspidatur sane ipsum cap. 100, $st; 4’
< e consecr., cx quo praefata regula desumitur; In eatechismo et in
et in omfinnatwne unus patrimis fieri potest , si necessitas cogit . A 0,1 cSt t<vn
1 Cf. N\ i6c
S C . Concitu
667
COnSUCluaa
r r .r f t ,
* o w
necessitas, qua recedi potest a romana consuetudine, late accipienda videtur
■pro quacumque Videlicet rationabili causa, ceu tradit Croix cum Brnem
baum, M sacram. Confirm num. 398 - ibi -.Et si aliqua causa subst
potest idem esse m Confirmatione Patrmus, qui fuit in Baptismo P t’
haec contrarius mos ab antiquo vigens in Dioecesi Anconitana haud imme
nto fortasse traduci posset ut. vera consuetudo, cum nulla appareat necu
lians ratio qua lUa impediatur vim suam exerere in casu, sicut i comm
alias leges. \ erum praetermissa etiam hac consuetudinis provincia notan
dum insuper est quod ille antiquus mos recensendus saltem videtur mter
causas excusantes a praefato .uris statuto observando, quemadmodum m
foro conscientiae excusat a peccato illos, qui iuxta eumdem morem se
gerunt hac m re; Chamerota, de sacram. Confirm ., cap, 7, duh. 2, - ibi -
Dehet esse alius (Pa trinus Confirmationis) ab eo qui tenuit m eatechismo
vel baptismo secundum consuetudinem Ecclesiae Romanae nisi coeat
necessitas: cap. In eatechismo, de consecr., dist. 4; nunc tamen 'usus contra-
rius excusat a peccato contrafacientes a.
Ast contra, si excipias Chamerota et Croix cum Busembaum. quorum
tevtus superius relati fuerunt, ceteri omnes DD. vel absolute tradunt Patri-
num <n Confirmatione diversum esse debere a Patrino Baptismi, vel ad
summum excipiunt casum necessitatis iuxta c.m. ico, dist. 4. dc consecr.
. ulli itaque exceptio admittenda videtur in casu praeter illam, quae
hiatur in cap. roo, dist. 4, de consecr. Iamvero necessitatis nomine in-
!e '§!^r quaedam vis cogens ad aliquid faciendum vel etiam quaedam
impossibilitas legem implendi iuxta definitionem traditam apud Perraris,
. ■\cLessitas, num, r, nov. add. - ibi — « Necessitatis nomine intelligi debet
5,1,11115 h°minis, in quo parere legi haud potest absque periculo suo ». Conse-
quenter necessitatis vocabulum in cit. cap. adhibitum nullatenus trahi posse
Vl ttur significandam quamcumque rationabilem causam, sed illam
antummodo causam, quae includit quiundam vim coactivam secus agendi
ac Pr‘,escnptum est, vel quamdam impossibilitatem observandi romantim
consuetudinem, b.o vel magis, si perpendatur cap, istud non enunciare neces-
sitatem simpliciter , sed expresse edicere: si necessitas cogit.
Jiiluis breviter notatis, quaesitum fuit quodnam postulato Episcopi
dandum esset responsum.
ct(. Sacra, etc. respondit: Posse tolerari ; sed E t>t scopus curet abu-
m Pedetentim evellere.
[Per summaria precum a, 18S1-1S84I.
4263.
S. C. C.t Tolosana, 9 mali 1884.
F * ^
ni l> Cardinalis Desprez, Archiepiscopus Tolosanus, a. 1SS4 haec
E
Petierat:
Cum n
■llln * ,n r-iro accidat, ut sacerdotes, quibus cura amovibilis ecclcsia-
UccUrsalium, ut aiunt, commissa fuit, otii vel facilioris vitae studio
f.f.,8
Curia Romana
muneri sup renuntiare exoptent, cessione apud Ordinarium fact-
ante eius acceptationem, eo quod beneficia proprie dicn ,,,1 ’ Ul:m'
relictis suis ecclesiis ad propria redeant; unde contingit non paucos s ’
dotes vitam otiosam, licet adhuc viribus integros, degere tam in tubi **
scopali, quam in potioribus Diocceseos civitatibus, non sine scandalo fid
lium: interea plures parochi ales ecclesiae suis carent rectoribus non •
magno religionis detrimento, eo quod Episcopus, ob saecrdouim penuria^
ipsis de parocho idoneo providere nequit. Quapropter Orator a S. ComV ■'
gatione quaerit: °Te'
1. Utrum liceat praedictis sacerdotibus, eo quod beneficia veri nominis
non teneant, a munere suo recedere, non obtenta prius Ordinarii licentia l
2. An ex praecepto obedientiae , adhibitis etiam si opus fuerit censuris
Episcopus ius habeat eos cogendi, ut in suo munere persistant , usquethm ipsis
de idoneo successore providere valeat?
3- Utrum sub eodem praecepto , lisdemqus intentatis censuris, facultatem
habeat Episcopus sacerdotes viribus pollentes et ab aliis officiis liberos compti -
lendi ad earum ecclesiarum curam percipiendam , usquedum illis alio modo
providere queat?
Dic, cte. Sacra, etc. attentis peculiaribus^ circumstantiis respondit ad
1 . Negative .
Ad 2. Affirmative.
Ad 3. Affirmative vigore facultatum, [quae approbante SSitio D. .V, Emo
Arcluepiscopo idcirco tribuuntur ad septennium, si tamdiu , etc.
[Acta Ap. Sedis, vol. II, p. 914, 9*5- ~ ^f. etiam Acta S. Seclis, vol.
XXII I , p. 60S, 609].
4264.
S. C. C.„ Verulana , 9 aug. 1884.
Quidam 1’ hi lippus Meucci civilis conditionis natus in oppido S.
Tiburtinae Dioecesis, Verulas iuvcnili adhuc aetate eontcnd’t, ib»quc hu-
maniores literas in Seminario aliquot annis docuit. Interea temporis amore
exarsit erga quamdam plebeiae conditionis puellam, cuius nomen Acmi-
liana Passeri, eamque in uxorem ducere peroptabnt. Ut igitur omnem remo-
veret difficultatem fortasse exurgentem ex dissensu parentum et condi-
tionis disparitate, \ erui is aufugit Romam cum Acmiliana, et post pauco?
dies optatum matrimonium celebravit in parochiali ecclesia S. Mariae in
Via die 24 septembris 1828. Voti itaque compos factus Philippus Rotnic
una_cum uxore permansit usque ad annum 183 r. Quo vertente mulier
Verulas sola repetiit, vir autem, utpote motis rebellibus studens officio
privatus huc illuc commoratus fuit. Uniusmodi separatione perdurante,
ineunt e men februario anni 1837 Acmiliana Verulis commorans PcPen
in anum, quam patris nomine reticito baptizare fecit more spurioru^
*c„ ebruarii 1S37. Et die 1 martii proxime sequentis in Archih°sPjtiV
b* bpintlIS Saxia de Urbe exposita fuit praedicta infans, ac deinde suo
>V. C. Concilii
nomine Caelestis Proietti ad nutriendum tradita, in loco Oivir 11
rata est usque ad tempus, quo nupsit Caietano Palumbi in 1? CO™mo'
a pluribus annis. nD' m Lrbe residenti
Occasione huius matrimonii puella Proietti, cum matris nomen cotmo
visset, eam quaesivit et invenit; hmc notitiam ouoaue haW g ?*
legitimo patre, qui anno 1849 a Pontificia Ditione * potim de
a. ,865 mortuus est Pisis. Quinimo eadem Pnfcttl
praesumpti patris effigiem sibi a matre, quae et ipsi
missam sub die 29 apri lis 1865, una cum epistola in
facit filiam, quod pater ab amico cum lacrymis
mortua est a r8~
/ / t
sierat, et an aliquam recepisset educationem. Xumquam tamen de tollen ia
incertae paterm tatis nota parentes solliciti fuerunt, nec ipsa multer Proieri
dc ca conquesta est usque ad annum .88., Q„o ad exitum properante
cum capitum census Romae ageretur, nomen assumpsit Constantiae Meucci’
Ast census schedulam cognomine Meucci signatam recipere noluit officialis
status civius, nisi praefata incertae paternitatis nota ab ecclesiastica aucto
mate corrigeretur Quare mulier Urbis Vicariamm prius adivit, ac deinde
niti ! v t * i ' - i , , memorati
Philippi Meucci, Et cum auiusmodi preces auditae non fuerint. Sacratis-
simo I nncipi res tota delata fuit per ipsum Episcopum Verulanum, qui
Oratricis rationibus expositis adiecit: sese vocavisse Canonicum, qui bapti-
zaverat Oratricem, ut rem declararet quoad notam iUegidmitatis in libro
baptiza torum positam. Illum vero respondisse, se taliter egisse, quia neque
ojstclrix, neque mater aliquem, uti patrem, designavit legitimum, et spu-
riorum instar fonti baptismali oblata infans fuerit.
Quamobrem die 3 iunii 1883 eidem Episcopo mandatum fuit, ut magis
accurate inquireret per examen testium et propinquorum super causis
enunciatae incertae paternitatis et super relationibus, quae intercesserunt
jnter ratricis parentes, praesertim tempore conceptionis eiusdem. Ast
piscopus tantum colligere valuit a patruo Oratricis, quod durante separa-
tione hilippus numquam se VTerulas contulerit, aut ullo modo cum uxore
IV ^nvencrit. Imo addidit, eum post motus rebelles annis 1831 extra
°n 1 iciam Ditionem semper degisse; quod tamen iuxta alios verum non
trici -13, lCni Sl ‘lt'at,ir dc rnora numquam interrupta. Hinc praedictus Ora-
patruus censuit, eamdem esse illegitimam, quia uti spuria ad baptisma
l^ucta «it. Verum, prosecutus est, nihil obstat, quod Oratrix ab hac S. C.
4 inia declaretur, quia nemo alius extat praeter patruum, qui possit assen*
bre aut contradicere.
Da t- t,mat ”n)* adversantur hac considerationes: Neminem latet, libros
:,ttestnntes de iis. quae ad parochi officium pertinent, plenam
•pfj |C „ eni P'L“ namque conficere probationem, cum ex auctoritate Cone.
24> c:,p. i,2. de ref. Paroclii industria et fides electa sit ad liuius-
l0r^ ' 1 )r,,s conscribendos. Porro cum in facto consistat, librum baptiza-
t,s .tutari dc- incerta Oratricis paternitate, eidem attestationi standum
r£(in 1 qnoadusquo contrarium non probetur. Idque potiori ratione
'un \ i detur ex eo, quod praefatus baptizatoruro liber clare designat
670
Curia Romana
Oratricis matrem. Haec enim, cum matrimonio iuncta esset, paro j,
describenda incertae paternitatis nota cautius egisse pracsumcnd ^ ^
ne infantis honor et educatio in discrimen adduceretur ev &
quitate. Hisce indicia adstipulantur ex testimonio patrui Oratricis Q .
iuramenti fide deposuit, sororem suam Aemilianam, Utpote a PlS,^
derelictam, Verulas rediisse, nec amplius cum eodem convenisse \vP°
quisquam asserit Philippum et Aemilianam post annum 1831 se invSm
aliquando vidisse. Nec ullam difficultatem facessere videtur AemiliaiJ
epistola, in qua Philippus cnunciatur Oratricis pater ac dc eius sorte sollL
citus. Inverosimilis enim ista sollicitudo Philippi videtur, cum ita uxoris
immemor fuerit, ut in authentico obitus sui testimonio vocatus sit caelebs
Communitatis Pisarum. Nihil insuper prodesse videtur iuris praesumptio
edicens patrem esse, quem i ustae nuptiae demonstrant. Haec enim coliT-
benda est, si maritus per longum tempus abfuerit: Ulpianus in L. 6 i!,,
De his , qui sui vel alieni iuris sunt.
Kx altera vero parte perpendendum occurrit, talem vim inesse praesum-
ptioni, quae patrem ex nuptiis demonstrat, ut ab ea nullatenus recedi queas,
nisi concludcntissimis argumentis contrarium in facto probetur, ct quidem
taxati ive ex viri absentia vel physica impotentia, cum id exigat matrimonii
sanctitas, societatis bonum et familiarum tranquillitas, quae citra iuris
praesumptionem de legitima filiatione sancitam deplorandum in modum
turbaretur. Porro indubium est. Oratricem natam esse constante legitimo
matrimonio. Onus igitur probationis non Oratrici, sed eiusdem legitimam
filiationem neganti incumbit. Ast necessariam huiusmodi probationem
in themate exulare videtur, ve! talem non esse, quae pracallegatis iuris
principiis utiliter opponi queat. Patruus enim Oratricis tempore, quo mater
domum paternam remeavit, militiae pontificiae addictus aberat, ct post
eius reditum in patriam falsa audire poterat quoad mores sororis, quae
longe a marito vitam degebat, quaeque partum abscondere coacta fuit.
Nam eius maritus exigebat, ut neonata ante baptisma ad Brephotrophtum
deportaretur, eo consilio, ut nemini innotesceret, propriam filiam oblatain
fuisse ad pium locum. Et ipsum matrimonium Romae celebravit, ut in
patria sua occultaretur; et in hunc finem Pisis, uti caelebs inscribi cura\u
in regesto Professorum. Ast hoc non obstante pecuniam uxori mittebat, ct
quoad filiam certior fieri cupiebat lacrimans, cum ab amico resciret, nulla
Imbui nobili arte. Porro certum non est, et ab aliis negatur, ceu refcrl
Episcopus, Philippum post motus rebelles anni 1831 extra Pontificia®
ditionem semper degisse. Absentia autem unius coniugis ab altero hau
permanens supponenda est. quia facile et breve iter est Roma ad
et satis fuisset, ut coniuges semel convenissent. Quamvis demum
non sit in quasi possessione legitimitatis, ubi tamen probet coniugm®
parentum, suamque nativitatem, nihil ambigendum, quin legitimam ®®
va eu in indicio petitorio vindicare filiationem. Cum igitur
hhatio concludcntissimis argumentis probata haud appareat, satis consta.
vi etur dc illius legitimitate, quam propitio responso declaratam >ri
ful it Oratrix,
A. C. Concilii
671
Hisce hinc inde perpensis dignentur EE. PP. seaUen<;
An constet de legitima Oratricis filiatione in casu ? C dubium:
Die, ete. Sacra , etc. respondit: Affirmative.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 143, p. 897-909].
4265.
S. C. C., decr. gen. 16 sept. 1884.1
Quamvis ecclesiasticos viros maxime deceat humanos honores non
quaerere, sed de benefactis retributionem a Domino unice expectare con
suevere tamen Ecclesiae Praesules titulis, dignitatibus, aliisoue honons
s:gms eos decorare, qui prae ceteris de re Christiana meruerunt! dum en:m
praes tantiores honorantur, virtutem ac scientiam in magno pretio esse
habendas ostenditur, ct insimul desides ad currendam viam Domini ex-
citantur.
Ast non raro evenit, veluti nonnulli Episcopi conquesti sunt, ut dum
Sacerdotes aetate ac omni virtutum genere venerandi amant nesciri et pro
nihilo reputari, i uniores et qui parum adhuc aut nihil in Ecclesiae bonum
contulerunt, dignitates appetant, insignia titulosque inhient. Et ubi nulla
sj\.s illis arrideat haec omnia apud suos obtinere, externos circumeunt
Pastores, qui aliquando decepti eorum vota facile excipiunt. Quo saepis-
sime accidit, ut miseri isti in propria Dioecesi, inscio Ordinario, et omni-
us admirantibus vel irridentibus, se alienis vestibus indutos exhibeant,
seque novis titulis praeditos iactent, et ita meliores tlespiciant.
I orro Eminentissimi Patres Tridentini Iuris interpretes ac vindices,
1 um acerbe deplorant, quod sensus Christi de die in diem in quibusdam
evanescat, confidunt Amplitudinem l uam nil intentatum relicturam, ut
''•nne.\ de C Iero Tibi concredito, aemulentur charismata meliora terrena
spiciant, ament caelestia, et nonnisi in Cruce D. N. Icsu Christi glo-
nentur.
Ac vero in posterum et dignioribus iniuria fiat, et honores ecclesiastici
escant, ipsi Eminentissimi Patres Sanctissimi mandata e.xequcntcs,
fetores libi sunt, ut raro admodum et caute honoris titulos vel insignia
q1s 'H^pcrtias, sed probatissimis tantum et optime de Ecclesia meritis;
■ crit-'ls vero alienis nullum unquam conferas honoris signum aut titulum,
n L it invito Ordinario, cuius potestati subduntur.
[Collectanea S. C. de Prop. Fide, vol. II, n. 1625. - Cf. etiam Acta
°* fcttlls, vol. XVII n
A' A,i P* 554> 555J*
1 Ad
m
672
Curia Romana
4266.
S. C. C., Parisien 7 inart. 1885.
13is iam dilata fuit resolutio huius causae, diebus videlicet - ju|;:
1 Septembris 18S3. 1 Novis, veteribusque argumentis perpensis, iudicent
EE, W., quonam responso dimittendum sit idem dubium.
fhct etc. Sacra , etc. respondit; Sententiam Curiae Par is iens is esse con-
firmandam.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 144, p. 61-69].
4267.
S. C. C., Veliterna, 18 apr. 1885.
Vacante ex morte Emi Cardinalis Di Pietro Sede Episcopali Veliterna,
Canonici d'e 10 martii 1SS4 convenerunt ad electionem Vicarii Capitularis.
Undecim aderant, et singuli suam schedulam secreto scripserunt ct in
urna condiderunt. Notandum quod in Veliterno Capitulo electiones ad
officia capitularia et deliberationes de gravioribus negotiis, fieri debent, in
\ im Constitutionum, per suffragia occulte delata , ut constat ex Veliterna
Electionis acta coram S. H. C. die 17 decembris iS8x,1 2
Iam vero hac vice, schedulis ab Archipresbytero collectis, inveniunt est,
quinque suffragia lata fuisse pro canonico Di Lazzaro, a secretis Capituli
et comitiis praesente; quinque pro sacerdote lannoni, absente; unum vero
pro canonico Vita. Quod cum cognovisset canonicus Di Lazzaro, inutile
ducens cum parva aut nulla spe diversi et melioris exitus iterum celebrare
scrutinium ad normam constitutionum, quae aiunt: « Si autem vota sint
paria, \ icarius denuo faciat scrutinium », declaravit accedere ad seipsum
ad formam cap. Cum in utre , 33, de eleet seu convertere in seipsum votum
quod antea ediderat favore canonici Vita. Et sic obtenta maioritate ia Vica-
rium Capitularem evasit electus.
Cuin tamen dubitaretur de legitimitate eiusmudi electionis, res submisi
fuit iudicio S. C. C.
Ex Innocentii III celebri capite: Ottia propter , 43, de eleet quod a
DD. consideratur veluti tessera ac fundamentalis norma in materia electio-
num, auctores deducunt tres electionis esse formas: nimirum per qW*
inspirationem, per scrutinium et per compromissum. Prima forma est extnior-
«. maria, secunda communiar; ultima celebratur, quando uni vel pluri us
etiam extra gremium existentibus, clericis tamen (cap. 12, de eleet), riccoo
committitur.
1 Cf. N.
1 Cf. N. 4254.
S. C. Concilii
f>7 3
At vero sctluln notandum «t. quod dispositio cap. Quia propter pro-
cedit, quando agitur de electionibus Ep, scoporum seu illorum Praelarnn.m
quorum morte Ecclesiae censentur viduatae. ' *
Sed quando agitur de electionibus ad beneficia minora, vel ad officia
capitularia et similia, ngor iuns non est necessario observandus ceu uno
ore DD. docent tn tit. de eleet,-, ast unice tenendum est id, quod est in
electione essentiale, nempe consensus maioris partis congregatorum Forma
vero practica electionis agendae plerumque a statutis peculiaribus deter.
minatur, vel voluntati capituli relinquitur.
Misce praestitutis de variis electionum modis et de iure in singulis obti-
nente, via sternitur ad quaestionem, quae in praesenti causa agitatur num
scilicet ad maiori tatem obtinendam liceat electori sibimetipsi suffragari
Cui quidem quaestioni cum distinctione responderi solet; nam, missa
electione per quasi inspirationem, ubi ile voto sibi dando ne occasio quidem
esse potest, in forma sofcmni scrutinii pacificum est inter DD. neminem
posse ullo unquam praetextu sibimet suffragium ferre; neque scilicet ante
evulgationem scrutinii, quia nemo potest scribere nomen suum in secreta
schedula; sed neque post evulgationem eiusdem, quia publicato scrutinio
amplius variare non licet ex iam dictis. Atque hoc docent i: ipsi Canonistae.
qui eeteroquin in aliis electionum formis tenent, quemlibet ex vocalibus,
dau in sui favorem medietate seu paritate suffragiorum, posse utique in
se ipsum suffragium convertere; Pirhing, De eleet,, nn. 217, 218, aliique.
Ast in compromisso alia res esse videtur. Nam Innocentius III in celebri
v tpiie: Cum 7/ ture , 33, de electione , Episcopo Baiocensi rescribens, cavit,
ceu letritur in rubrica, ut si ex septem compromissariis tres eligant quartum
d ille consentit et est idoneus confirmabitur electio. Emde DD. fere universi
absque distinctione concludunt in compromissi tenore vocatum a medietate
elidentium semper posse, convertendo in se suffragium suum augere nume-
rum et maioritatem obtinere.
Neque hic sistunt praefati canonistae; sed plerique ipsorum ulterius
procedentes tradunt, dispositionem cap. Cum in iure locum habere atque
extendi ad illas quoque electionum formas, quae minus solem nes dici pos-
slJnt, quaeque, ut superius est enarratum, obtinent m provisionibus ad
m!tl°ra beneficia, ad canonicatus, officia aut ministeria,
- cqtie ista extensio gratuito asseritur; sed ex eo principio, quod ubi
u im est iegis ratio, ibi eadem debet esse legis dispositio; et quia Inno-
pCnt .Us JU in cap. In causis , 19. de sent. et re iudic declaravit sententiam
onti figis ]po-em CSsc non solum in ea causa pro qua producta est, sed in
^.ni us similibus. Unde saltem, quando electio fiat palam atque aperte,
* 'n sP®c,e capitis Cum in iure , et reperiatur pro uno ex vocalibus concur-
P-iritatem votorum, titiijtie videretur dispositionem eiusdem capitis
s$c applicandam
dilticult
Ceterum DD. huic thesi faventes, ur se expediant a
Sei^. ‘ltc 'ude promota, observant quoti utique canones vetant eligi re
J^m; at vero data unius favore medietate suffragiorum, talis noii
a setpso sed a sociis sitis: unde is videretur potius electioni dc se
'n sentire, ct sic augere numerum; quapropter non isstt am Uto
Yt 43
e%itur
factac e
Curia Romana
nem.
<74
nis coarguendus, quia consensus electi semper requiritur ad 1 ■
Haec pene iisdem verbis exscribunt Lavman, Pirhing. ReiffenshicLr
Theoria usque huc enucleata adamussim applicari posse vidcr ^
casum Vicarii Capitularis. Etenim cum Vicariatus capitulari* «;♦ l'r ld
Capitulo alicui sede vacante commissum: tam non appareret, cur in h
officii provisione non essent applicanda iura, quae in ceteris similibus™
visionibus obtinent atque valent ad tradita per cit. DD. ^ ^r°*
Neque excipias dicendo electionem Vicarii capitularis fieri debere
suffragia secreta. Quandoquidem responderi primum posset cum aliquitm*
DD . necesse haud esse, ut electio Vicarii capitularis fiat per secreta suf-
fragia. Sed ulterius observari posset facultatem sibimet suffragandi iuxu
quosdam DD, procedere etiam in casu scrutinii secreti, dummodo non
solemnis, quando nempe publicatis suffragiis locus fiat accessui
Ex his itaque roboratur sententia illorum, qui tenent in electione Vicani
capitularis Veliterni iure merito factum fuisse locum privilegio capitis
Cum in iure.
Sed supremum in hac re argumentum, ad quod DD. superius citati
indesinenter appellant, quod insuper invocat canonicus Di Lazzaro eius-
que asseclae, est quaedam resolutio S. C. C., in Matheranen., anni 1649,
quae refertur a De Luca in discept. 26, De canon., iuncta auctoritate istius,
canonistarum ferme principis.
Ex altera vero parte glossa in cap. Cum in iure expresse docet, regulam
in capite contentam unice procedere in casu compromissi; quod cetero-
quin suadetur ab ipsa saltem magis communi lectione Rubricae. Imo
mxta glossae intellectum neque in omni compromissi casu praefatum caput
vim haberet; sed unice in eo peculiari eventu, cum sit compromissariis
extraordinaria largita potestas sibimet ob paritatem suffragiorum accedendi.
Et re sane vera votum terre in seipsum, seu, aliis verbis eligere seipsum
vehementem ambitionem sapit, quae si indecora appareret in magistra-
tibus saeculi, indigna prorsus ac damnanda esset in Ecclesiae ministri>,
quibus Apostoli verba sonant: « nec quisquam assumit sibi honorem, std
qui vocatur a Deo tamquam Aaron*: ad Hebr., V, 25. Unde rubrica
cap. S, In scripturis , q. 1 desumens verba ex moralibus Gregorii M.» ^
habet. Locus regiminis sicut desiderantibus est negandus, ita fugientibus
offerendus.
Ulterius electio sui ipsius ferme implicare videtur cum ipso electionis
conceptu, repugnat enim quod unus idemque vir in uno eodemque actu
. i versam atque oppositam personam gerat, nam electio natura sua fertur'
in alium, non in ipsum etigentem.
. statuitur, ut qui eligitur, supputetur quidem ad numerum legale^
interessentium efformandum: nullimode autem asseritur, quod talis insupf
sibimet suffragandi potestatem habeat. Practicum huius distinctior»
exemplar habetur in electione Romani Pontificis, in qua G regor ius .
cx ni a .icterni Patris, § 2,1 expresse cautum voluit, quod, qu:irn
1 Die
nov
i')3T. Bull. Rora., tom. 5, IV, p. 400-404.
persona c\em m numtmm cardinalium praesentium computari debeat
ramen m duabus tertiis partibus suffragium electi „„„ „„mJ«ur nec
quisquam suffragium s.b. .ps. dare possit. Neque probavit, sed imo utique
damnavi canonicum ms facultatem ab. suffragandi, proclamando non uno
i„ loco, neque mccrtis verbis quod nemo potes, eligere semetipsum T
cap. h smpturn 8, q. I. cap. Per nonres, de iurepatr., cap. 3, de ei»
kt., cap. fin., de inst. ctc. * F
Neque excipias dicendo, cessare ambitionem in eo, qui se novit vocatum
a medietate congregatorum, ct ideo convertit in se ipsum votum suum ad
maiori tatem efformandam. °
Quandoquidem responderi primum potest, ad instar principii haberi
quod consensus electi non auget numerum eligentium: nrg. cap. Cumana
40, et cap. Oma propter, 42, de elect. Praeterea actus collegii numquam
wtelliguntur conclusi m paritate votorum; sed ut negotium censeatur
capitulari ter actum ct valeat, requiritur consensus saltem maioris oartis
ipsius, cap. i, 2 et 3 , detis quae fiunt , etc. Unde in paritate votonun nego-
tmrn sci i propositio non consideratur approbati sed potius rciecta*
Sed, hisce parumper omissis, et dato etiam, quod dispositio cap. Cum
m ture extendenda sit ad omnem compromissi casum, imo ulterius ad omnem
electionem, quae fiat palam et per publica vota, in themate tamen agitur
dc electione facienda per secretum scrutinium. Et quod electio Vicarii
capitularis sit facienda per secretum scrutinium, patet in casu individuo
ex ipsis constitutionibus capitularibus Ecclesiae et ex Synodo dioecesana,
part. 4, cap. 2, § tg.
Unde commendabilis fieri videtur sententia aliquorum aliorum Doctorum
ipu tenent in electione Vicarii capitularis numquam dari locum privilegio
cap. Cum m ture; Pignatelli praeprimis, qui in Consul. 23, n. g, tom. 1, ita
at rem ratiocinatur: « Ac minus electio Vicarii capitularis, dc quo agitur
■n disceptatione, sustinetur ex eo quod electus unus ex vocalibus poterit
onsenttre propriae electioni, ut eius vox computetur pro constituenda
maiori parte votorum. Quia ubi electio procedit per secreta suffragia non
putent seipsum eligere, nec suum votum computare in numero».
- d haec quaedam breves observationes additae fuerunt, quae practice
quaestionem tangere videntur. Canonicus Di Lazzaro ex testimonio sui
|PS1US v°ttim, in scrutinio, ediderat favore canonici Vita: publicata vota-
’Pne’ rctrahendo ipse votura iam datum, illudque convertens in seipsum,
ln Pno eodemque actu electionis duplex suffragium habuisset, quod ei
Permissum non erat ex vulgatis» vcluti in simili causa notabat Ursava,
isctpt 8, tom. 2, part. 2. Esto enim quidem quod accessus liceat in elc-
°ne ^ icariij tamen in eo variatio non uni tantum est licita, sed omnibus
sart:i tecta servatur.
ter‘us Di Lazzaro affirmat, se dedisse votum suum canonico ’
■ amen 'd non evincitur, sed neque evinci potest, cum schedulae iu«.u
' ^ ecfionem combustae fuerint. Unde quidquid sit de generali principio
^ri^lUsmyis facultas sibimet suffragandi probanda in genere foret, in praxi
< n 1 ^L,(-‘tio canonici Di Lazzaro semper impugnanda videretur ex eo, quod
6;6
Curia Romana
POdUi
ignoretur, nuni ipse pro canonico Vita votum reapse ediderit
pro seipso, Eo vel inagis quod in Veliterna citata anni 1881 pro cie ’
Secretarii idem Di Lazzaro in secreto scrutinio dicatur <;k; ^,a C <Jne
fuisse.
Demum vero, admisso etiam quod ex iteratione scrutinii nulla sn- *
themate daretur de meliori exitu, recoli certe posset, quod si suffrUE? •"
se convertere aliquando utique permittitur ad discordias liniendas « ad
beneficia citius providenda; hoc tamen, quod est remedium abnorme et
odiosum, praesto esse non debet in iis casibus, in quibus ius ipsum cavit
ut officium, si non possit provideri ex facto Capituli, per aliam viam cito
provideatur. Porro hoc praecise contingere videretur in casu Vicarii capi-
tularis, nam si inter octiduum ipse non nominetur a Capitulo, eius nomi-
natio devoluta remanet ad Metropolitanum, aut ad viciniorem Episcopum
aut etiam ad apostolicam Sedem iuxta varias i uris normas,
Hisce aliisque consideraris EE. PP. propositum fuit diluendum dubium:
An valida Sit electio Vicani capitularis aliorumque officiorum capituloriuii-
peracta per secreta suffragia, in qua, oh paritatem votorum favore duorum ,
alter ex his ad maiori t a tem sibi adscrihmdam, proprium suffragium, quod iam
favore alterius ediderat, convertere in seipsum declaret in casu?
Die, etc. Sacra, etc. respondit: Negative.
[Thesaurus Resolutionum, tom. rqq, p. 200-226J,
4268.
S. C. C., Parmen 1 7 ian. 1 886.
Episcopus Parmensis sequentia dubia S. Congregationi resolventi
proposuit:
r. Utrum liceat Sacerdotibus, qui beneficiis veri nominis non pollent, 1
speciatim vicariis curatis, oeconomis et capeilanis, derelinquere officia ab l.p
scopo illis commissa, non obtenta prius eius licentia?
2. An e.v praecepto obedientiae, adhibitis etiam , si opus fuerit , censuri.
Episcopus itis habeat eos cogendi , ut persistant in suo officio , saltem usqtitdm
ipsis providere valeat per idoneum successorem?
3* Utrum sub eodem praecepto obedientiae ct iisdem intentatis cctmtn
possit Episcopus Sacerdotes otiosus, vel ferme. otiosos, ct sanitate suffidtt
compellere ad suscipiendam ecclesiarum curam, saltem donec illis fas sit prosi
der e pastorem?
4. Num praeter poenas a ture statutas ad corrigendos Parochos , °^oi
et socordes neglignnt propria officia, et admonitiones et minas minimi jactw
hae miserrima aetate, conveniens sit inferre censuras, ct speciatim susp?,m
nem a Alissa diebus feri al ibus, vel etiam extra paroeciam?
te' etc' Sacra, etc. respondit ad r , Prout exponitur, Negative,
. * “■ A ffirma Uve, quoties ex officii dimissione grave detrimentum
ammarum sit obventurum. Est tamen Episcopi sollicite providere de «M*
successore, praesertim cum rationabili de causa dimissio expostulatur .
677
Ad 4. Episcopus utatur ture suo, prout et quatenus de iure 0 * •
un tem fiorum et personarum adiunri! r t' PFrP£nsis
T 1 et quati
tamen temporum et personarum adiunctis.
[Collectanea S. C. de Prop. Fide, voL II. n. 1
65°].
4269.
S. C. C., Dinien 27 mart. 1886.
Ruro difficultates, quae in decursu quaestionis exponuntur, suaserant
Episcopo translationem sacerdotis Ludovici Beridon a Paroecia S
loci vulgo Entrevaux, quam regebat uti Parochus desservant ad Paroe ’
ciam vulgo Pontis Decretae translationi parochus obtemperare primum
rcautt, et ad novam paroeciam sibi assignatam ire omnino detrectavit*
donec tandem, peractis spiritualibus exercitiis, sibi ab Episcopo indictis’
paroeciam loci l erdaches acceptavit, et ad eam die 1 octobris 1881 sese
contulit. Attamen dic 25 eiusdem mensis ad Sacratissimum Principem
confugiens, conquestus est de sua translatione, quam ex necessitate ut
haberet quo viveret, se acceptavisse dicebat, atque imploravit restitutum
m m suam S. Petri paroeciam. Hac autem formula se subsignabat: ■ Lu-
dovicus Beridon, Parochus S. Petri, residens V erdaches, ubi expectat
sententiam S. Sedis », ^
Et in primis quod attinet ad Parochum, recoli debet quod ii. qui apud
. 08 v°cantur dessen ants, ca omnia praeseferunt, quae Parochorum pro-
pria sunt, excepto titulo perpetuae i namovibi litatis; adeoque utique locis
su,s m<ntr’ possunt, quin causae canonicae et leges a iure praescriptae
serventur. Aequitatis tamen ratio, et boni regiminis disciplina postulr.rc
'i entur, ut aliqua iusta ct rationabilis causa intercedat, et ut remotiones
aec ad purum libitum, nec frequenter, aut prorsus cx improviso, sid pru-
denter ac paterne locum habeant.
lamvero si haec ad casum applicemus, conqueritur Parochus se, quin-
^Utj ann°rum decursu, quinquies ab uno loco ad alium translatum fuisse;
1:u v pronum suspicari est, quod in ista dioecesi remotio Parochorum,
SetJ translatio inconsulto atque ex mero arbitrio fiat.
S jj scrmoncm instituens taxati ve ad ultimam translationem e paroecia
‘ ■ etn, sustinuit parochus nullomodo sufficientes causas adfuisse ad
functionem. Siquidem omnium difficultatum originem exinde venisse,
>l cum quidam Marcellinus Pascal assereret sibi competere ius obti-
1 scamnum peculiare ac gratuitum in ecclesia parochiali, huiusmodi
Pf tttensuin ius a Parocho posthabitum fuit. Quod aegre ferens Marcelli-
ni'' p1^1 Suam trcdccim annos natam impedivit quominus interesset
^atechisitio, quem frequentare debebat f ut ad Sacram Sjnaxim
* admitteretur; simulque plura contra Parochum minatus est,
s[gs t ^pknda, postquam filia sua ad primam angelicam mensam acees-
j r ’ 1 ita\ it autem tunc sacerdos Ludovicus opportunum fieri, si puel-
oiftniunlo differretur, remque Episcopo significavit* Sed hic maluit
678
Curia Romana
fidem habere MarccUino, eique permisit, ut filiam suam duceret m I'
paroeciam ad S. Synaxim. suscipiendam. Tunc sacerdos Ludovicus f”
teras Episcopo dedit quibus ait: potest-ne Episcopus permittere m !!'
sibi ignota promoveatur ad primam communionem in paroecia aliem
Dioecesis? Dum Parochus proprius prudenter censuit eamdem non pm
movere, causis innixus legitimis? Ordinarius damnare et derelinquere
presbyterum nequit ob calumniosa dicta; iustitia exigit ut ambae audiantur
partes, antequam proferatur damnationis sententia. Ratio haec agendi in
discrimine ponit auctoritatem presbyteri, et impossibile reddit illius my-
sterium. Litteras subsignabant una cum parocho novem municipes.
Litterae eiusmodi Curiae episcopali valde displicuerunt; et exinde
remotio presbyteri decreta fuit. Verumtamen, si quaerantur causae, quae
ad rem sufficerent, non videntur fuisse: aut 1. resistentia erga Marcel-
li num quoad usum scamni, quia id facere in potestate ac i ure Parochi
erat, dum praesertim ipsemet Episcopus in suis litteris ad S. C. C. datis
non audet asserere, quod Marcelli no ius gratuiti scamni certe competeret;
non 2. remotio puellae a S. Synaxi, quae a circumstantiis suaderi vide-
batur, et ad summum errorem, non proprie culpam constituisset; non 3.
irreverentia in Episcopum, quae, si tamen adfuit, levissima apparet. Qua-
propter nulla sufficiens causa ad effectum allegari videretur.
De cetero Parochus ait, se amari a parochianis, qui tribus supplicatio-
nibus, In quorum una 75 nomina in alia 65, in alia tandem 63 subsignata
inveniuntur, a Summo Pontifice petierunt, ut Parochus remaneret, faven-
tibus ipsis municipibus et Syndico. Nec dici potest factum acceptationis
alterius paroeciae nocere Presbytero Ludovico; qui ait, sese minis coactum
fuisse a paroecia recedere eoquod eidem alimenta ct iurisdictio ab Ordinario
subtracta fuerunt.
Renuntiatio autem vi metuque facta nullius est valoris, Pirhing, Oe
renunt ,, cap. S4; cap. Ad audientiam , 4, de his quae vi metusve causa.
At ex altera parte sui decreti iustitiam sustinuit Episcopus, qui in
primis animadvertit, Parochum bonam fidem posthabuisse in suo recursu
ad H. S. C. Et revera dum asserit se residere in loco Vcrdaches, ubiS. Se-
dis sententiam exspectare se dicit, innuere videtur Episcopum a Paroecia
S. Petri ipsum removisse, quin aliam paroeciam Ipsi conterret; dum e
contra ipsi collata fuit paroecia loci Verdaches, in qua iam a die 1 octo
bris 18S1 residet. Imo rton solum hanc paroeciam acceptavit, sed ^
gratias egit Episcopo pro nova provisione, datis ad hoc litteris die2bscp
tembris 1 SS r . Quod vero spectat ad quinque translationes, quas
quennii lapsu sibi impositas fuisse ait Parochus, animadvertit Episcope
tres cx iis locum habuisse sub administratione sui decessoris; cx dus u"
vero quae supersunt, prior ab ipso Ludovico postulata fuit. Dum cn ^
iurgia et contentiones inter ipsunt ct familiam suam exorta fuis^1 ^
petiit ab Episcopo, ut vellet ipsum ad aliam paroeciam transferre, i
suorum consortio prorsus remotus esse posset; qua occasione nortun
fuit ad paroeciam S. Petri loci Entrevaux . . /5]
Causae vero, quae locum dederunt ultimae translationi, sunt quae seq“u
S. C. Concilii
— — — — — 679
tur. Cum sacerdos Ludovicus paroeciae regimen suscepisset populum
factionibus divisum invenit. Ipse autem, nedum ah his dissenWh
alienus remanere, ut prudentia suadebat, atque ab Ordinat
fuerat, maluit unius factionis patrocinium violenter aeque ac nertin^3
suscipere. Cum vero quidam Marccllinus Pascal, epu ILTZZ"
praeerat, sibi vindicaret ius obtinendi peculiare gratuitum scamnum in
ecclesia, eoquod esset donator princeps sol., in quo extructa fuit dicta
ecclesia: quod tus ab uno ex S. Petri Parochis agnitum ipsi fuerat Paro
chus Ludovicus, ut huic i uri obsisteret, apertum bellum Marcellino indixit'
Marccllini filiae utique permisit, ut ipsa in alia paroecia ad Sacram Synaxim
admitteretur. Erat enim 13 annos ct amplius nata; aliunde, ipsius Parochi
testimonio, sufficienti instructione haud carebat, cum ipsemet paratum se
exhiberet ad eam, Dominica sequenti, admittendam. Puella autem, ait
Episcopus, iam excesserat aetatem ad primam communionem requisitam,
iuxta dioecesana statuta; et si eo anno ad Eucharistiae Sacramentum non
fuisset admissa, id peragere non potuisset, nisi post tertium vel quartum
annum, quia in parvis paroeciis Galbarum, ut illa S. Petri, haec functio
nonnisi quibuslibet trienniis aut quadrienniis solet celebrari. Iuxta autem
consuetudines loci nisi magno cum dedecore parentum admissio adS. Com-
munionem differri poterat ad sequentem Dominicam. Ast parochus offen-
sus cx hac Episcopi agendi ratione, atque indignatione motus, contra
Episcopum protestationem emisit, confundens facta, atque Ordinarium
suum redarguens, quasi male et contra ius agentem; et quod peius est,
protestationis comites adsciscere non erubuit Syndicum et municipes loci.
Sed hoc quasi fastigium ponere videbatur culpae ct reitati huius Sacer-
dotis, atque induxit Episcopum e i usque dioecesanum consilium ad illius
remotionem decernendam. Amovibilts enim erat, adeoque non exigebantur
aut monitiones canonicae, aut illa canonicarum causarum plenitudo, quae
pro Parochis inamovibilibus debent evinci: S, C, C. in Melen., 21 mar-
tti 1 868, lsed ut motiva plausibilia adessent: et talia in tacto videbantur sive
publicus Ordinarii spretus, sive itnmixtio sacerdotis in plebis divisionem
cuisquc propensio pro una parte et aversio pro altera. Quae quidem causae
cp vel magis sufficere videbantur, quia non agebatur de remotione simpli-
c'ter, sed potius de translatione: in quo neque grave damnum sacerdoti
obvenire poterat — emolumenta enim novae paroeciae aequabant atque
Aequant emolumenta anterioris — neque dedecus, quia causa remotionis
°mnibusque patens erat. Sed si haec omnia suadent remotionem i uste
factam, a fortiori evincunt redintegrationem in eumdem locum non
posse amplius concedi. Eo vel magis, quod statim ac is luit remotus, perve-
j!crunt ad Episcopum protestationes nonnullorum civium, opera huius
acerdotis collectae, atque aliae etiam, in quibus auctores minabantur se
m Pagum suum deducturos fore ministrum protestantem, nisi ibi rehn-
Taerctur Ludovicus Sacerdos. Porro instigante sacerdote eodem, Syndicus
ctn clavern ecclesiae arripuerat, cuius ingressus denegatus fuit no\o
1 cr.
4210.
68q
Cuna Romana
parocho; ita ut incolae per duos menses officiis divinis carere d 1
Ad tollendum huiusmodi abusum sanior pars populationis recurs Cb?tnni
ad Episcopum, qui recursum civili Provinciae Praefecto transmfe? . buu
Praefecti interventu factum est, ut in die festo Omnium Sanctorum ’ * **
mane, Syndicus cogeretur ad elavem ecclesiae restituendam, atque51*"1"10
die iterum sacrae functiones fieri coeperunt. cx £0
Quapropter non solum culpabilis agendi ratio sacerdotis, sed ips
spirituale populi bonum exigere modo videtur, ut servetur huius saceE
remotio. " ‘ 0l!s
Quibus animadversis, propositum fuit enodandum dubium:
An sit focus redintegrationi Sacerdotis Beridon in Paroeciam S. ptt,i
in casu?
Die, ctc. Sacra, etc. respondit; Negative et amplius.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 145, p. 308*318].
4270.
S. C. C., Calaritana , 29 ian. 1887.
Vacante in metropoli tana Ecclesia Calaritana praebenda canonici poeni-
tentiarii, ad concursum legitime indictum pro die 11 octobris 1886, conve-
nerunt Raymundus Ibba canonicus theologus cathedra lis Uxellcnsis, et
sacerdos Daniel Vidili, qui, quamvis extraneus, legitime nunc in Dioecesi
Calaritana dicitur incardinatus. Canonicus autem Ibba, inconsulto suo
Episcopo, illuc venerat.
Ex bulla Nuper pro parte Clementis XIV 1 canonici theologi electio in
’ : nia competit Episcopo una simul cum capitulo. Itaque examine a
concurrentibus peracto, capitulum ad scrutinium convenit; et in eo cano-
nicus Ibba decem suffragia seu unanimitatem votorum reportavit, dum
sacerdos Vidili duo tantummodo vota favorabilia retulit, cetera vero con-
traria.
Archiepiscopus, re cognita, a voto quidem abstinuit; et rem UxcNcnsi
Episcopo communicans, cum hortabatur ne electioni canonici Ibba obsi-
steret, plura ad hoc adducens motiva. At hic Praesul allegata motiva reicdt,
ct Archicpiscopo significavit, se ob ecclesiae suae necessitates haud posse
permittere hunc sacerdotem discedere. Probus enim omnium consenn*
est ac doctus, et a pluribus annis dogmaticae ac S. Scripturae lectiones in
eminario Uxellensi tradit. Imo cum scholasticus annus tunc iam 'nL’’
pt ret, datis prius amicalibus litteris, et comminata dcin suspensione*
canonicum Ibba ad residentiam et ad assuetum magisterii munus revocavit
aruit quidem Ibba; at nuncium non misit electioni de se factae a
t-juaritanam Poenitentiariam, quam imo consequi peroptat, iuxta eIia,n
capitu i, imo ct Arehiepiscopi votum. Quapropter Archiepiscopus b ttera5
^ed't, postulans approbationem electionis canonici Ibba.
ic 29 nov. 1769. - Bull, Rom. Cont., tom, 4, p. 122-125»
A. ri, Concilii
6Sr
[' quoti ’PSe aetate iam sit
praesertim.
Vnimad versum fuit favore eiusdem canonici
provectus, ct quod bis saltem graviter aegrotaverit 'nicenfia^
annis nempe 1880-81, quo tempore de valetudine recuneranH* f '
desperaverat: artitrule enim valde laborabat. Xihilcitamen secm rl ™'
canonicus theologus chori servitio satisfacere et dogmaticae ac q c qtiam
lectiones m seminario tradere adigitur, quibus etiam nunc vacat Vndt
quamvis senio ct morbis fractus, retinens thcologalem praebendam V Z
lenscm, adhuc tamen imposito gravi oneri incumbere deberet AcUic«as
Uxellenscm aerem maleficum omnium consensu esse; sed in specie emo’
nico Ibba omnino contrarium, ceu scribit ipse Calaritanus Antistes Dum
vicissim Calaris salubrior est aer; et poeni tentiariae officio minora incum-
bunt gravamina. Et ideo nuncium mittendo theologali Uxellensi et ad
Cahr.tanam poenitentiariam optando utrumque canonicus Ibba conseque-
retur, ct inclemens coelum effugere, et a scholastica laboribus aetati salu-
uqnc suae gravibus se subtrahere; ac vicissim commodius et honorabilius
in principe civitate officium suscipere. Quae quidem emolumenta talia
sunt pro canonico Ibba, ut periculum immineat, si gratia ei denegetur,
in amentiam eum cito incidere.
Nec dicatur, canonicum Ibba residentiale beneficium in alia Dioecesi
obtinere. Siquidem certum in iure ct apud DD. est, quemlibet posse ex
iusta causa beneficium resignare, prout declaravit S. Pius V in const.
Quanta ecclesiae, Sq.1 Atqui canonicus Ibba utrumque iustum titulum
potest invocare, valetudinis scilicet, et promotionis ad aliud beneficium.
Ergo videretur, eum utique posse thcologalem praebendam dimittere,
ciusque resignationem esse admittendam.
Neque subsuraas canonicum Ibba promotum adhuc plene non esse,
. tantummodo electum: insuper eius electionem invalidam esse, utpotc
actam in persona alterius dioecesis et alio residentiali beneficio obliga-
tam. Responderi enim ad haec posset, primum quod, hoc non obstante,
‘1V0rc‘ caoonici Ibba semper militaret valetudinis ratio, ob quam beneficiis
1 " ! !!l tti, et a loco discedere licere dictum superius est. Vt ulterius
1 cuii), quamvis ius in beneficio non tribuat, considerabitis tamen est,
a his ad rem concedit, unde post eam concessio beneficii appareat actus
'ustitiae. Porro nulla est lex, quae prohibeat cxtradioecesanum concurrere
’! admitti ad beneficium, nu linque praescriptio, quae vetet possessorem
1 t£^l|s beneficii novum sibique aptius quaerere, priori adliuc non dimisso.
(cll,c excipias, thcologalem praebendam eiusmodi esse, cui renuntiari
noi> 'aleat. Siquidem nullum est beneficium, quod adeo personae inhaereat,
^ 1 usta Causa ct legitimo modo clericus se exuere non valeat.
aiu> obstaculum, quod in re est, id unum videtur, quod Uxellcnsis
piscopus maxime urget, damnum scilicet cx canonici Ibba discessu Diot-
suac promanans. Attamen si consideretur cx aetate et infirmitatibus
_ amentiae periculo, quibus idem canonicus affligitur, posse facile con-
rc iU,rn!em canonicum aut vita fungi, aut penitus a quolibet opere
N. 1-5.
68’
Curia Romana
impediri; quod quidem periculum maius et proximum foret si n
Ibba Alesii residere adigeretur; si ulterius consideretur, quod aUr'0'5
eveniente, pro utraque Dioecesi deperitiis
nullumqtie amplius afferret bonum; dum vicissim quum et doctus tr ^
bus sit, in salubriori loco et minus oneroso officio diutius vivens t r
ecclesiam iuvarct; si demum consideretur Calaritanum Praesulem ad hunc
sacerdotem habendum et ne Uxellensis Ecclesia damnum patiatur huiir
Ordinario usque ab initio proposuisse se daturum alterum sacerdotem
eidem benevisum, loco canonici Ibba; ex quo non modo quodeumque
damnum tolli, sed imo sub aliquo respectu emolumentum Ecclesiae Ux-!-
lensi afferri videretur: hisce inquam omnibus consideratis, etiam haec
difficultas cadere forsan potest.
Ex altera vero parte, omissis, quae sunt minoris momenti, defensio
ad duo summa capita redacta fuit; nempe Uxellensem Dioecesim canonici
!bba opere et praesentia indigere, hunc autem salutis curandae causa
discedendi necessitate non urgeri.
Kt re quidem vera Dioecesis ista, ait Episcopus, tali laborat Sacerdotum
paucitate, ut quamplurimae paroeciae pastore viduatae repedantur. Neque
affluens est alumnorum numerus in Seminario; qui necessaria insuper
imbui nequibunt scientia dogmatica et S. Scripturae, quam illis canonicus
Ibba tradit. Qua de re si meam, ait Episcopus, deserat Dioecesim magister
hic, ad sacros ordines promovere cogar iuvenes, scientiae istius experte,
quoniam hisce in adiunctis paene impossibile sit eidem magistro alium
sufficere, quia nullus adest.
Neque expedit dicere Calaritanum Praesulem Uxellensi Episcopo alium
sacerdotem sibi benevisum loco canonici Ibba proposuisse. Quandoqui-
dem haec subditorum permutatio, si omnes interesse habentes ultro citro-
que consentiant, nihil revera difficultatis habet; at in themate res non ph-
eet Uxellensi Episcopo, nec a quolibet Calaritano sacerdote acceptata luit,
et ideo contingere tacile posset, ut nemo ex presbyteris Alesium proficisci
assentiretur, omnesque, ii saltem qui selecti ad hoc forent, suo i uri innixi
discedere e Dioecesi negarent.
Relate vero ad valetudinem canonici Ibba, haec Uxellensis Episcopus
adnotavit tn litteris ad Calaritanum Antistitem directis: mei esse apprime
censeo innuere, quam plurima relata fuisse quoad Canonici Ibba valetudi
nem, quae veritati omnino consona non sunt. Sic verum non est, illuni .h»
quando amentia laborasse; nisi amentia dici velit illa eius animi demissio,
per quam anno 1880-81, morbo affectus, aliquantisper dubius haesit, sr
valetudinem recuperare pristinam valeret. A veritate quoque abhorrent
aha quae relata luerunt; quod nempe Canonicus Ibba sanitatem aniisct
ex contradictionibus passis. Maiorem enim contradictionem numqoam
passus est, quam cum meus antecessor cum non elegit ad I,oenitentiar,a^>
pro qua cum aliis concursum peregerat. Et quamvis tali desiderio
earadem praebendam consequendi, ut recurreret ad laicam potestate"1 ®
praepediendum cursum Ruitis pontificiis, sanitatis nullum passus est det '
mentum.
Quoad clima, ait Episcopus: Canonicus Ibba, natus «t in loco mt
purior non est aer dio. m quo nunc beneficium obtinet, et in quo triZ?
annos moratus est cum perfecta sanitate. ^
cautibus, si nempe ratio salutis cesset, et Dioecesis Uxellensis
canonici Ibba opere indigeat , lam excardi nationis gratia culem foret neganda
Nemo enim, invito Ordinario potest e loco suo discedere; et si tamen disce- *
serit, potest etiam censuris ad redeundum compelli: Tridcntinum Sess 21
cap. 16, de ref.; Concilium Romanum, tit. 6, cap. 6 et S. C. C. in Luce-
rina, 5 Septembris 1S18, 1 Reatina , Residentiae , 26 ianuarii 183; - Quae
magis valent quoad clericos, qui beneficium in sua Dioecesi obtinent, quia
clericus, post acceptationem beneficii et possessionem, manet ecclesiae
alligatus; quae multiplex pateretur detrimentum, si quilibet pro libitu ei
renuntiare valeret. Unde etiam statutum generaliter est, neminem posse
nisi in manibus superioris acceptantis, resignationem beneficii emittere!
Et quamvis dicatur quemlibet posse iuri suo nuncium mittere, hoc
tamen mtelligendum est, si fiat sine praeiudtcio alterius, et ex tusta causa
Hisce praemissis propositum fuit diluendum sequens dubium:
An ex cardinatio et electio sacerdotis Ibba ad Poenitentiariam C alar it a-
mrn sit admittenda in casu ?
Du , efc . Sacra, etc. respondit: iV egative et fiat novus concursus .
[Thesaurus Resolutionum, tom, 146, p. 36-44].
4271.
S. C. C., Premisllen., 18 iun,, 20 aug. 1887.
In pago \\ iezownica Dioecesis i ‘remisliensis ritus latini existit paroecia,
ipue sub patronatu est viri principis Georgii Czartoryski et 2600 animas
complectitur. Eius rector ab anno 1S77 est sacerdos Adalbertus Zywicki.
hic, licet moribus castis et crudito ingenio ornatus et vigilis publicae
lonestatis custos, patrono tamen pluribusque parochianis cito displicuit.
ra ttniin, quam in promptu gerit, saepeque aestuat, ipsum non pudet,
nunc e subsellio verbis, nunc domi colaphis ac verberationibus parochianos
s,los> data occasione, affligere ac torquere: pariterque, hiante avaritia
so Cre ob spirituale suum ministerium, praesertim matrimoniorum et
uncrutn occasione, contributiones exigere aut etiam manuales labores in
suum commodum praescribere excessi vos ac saepe saepius importabiles.
Dee de causis, ex viri principis et quorumdam parochianorum que-
c a, Episcopus anno 18S2 parochum in scriptis monuit, ut resipisceret,
P^-oris officio melius fungeretur. Sed cum monitum nihil profecisset,
4,Jcrelis compulsus Episcopus indicium super agendi ratione sacer-
ta° i formali ter institui mandavit. Inquisitio igitur acta est, ac
iun ^lc februarii 1885 sententia data est, qua idem iubebatur intra
I 3q6o‘
Cf* N-
6S+
Curia Romana
S. C. Cn
biennium ad aliud beneficium optare, quod nisi laceret p,,,,
ex officio ad aliubi esset delatu rum; damnabatur instiper ad^iS"
exercitationes per mensem, ac tandem monebatur, monitione P° 3t"
valitura, si impactorum criminum adhuc retis inveniretur ib "F° trn*
misericordia, parochiali beneficio privatum iri. * i{p,c nmn'
Sententiam acceptavit sacerdos Zywicki, exercitationes peregit* i
via sua, prout asseritur, non recessit. Siquidem crudelium exactionu h
stolae iura, et inhumanitatis in servum principis ac in alium qUcir ■
percussit, ut diu decumbere debuerit, iterum accusatus fuit: qiSifroDiI
novo instituto processu, duobus annis adhuc non elapsis, die nempe
bninrii r886 Episcopus definitiva sententia in hunc sacerdotem animadvertit*
ei in poenam remotionem a paroecia Wiezpwnica, er translationem in'
aliam nomine Wblocza tunc vacantem ct dc libera Ordinarii collatione ac
sufficienter provisam, intimans.
Appellavit stari m sacerdos ad metropoli tanurn consistorium Leopoli-
tanurn, sed Archiepiscopus sententiam primae instantiae in omnibus prnrsi>
confirmavit die 14 septembris 1SS6.
Dicit porro Ordinarius, dic 1 1 octobris ad se venisse sacerdotem ZywicJd,
ac dixisse, se datae sententiae acquiescere, et solummodo ex gratia petm
ut sibi aliquot adhuc dies concederentur, quibus posset negotia sua in paroe-
cia Wiezowniea ordinare; cui petitioni favorabilem se exhibuit Episcopii-
At elapsis iam fatalibus, et sententia in rem indicatam iam concessa, die
nempe 17 octobris, cumdem sacerdotem supplici libello exoravisse, ut
sententia contra se lata cassaretur, sibique in sua paroecia manere permit-
teretur. Sed hoc denegatum ei fuit, simulque i ussum, ut die r ^ nOVembri-
e paroecia discederet.
At vicissim parochus dicit, se statim a lecta sibi sententia, coram decano
et viccdecano le rosi avi ensi dixisse et declaravisse: Sese appellare ad S. Se-
dem Apostolicam.
Inter haec certum est, die 14 novembris, ante diem scilicet intimati
recessus, parochum libellum ad Episcopum transmisisse, in quo Signi h'
cabat appellationem ad Sedem Apostolicam, et in quo continebantur piur.
de iniustitia iudiciorum contra se institutorum.
Quum tamen utile tempus ad appellationem iam transivisset, Ordinariis
haud libellum excepit. Verum cx misericordia terminum commorationi5
in Wiezownica ad diem 25 novembris inclusive Episcopus prorogabat
notans, quod nisi parochus institutionem reciperet in aliam paroeciam intr
hoc tempus, poena suspensionis plecteretur ipso facto incurrendae, ct irre
gularis fieret, qiutenus, hoc expicto termino, sacras praesumeret peragere
functiones.
Die 24 novembris sacerdos iterum insistens personaliter in Curia coni
p.mnt, novas effusioresque emittens preces; sed Episcopus pro bonodoarum
paroeciarum eum monuit et obsecravit, ut latis praeceptis pareret.
caesum. Rediit p trochus V iezownicam, ibique mansit, ct dic ab novero r
c ap,o ,am termino praefixo, missam celebravit. Quam rem cum n»vis$
r..Lsu , graves ei dedit litteras. Parochus vero salutaribus moniti5
territu5
die 2S abstinuit a celebratione asseverans se id fecisse e»-
que tam datis litteris, quam personaliter, absolvi a - ~L£?. ™ta: Slmul-
Sed Episcopus subdebat se id facere non posse iJm» a *oravit-
dam ipse non deponeret. Quapropter etiam supei hoc se
appellatarum parochus conclamavit. 1 rorc
Interea Episcopus ad regendam paroeciam Wi
■■■■ ... autem, invocato per Eoisco-
puni civilis auctoritatis auxilio, cito obtinuit etiam temporalia beneficii
quibus de facto privatus ab hac die extitit sacerdos Zvwicki
lia res erant cum iamiario mense huius anni litterae utrinque venerunt-
Episcopi, qui re enarrata, consil um super ulteriori agendi ratione netebat’
sacerdotis Zvwicki, qui, nonnullis allegatis documentis, perlongam suae
agendi rationis defensionem et violatae iudicii formae narrationem trans-
mittebat.
Haec summatim conscribit sacerdos Zywicki: nempe se institutum in
paiotcia Wiezownica, ad corrigendos depravatos huius populi mores iam
ab initio vivum Rosarium et Societatem temperantiae introduxisse, quibus
piis institutis primum iuventus se adseripsit, ac deinde maxima parochia-
normn pars; aedificavisse domum pro ecclesiae organario, quaedam alia
aedificia et praesertim parochi ales aedes reparavisse; passim vero pietatem
ac instructionem in populum diffudisse. LnJe ipse Ordinarius in sua trans-
lationis sententia diei iS inartii 18S6 confiteri debuit: < Quia vero dictus
ominus Adalbcrtus Zywicki vitam alio quun ducat sobriam et continentem,
y.. ,acei! ‘n s<^rvi tiis spiritualibus populo fideli praestandis, ideo etc. ->
. ihilominus hac praecise de causa ob suum zelum ac religionem, odium
p uriniorum, ac praesertim patroni, nec non quorumdam vinariorum incur-
ris^’ 1 quidem odium, a quo nec praedecessor suus eximere se potuit.
un c et ille paroecia abdicare tandem necesse habuit. Sed aversionem pa-
tmni m mortalem inimicitiam excrevisse ex lite contra eum suscepta ac
t ici or gesta pro vindicatione cuiusdam contributionis lignorum; nec non
e insi5tcntia parochi, ut cumdem patronum adigeret ad contribuendum
pro aedificatione ecclesiae cx ligno constructae et nunc incendio pene absum-
ptaf‘ °,rro huius potentis inimici sui machinatione factum esse, ut apud
1Jm ipse accusaretur, ut inquisitio contra eum instrueretur ac tandem,
quamvis innocens, damnaretur.
fori
1 cetero haec omnia dolose parata, dolose etiam omnibusque violatis
* Procc5sus, ad exitum esse perducta. Primum erum, inquisitio, quae
V' 1 1 1 fp
in (i|Q pr°cessus appellatur, ad tju.itn delegatus fuerat parochus Dorwald,
OIno PStroni perfecta est: ibi, in inimica domo rogati ct auditi testes et
Sccuntlo
"ir.ir,.,
o ibi etiam iudex inquisitionis victum et hospitium recepit.
mte depositionem calumniatores et accusatores convocati ut
aCce, m rc?,P^ntlerunt: «Si nos coget commissio prius lunire» tunc nemo
Terf-'Ct Cc)uirnisslonem Et conimissarius neminem jussit prius iurare.
' VI [J fTl « , m . *
lu> a a audienda iurainenta testium et accusatorum non xutt Cita-
686
Curta Romana
tus. Quarto solum infimae fecis abiectissimos et nequissimi ch
luridissimos homines ad testimonia admisit index. Quinto^ finito
olFensivo nulla capitula obiecta reo ostendit iudex, nec quid a
dictum, vel obiectum fuerit, ipsi indicavit. Huoquaro
Si haec, prout exponuntur, vera essent, indubitanter Drof«(„.
nullus et sententia illegitima, biquidem «nullius testimonio, quantm
cumque religiosus existat, nisi i unitus deposuerit in alterius praeiudicZ'
credi debet » ex can.
Verum non modo forma processus fuisset vitiata, sed et ipsae depoli-
tiones aut quia falsae, aut quia non concludentes ad poenam, aut quia exag-
geratae, extemplo reficiendae iuxta parochum forent. Et ideo aii singula
deveniens accusationum capita orator ad nihilum eadem redigere studet
Quibus expositis infelix parochus plura in iure cumulat, quibus ostendat!
iniuste contra canones gravatum appellare semper posse, licet tempus utile
praeterierit. Repetit tamen, iterum iterumque confirmat, se statim a lecta
Metropolitani sententia, coram decano et vicedecano Ieroslavicnsi dixisse;
sese appellare ad S. Sedem: et i ileo ex moti vis adductis orator petiit, ut
omnino revocarentur sententiae et quidquid gestum fuerit adversum eum-
dem, ceu illegaliter gestum,
Iamvero si ita iudiciaria inquisitio processit, ceu sacerdos Zywicki
enarrat, quale sit consequens, nemo profecto ignorat. Nam, ubi sententia
contra leges et canones prolata sit, nullas habet vires, adeo ut nec provoca-
tionis auxilium necessarium sit ex cap. i, de serit, et re indic. Nam quod
nullum est, nullum producit effectum, prout canon istae heic considerant.
Pariter sententia numquam transit in rem indicatam, ubicumque per
evidentiam facti constet de cius iniquitate, aut iudex ex errore, vel falsa
causa, processerit, quia iuxta cap. Inter caeteras , 9, de sent. etc. «sententia',
non debet stari, si iniquitatem contineat manifestam »,
In themate contra canones ct leges fuisse latam sententiam, c\ h<x
solum apparet, quod, ad dicta sacerdotis Zywicki, pronunciata fuerit testi*
biis non iuratis ac reo non audito; quod tam enorme est, ut demonstratione
non indigeat.
Quapropter in themate, licet retineri placeat sacerdotem Zywicki fatalfi
lalii permisisse, et appellationi nuncium misisse: nihilominus si facta u>-
stnt qualia refert, querelae remedium ei semper supererit super sententiae
nullitate , quod quidem remedium post decennium et directe coram iu
superiore interponi valide potest. Et quamvis oppositio nullitatis sente*1*1*1*
ordinarie exeeutionem eius non impediat, tamen hoc verum non est neque
potest admitti in casu, tn quo sententiae exeeutio irreparabile daflinj*
seeumferret: Reiffenstuel, De except n. 72 et 73. In themate autem St .
cordos Zywicki sententiae exceutioni acquievisset, dubitari poter.it, nunu-
posterum remedium aliquod aut subsidium sibi foret obventurum.
leiau vero ad suspensionem et irregularitatem animadvepuin .
suspensionem non admittere quidem appellationem in suspensivuim
tantummodo in devolutivum, si iam fuerit irrogata et contracta; >* S1 «
pore intermedio, post comminationem scilicet, sed ante eius eventum apr
C. Concilii
687
commi-
diei
letur, profecto provocatio ista effectum habet suspensivum Hn ,
doc.*e Pontifex m cap. Praeterea, 40, de appellat. Porro sacerdo” 7„v cki
pM, suspensionis .rrogat.nnem, sed ante eventum appellavisse I
Sane litteris utique a Cuna die *6 receptis sed a sacetdotc Zytvicki die
praecedent, (scilicet ante suspensionis eventum) signatis, quaeque ad ae a
habentur, ipse formitcr non modo a sententiis, sed a suspensionis co
natione praecise appellavit. Insuper quum praecedentibus libellis
I+et 21 novembris rogasset, ut facta ad S, Sedem provocatio admitteretur
ac intenm « mbil contra se attentaturum » sponderet, implicite ct contra'
censurae comminationem appellavisse videtur. Quapropter, et secundum
haec, eam forte non incurrisse.
Eo minus vero irregularitatem; quandoquidem haec non contrahitur
nisi ex violata temere censura, vel nisi censura violata sit culpabiliter \t
sacerdos Zywicki neque temere neque culpabiliter videtur violasse censu-
ram, i, quia haec censura quoad effectum suum ob interpositam a sacerdote
appellationem reapse suspensa remanserat, iuxta dicta in praecedenti*
2. quia idem sacerdos iuxta veritatem ab initio putavit, quamvis postea
Episcopi litteris territus ac confusus de hoc dubitaverit, ol> interpositam
apud S. Sedem provocationem, censura plecti non posse.
At vicissim considerandum est, quod si sententiarum tenor legatur, si
concinnata tactorum ct processus historia ab Episcopo confecta prae oculis
habeatur, et testimonia Apostolici Nuntii, quoad hoc rogati, a S. C. C.
pensentur, profecto sacerdos ille videretur aut putide mentiri, aut somniare;
nisi retineri malit, eumdem quandoque suae mentis figmenta veluti vera
facta allucinando tradere ac putare. Insuper confusio maxima in scriptura
huius sacerdotis repentur, tibi de violata forma processus et de illegitimis
^positionibus conqueritur: quandoquidem definiri non potest, utrum dc
pruno, aut de secundo processu, aut dc utroque aliquando sermonem habeat:
m fallor, forte utrumque simul complectitur. De cetero quum in positivis et
criminalibus nil nisi ex documentis concludi liceat, ideo relata fuerunt tre-
’uin accusationum capita contra Parochum; quae collecta fuerunt ex
actis processus. .1
Qui processus, ait Episcopus, inchoatus est 12 ianuarii 1885; praesen-
*! us Commissario Episcopi, notario adiurato, accusatoribus ct accusato;
iero jij ianuarii terminatus est. Adfuerunt tredccim testes, qui omnes
a|u<. depositiones suas praestiterunt solemne mramentum personale de tota
vcntate dicenda.
i -ntta indagatione ofFcnsiva dic 14 ianuarii hora 2 pomeridiana, ipse
cciisaius citatus est ad examen, atque provocatus, ut ad singula capitula,
I ei a commissario exponebantur speciatim cum nominibus testium,
^sponderet, vel sincere fateretur delicta, vel vero innocentiam suam pro-
s rct' sua> per notarium conscripta, propria manu subscripsit accu”
*■ Kx actjs c{1;lm constat omnja ad singula accusationum capita fuisse
I I ^ s probata. Expleto fortniter processu, sententia prolata fuit le 2
^■run^1 1 ^5 ' Prilvmissa delictorum enarratione, quae sic se habet, ni
e
rS°, S! patronus ct primores parochiani in querela sua declarant,
6S8
Curia Romana
Te omnibus exosum esse. Pensatis itaque, ait iudex, delictis
Tibi obiecus et comprobatis, respectis pracgravattonibus et percU5sioni>
exactione in iuribus stolae, quas confiteris, vehementia et maM™^^
quibus in loco sacrato Pe abripi sinis, attenta diffamatione coram
Sieniaviensi et Ieroslaviensi , quam passus es, i ustissime possemus T -
pio privationis poena affligere; idque eo magis, ac tota indoles tua
sandi et agendi ratio hucusque monstrata nullam praebeant spem
celsissimum patronum ac parochianos tibi reconcilies, ut pastorali0^’ ,Ul
ac verbi Dei praedicatione apud parochianos proficere valeas. 0pm
Abstinemus tamen hac vice eapropter a poena hac, quam pronieruist
tibi irroganda, quia praeter monita, quae oraliter tibi ante duos annos a
scripto dedimus, canonicam in scripto ac peremptoriam monitionem non-
dum obtinueras. Mitiorem igitur propter delicta supra memorata ac com-
probata tibi irrogamus poenam decernentes: a) translocationem tuam ad
aliud beneficium aequaliter vel etiain paulo melius dotatum, praestituendo
tibi terminum duorum annorum, intra quem beneficium tale sive per con-
cursum, sive per permutationem a Nobis approbandam obtinere debeas.
QuocI^ si intra biennium, ab intimatione huius sententiae computandum,
beneficium tale non obtinueris, Nos ipsi ex officio te translocabimus ad
beneficium etiam peius dotatum, cuius conferendi copiam habebimus.
/>} Quia vero ex una parte delicta tua supra memorata ac probata severis-
simam expostulant poenam, ex altera vero parte nulla adsit spes, te alicubi
ccu bonum pastorem cum fructu laboraturum, proinde imponimus tibi
poenam medccinalem, constantem in recollectionibus spiritualibus, quas
per 30 dies in collegio religiosorum SS. Redemptoris in Mosciska absol-
vere debes proprio sumptu.
Quam sentenktam die r9 martii 1885 se recepisse litteris, manu propna
subscriptis, accusatus comprobavit; sed eadem condemnatus plane non
appellavit, idcoque eadem in rem i udi catam abiit.
Biennio tamen a sententia praedicta nondum elapso, rursus sub 10 de-
cembris 18S5 oblatus mihi est a patrono capetlaniac Wiczownicensis,
celsissimo principe Gcorgio Czartoryski , libellus accusans praefatum capel-
lanum et inhumanitatis in servum suum, Casimirum 16 annorum adole-
scentem, speci atim talis percussionis, quae diuturnum morbum pereo®0
c.uisuvit, et rursus demonstratae animi duritiei in extorquendis praesti-
moniis stolae.
Quapropter decreto e 19 decembris 1883 vice decano Icroslayicns*
<omano Hanczakonski novum processum canonicum contra praefit®0
cape II anum movere demandavi, ait Episcopus, atque modum, quo pr"*3*
■'U> e.usmodi summarius perficiendus est, distincte exposui in nicmoraw
decreto, h docui autem condemnatum ipsum intra decem dies ab intima-
j*tme -scn tenti ac computandos, ad iudicium metropolitanum appellare p°-^
Ubstrvo autem assessores indicii eius fuisse opinionis meque rogasse. 0
-cntcntiarn privationis in hunc Clericum pronuntiarem, quod tamen 00
eci pro te ens in delinquentem cum lenitate ac amore paterno.
sententia mea reus reapse intra legitimum terminum appcll®^
ad
S. C. Concilii
tribunal metropolitae Leopolitanl, cui tribunali omnia acta
quam secundi processus adversus praefatum canrilannm pnmi’
sententiis tradita sunt sub die 12 mali 1886. Post dilie^risJnt ^ CUm
perscrutationem iudicium metropolitanum sententia sua ‘ m causae
bris ,886 plene probavit »c confirmavit sententiam primae ins^Te'
tacn “dllir COmmUmCata qUi d' reCePtionc sentemiae
Die H octobris ,886 comparuit coram me, ait Episcopus, condemnatus
declarans, se acquiescere sententiae contra eum latae. Die r- octobris D t” t
condemnatus, ut Episcopus immutaret sententiam latam quae iam inrem
indicatam abierat, ut remaneret in Wiezownica: cui petitioni respondit Eoi
scopus sub die r 9 octobris r886 deferre prorsus non posse, sed potius
exequendo sententiam ipsi sub suspensione mandare, ut in termino ad
*5 novem oris iSSb constituto compareret ad institutionem canonicam oro
beneficio in Wolocza obtinendam.
Dum eius adventum Ordinarius expectaret, excepit libellum pro appel-
latione ad S. Sedem a sententia iam in rem iudicatam transacta. Reiiciens
Ordinarius libellum, significavit non posse admittere appellationem. Die
24 novembris 1S86 petiit oretenus vel ut sententia immutaretur, vel sibi
eoncederetur appellatio ad S. Sedein. Utraque res denegata fuit, et insimul
significatum fuit reo, ipso facto suspensum fore die 26 novembris. nisi pa-
reret, Sed hoc die non comparuit et missam celebravit. Eadem dic paroecia
tradita fuit Thomae Blahuta coram repraesentantibus populi et patroni,
et consignatum est desuper documentum cum protocollo, in quo condemna-
tus propria manu scripsit, se hunc actum considerare, qua violentiam cano-
nibus contrariam, contra quam querelam ad Sanctam Sedem interponeret.
Vespere diei 29 novembris comparuit personaliter coram me, ait Epi-
scopus, rogans absolutionem a suspensione, ast quamvis ipsi dixerim, me
uic petito solum tum deferre posse, si contumaciam suam deposuerit,
tamen nec ad beneficium in Wolocza canonice institui, nec Capellaniam
>n Wiezownica deserere voluit, declarans, se id facere non posse, donec
■ ancta Sedes appellationem eius resolverit, quam asseruit per Ulmum ac
auitn Nuntium apostoli cum Vindobonae residentem se interposuisse.
Hisce breviter praemissis quoad processuum legali tatem et regulari-
animadversum fuit vulgatum in iure esse, posse Episcopos aliquem
pnvare beneficio et aliud illi tribuere, «si nempe (prout loquitur Reiffcn-
*toel .i(J t fit. Dc rer. permut ., num. 3S, gravis causa id postulet, vel quia
^nuficiatus minus est idoneus ad praestanda munera beneficii huius, vel
1100 m loco etc. »
, ^tem acitum est parochum capitalibus inimicitiis implicatum, licet absque
'tfs culpa> a residentia primum dispensari solere iuxta Fagnanum, lib. 3
cap. Clericos , de cler.non resui, ad sex menses; idemqm Pr,)fs,1>
c,1tu S. C, EE. et R R. in A Ihcn . , suber remotione parochi populo tnrist, die
H °ctobris 1601. 1
■Cf. N-. lf„,
V\
41
690
Curia Romana
translationem decernit, a fortiori eadem imponi poterit, s: ver
parochi culpa suppetat. In themate autem, sin minus de CrudelL^^
Porro si hisce de causis, quamvis innocente parocho h» * ,
1 r * ' ■ ■ ■ ■ J r , * * 1 * . r t his uunerj
ositiva
' . ■*
in suum populum, de exactionibus excessivis, de furore, qutTidT i"JS
aliquem percussit, satis constare videtur. ' 1 etu
Nec post relata ab Episcopo dubitare licet de forma processus, quate
scilicet fuerit in substantialibus violata, ita ut nullum possit habere \T
rein. Vestes enim sub iuramento auditos, citatumque esse reum Dra
firmissimum Episcopi testimonium, aperte ostendunt prima et secundi
sententia Premisliensis, ipsaque sententia Leopoliensis, in qua edendi
Archiepiscopus acta omnia et rei exceptiones prae manibus habuisse
omniaque rite expendisse fatetur.
Insuper cum prima sententia Premisliensis acceptata fuerit a reo ac
transierit in rem iudicatam, nec ab ea appellaverit, licet in ipso eius tenori
reus ad provocationem pro libitu faciendam intra decendium excitaretur;
et cum in ea sententia Episcopus Statuerit hunc sacerdotem intra biennium
optare debere ad aliud beneficium, nisi vellet post id temporis translatio*
nem ex officio pati; nec non una monitione, pro trina valitura, idem sacmlo-
edoceretur tunc translationis poenam citius subiturum, si impactorum
criminum reus adhuc inveniretur; nulla suppetit pretiosa ratio, cur iniu-
stitiae conqueratur. Siquidem iterum ipse incidit in vexationum et percus-
sionum culpas, sicut utraque posterior sententia ostendit. Praeterea du-
bium valde videtur, utrum coram decano et vicedecano Icrolasviensi dixerit:
ad S. Sedem appello. Quandoquidem in litteris responsi vis tam a Zywicki
quam a decano signatis, super facta sententiae communicatione, huius
appositae reservationis nihil est dictum.
Demum licet supponi velit Zywicki aliquod appellationis ad S, Sedem
interponendae propositum expressisse coram decano et vice decano Ierosh-
viensi: tamen cum intra tempus utile nihil egerit, cum imo Episcopo fa&u>
sit sententiae se tore acquieturum, priori proposito, si tamen expressum
fuerit, nuncium misisse videretur.
Porro acceptata sententia translationis, eam rite episcopus exe<|j
poterat. Nam quando reus dixerit se velle parere sententiae, statim ips*
exeeutioni mandanda est. Et fortius quia in themate agebatur ile exceptione
nullitatis sententiae, quae regulariter non impedit exeeutionem ipsius, prout
habet textus m can. Sicut sine, 2, q. 1, et Cleinent. Ut calumniis, de
c/ re indic., nisi forte agatur deexeeutione, quae semel facta fieret irrctracta
bilis, aut res sit dc sententia evidenter ac notonc nulla; qui tamen non sun
ad rem casus. * ijfe
Si amem poterat urgeri exeeutio sententiae, et consequenter appcjl21
scu querela ad S. Sedem interpositu effectum tantummodo devoluttw
et non stispensivum habebat; profecto redarguendus non videtur Ep|SC0P,
m eo, quod commmaverit suspensionem, nisi reus statuta die r
discederet.
Atqui suspensio prius comminata ac subinde inflicta in tempus1
mg’. miam alicuius contumaciam vera censura est, non
tutum aci
r ir *
i l &
indeft'
simpl'-
S C. Concilii
" ■ 1 . vluclur- ax cap.
et re mdte., si suspensus ab officio actum suspensione aihi ;nf v
culpabiliter exercet, contrahit irregularitatem. b interdictum
Aliunde vero cx cap. Pastoralis , r? de abbrllm „„„ u •
ab homine latis solummodo quoad effectum dtolurium WlT?0"
effectum suspenstvum adm.ttttur; idcoque inutiliter super hoc puVo ad
interpositam coram S. Sede appellationem provocaret saccrdof z^icb
ut a censurae effectibus et ab irregularitatis poena se subtraheret
Nihilominus quum ,pse ignorantia se cmtset, ac deinde coenita veri-
ute a celebrando abstinuerit, remissum fuit EE. PP. perpendere num
ahqua benignitas super hoc puncto ipsi indulgcnda sit. ’
Quibus praenotatis, proposita fuerunt diluenda dubia-
smuntiarum a ***
2 An , et sub quibus conditionibus a suspensione et ab irregularitate absol-
vendus stt tn casu? ^
Die 18 mnii 1887 Sacra, etc. respondit ad I. Negative. Ad 2. Affirmative,
postquam mandatis Episcopi paruerit et ad mentem; scilicet , ut scribatur
tptscopo, qui , postquam certior factus fuerit ex parte gubernii nihil obstare
et dummodo memoratus Sacerdos indicio ipsius Episcopi dignus habitus fuerit
eumdem de alio beneficio ad tramitem sententiae provideat.
^ lac sententia gravatus sacerdos Zywicki beneficium novae audientiae
petnt, et ideu causa reproponitur sub forma:
** s/f ' dandum, vel recedendum a decisis in primo dubio in casu ?
11 SI^ standum, vel recedendum a decisis in secundo dubio in casu?
augusti 18S7 Sacra, etc. respondit: In decisis et amplius.
[ hesaurus Resolutionum, tom. 146, p. 364-400, 526].
4272.
S. C. C., Ventimilien., 19 niaii, 18 aug. 1888.
Die s ■ *
. sentembris 1871 nuptias inibat in parochiali ecclesia loci Car-
at”ar‘na Bacchen puella annorum 12 ct mensium novem, et Anto-
Jff. carc^ili vir quintum lustrum attingens, qui a quatuor mensibus e
|f) .Ul;i r‘‘llux iam erat, et in familia Sacchcri receptus vivebat. 1 trochus
nolcb.u eos in matrimonium coni unge re, attenta aetate et parva intel-
s * sP°nsac1 et quia insuper quaedam peiora subesse suspicabatur,
fier; rC a<i Vjcan’u*n Generalem deducta, luc, puella audita, matrimonium
pat‘lUSS^' ‘,f>ons* octo menses communem vitam duxerunt primum in
iUX°n.S familia- dcin in ipsa familia viri; sed gravioribus in dies
t issidiis, Antonius Catharinam a se reiccit.
^yra moderno Episcopo in s. visitatione innotuit, processum instrui
fi'*1 tamen cum alitiua irregularitate
confectus fuit forte oh adiun-
692
Curia Romana
ctorum loci ct personarum difficultates. Mater sponsae audita fassaest fili,!
suam nuptiarum tempore sufficienti cognitione caruissc; se autem illicit
amore Antonium deperiisse, imo cum eo antequam duceret CaC,- ■■
quater et cum copula perfecta rem habuisse; ac demum se compulisse ii|iarrJ
ad matrimonium, ut ipsa potius in amore haereret apud Antonium, Addidit
se de dispensatione petenda ad effectum matrimonii filiae non cogitasse et
hac in re nihil scire. Catharina autem semel ac bis excussa retulit, se absque
plena causae cognitione, ne matri resisteret, imo aegre animo ad matrimo-
nium consensisse, imo post affirmativam responsionem ad altare flevisse-
durante contubernio cum viro suo concubuisse, sed haud maritaliter, quia
vir saepius quidem, sed incassum copulam cum ea habere tentavit: se autem
tunc temporis nec menstruationes habuisse, quae nonnisi in posterum,
cum in oppido San Remo famularetur, inceperunt. Tresdecim testes auditi
deposuerunt de fama publica pravi commercii matris Catharinae cum Anto-
nio et de tenui corpore et praesumpta incapacitate puellae ad nuptias. Vir
demum Niceae, ubi morabatur, examini se sistit, et confessus est turpem
suam relationem cum Catharinae matre; circa vero consummationem ma-
trimonii renuit respondere, et ad haec noluit depositioni factae sub-
scribere.
In hoc rerum statu propositis duobus dubiis S. V, O. responsionem
distulit, ut complerentur acta. Sed Episcopus datis litteris edixit, innumeri.'
obstringi difficultatibus ad rite acta complenda, quia pagus Carpasio icrme
inaccessus est, et Cleri defectu Dioecesis laborat, unde petebat di assu-
mere e adunare prave es tragi udiziali . Audito Defensore matrimonii S, H.O.
ex audientia SSihi annuit, ac proinde Sacerdos Cuneo, Vicarius Generalis
ad honorem cum Cancellario se transtulit Carpasium, et ibi novem testes
examini subiecit iuxta interrogatoria a vinculi Defensore (absente) con-
scripta. Porro omnes substantialiter in iisdem affirmandis convenerunt, quae
. -#
supra dicta sunt, videlicet insufficientem puellae aetatem corponsque
evolutionem, copulae cum eadem impossibilitatem ct Antonii cum puella
matre prohibitam relationem, demum puellae circa matrimonium igno-
rantiam.
Canonista contendit matrimonium in themate duplici ex causa fuisse
nullum: ob defectum consensus puellae ct ob impedimentum affinitatis W
copula illicita Antonii cum matre Catharinae ante matrimonium habita
Prius demonstrat ex defectu evolutionis corporalis et mentalis puellae,
ipsius et Parochi agendi ratione, qui nuptias benedicere renuerat» pofW
vi morali, qua Catharina a parentibus, praecipue a matre ad matrimonio^1
r, ac demum ex ipsius Catharinae reluctantia in reddendo e
Impedimentum vero affinitatis ostendit ex depositione plurium testium
fide i urata tum Antonii, tum matris Catharinae. Unde impedimentum
mens necessario ortum fuit; Cone. Trid., Hess. 24, de rcf. matr., cap>
a quo coniuges dispensationem -non obtinuerant. , yj
Theologus c contra ostendere studuit, in themate non constat «
etme tu sufficienti ad dirimendum matrimonium, neque de ^
lnconsummatione, demum satis demonstratum non censet impcdin*^1
S. C. Concilii
Defensor
Quibus positis quaeritur;
I. .4« constet de matrimonii nultitate in casu. ? Et quatenus negative
n. An sit consulendum SSmo pro dispensatione a matrimonio lato /t
nou consummato in casu f 0 “
Die 19 maii iSSS Sacra, etc. respondit ad 1. Praevia sanatione actorum
Affirmative. *
Ad II. Provisum .
Reproposita vero causa, auditoque matrimonii Defensoris voto, ad
dubium: *
An sit standum , vel recedendum a decisis in casu ?
Die 18 augusti 1888 Sacra , etc. respondit: In decisis.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 147, p. 289-314, qiS-520].
4273,
S, C. C., Lunen.fSarzanen., 18 aug. 1888.
Episcopus Lunen.-Sarzanen., H. S. C. exposuit; Regularis quidam pri-
vilegio carens, ut a quocumque catholico Antistite ordinari valeat, Ordinarii,
in cuius dioecesi extat conventus, ubi Regularis incolit, attestationes exhi-
buit extraneo Episcopo, quibus declaratur ipsum Ordinarium extra tempora
statuta Ordinationem non tenore. Hinc quaeritur:
1. An, iuxta constitutionem Benedicti ATT, impositi, 27 februarii 1-746 , 1
Episcopus extraneus possit extra tempora a canonibus statuta, regularem prae-
dicto privilegio carentem ordinare in casu ? Et quatenus affirmative;
2. An suffiant attestatio Ordinarii dioecesani, ut in casu; vel requiratur
fit testa fio, qua declaratur Episcopum loci , quo regularis degit, non tenere Ordi-
nationem temporibus statutis? Et quatenus negative ad primum:
3. An consuetudo contraria ab illa constitutione Bcnedtctma derogare
possit tu casu ?
t,sque Cone. Trid., Sess. 23, cap. 8. de ref., ac H. S. C, decr. 15 martii
ctJtn memorata constitutione Ilcncdictina:
etc* Sacra , etc. respondit ad 1. Affirmative.
Ad 2. Requiri attestationem Episcopum proximo legitimo tempore non
habiturum Ordinationem.
Ad 3. Negative .
[Thesaurus Resolutionum, tom. 147, p« 594-600].
^94
Curia Romana
4274.
S. C. C., Conimbricen 18 aug., i sept. 1888
Episcopus Conimbriccnsis et Reductores religiosae ephemeridis Imi
tuifoes Christias S. H. C, exponebant; extremis his temporibus
exortam esse controversiam in hoc Regno Lusitaniae et nracscrhm i??™
Dioecesi, apud scriptores catholicos circa interpretationem textus S CVi
cilii Tridentini, cap. 2 in fine, Sess. 25, de ref. Ut igitur veritas tkn"
puteat, ac tuto et efficaciter defendi possit, sequentium dubiorum solutio'
nem Oratores humiliter expostulant;
I. Utrum in his universitatibus , quae immediate Romani Pontificis pro -
lectioni et reformationi non subsunt, sed quarum cura , visitatio et reformabo
ad Statum civilem pertinet , etiam Statui civili competant omnia illa munia,
quae S. Concilium recenset verbis sequentibus: diligenter curent , ut ab eisdem
universitatibus.,, (ea quae} correctione et reformatione digna fuerint.,, emen-
dentur et statuantur?
II. Et quatenus affirmative: utrum m supradictis muni is , quae ad Statua:
civilem pertinent, comprehendatur etiam supremum officium integritatis fidei
curandae , quod officium vulgo dicitur superintendentia doctrinalis ?
III. Utrum superintendentia doctrinalis , etsi ad Statum civilem pertineat,
sit tamen directa, quatenus nulla alia intermedia potestate exerceatur, tt
exclusiva, quatenus a Statu civili tantum exerceri possit?
IV. Utrum , etsi ad Statum civilem pertineat cura , visitatio et reformatio
universitatum et studiorum generalium , supremum tamen officium ititegritatu
btdet ( urandae, seu superintendentia doctrinalis competat Episcopo ordinari»,
etiam respectu universitatis, quae m sua dioecesi existi t ?
V . Utrum Episcopus ordinarius possit per se et immediate doctorem oli-
quem illarum universitatum, quarum cura , visitatio et reformatio ad Statum
civilem pertinet, admonere de errore , quem forte doclor ipse vel docuerit in
universitate , vel scriptis tradiderit per dioecesim vulgatis?
In themate btatui lavere videtur praeter ipsum cap. 2, Sess. 25. (h ' feI>
praecipue cap. 20 eiusdem Sessionis, itemque cap, 8, Sess. 22, de ref.,
eiusmodi scholarum exemptio ab episcopali visitatione declaratur. Venu®
Concilii iussio, quae in proposito capite universitatum praesidentibus fi'*
curandi scilicet, ut in eisdem recipiantur 'i Vi dent; na decreta, et ad eorum
normam, quae catholicae fidei sunt, doceantur, et quae sint emendatione
digna, pro religionis et ecclesiasticae disciplinae augmento corrigantur,
ex ogico illius capitis contextu, ex contextu historico ac demum ratione
materiae seu obiecti praecepti Episcopis immediate et directe factavide*
\nf. Qmbus plane congruit Leonis XI H ep. 26 iun. 1878 ad Hmum
r ‘5 icurium, 1 itemque Pii IX syllabus errorum, prop. 4 5p 47» 4 *
1 C’f- N. 574- l3M
1 N. 543. n
i ^ I rf
" quomodo respondendum sit ad
His itaque perpensis videant t iC
stipradicta dubia. t "
Die iS augusti 1 888 Sacra , ete, respondit: Dilata.
Die i septembris iSSS Sacra , etc. respondit ad I. Ex Cone Trid C
cap. 2, de ref., curam vis, talionem el reformationem VnnerdatumiuL
Romam Pont, fias proteOom ei reformationi non sunt immediate SUZ
ctae. proprio ac aat.vo ,ure perimere ad Ordinarios diaeeesams, et ad eosdem
propterea spectare, pro rtlxgtams el disciplinae ecclesiasticae aupnento emZ
dare et statuere, s, ,/,,ae ,„ praedictis Universitatibus corrertione et reforma'
li« * digna fuerint . Contrariam autem doctrinam damnatam fmsse in Svllabo
s. tu. Pii PP- IX. * -
-id If ., III,, II . ct V. Provisum in primo.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 147, p. 601-61S 6—1.
4275.
S. C. C., Tudertina , 15 sept. 1888.
Supremis quibus decessit tabulis mensis iunii 1887 Franciscus Bian-
chim domo Colleva lenza, Dioecesis 1'udertinae. legatum 200 libellarum
anmi.it: um constituit ad hoc, ut singulis diebus festis in illius pagi paro-
L.iiali ecclesia secunda missa celebraretur pro anima sua et populi commodo.
Verum Sacerdos non invenitur, qui illuc accedat et legato satisfaciat. Aliunde,
notat in supplici libello Parochus loci, necessitas duarum missarum pro
nbus le.>tis in hae Paroecia videtur evidens, quia parochi anorum numerus
700 superat, unica vero pagi ecclesia vix 300 fideles capit, quare edam tem-
pore praeterito pro secundae missae celebratione semper adfuit Cappel-
anus. Idcirco Parochus prospiciens necessitatem secundae missae in die
crescentem, atque in praebenda paroeciali videns magnum detrimentum,
.mm ‘ltcr petit facultatem celebrandi secundam et per eandem satisfaciendi
egato defuncti Bianchini. Oratoris preces Ordinarius commendat propter
adductas ab eo rationes, quas confirmat.
Quoad binationem animadvertendum est, quoties constet de causis
expressis in const. Declarasti Nobis Benedicti XIV, 1 Episcoporum esse
i itent
um impertire; in dubio autem, et a fortiore, si causae desint, ac nihilo-
auu-, grave necessitatis motivum ad binandum occurrat: dispensationis
,u icium ad S. Sedem natura sua reservari. De supradictis causis agunt
csnhj tifjnis S. C. in Cameraeen., 2 ^ septembris 1858, 2 in Salamantina,
21
ru^ru 1862^ etc.
Quoad aliud precum caput ex allegata Hcnedictina constitutione et ex
tJ*ls superius causis coram S. C. agitatis liquido constare, eleemosynam
secundae missae celebratione vetitam prorsus esse. Nec in eontrarium
696
Curia Romana
valere causam paupertatis beneficii paroehialis, ex § n cjt
Nihilominus pro rei veritate recoli oportet, aliquando S C C0nst!t^lonis.
Sacerdos Sacrum iteraturus aliquid perciperet, non qUiij^Crm'S,SSc' “t
eleemosynam, sed propter incommodum extraordinarii itiner ' t )
aliusve tituli externi, prout contigit in Treviren 23 martii 1861 »’ n"
bus praenotatis quaesitum fuit, quid esset precibus respondendi ^
Die> eic. Sacra , etc. respondit: Ouoad binationem affirmative
ahus Sacerdos reponatur, qui secundam missam celebret; quoad relioL m > 'T
[Per summaria precum a. 1888. - Cf. etiam Acta S, Sedis* Vf/vv!
P- 547-550]. ' ‘,AJU’
4276.
S* C. C.t Spalaten.y 14 dee, 1889, 25 ian. 1890.
In suburbio magno Spalati in ecclesia paroeciali S. Crucis sub initium
saeculi XV erecta est Confraternitas quae a S. Cruce nomen obtinuit. Veram
ab anno 1SS2 sodales eiusdem Confraterni tatis propter quaestiones poli-
ticas inter se misere scindebantur, ita ut in processione Corporis Domini
vis armata .intervenire debuerit, ne maiora inter duas Confratrum factioni»
mala evenirent. Porro anno 1SS3 sodalitatis Praesides una simul cum qui-
busdam senioribus (vecchiardi) iuxta statuta convenerunt et futuros sodali-
tatis Moderatores elegerunt. Quod maioritati confratrum non arrisit. Conve-
nerunt itaque 89 sodales, inter quos nonnulli ex senioribus, aliosqut
Officiales sibi benevisos constituerunt. Ordinarius rem improbavit, ipseque
politicus Urbis Magistratus eidem subscribendum haud censuit: verum-
tamen electi sub dic 3 novembris, utpote a maioritate confratrum suffulti,
in officio perstiterunt. Interea sodales bis generalia comitia habuerunt,
quin tamen politicum Urbis Magistratum iuxta civilem legem admonerent.
His de causis die 19 iunii 1884 Urbis Praefectus ad Episcopum scripsit
ab eoque quaesivit: se non fosse opportuno per motivi di ordine pubblieo
provocare dall E, Luogotenettza {di Zara ) /0 scioglimcnto dolia Confratermto
sunnominata. Die z iulii respondit Episcopus,' suppressionem sodalitatis
expedire rendendosi tale misura non solo opportuna , via anche necesscno,
sc m consulerino 1 motivi addotti da esso i, r. capit ano (nempe turbas a sodali-
t.itr promotas, Officialium electionem contra statuta factam, necnon comitia
sine \enia habita) c che la Covfrafernita in discorso corrtspottde sctnpre tr.p'
agh scopi , per cui dalla Chiesa veniva a vim essa ; ed anziche mantenerss re/ijfw*"
e disciplinata, e insubordinata e violenta. His habitis -Magistratus Srwlaten^'
ab I. Locumtenente Iadrensi Sodalitii dissolutionem impetravit, eamqt*
obtinuit decreto dici 8 augusti 18S4.
Verum, cum eo ipso anno die 2* iulii nonnulli confratrcs a S. Cruce
iuxta civilis Imperii legis praeceptum Locumtenenti exhibuissent
ut a politica auctoritate confirmarentur et Sodalitas recognosceretur, factl* *
e-t, ut ea ipsa die 8 augusti, qua suppressio Sodalitatis a S. Cruce decet®
cr
i 1
4IQ2.
S. C. Concilii
697
statuto-
ba.ur, eadem praecise die signaretur a Locumtenente approbati
nim in recognitionem Sodalitatis a S. Cruce. Hinc ma, , siaiu
Ordinarius retinuit antiquam sodalitatem a S Cruco co?fusi0- Nam
privilegiis esse vi prioris decreti Locumtenentis suppress^m^ Ct
rius decreti, quo statuta approbabantur, censuit novam alhm« VCr° aI.te’
laicam Sodalitatem a S. Cruce fuisse erectam. At Metronolita Ta °m?mo
Sodalitas saltem pro maiore parte, imo et
ntnt. Verum Kpiscopus innixu» opinioni, quod antiqua ecclesiasti, , eT
litas a S. Cruce esset suppressa, et quod ea, quae sub hoc nomine venhdt’
mpote novis Statut.s instructa e, ab Ordinario „n„ approbata, ecclesiastica
soctetas nnn erat, nec ullo pollens .ure in ecclesia S. Crucis, ideo v«u,t
quominus haec Sodalitas, ut morale corpus ecclesiasticum in loco amiouae
Confratcmitatis admitteretur; sodales e contra id praesumebant- hinc com
plura gravia scandala evenerunt, quae non deplorari non possunt
In teri m vero, dum tanta animi fi-mitate contra Sodalitium S, Cruris
ecclesiastica auctoritas dimicabat, cogitatum est novam Confraternitatem
in paroeciali ecclestaJ3. Crucis institui. Idque factum est die 5 tanuarii r88;
Nova sodalitas a SSmo Crucifixo nomen habuit, eiusque statuta ab E piscor,
et a civili potestate approbata illico fuere, et plures ex sodalibus a S. Cnice
(ii forte, qui a maioritate dissenserant) huic novo sodalitio se adseripserunt
At cum veteres confratrcs a S. Cruce id, quod putabam in sui aemula-
tionem factum , aegrius ferrent, maiora dissidia parabantur. Quapropter
insistente Episcopo I. Locumtenens Iadrensis novo lato decreto sodalitatem
a S. Cruce iterum suppressit eiusque bona itemm ecclesiae paroeciali
adseripsit. Sodalitate ad Ministerium Negotiorum Internorum appellante
Episcopus die 24 maii 1887 ad Parochum S, Crucis lias litteras dedit: L 'Or-
t !,tlir,° nnn i m grado di ammettere la stessa Confraterni ta, non ostanle, che
e superiori aittoritd politico-amministrativc abbiano dato luogo al ricorso defla
Mifratcrmta, ne tn chiesa , ne in luogo sacro, ne in qualsiasi funzionc ecclesia -
stica, alat no degit atti contemplati dal suo statuto, e le proibisce specialmente
t suono delle campane ; {tanto piu) che gid presso cotesta chiesa parrocchiale
a tr0i>a tsttiva colV approvazione delVautorita ecclesiastica c politica la Confra -
te nuta dei SStho Croci fisso.
unc sodales suppressae Confratcmitatis tandem dic 9 iunii 1SS7 ad
• uropolitanum recursum habuerunt, (.jui excepto libello, auditoque in
scriptis suffraganeo Episcopo die 8 augusti eiusdem anni 1887 sententiam
u t* quae pluribus perpensis ita explicit: Ouesto foro Metropolitano con
ut » 1/, } proprie annulla i decreti curiali 16 fcbbraio iSSq e 24 utaggio u. s.,
riO)iiijS(e tu t tora sussis tente la Confraternita di S, Croce dt Spalato c la
glisce neW anteriore suo stato.
‘ f Episcopus statiin ac notitiam huius sententiae accepit, ad S. Sedem
'ac<i\it, et litteris ac documentis litteras comprobantibus nisus est se
Archiepiscopus
^ i i ^ Sedem coram adivit,
• ^iaremque patronum s.i>i elegit. Datum itaque fuit die it augusti 188S
SSTcl^ Ponatur in folio.
U lineris ac documentis litteras compreoanouu
j * c ac[*1 tueri. Vicissim ad sententiae propugnationem A
^ ngam epistolam exaravit. Sodalitatis autem Praeses S. Sedenc
698
(luria Romana
Patronus, qui sodalitium sibi adlegit, in primis studet
cvinc«*> Metro.
polita nam Curiam in edenda sententia, qua sodalitas in integrum '
batur, suo iurc usam fuisse, et potestate legitima haud caruisse e- , *
iuxta tit .de supplenda neglig . praei at, negligentia inferioris Iudicis «
ius tertii laeditur, corrigi ac suppleri a superiore Iudiee debet. Porro
Metropolitani sententiam esse iuri consonam, quia corrigit decretum F*
scopi, qui sine monitionibus et sine canonica inquisitione suppressi
sodalitium olim ab auctoritate ecclesiastica erectum, ad cuius suppressi»
nem neque causae legitimae adfuerunt. Sed etiamsi ex parte quorundam
Confratrum adfuissent, alienum omnino est ab ecclesiastica aequitate uni-
versam societatem supprimere eo, quod nonnulli socii male se gesserunt ei
dissidia excitarunt. Nec praetereundum est spirituale bonum, quod soda-
litium sibi proponit. Demum sententiae confirmationem sustinet eo. quod
illa sit omnino conformis sententiae tribunalis imperii et legi civili ibi vigenti.
Verum, licet perturbationes et scandala, quorum Sodalitas arguitur,
gravia adeo non putentur, ut suppressioni sodalitii legitimam causam prae-
bere valuerint: nihilo tamen secius colligi etiam debet, dissidia et pertur-
bationes non tam in se, quam in adi unctis esse indicanda, et ex realibus loci
circumstantiis metienda. In facto vero esse videtur, Sodalitatem instru-
mentum unius ex politicis factionibus Spalatcnsibus factam fuisse, nec
potuisse corrigi, quia maior pars contra minorem, Parochum ecclesiae
Rectorem, ipsumque Municipale Consilium dimicabat et nova dissidiorum
consilia in dies moliebatur. Unde cum Sodalitas a primaevo suo scopo
mutuae caritatis fovendae defecisse, ad finem suum haud amplius posse
restitui, sed contrariis prorsum studere videretur, hinc non immerito de
medio esse tollendam judicatum est. Et quamvis causae contra confratres
vel Con fraternitates vel eorundem bona ad indicem ecclesiasticum spectent,
nihilominus perpendi etiam debet, quod periculosa res erat Episcopo, ni
tf>. te impossibilis, sua auctoritate suoque unice nutu Societatem, quae adeo
turbulenta videbatur, dissolvere: ideo brachii saccularis ministerio utendum
censuit, quod non videtur prohibitum. De cetero neque ad haec argumenta
recurrendum est, ut suppressio Sodalitatis sustineatur. Quandoquidem
ipsi sodales e censu ecclesiasticarum congregationum excessisse et sui»
actibus suoque arbitrio in album laicalium societatum se reduxisse videntur.
Siquidem sodalium maioritas, reiectis Moderatoribus legitima forma sta-
tutio, quosdam sibi pro anno 11874 constituit contra statutorum formam
electos, quos Episcopus non admisit, sed reprobavit, quos tamen maioritas
so h ium SLquuta est- Sic vero electi nedum io officio perstiterunt» se
msuper die 24 iulii 1884 nova statuta civili magistratui exhibuerunt, quac
probarentur. Quibus a Magistratu probatis Episcopus Spalaten. non im-
merito censuit hodiernam Sodalitatem a S. Cruce diversam esse ab «WJ»
t omnino laieam, utpote quae recognita dumtaxat a civili potestate ^
<x const. enim Ouaecumque Clementis VIII sodalitates, ut ecclesiasti^
'U neantur, sunt erigendae dc consensu Ordinarii, a quo etiam debent coru
statuta examinari et approbari. 1
192
,S’ C. Concilii
— S 9
Ilis perpensis, altisque etiam consideratis, quae in defuncti Episcopi
Spalatcnsis epistola, scorsim distribuenda, continentur, rogantur EE. PP.
definire: # .
Ah sententia Metropolitanae Cunae Jaarensis sit confirmanda sel infir-
manda tft casu?
Pie 14 decembris iSSfj Sacra , etc. respondit: Dilata et audiatur novus
Episcopus . .. ‘
Pie 2 y innuar ii itfpO Sacra, etc, respondit: Sententiam esse infirmandam
et amplius.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 148, p. 91 1-924, tom. 149, p, 76,77].
4277.
S. C. C., Neapolitana , 22 febr. 1890.
Alexandriac Aegypti vespere diei 28 apri lis 1S70 Adelia dt Dominicis,
illustris puella, nuptias inibat cum Petro Ingovitz, viro ferine quadrage-
nario, Adverso prorsus ac reluctante animo id se fecisse affirmat Adelia,
ct nonnisi ex coactione novercae, cuius custodiae ac tutelae a patre paulo
ante defuncto commissa fuerat, quaeque a privigna se liberare magnopere
studebat. Per aliquod tempus se cum viro vixisse quidem fatetur, sed quasi
cum patre, seorsim, quin cum eo unquam conveniret, imo vel condormiret.
Tandem a viro, qui eam in dies magis contrariam experiebatur, post bien-
nium dimissa, Neapolim se recepit ac supplici libello a SSmo petiit, ut
processus tam super nullitatc sui matrimonii, quam super non consumma-
tione instrueretur penes Neapolitanam Curiam, dispensata tamen inspe-
ctione, a qua maxime se horrere mulier dicebat. Audito itaque Emo Archie-
piscopo dic ij decembris T8S7 ita rescribebatur: “ Emo Archiepiscopo, qui
processum conficere curet tam super asserta nullitatc, quam super inconsum-
foadone et causis dispensationis, servata forma, et cum facultate subdele-
garuli: quoad vero dispensationem a corporis inspectione habebitur ratio,
quum primum ad H. S. C. pervenerint acta processus».
Iamvero accersita et excussa mulier pluribus successivis vicibus haec
retulit; 0 Essendo io in eti di 14 anni andata con mia matrigna a far visita
alla signora Levi moglie dei direttore dei Ranco di Alcssandria, si presentd
ln conversazione un uomo, Pietro Ingovitz, che mostrava circa 40 anni,
tutto ben composto, il quale scambio delle parile con mia matrigna, e men
^ io con mia sorclla cravamo vicino ad un tavolo pcrcuriosarc c e c °t
Stafie, venne mia matrigna cd autorevol mente mi dissc. Questi sar u
marifio; parolc, che in cjucl momento non mi fecero alcun senso. __
8ehiniana lTngovitz venne a visitarci in casa, cd allora incomincr _
J ^nde avvcrsione per lui, non ostante che non faceva P^ ^>mo
*** farci arrivarc dei flori c dei dolci. In aitre circostanze
f°n saprei dare apiesaaoni. eme edi abbia pm»
‘“«o albo che avvcrsione c rifiuti. Vidi in que. giomi molto occup
7°°
Curia Romana
ut un
mia matrigna a fornirmi dei corredo. Ma per quante premure
per parte sua, per tanta awersione io dichiarava per parte mia
sera risolutissimamente Ic dissi: Io non voglio sposare affatu» ^
perche Ic mie parole erano dette con una detcrminazionc aJS‘Z' -E
matrigna mi corse addosso con gesti minaccevoli per farmi dei clanno "1^
io con gli occlii aperti le dissi: Mamma non lo fare , e credo chc t[ min ' i'
dovette atteggiarsi a tale furia da impaurirla, perch6 nel fatto ella si rir t0
da me cd io fui presa da una convulsione nervosa che poi si risolvette i!***
dirottissimo pianto. Fu poi una sera verso la mezzanotte, che fui ohbli
a scemlerc con mia matrigna in una cappelluccia non molto fontana dalla
nostra abitazione, che certo non era la chicsa parrocchiale di S. Caterina
che io ben conosceva, e in questa cappelluccia fu trovato Ingovitz con altri
Qucl che ricordo h, che tutta la sera piansi da bagnare tutto il velo che por-
tava sui capo, che mi inginocchiai ai piedi delFaltare, che un Sacerdote
incominci6 a fare unesortazione sui doveri coniugali, e che un zufolio con-
tinuo alForecchio mi tolse Pudito, poi segui un abbagli amento alia vista, t
che altro fosse seguito, non lo so. Allorche rivenni, io cra ancora vestita
con gli abiti nuziali circondata da mia matrigna e mia sorella, che mi prodi-
garono deLle cure. Posteriormente mi fu narrato, chc fui presa suile braeda
e portata in casa come morta, c vi fu chi avesse detto: Povera signantia entra
coi piedi ovanti. Dopo due giorni mia matrigna mi presentb lanello che dissc
esscr 1 anello nuziale, chc io dispersi dopo due settimane. I (o conoscenza
ili non aver mai proferito alcuna parola innanzi al Parroco. Come poi fosse
stato registrato tale matrimonio nei libri parrocchiaLi, non potrei affcrmarlo.
Non ricordo neppurc, se fosse stato prete o inonaco che avesse assistito a
quell atto. Posso solamento deporre, che i testimoni, i quali furono presenti
al inio matrimonio, massime Giuscppc Levi, direttorc della Ranca di Egitto,
erano persone interessate dei mio matrimonio per favorirc Ia mia privigni,
e ensi altolocate da poter benissimo aver potuto fare dclle pressioni sulfanimo
dcl Parroco, perche registrasse il matrimonio. Aggiungo ancora, che io
Alessandria cPEgitto la religione meno tollerata b la cattolica, prova, che
appena una clvesa cattolica eravi in tutta Alessandria, e che bastava incon-
trare l indignazione di uno di questi altolocati, perchi potevano corrcrc il
periculo i frati di esscre espulsi. E credo chc questo pensiero ahhia molto
influito sulla condiscendenza dcl Parroco. Per una quindicina di giorni
non vidi neppure Ingovitz, e credo che ad arte non Pavesscro fatto Vcrifc
nella stanza, perche certo la sua presenza avrehbe ingravato la infenw
I oi passavano cinque in sci giorni, finchc la mia matrigna parti per Fircnw*
Allora io rimasi in Alessandria con PIngovitz. La mia stanza cra pr®P^°
per una giovine zitella con tutti gli abbigliamenti delta mia ctA di fanctuU*»
e 1 Ingovitz avea la sua stanza molto lontana. Camera nuziale non ve n er*
Io non ricordo daverlo veduto alcuna volta men che perfettamente ab“:
ghato, I er due anni PIngovitz non si spinse neppure per ombra * 01*
atti di .iffetto e di cstirna significazione, che sono Icci ti ancora tr.i 't*
atelli
a poi essendn suffi ciente mente rimessa in salute cd cs.^ .
' nuu a dtmorare con me la zia, che PIngovitz penso sptegare i suoi 1
irelle. M;
C. Concilii
;oi
maritali sopra di me, in.i non cbbe il coraggio di dirmelo e fece rh,- , ■
«* „0 pariasse. L Ingoy.tz runaae dispiaciuto dd rifiuto, minace*, S mi
avrebbe abbandonata. La^mm resistenza fu tanto pronunziata, che Ingovitz
„on credette n tornare a fanm fare altrc pressioni. Seppi poj ch, J; ",
partito con grande rancore contro di me, chiamandomi testarda e ct nI
avrebbe voluto saper pui nulla di me. Dallora in poi non vi l stata P
alcuna relazione tra di noi, come se fossimo morti Puno alPaltra Quando
si e iniziata ia causa, io non seppi neppure dare notizia ove egh dimorJsc "
Intcrim cum retulisset actrix sc putare virum suum Labaci degere ubi
cum alia femina fiUisque ab ea susceptis vitam ab aliquot annis ducere
compererat: Neapolitanus Iudex Labaccnsem Curiam interrogavit. Et
cum ita esse cognovisset, mandavit, ut instantia nuilieris viro notificaretur
ciquc terminus 20 dierum ad comparendum sive per se sive per prucura-
torem intimaretur. Sed Petrus Iudicem deprecatus est, ut procuratorem
sibi ex officio deligeret, quod ille statiin praestitit. Deinde vero idem Iudex
commisit Labacensi Curiae, ut servata canonica forma et iuxta formulas
interrogationum a Defensore vinculi penes Neapolitanum Tribunal con-
cinnatas Petrus excuteretur. Cuius Jussione omnia, quae Adelia supra depo-
suerat: eius aversio a marito, matrimonii in consummatio, etc. plane confir-
mantur.
Aegypti Pro-\ icarius Generalis a Iudice pariter interrogatus nihil
referre valuit, nisi Sacerdotem matrimonio assistentem fuisse P. Bernar-
iltim 0. F. Al., qui postea in Conventum Assisinatum se contulit. Deinde
Neapoli excussus fuit testis Angelus de Petris, qui Adcliac fossionem in
omnibus confirmavit. I estes vero septimae manus Adcliac credibilitatem
persuaserunt.
Porro medicus Rocco facta mulieris inspectione deposuit: ■ In seguito
a minutissimo e coscienzioso esame fatto suile parti genitali della s ignora
Adelia de Dominicis lio potuto constatare che la membrana imene, che costi-
tlllscc vergi ni ta nelle donne, cra integrabnente normale come nclle donne
Y*rgini . Quam relationem confirmat etiam Theresia Stagliano, in cuius
Ionio inspectio fiebat. Alter autem medicus propter Adeliae repugnantiam
c res,stentiam eam inspicere non potuit.
Interi in rogantur (vlS. PP., ut his omnibus inspectis, aliisque quae in
a nexis votis et animadversionibus super defectum liberi consensus, inimo
festum dissensum puellae continentur, libratis, dignentur enodare
dubia:
P -bi constet de matrimonii nuditate in casu? Et quatenus negative.
■ chi sit consulendum S Sirio pro dispensatione a matrimonio rato et
Jn consummato in casu?
*f» i tc- Sacra, etc. respondit ad I. Affirmative,
L. Provisum in primo. 1
esaurus Resolutionum, tom. 149, p. i+i-ig2]*
duria Romana
4278.
S. C. C., Ca/ven., 28 mart. 1890.
Quaerenti Episcopo Calvensi, cui
Theancnsis:
aeque principaliter est unita Dioc
Se possa obbligare i sacerdoti di Calvi coi precctto di ubbedienr, ,
gravi e con censura di rcstar sospesi a divinis el in divinis a ortsenu-
come cconomi curati o come parroci titolari per concorso alie pa„occhi”
_ 1 tf * * * t "■ P ncor3 obbligare come sonn
sacerdoti religiosi, 1 quali per 1 tempi attuali dimorano in famielia?^
Ple> etc. Sacra, etc. rescripsit: Detur responsum, ut in Parmen diei
iy lanuarii 1886, ad tertium dubium;1 quoad vero viros religiosos, 'qua-
tenuh extra claustra vivant de suorum superiorum temporanea licenda
rem agat (Episcopus) cum iisdem superioribus.
[Per summaria precum a. 1S90, - Cf. etiam Acta Ap. Sedis, vol II
p. 914J. r jm fmem
4279.
S. C. C,, Neapolitana , 10 niaii 1890.
Resoluta fuit haec causa die 22 februarii praeteriti. 2 Sed cum matri-
monii vindex, prout Bencdietina constitutio Dei miseratione 3 iubet, ab
iac sententia appellasset, et beneficium novae audientiae petiisset, iterum
proponitur causa cum novis eiusdem Defensoris animadversionibus. Qui-
us perpensis dignabuntur EE. PP. definire dubium:
An sit standum vel recedendum a decisis in casu ?
Die, ete, .Sacra, etc. respondit: In decisis,
[Thesaurus Resolutionum, tom. 149, p. 340-^42].
4280.
S. C. C., litt, encycl, 27 iul. 1890. 1
Non sine magno an mi moerore SSmus D. N. Leo PP. XIII accepit,
nonnullos Sacerdotes, ex Italia, praesertim meridionali, ad Americanas
regiones emigratos eam ducere vitam, quae a morum integritate et sancti*
tate, quam ecclesiasticus vir praeseferre debet, prorsus abhorret, \ olens
itaque Beatissimus Pater tanti mali ulteriori dilationi pro viribus obststtrCi
eas renovando et ampliando cautelas ac remedia, quae praeteritis an^
1 Cf. N. 426$.
* Cf, N. 4277,
a Cf. N. 318,
* Ad Episcopos Italiae et
enent
S , C * ConcMu
d - 1
jam fuerant adhibita, audito voto Cardinalium S. Cono™***;*-- ~ ,
mandavit eidem Congregationi mittere ad Episcopos VordiT C°nc' U’
Italiae tum Americae sequentes praescriptiones. IOs tum
Quoad Italos sacerdotes emigratos in Amenca commorantes locale.
Antistites contra delinquentes summarie procedant ad formam sarr 1
canonum, etiam tamquam Apostolicae Sedis delegati, S1 rjpus sit
2. Quoad futurum vero, prohibetur absolute Italiae Episcopis et Ordi
nariis concedere suis presbyteris dc clero saeculari litteras discessoriales
ad emigrandum in regiones Americae.
3- Exceptio tantummodo admitu poterit, onerata Episcopi conscient a
pro aliquo cius dioecesano sacerdote maturae aetatis, sufficienti sacra
scciiua praedito, et omnino iustam afferente emigrationis causam Qyj
lamen bonum testimonium habens intemeratae vitae in operibus sacri
ministerii cum laude veri spiritus ecclesiastici et zeli salutis animarum
hactenus peractae, idcirco fundatam spem exhibeat aedificandi verbo et
exemplo fideles ac populos, ad quos transire postulat, nec non moralem
certitudinem praestet nunquam a se maculatum iri sacerdotalem dignitatem
exercitatione quarumcumque vulgarium artium et negotiationum.
4. Sed in hiriusmodi casu idem italus Episcopus et Ordinarius, omnibus
rite perpensis et probatis, rem, absque sacerdotis postulantis intermedio,
directe agat cum Ordinario americano, ad cuius dioeccsim ille transire
cupii, et habita ah ipso americano Ordinario eiusdem sacerdotis formali
(p
acceptatione una cum promissione eum ad aliquod ministerii ecclesiastici
mimis deputandi, de omnibus et singulis praefatae S. Congregationi
Concilii referat. Quae si tandem consensura dederit, tunc poterit Episcopus
discessuri as litteras concedere, communicando americano Antistiti per
>ccretam epistolam, nisi ei iam cognitae sint, notas personales emigrantis
sacerdotis, ad effectum impediendi fraudes circa subiecti identitatem. Ex
ea dioecesi ad aliam in America idem sacerdos emigrare nequeat absque
nova S. Congregationis licentia.
5* Excluduntur in quacumque hypothesi presbyteri ritus orientalis,
fi. Quod si non agatur de emigratione, sed de aliquo Italiae sacerdote,
1 (,b personales et honestas temporaneas causas pergere velit ad Americae
parto, satis erit ut proprius Ordinarius, his perspectis, ac dummodo de
detero nihil obstet, eum muniat in scriptis sua licentia ad tempus (unius
anm non excedens), in qua praefatae abeundi causae declarentur,
conditione, ut suspensus illico maneat a divinis, expirato praefixo
cr|Tiino, nisi cius legitimam prorogationem obtinuerit.
7- Xon comprehenduntur his legibus dc emigratione in Americas ii
■ aci[\|(HCSi quj atj jwc Specj;ijj aliquo gaudent apostolico privilegio.
LEollectanca C. de Prop. Fide, vol. II, n. 1734]-
qui
'°4
Curia Romana
4281.
S. C. C., Vratislavien., 9 atig. 1890.
Episcopus Wratislaviensis, his litteris nuper ad S, Sedem ree
« Exponitur humillime Sanctitati Vestrae ex parte devotorum illius'? ^
torum Henrici Bienau, Edmundi Holthoff, Francisci Forsche los^h
Golcnia, Bernardi Ioppich, Antonii Bugiel, Dioecesis Wratislaviensis sub dL
tione borussica in Seminario meo clericali degentium, quod ipsi sacra ton*
sura et ordinibus summopere cupiunt initiari. Sed quoniam dicti oratores'
in Universitate litterarum Wratislaviensi quondam studiosi, duellorum
complices extiterunt, nempe Henricus Bienau semel duellum perpetrando
et centies quinquagies vel cooperando vel spectando; deinde tamquam spe-
ctatores Iosephus Golenia semel, Franciscus Forsche bis, Edmundus Hol-
tholF ct Bernardus Ioppich pluries, Antonius Bugiel denique quater vd
quinquies ad monomachiam provocando vel provocationem acceptando,
omnes irregularitate irretiti videntur. Attamen quaestio exorta est, utrum
ex defectu famae secundum S. Cone. Trid., Scss. 24, c. ig, de ref„
an ex defectu lenitatis irregulares sint. In tali enim casu hucusque, secun-
dum communem opinionem et usum in civitate ac Dioecesi Wratislaviensi
vigentem, defectum lenitatis adesse statuebatur; cum duellum, ut fere
his temporibus inter lj ni versi tatis studiosos committitur, ludus potius
temerarius vitaeque periculo carens, quam res magni momenti existimetur,
et spectatores mera curiositate, non consensu plerumque adducti sint, A
defectu lenitatis absolvendi Sanctitas Vestra, ut praedecessoribus meis,
sic mihi quoque facultatem die 2 } iunii a. pr. benignissime imperita est.
Sed ut in hac re in posterum quodvis dubium tollatur, Sanctitati Vestrae
humillime supplico, ut Ipsa gratiosissime velit declarare, a quanani irre-
gularitate in tali casu dispensadum sit ».
Ante iuridicam disceptationem in subiecta materia praemonita fuerunt
nonnulla quoad genus ac modum horum duellorum, quae inter ephebo*
scholarum praesertim Universitatum germanicarum alumnos passi m obti-
nent.
Nonnunqu.11 :i prolecto inter studiosos illarum accadcmiarum duella
eodem more, quo in ceteris regionibus locum habent. Sed plerumque non
ita. Duella enim scholariorum, quae etiam peculiari nomine vocantur, if
eo consistunt, ut duellantes, armis specialibus, idest parvo quodam cultf®*
utentes, et ceteris partibus corporis bene tectis, sibi in faciem incisionem
seu vulnus inferant, cuius tamen vestigia plerumque brevi tempore 0
tescunt. Nullatenus igitur mors vel mutilatio intenditur, atque rarissime
ct nonnisi per accidens, cx imprudentia aut ex alia causa e duello ex|rin
seca haec tristia facta accidunt. Nec semper proprie ex vindicta ve
onorem reparandum duella haec committuntur, sed potissimum
crut L 's proh u», vel exercitationis gratia. Ad hunc effectum imo, sub SPC .
praestandi ac fovendi, adsunt
nempe huius ludi vel exercitationis
S. C. Concilii
7 °5
universitatis discipulos societates, in quibus pro obtine 1
certus duellorum instituendorum numerus praescribitur t aUl<!re pradu
pore sine duellis transacto, praesides societatum pro Drac^t^"” tCm'
jis ad duella instituenda conveniunt. Generarim catholici *bW S,USCtt3n‘
bus se abstinent, non tamen semper, quia, ut Archicpisconus irT, n°u'
raeramit, duella hu.usmodi ludus po.ius temerarius 4ttque «ri™ “
carens, quam res magni momenti aestimatur. * ^ cul°
De iis itaque, qui hisce certaminibus dant operam, quaerit IWul an
m irrcquiantatem incidant, ct utn.m ea defectu famae, an potius „ dtfccm
lenium Matenam valde implexam inqredimur; nam « irregularitatis coCn“
m dilhciUs est et perplexa, non quidem per se, sed quia permulti omnia
susdeque verterunt ac vertunt ut cum Sayrio Emus d’Annibaie in sua
Smmul., tom. i, p. 400, edit. 3 notat. Cuios rei argumentum habetur in
ipso, qui proponitur supplex libellus. Nam in eo supponitur, imo commu-
niter receptum dicitur, quod in scholariorum monomachiis irreeularitas
ex defectu lenitatis contrahatur. s
At vero irregularitas ex defectu lenitatis ab iis dumtaxat contrahitur
qui ad ludicium sanguinis, idest ad hominis occisionem vel, ut olim contin-
gebat, ad muti lationem, sponte sua et publica auctoritate iuste concurrunt,
aut ah ns, qui in msto bello offensivo hostem occidunt aut mutilant. Insuper
etiam in iis casibus nonnisi mortis aut mutilationis, effectu sequutn, irre-
gularitas contrahitur. Haec communia sunt apud receptissimos DD. ut
Rciffenstuel. ad lib. 5 Dccr., tit. 12, §3, n. 75, Emus d’AnnibaIe, 1 cit.,
P' 4-3 . s<-*q. Uno verbo defectus lenitatis contrahitur, quoties humanus
sanguis iuste vel in bello vel in causa capitali funditur.
At in duellis nil horum habetur, nam non in publico bello offensivo,
non ex formali iudicio, non iuste sed iniustissime, privato arbitrio et cru-
ci ratione humanus sanguis effunditur. Quapropter tam longe est, ut in
ab certaminibus quaestio sit de lenitatis defectu, ut de irregularitate ex
e ictu casus possit potius contingere. Quoties enim ex duello homicidium
ve mutuatio sequatur, praeter reliquas poenas, irregularitatem ex homi-
cui! velmut i lationis crimine insuper contrahi nemini dubium videtur,
'inu-. I) Annibale, Comment . ad Consi . Ap. Sedis, n. 102.
, . cnj,n luonoinachiae, de quibus quaestio, inter discipulos contingentes,
Utc extrema se porrigere non videntor; nam mortem ex his numquam
Rui posse nisi per accidens, et mutilationem, quae est membri alicuius,
^ pmim et distinctum officium habentis, ut eccc oculi iut brachii, .tbscis-
etwm°n e5ftra°rdi n ario et rarissime evenire posse fertur. Ceterum quum
^,Un 1,1 l*ls casibus irregularitas non contrahatur, nisi effectu sequuto.
„ * crut0 oculo, brachio abscisso etc., aut morte illata; iam non potest
M-ndquam praestitui, scii in singulis casibus quaestio est diri-
litin * ^bebitur namque irregularitas ex delicto, quoties mors aut muti-
t-°tu,gent; non habebitur, quoties haec facta deficiant.
laritaH ^(>ena' cluat' duellis semper affixa est, et ex qua peculiaris irregu-
can 'S !n'Uula 0rbJm habet, est infamia. Sane Cone. Irid., Sess. 24,
9 duellantes eorum que patri nos, ut perpetuo infames habendos
V 17 ^
15
706
Curia Romana
esse declaravit. lamvero infames irregulares sunt, et exinde ord'
siasticos suscipere prohibentur. Can. fin. tlist. 51; can. 17, InfameTc ^ '
qu. ). Et quum agatur de infamia iuris, ipso facto admissi delici ’
tracta, nonnisi auctoritate Principis scu dispensatione pontificia auri"'
O t CS L *
Quibus positis, considerandum venit, num duella, de quibus in th
quaeritur, hac lege Tridenti na comprehendantur. Porro graves raSz
occurrunt, quae sententiam affirmativam suadent. Omnia enimVi •
quae DD. ad duellum requirunt, in casu nostro etiam reperiri videntur’
« Duellum proprie dictum, seu monomachia est pugna inita inter duos vi
pltires in pari numero, privata auctoritate, et ex condicto, statuto loco ct
tempore, cum periculo occisionis, mutilationis vel vulneris ». Ita Ferrar
v. Duellum , n. r. Haec definitio in re est communis inter auctores; iamvem
cuncta huius definitionis elementa in casu, de quo agimus, verificantur
Licet enim non adsit periculum occisionis, nec proprie dictae mutilationis’
adest tamen certum vulneris periculum: quod sufficere videtur, ut duelliim
proprie dictum haec scholariorum pugna censeatur.
Praeterea, ut sit duellum, non oportet illud esse fatale; nam decernit
Clemens VIII, const. Illius vices, anni 1592, tanquam duella proprie dicta
ei usque poenis subiecta illa etiam esse habenda, quae cum pacto ineunt
« de dirimendo certamine, cum primum alteruter vulneratus fuerit seu
sanguinem fuderit ». 1 Imo Bened. XIV, const. Detestabilem , anni 1752 se-
quentem thesim proscripsit: « Excusari possunt etiam honoris tuendi vel
humanae vilipensionis vitandae gratia, duellum acceptantes vel ad illud
provocantes, quando certo sciunt pugnavi non esse secuturam , utpote ah aliis
impediendam ». £ Duellum igitur haberi videtur, etiamsi periculum occi-
sionis vel mutilationis non adsit.
Ulterius, haec effera certamina, de quibus sermo habetur, rectae rationi
et legibus ecclesiasticis ex iisdem moti vis repugnant, ac si cum periculo
occisionis vel mutilationis instituerentur. Quamquam enim quandoque non
proprie ad vindictam sumendam vel ad honorem reparandum sequi vi-
deantur, semper tamen sub specie saltem vindictae sumendae aut honoris
reparandi ineuntur, atque viam ad graviora duella cum periculo occisionis
et mutilationis sternunt. Ceterum nihil refert, qua de causa initum fuit.
g. spectaculi, ut olini aut virtutis ostendendae causa. Imo, tibi DD.
exprLsse tractant de requisitis, ut quis poenas in duellantes statutas incuf*
rat, eodem omnino loco habent periculum occisionis et mutilationis atque
periculum vulneris. Ex dictis igitur asseri posse videtur, duellantes corum-
que patrinos irregularitatem e\ infamia iuris incurrere.
At ex altera parte perpendendum est, in materia odiosa nos versar.,
nam agitur de poena, et « in poenis benignior est interpretatio facienda
ex reg. 79 mr., in VI, idest stricta, nec ultra id, quod in tege aut sententia
expresse cautum est. Quo posito principio plane liquet in primis, specta*
1 Cf. x
1 Cf. X
176
I ?
S. C, Concilii
707
tores imo et cooperatores duellorum iuris infamia non notari Etsi enim
.complices vel qualemcumcpie operam aut favorem (duello) praebentes
„ec non dc industria spectantes illudque permittentes » excommunica!
tioni R Font.fic, reservatae sub, aceant ex peculiari praescriptione const
Afostohcae Sedis, et ex articulo finali cit. cap. ,9l Cone. Tridcntinr nihi-
lomtnus, cum de Ius nullus sermo fiat in articulo praecedenti eiusdem
rapms, ubi de infamiae poena sermo est, iam iuxta legitimas interpreta-
donis regulas concludendum est, complices et spectatores duellorum infa
miae poena non multari: et idcirco in themate eos Seminarii alumnos oui
ile alui crimine rei non suni, quam de spectato scholariorum duello ' ersi
forte liaec duella ea sint, quae Trideminum infamiae nota percellit nihilo
minus infamiae poena non irretiri dicendum est, *
His perpensis dignentur EE. PP, definire dubium:
An, a quibus et ex quonam titulo irregularitas contrahatur , quando duel-
lum ea ratione committitur , qua his temporibus inter Germaniae Universi-
tatis alumnos fien solent in casu?
Die, etc. Sacra, ete respondit: Affirmative, a duel lani ibus eorumque
patrmis, ex infamia turis. y
[Thesaurus Resolutionum, tom, 149, p, 769-776].
4282.
S. C. C., Parisien ., 31 ian. 1891.
Da- 12 aprihs 1S87 in ecclesia parochiali loci Nemlly sur Seine matri-
No^d' "litte Car0lpa }'CgTHn„’ pUcIIa honesto loco~ nata, et Carolus
dics c ’ lltterarum Professor Pansns. At laeva auspicia: nam post octo
ac v‘I" at0 iam matnmonio> vir «xorem improviso reliquit, litteris
crenn- mmcMns, se eius iam fastidire. Nihilominus ob minas parentum
uxor., an?II!leori"n P°sl Paucos dies veniam petiit et contubernium cum
uxorern d rv ’ “ an,m° taU(lue P*>PositO, ut videretur sibi praefixisse
tiam virt ° ? 1^arc’ ut tandem suo nutu recederet. Quae tamen, cum mali-
fartis n!* UtC ‘*1C pat*ent,a suPerare niteretur, duos menses inter aerumnas
Cu" rst,tlD Usquedum vir iterum coniugale tectum reliquit.
quin imrjVCr° nU^a SpeS 3 fulgeret eum ad saniores sensus revocandi,
foribus Cj°nstarPt’ Prout asserunt, cum aliis inhonestisque esse irretitum
jmo CaroV 1 C rei'intc£raml° consortio animum omnes abiccerunt. Quin
lNiu$modjinn P^raru[ ciusque parentes meditati sunt, utrum infaustae
t\ canu * ,nUptI;ic vaiidae in se essent: et putaverunt eas impugnari posse
Quasi 1 \ C°nscnsusi quippe qui a Carolo Normand nonnisi irrisorie et
Adie tXp?nmentum praestitus videbatur.
aij{Jita taclUe Ordinarium Parisiensem, tamquam proprium, qui
ac nonniijr^j tcst^)l,s a^ ca inductis, aliisque, ipso excusso Carolo Normand
18 “inique epistolis ad rem acicntibus perpensis, tandem die
Cf' 553.
708
L una Romana
um
26 mnii 1888 sententiam tulit actrici favorabilem. cju;t m,uu .
tum matrimonium dicebat ob deficientiam veri consensus C\ v ^ '-*
seu potius ob evidenter intellectam conditionem contrahendi mJI?**' Vln'
dissolubile contra bonum Sacramenti. I,n°nn
Ex appellatione Defensoris vinculi causa supremo S. If r ■ .
definienda proponitur oeconomice tamen, quia familia Lcgrand «u» r'°
locuples, nunc fortunarum dispendium passa, haud par dicitur exoeiT*
solvendis. * "cns,s
Theologi votum actrici favet; secundum Canooistae vero votum Curi
episcopalis Parisiensis nullum hoc renunciavit matrimonium his innixa
motivis: 1. quod vir certe consensum dederit, non in vinculum indissoh
bile sed solubile, ut constat ex ipsius declarationibus coram tribunali, et
ex epistolis ad D. Vae! scriptis, tempore non suspecto. 2. Ex testimoniis
habetur, virum non semel affirmasse, nullatenus se matrimonium ullum
contracturum, nisi lex «divortii civilis» vigeret. 3. Constat virum in hoc
proposito permansisse tum coram magistratu civili, tum coram parocho,
contrahendo; iuxta ipsum, matrimonium coram parocho vana est cere-
monia, civile autem unice verum est, quamvis solubile. 4. Concordia perfreta
inter dicta et facta a viro, ante et post matrimonii celebrationem, simul
cum circumstantiis antecedentibus, concomitantibus, et subsequentibus
illam, quae omnia intentionem ostendere videntur matrimonii solubilis
tantum contrahendi.
1 rocessum perlegi, ait Canonista sed non statim ad conclusionem
aliquam deveni. Nam ex una parte habetur processus rite confectus, cum
sententia iudicum, de quorum probitate et diligentia nequit dubitari; dum
ex altera parte difficultas haud parva sese mihi offert in eo, quod, pars sat
notabilis testimonii constituatur declarationibus non iuratis Caroli Nor*
mand, qui partes « rei »j in causa agit, simul cum depositionibus consan-
guinei irum, affinium et amicorum actricis, quii omnes fidem merentur
propter bonam tamam, sed ut plurimum non proferunt nisi < audita
per ipsos a Carolina. Iam vero in iure « Testis non in ratus non probat
et exceptiones a iure admissae locum non habent in casu; et testes * ex
auditu» mirifice quidem dicta ab aliis confirmant, quin constituant pon*
dus aliquod testimonii novum: praeterquamquod infirmari videtur tum
actricis, tum amicorum testimonium ob <; commodum » quod obvium
est, actricis, et ob sympatiam, naturalem et iustum certe consanguineorum
Insuper, pertectus licet sit processus, quoad formam, pars eius histo-
rica amplior desideraretur. Vix explicatur, potissimum, si conclusionem
patroni actricis amplectamur, quae visa est a iudice approbari, quomodo ct
cur tum parentes, tum Carolina connubium ambiverant cum viro quadra*
genam», indolis perversae, vitiis dedito, qui propriam impietatem nulla-
tenus celaverat. Xee instabilis et irresolutus cum esset Carolus in negotio
matrimonii, non satis intelligitur, qui fit, ut nulla gravis suspicio mcnl'
ngesta fuent sive magistratus civilis, sive parochi , vel saltem menti p3
* itum ct affinium Carohnae. Actas eius, forsitan iam 25 annis egressae,
otivum suppeditat aliud; ex actis non apparet, quod partes omnes abso
iS\ ( Concilii
709
veret a gravissimi d summa imprudentia, in hypothesi quod contentio
actricis sustineri possit, prout sustinetur a Curia Parisiensi
Ut rite procedat inquisitio, m limine afferenda ea sunt 'ceu norma ct
regula in controversia, quae certa et ab omnibus admissa circa consensum
matrimonialem, praesertim circa * consensum condi tmnalcm » quia de hoc
ultimo tantum in casu praesenti sermo esse debet. Iam vero ex omnihus
quae consensum afficere possunt conditiones, in matrimoniis contrahendis’
illae tantum invalidant, quae contrariae sunt substantiae matrimonii vel
bonis eius. Hoc certum est ex cap. fin., de condit ubi 8. Pontifex decre
vit: « Si conditiones contra substantiam coniugii inserantur .... matrimonialis
contractus, quantumvis favorabilis, caret effectu. Super quo textu notat
Glossa, tres conditiones assignantur irritantes matrimonium. qu ia sunt
contrariae « bonis » ipsius. Prima conditio: Si generationem prolis evites >
contra « bonum prolis ... Secunda: « donec inveniam aliam ditiorem cte i
contra ■ bonum Sacramenti ... Tertia: « si pro quaestu adulterandam etc.
contra u bonum fidei ». Absque ullo dubio, aliae etiam conditiones, licet
hit non expressae, invalidant matrimonium quotiescumque, non minus
quam ist.ie, substantiae eius adversentur; ct proinde certum est si quis
consenserat in matrimonium solubile tantum vel temporaneum, talis con-
ditio esset contra substantiam, et nullum esset matrimonium; huiusmodi
vero conditio concipi potest vel 1. alia mente reposita unius ex contrahen-
, * {luo casu 'nvalidum foret matrimonium in foro interno , sed non in
foro externo ob defectum totalem probationis; vel z. in pactum deducta a
duobus contrahentibus: et tunc matrimonium invalidum in foro etiam
txttmr, vel 3, demum - ita manifestata ab una, ut altera possit intelli-
gerc consensum esse conditionalcm. Circa hunc casum docet de Angelis,
citans Fagnanum cum communi, matrimonium valere: «Si enim, ait, ab
uno tantum adiccta fuerit conditio, altero contradicente aut saltem tacente,
trinionium valet, cum censeatur ab ea conditione recessisse, posita con-
dictione aut taciturnitate alterius », tom. III, par. I, p. 149, quod tenen-
aandl V ' contra P°nentem conditionem, et in favorem innocentis. Si
1^? 0> ^ Casu nostro, fit ab innocente, locus est, existimo, interpre-
inanff1-' m^1S ^erah hiris, ita ut si probari possit conditionem fuisse
j / estatam* ut dc eius existentia, tempore contractus, ambigi nequat,
Se^1 ^ nu^’tas, non obstante silentio compartis.
,n * ntfjuaquam obliviscendum est, quanti a iure existimetur « pactum »
r«BoT^atbent'’ chln^ semper in Resp. S. C. S. Off. usurpatur. Sic in
centracf0n<~ • dubium Episc. IJosnensis: An sit validum matrimonium
tnfZ cath°l*cam rt haereticum cum intentione solvendi matrimo -
iraclil tsP*; tfa sint deducta in pactum , seu cum ista conditione sint con-
n°n nulla , sin aliter sunt valida. 1 1 't patet, responsio
'n ali, ^Clt con^ Bionem, sed eius manifestationem, seu pactum. Pariter
m.irtii i8fi8,- decembris 1872: Matrimonia inita cum solo contra -
7io
Curia Romana
hentium errore , quod matrimonii consummati vinculum in casu ,/ / '
oA o//Vw raaro* dfrwfei possit , valida sunt. Sivero suh hac exure- Utert!.'v<!
inita sunt, ut invalida habenda esse. 1 Non abs re erit notare * V. 'We
S. C. expressa conditio valeat « pactum », ut ex hac ultima r- ^
merito infertur- 4 sponsione
Fundamentum huius doctrinae traditur a Benedicto XIV d v
lib. 23, c 22: « Quodsi expressa illa conditio de matrimonio ob 'adulteri,!'
dissolvendo, apposita minime fuerit, quantumvis contrahentes in eo fu *
errore, ut vinculum dissolvi possit, nihilominus locus est praesumotW
ut dum contraherent, matrimonium, prout a Christo institutum fuh
mire voluerint: praevalente nimirum generali voluntate de matrimonio’
luxta Christi institutionem ineundo, eaque privatum illum errorem quo-
dammndo absorbente, quo fit ut matrimonium ita contractum validum
firmumque maneat. At ubi contrahentes in ipso matrimonii contractu
expressam apposuerunt conditionem dc dissolvendo quoad vinculum in
casu adulterii, iam fieri nequit, ut error particularis absorptus maneat a
generali voluntate sed potius voluntas generalis extinguitur et sufFo»
catur ab errore particulari, quae manifeste praevalet et dominatur: atque
hinc oritur nullitas matrimonii, in quo contrahendo apposita fuit conditio
ipsius substantiae contraria».
His praemissis equidem fateor consensum in matrimonium solubile
tantum, vitiosum esse et insufficiens; non autem in id, quod falso quis exi-
stimaret solubile esse. Res identica nullimode sunt «error» circa cubstan-
tiam et « conditio >* contra substantiam, Exempli gratia: puellae interdum
orrescunt commercium matrimoniale, eoius naturam omnino ignorahant,
^.-aeiter protestantur se nullatenus contraxisse si vel talia suspi cassent,
i t 1 ominus matrimonia sunt valida, quae irrita prorsus fuissent, si coiuh-
tionem expressam de « non reddendo » ipsis apposuissent. Atlmitto pariter,
certitudinem meta physicam in ista materia non requiri et moralem sufficere.
ec obsen-andum est argumenta, quae valent pro foro interno, ut v. g.
« con essio » in casu nostro, per se non sufficiunt praesumptionem destruere,
in avorem matrimonii, quae semper adest, cum constat de eius canonica
ce e ratione, iuxta illud: « Cum nimis indignum sit iuxta legitimas sanctio-
nes, ut quod sua quisque voce protestatus est, in eumdem casum proprio
va eat testimonio infirmari ». In cap. Per tuas, io, de probat. Sed a conclu-
sione advocati actricis circa praesens matrimonium recedere cogor et i
ententia Curiae Parisiensis, oh rationes, quas nunc sapientissimo
luuieio humiliter submittam.
Cc nullum declaretur hoc matrimonium, constare debet mor aliter _
um non habuisse intentionem contrahendi verum matrimonium, prout .1
Uinsto institutum et ab omnibus intellectum. Atqui hoc non constat,**
morali ter certum non est. Ergo.
'entas minoris — maior est certa — patebit, si 1 . incertum est, Carolum
re \crsar » ,rea naturam vinculi matrimonialis; 3. st admisso errore»
RE.
1 Ct X
I 02 l
S. C, Concilii
711
incertum adhuc est ipsum consensum, per errorem conditionatum et
proinde vitiosum dedisse. Iam vero, ad primum quod spectat, impossibile
est actus processus legere quin, statim deprehendatur magnam ’ esse discre-
pantiam inter theorias a Carolo in sua confessione non iurata, sed iuridica
proclamatas, et opiniones eiusdem ex depositione testium collectas famln
i curia ecclesiastica loqucn.c matrimonium est coniunctio mcr!tS>po!
ranea viri et feminae — ad libitum utriusque terminabilis — unio indisso-
lubilis est res absurda, vix concipi potest; sed Carolo, prout eius sermones
a testibus referuntur — matrimonium res ardua est — per id homo catenis
compedibusque vincitur — libertati suae valedicit — contrahendo * Rubicon
transit ». Et notandum, quod haec ultima omnia sive ante , sive in puncto
celebrationis sui matrimonii prolata fuere, dum priora nonnisi post ‘matri-
monium, cum interrupto domicilio coniugali, processus pro dissolutione
fuerit aut institutus aut mox instituendus. Iudicent EE. nuo tendat haec
discrepantia
Incertum ad minus est igitur, Carolum errasse circa naturam vinculi
et probabile ipsum, dum contraxit, consensum dedisse in matrimonium
prout communiter intelligitur, id est prout est a Christo Domino institutum
Haec conclusio manifesta fit ex analysi eorum, quae matrimonium praecesse-
runt, quae in actibus referuntur, quae proinde sedulo perpendi debent
... Itas, et vis apparens argumenti
pro nuU itate praetensa, nascuntur, ut mihi videtur, ex neglectu' ordinis
temporis.
Imprimis loquens Carolus cum D. Gautcreau de prole suscipienda
, IMt tempus est (le hac re serio cogitari. Verum est illum postea
■ tquutum esse in sensu prorsus diverso, sed hoc contigit post matrimonium.
cum vo uent uxorem deserere. Verum est, quod ipse de matrimonio inter-
1111,1 quadam levitate: sed ipsemet deinceps protestatus
- ?a quae de lege divortii dixerat, ex toco fuisse prolata, et ironice pro-
j ■ ' setlsu toc°so accepta fuere a Carolina et ah aliis omnibus. Hoc modo,
coram ^p°®.re®s’ sunt tra°tatus de hoc connubio. Celebrato matrimonio
ren, 1 ■ C<j es,a’ Carolus timores exprimit, et libertatem deplorat, cui
‘enuntiandum esset. , 1 i
super t* ' c**° abstrahendo ab omni iuris subtilitate, quodnam iudicium
^t‘l lat *nstnfia efformabit vir prudens et rebus versatus? Sane,
deinde ar° Us a > matrimonium cum Carolina serio intendit, quam
trinuini ^r°^ressu tcmporis aut amare desiit, aut potius omnem ideam ma-
de taelib cnntru^t nd' dimisit: quod quidem facile concipitur, cum agatur
c°nfuetn ^tui1 rn”t fiar,0> egoista et vaga Venere se delectante, qui ingenue
AhsgUc (j’ 1 ^ sffici aspectu cuiuscunque feminae post paucos dies.
g;)jVo ni animus i Ili defuerit, totam negotiationem abrupisset,
non tur / t,u !C*°» Puto confessionem Caroli esse omnino reiiciendam
^ticdo «J7- 0 > di fectus iuridicos, quod sit non iurata , et facta tempore
CIl } gf i. . f ^ ^ .
bilitatrn, c,)fntnodum etiam ipsius, sed etiam ob intrinsecam improba-
contr, ' 'suani> et sic cadit principale, quo fulcitur petitio actricis; dum e
I I .1 T" I' I « jFm ** . I ■ * i i m
■inatmne verhorum ct actionum iuxta ordinem temporis apparet
V
71
Curia Romana
quod incertum omnino sit Carolum in errore circa vinculum m •
versari, et adhuc magis incertum quod conditionem vitiosam !fninoniale
apposuisset consensui ab ipso, in celebratione sui matrimonr V‘tlailttm
Verum ex instructione S. O. sequentia habemus quoad caus^ PnL'lil0’
males; « Iudex sciat matrimonium esse per se factum quodehm
publicum, quod seni per validum censeri debet, nisi evidentes rati,J*T\?
tatem eius demonstraverint... iudicium contra matrimonium nummati1'
pronuntiandum, nisi carum rationum complexio omne trudent ,i,h- ^
existentia impedimenti excludat». P dub,um
Quapropter cum nullitas in casu non probetur ad exclusionem nruden
tis ?ubl1’ eenst? reformandam esse sententiam Curiae Parisiensis et dech
randum est: «Non constare de nullitate in casu». "
Cui sententiae vinculi quoque Defensor adhaeret.
Examinatis itaque processus actis, aliisque, quae apud Consultores et
vinculi Defensorem habentur, rite perpensis, dignentur EE. PP definirt*
dubium: * I,Jlc
An sententia Curiae Parisiensis sit confirmanda vel infirmanda in cm?
JJie, efc. Sacra, etc , respondit: Sententiam esse infirmandam .
[Ihcsaurus Resolutionum, tom. 150, p.
4283.
S. C. C., Foroiulien.f 31 ian. 1891,
Episcopus I oroiuliensis suis litteris « humiliter implorat ob penuriam
sacert otum acultatem, quae iam concessa fuit Archiepiscopo Tolosano
die 9 mau 1884, 1 cogendi sub praecepto obedientiae. adhibitis etiam, si
opus uerit, censuris, sacerdotes viribus pollentes et a quocumque officio
1 eros at suscipiendam curam ecclesiarum, pastore egentium vel ad im-
P C p 3- a mui?era ®db titulo vicarii, elecmosynarii, capellani etc.
etitio oroiuliensis Episcopi, quae in causam nunc venit, non alia
est ab ea, quae paucos ante annos Emus C. Desprcz in tertio sui libelli
artteu o a erebat, quaeque benigne excepta est, prout ex relato rescripto,
patet, a lustissime quidem id tunc factum fuit; nam licet canonicae Icge>
aequam quamdam libertatem clericis vindicent, nec eos in suorum Episco*
p um ar Mtrium, tamquam regulares in Superiorum manus omnino com-
mittant; quin imo statuant, clericos cogi ab Ordinariis non posse ad prac-
an um a quod servitium non expressum in iure, ex cap. Quia cognovimus,
a.is. 10. q -i cum Fagnano in cap. Commerente , 16, de off . Ord., n. 8 d
' ,>sa: v- { n. 5, in Colleci . Ap. decr „ ubi et decreta S. C. C. ad
acientu afferuntur; nihilominus id absolute statutum non est:
.neCCSSltas bonumque publicum id exigat, sacerdotes viribus pol*
n_ ^ ct a quocumque officio liberos cogi posse ad sedulam navandam
* «nn pro :>,t ute animarum, certissima sententia est, quam S. C.
1 Cf. N. 426-,
S. C Concilii
m
- prodit, ac sanxit. Satis sit consulere, quae in V,bmetana
mu i 1766,* in Tnventtna, Curae animarum, 18 augusti 1860 2 n
in antiquissimis, ut in Naxien 23 augusti 1631,3 aliisque constanter
passi m
IO m;
non
decisa sunt.
Et revera hoc fluit ex ipsa ordinationis natura; nam non sine causa obe
dientiam ct reverentiam Ordinario suo in actu ordinationis spoponderunt
Sacerdotes; nec Clerici in sortem Domini otiose vocati sunt, aut Aeramenti
gratiam receperunt, ut solum sibi prodessent, sed potius, ut et aliis tribue
rent. Utique in deu rmi nandis huius necessitatis limitibus regula laxativa
minime tradi posse videtur, quoniam isthaec determinatio a variis pendet
temporum, circumstantiarum et locorum adiunctis. Quapropter in rescripto
ad Emum Tolosanum Praesulem facultates ad septennium et perduranti-
bus iisdem circumstantiis iustissiine datae sunt.
Cum autem in casu Episcopi Foroiuliensis eadem sit facti species nil
ulterius videtur ad quaestionis illustrationem addendum, sed romnh.r
EE. PP-, ut definire dignentur dubium: °Sa
An, et quomodo concedenda sit facultas cogendi sub praecepto obedientiae
Mitis etiam, si opus fuerit , censum. Sacerdotes Ji^Z^Ta
quocumque officio liberos , ad curam animarum aliaque munera pro regimine
animarum necessaria suscipienda in casu? s
Dte etc. Sacra , etc. respondit : Affirmative in terminis rescripti in Tolo-
mis ad to fiunt, dummodo eaedem circumstantiae concurrant.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 150, p. 71-7^.
4284.
S. C. C., S. Christophori de Laguna , 9 apr, 1892.
p ;Ut EE_ ca* qua pollent iuris peritia, nonnullis quaestionibus ab
■ ^ scopo , Christophori De Laguna seu TeneriflFensi propositis benigne
i nisum dare valeant, eiusdem Antistitis epistolium hic inserere oppor-
tunum reputatum fuit.
Uj n ttntjut; \ erba: " Ex novissima conventione inter Sanctam Sedem
[ant|janUm^Ue Gubernium anno 1851 inita, sancitum est. ut ius praesen-
si aj^ltnst ‘lm ecclesias cathedrales canonicos potestati civi li competeret:
■i iure^- mt ° ,cont’n?*t' canonicos sic a gubernio praesentatos qualitatibus
ternis^ rt^lllMt1s.Cilrerer evidentissimum igitur est tunc Ordinarium nulla-
confern- ^v ,nst‘tut'oncm ct c.mnnicam beneficii collationem talibus viris
jfn. ... ■ erum enim vero iuridica indignitatis probatio pluries admodum
«'mcilis est «1 ■ .
nim ’ Pu,nes periculis plena; tum quia de occultis delictis agitur,
quaesii • ' trs‘uur circa gravissima crimina, praesertim vero de ns,
e maximo ecclesiastici ordinis dedecore et populi scandalo publico
7*4
Curia Romana
in iudicio adduci nequeunt, cum nihilominus electi indignitas 1 ■ •
Ordinario constet. Quibus praemissis ah Eminentissimis P-itrM P 3niss,®e
tein resolutionem dubiorum humillime exquiro: ' 1 lls seques
i. An possit Ordinarius in casu ex informata conscientia
procedere, et sic indignitate electi patefacta, canonicam beneficii rnli ,-m'
denegare? ouic neu collationem
Iit quatenus negative: a. An semper Ordinarius in casu strictum ora:
nem radtcalem servare teneatur, vel sit in sua potestate oeconomi t
gubemative procederer c
Et quatenus negative ad primam partem et affirmative ad secundam-
3 . An de sententia ita oeconomice seu gubemative prolata detur ad J W
pol st anum recursus, vel tantum ad Sanctam Apostolicam Sedem?
Pauca, ceu de more, quoad singulas quaestiones animadversa fuenmt
et ante omnia, quod primum dubium forsan duplici intellectui posset esse
obnoxium. Primo enim videretur Praesul quaerere, num sibi fas sit indi-
gnos ad canonica tus praesentatos repellere, ea procedendi forma adhibita
quae ex informata conscientia dici solet; scilicet num facultas concessa
Episcopis in cap. i, Sess. 14, S. Tridentinae Synodi possit et ad cano-
nicam beneficii institutionem extendi. Iamvero dubitatum quandoque fuit,
utrum vi praedicti capitis extraiudieialiter ab Episcopis ascensus tantum
ad sacros ordines interdici, vel etiam suspensio « ab ordinibus, seu gradi-
ius \t c jgnitatibus ecclesiasticis 1 iniligi posset. At huiusmodi quaestio-
nem ah hac S. C. resolutam fuisse testatur Benedictus XIV, de Syn,
/oer., 1 . ia, cap. S, n. 3: «Ex quibus verbis nempe Tridentinis, colli-
ditur, posse Episcopum ob occultum crimen, etiam extraiudieialiter cogni-
tum' nor* clericis prohibere ascensum ad superiores ordines, sed
etiam .1 suscepti iam ordinis ministerio eosdem interdicere: quamvis entm
in secunda decreti parte, ubi de suspensione est sermo, non iterentur illa
verba: etiam ob occultum crimen quomodolibet etiam extraiudieialiter: con-
stans ni n ominus et perpetua S. Congregationis Concilii sententia fuit ob
continuationem sermonis censeri repetita, eaque utrumque casum com*
plecti «. n cuius asserti confirmationem citat responsum datuin Episcopo
trit ?i.w, dic 24 novembris 1657, 1 nec non aliud diei 16 decembris 173°’*
praeter ntanam seu Tarentinam , 20 augusti ij'*, s, 3 Vercellensem, 21 mar-
tn 1643, 4 ctc.
Iamvero si Episcopo fas est clericos suspendere cx informata conscienti;’-
' . ..enL possesso, non incongruum esset arguere et eodem exiraiutli*
" a 1 mot o procedere posse, ne illius possessionem, qui repellendus foret,
j nmeut. dque eo magis in themate, cum agatur de canonicatu ecclesiae
f C r,*1 13,1 Per Cljms assecutionem indignus consiliarius fieret Epise°P‘’
luo ammodo ad pastoralis regiminis participationem vocaretur. Cete
anun.nlvertt.mlnm etiam est, nonnullos pro regula iuris
1 Cf.
s Cf.
J Cf.
1 Cf.
X
X
N
X
-75-
33(><S,
3445
z 6 4 2
.S’. C. Concilii
715
quod sententia lata super institutione in beneficio i urispatronatus contineat
potius actum cxtraiudicialcm. Unde hoc admisso, potestas extraiudicia-
liter procedendi, saltem in pluribus casibus, Episcopo haud deneganda
Nihilominus contra huiusmodi conclusionem forte opponi posset, quod
Episcopus nequit uti potestate, quae ipsi certo i ure non competat. Porro
praecedens argumentatio tt inde deducta conclusio tota innititur in sen-
tentia, quae limites probabilitatis minime excedit; hinc potestas Episco-
porum arcendi clericum ab assecutione beneficii, etsi theorcticc ut pro-
babilis defendi possit, haud forsan in praxi tuenda esset: magis adhuc forte
suadetur ex eo quod Concilium Tridcntinum praedicto c. 1, Sess 14
mentionem fecerit tantum de « gradibus vel dignitatibus » iam possessis’
dum e contra quoad ordines expresse distinxit ordines suscipiendos et
iam susceptos. Esto ergo quod S. Synodus per illa verba « ordines vel digni-
tates ecclesiasticae » intelligere voluerit beneficia, non tamen inde seque-
retur, quod Episcopus habeat facultatem denegandi clerico praesentato
beneficii institutionem. In odiosis enim ex una expressa facultate aliam
non expressam minime fas esset eruere; atque in themate si Concilium
voluisset utramque potestatem tribuere episcopis, utramque expressisset,
vduti quoad potestatem suspendendi ab ordinibus reapse expressit.
Ifb accedit, quod institutio canonica ab Episcopo concedenda prae-
sentatis a gubernio similis prorsus videtur illi, quae in iurepatronntus
conceditur, quaeque, nisi constet de electi indignitate, denegari non potest.
. c i?itur laesio aliqua iuribus patronorum obveniat, et in casu, ut con-
ventio inita anno 1851 inter S. Sedem et Hispaniarum reginam adamus-
• im servetur, caute admodum in huiusmodi casibus procedendum esset,
amvero si Episcopis extraiudieialiter seu ex informata conscientia liceret
praesentatos, quo$ indignos putant, a canonicatu repellere, aditus plerum-
juc quaestionibus cum civili potestate praecluderetur, ac tunc forsan
pru entiae rationes prae iuridicis sibi locum vindicarent.
do ‘t CrUm*amen ’ suPcr*us innui, dubium a Teneriffensi Episcopo pro-
. 1 l’m Po^ct et aliam interpretationem accipere. Siquidem ea verba < et
suader ^mjatc e^ec^ patefacta canonicam beneficii collationem denegare »
cano6''1111 nnC Antistitis mentem, ut nempe sacerdos ad vacantem
ah '7?* Praest‘ntatqs, ex informata conscientia ob crimen occultum
-lt,G or<^'n's suspendatur, et sic huiusmodi poena factus indignus
sionem8 ^ ,aSSe<^lien^a canon'ca institutione prohiberi. Tunc vero suspen-
qtiauue 31 31 'Ur'S tram*tcs iata fuerit, sustineri videretur: ast haud unde-
1 apparet, num inde causa sufficiens ad beneficii collatio-
QmPmdm> exur8tret.
s,.:,.'U rc *(Iuas tlll:lt-‘s«oncs haec animadversa fuerunt,
ctionem H- 1 kplscoporum et Regularium anno rStSo Instru-
nomir,. - ' ls>e Pr<) ecclesiasticas curiis, quoad modum procedendi oeco-
h,s uiscipl maribus et criminalibus clericorum. 1 Quamvis
716
fj una 1 lomana
aiitem in ea haud expresse caveatur potestatem summarie orer a
tradi Episcopis in casibus, de quibus scribit Antistes Tene 'ff P dcndi
et hos saltem implicite ibi comprehendi tenendum esset et ,,cnsis.* taf"en
vulgata iuns regula « ubi eadem est ratio, eadem debet ?0sset
Et sane cum S. C. praedictam Instructionem dederit,
Ecclesiae Conditione perpensa, quae pene ubique imneditur P
externam explicet suam actionem super materias et personas 22“
aux, ,um etiam Ordinariis praebere voluisse censendum videtur , “
conditione, quam exposuit Episcopus Teneriffensis vereantur «2, C1
haud dicendum esset in casu rationes deessc, quibus facultas 'oeen
procedendi extendenda esset, ' nomiCe
In citata autem Instructione, cap. 42, legitur: «Quum appellatio nr,
t uutur a sententia alicuius curtae episcopalis ad metropolitanam -\rchie
p.scopus pro cognitione et decisione causae sequitur normam nrocedtdi
m hac Instructione traditam ». Ex quo sequitur, et in processu oecono-
mice peracto ad Metropolitanum appellationem dari. Et reapse agitur de
\c:rn nulicio, a quo. nisi aliud expresse caveatur, ex iure sive civili sive
canonico, semper provocatio ab inferiori indice ad superiorem conceditur
* . 0 , ProP°s>tas quaestiones summatim delibatis, rogantur HE.PP,
sueta mdicn maturitate resolvere, quae proponuntur dubia:
1. An, et quomodo possit Ordinarius in casu , ex informata conscientia,
ut munt, procedere , et sic indignitate electi patefacta . canonicam beneficii
collationem denegare? Et quatenus negative:
2. An fas sit Episcopo oeconomice procedere in casu? Et quatenus affir-
mative: 'tjgHBI
3. An a sententia in oeconomico processu lata detur appellatio ad Metro-
politani tn casu?
Vic, e/c. Sacra, etc. respondit ad 1. Negative .
jy - • ct 3- Affirmative, ad formam instructionis S. C. Episcoporum et
K egularum anni t88o.
[ 1 hesaurus Resolutionum, tom. 151, p. 233-238].
4285.
S. C, C., Romana, 6 maii 1893.
E- 1. I). Regens S. Poenitentiariae, elatis litteris, nuperrime a S. C. C.
pos 11 a iat, ut significare vellet eidem Sacro Tribunali, an in Italia
in ea em dioecesi nominari duo \ icarii generales, aeque prtticipnla .
nim adversum fuit quoad propositum dubium quod Card. De Lu®#
1 'et ex professo de hac quaestione non disserat, attamen de iurts »
' " b Y de benef., disc. 10, n. 7 tradit quod t< in una dioecesi unu»
i- atur \ icarius generalis, cui data sit universa iurisdictio in
i Y 11 lr‘lct;Uu vcro <lc parochis , disc. 45, n. fi, idem auctor clanu-
®cr,b,t: cluod " P^ necesse unicus debeat esse Vicarius genemH
UC 1(1 cadcm Di(>eceSi dentur duo Vicarii generales etc,». Cnm h»
V, C. Concilii
^ i-
_ 7*7
congruere etiam videtur decretum S. C. Episeoporum ct Regularium in
Ahnerien., thei 6 septemhns 174^. 1 m quo, etiamsi non appareat sermo-
nem «se de duobus Vicariis generalibus, aeque principalibus, nonnulla
tamen repenuntur verba, quae ei casum hodie propositum amplecti vide-
rentur. Sane ibi haec prostant: eo quod Episcopi nequeant absque expresso
S. Sedis induito COnstttuere duos Vicarios generales in una eademque
Dioecesi; nequibit R. Vestra, ex quo retinebat in officio Vicarium genera-
Itm, deputare Pro-V icarium generalem, qui jurisdictionem exerceret una
cum Vicario.
Nihilominus e contra Lucius Ferraris in sua Bibi Can v Vic am
asserit quod « episcopus potest etiam binos Vicarios generales aeque prin
cipales seu in solidum constituere, maxime si dioecesis sit multum ampla -
atque ad assertionem suam firmandam plures citat probatos auctores ceu’
Rciffenstuel, RebufTum, Barbosa etc. Ex his sufficiat tantum aUegare Reif
fdistuel, qui Iib. I, tit. 2S. de off. Vic. haec habet: «Episcopus potest
diam binos Vicanos generales aeque principales, seu in solidum consti-
tuere, ut expeditioni causarum facilius consulatur ».
Praeterea commemorare praestat in Adnot. 43, ad vol. I, Reiffenstuel
du. Pamien. ann, 1864, legi nonnulla verba deprompta ex epistola ab
Inio b. C. C. I raelecto die 14 mln 1.858 ad Emiim Card. Gousset con-
scripta huiusce tenoris: « Capitula cathedralia unum dumtaxat Vicarium
ctprtularem, non autem duos vel plures deputare debere, quemadmodum
de \ icariis generalibus agere licitum est-. Quae postrema verba contro-
tereiam irimcrcnt, si omnibus locis referenda essent, et non unice praxim
m oallia ventem, respicerent, ceu ex dignitate, quam Emus Gousset in
13 ?btlne.bat forsan arguendum videretur. Etenim notum est, in ultra-
ontanis regtombus, et praesertim in Gallia, duos Vicarios generales
constitui ab Episcopis, haneque agendi rationem a suprema
baut*. rt‘Pr°l)ar,i sed quodammodo approbari. Nam
'tn *’ Jat cct"> lib- 1, tit. 28, n, 24: «quod Romae expediuntur
tutis ' ^ p0StO1Cl,e Episcopo et Vicariis eiusdem in spiritualibus consti-
V 1
nescio, an aliquando hi Vicarii generales, qui in Gallia
pa|es ^us Sl,ntd idl Episcopis deputari solent, vere aeque princi-
jjj - ’ ‘ ulUldem generatim unius ex Vicariis auctoritas versatur in
dicit ur sunt 'oluntariae iurisdictionis, alterius vero, qui et officialis
ceteris m* ‘ iurisdictionis Contentiosae et negotiis forensibus. Id,
??«?***> Insl: tom' I; lit- 3» «ect. 9, qui ante
nistratio • n a units constitui solet Vicarius, cui committitur admi-
Dcni et simul contentiosa iurisdictio «.
rtm, dj, " C animadvertendum est, in praxi, iuxta plurium sententiam,
« Hodie siij1*1 ■ n'us’ Praccipue definiendam esse attenta consuetudine.
ju 11,1 :i iuristis solvi haec quaestio, scilicet: ubi consuetudo iam
patll,,r llt plures Vicarii in solidum constituantur; at ubi haec
Vlfr
1 Cf. N. ,
S63 .
Cuna Romana
718
consuetudo non est, non permittitur introduci », I3e Ano r n
tit. 28, n. 9, Atque in hanc opinionem et S. C. dcsccndiss^’
loc- cit.: [Ampliatur praedicta conclusio, ut possit Knic^ CenSet Fcn^,
plurcs Vicarios generales, si ita servetur <le consucIudin^Yr? ' **
Reg. in Lancianen 24 martii 1599. 1 * * *-p. tt
Quibus animadversis , quaesitum est , owV/ me/ ,
5. Poenitentiariae? spondendum 9,Wo
Z)/e, e/c. Sacra, etc. respondit: Negative.
[Per summana precum a. 1S93. - Cf. etiam Acta S. Sedis vol Wvr
p. 1 71 -174]. U15‘ A.WI,
4286.
S. C. C., decr. Vigilanti , 25 maii 1893.
Vigilanti studio convellendis eradi candisque abusibus Missarum celc-
brationem spectantibus mgiter incubuit haec Sacra Congregatio, pluraque
edidit decreta, quibus omne hac in re damnabile lucrum removeri voluit
pi asque testantmm voluntates et obstrictam benefactoribus fidem ad amus-
sim servari rehgioseque custodiri mandavit.
Quapropter ad cohibendam pravam quorumdam licentiam, qui ad ephe-
mcrules libros ahasque merces facilius cum clero commutanda, Missarum
ope utebantur, nonnulla constituit, eaque. Pio PP. IX fel. rec. approbante,
edt et Ordmarns nota fieri curavit ut ab omnibus servarentur. 2
quum postremis hisce annis constiterit, salutares huiusmodi dispo-
sittones ignorantia aut malitia saepius neglectas fuisse, et abusus hac in rc
\a ce ateque invaluisse, Emi Patres S. C. Tridentini interpretes ac vindi-
ces, re us omni us in duplici generali conventu mature perpensis, officii
sui c>. e 1 uxerunt, quod pridem decretum erat, in memoriam plenamquc
0 servantiam denuo apud omnes revocare, et opportuna insuper sanctione
munire. rr r
Praesenti itaque decreto statuunt, ut in posterum, si quis ex sacerdotali
or me contra cnunciata decreta deliquerit, suspensioni a divinis Sanctae
■ ct 1 reservatae et ipso facto incurrendae obnoxius sit: clericus autem sacer*
c otio nondum initiatus eidem suspensioni quoad susceptos ordines simi*
1 ^ 1,lce'1^ mhabilis praeterea fiat ad superiores ordines recipiendos:
t emum excommunicatione latae sententiae Episcopis reservata obstrin-
gantur. r r
I raeterea cum experientia docuerit, mala, quae deplorantur, ex eo potis*
mum originem viresque ducere, quod in quorumdam privatorum manus
fl°r * lss^rum numerus congeritur, quam iusta necessitas exigit, idc()
1 em 1 atres, inhaerentes dispositionibus a Romanis Pontificibus, ac
praesertim ab Urbano VIII 3 ct Innocentio XII ‘ in constitutione Cm
1 Cf. N\
2 Cf. N.
J Cf.
* Cf. N.
15/6.
4228.
260, 3460,
260, 2*)rS
V C. < , > ni cilii
— 719
saepe contingat , alias datis, sub gravi obedientiae praecepto decernunt ac
mandant, ut in posterum omnes ct singuli ubique locorum beneficiati n
administratores piarum causarum, aut utcumque ad Missarum onera im
plenda obligati, sive ecclesiastici sive laici, in fine cuiuslibet anni .Mis-
sarum onera, quae reliqua sunt, et quibus nondum satisfecerint propriis
Ordinariis tradant mxta modum ab iis definiendum. Ordinarii autem ac
ceptas Missarum intentiones cum adnexo stipendio primum distribuent
inter sacerdotes sibi sublectos, quos eis indigere noverint: alias deinde
aut Sanctae Sedi, aut alus Ordinariis committent, aut etiam si velint
sacerdotibus aliarum dioeceseon, dummodo sibi noti sint, omnique excep-
tione maiores, et legitima documenta edant inter praefixum congruum
tempus, quibus de exacta earumdem satisfactione constet.
Denique, revocatis quibuscumque indulfis et privilegiis usque nunc
concessis, quae praesentis decreti dispositionibus utcumque adversentur
Sacra Congregatio curae et officio singulorum Ordinariorum committit’
ut praesens decretum omnibus ecclesiasticis suae jurisdictioni subjectis’
aliisque , quorum ex praescriptis interest, notum sollicite faciant ne quis
m posterum ignorantiam allegare, aut ai. huius decreti observantia se
L .cusare quomodolibct possit: et insuper ut sive in sacra Visitatione sive
extra sedulo vigilent, ne abusus hac in re iterum inolescant.
Facta autem de his omnibus relatione SSmo D. N. Leoni PP. XIII pt;r
mfrascriptum S. Congregationis Praefectum, Sanctitas Sua hoc Eminentis-
sunorum Patrum decretum ratum habuit, confirmavit atque edi mandavit*
contrariis quibuscumque minime obstantibus. - Aloisius Card. Ep. Sabin
Praefectus. - L. Salvati, Secretarius.
[Leonis XIII Acta, vol. XIII, p. ibi-165. - Cf. etiam Collectanea S. C.
dc Fide, vol. II, n. 1832].
4287.
S. C. c„ Treviren 22 iul. 1893.
j, ‘ ^ oormani legis nuperrime latae, in toto Germanico Imperio unum
emque tempus aut meridianum diversarum Imperii regionum in horis
sputandis oW re»
iit.
_ imputandis observandum est, illudque referunt publica horologia. Inde
tem11 lnjtra ^ncs ^U*US Dioecciis computus horarum legalis spatio semihorae
pus ocorum medium superet. Quaeritur;
eihn °.SSUntne c?eriC} sequi tempus legale in persolvendo Officio divino , tam anti ~
privatim Matutinum , quam recitantes Vesperas?
\f*c' Sacra, etc. respondit : Affirmative,
[Colle
ectaneaS. C. de Prop. Fide, vol. II, n. 1842].
72°
Cuna Romana
4288.
S. C. C., Firmana , 9 scpt. 1893.
In relatione status ecclesiae Firmanae .S. C. C. exhibita, haec c,„
de Postulatis , secundo loco rcperiuntiir: ec caP' 9*
« Alterum dubium respicit necessitatem litterarum testimonialium
sCun?cl d 'bUS,COn Tri'nt iis,,dericis’ servitium complere coacti
sunt, et durante militia, hac illae vagare debuerunt. Equidem scio in 1
tutione S. M Pii IX Apostohcae Sedis, » statutum e4:
annum ab ordinum admimstratione ipso iurc incurrunt ordinantes... suhdL
tum proprium qui, alibi tanto tempore moratus sit, ut canonicum impedi-
mentum contrahere ibi potuerit, absque Ordinarii cius loci literis testimo-
nialibus)*. \ erum haec mns dispositio adeo generalis, quae ccteroquin
haben potest tamquam extensio obligationis impositae ab Innocentio XI
m sua constitutione: Speculatores , - non videtur omne dubium excludere nrn
re, de qua agitur, nempe pro commoratione omnino precaria, eiusdemoue
naturae ac commoratio vagorum, quibus in iure militares comparantur.
Accedit quod Congregatio S. Universalis Inquisitionis, cui a SSmo Domino
munus luit commissum ad examen revocandi legem militaris delectus relate
ad clericorum promotionem ad sacros ordines, cupiens faciliorem reddere,
quantum possibile est, eorumdem clericorum promotionem, regulas dedit
su Au Septembris 1875, 3 quas observare debent Episcopi Italiae in
is casi ms, neque innuit inter has regulas necessitatem litterarum testimo-
nia uim, praescribens tamen habitualem et continuam inspectionem it vigi-
antiam super moribus clericorum militarium ope informationum ab Ordi-
nariis ocoruin, ubi degunt clerici, quibus Ordinariis speciali modo sum
ntem e erici a proprio Episcopo commendati. Hacc autem habitualis et
continua inspectio una cum particularibus informationibus Ordinariorum
sicut! e e.ieior est ad cognoscendam vitae et agendi rationem clericorum
ipsis testimonialibus litteris a Curiis ecclesiasticis expeditis, ita loco ipsarum
litterarum testimonialium habenda esse videtur.
' r.ieterta illa mris dispositio, quae continetur in const . Apostohcae Sedi>,
eiusdem naturae esse videtur ac altera, quae respicit libertatem status pro*
in an a i iis, qui matrimonio iungi velint. Iamvero pro militaribus, cum
p aesumatur impossibilitas afferendi documenta status libertatis ex ii»
omni us ocis, ubi aliquo tempore remorati sunt, indulgetur, ut status liber-
1 uraoicn to suppletorio demonstrari possit. A pari dicendum videtur pro
^ cncis, qui militiae servitium Compleverunt; imo fortasse ne itt ramentum qui*
c n iac in rt necessario exigendum eo quod pro matrimonio contrahendo
pr >cessus requiritur, qui pro ordinatione nullibi praescribitur*
m grave onus iniiceretur clericis his, si a quovis Ordinario, intra cuius
urisuictionem, etiam tantum per semestre, morati sunt, litteras testimoma-
1 Cf. N. 5=2. Jj
1 Cf. N. 358.
3 Cf. X.
1 °45 ■
S. C. Concilii
JZ l
um
les exquirere ipsi deberent. Verum in re tanti momenti EE. YV. judici
cognoscere exopto ».
Quum in expositione dubii Ordinarius argumenta adduxerit, quae neces-
sitatem litterarum testimonialium excludere videntur, hinc pauca adnotan-
tur, quae contrariam sententiam persuadere possunt. Imprimis animadver-
sum fuit apertam esse et in suo pleno robore persistere iuris dispositionem
in constitutionibus Speculatores et Apostohcae Sedis sancitam, qua nequeunt
Episcopi suis subditis, qui alibi tanto tempore morati sint, ut canonicum
impedimentum ibi contrahere potuerint, absque Ordinarii eius loci litteris
testimonialibus sacros ordines conterre. Cumque haec lex ad omnes casus
in quibus expresse non fuerit derogatum, sese protendat, nec in themate legi-
time exauctorata in\cniatur, consequens esset, illam, haud obstantibus con-
gruendae rationibus ex adverso prolatis, et pro notabili commoratione cleri-
corum in aliquo loco militaris servitii causa, vim suam exerere debere. Hic
etiam itaque locum sibi vmdic.uct distinctio quoad morae tempus, atque
huius habita ratione perpendendum esset, num quandoque statuta in iure
pro vagis intrare possent, quibus ceteroquin milites generice haud Semper
sunt aequiparandi. Praeterea, attenta generali et clara legis dispositione, de
qua superius, tenendum esset informationes Ordinariorum in Instructione
S. C. U, I, diei 16 Septembris 1875 praescriptas, loco ipsarum literarum
testimonialium minime habendas esse. Omisso enim quod agitur de privata
d secreta informatione, quae in sensu iuris a publico documento, ceu sunt
testimoniales litterae ordinandis concedendae, quam maxime differt. optime
fieri posset, quod Ordinariorum vigilantia, in clericos militiae addictos exer-
cenda, ob peculiaria locorum et rerum adiuncta frustranea evadat, vel aliis
ac causis quud informatio ab eis danda aut minime completa sit, aut omnino
wtlu.u. Unde et in instructione S. C. super i risciplina Regulari diei 27 no-
umbris 1892, 1 in qua eaedem, ne dicam rigidiores, ac in Instructione
WS JJ I * ' O *
* - traduntur regulae quoad vigilantiam et inspectionem ab Ordina-
nis ocorum et Superioribus regularibus super moribus et vitae ratione
iumnorum cuiusvis religiosae familiae, dum servitio militari sunt addicti,
exercendam, haec leguntur sub n. 5; « Saranno per tutti (qui ad solemnem
pro essionem et sacros ordines admittendi sunt) necessarie Ie lettere testi-
rnoma 1 degli Ordinari diocesani, nel cui territorio abbiano dimorato almeno
c nicsi». Pandem haud nimium urgenda esset paritas inter milites matri-
j-L ‘° mngcridos et clericos ordinandos, praesertim quia pro illis status
-P-batio tantum sufficiat, dum pro his testimoniales litterae non modo
Mo SrUI? ^erum, sed et quoad alia canonica impedimenta requirantur.
q C L b leg. pract de collat form. I.
hl >mimadv er sis, quaesitum fuit, quid esset precibus respondendum?
ije( ’ c c' Sarra, etc. respondit: Litteras testimoniales >sse necessarias, quo-
promovendus moratus fuerit in aliqua Dioecesi saltem per trimestre .
■■ cr summaria precum a. iSo^. Cf. etiam Acta S. Sedis, vol. XXVI,
^ 420*43 1].
1 Cf v
VqK vj
4*
Curia Humana
4289.
S. C. C., Congregationis Passionis, 16 Ucc. 1893
Eminentissimus S. C. EE. et RR. Praefectu, dubia ,R „ ,
a Iesu Congregationis SS. Crucis et Passionis Domini Nostri t V i,101""'
tore Generali eidem S. C. EE. et RR. mense scDtcmhri- *' L'Pracura-
proposita relate ad Missarum celebrationem S H C nm Pr,x.lrne %i
misit: U pro solu«one trans-
1 . An decreta super celebratione Missarum, ac prohibitione illas mode, r
seu reducendi, etc. emanata a Congregatione S. R. E. Cardinalium Cr Tt
Interpretum , et inserta ab Innocentia PP XII /» Canc:h*d
diei - dec.j/m. t697, quae incipit: Nuper, >o4/ cum Z^Z
SSS* Ualia «»****"**, ‘td\etum »
s . An haberi debeat legitime celebratum Capitulum Provinciale extra /1»
“ passiva quidam Superior localis qui ,i
subsmp,am et ,ura,am * m~ —
Sacrae Congregationis Consuitor inter caetera haec animadvertit*
ad *?•, ab Inn^entio XII confirmatam,
in t/’ i V t S, ^xtendltur> ceu declaravit ipsa Congregatio Goncilii
Mi n ni dublUm* Sed an P^irna, quae agit de celebratione
Missarum, eamque omni modo inculcat, etiam poenas adiiciens, ut negliger-
excite t a \oc unus implendum, heic perscrutari debemus, quia huic
puncto tota vis dubn innititur*
Ia m vero, nemo ibit inficias Constitutionem Apostoiicam ad omnt>
ntno nationes extendi, quando universaliter loquitur, ncc ullum in eadem
Tt»11]11 oc^urrit’ clu°d restrictionem insinuet, nosque ad arguendum inducat
aci Italiam Insulasque adiaeentes unice coarctari. Ut enim hos limites admit*
amus, in ipsa constitutione desiderantur notati atque expressi: alias quonam
t arku,mus ont,^c*s intentionem, qua unum locum prae alio volui'
_ 1 t:uni -Verba restrictiva non sint, et ab ea potestate promantur,
quae nu um agnoscit limitem, et ad omnia loca extenditur? Hoc autem
constat etiam ex consuetudine Apostolicae Sedis, qua, ut dubium omne
remov eat, oca specialia ad notare consuescit, quae obligare intendit, ut alia
tj ,° V ^ - r'r f00 '^P08*13» *,K'° determinato, tacite eximat. Ipsa decreta
1 - a. miiiLcntio Xil renovata exemplum evidentissimum exbi-
i t ,|IS. praescribitur, quot religiosi Conventum vel Monasterium
t C\n, A ltare* quae praescriptio prius afficiebat tantum Italiam ct Insu*
entes, quae postea ex nova declaratione, ad exteras nationes fuit
>t nma haec declaratio necessaria non erat, si in decreto priu*
1 rr m , f, .
S. C. Concilii
/23
edito universalis locutio occurreret, non restrict:va. Nulla ergo restrictio,
nullaque coarctatio est agnoscenda in Constitutionibus Apostolicis, nisi
expressa sit: et consequenter quaevis constitutio universaliter lata praesu-
mitur, et omnes omnino adstringit, quoties restrictio illa non legitur, sed
desideratur. I orro ut legenti fit palam, nulla expressio occurrit, nullumque
legitur verbum in Constitutione Jnnoccntiana de celebratione Missarum,
ejuae Italiam Insulasque adiaeentes tantummodo a i licere velit. alias vero
nationes eximere. Hoc in loco valet illud adagium, legislator quod voluit
exfressit , quod notia/ non expressit . Si voluisset, profecto verbuin restricti-
vum occurreret, quod ita non est. Quid ergor Si universaliter loquitur,
omnes voluit obligare, nullum eximere. *
Argumento allato sequens adiicerc liceat, quod alicuius roboris esse
mihi videtur. Decretum Urbani VIII, Cum saepe, ct constitutio. Muter,
illud decretum renovans, novoque robore firmans, tantae gravitatis sunt ,
ut in hac materia Episcoporum oculis observari continuo debeant: nihil enim
in illis occurrit, quod leve sit, et veluti mutile prae feriri possit. (Lucidi, de Visit .
SS. LL.f 1 , pag. 394)* Etenim ordinantur ad removendum incommodum,
quod gravissimum esse nemo negare potest, et duo decreta verbis apertissi-
mis confitentur. Neque enim duo Pontifices decreta edidissent de celebra-
tione Missarum, poenas gravissimas comminando in eos. qui huic oneri
yitis tacere negligunt, si de levi re ageretur. Porro incommodum, ad quod
eliminandum uterque Pontifex adlaboravit, afficiebatne unam Italiam et
Insulas adiaeentes? ita ut exterae nationes forent et considerarentur huius de-
fectas immunes? Atqui non puto a veritate alienum asserere inconveniens,
quod uterque Pontifex lament.m itnr, penes omnes nationes uno aut alio modo
iiiibse invectum, ! deoque si quis vellet Constitutionem Tnnocentianam uni
Iufae Insu lisque adiacentibus fuisse arctatam , consequens inevitabile
tssct, Pontificem non prospexisse satisfactioni huius obligationis, ea sedu-
ltate; fligentia, amplitudine respondentibus incommodo sat propagato,
nterim satisfactio illa. Pontificis maxime cortb erat, eamque in sua consti-
tutione severe considerat. Cur enim tanto calore, tantaque vi satisfactionem
warcav isset, renovans Praedecessoris sui decreta, si malo deplorato viam
iquibset apertum, ut perseveraret, et quidem cum scandalo populi chri-
"!an - , e er?° frustra adlaboravisse affirmemus, ad memoriam revocans
’ >^ncta,n obligationem dubio procul sapienbssimus Pontifex ad defe-
t ncaciter dissipandum, ubique inductum ac praevalentem, constitu-
^ionem Nuper promulgare curavit, quae proinde non obligat solum Italiam
tmilas adiaeentes, verum etiam alias nationes. Defectus, quem Innocen-
tlllS itt, , *
Pontifi !>Ua const,tutfone deplorat, diu perseveravit, ct decreta duorum
b t CUm ?0n exeeutioni mandata, conitcio ex schemate consultori-
1 'i. . eol°o*s Concilii Vaticani proposito, cuius praeambulum est: «Etsi
cclebS r?cordadon’s Urbanus VIII ct Innocentius XII... plura Decreta de
^ ratK)ne Missarum religiose curanda ediderint, tamen lamentari cogi-
fiis' n^tlnin aE iisdem suscepta consilia, ad speratum exitum generarim haud
fitl- • ^tr. c*a’ atque idcirco pia Missarum onera... non ea, qua par est
ac duigentia ubique adimpleri ». Et in adnotatlonibus legitur; « quia
Curta Romana
7-4
tamen quae in iisdem decretis salubriter sancita fuerunt nnn ... ■ 1
diligenter servantur, inde necessitas conciliare edendi tWr V )1(*lle loc°nuj|
malo aptum, et quoad eius fieri possit, remedium afferatur n"' <‘U°J hu'c
que Pontificis considerantur hic, ut obligatoria ubique
autem nullum invenitur verbum, quod indicet citata decmT i, I*
culanbus obligationem inducere, et non ubique extcmS 7™ .? Parti*
gttur verbum de extensione concedenda utrique const tutTon,0 "f"® lc-
utraque ubique promulgata censetur, et universaliter ob i "n« o“ ^
necessarium et opportunum visum est promovere conrit;. a Quod si
non est adseribendum legi iam latae, sed ubique locorum decretu™. id
et minime obliganti, sed ut
splendidiore elucesceret, nec ullus amplius esset tergiversandi ? ’ d°
legem obligantem eludendi tergiversationibus consueti! ^ ' Ct
Haec generarim probant Constitutionem Innocentiarum ,,k:„ ,
fuisse extensam. Propius nunc accedens ad propositum dubinnT '>CanJIt'
randa est relate ad Congregationem, quae huic dubio occasionem Vi?
non dubito. prout observatur in omnibus Provinciil cdiam cura S
ab alus Ordinibus religiosis. Uniformitas enim Ordini religioso mnZ
iTS fidT" Umformitatem ab ea' observantissima est, et legam
Ordinibn *; SSIma t'}j t?f’ C3SC n«glectam, asserere non possum. Si ab aliis
ab hoHm, H^rS'5 “U/ Innoccntiana diligenter exeeutioni maadatar.
alienam Idm m°rC ne as est Congregationem observantissimam iudicarc
duWoTRiT P pcr n°" anim° cfFing0: scd « facto desumo, scilicet «
inibi introdnri-imCUr,t0ne|PenCra i ProPosito- qu°d insinuat consuetudinem
DtomulvaHnn? , ’ B“?a“ ^"“«ntianam fideliter observatam, quod
promulgationi etiam non factae aequivalet.
Prax*s v^m ne legis habebit? Seu mclms ipsamrt
esse dehet iT' .?! Ut. Pr0BaJi!gata? Dubio procul. Neque id mirum
leeem e»„V ' ‘ re 0 et ,a novi, quoties, consuetudo inducta, est juxta
facili « .(» . CL’l con °1rmis', ^ nnc enim consuetudo applicat legem, et quisque
fuisset evt 10 C°PTCe vim habere, ac si in loco, ubi observatur, Icx
nrfinnilr rCnS3" 1 orunt WW caput Tametsi 1 obligationem inducere, ubi
alimm in jUm es* tcmP°re statuto a Tridcntino Concilio; verumtamen si
f r °C0 ^ consuetudine observatur, habebitur ut promulgatum, ceu
Drohih#>p SSime . onSrcgatio Concilii determinavit atque sancivit Quid ergo
aui i f,nn 'TU°m,nUb usP0s'tI0 ‘i-a *n Casu proposito vcrificetur, co magis,
otl1. . pUrli luncta optavit ut caput Tametsi obligationem induceret*
thn-, L i eg,bus non sunt necessaria? Unde aut Constitutio Innocen-
aut s.,if ,,^r r LL,CS CSt reccns*ta, quae Congregationem piissiinam moderantur,
aut saltem fuit semper practioe observata.
Muibus perpensis:
Ad' ?tCpSaCra' HC' resl>?ndit ad Affirmative.
pnr ■ ro sanationis ad cautelam ,
[ l besaurus Resolutionum, tom. t3a, p.
Frit] wiv i r
' XXrv » * re/, rnatnm., c. t.
A. C. Concilii
«■ ^ —
/2y
4290.
S. C. C., Nicoteren . et Tropien 16 dec. 1893.
Labente mense Septembri currentis anni, Episcopus Nieoterensis et
Tropiensis insequens dubium pro solutione obtinenda S. C, C humiliter
subiiciebat:
An Episcopus dum extra suam dioecesim degit, tempore a sacris canonibus
concesso, sire in dumo propriae familiae, sive m extranea domo vel in publico
contubernio, gaudeat quoad Missam iisdem turibus , quibus in Oratorio sui
Episcopii ita ut quilibet sacerdos celebrare queat , et christifideles praecepto
de audiendo sacro diebus festis satisfaciant? ^
Recolendum in primis videtur indultum fuisse Episcopis ex eap. ,a
de privilegiis , in \ I, « ut altare possint habere viaticum et in eo celebrare
ac facere celebrare, ubicumque absque interdicti transgressione illis permit
titur celebrare vel audire divina ». Huic autem privilegio neque per disposita
a S. Synodo Ari dentina, Sess. 22, decr.de observ. et evit in celebr Miss
neque per decretum a Paulo V anno 1615 latum 1 derogatum esse ‘monei
d -y°nacel b Farm, leg praei. % parte 2, pag. 38, edit. Rom. 1844, qui praeter
ea haec addit: « Imo habet Oratorium illud privilegium oratorii publici:
nam interessen tes , etiamsi extranei sint, quando Episcopi inibi celebrant
tam in dioecesi, quam extra, satisfaciunt praecepto ecclesiae de audienda
missa diebus i estis, ut respondit Sac. Cong. Cone., 22 sept. 1640. in X ullius
! • lb;ffcr" PaS* 435. 2 et praecedenter 17 augusti 1630, Provinciae Lambar -
iae} In. 14 Decr., pag. 818; in Matheranen 6 augusti 1616, Hb. /7 Dea\,
pag. 147; etiamsi sit Episcopus titularis, ead. Congregat, in Valenti na, 1616 ’
quia, ut inquit divus Hieronymus scribens Evagrio, «ubicumque fuerit
npiscopus sive Romae, sive Eugubii, sive Constanrinopoli, sive Rhegii, sive
Alexandri ae, sive Tanis eiusdem meriti, eiusdem est sacerdotii»; verum
t>t tamen, quod hoc privilegio uti non possum extra domum propriae
. itionis, ut ad tollendos abusus declaravit ead. Sac. Congregatio 15 dc-
p.m ns r7°3» 4u°d decretum typis impressum et publicatum SS D \
Demens XI approbavit. 3 ' ...
A am*em commemoranda etiam videntur, quae leguntur apud Gardcllini,
loisr Ut ‘ ’ v* 3* Pa§- I0^ et seq.,edit. tertiae, quae licet circa
r , °f°Smcre titulares versentur, nihilominus et Episcopis extra dioecesim
Ottft US a^^uomL°do possunt aptari. 4
Ui rniiA('atts, quaesitum fuit , quid esset dubio proposito respondendum?
,!;• ' et( ’ ^acra> cte . respondit: Detur decretum S, Rituum Congregationis
* 22 auSu$ti 1818.
p. it)^r SU?lmar^a Prccum a. 1S93. - Cf. etiam Acta S. Sedis, vol. XX\ I ,
Cf, N, 2*106
* Cf v ,
** 22 1^18, — Deci, Authcnr^ n, 2585.
V
72^ Curia Romana
a
4291.
S. C. C., Ka rsaWcn., 16 iun. 1894.
Archiepiscopus Varsaviensis sub die 18 novembris 189^ nonnulla d t
quoad processum, in causis matrimonialibus servandum imicS c kY'
Cum primis memorat decretum Congregationis S, Officii, sub die ; iun”;
statuens, quod dum agitur de impedimento disparitatis cultus et evidem
constat, unam partem non esse baptizatam; ligaminis et certo constat n
mum coniugem esse legitimum et adhuc vivere; consanguinitatis aut affuXr
ex copula licita et cognationis spiritualis; denique ciandest initatis &
ubt decretum Tridentinum Tametsi * publicatum est, vel uti tale diu obser-'
vatur, dummodo ex certo et authentico documento, vel in huius defectu
ex certis argumentis evidenter constet ile existentia huiusmodi impedimen-
torum. Ecclesiae auctoritate non dispensatorum, hisce in casibus nn.-
termissis solemmtatibus in Constitutione Apostolica Dei miseratione 1
requisitis, matrimonium poterit ab Ordinariis declarari nullum, cum
interventu tamen defensoris vinculi matrimonialis, quin opus sit sccumla
sententia ».
Quapropter Archiepiscopus petit: Sit ne supracitatum decretum gcneralt
pro unive/sa Ecclesia catenas, ut in praxi iudiciali liceat praetermittere quaedam
praescripta Constitutionis Benedictinae causamque una sententia claudere?
Quilm ex subtecta materia aperte constaret dubii solutionem ad C. S.
fncii competere, ab hac per litteras diei 17 ianuarii currentis anni responsio
exquisita fuit: quam illius S. Congregationis Assessor dignatus est reddere,
ilte 19 februarii 1894. A. R. Vestra exquiritur solutio dubii insequentis una
cum aliis quoad processus in causis matrimonialibus ab Archiepiscopo Varsa-
viensi propositis: « An decretum S. 0. 5 iunii 1SS9 generale pr.> universa
ecclesia eatenus sit, ut in praxi iudiciali liceat praetermittere quaedam prae-
scripta Con.it. Benedictinae, causamque una sententid claudere? »
. n C™^egatione ler. I \ , 1 6 febr., Emi Inquisitores generales, cum appro-
batione SSmi Patris, decreverunt: Affirmative.
Secundam quaestionem Archiepiscopus proposuit hoc dubio: Sitite in
taiisn nulli tatis matrimonii ex quocumque titulo , coram Iudice spirituali agitatu,
tu cesse, exigere, ut testes septimae manus producantur , an vero id tu solis causis
ex capite impotentiae devolutis observandum , in ceteris autem omnibus praeter-
mitti posse?
Ut secundae quaestioni satisfieri posset, nempe «an testimonium septi*
mae manus in solis causis quoad impotentiam coeundi actis requiratur •
primis Affirmative > respondendum videretur.
. tvstmomum septimae manus est testimonium credulitatis, non
si.icutiae, Iurare enim debent hi testes sibi verisimile esse coniuges verutr
* Cf. N. tn3,
XXIV, de ref. matrim., c. t
5 Cf. X, 118.
S, C. Concilii
727
dicere, Sicut patet ex imtruct. S. C. C. die 22 aug. 1840 edita,1 in qua
praescribitur cos interrogandos esse, utrum perspectam habeant religionem
.t honestatem illius comugts Ia quo inducti sunt) ut propterea sibi verisimile
sitae credant eum vera dixisse. Et hinc est huiusmodi testes seligendos esse
jnter propinquos, his vero deficientibus, inter vicinos bonae famae, nimirum
ut melius valeant coniuges cognoscere et de eorum veracitate testimonium
ferre. Porro si haec est natura huius testimonii, ut non circa factum, sed
circa coniugum veracitatem tantum versari debeat, pronum erit unicuique
Inferre, tunc solummodo hoc testimonium requiri, quum factum ipsum non
positivis argumentis, sed depositione, praesertim coniugum, est statuendum.
Id autem accidit dumtaxat in causis circa impotentiam actis, in quibus
propterea solis huiusmodi testimonium videtur requiri.
At ex advciso tcstunonium septimae manus videtur semper requiri in
omnibus causis matrimonialibus, in quibus de nullitate agitur aut de dispen-
satione super matrimonio rato et non consummato.
Praecipuum argumentum est ipsa Instructio S. C. C. edita dic 22 augu-
sti 1S40, quae statuit normam servandam in conficiendis processibus pro
causis matrimonialibus. Porro in ea ante omnia dantur generalia praecepta,
quae in omnibus causis servanda sunt, inter quae hoc decernitur: « Deinde
procedi ndum erit nd examen septimae manus, hoc est septem propinquorum
e\ utroque latere ad formam text. in cap. Litterae vestrae, de frig. ct mal.
Ut id facilius exequi Iudex valeat, Defensor matrimonii citabit partem actri-
cm, ut indicet septem sibi sanguine vel affinitate coniunctos, si fieri possit,
>in minus septem vicinos bonae famae. Singuli, audita prius lectura examinis
scu confessionis comugis eos inducentis, erunt interrogandi, utrum perspe-
ctam habeant religionem ct honestatem illius coniugis, ut propterea sibi
u-risimilc jsit ac credant, cum vera dixisse. Similiter instante Defensore
- atrimonii, citandus erit alter comux, etc. ». His aliisque in universum sta-
gradum facit instructio ad particularem casum impotentiae dicens:
1 querela super impotentia versetur, interrogandi erunt Periti physici,
quos coniuges consuluerunt; etc. ». Ex quibus evidenter apparet non ad
ausas ex impotentia restringi praeceptum exquirendi testimonium septimae
•nanus, sed ad omnes omnino extendi, tis < eptis, in quibus certissima docu-
menta, praesertim si scripta et authentica fuerint, evidentiam nullitatis ali—
vinus matrimonii demonstrant; idque ne lex videatur inutilia praecipere
ium 'l e.atUni *n n°toriis nulla probatio At in aliis casibus, quum lex
Tion ,!'tinSuat»n'ec nos distinguere debemus eo vel magis quod saepe, etiamsi
* ap^lr ^e impotentia, valde iuvare iudicem poterit testimonium turc-
'|! matum de coniugum veracitate. Praeterea id ab ipsa S Congrega-
^ Praxi videtur firmari
sitio Cr? Vero evidentiam attingere arbitror, si a sua origine repetatur dispo-
rium q Septinine manus testimonium. Advertatur huiusmodi testimo-
pUni ^ SePtintde manus , vel septimae aut quintae manus, ut in cap. 8, de
s' vel quartae decimae manus , ut in cap. 10, h. t. passim adinveniri
Cf. x
728
Curia Romana
in collectione decretalium Gregorii Noni. Ratio «t.quiahlZl^ '
gatiom vulgari, de qua inscribitur titulus 2C lib V «,,k "^'^pur-
usus duelli utdicialis, vel probationes aquae tepentis aurfL' appc^armir
candentis , quibus mediis sacrilegis et superstitiosis Curiae civiU *? je,ri
agitare mdicia criminalia, huiusmodi^vulgari purgationi inc Z! ' :°ftab“«ar
suit purgationem seu defensiones canonicas. Haec consistit '■ °mciuf **PQ-
testium, qui affirment plenam fidem assertioni alicuius 'JCtIonc
suoque mramento illius dicta et honestatem solemniter confirm/?^ **
'St' “"‘Plores, sacramesstales! ^
Exinde sequitur huius modi esse testes de credulitate n,.; 1
causis criminalibus vel aliis, in quibus agitur de bono mMi ducuntllrm
eisdem vel deficiunt evidentes probationes® vel ”
naturam, prouti evenire solet in matrimonialibus causis qua" 1^7”
facta al, quando coniugibus tantummodo perspecta. Quocirca ne ,» ' "8""1
~/or« necessarium fuit quammaxime fidem coniugum roborare eHa m“o
ponere non solum m causis impotentiae coeundi. s«l etiam i„ aliis
quamoXiis^T* tCTtiam C°mP,eXam ” *»
r . Ltceafne sme speciali pro unaquaque vice permissione S. Congresatims
°rdine ad ***** *P»
omun aSi°lHta -r,nlCliane Camac ** "tu,° "“potentiae &*m,
E2!l5r demonstravit virginitatem uxoris, non tamen emat
simi dispensatione? ammUtere “c,a causae ad S. C. pro impetranda Sanctis-
fl J X r ’ d't.snet/1 n esse tontessdens , vsrgijuiatemque suam per inspectio-
cu,7Z: maritUm ******" ifimnhi, - it vera cimo,
iprnUt I wpwMU Oi negat , sed inspectioni succumbere renuit — liceatur tinilo-
r h f U I SQ °r% so am uxons instantiam processum ulterius tractare ac dem-
an 7W(' ' J • tiansmitteie, petendae a Sanctissimo dispensationis causa;
impetranda?05^ ^ Invhti^u$ vmiaque S. C. in ulteriorem eius instructionem
mado rm , ! H SU^f ai' \ esibus (/.,2. et j.) necessario annectendae
t _eC Urat ef ens oris, sed etiam opiniones Theologi et Canonis lae?
di«np«2L!miS lrMJuirendum, an processus in causis matrimonialibus super
absmm i JZST*»** et non c°nsummato instrui possint ab Ordinariis
haec hah^t /n l°nC/ .oman’ Pontificis. In propositam quaestionem Bouix
non mn-it e iens, II, c, 3): «Causa dispensationis matrimonii rati et
mairimrtn mmatl .i>emPcr implicite continet et involvit causam nullitatis
vendum in -^ik- '? Lausa ^lctac dispensationis Sacrae Congregationis*^-
praetendir ^Um °C duhium: expediat nunc concedi matrimonii (qunJ
affirrrmiv .1 cnnsummatum) dispensationem. Hoc autem datum dubium
intervenia nisi prius soluto altero dubio. Utrum verum iitnon
affirmative ™ >imomT consummati onem . Prout autem hoc ultimum dubium
obtentam neS®tive solvitur, pronuntiatur validum vel irritum fore p0!,t
ens.it.unem tum novum matrimonium, quod contraheretur,
S, C, Concilii
729
tum prius matrimonium pro quo solvendo obtenta fuisset dispensatio Ervo
causam dispensationis matrimonii rati non consummati dirimere est 'sim 1
et indivulse dirimere causam nullitatis vel validitatis alicuius matrimonii n
Quae si vera smt, profecto seqmtur, Episcopum quemcumque in sua dioe-*
cesi, quum ipse ex Tnd. C. de validitate seu invahditate matrimoniorum
iudexsttm prima instantia, posse huiusmodi processum dc inconsummatione
matrimonii ad effectum dispensationis obtinendae ipsum perficere
Praeterea Bcncd. XIV in sua celeberrima const. Dei miseratione exoresse
statuit, m his causis pro dispensatione matrimonii rati et non consummati
actis, supplicem libellum Rom. Pontifici exhibendum esse, in quo plena et
accurata totius facti spec.es contineatur, causaeque omnes in eo expriman-
tur, quae ad obtinendam petitam dispensationem conducere posse a supoli
cante censentur, ut Romanus Pontifex eo lecto et mature considerato secum
deliberare possit, an petitionem reiiciat vel eius examen alicui ex Rom' Con
gregat, ontbus commutat Porro quemnam valorem habebunt affirmationes in
huiusmodi supplici libello contentae, quibus Rom. Pontifex fidere possit
ut «usam alicui Congregationi committat, nisi authentice recognitae fuerint
ab Episcopo? Quomodo autem id faciet Episcopus nisi processu instituto?
Ilis autem ita se habentibus multo magis, quoad 2. et 3. dubium, videtur
lien posse, ut Episcopus, absoluta instructione causae ex titulo impotentiae
. „ ... . t t virginitatem uxoris, non
umen evicerit impotentiam mariti, transmittere possit acta causae ad S. Con-
gregationem pro impetranda SSmi dispensatione. Itemque, ut si quando
uvor contendat per inspectionem probare suam virginitatem, maritum de
impotentia insimulans, isque vel nolit comparere vel comparens neget impo-
tentiam suam, simulque nolit inspectionem subire, Episcopus possit ad
mi!T UJTc JI^tant*am procesSiim ulterius tractare, ac deinceps acta trans-
ere ad b. Congregationem pro dispensatione obtinenda.
^ctenus de prioribus tribus dubiis; quartum vero dubium nullum
edam^rw aces*,t’ nam quando processus transmittendus est, requiruntur
k * 1 cnMiris matrimonii ex officio animadversiones, quibus deficienti-
nra ,pr°5?SSUs ‘n cai,sis matrimonialibus integer non est: at nullibi in iure
et Th i - dispositio uniendi actis processualibus etiam votum Canonis tae
ico opi, quocirca eadem senmnda non est.
Episct)CX ad/erst) Pr^mae e* principaliori quaestioni prioris dubii, nempe an
c<msis ^ '* . Eumini Pontificis delegatione possit instruere processus in
Nam !n^tr!mon'a^^us dispensationis, negative respondendum videtur.
indic m,t*1 • * l.lt* fuudamentale principium, ius conficiendi processum
CCssus ^ ,'n^1 ex uhiecto, quod per sententiam iudicari debet, adeo ut pro-
ilb mi) 1 1,1 ct ut' medium necessarium ad finem. Quapropter si index in
tivam nCr a nU^ar? Judicat competentiam indicandi per sententiam defini-
das parteTC^i'SUIn 'nstruere non valet. Unde non habet imperium ad citnn-
quac no e!sci.tIci a!ios actus processualcs imponendi sub poena contumaciae,
ten d ]u ni*ttitur nisi per inobedientiam iudici competenti; cum incompe-
•na tantiani1 ..e 1 impune non pareatur. Revera si Episcopus excipiens
ertae pro ineundo processu ad dispensationem super matrimonio
73 c
(Utria Romana
r.ito ei non consummato impetrandam, eius virum citaret ad su
nonne hic respondere posset, se nolle comparere, quia EpisconT1
spensationem impertire non potest ct hinc de ea causa ipconiD \ ^ ^
gnoscitur? Sententia enim est pars finalis et substantialis proce J,,*] reCo'
necessario ordinari debet tela iudiciaria. '»adquam
flisce praemissis patet, quomodo mtelligenda sit § 14 Benedictin r
stitutionis et praesertim haec verba: « ... supplex libellus Nobis vel /?,
Pontifici pro tempore exhibeatur (scilicet ab Ordinariis), in quo plena et a?™
rata totius Jacti species contineatur, causaeque omnes in ea exprimantur ™
ad obtinendam petitam dispensationem conducere posse a supplicante censenr
ut Romanus Pontifex eo lecto et mature considerato etc. ». Exinde patet Pont *
ficem loqui de factorum relatione extraiudiciali a supplicante exarata absone
concursu strepitus ludiciahs. Ita vero decrevit Pontifex, quia omnino grado-
sac erant huiusmodi causae et rariores, non vero frequentes, uti nunc nec
implicatae necessario in contentionem iudicialem, prouti hodie evenit
quando causae ex impotentiae capite, vel ex alio quocumque impedimento’
si fieri potest, dissolvuntur per dispensationem a matrimonio rato et non
consummato.
Exinde sequitur responsio ad 2. et 3. dubium. Materies enim seu obie-
ctum ludicn est actio. Proinde quando a parte actrice promovetur actio
nullitatis ex capite impotentiae, iudex Ordinarius, plane competens, emittit
decretum citationis, et contra contumacem mediis coercitivis procedere
potest, at, si hoc non expediat, vel si hisce non obstantibus contumacia non
per tingitur, tunc ad instantiam partis diligentioris procedit ad comparan-
t as eas probationes suapte natura efficaces in iudicio de nullitate ex capite
impotentiae. Quod st vir, impotentiae insimulatus, ipse sit in omnibus con-
tumax aut solummodo corporis explorationi nullimode subesse patiatur.
oc ClltiU s*me Episcopus de impotentia sententiam ierre non posset, sed
processum iam inceptum deberet sententia definire, decernendo non con-
stare e nullitate ex viri impotentia ob huius contumaciam, quamvis gra-
vissima inditent indicia in partem affirmativam ob exploratam mulieris origi-
nalem integritatem.
Deinde si mulier sibi consulere velit, postulando a S. Pontifice dispen-
sationem a matrimonio rato et non consummato, plane utitur iurc suo; et
piseopus acta processus denegare non potest, quaeque, ceteris paribus,
nulla indigent sanatione. Nam scitissimi iuris est, debere distingui acta
causae ab actis iudicii. Acta iudicii dicuntur illa, quae respiciunt ord inatio-
^ cii, ut sunt citatio, litis contestatio, termini perentorii aut utiles et
- <C?^ &eneris; acta causae vocantur illa, quae concernunt indagationem
ventatis a item decidendam: prouti sunt testium depositiones, instrumenta,
on esstones ct in universum aliae probationes in acta redactae. Atqui
f ' empta instantia, seu finito iudicio, acta iudicii non habent effectum m
I a, at tausae arta seu probationes fidem faciunt etiam in alio |U ■
/) .eas^°m Pers°nas; uti cum communi inferunt Ueiffcnst., fib- p
O*’ 1’ n‘ l8?; Pirhin®- h; "• ex cap. ir, de testibus, et 2.
uapropte r a<ta causae in iudicio ex capite impotentiae
dr
S, C. Concilii
731
habent vigorem, si aliunde legitime sint confecta, ctiain in alia instantia
coram S. Pontifice ad impetrandam dispensationem.
Exinde confirmatur responsio iam facta quarto dubio, nempe requiri
Defensoris matrimonii ex officio animadversiones, quando processus in
Curia conficitur we ex Episcopi potestate ordinaria sive ex delegata
S. Pontificis, quia a- canonibus haec opera Defensoris matrimonii ex officio
requiritur, at nullibi exquiritur inter acta processualia Theologi ct Cano-
nistae votum.
At Archicpiscppus occurrens casui responsionis negativae, has obtulit
preces: Denique, si decisio S. C. C. ad tria priora dubia futura sit negativa ,
rogo enixe Eminentiam Vestram , exponi Sanctissimo Domino meas humillimas
preces, ut m eius/itodi casibus , identidem recurrentibus, mihi . meisque in Pri>vin~
na Varsavi ensi Suffraganets, ob periculum incontinentiae t partibus ex mora
quippe in locis a Roma multum dissitis imminens, concedatur licentia causam
sine peculiari pro quolibet casu impetratione veniae instruendi , praemisso processu
informativo de causis dispensationis, ac ddnde tabulas ad S. Congregationem
transmittendi, ut, si Emincntissimis Patribus visum fuerit. Sanctissimo de con-
cedendae dispensationis beneficio supplicetur.
Sapientiae Vestrae et prudentiae erit EE. PP. iudicare, an et quomodo
his precibus annuendum sit. Interim mihi liceat advertere, nihil ex ture
videri obstare, quo minus Episcopi petitio benigne excipiatur; pro praxi
ro admodum accommoda videtur haec ratio agendi illi iudiciorum solli-
citae expeditioni, quae A obis in votis usque fuit.
Il:>ce animadversis proposita fuerunt diluenda dubia:
r. Sitne in causis nullitatis matrimonii ex quocumque titulo coram Judice
spirituali agitatis ne cesse exigere, ut testes septimae manus producantur , an
uro td in solis causis ex capite impotentiae devolutis observandum , in ceteris
autem omnibus praetermitti posse?
2. Liceatne sine speciali pro unaquaque vice permissione S. Congregationis
Typcie instantiam et instituere processum in ordine ad efflagitandam dispensa-
tionem Sanctissimi? Et quatenus negative:
3> Lueatne, absoluta instructione causae ex titulo impotentiae physicae,
jium inspectio corporum demonstravit virginitatem uxoris , non tamen evicit
npotenttani manti, transmittere acta causae ad S. C. pro impetranda S anet is -
s,m ^pensatione?
, O* .
uxor vtrginem se esse contendens, virginitatemque suam per i aspecti o-
t(l sustinens, maritum impotentiae insimulat, is vero contumax est,
^ ^ eompuft negat, sed inspectioni succumbere renuit , liceatne unilaterali-
. a<‘ S(dam uxoris instantiam processum ulterius tractare ac
^ f 1 J jf// UL t J Jilfft Itf tt f tlMS ItUi illi \ WL tl c tf+l t
,w. „ ‘ • transmittere petendae a Sanctissimo dispensationis e a usa; an vero
E* tif vSStiS t? j * i * i . * i r
tninda? f ,n n^r,!l !<s veniaque S, C. in ulteriorem eius instructionem tmpe -
inrj 11 !n tn relatis casibus (1,, 2. et a.) necessario annectendae sint noti
I 1 ' 1 ’ V f I 1 » , ^ > V k J 1 ./ ******* t t* I v
Dir Hn 1 tU\ U<‘ d^rfmsoris, sed etiam opiniones Theologi et Canonis tat?
* * tt . Sacra, etc. respondit: ad 1. Negative ad primam partem; et testi -
optimae manas, stricto sensu sumptum , exigi ad corroborandam confes -
732
Curia Romana
sionem comugum quoad incomummattonem matrimonii. Ad > v
et 4. Affirmative. Ad 5. Negative. ' ‘Vl
f ' ^ 1, Ii 1 j tOlTl * *53. P- 77S-7S9].
p
egathe. Ad
4292.
S. C. C., Nanceyen 1 sept. 1894.
Parochiam vulgo .VoW^v-PrA, Nnnceyensis Dioecesis, anno ,ft»
obtmu.t Sacerdos Franciscus fKmonet, praesentis controversiae , -„r
Nam ab Lp.scopo per decretum dici 24 februarii ,Sm ab hae L.T
remotus et ad aliam vulgo Raon-les-Leau translatus ad S C (' ... "J
habuit contra Episcopale decretum, intimatum pel Vicarium^ ^ ST
Cum parochus Episcopo responderit per literas plures causas nectendo'
quibus renuebat exequi impositam translationem, per decretum diei i mar.
tn r 894 suspensus fuit a divinis quoad Ecclesiam de Novimt-aux-Prh
Interposito a Parocho recursu ad S. C. C. ita Episcopo rescriptum fuii
sub die 23 lunu 1893: « Relatis m S. C. Concilii literis Amplitudinis Tuae
diei 16 lunu curr. circa recursum Francisci Hemonet, Emi Patres rescriben-
dum consuerunt: Ad instantiam praefati sacerdotis Hemonet — Lectum -
et Jrator Episcopo suo humiliter se subiiciat eiusque pareat mandatis a
m posterum non audeat similibus de causis S. Sedem adire, idque notificari
mandarunt, prout per praesentes exequimur, eidem Amplitudini Tuae, cui
musta omnia ominamur».
Episcopus S. C. C. decretum intimavit parocho per literas diei 25 iu-
1 ' 1 ' * e* em praefigens terminum octo dierum ad praeceptum congrue
a imp en um. Quo termino inutiliter praeterlapso, Ordinarius eumdem
acer otem suspendit a divinis, seu a celebratione missae et a uuolibct
actu ministerii ecclesiastici.
Quia sacerdos Hemonet iterum ad S. C. C. contra hoc decretura recur-
sum a uit, sub die 12 augusti, ita Ordinario rescriptum fuit:
« um ad A. T. mitto novum supplicem libellum sac. Hemonet, ut
super eo mentem aperias, simul notum tibi facio, praeceptum huic sacerdoti
actum rescriptum diei 23 iunii p. p. se scilicet subjiciendi Episcopo eiusque
paren 1 mandatis, praecise respicere dimissionem paroeciae et discissum
uus em e loco Novian-aux-Pres, de quo quaestio tunc agebatur: susceptio-
nem vero novae huius vel alterius paroeciae, rem esse a praecedenti distin*
ctam, ad quam S. C. taxati ve non respexit in suo rescripto. QuapWJptei
*>C c ^ Pr0Ccdere quidem poterit ordinaria tua potestate, iniri*1^
\cro b. Sedis nomine ct auctoritate».
Interim sacerdos Hemonet Romam se contulit a divinis suspensus &
praecepto sui Ordinarii; ubi agitabatur causa sub duplici dubio; primo ni*1'
nini’ ai| causa adfucrit sufficiens obligandi parochum, ab una Ecclesia rt*m>>
- a a ,ana suscipiendam, et secundo an consequenter sustineatur senten
S- G. C. in litcra diei 12 augusti supra relata ape^
rminos. Nihilominus, quia rationes translationis ,nn!
remotionis rationibus, hae ct illae perpenduntur.
heat quaestio
nis t
tar remotioni
t
rfl
S, C. Concilii
. — — 733
Episcopus cum primis refert nonnulla facta, quibus comprobet sacer
dotis Hemonet ingenium esse pronum in rebellionem. Narrat enim occa
sione sepulturae cuiusdam Marchal ob nonnullas difficultates, exinde enatas
sc exquisivisse ab Hemonet, qua loci parocho, relationem factorum ut dc
iisdem posset inquirenti politicae auctoritati respondere; sed hoc obtinere
non potuisse a rebelli sacerdote, quamvis pluries et instantius interrogato
At Episcopus praeepue - parocho Hdmonet exprobrat factum, cuius ipse fuit
auctor, ut parochiae- Fabricem denegaret quemdam succursum pro presby-
teris senibus aut infirmis, dari solitum in omnibus parochiis, iuxta morem
confirmatum a lege civili. Reclamationibus Ordinarii ob talem iniustam
denegationem, Fabriceriae thesaurarius respondit per literas admodum inso
lentes, quas Episcopus pro certo habet, parocho Hemonet tribuendas esse
Quocirca Cuna episcopalis Fabriceriam citavit apud Judicem pacis- at tali
intimationi cessit, certa quod condemnaretur, et solvit debitam praestatio
nem solum currentis anni, non annorum superiorum ob praescriptionem
oppositam iuxta leges civiles. Tunc vocatus sacerdos Hemonet a Curia
Dioecesana, ut responderet de interposita resistentia, non potuit citare nisi
unam litteram Vicariis Generalis, qui per unum tantum annum praeterito tem-
pore Fabriceriam dispensaverat a praedicta solutione. Denique notat Epi-
. ‘ ^ ) s imitatores ad invenisse
a contentiones factiosas m paroecia excitasse, unde quam citius censuit
compescendam audaciam Hemonet per decretum remotionis a paroecia
Novumt-aux-RrSs) et translationis ad aliam vulgo Raon-les-Leau. Instat
quo , eo magis necessariam hanc animadversionem recognoverit, quo inso-
lentius iste parochus se gesserat saepius in suos superiores, praesertim vero
m Vicanum generalem relate ad quoddam matrimonium celebrandum in
parocem loci Meml-la-Tmtr ; quod in negotium, quamvis illi omnino imper-
rten , \o uit se ingerere sacerdos 1 i emonet, nec erubuit falsi crimen publice
appmgere Vicario generali. *
mti^h^0 at*Vcrtlt ®P*SC0pus quod nihilominus semper peramanter admo-
Dut m US Ct Patcrms correctionibus prosecutus est hunc sacerdotem, quem
re.*Jotu.,r’ scd non inducere, ur sui criminis poeniteret. Nam superiorum
fiatas*1 'crs,°nes retorquebat in publicas querelas, in ephemeridibus vul-
Va/if3?1 y* gandas, prouti hoc spiritu ductus publicavit librum inscriptum
ct pr^b •!' ^UO Nld> Pr;lctextu fraudes detegendi Iudacorum, conviciis
Pft.,i.._rirT°mr}.es 'nsequitur ipsos praesules ecclesiasticos, veluti cardinalem
dentontr * 35 a^^e^at'°neS ^P*scoPus ‘ta concludit: « I. etenduc de ce memoire
Cnn„- Ft .Une ^°'S de plus ma deference et mon respecta 1’egard des
'-'"lercLMtmn* t. ,, , ... ...”
Mr romaines. 11 dernontre aussi que j 'ai employe, u legard de
l«mor°n;t,LOmmcJc ^a's toujours 4 1 egard de tous les pretres, tous
linUt 6 ^°UCcl,r et quc jc pousse Ia paticncc et 1’indulgence aux der-
Mr. Iif nC> Xen>’ quas transtulerit ita explicat: « Sij‘:ti insiste pour que
77' lJne autrc cure, c’est 1) parce qu’il y avait la un
i'°isivft/*€ U' * l ,t Ruitter Noviant-aux-Pres; 2) un moyen dc Ic tircr de
L l!l ,u P c u t que lui etre funeste; 3) dc Iui donner la possibilite
734
Curia Romana
de sc rehabiliter. Ccrtainement, jc ne Eaurais pas laiss6 longtcmps da
paroisse de Raon-les- Leau s’il s’y dtait rendu avec docilite, ct jc |uj l'!!'
clonne une paroisse mcilleure des qu’il aurait demontrd sa bonne v
Je reconnais qu’un pretre qui s 'obstino dans la rcvoltc ct qui seffiorccT
faire le mat d une paroisse, i laqueile il a dii renoncer, ne peut-etre riM [,! „
curd.
II est certain, evident (et ceci est de la plus haute importance) qm- 1«
motifs pour lesquels Ilemonet a dte frappd de suspense sont: a) sa rcristancc
ou verte, scandalcuse, aux decisions de la S. Congrdgation au sujct de sa
rdvocation de curd de Noviant, et au sujet de son ddpart de Noviant; b) sa
resistance a 1’ordrc de son Evequc de se rendrc a Ia paroisse de RdOn-ks-
Leau; c) ses efForts pour soulever les habitants de Noviant et les cures
voisins et pour les exciter a la revolte; d) Ics injures proferces contrc Ia
S. Congregati on, et son Evequc et le Pape lui-meme.
Demum praetereunda non est responsio iam facta ab Episcopo rationibus
ab Ilemonet oppositis. Nam translationi cum opposuerit in primis causam
adversae valetudinis, sedulo Episcopus reponit, se statim a suo proposito I
recessarum si mediet ad hoc adhibendi, sibi testentur huius Sacerdotis va-
letudinem exinde detrimentum esse passuram. Quoad vero aliam difficulta-
tem nimirum bonae famae et aestimationis praei udicium, observat, hoc
argumentum nimis probare, quippe omnem poenam valeret impedire.
Aliunde protestatur, se quam cit;us Sacerdoti Ilemonet meliorem colla-
turum paroeciam, quotiescumque suam rectam voluntatem ostenderit et per
poenam scandalum reparaverit. I
At ex adverso Sacerdotis I Idmonct patronus, postquam animadverterit,
thesim de parochorum vulgo suecursalistes amovibilitate haud esse pacificant
in Gallia, advertit quod dato etiam, sed ttou concesso hoc articulo, nihilo
secius parochum quamtumvis amovibllcm numquam removeri posse, nisi
gravi urgente causa. Quapropter, ait, etiam si desservantes mercenariorum
confundi velint nomine, cum possideant Ecclesiam proprio nomine, nonn si
ad iuris tramitem datum est eos removere, quia mercenarios quoque tum
permissum est removere, si probata exi stat rationabilis causa ac gravis.
Quocirca sacri Canones restringere videntur remotionis causas ad deli*
ctum illius qui removetur, cuius natura saltem ea sit oportet, ut Parochus
removendus iam nequeat cum fructu curam animarum inibi exercere.
Atqui in themate delictum illius, qui removetur, non solum dcest.se
desunt etiam conditiones illae omnes, quae voluntariam dimissionem beoc
ficii legitimam, duobus notissimis versiculis adnumeratae:
Debilis, ignarus, male conscius, irregularis
Quem mul i plcbfl odit, dans scandalum cedere possunt.
*
I lanc consequitur ex defectu legitimae causae remotionem .c
, ®nonct e I aroecia N oviant iniustam esse atque aversari bonum spif
fidelium sibi concreditorum.
Iam vero contra translatum Parochum nil obiicitur circa ca.qtW*^
cmnt curam animarum. Opponit Episcopus Nanceycnsis, quod U
S. C. Concilii
735
minus obsequens fuerit auctoritati episcopali; quod contra Vicarium genera-
lem verba contumeliosa protulerit; quod defendendo fabriceriam Ecclesiae
Noviant, administrat ioni dioccesanac damnum pecuniarum intulerit. S<.d
nil assignavit, quod directe curam animarum attingeret. Nil de debilitate
vel ignavia, cum cognitum sit Parochum pollere scientia sufficienti, nil de
pravis moribus, nil de odio plebis, dicitur. Contrariis documentis com-
probatur Parochum Sacerdotem ob animi amabilitatem, suamque agendi
rationem, dilectionem sibi conciliasse plebis Noviant, viciniorumquc Pa-
rochorum. Et omnia ab ipso Episcopo in propatulo ponuntur, cum, ad
S. Congregationem Concilii scribens, protestatus fuerit Sacerdotem Ile-
monet ex loco Noviant minime transtulisse, si submissiori: f clarat i onem
interposuisset.
Igitur, arguit patronus, si Sacerdos submissionis declarationem interpo-
suisset, translatio locum non habuisset, quod importat omnia contra eum
: ’ Episcopo impicta non respicere curam animarum Noviant, personalita-
tem non excedere, quae etsi vera fuissent, despicienda forent, cum aha /uris
remedia praesto fuerint Episcopo ad saniorem sententiam Sacerdotem revo-
candum.
Posthac orator volens probare non sufficientes rationes ab Episcopo
oppositas, recolit Ipsum accusare sacerdotem ilemonet ut minus reveren-
tem erga episcopalem auctoritatem acceptando inurbano modo subsidiariam
Curam Minorville, contumeliosa verba proferendo contra \ icanam genera-
lem, fabriceriam Noviant excitando, ne contributum solveret administratum!
dioccesanac.
Iamvero, notat, ex eo irreverentiam obiicerc Episcopum, quia cum paroe-
cia limitropha nomine Minorville vacasset, Parochus noluit tllico eiusdem
subsidiariam curam suscipere, ad hoc a superiore vocatus. Sed sacerdos
Hdmonct, occasione subsidiariae suscepi. 10 curae Minorville si aliquas obser-
vationes fecit, ex eo provenit quod officium subsidiarium protrahebatur ad
menses cum detrimento valetudinis suae, cum spatio quinque mensium
magno zelo utramque paroeciam gubernaverit, prouti p ^ quadam cp -
stola, in actis relata. Vicarii generalis Nanceycnsis dioecesis. ^
Deinde advertit patronus, alienum a veritate esse id, quod obiicitur urca
verba in Vicarium generalem prolata; nam in citatis literis tantum epre en
ditur animi studium necessario explicatum in sui ipsius peragenda dctcnsione
vontra non iustas oppositas accusationes. . .
Verum est, pergit Orator, quod Parocho obiicitur circa admimstrattoncr
fobriceriae Noviant, sed in laudem ipsius potius, quam in ^ itupt rnim
dum est. , •
Cum igitur insta causa remotionis haud inveniatur, necessario conseq ^
,ransIfttionem factam ex odio, et per eam oriri damnum ct i n *lTllu ‘ ,
nato enim venit translatio, postquam Parochus Hdmonet CP^ _ ;luc_
a'Tour) Episcopo misisset Justificationes continentem arca y v fuif
g** Vi-™ Did/. j«r,n. c.
‘jt quando odium accesserit, quando infamia rwinres uno ore
rc»lotionem vel translationem sustineri non posse, tradunt DoC
Cui tu Romana
Atqui, prosequitur Orator, si non constat de legitima causa
sustineri non potest suspensio a divinis, qua adhuc misere^en,/3
Hemone'. Nara decst cx parte Episcopi ius praecipiendi; " ?*«
dotis Hemonet obediendi onus, seu deest contemptus clavium
sine qua suspensio nullo pacto sustineri potest, qUfemad^H,^^9'
Sacrum Trident. Concilium, Sess. 25, de ref. can 1 An;m. dlSponu
est, pergit Orator, non agi hic dc suspensione ex informata consdentia^h
crimen occultum; de suspensione agitur, cuius rationes, specifice I °b
restrictione a tud.ee assignatae sunt, quibus sententia iustifieatur qJS
non existant, vel diversae sint ab eo quod in sententia praesupponitur L
tentia corruit tanquam lata ex falsa causa, vel ex falso praesupposito
Demum putat, suspensionem in casu sustineri non posse anmmeatu
externo et interno. Enimvero, compertissimum est, provisiones, quae locum
poenae tenent, requirere ludicium saltem summarium, quoiustitia provisio-
ms comprobari poss.t. Id erumpit ex iure divino, sive positivo sive naturali
et ex .ure humano, sive ecclesiastico sive civili, nec non ex unanimi Doctorum
sententia; cum tralatitn mns sit, neminem damnari, nisi legitime probata
causa I raesenti Ecclesiae disciplina, conditione temporum inspecta, aucto-
rante Summo Pontice, per S. Congregationem EE. et RR. sub die 11 iu-
nn I00O, tradita est instructio pro ecclesiasticis Curiis quoad modum pro-
cedendi oeconomice in causis disciplinaribus et criminalibus clericorum,
qua remediis praevenientibus, reprimentibus, et medentibus assignatis,
expresse cavetur, quod debeant applicari iuxta canonum praescriptiones,
ynoa poena ia media animadvertant Ret\ Ordinarii , praesenti instructione
erogatum esse indictorum solemmtatibus, per sacros canones , per apostci-
u aj constitutiones, et alias ecclesiasticas dispositiones , imperatis. 1
t su -.equitur, quando procedi oportet criminaliter sive infractionis prae*
<cpti t catt criminum communium t vel legum Ecclesiae violationis causa, processus
confiet potest fornus summariis et absque indicit strepitu , servatis semper lusti-
tute substantialibus ,
Insuper notat, ut censura vim habeat, excuti debet contumacia eius, qui
censuran us (.st, per trinam monitionem vel per unam peremptoriam '^prae-
cedente bma saltem monitione etiam per edictum », uti praescripserunt Tri-
dentini Patres, Sess. 25, cap. 3, de ref .
Quia censurae causa necessaria est culpa eius, qui hoc gladio feritur,
gravissima tamen huic perpetuae privationi respondens: rationis enim et
aequitatis principia suadent, poenam esse commensu randum culpae et pro
cu pae rao o imponendam, non excepta suspensione, et interdicto.
eruiu nc recolendum est, ait Orator, Episcopos esse pastores non doiW*
natores clericorum, ita ut, de iUis disponere valeant, posthabita voluntate
eorum, eorumque valetudine, praesertim quando periculum animarum non
;S . 111 erat in themate de providenda Ecclesia dc novo rectore.
U,US lllico imminebat, neque quoad locum, neque qua!ti
personam. ^ ^
1 Cf N
"i r rt 1
S. C. Concilii
737
Jn casu gravissimae rationabilesque accedebant circumstantiae ex quibus
catius luculenti usque apparet non potuisse Sacerdotem cum fructu curam
animarum exercere, neque populum novum suscipere forma facti gregis ex
animo. Debilis valetudo cius, prout cx authenticis documentis comprobatur
personalis odiosi tas iam antea exorta ob publicationem Nancy-Juif; rumor
ephemeridum renuntiantium Raon-les-Leau locum esse infestum criminosis-
publica existimatio, qua Raon-les-Leau prout locus relegationis censetur'
recursus sacerdotis ad iudicmm supremum S. Sedis, quo iustitiam praecepti
impetebant, abunde evincunt rectam sacerdotis agendi rationem in casuf
Denique altero ex capite arguit patronus, praeceptum non rite latum
fuisse, nimirum ex minus recta interpretatione rescripti S. C. C., qua ductus
Episcopus Nanccycnsis his verbis decretum tradebat « que nous lui accordons
huit jours... pour exeeuter nos ordres et les ordres dc la S. Congrdgation,
c*est-a-dire pour quitter Noviant-aux-Pres et se rendre dans la paroisse de
Raon-les-Leau, que nous Iui avons assignee. Que, s'il n’execute pas ces
ordres dans le delai indique ci-dessus, il sera frappe d’interdit a divinis ».
Atqui nunquam S, C. Congregatio in mente habuit praecipiendi sacerdoti
Hemonet adeundi Raon-les-Leau, ut ex authentica interpretatione rescripti
dici 23 augusti 1S93, prono velut alveo fluit praeceptum viribus non subsi-
stere, ct proinde consequentem censuram.
Quibus utrinque relatis, EE. PP. sueta prudentia et iu dicio dignabuntur
sequentia dirimere dubia:
I. An constet de legitima causa translationis in casu?
II. Quatenus negative , an sustineatur subsequens suspensio in casu ?
IL, dc. Sacra , ctc. respondit: Ad I. et II. Affirmative et amplius.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 153, p. 1046-1067].
4293.
S. C. C., Urgellen 26 ian. 1895.
/piscopus Urgellensis animo perpendens tum quae praescribuntur in
u a . postoheae Sedis , 1 art. 2, II J , nempe. Ordinarios incurrere suspensio-*
per annum ab Ordinum administratione, si ordinent subditum pro-
pn urn , qui alibi tanto tempore moratus sit, ut canonicum impedimentum
1 contrahere potuerit, absque Ordinarii eius loci Litteris testimonialibus:
_ f CS°Uf*Oriem huius S. Congregationis Concilii 9 septembris 1893, in
ro eccrmtur necessarias esse has Litteras testimoniales, quando subditus
pn us moratus sit alibi spatio trium mensium, - huic S. C. C. exponit:
rnjf ^nter accidere, iuvenes scholares percurrere varias dioeceses tum
Tl t : re,V)tn 'nilitaris, tum aliis de causis; ita ut non raro eveniat, quod
.;t Ucntu pluribus dioecesibus spatio trium mensium; quin aliquis
1 hUi testimonium reddere possit ile ipsorum natalibus, aetate, moribus,.
Cf* .V. 1552
* fY vi
u‘ J2S8.
V!
17
73 S
( ■ uria Romana
vita, fami, conditione, scientia, neque utrum aliqua censura *
aut alio canonico impedimento irretiti sint; cum, ut pj'ur; ’ ' rrcgularitatt
sint ignoti, praecipue cum populosae sint civitates, 'in
ris morati fuerint. ’ «« parum tempo-
Hisce praenotatis, huic S. C. C. sequentia proponit dubia-
1 . Utrum in omnibus prorsus rasibus , ad ordinandum subditum * .
necessariae sint Litterae testimoniales omnium Episcoporum locorum
moratus fuerit, vel relinqui possit prudenti arbitrio Episcopi brobrii
circumstantiis subditi ordinandi? " P P li attntu
2. Utrum Episcopus ordinum subditum proprium absque hisce Litte, U
momahbm dhem hptscop, m omnibus prorsus casibus incurrat ipso iure 11
swncm per annum ab Ordinum administratione? ’
3’ Utrm ™$™«es censendae sint Litterae testimoniales alieni Efiiscobi
quando testatur nthil constare de ordinando; eo quia nemo sit , qui de ordinalli
testimonium reddere possit, cum sit, ut indicatur, omnibus ignotus?
4- btrum in casu sufficiat apponere ad valvas paroeciae. , in qua moratm
fuerit ordinandus, vel ad valvas palatii Episcopalis Litteras Episcopi dioemani
praecipientis omnibus et singulis eas inspecturis, ut ostendant, utrum ipsis cm>
stet de aliquo impedimento canonico ordinandi '?
In resolvendis quaestionibus ab Episcopo propositis, animadversum fuit,
potius indulgentia quam rigore utendum esse docet ipsa InnocentiiXII con-
stit . Speculatores praescribens necessitatem litterarum testimonialium solum-
mo o in casu commorationis diuturnae in ea Dioecesi, in qua fortuito quis
natus sit i uque moram traxerit sufficientem ad canonicum impedimentum
incurrendum. 1 Quamvis vero constit. ApostoUcae Sedis extendens, ad
casus non expressos, Innoeentianam Bullam, statuerit, suspensionem
per annum ab ordinum administratione, ipso iure incurrere ordinantes...
su c itum proprium qui alibi tanto tempore moratus sit, ut canonicum impe-
1 mentum ibi contrahere potuerit, absque Ordinarii cius loci litteris testi-
monia i ius. tamen non eo urgenda videtur haec praescriptio, ut quis tot
testimonialibus litteris munitus esse debeat, quot fuere etiam non diuturnae
commorationis loca, quae pene innumera esse possunt, praesertim pro addi-
2ilm,t serv*tio. Secus lex nimis dura evaderet, implicans inextricabilibus
difficultatibus ordinales et ordinandos.
Verum ex adverso perpenditur, etiam ante cortst. ApostoUcae Solis
. ' * lurisprudentiam, magis spiritum quam literam constitutionis
nn 'centianae secutam, uti videre est praecipue in Spoletana et Reototu»
. 1 11 , 4°>2 recognovisse necessitatem litterarum testimonialium Ordina-
riorum, in quorum Dioecesibus ordinandi diutius permanserint.
romulgata ApostoUcae Sedis constitutione, ex praxi Romanae Curiae rt
a larum, nec non ex i uris communis intentione, tempus diuturnae con»113'
rationis, ex qua ab Episcopo illius loci exquiruntur litterae testimoniales dc
moribus Ordinandi, determinatum fuit ad semestre. Deinde adactis, per»11'
* Cf. N 25S.
^ f 4o6H,
* C. (dOnrtfii
739
qu.i> # . . Ml 1 1 IUU necessitas attentius
invigilandi ct inquirendi m mores illorum qui, emenso militari curriculo
in sancto proposito perseverarent.
Quapropter S. Cong. U. Inq. sub die 16 sept. 1875* Instructionem dedit
Ordinariis locorum quoad modum exercendi vigilantiam in clericos stipendia
in eorum Dioecesibus merentes, eo maxime consilio, ut de eorum moribus
certiores facerent Episcopos proprios Sacrae Ordinationis. Attamen in hac
Instructione nihil edicitur de litteris testimonialibus, sed potius sermo habe-
tur de secreta vigilantia et relatione quoad mores huiusmodi clericorum
Has testimoniales quod spectat, sub die 27 novembr. 1802 Decretum nrnHiit
a fi. C. Super Disciplina Regulari praescribens, religiosos alumnos militiae
addictos ad familiam Religiosam postea revertentes, non ordinandos esse
absque litteris testimonialibus Ordinariorum, in quorum Dioecesibus saltem
per tres menses commorati sint. 2 Ad haec, placuit amplissimo Senatui V
hanc praescriptionem extendere ad clericos saeculares. Nam sub die o sen-
tembris 1893 in Firmana, Postulatum quoad litteras testimoniales ordinando-
rum, quaestioni: an clerici occasione militaris servitii in diversis locis com-
morati, absque litteris testimonialibus Ordinariorum, in quorum Dioecesibus
jliqini tempore essent inorati, possent ordinari, rescriptum luit: Litteras
testimoniales esse necessarias, quoties promovendus moratus fuerit in aliqua Dioc-
tm> sa^em Per trimestre . 3 Exinde legem generalem latam fuisse pro omni-
bus Ordinariis, dubitare non Eis est.
Hac lege cognita, Episcopus Urgellensis nonnullas declarationes expo-
btulat, primo petens, an huiusmodi praescriptio aeque teneat omnes clericos,
etsi hac illae discurrerint non occasione militiae. At si Postulatum causae
irmanae impiciatur, non dubium videtur, responsionem respicere tantum
clericos militiae addictos. Secundo quaerit, an violans hanc legem su-
spensionem incurrat a const. ApostoUcae Sedis, comminatam. Quod
non videretur dubitandum, quum S. C. C. declaratio videatur inter-
pretari et tantum determinare, ea const. verba: «qui alibi tanto tempore
moratus sit, ut canonicum impedimentum contrahere ibi potuerit . Tertio
pObtu at, an sufficiant litterae testimoniales negativae, seu quae affirment,
11 mc 111 bonum, nec in malum testimonium de clerico, utpote ignoto,
^ s an., quod saepius accidat necesse est, quum milites in populosis civita-
earT ^raeCari° morantCs pene omnibus sint ignoti. Iamvero in primis dene-
Posit'0-00 ^0SSe Vllktur, proprium esse litterarum testimonialium aliquam
renhl'am Prae^crc n°titiam de moribus et clerici vita; secus illusorie dicc-
posjrmo-les. Proinde, his deficientibus, S. C. S. Officii solet ad
per j aK,nc,n cfdinamli, eidem concedere veniam supplendi huic defectui
Ordina ‘I^entUm c-‘ctum SUpphln, utm, quin supplet attestationem per litteras
km hu*m ^rac,^.en^am- ^mo S. C. S. Officii solet Curiis concedere faculta-
uiMTiadi iuramentum deferendi clericis, in hisce circumstantiis versan-
740
Cuna Romana
tibus. Demum quarto exponit, an in defectu testimonialium suffi *
nere ad valvas paroeciae, in qua moratus fuerit Ordinandus app,,‘
valvas palatii Episcopalis edictum ad invitandos omnes fideles ^ ^
nium illius morum. Plane in negotio tanti momenti nulla sollicitutto^)”1^
supervacanea et rigorosior
Quibus praenotatis, quaesitum est quomodo esset dubiis respon l
Die, ete Sacra, ete. respondit: Pro clericis ordinandis, iam militiae S
sub poena a Const.Ap. Sedis comminata , requiri litteras testimoniales Ordi * ’
in cuius Dioecesi per trimestre commorati fuerint ; et quatenus Ordinarii lin'
plenum testimonium non reddant , Episcopus , obtenta ad hoc facultate ab
stohea Sede, provideat per lur amentum suppletorium. ^
[Per summaria precum a. 1895. -Cf. etiam Collectanea S. C. dePron
Fide, vol. II, n. 1SS6; itemque Acta S. Sedis, vol. XXVIII, p. 4^-50] ?
4294.
S. C. C., Gratianopolitana, 26 ian. 1895.
Quum Sacerdos Abel paroeciam oppidi Avenieres, Dioecesis Gratianopo-
litanae, administraret ab anno i88t ad 1886, ecclesiam parochialcm restau-
randam curavit, impendens summam Libellarum L. 48,124. Verum quia
parochus, ex variis oblationibus, colligere non potuit nisi
summam Lib. 3^i374! reliquam pecuniam ipse suppeditavit; quod ratum
habuit huius paroeciae Fabrica, formiter obligatam se recognoscens en?a
sacerdotem Abel ex respectiva libellarum summa nempe I.. 9749, sequi
soluturam fore, usque ad integram debiti solutionem, legitimos fructus.
Approbatis a competente auctoritate gestae administrat ionis, et praesertim
peractae restaurationis rationibus, sacerdos Abel translatus fuit ad Ecclesiam
curatam Archipresbytcralem S. Ioannis, oppidi de Bournay; quam novam
paroeciam suscepit valde commendatus a fidelibus Ecclesiae loci Areniens,
nec non ab administratoribus Fabricae eiusdem paroeciae.
In eius locum, die 3 octobris 18S6 suffectus fuit sacerdos Franoscus
(droud, qui antea professorem et directorem egerat parvi seminarii, loci
Rondcau. Postea secundi elecmosynarii ct dein primi ad oppidum Montflewy
unctus fuerat officio, et moderatoris scholarum, a Nostra Domina nuncu-
patarum. Fertur, haec munia relinquere coactum fuisse ob querelas non pau-
cas in iisdem exercendis excitatas.
Capta paroeciae loci Avenieres possessione, recusavit accipere summam
Ub. 5000 a sacerdote Abel oblatam ad pia opera explenda, ea tamen sub
‘ ‘^djtione, ut !’;ir' h(a C riroud succederet in < reditum < iusdem Abel adver-
sus abricarn, quasi ipsius gestor negotiorum. Imo cuni idem sacerdos duas
teras parocho Gi roud desiisset ad repetendos fructus currentis anni,nu^^
la.iuit responsionem. Nam parochus iam coeperat significare ipsi Onlinarm.
Se 6raves concepis$e suspiciones circa legi timitatem crediti sui antecessoris,
■ perte asscver.ins .idministrationem patrimonii suae ecclesiae in pesstm
xersari conditione. Ulterius semper ursit sua dubia, caque clarius
S. C. Cortcilii
74 1
stavit adeo, ut scripserit canonico Jacquemin, curiae episcopalis secretario-
ipersonnellemcnt jc suis entiircment convaincu que Mr. Abel na pas de-
boursd un centimc de son patrimoine pour les divers travaux qu’il a fait
e.u4cuter
Quum magis in dies sacerdos Giroud in hisce accusationibus dissemi-
nandis instaret, ab Episcopo die 3 iulii 1887 invitatus fuit in curiam, ut
suspiciones ita graves in presbyterum Abel congrue probaret At ille in
duabus literis evasive respondit, primo petens dilationes ad probationes
comparandas, dem declarans se numquam congressurum, iudiciali conten-
tione, cum sacerdote Abel tricarum iudicialium nimis perito; scilicet- Jc
ne mexposerai jamais a une discussion en face de Mr. Abel; ii a des habi-
lius ct des hardiesses, que je n’ai pas».
Intcrim Episcopo tradebat quasdam literas ab administratoribus Fabricae
signatas, quibus declarabant, se subscripsisse et rationes approbasse admini-
strationis a parocho Abel peractae, quin easdem perlegerint vel alias exami-
naverint.
Episcopus accusato statim manifestavit dcnunciatum crimen, co consilio
n! m purgaret .1 tali accusatione; quod luculenter peregisse sacerdotem Abel
per allatas responsiones arbitratus est ipse Episcopus. Proinde edidit decre-
tum, imponens parocho Giroud qtiod aut per scriptam declarationem reco-
gnosceret veritati et iustitiae conformes rationes redditas a suo antecessore,
aut earumdem falsitatem probaret, sub poena privationis paroeciae, si
.uteri cx duabus conditionibus non satisfecisset. Verum parochus iterum
pitcn.-- dilationem ad probationes ordinandas, vehementius accusationes
urgebat. Tunc Episcopus ad viam tergiversationibus praecludendam, aliud
V1 eGre^um sub die 21 iulii 1S87, invitans parochum ad subscribendam
7 poena remotionis a paroecia, declarationem sequentis tenoris: « Jc sous-
s,gn eure des Avenieres, regrette d’avoir eleve des doutes sur la regulari te
cs comptes relati fs la restauration de 1' Egi i se de cette paroisse et declare
par is pr^sentes retirer purement et simplement Faccusation que i Aii portee
tcmerai rement a ect egard ».
C L , - * -
u scripsit parochus, at parvo post tempore eamdem retractare conatus
t''i, su ic 24 augusti 1887 postulans a curia declarationis lacerandae re-
Mitionem, aiens in literis: « Vous m’avez demandd une retractation.
na Vt :t Pr^‘rc dc Farchipretre et pour faire cesser le scandale
r- • 'hei repandait pour tout le diocese. Je l’ai faite contre ma con-
°n, car je sais que les comptes de ^lr. Abel ne sont pas exacts ».
aH hlscr)pus, ut parochum de suo errore convinceret, eumdem invitavit
enc^U!n coram quodam conventu virorum a se electorum, scilicet
C( c o teret ano cunae generalia et duobus parochis. Habitus est
Sllj LSSUS' ,;lt oegotium componi non potuit. Intcrim parochus instans in
R scr*kcbat Fpiscopo: « J'ai dit et prouvd que les comptes
Tunc F *S°nt contradictoires: veuillez me prouver le contraire
cj,0 L 'piscopus, ut controversia tandem finem haberet, ordinavit paro-
dem suh die 19 dec, j88S quod intra 14 dies curaret exeeutioni
md
1r' nhligationem a Fabrica susceptam erga sacerdotem Abel, quo
742
Cuna Romana
tempore inutiliter praeterlapso, a paroecia statim removeren^T"
mense decembri, coegit Fabricae administratores, quorum converuu^'
quidam archipresbyter ab Episcopo et sacerdote Abel dele.nr Tu,t
nendam transactionem pro definitiva negotii compositione Ad \ * PSQj)0*
respuentes quamcumque concordiam, decreverunt, a sacerdote'
primis exigendam esse probationem lcgitimitatis allatarum ntinnm ’ 2®
facere non recusavit presbyter Abel et in alio Fabricae adnrfS^T*
conventu per advocatum Blanc ad hoc electum reddit t,
et declaravit. At occasione huius defensionis, parochus GiroucT pr^ct'
congressui , in sacerdotem Abel instantius accusationes protulit’ Une ai
Episcopi aures pervenit, qui statim parocho onus imposuit huiusmodi inia.
as retractandi, nec non efficiendi, ut Fabrica suae obligationi satisfaceret
sub poena immmcnt:s paroeciae privationis. At parochus, iri abreptu
Episcopo insolentes et valde imunosas dedit literas, uti ipse dolens fatetur’
ad refutandum edttum decretum. Episcopus respondit, expresse et plene
approbans gestam a sacerdote Abel administrationem, et varias minitatus
poenas, decernit, ut Pabrica quamprimum debitam summam persolvat,
rarochus Giroud, primo visus est sincere obsequi velle Episcopi ordina-
tiombus, at paulo post, mense iunio 1SS9, proclamabat in quadam litcra:
« Mr. Abel n a aucun titre contre ia Fabrique. Les pretendues approbations
c e ses cornptes sont nulles. II est demontre que Air. Abel a trompe soit les
rabriciens, soit 1 administration, etc. ».
Rebus huc perductis, recurrendum esse ad formale iudicium ccnsuit
piscopus, quare dixit sacerdoti Abel, ut parochutn Giroud apud Curiae
una conveniret. Hinc Curiae promotor fiscalis Debut, ad instantiam
sacer otis Abel accusationem introduxit petens, ob Crimen diffamationis,
arocium jiroud a paroecia removeri. Idem officialis Debut delegatus
uit a processum instruendum; quamobrem ad paroeciam loci A veni" res sc
contu u, ut instrumenta et facti adminicula examini subiiccret. At sacerdos
, .e rrr°8atUS non ^u't* Acta inquisitionis publicata fuerunt die 25 octo*
ris i , , 9 eaque parocho Giroud favorabilia evaserunt. Dicitur enim incon-
c usione . « Je conclus en disant que Mr. Giroud n’ayant pas eu ciitre les
maius autre pieces que cellcs, sur lesquelles est basd mon rapport, se
CTOuve justifi^ des accusations portees contre iui, par Mr. Abel. Je pric
onc ctalite de prononcer en sa faveur une ordonnancc de non lien
et e dem'jnder que les cornptes de Mr. Abel soient soumis a un nouvel
examen ».
• ad uherius examen, iuxta votum promotoris, processit ipse Vio-
enera is, adhibitu etiarn vice-offieialt Faurc. Citati fuerunt ad cotnp3‘
‘cum sacerdotes Giroud et Abel, qui scorsim auditi fuerunt. Itriusq111
aocumentis ad trutinam revocatis, sententia prodiit absolvam sacerdotem
. ’ C.0,it efp>ia torta parochi Giroud , uti calumniatoris; quare publtcae repto-
,)>l * * ,!l’ ,IS ProP(>nehatur, prout i st at nitui in eadem sententia, ai' hp1'
t oaponi 'at a, suh die 2 5 novembris 1889 et exeeutioni demandata.
oiiin i.? 13 ,r°ud Protestatus est contra hanc sententiam, eo muxtmt
• 1 -equam e t a doni pareret, quum a Curia veniam pnstulasset secum
.V. C. Concilii
743
ducendi advocatum dic comparitionis, repositum fuerat, hoc contra ius esse,
nam ipse non uti accusatus vocabatur, sed solum ad comprobandas conclu-
siones relationis promotoris Debut. Quapropter cognita sententia, parochus
Giroud die 4 decembris 1889 Episcopum adiit cum advocato Grolee. Instau-
rata de litigioso negotio disputatione, nihil concludere fas erat, verum quia
parochus Giroud in advocato Grolee maxime confidere videbatur, Episco-
pus sperans, ob rei evidentiam, posse persuaderi, advocato hanc quaestio-
nem scriptam, proposuit. « Air. Giroud a porte certaines accusations contre
Mr. Abel; en a-t-ibfait preuve? »
Advocatus Grolee resolvendam suscepit quaestionem, quasi arbiter
constitutus fuisset et sub hoc titulo relationem exaravit. Intenm sacerdos
Abel, rei certior effectus, die 11 decembris, scripsit Episcopo, respuens
perfracte advocati Grolee arbitratum, quum sententia die 2^ noverab. 1S89
examinari non posset, nisi ab Archiepiscopo vel a Papa. Dein idem sacerdos
Abel, die 1 1 ianuarii 1890, renuntiatus fuit canonicus honorarius Cathedralis,
quare advocatus Grolee persentiens, hac Episcopi deliberatione, publice
cius sententiam arbitralem posthaberi aut impediri, Episcopo literas dedit
admodum iniuriosas, quas per ephemerides edi et quammaxime in vulgus
disseminari curasse videtur.
Gliscente in dies scandalo. Episcopus ratus, parochi Giroud ministerium
non amplus utile evadere in oppido Avenieres, eumdem per decretum
diei t3 februarii 1890 transtulit ad Ecclesiam parochialem loci Chanas,
paulisper inferioris gradus. At hic exequi recusavit decretum, arguens quod
les tribunaux religieux et civils etant saisis de la question, qui motive son
coangement, il ne pouvait quitter son poste, avant qu*its aient prononce
leur jugernent ». Reapse, sacerdos Giroud, die 20 februarii 1890, appella-
verat ^ ad Summum Pontificem a sententia diei 25 novembris 18S9, tum
(juta mdicii formae processuales observatae non fuerant, tum ob negatam
defensoris constitutionem.
Suh idem tempus Fabricae administratio ad civile tribunal rapuerat,
uMorc, fertur, parocho Giroud, sacerdotem Abel instans, ut obligatio erga
eumdem suscepta, nulla et irrita declararetur idemque adigeretur ad pccu-
niac summas pro piis usibus perceptas et Fabricae non traditas restituendas.
At quum persisteret parochus Giroud in deneganda exeeutione, Episcopi
mandatis, per decretum Vicarii Generalis diei 24 februarii 1890 obligaba-
lur j suscipiendam paroeciam loci Chanas, sub poena suspensionis incur-
re >' ac die subsequente huic praecepto. Insuper Vicarius generalis scribebat
rc t presbytero BquvaUet, immediato sacerdotis (»iroud superiori, ut se
11 urrct ad paroeciam loci Avenieres, ibique, si adhuc illum reluctantem
«venisset, duarum, horarum spatium ad deliberandum concederet, quo inu-
- tr Praeterlapso, commonefaceret, interdictum personale generale ipsum
‘ rnssc, quamobrem nec paroeciam loci Chanas amplius administrare
uecreti extentio facta est die 27 februarii 1890. Nihilominus quia
Parochiim 1 1 1 # T* -i * « a« jm * « t * ■ ■
j . uiinoverc possibile non ruit, rogatu Episcopi interveniente etiam
sac^!° HiUcae Potestatis, nimirum Praefecturae, apud suos se contulit
os ^*r°utl in oppido Trept.
744
Curia Romana
H.c interea, contra interdicti decretum, abun mtc^I^Tr^
appellationem petens m integrum restitutionem Ad i™, .■ S„
et sacerdotis Abcl, Curia metropolitana Lugdunensis * nPis™pi
relate ad rationes peractae administrationis, ex voto viri „ Jv‘“ q.uaesllV
et Secretarii Tribunalis commercii Lugdunensis, declaravit ad ”tl.OC,nal" '
gestionem undcquaque probandam esse. • dmmistrationis
Etiam S C. C. controversia perpensa, potius sub aspectu an
nes a sacerdote Giroud in suum confratrem disseminatae
sub die a man 189. hoc rescriptum dedit Gratianopolitano f' •
examen revocatis, quae hinc inde allata sunt circa eontroversiam aTc '^
motam, iisdem perpensis, EiSi PP. rescripserunt- p„„ r. Giroud
Curiae Episcopalis^diei 23 apri. is
tano, dic 12 octobris 1890, ideoque orator acquiescat Qui tamen r ^i
graviter moneatur, ut conscientiae suae consulat, laesamQconfrtr.s
resmuat, vernam a suo Episcopo postulet et in posterum abhorreat a sinu"
"n prn ' i ci j l 1 i ^ ^ non eam fuisse suam intentio
nem in appellatione interponenda apud S. Sedem, indicium exposcere circa
mentum administrationis sacerdotis Abel, sed impugnare decreta Eoisconalia
gantia_ 9 27 februa™ lS90» quippe miustas poenas irro-
AhrWh™! 'y0^0 quaestio circa rationes peractae restaurationis a sacerdote
tveiit, rn uT' Nam S3Cerdos R°^ang, successor in paroecia loc,
fuTnnn o?^5 habU,t ratI°neS Sestae administrationis antecessoris Abel.
p_: • P um tni,t cessionis obligationum et spopondit de consensu
•inlTn, TUm aSSUmere ac,versus Fabricam creditum sacerdotis Abel,
lum a no*10 t**!» cess,onar>um. Denique ad compescendum omne scanda-
tivnj. i.rQC i° . oustaug et ab administratoribus Fabricat* haec transactionis
finii- ii fU J^n?ta su^ martii 1892: « Lc compte qui consti-
ti ,VM* A a. ri9uf crcanci6re est bien simple. II portait au credit de
rlrhii- % >C Cpl Cll^re 9749 ^r* que Fon reconnaissnit exact; puisau
‘lljia1^ ^Urcr ^es di verses sommes relues soit par lui (M. Abel)
uustang pnur le compte de Feglise 011 de la Fabrique; doii
M Rn*” * C’ ' * rcsultait quc cette derniere restait creancier de 750 fr. que
-VL. Koustang s engageait a Iui verser ct lui versait en eflect».
contulit^ 'I6'11 Ep,SC0Pus* ctiam ad instantiam quorumdam Sacerdotum,
n ’ Se precario, presbv u-n 1 Crirmid paroeciam loci Veunissicux, cuius
“nCm SuSCepit’ Sub ,id tcn>poris transmissum fuit S. C. C «•
" - t ' Cl,J1 0 Pr<>misit parochus en tamen sub conditione, ut idem
rescriptum m publicum non divulgaretur.
resrrinM'3 - tttirC*n°n P?sse Episcopus arbitratus est, qui e contra eiusdem
Darochin pemp i1'13 Statnn acl clerum universum dedit. Quod aegre tulit
loci V.mm"r?Ud m!nacesque 'iteras Episcopo scripsit, quare etiam paroecia
in onoidoSTCllX P^.V‘ltU:, et a divinis suspensus ad suos iterum se recepit,
n °Pp.ld0 1 reP*. ubi adhuc commoratur.
° >c"rM1' <!,,am a?endi rationem defendit referens usque ab initio facto-
,S\ C. Concilii
— 745
rum historiam, quae iam relata sunt in facti specie, enixe exorans S. C. C
ut definire vellet per suam auctoritatem hanc quaestionem, quae causavit
agitationes et scandala in Dioecesi, et causabit, donec finem accipiat ner
sententiam Emorum Indicum. v y
Ex ailverao patronus a parocho Giroud constitutus, postquam factorum
seriem enarraverit, advertit modo quaestionem esse de iustitia poenarum
per duo decreta suo clienti inflictarum. y
Prius decretum, notat Orator, parocho Giroud vituperationem infligit
uti calumniae reo m fratrem, hocque vulgatur per transmissionem archi-
presbyteris et superioribus ecclesiarum ea sub ratione, quod uti scandalum
a Giroud accusationibus et allegationibus publice allatum fuerit ita publica
reparatio esse debeat. Sed, animadvertit patronus, huiusmodi poenas publi-
cae reprobationis et infamiae non solum extra ius esse, verum ct ecclesiasti-
carum poenarum rationi contrarias esse, cum scandalum adiiciat scandalo
ct auctoritatem rectoris ecclesiae in fideles evertat. Sed cum de poena certe
agatur, poenale ludicium omnino praecedere debuisset. Verum ab expositis
patet, nullam iudicii formam nec speciem quidem adfuisse.
Defuit pruno loco citatio rei. Accusatus emin invitatus, m ad dioecesa-
num tribunal veniret, nulla citationis iuridica forma servata, sed per epi-
stolam, vocationis obtecto non designato. Vocatur ad hoc tantum, ut con-
clusiones sibi (aventes, relationis procuratoris curiae, probe sustineat.
Vocationi Parochus paret seque sistit, ne suspicatus quidem de crimine agi.
Incipit ergo defectus tum formae tum substantiae ab ipso iudicii limine,
cumnulla citatio fuerit, nec ipsa rei praesentia eius defectum sanat, cum ad
aliud quana ad poenale iudicium vocatus sit: Can.2et 3, caus. III, qu. q,
Clcm. 2, de sent. et te ittdtc .
Graviorem defectum adesse notat advocatus, quia postulante accusato,
ut -i vocatum sccum duceret, qui iuridicc demonstraret male redditas esse
1 mes et lustitiam relationis promotoris curiae confirmaret, parochi ipsius
pei 10 repulsam invenit, hac adamussim ex causa, quod ipse de nullo cri-
- accusaretur. Non accusatus, igitur, nec defensus, Giroud acerbissima
Drnf l. mu tatus Haec omnia humanae damnant ac divinae leges, nec
s a,°^s constituunt, sed iniuriam: cap, 19, de sent . et re iud., cap. 1,
q llt non contest., cap. Qualiter , de accusationibus.
Itrit -1 e 'Cr° de Sljbstantiali primi decreti defectu notavit Orator, eadem
Hoc SCCUndum Accretum ,
censu00 6 2^/e^ril;ir" 1 ^9° nunciatur parocho, qui interdicti personalis
M(>rcsH^]?CC *tUr •V'unc’at’o decruri facta est per archipresbytcrum de
suam ,C \’-t Sld> ea^cm decreti die (24 februarii) episcopus auctoritatem
vcrb;s- lcarilHn Generalem, speciali mandato transtulisse testatur his
n v 1 rcsP,c'-'’ ut legitime factum, quod n.Mussel (vicarius) fecit per
• ^rchi presbyterum ...
tura n!?Cat patronus* quae sunt decreti praecisa verba: I Jominus episcopus
- A .5 Un> versali interdicto ipso facto et illi aufertur paroecia de Cha-
^Siam i- US comm'ssarius Archiprcsbyter oralem explicationem adiicit:
P uis non licere S, Missam celebrare, nec audire, nec accipere Sacra-
74 r>
Curia Romana
menta Eucharistiae et Poenitentiae, sine irregularitatis noti „ \C.
sacerdotem Giroud iam ah ecclesia des Avenieres antea expul * ° {■ pattt
M haec, advertit Orator, secundi decreti vitia graviora esscT,,
indicii species praemissa est, nulla in ius vocatio, nulla accusat' ***
testatio, nulla sententiae forma, nulla monitio, nullus probationibu?^ ^
siom locus, quae omnia, ut supervacanea neglecta fuerunt dcicD'
I-Iiscc notatis relate ad decretorum formam, quoad substantiam ,,
patronus, non mtnores adesse defectus. Nain parocho hoc maxin,.’
obiecttim fuit, ipsum noluisse imperio episcopi parere, debitum P.2
erga D. Abelcm agnoscendo et confirmando ad nonnam et modum ratior,™
ab hoc redditarum, quin eas rationes ullo examini subiicerct HocoriJI
exinde translationem in paroeciam subsidiariam longe inferioris ordini,'
noluisse acceptam habere. Haec altera videtur causa fuisse secundi decreti
quae, ut patet, a priore originem petit eique arctissime colligatur
Insuper notat orator, Episcopi decreto non suffragari rationem mnovibl- .
Utatu paroeciae. Nam ea non hoc ellicere potest, ut arbitrio suo Episcopus
parochum deucere et dedecoris nota atque inopia affligere possit.
Episcopi decreta eo magis patrono improbanda videntur, quia eum homi-
nem plectunt, quem, ipso praesente, cum advocato Grolee, ipse Episcopus
amplissime laudabat his verbis « Mr, Giroud est un des mes meiUeun
pretres
Quoad petitionem alteram indemnitatis , revocat orator sapientissimam
canonici turis dispositionem, quae iu dicem quoque spolium patrare declarat,
cum neg eeto i uris ordine aliquem e possessione deiicit: cap. 7, de restit,
spo tat. 1. poliatus ergo ante omnia restituendus ct haec est praecipua
amni iniuria illati emendatio. Quidquid autem ei sic ablatum, aut quo-
minus u iere liceret, vetitum est, in restitutionem venit cap. 51, de apptl *
at., cap. r 1 , de restit. spoliat prout fert constans et perpetua S. C C.
mrisprudentia.
Partium iuribus EE. PP, hinc inde relatis, modo vestrum est supremo
tudicio enodare dubia:
I. An dei reta Curtae Grafianopolitanae diei 25 novembris idSg et did
27 februant zSgo sustineantur in casu? Et quatenus negative:
I. An stt heus refectioni damnorum in casu?
)ie, ete. Sacra, ete. respondit ad l: Quoad decretum diei 2,5 noenn-
>ns 1889 affirmative; quoad decretum diei 27 febr. iSgo affirmative quoad
trans at mitem a paroecia et privationem; quoad interdictum generale
vte, et quatenus Sacerdos Giroud det vera resipiscentiae signa, cum pr°'
videat de congrua sustentatione. 1
[Thesaurus Resolutionum, tom. 154, p. 105-126].
Resolutio 2. dubii desideratur
St C. Concilii
47
4295.
S. C. C.f Galtellinoren 7 sept. 1895,
Anno ,779 Summus Pontifex Pius M constitutione, quae incipit: Eam
inter caeteras A Dioecesim GalteUmorensem in Sardinia denuo restituens
habitualem et actualem animarum curam totius Norensis civitatis Cathedra’
lis Ecclesiae capitulo demandabat. Idcirco simul decernebat, ut ncmoTn
posterum inter canonicos cooptaretur absque praevio examine, sicut in
paroeciarum provisione coram Ordinario peragenda, et absque expeditione
bullamm. Praeterea capitulum canonicis et beneficiariis coalescens una cum
parochialibus muneribus etiam exclusiyum ius obtinuisse videtur peragendi
sacras functiones sive institutas sive deinceps instituendas, non modo in
Cathedrali sed et in aliis ecclesiis, quae improprie filiales vocantur
Istiusmodi vero functiones vel ab integro capitulo, vel ab uno o canoni-
cis cum assistentia beneficiariorum, quos patria voce nuncupant domieri
ve! a beneficiariis tantum perfici solebant. In primo casu fructus inde prove-
nientes trifariam dividebantur, quarum pars beneficiariis cedebat, duas
uitvin reliquas interessentes tantum canonici, etiam aegrotis exclusis, lucra-
bantiii. Exceptis tamen funerariis emolumentis, quae pro rata portione
singuli, sive canonici, sive beneficiarii percipiebant. Si vero de iis functioni-
bus ageretur, quas vel unus ex canonicis cum beneficiariorum ministerio
vel soli beneficiarii explebant, tunc inde derivantium proventuum medietate
capitulo tributa, reliqua pars beneficiariis assignabatur.
r* i^?r° ro£ante R- 1^- H. Ioannc Bua A rchiepiscopo Arboreensi et
baltei linorum apostolico administratore, Gregorius XVI fd. rcc. constitu-
‘ ^ - paroeciae Norensis curam uni canonico paroclio con-
cre ere autumavit. Ad hoc. canoni catum sub titulo S. Rosae Viterbiensis
ume \acantem in canonicatum curatum cum quibusdam clausulis et condi-
0lU Us cn‘v‘V 1 archipresbytero et canonicis animarum curae exercitio
Perpetuo exoneratis », Huiusmodi litterarum apostohearum exeeutio ipsi
rc lepiscopo administratori commissa fuit; ita tamen, ut pro suo arbitrio
conscientia libere et licite disponere valeret.
ifrali$apa I>rae^'ctarum litterarum exeeuttorie plures inter ecclesiae cathe-
pro_S . ar°chum et Capitulum controversiae exortae sunt atque S. C, primo
1 C *urtii 1891, sub sequentibus dubitandi formulis, videlicet:
p 1 adminisirandi Baptismum ct custodiendi libros haptizatorum maneat
Penes Canonicum curatum in casu? —2. An Capitulum ,
r, f! ,lflctUmcs capi /u lares, ius habeat committendi alternative uni vel alteri
fll)f t fn, ' lS ium ass^ t entia beneficiariorum, vulgo domieri, celebrationem alia -
'd > mnn' srdicct l\ fissarum festivarum vel defunctorum , novendialium,
tureum, processionum ete. ac stolae fructus inde percipiendi in
t !?ul1* Iioir>. Cont,
ul1- Rom. Cont,
toni* 6, p* 116-122.
tom* 19, p. 599-602*
74§
Curia Romana
casu?- 3 . Au Canonicus curatus iure distincto frui />m«7 {„ ,i r ^
Capitulo assistente , et an a Capitulo , vel a Canonico cttratoi S?
nft/a/w absolutiones in casu? - 4. beneficiarii, vufr0 domi e/ft"*4* "w
fl Canonico curato , «/ «i hac dependentia exturbari nequeant n 'c * ■ ^fm*fanf
« . W - 5. ^«1 beneficiarii
curatum tn Evangeht praedicatione, et in catechesibus in casu? C mm:
I ropositis dubiis placuit Sacrae C. C reseri heiv* 0,1 •
et coadjuventur probationes de usu Capituli Constantii rniioT)
administrandi baptismum et retinendi libros bahthatorum i i
Affirmative, dummodo non agatur de functionibus et iuribus
Ad tertium: Si agatur de exequiis parochianorum , praecedentiam stectmZ
Canomcum curatum ratione stolae, et rituales absolutiones spectare ad Fumim
ratione muneris. S, vero agatur de aliorum exequiis, omnia spectare adiit'
lum setheet praecedentiam et rituales absolutiones. Ad quariunv AH, mZ
IZTuiTplt T* ~Um- Ad qUimUm: dummodo para-
Insuper quaestio haec, iterum proposita fuit die o aprilis 1802 cui f„ir
rescriptum: dilata ad proximam cum iisdem. Qualbrcm tel
generi’lib,,s diei 2f maii 1892 nonsdaa,
ourad tertam , mm’ CU‘US rCSOlut,'° in sl,sPenso mansit, sed edam
henefieu^ T, ‘'“T™' pr° qi"bus e*Pitu,i p«romiS novae audienda
1 ,, b , mat ©Ubia tate erant: . ,/„ administrandi tvbrn
r„r ai d' . tf0S b"l1“'a",r"m caneat penes Capitulum, vel Camum.
• m * 'i* Cj'U - 11 Sl* standum vel recedendum a decisis in tertio dubio
1 ^ ,l Slf siand,,m vd recedendum a decisis in quinto dubio incani*
_ " autem generalibus dici 23 i, dii 1892 S. C. C. placuit rescribere
i< m V V U.]"’ , Pnrnurn: Cmnulative spectare ad utrumque . Ad secun-
_ 1 * n fftsisi ‘ * tertium: In decisis et amplius. 2 Parochus vero beneficium
au 1 enti ac obtinuit quoad primum dubium. Quare quaestio hacc
=;«!!0| pro£°!1,tur- fnterim sciendum est, Capitulum renunciationem emi-
‘ ene icto nov.tt audientiae, quod cius Patronus postulaverat,
FF pp1Um..Vtm K>d*C definiendum, nempe an sit confirmantia decisio, qua
V - ■ ascripserunt: cumulative ad parochum et Capitulum spectare w>
mis ,ram 1 apttsmum et custodiendi libros baptiza lorum.
I *1^, ll/ ’1 tcllmorcnsis patroni, postquam fusiori calamo facti specient
pserant, in quinque capita orationem suam distribuunt. Ac primo
. Cn entes m. capitulo i nesse administrandi Baptismum et libros bapt1*
n,r„amCUSt,),lend:’.id Proni:inarc adnotant ex cura habituali* vi cuius
t. C ‘lCttu‘l ‘s ut’ bimulus seu operarius cap*tuli censendus est, qui
II . umentis iam inde a sua institutione assignatis contentus
evinrtm ' er° habitualem penes Norensis cathedralis capitulum res
_ _ _ , ’ um ipsius apostolici exeeutoris verbis il capitolo vcrrJ
e a .'Ussu cura attuale, ritenendo [a cura abituale ", tum
. ^ hcsaurm Hsrfolurionum tr>m ,
1 Thesaurus R„n|„r; ' 5°' p' 431-443-
««oluuonum, tom. iSi, p. 254.267, 3()0, 361.
iuri'
S. (', Concit ii
749
tione a capitulo m paroeciae erectione apposita, qua curae actuali nuncium
mittebat: « ntenendo la cura abituale ». Quibus adstipulatur et alia eiusdem
capituli declaratio paulo ante exeeutionem apostolicae constitutionis et
ipsius tenor decreti executonalis , quo indulgetur, ut canonici sacramenta
jes confessiones excipientes vel m curati adiutorium in civitate condonantes
tamquam in choro praesentes habeantur. Neque dicatur ex hoc argui non
posse curam habitualem explidte fuisse indultam. cum apostoiicus admini
Strator expresse declaraverit conditionem a capitulo appositam in praefatae
constitutionis exccutione prae oculis habuisse et religiose servasse
Fx his igitur autumant ortuin duxisse, quod canonici absque praevia
curati venia Baptismatis sacramentum administraverint, et locus pro libris
custodiendis, in quo statim baptizatorum. nomina minister scriberet iam
ab initio fuerit designatus. *
Verum nedum in linea interpretativa, sed et in praescriptiva monent
observantiam suadere, ut capi tu lares in quasi possessione iuris manutenean-
tur, cum exploratum sit in caesareo et canonico iurc in quacumque causa vel
quacumque person.t. ius personae, ius privatum vel publicum quadraginta
annorum .ugi silentio extingui 1. 4, Cod., de praescript. 30 vel 40 an-
cap. 6, de praescript. et c. Cui doctrinae consonat S. C. C. quae in una
Uarsormn Iurium parochia!, um, diei 30 ianuarii 1830, in qua capitulo ius
baptizandi pueros ac retinendi claves baptisterii et olei sancti reservatum
fuit, non obstantibus sacrae visi tationis decretis, ad formam consuetudinis. 1
Quare Archtepiscopus Arborensis anno 1879 apostolica delegatione functus
m traltellinorensi dioecesi mandabat: «in virtu dei poteri accordati dalia
\ et c che la chiave dei battistero, e il libro det battezzati, non siano piu
nmossi .1 ca.ssctto comunt*, nel quale in questa Cattedrale furono finora
conservati, e ci6 fino a che alia S. Sede non piaccia di ordinare diversa-
mcntL . Quod decretum cum a S. Sede fuerit approbatum, censent patroni
renudicatae vires et auctoritatem aequi sivisse.
m t*0 Ctlus‘,c propositione diei 9 aprilis 1892 ad suam intentionem
me tus t eclarandam et sustentandam has Capitulum addebat attestationes.
nitrum attulit depositionem trium sacerdotum seniorum, qui a pluribus
^ nis servitio ecclesiae cathedralis addicti sunt, quae ita se habet: verum
1 . s orL 1,1 Cathedrall un tireito comttne, in quo servantur claves fontis
mran'11*1 'S’ Ct rL’^csta’ Bll*hus dietim quilibet notat administratum sacra-
Aflto ’ apud ^uemfi^ct canonicum esse elavem fontis baptisma lis et nulla
b-enia sacramentum administrat: quemlibet canonicum iure hoc usum
im ilnfn „0 ^ **
constare Florem reo
csteev- 1 a,n' canon'cura sacramenta administrantem gavisum semper
mIm, crnPt,0ne a punctaturis, ceu refert Beneficiatus Chrismi, qui a 40 annis
' ® punctatoris fungitur.
-V
40^7.
1
75°
Cuna Romana
Demum Capitulum in sui favorem invocat Capituli Vatie "• ~~
in quo mos non admodum dissimilis observatur. * m tXc,nPl*»n.
Patronus in primis utitur testimonio Parochi, emi ait, SCse in ^ >
sionts praebendae canonicalis, accepisse a praedecessore suo I PTt"
zatorum, quem apud se tenebat quemque singulis vicibus traddLTJ^
stranubus baptisma, ut actum in dicto libro notarent nrem ^
solummodo duos canonicos elavem obtinuisse; quorum alter 1,1!^ “
antequam praebendam canonicalem obtineret, alter sibi arripuit T*?1
nere V.cam general.s fungeretur. Canonicus hinc Parochus a™i, " '
ttilum, clavis grati», nullum abi arrogare valet ius. Et i„rc inf ?
catus, nam si clavis est apud Parochum, profecto liquet, absque IW
consensu, Canon, cos non potuisse baptismum administrare iutta oroari, I
arbitnum* ^F^pnura
Postea haec habet parochus: consuetudinem in civitate et Dioecesi foveri
qua fit, ut sacerdotibus vocatis a parentibus baptizandorum indulgeat#
facultas baptizandi et notandi propria manu actum in libro. Quae facultas
facihus traditur praecipue ecclesiasticis, dignitate praefulgentibus, ceu fa-
ctum Fuit cum Canonicis, donec id praesumerent ceu ius illis quaesitum,
raeterca patronus clientis intentionem roborat per alios testes.
His positis, concludit Orator, quod traditionis horum librorum inmanus
parochi manifesta profecto est ratio; nempe quia libri baptizandorum custo-
t ic >antur a Parocho dumtaxat. Haec confirmat patronus ex peculiari atte-
statione Episcopalis Officialis.
Sua™ t^esim Orator aliis attestationibus comprobans, urget attestatio*
nem iu iculcm cum i u ramento editam ab iis, qui servitium Ecclesiae Cathc-
c ra i assiduum praestiterunt per discretum temporis spatium. Demum testem
.1 ert patronus ipsum Episcopum Norensem, qui decursu Sacrae visitationis
pastor a is visitans librum baptizatorum, reperit carentem signaturis admini-
stratorum huius sacramenti; monetque canonicum parochum, ut eunt
ne id in posterum eveniat*
Adamussim ob lias potissimas rationes, notat patronus, TridentinaSvno-
i us cap 13, Sess. 24, de ref., mandat Episcopis populum in certas pa*
roc las distingui, unicuique suum perpetuum parochum assignando. Ad
tramites huiusce dispositionis conciliaris Pius V constitutione F.ist otttnibuf,
5 novembris T5/Lmotu proprio, varias ad maius divini cultus augmentun*
animarumque commodum erexit Vicarias perpetuas in almae Urbis Basilicis
et Collegiatis. 1
Porro tumdem finem, instat orator, nempe augendi divinum cultum, d
mams commodum exhibendi fidelibus, sibi proposuit Summus Pontifex
regorius X\ l in sua constitutione diei 1 februarii 1834 pr0 Sardiiuic
insu i. pse enim conspiciens animarum curam, qua par erat dilictu WJ
a apttu o Noren. minime , rceri oh simultancum parochialium muneniu1
ct Lapitularmm officiorum adimplemcntum, ab animarum curae e\erdt,r>
perpetuo illud exoneravit, atque eam concredidit uni presbytero in 1 ^
B u i . Ii otii tom
j
i. in, p 183, 1S4.
-S . C. Conci hi
75'
^ia Magistro, vel iure canonico laureato, qui una cum presbyteria auxi-
liaribus curam huiusmodi universam exerceret.
‘ Et iurc meritoque exclamat patronus, Minister baptismi solemniter et ex
pastorali officio celebrandi est proprius parochus. Contendit postea Orati -
idem dicendum esse quoad custodiam librorum, quia parochi tenentur
quamor libros sive matriculas habere, ut ait Barbosa, in quibus describam
primo omnes, qui m Ecclesia sua baptizantur, cum nominibus parentum
Si JC legitimo matrimonio nati sunt, et patrinorum, qui cos de baptismo
Quapropter, etsi fiat hypothesis, quod vigeat consuetudo ac usus banti-
Aiinli tavure t apituli enunciari, autumat patronus non sustineri, quia huius-
modi consuetudo seu usus ordinem hierarchicum subvertit, et consequenter
irrationabilis, imo abusus et corruptela foret. In casu vero observat patro-
nus, consuetudinem probatam non dici, si constet de unico actu contrario,
quamvis darentur mille actus pro consuetudine; unicus enim actus contra-
rius, vel difformis illam rumpit, et ad eam destruendam satis est. Porro
t\ documentis allatis, iuvta patronum, constat ex consensu parochi praede-
cessoris, quandoque canonicos administrasse Sacrum baptisma et ex con-
currentibus circumstantiis veniam indulsisse; et actualem parochum sem-
per custodivisse libros baptizatorum. Quare concludit, adversarios inutiliter
ad testes appellare, siquidem adducti testes consuetudinem in themate non
probant 1) quia non sunt testes dc visu per quadraginta annos; 2) quia non
sunt testes de auditu a suis maioribus, qui ab aliis suis maioribus, etiam
au i\ crint; 3) demum quia non testantur, se numquam audivisse, vel vidisse
senan contrarium. Etenim ex illorum depositionibus constat, illos actus
nor* U1SSC ^petitos, ita parochi patronus argumentatur.
Utriusquc partis allegationibus libratis EE. PP. enodandum proponitur
diiDium: r f
. hi si! standum vel recedendum a decisis in cusu?
f-pf ’ C*C' Sacra , etc. respondit: Recedendum a decisis , facto verbo cum S Sitio.
[thesaurus Resolutionum, tom. 154, p. 870-882].
4296.
S. C. C., Liburnen., 7 sept. 1895.
j « .
ci\ itare Liburnen. inter alias Sodalitates, anteactis retro temporibus,
• 1 as a saecularibus hominibus, eo consilio, ut saeculo vacare coacti,
txiber * U^>(rrnt * tn (iu*bus spiritu congregati , Deo vacarent eique debitum
^obsequtum ( Syn . Diocc . Liburnen.) principem tenuit locum Congre-
s ° a Cosma et Damiano nuncupata, sub anno 1575 erecta, quae a
scopu t.t origine naturam induisse Con fraterni tatis laicalis videtur.
'Wbiiti
i uum Leopoldus I Hetruriae Rex anno 1783, spiritu Ecclesiae infenso
jg * “ * t (
’ “eq u iora praecurrens tempora, decretum ediderit suppressionis
Sma nUIpl “e|'8*°sorum et Con fraternitatum, etiam Con fraternitas, a SS. Co-
3miano dicta, ab albo entium moralium juridicorum coram letre
75 2
Curia Romana
civili expuncta fuit. At populus Christianus aegerrime feren i ■
usurpationes, turbis in civitate Liburncn. hac de re excit 'U8^
anno 1790, ut haec Sodalitas in pristinum restitueretur et acc d - ^
ecclesiasticae potestatis, unita alteri Con fraternitati a S 'n , cntet^«o
addicta fuit servitio Ecclesiae S. Catharinae. Deinceps Sodlrf' ™ apptlljtJ
nomen addidit S. Barbarae. PS S°dallta3 su« mulo
Anno 1809, Ordine etiam PP. Praedicatorum restituto in Ecclesia 8 r
thannac quam v. suppressionis dereliquerant, a Regina Metruriac ediotem
futt, ut 1 1 . Praedicatores paterentur Confraternitatem vigere uti nunc ™
scilicet cum mre inibi exercendi sacras functiones. ' ‘
Non obstantibus nuperis decretis, quibus lenes civiles hujusmodi S«b
btatibus quamcumque- denegant iuridicam personalitatem easdemaue nr, ,
«nbunt, viqu.t dicta Confraternitas usque ad hos dies in Ecclesia parocL
SsGatha^ae, inibi PP, Praedicatoribus curam animarum agentibus: an vero
adhuc mre vigeat, vel potius mre meritoque a competente auctoritate disso-
luta fuerit, est praesentis controversiae obiectum.
Re quidem vera hisce postremis temporibus videntur sodales a proprio
instituto defecisse adeo, ut Parochus dictae Ecclesiae ad Episcopum retule-
rit. ex ejusmodi Sodalitio nihil aliud sibi parari quam cruces et tribulationes,
itenim idem sese censet independens a Parocho, ceu eruitur a Statutis,
anno 1889 concinnatis, sine approbatione Ordinarii. Eius cappellanus est
presbyter saecularis, qui functiones in Ecclesia paroeciali peragit absque
dependentia a Parocho. Reprobanda omnino est, ait, negligentia fratrum
quoad servitium sibi impositum; etenim paucissimi ex eis Ecclesiam petunt,
ut unctionibus adsint, ct saepe vocandi sunt pueri rudes, qui vices fratrum
peragant in eorum absentia cum scandalo fidelium. Saepe enim ab eisdem
ascititiis fratribus turbae fiunt et non raro blasphemiae audiuntur, a non piis
sodalibus. Petiit ideo Parochus, quid esset sibi facendum in casu.
-.piscopus permotus his relationibus, iussit Parochum dissolvere Sodali*
tium, petere rationum redditionem, constituere tres, qui statuta redigerent
pro nova Sodalitate, ab Episcopo approbanda. Parochus iussa Ordinari:
faciens, per decretum declaravit Sodalitatem esse dissolutam.
onfratres decretum ratum habere recusarunt, causantes iAcompctcn-
ttam auctoritatis, idem emanantis. Quare Parochus statim hoc nlinchvi!
‘ piscopo, qui non solum probavit et decretum confirmavit sua addita sub-
scriptione suique Cancellarii, sed exceptioni Sodalium revocavit tritum ada*
P€> oltutti facit, per seipsum facere videtur .
, 1 11 f! ®ec*us neque taliter ab Episcopo confirmatum Sodales decretum
accipere voluerunt, asserentes, semper idem perseverare Parochi decretum,
nim egi time repudiatum. Quocirca Sodalitas antea recursum habuit ad ^ y
tropolitanum, qui decretum cxtraiudicialiter confirmavit, postea ad S.C. C
. , alu diSnuni est, quod interim Curia Liburncn. nunquam voluerit
n t u >itacinnem luiduccrc vim editi decreti t proinde p tt) legitime
iur n on fraternitatem, quam sub hoc nomine unquam uniphus PPPjl
1 rc ' * Ult nnv*nnque Confraternitatem in locum dissolutae
^ aditum decretum, Archivio Con fraternitatis apposita
•S. C. Concita
753
sigilla, quae ne a sodalibu» regnarentur auctoritas Ecclesiastica recursum
habuit ad publicos poiit.se offic.alcs, ut .mpedirent, prouti factum est ne
Archivio Sodalibus ullus pateret aditus. ’
Contra haec omnia Sodalitas recursum habuit ad Sedem Aoostolicam
exponens pro nihilo habendum esse decretum Ordinarii, quoad Sodalitii
dissolutionem, quia caret causfi motiva, et quia innititur opinione idem
Sodalitium esse exci usi ve parocciale; dum e contra illud sit Confraternitas
omnino kicalis, quae nullum subiit discrimen per leges Hctruriae-mni T-Q-
E? officio animadversum fuit circa iuris quaestiones, quod Confrate?-
nitas autumat se non ecclesiasticam sed laicalem esse; quapropter subiectam
haud esse Ordinari, lurisdictiom. Quin vero fiat longa disquisitio quoad
naturam huius Con fraterni tatis, cuius origo in antiquitatis tenebris delite
scit, quod ad hodiernum statum, consuetudine magis quam centenaria
confirmatum, videtur ecclesiastica potius dicenda haec sodalitas \am sub
fine saeculi praeterlapsi in pristinum restituta, addicta fuit servitio cultuiaue
diymo m Ecclesia S. Catharinae, ea sub expressa conditione, ut parocho
subesset ct Inu Ordinario. Quae conditio etsi non expressa fuisset, subaudi-
retur; nam ex fine potissimum res suam naturam desumunt: et perabsur-
dum esset, qualecumque Collegium cuidam Ecclesiae parochiali inservire
u cultui divino incumbere, tamen immune ab ecclesiastica potestate.
Quum sodalitas in themate subsit correctioni Episcopi, subintrat prae-
scriptio Bullae Clementis VIII: Quaecumque ad confraternitates moderandas
c itae in § 5 statuentis: « Statuta pro regimine Ordinum Regularium et
institutorum erigentium et instituentium... edita Confraternitatibus et
Ungregatiombus erigendis et instituendis et aggregandis... impertiri non
posuit, nibi ea prius ab Episcopo dioecesano examinata et pro ratione loci
appro ata fuerint, quae nihilominus eiusdem Episcopi decretis et mode-
rationi et correctioni in omnibus semper sublecta remaneant».1 Ex quo
nscquitiir, posse Episcopum auctoritate ordinaria mutare et variare statuta
n ratermtatum, eisque novas leges, quando opus fuerit, servandas propo-
li* ’ *n Ferrarien., 14 septembrts 1782. 2
erum sodales excipiunt contra decretum dissolutionis, quippe a paro-
e utunt non habente in toro externo jurisdictionem. Quae exceptio
an v !raUSMlTW *Urc ’nn‘ritur,si parochus, qua talis, admittatur Decreti auctor;
sufficio' P0tl.US’ ^ua deR‘?atus, gesserit, auctoritate ah Episcopo demandata,
dationem*1* *** *PS° dccrcto expressa, saltem post Episcopi additam confir-
„:U lin'Hp’ itutem vis et vigor auctoritatis ordinariae, huiusmodi in casibus
, docet S. C. C. in Balneo-
3 qua inter alia proponc-
^ ■ * • ja'* Confratres, ultimo loco deleti
t ‘ <t rc Uncti ve delendi novi confratres ab Episcopo electi in casu ?
1 Cf. v
! Cf V
1 Cf \
t’of. 17
192.
37t»(>
ts
754
Cuna Romana
Et omnibus perpensis EE. PP. rescripserunt pronor a l-
firmatm ir. mnnihus. Nihilominus sane EE PP t ut.'0: Ad It. J/.
gare potestatem nonnullos expungendi a numero confrL £ ^ **•
modo modum suggerere canonicae aequitatis ourml , m’ scd *olim.
nam in Asculana, a4 martii ,7a5.
dtssimo Episcopo removere Officiales et Ministros a confratrihmJ
enus non sint idonei, et graves exceptiones patiantur rescribe* ' ^ ?ua'
Affirmative. 1 * «scribere consuerunt'
Quocirca liceat concludere, Episcoporum soHirim r ■ •
moderandis ([uamplurimos eosque efficaces praesto esse
corrigantur, aut omnino mutentur, sive nonnulli sodXs T™,n " ^
ipsa sodalitas ex integro deleatur, congruis et legitimis S""'’ ""
nibus, prout casus ferat. * P aem ss,s roomtio-
Quapropter pro sueta prudentia et aequitate EE PP enodabunt t w
Dii TTl fW Confraientitalh sustineatur
' „"• e‘c' ™p°ndtt: Affirmative in omnibus.
\ thesaurus Resolutionum, tom. 154, p. SS3-894].
4297.
S. C. C., Spalaten., 14 dec. 1895.
ten^entoeclilS!4 Sau r10S, !mnneS Lucic' in Jistrictl' Almissae Spab-
Stat!m acTnne. Par° i" hcnefici."m in °PPid° adeptus s,.
municinii nro-of* CC,tlm a^vemt’ fncta°siim suum manifestavit ingenium, ut
tur Animrv ^ !/ fr0ut sl^’, aeRua ct opportuna visa fuissent, ita gereren*
totius riktrVf311 at’ ProPos’t*fllK' tenax, municipalibus administratoribus
bris t<iq , /C iUS * ,?Stlc c’to adversarius extitit acerrimus, ct die 28 octo-
fvulon ePj®to^ls fld supremum Almissae magistratum
Lucic m u* r * * m!ss;0, qui illas tradidit Curiae episcopali, Sacerdotem
ennef-it- p-"- *C* accus:it'nnc insimulans, scilicet, quod publice detraheret
nonnli 't. S ‘luc^onfat|bus, quod municipalibus legibus adversaretur, imo
populum ad resistendum iisdem legibus concitaret.
'C !ttcr s commotus Ordinarius Sacerdoti Lucic dic 4 novemhris
intuti 1 j. a^‘ni monitionem canonicam in ProtocoIIum Curiae,
nnnirti 7 C3Vlt ^rustra tamen, nam inimicitias civilis magistratus
ru it /eZCV Ca.,|t totius administrationis municipalis Almissae ita asp^
t <■ ' Uni £rfv*ss'mas accusationes tum apud ecclesiastica, tum
nhfimi lna tribunalia moverint. Verum Ioannis condemnationem n°n
Siccrfi ifUn crimina ei impacta non potuerunt probare. Plane ha«
' - Lm] ,UL?t ^ chementi us commoverunt, qui praeterea, qnum si
tonim Q|im.W' ^ municipale patrimonium pessum abire ob administra-
suo «sn ,1 7* Ptl0n<'’S.7 ProP°8hit bos e municipalibus sedibus prorsus depelle
autores in Municipii regimen inducere, ac tribus seque*1* 85
1 CL \\ 3293,
Vg * g ' - i. . >
. LiOncilu
755
annis in hoc opus totus incubuit. Hinc nullum non movit lapidem ad consti-
tuendas electorum societates, itinera suscepit, electorum comitia provocavit
magno curn scandalo suorum parochianorum, ea maxima dc causa ouia
ad haec fovenda comitia saepe saepius inconsulto Decano districtus legem
rosi denti ac perfregit. Hoc modo adversariorum iras contra se magis magis
que acuit, unde dc eo in vulgum graviores querelae disseminabantur Quo
circa Ordinantis eo adductus est, ut opportunum duxerit die 14. novem
bris 1887 Sacerdotem Lucic secundo monere, imo et minitari brevi in
paroeciam translatum iri.
Episcopi iussis morem gerere visus esi Sacerdos Lucic usque ad mensem
augusti l^s9. i une iterum exarserunt irae occasione conventus munici
palis: loannes edidit m ephemeride dicta Katolieka Dalmacija litcras iniu
risram plenas, quamobrem co res devenerant, ut civitatis Magistratus noli-
tiae Officiales commonuerit, Sacerdotis huius vitam in discrimine esse
linam neque leges neque mores ab inimicorum furore tuerentur. Verum’
Ordinarii monitionibus contemptis Sacerdos in fovendis inimicitiis pergebat
ramfera novus Episcopus die 28 februarii 1S92 ad tertiam monitionem
tat. Qua non obstante Sacerdos quaestionibus politicis se immiscet
I ars, cuius ipse est anima, contrariam partem vincit; ipse Consiliarius
municipalis nominatur, ac statim discedit a paroecia ad res publicas tractan-
, a "*erld,e Dominicae palmarum usque ad feriam IV Maioris Hebdo-
madae abest, mox Comitatus clectoralis Vice-pracses eligitur. His audiris
t 1 J ii-s ipsi ires designat dies, quibus municipale officium reiiciat.
annes vero nuntium quidem misit officio Vice-praesidis Comitatus, sed
nrm <l°nSI ;:lr,,,mumc,P‘'1'>- Quapropter Episcopus devenit ad promuigatio-
remm „ m: ** 12 ma". (iu0 Sacerdotem propter sollicitationem
^ - hiCiirurn, t.t residentiae non observationem motio oeconomico a
in 7*» PcrPetlllim removit et in aliam Zagvo2d dictam transtulit, quia
non eV 'Ca ^ !lt Pat ’s P°Pub 3C disciplinae ecciesiasf cae praeiudicio manere
posset,
ad TriK^1- ^t ctLtuni Sacerdos Lucic appellationem interposuit antea
«t infirm03.-- etrop('!,t;mum» sec* incassum; postea apud S. H. C., petens,
dens ct «arc^llr* ”1,crbn vero, licet obedientiam praebuerit Zezevica disce-
palis i 1 a<diens, nf>n abrenuntiavit tamen officio Consiliarii munici-
gavitEp’0 U° ’us,P-CI,ar*'s conventibus interfuit. Novum decretum promul-
obedicnt'81"'0*311^ :iu^usfb ct Sacerdoti Lucic praecepit in virtute sanctae
sustie n ■ °^c’a Consiliarii municipalis dimitteret, contumaci poenam
^ lacto incurrendae minans.
Arctum11 o^^e^at*°n^ con^u^lt apud H. S. C. Sacerdos Lucic contra tale
oliiid ifc. ,ri"arc mo<^° exquiritur: An decretum diei 12 maii 1S93, nec non
bm\ ^, l 7 au"us{t J$93 dnt confirmanda vel infirmanda in casu?
imp.|„n3t 1 UP *CI °blato memoriali Sacerdos Lucic utrumque decretum
mU pocn * Postu!at, ut infirmetur. Contra decretum 12 maii notat impri-
rnani ,, !”n Perm,itatitmis paroeciae Zezevica cum Zagvozd esse gravissi-
Potest nrij1 c.xccc^*t potestatem Pro-Vicarii Generalis, et quae infligi non
ol> causas in iurc expressas. Contendit autem, non agi de rebus
Si
756
Curia Romana
religiosis, sed mere civilibus et politicis. Alterum vero decretu, i*
sti dicit falso inniti supposito^Siquidem, ait ipse, officium ConsiHar
cipalis est honoris plenum et Sacerdotali coetui apprime eonve^
absque detrimento ministerii sacerdotalis maximum Ecclesi quiH*
pote8t-.D?>um ■abrPT^odL f 7
pro-
neatur contrarius intentioni Ordinarii. Ilie sane exoptat'animamm\ ,
litatem, at timendum est, ne magis exardescant factiones si SacerH
a munere Consiliarii removeatur, pars enim cuius ^ c™s ^
reputabit, quidquid ille pati dehuit et exinde' a sua sede, depulsis At-"
stratoribus catholicis, quidquid adversarii committant mali et vmdttl'
in honestiores viros, isti tribuent Ecclesiasticae auctoritati, cum maZ
omnium fidelium damno ct scandalo. maxuno
Alia vero ex parte plura et sane maximi ponderis adsum momenta quae
expostulare videntur, ut controversa decreta confirmentur. Non repetam
quae m facto consistunt, quaeque Ordinarius assumit, ut motiva sufficientis
imo necessaria emanatis decretis. Potius perpendi debet iuris quaestio in
ad tmmit^X rT°f translatiQ°‘ non praemisso privationis proces»
ad tramites Concilii Tridentini in Sess. 21, de ref ., c. 6 substi nenda sit
Solemne enim est m lunsprudentia H. S. C. et concors Doctorum sementi,
quod Parochus suo beneficio privari non possit, nisi per processum cano-
nicam pro ctur, unain existere ex illis causis de iure necessariis ad priva*
tionem decernendam: S. Severim, 4 aprills 1778. » Verum Episcopus wh
. umit, sc non processisse ad simplicem beneficii parochialis privationem;
cne vero ad oeconomicam remotionem , quem modum prospiciendi ab
^ ' 7 ' . ’ !mPr°batum non esse, imo ratum habitum fuisse, ut in Eysktkn,,
"I 1U 1 1 * 11 ciUJ^Llsl1 et 22 Septembris 1742, 2 3 4 item in Limburgen., 27 iunii
P 1 . 1 c<“m“rIS x^57- 1 Alterum, vero decretum urget Episcopus, officium
onsi aru municipalis theoricc tantum esse honorificum, vertim de fticto
10 annorum experimentum satis ostendit illud ad factiones, odia et inimic
tus coni uxi^e cum maximo causae religionis detrimento.
- w f) vestrum est, EE. PP., pro ea, qua polletis iudicti maturitate et
prudentia, sequentia enodare dubia:
I. An, et quomodo sustineatur decretum diei 12 mati )J in casu?
■ An, ct quomodo sustineatur decretum diei y augusti [S 'o t tn cusi1?
Die, etc. Sacra, ete . respondit: Dilata. 1
[Thesaurus Resolutionum tom. 154, p. 1030-1053].
1 Cf, N. 3804*
2 Cf- 353S, 3542.
3 Cf. N. 4156, 4158,
4 Cf, N. 4299,
S* C.. Cortcilii
4298.
S. C. C., decr. 10 iun. 1896.
l;t nonna habcrctui unitoimis in exactionibus pro variis actibus jurisdi-
ctionis ecclesiasticae non contentiosae, ac immodicarum taxarum onus
pluriumque controversiarum occasio tolletur, Innocentius PP. XI levem
tulit, quae Innocentiana vulgo appellata, huitismodi exactionum* rationem
apte moderabatur. 1
Sed cum haec lex italico idiomate esset exarata, et idcirco communiori
Doctorum sententia eam nonnisi Italiae et adjacentium insularum dioeceses
proprie afficere traderetur, ceteris autem congruentem dumtaxat agendi
regulam praebere; haud universim videbatur consultum inccmmcdis, qui-
bus amovendis lex illa prodierat. * H
Praeterea post tria ferme saecula a legis promulgatione. pecuniae valore
« aestimatione mutatis, et in novis diversi sque adiunctis societate versante
plena Innoccntianae legis observantia in ipsis Italiae dioecesibus difficilis
evasit, et quandoque etiam incongrua; unde Ordinarii maiori in dies numero
postulare coeperunt, ut novae peculiaresque exactiones ab Innocentiana
diversae, probarentur aut tolerarentur.
His mature perpensis, ct per officium S. Congregationis Concilii Archie-
piscopis nedum Italiae, sed et aliarum regionum de sententia rogatis, San-
ctissimus Dominus Noster Leo PP. XI 11 particularem Commissionem penes
S. Concilii Congregationem constituit, eique in mandatis dedit, ut de hoc
recognosceret suamque sententiam emitteret.
Iamvero in conventibus semel atque iterum ab ea habitis, tria quae
'cquumur dubia, quibus universa quaestio comprehendi visa est, ad exa-
men revocata sunt, nimirum:
h fln,et quae taxa imponi possit iu.xta prudentiae et iustitiae regulas in
materia sacramenta}) , ac spectatim m matrimoniali . it em que in materia bene-
luctar: a ?
II- An generalibus quibusdam editis normis , specifica praefinitio taxarum
wnnguhs dioecesibus Ordinariorum arbitrio sit relinquenda; an potius praesert-
, , Nl' uf "ac <?e re agatur in synodis provincialibus , et quatenus synodi
_‘cen nequeant, in conventibus Episcoporum in singulis provinciis et in Italia
jj nngiuis regiontbus, ad hunc effectum peculiariter habendis, sub lege nempe.
Ut [[{'xa lU egulis provinciis seu regionibus quoad fiert possit statua-
f'\ 1 l* ^ ^‘otu ^u Congregationi pro approbatione sublidenda?
. .An,c/ quaenam aliae provisiones hac de re sint adhibendae?
'Uj His Eminentissimi Patres, praevio Consultorum voto, respondendum
insuerunt: ' :
ir,ru„I' ^\8'VffUlttve, 'ita tamen , ut quoad actus, qui directe respiciunt sacram en-
a< wtntstruf tortem .servetur dispositio cap 42 Daret., de sinronia, scilicet
IC )
oct' 1 ^78, - IVutl. Rom- » tom. S> p. 58 61
75«
Cuna Romana
ut libere conferantur ecclesiastica sacramenta et piae ccmZlffT~
Quod vero ad rei, quos actus, qui directe non respiciunt „dmi
mentorum uti sunt dispensatio a denuntiationibus matri»,,,,,; >■
baptisma m privatis domibus , et cetera hujusmodi: ' c<tofertn$
/. Servandas laudabiles consuetudines, et rationem prudenter U ,
locorum , temporum ac persou aru ut*
2. Vere pauperes eximendos a quibusvis expensis ■
3- : Taxas non adeo graves esse debere , ttt fideles a recenti
mentorum; J receptione sma-
4- Quoad matrimonium in specie , remittendas ipsas taxas esse » ,
quibus adsit periculum i ne fideles in concubinatum proruant'
5. TmArn beneficia ecclesiastica , me «o;/ ieW
liter madaequalas reditibus beneficiorum . proportma-
AUn'l Nf$f*ttve“d Prhnam affirmative ad secundam
. ' f lILJ,Affirmatwet et taxaram descriptionem seu noluiam modo et nOrm
-upenus expositis confectam , ?»«/// pr//«//m transmittendam ad S Conditi
ndmTTnT pr°.“PprfiaUom- fae lu"lm' concedendo erit ad insto, esfe
i p o dioecesibus Europae ad quinquennium , pro reliquis vero ad deccr.-
it UuHt
Facta exmde de his omnibus relatione Sanctissimo Domino Nostro
p mfrascnptum S. Concilii Congregationis Praefectum, Sanctitas Sua
dign.ua est resolutionem Kmorum Patrum plene approbare et confirmare:
u t[uc mani avit, ut ab omnibus ad quos spectat sedulo atque integre
servetur contnirus quibuscumque minime obstantibus. - A. Card. Di
C r°.’ 4 ’ ‘ Praefectus. — Beniaminus, Archicp. Nazianzctius, Pro-S(-
cret artus. *
[Collectanea S. C. de Prop. Fide, vol. II, n. 1939. - Cf. etiam Acta
S. Sedis, vol. XXIX, p. 433-435].
4299.
S. C. C.t Spnlaten 25 iul. 1 896.
Proposita fuit haec controversia in Congregatione dici 14 decembris ify5*
41° P c uit hoc dimittere responso: Dilata. 1 Quare nunc eadem dubia
iterum proponuntur resolvenda.
Die, ete. Sacra , etc. respondit ad I. et II. Affirmative .
[Thesaurus Resolutionum, tom. 155, p. 594].
4300.
S. C. CM Concordien ,, 20 febr. 1897.
l Be v algo i igonovo, dioecesis Concordi crisis, parocliiale obtinui
DarorkV? mc!.lsc flovembris 1887 Valent i nus Maniago, translatus ah atri
P Chia’ loci Kvarotta. Sui muneris parochiis Maniago habuit
Cf. X
4297
*S. C. Concilii
759
rem, seu capellanum sacerdotem Matthaeum Bressan, pluribus iam abhinc
annis praefectum fabricae ecclesiae parochialis, ct arcarium, qui vacant
beneficii adlectus fuerat oeconomus spiritualis.
Jli duo Sacerdotes, quamvis bonis moribus instructi, ita disparis viden
tur esse ingenii, ut diu ambulare non possent cum consensu in domo Dei"
siquidem ipsa sententia mdicialis curiae Concordien. fatetur, alterum nem ne'
Bressan animum habere ardentem et praecipitem; alterum vero niminm
parochum, rudem esse ct propositi tenacissimum.
Exinde statim dissensiones ortae sunt; quamobrem parochus ad curiam
se convertit efflagitans, ut alio transferretur capeUanus, non in poenam
sed contentionum .id removendam occasionem, quae gravior in dies fiebat*
quippe plures cives, nonnulli etiam ex proceribus, aperte favebant partibus
capellam et altas movebant querelas in parochum. Verum htc a curh nhn
potuit, ut abi officio destinaretur Sac. Bressan; sed pano temporc hk
abfuit ab oppido Vigonovo; nam sui fautores nullum non moverunt lapidem
31 cius reditum implorandum; eumdemque redeuntem magnis conclamatio-
mbus et gaudn significationibus amplexi sunt.
Hinc asperior lucta parochum inter et capellanum, non sine perturba-
tione publicae tranquillitatis m oppido, adeo ut ipsa auctoritas politica, ne
ummc m populo excitarentur, pertimescere visa sit
• 'rim/ cCCdtS^a SUO Vitluata pastore' Vicarius Capitularis mense mar-
tio 1093 ad b. C. C. recursum habuit, petens, an statim removendus esset
parochus a loco beneficii, ei tenui reservata pensione; vel potius antea proces-
ju* canonicus instituendus esset. S. C. C. die 8 apr. 1893 reposuit: Emi
Mrc Ubi scribi mandarunt, ut iubeas praefatum parochum Maniago statim
, . ? a Pnrocaa i™ Vigonovo sub poena suspensionis i fiso facto incurren-
ac msi parcat; ct deinde nisi idem parochus malit nuncium mittere paroeciae
mn aiiuis p( usionis reserva} tone, processum contra eum instituas ad tramites, ctc.
..roc ius, restripti praetexens nullitatem, renuit obedire, quare ipsum
s 1 suspensionis et irregularitatis incurrisse Curia suo edicto declaravit.
. * 7 r<;scriPt0 diei 20 maii eiusdem anni cum absolvit, addens: Quo vero
iject umem processus, aut ad restitutionem parochi , Sacra Ccupr. reseri-
hm!“m Expectetur novus Episcopus.
ficii adnf’l",‘C^US* ur^ent,^us etiam lictoribus, domum parochialem et benc-
destitit iniS.tr,Ul0nem r<dinquere coactus est, et hanc Fiscus capessere non
mu ' sPlrituaIem autem curam animarum gessit Matthaeus Bressan, huic
^pisco*. SU 1 ^ icario Capitulari* Res cum ita se haberent, novus
Cis, "PUS 7t ,cto (*'c' 12 aprilis 1894 quosdam delegavit iudices ad pro-
dclceiio^°n C1Cn^Um ct »895 haec prodiit sententia a iudiec
] n 1 ■
nbffn ■ 'ntcgrandum esse Parochum dc Vigonovo D. Valentinum Ma-
^odo n • rci.tto SiIi ministerii, inimunem ab interdicto, in eundem illato,
Praefw. ro'l®ori*° a S. C. C. die S aprilis tS9^. - * II. Redintegrandum esse
r*«iatuin Parnrhitm ; • . . . .... , . .
.. 1111 m <n suis 1 urinus canomco-ctvihbus super admirustra-
0neratur rcc*^us ih-nefieii paroccialis; in quem finem episcopalis Curia
'•'itriflcm coadiuvare. — III. Quoniam istis in adi unctis D. Valenti-
~6o
Curia Romana
nus Maniago resumere nequiret per se officium Parochi e V' ‘
sui et animarum discrimine, de consensu Ordinarii consulet80*10™’*^
tuali administrationi Paroeciae, donec, aut valeat illuc , CUrae et «piri-
investiri beneficio ecclesiastico. re lre’ aut altero
Deinde de expensis reficiendis aliam parochus Maniago movif „
nem, sed infausto exitu. Controversa vero sententia, publicat
tii 1S95, quoad meritum , habuit opposituros oppidanos qui V' V m'
eiusdem anni appellationis instantiam apud Curiam proposuerunt ' **
Quamobrem partium procuratores haec dubia contestati sunt 'va >■
I. An appellatio vel recursus admitti debeat in casu? Et au ncm.o * W .
II. An sit confirmanda vel infirmanda sententia Curiae episcopalis Co w'*
tn casu? r '•'vncorau a.
Parochi advocatus contendens appellationem admittendam non «
notat ad hanc requiri: r) ut provocatio intra decem dies fiat a die \2'
sententiae et scientiae numerandos; 2) ut provocatio appellatoris intersir
3) ut, reprehensa sententia alicui appellatoris iuri detrimentum inferat
Deducitur ex Auth. in lib. 6 Cod. tit., De appellationibus , ibi: « Hodie autem
cuilibet tribuitur spatium decem dierum a sententiae recitatione numeran-
dum - Item Dccret. Gratiam , par. 2, caus. 2,quaest. 6, cap. 28; Dee#,
. re£or,t lib. 2, ut. 27, cap. 15, Itaque appellatio inita a quibusdam
mcolis oppidi Vigonovo apud S. C. C. die 23 mensis februarii 1806 adversi,
sententiam, de qua agitur, die 16 februarii 189;; prolatam, procul dubio
suscipi nequit, instat orator.
Quoad alteram conditionem hic notat, exploratissimum in iurc est appel-
lare non posse quemlibet, cuius haud interest provocatio: I. 1 dig. deapptl.
rectp.y e t uip. Non solent, caus. 2, qu. 6, et cap. Cum inter, 16, de clect. Hisce
animat tersis, pergit advocatus, quum Parochus Maniago iuxta rem indica-
tam ne commorari quidem in oppido Vigonovo possit, provocatio interes»
nequit oppidanorum, ideoque prorsus irrita habenda est. Et si animaram
t ura . irot.hu \cl eius \ icario committatur, hoc Episcopi ct non oppidanorum
est munus, quemadmodum imperantium et non civium est eligere Judices
Tertia conditio, advertit patronus, posita in appellatoris detrimento,
apprime advertitur: lib. V Ext rava». Comm.tDe poenis , ubi haec leguntur:
ontra oppressiones debuerat esse appellatio ipsa remedium », Glossa
recinit; . Appellatio est remedium contm oppressiones
escendens orator ad alterum dubium, defensionem repetit ab ipsis
sententiae verbis, 'pnhus innuitur, processum instructum adversus Paro-
c una aniago haud peperisse ciusmodi gravamina, ut suo officio indigriti>
ec arari posset. Etenim ex decem et septem testibus eruuntur accusationes
sequentes. 1. I raxun viae crucis Parochus peragere recusavit. II- Gncr*
Missarum pro defunctis distulit. III. Posthabuit praedicationem. IV. P'Jt'
1c.1t ores extraordinarios haud accersivit. V. Ohatcchismum ncgh^i^
p tio\ tt a ^ primam communionem pueros instructione csijfcntcs, ^ I-
! U , ?d“8 fuit cr&a aegrotos. VII. Nimium potavit vinum,
cn /-"'net.ite. A III. Avarus non fuit, sed sordidus in vestibus, ct va
P ' »n.ac inhians. IX. Prandia de more haud fecit. X. Capcllano facula
•i». ( - . Concilii
761
B denegavit celebrandi primam Missam in quadragesima «verbum Dei
praedicandi. XI. Odium alui t erga capcllanum, ct moribundum qui dc
pace ct remissione rogavit. XII, Indolem exhibuit duram, litigiosam nerti-
dam atque mendacem. * » k* ,
Testes vero, qui aut de visu aut dc auditu praedicta gravamina evincere
studuerunt, de moribus eiusdem parochi nihil esse dicendum retulerunt
Haec omnia tamen satis fuerunt, ut invisus populo et esset et haberetur
Alii vero testes deposuerunt veram omnium dissidiorum radicem evquiri
debere in contentionibus et simultatibus inter parochum et capelknum
et inter amicos utriusque partis dissidentis. Advocatus totus est in refelle miis
gravaminibus praecipuis. Piae praxis viae Crucis Parochus voluit in principio
tantum immutare horam, quam parum aptam censui t; sed tandem cam
posthabuit omnino in contentionis igne. Vetuit Capellano praedicare ,
primam dicere Missam quadragesimae tempore; aliaque sacri ministerii
officia, ct innixus consuetudini loci, quam nonnulli canonistae sequuntur,
censui t posse eundem posthabere. Hinc mirum non est, si solum se repu-
tans, distulit mortuorum sulTragia, quae saepe saepius eidem atlluebant
Quoad negligentiam in instituendis pueris ad primani Communionem pro-
movendis pauci adsunt testes, ita ut Parochus dici vere possit nimium negh-
gens itt doctrina christiana edocenda et poena iuridica multandus. Negligenti.i
Parochi quoad praedicationem verbi Dei haud formiter probatur, quia
diversimode testes deponunt. Parochus insuper accusatur de odio erga ca-
pdhnum; quin alatur studium deminuendi culpam, haud obliviscendum, ait
defensor, capcllanum saepe saepius occasionem praebuisse sese nimis
ingerendo in rebus Parochi.
Melius erat pro utroque, si remotus fuisset capcLlanus initio simulta-
tum, dum pro parocho militat vinculum, ius et canonica investitura: dum
uium indignitas haud evicta fuit neque post pugnam et per quamplures
pro .itiones . Praeses extraordinariae sessionis Tribunalis, qui processum
instruit contra dictum parochum, invocat f ridentinum, Sess. 22, cap. 6,
eref. Sed nullus iudex colligere potuit ex actis processus, Parochum turpi-
ter aut scnncbdosc vixisse; aut in sua nequitia permansisse, postquam pranno-
miiis fuit .
. his omnibus, concludit advocatus, probatam non fuisse noxam, qua,
tU tionc puniuntur.
tib A Averso advocatus qui oppidanis patrocinatur ad S. C, C. recurren-
,, , ■ ^.uoa“ primam quaestionem, an nempe haec appellatio vel recursus
^tincri debeat, advertit hos non statim apud S. t'. C1. appellationem instau-
: j. ! (lu,a aPttd curiam Metropolitanam pendebat indicium dc expensis
fiiit^X 1 US rc^K,cn^*s» quae quaestio tandem mense ianuario 1896 definita
1 1 ] °|at nPPtdannriim sane querelam non esse despiciendam quia omnes
Hl,r>rum interest possunt appellare ».
emuni, ;ut patronus, etsi appellatio admittenda non esset, tamen oppi-
nu l',luai]s non est recursus, quum Recursus ad principem supremum
A' . 1 1 n ! 11 im ccnsc^ur interdictus, a t^uo quemadmodum Jurisdictiones omnes
lf<| etiam conveniens est ut postea refluant’1.
762
Curia Romana
Ingressus iero patronus alteram quaestionis nartem „
causae, contendit rem iam definitam fuisse rescripto diei s "pet.
cums rescripti mentem hanc esse contendit orator, ut Darochm??'. l8«.
deberet removeri a paroecia et dein, ut eidem renunciaret
cessu constaret vera esse quae opponebantur. lamvero in»?,' “ " pn>-
processu patuit Valentinum habere indolem extravagantem ac *
dacem et inexorabilem, seu parochum esse altercationibus et’ ’
Ex testibus, abus deponit, parochum loqui solitum esse de rebu ™^
debuisse fili, proprn promotionem ad primam Communionem mi? 'K
praeparati. Suum capellanum acriter exagitasse referunt teste
turus efflagitabat. Notat orator, testes haec et alia edi?
esse fide dignissimos ct istos fuisse delectos. Sane, urget^dvoc^T’
omnia confirmari a Vic. Foraneo. In suis literis Card Patriarcha Y< i' *
confirmat de rudi natura parochi omnia quae a tesjbus
Quare, concludit orator, sane locum esse remotioni a paroecia Et
sane vera exploratissimum est, duplicem ad Parochos amovendos patele
inTooen^11111 fUna pnVa?°' aItera> forensi vocabulo, remotio nuncupari solet.
etfsZml U^,ndU,t-- qUae quidem nctiuit, nisi causam subessc
L 5S mstltuta 'nquwitiwie, approbetur. Haec contra, haud poena,
Dractermi««n m ^ q-U° pa™cciac Penchtanti prospicitur: quodque recte
Darorhnm 1 decernere fas est, quum satis aliunde constet,
creditam *’ 1Ce ' lta lnteS^rr*^lum ct sceleribus purum, paroeciam sibi con-
c • * Sine aninJarum discrimine, gubernare non posse. Imo ad parochum
rhian/M CXP° ,an um> opinatur orator, adesse rationes, si inimicitiae paro*
modo “I" rati°nabiles sint, parochus est officio privandus non
Potissimam adesse remotionis causam in themate contendit patro-
llroc populo exosum, ita ut grave immineat scandalum, si
rnm.i/.Ti m paroecia> est provisus, potest etiam invitum Episcopus
n * 'l * Permutandum vel alia via i Ilum exinde amovere », { Bellettus,
odium * c encahs, p. i, § 15, n. 19, Romae 1654, p. 93). «Populi
irrmnn V ** * °Por*ct a^ ^loci ut coacta abdicatio privationi aequi valens
It o pUp . ‘lr°c 10 .*• tigris, De vacat, bene/.. Ii b. 2, cap. 2, n. 16).
in* /m, V a' m i.iu,nu',u' ^*ei 7 !l|lii 1855; 1 in Limbureen diei 27 itinii I&57!1
do n? I dlQl 22 Sept‘ Wi3 in Ilerbipolen., diei 22 dec. 1860 1 ct
denique m Bergomen., diei 12 augusti t865. • , ' i \ [■
va i n patronus contendit iudicialem formam in remotione minime ser*
osse: quum « non officit in remotione defectus formalis processus.
1 Cf. N. 4143.
J Cf. N. 4156.
1 Cf. N. 3S4a,
* Cf. X
* Cf. X
4 t r>Q
4201
S. C. Conci/ii
7^3
cum dc poena irroganda non agatur sed de simplici remedio afferendo scan-
dalis ct inimicitiarum periculis ». D. Sccrctarius in Iiergomen.. dici 12 au-
gusti 1865.
Neque, urget advocatus, obucere potest parochus, ut aliud aequale ei
concedatur beneficium. Nam m facto est, quod ubi primum Valentinus
suspensione ct irregularitate, benignitate S. C. C. solutus est. illum in
oppido Predipozao Jcconomum Episcopus nominavit. Hoc hodie ille funrb-
tur officio: sed rogatus, an Parochus eligi cuperet, abnuit Quum S C C
die 20 aprilis -S96 visum est Valentinum parochiali officio imparem esse'
. Episcopus curet meliori, quo fien potet modo, rem componere conferendo'
praefato Parocho Maniago beneficium sine cura animarum », Concordiensis
Episcopus, mansionarialc Valcntino beneficium in Ecclesia Catbedrali nolli'
cinis est, sed hoc etiam acceptare renuit P
Modo vestrum est EE. PP„ pro sueta iudicii sequentia et maturitate
inlmscnpta dirimere dubia:
I. An constet de legitima appellatione vel recursu in casu ? Et quatenus
affirmative: M
II. An sententia fudicis Delegati Concordiensis sil confirmanda vel infir-
manda m casu? J
Die, etc. Sacra, etc. respondit ad l. Affirmative pro recursu.
Ad II. Sententiam esse confirmandam iuxta modum. Modus est , ut parochus
Mamago intra quindecim dies a noHficatione huius decreti r mundet beneficio
pnm na.i; et tusi pareat. Episcopus illum removeat nomine et auctoritate huius
' • ( precationis, cumque provideat de congrua sustentatione.
(Thesaurus Resolutionum, tom. 156, p. 164-180].
4301.
S. C. C., litt. encycl. 15 rnart. 1897.1
n DrViCnrUni scm,nar':s 'ns -S. 'IVidentina Synodus in Sess. 2;,
’ ■. ref'' praescriptis pluribus, quae ad alumnorum admissionem
q ™ '=losam ct litterariam eomm educationem spectant, haec addit:
_j.Uac °mn,a at^ue aba ad hanc rem opportuna et necessaria Episcopi sin-
;,c^Clim con®ibo duorum canonicorum seniorum ct graviorum, quos ipst
ni ^r nt’ froilt Spiritus Sanctus suggesserit, constituent, eaque ut semper
^r\cntur, saepius visitando operam dabunt».
s{atl,[recns 7c*nde ad ea quae oeconomicam administrationem respiciunt,
ab F :,Ut " "”eni Episcopi cum consilio duorum de capitulo, quorum alter
,SLnP°) alter ab ipso capitulo eligatur; itemque duorum de clero civi-
n(| cjg UOrilm alterius electio similiter ad Episcopum, alterius vero
t„en(! m Pcrt,neat », omnibus provideant, quae ad collegii fabricam insti-
iuven^' ad mcrcec^cm praeceptoribus et ministris solvendam, ad alendam
ttem vt ad alios sumptus referuntur.
Ordinarios Amtricac Meridionalis.
Curta Romana
764
Duplex itaque S. Synodus lubct adesse consilium in scmimr'-
tuendis et regendis, alterum pro re disciplinari, alterum pro
mstrationc, distincta personarum numero, electionis form ,
nihil vetat quominus duo canonici, qui in coetu sunt consultorum ? **
oeconomica, ,ps. ab hp, scopo eligantur et deputentur etiam pro dbcio? *
dummodo muneris distinctio servetur. F JlscipUna,
Quae omnia quam sapienter ordinata fuerint, quisque facile i», ,11».,
qui secum reputet, quantum a propsero seminarii statu et a sana der ^
institutione profectus religionis pendeat: unde duplicem hunc consi, ltoml
ordinem adesse, qui in (Mariorum regimine et administratio» Eois™?!
adsit suppetias ferens, et in tanto pondere sustinendo eisdem enitui,, n'
nonnisi prudentissima cautio ac saluberrima provisio est. Eo vel magis «J
Episcopi aut visitatione dioecesis aut aliis negotiis, quibus necessario debent
intendere, ita saepe occupentur, ut sui seminarii curae indesinenter vacare
et omnibus per se ct directe consulere, plerumque omnino impediantur,
. ^cc °PPoni potest, exinde Ordinarios in expedita pii instituti guberna-
tione impediri; si quidem recepta regula est, a S. C. C. inde ab anno rric
tradita ac saepius deinde confirmata, ut Episcopi adhibere quidem deputato-
rum consilium teneantur, non item sequi. Sane in Oscen., mensis octo-
bns 1585 S. C. censuit: n sufficere quod Episcopus huiusmodi consilium
requirat, ennimque consilio adhibito posse Episcopum statuere et deliberare,
quae pro prudentia sua magis expedire indicaverit ». 1 Quod autem solum-
modo pro consilio stat, impedimento esse non potest: sed lumini potius,
directioni et auxilio inservit.
“«k W * _
- Juverint ergo Episcopi quanti intersit, quantoque studio satagendum sit,
ut haec tam salubriter instituta lex exeeutioni ubique demandetur, ct fideliter
servetur.
Quod si ex cleri defectu, aut ex gravibus aliis conditionum adiunctis,
in quibus Americae Meridionalis dioeceses plerumque versantur, haec omnia
impleri non possint, universam legem corruere, aut eius observantiam in iis
quoque, quae possibilia sunt, praetermitti pati non debent Ordinarii: sed
S. Sedem adire opportune tunc poterunt, quae pro variis locorum circum-
stantiis et casuum diversitate consilio suo Episcopis aderit, et salva legi?
substantia, ;n iis, quae ad formam pertinent, opportuna temperamenta
adhibere non omittet.
Pro viribus tamen nitendum, ut, si fieri potest, in omnibus lex vigeat,
nihilque ex ea detrahatur; adeo ut uterque consultorum coetus ad praescrip-
tam formam constitutus munere suo iuxta legem defungatur.
^Qu.ic vero sit electionis forma in deputatis constituendis servanda, c*
adducto Concilii textu perspicue patet.
Nec minori claritate innotescit, in quibusnam negotiis consultorum vo-
tum sit exquirendum; in omnibus scilicet, qitne tum ad disciplinam et educa
tionem clericorum, tum ad sumptuariam pine domus rationem spectant, bn
. C. in Oscen, anni 1585 superius adducta declaravit: « Episcopum cum
1 Cf. N
= ?.| t.
S. C. Concilii
765
consilio deputatorum teneri tam circa institutionem, disciplinam et mores
clericorum, quam circa temporalium rerum administrationem providere
exactionem vero, quae fit pro seminario, ad solum Episcopum spectare 1
Et in Salernitana „ mensis iulii 1 589 propositis dubiis:
II. An conim (duorum scilicet deputatorum super disciplina) consilium
adhibendum sit tam in constituendis regulis universalibus seminari! quam
in electione puerorum singulorum introducendorum, in electione milcistro
nmi. librorum legendorum, confessoris, punitione discolorum, expulsi om-
III. An alii quatunr suit deputandi, ct deputati adhibendi sint in
consilio tantummodo in taxatione, contributione fructuum ex unione bene-
ficiorum et in aliis difficultatibus, ob quas seminarii instructio vel conserv a-
tio impediretur vel perturbaretur; an etiam in exactione et temporalium
administratorie ti,m dicti seminarii, ut, puta, deputationc vel expulsione
ministrorum et famulorum temporalium, expensis quotidianis, provisione bh-
durum, quam etiam bonorum quorumcumque et redituum ipsius seminarii
etiam ex beneficiis unitis, ut, puta, locationibus, concessionibus, aliisque
contractibus et litibus? Responsum fuit:
Ad II. In omnibus his esse adhibendum.
Ad III. Teneri Episcopum adhibere deputatorum consilium tam circa insti-
tutionem, disciplinam et mores , quam temporalium rerum administrationem ». 1
um autem unus ex consultoribus, super temporalibus negotiis deputa-
tus, a ciero sit eligendus, clerus ius suum exercere potest in synodo, si haec
tunc habeatur, prout Doctores tradunt: aliter electio in peculiari totius cleri
civitatis conventu est peragenda.
Omnium denique electorum munus perpetuum esse debere, ct neminem
nisi ex legitima causa amoveri posse, S. C. C. in cit, Salernitana anni 1589
reso \ it, idque saepius deinde confirmavit.
Quod si ex morte, cx discessu, aut ex alia iusta ratione alter eorum a suo
niint re cesset, eius subrogatio per eos facienda est, per quos prior electio
«st acta. v * v
Hucl piaecipua sunt canonicae disciplinae capita, quibus deputatorum
scnuiunj institutum continetur et regitur, quae de mandato SSmi D. N.
n 'l . L(V *3n'S Praesentibu$ S. C. litteris, omnibus Americae Mcridio-
ub|1S . rd,nariis in mentem revrocantur, ut consultissimae legis observantia,
\ u, restituatur, et ubi adhuc inducta non fuit, quam primum in
usum adducatur.
[Collectanea S. ('. de l’rop. Fide, vol. II, n. 1961, - Cf. etiam Acta
• Cli,s- voi, XXIX, p. 680-6S2].
/66
Curia Humana
4302.
S. C. C., 1 6 niart. i
Extat decretum S. Congregationis Concilii i2 iulii i-», r
utero supra verticem baptizatus, post ortum denuo " Fnclus ■
zetur Rationem dant nunc temporis ZtC, ,u
a quum caput infantis revera attigisse* etsi amnlil n i”1 CSSC non PotC3t
» S' DX P„ * 68, art.
nascatur ex utero, non potest aliquo modo ablui aqua?
Quaeritur: Si in aliquo casu particulari medicus vere teritur „ , t
testetur, per methodum lunae perfectam, perfectiorem, quae tmnc edhlt
aquam sute dubto caput infantis m utero attigisse, debetume infans
sub conditione baptizari post ortum? ” l erm
diri'zi C“' resp0ndit: Servetnr &<*»*) decretum S. C. Concilii
[Collectanea S. C. cie Prop. Fide, vol. II, ,9^j.
4303.
S. C. C., Malacitana, io maii 1897.
* ost Benedictmam Constitutionem Declarasti Nobis ,l com*
. _lS C^L Vc etur 1 lc°l(>gi)rum sententia, qua necessitatis casus ad Missam
f t^ . ; iterant am is in praxi reputetur, quo presbyter duas paroecias
a iet ct m alterutram nequeat populus convenire, nec alius praesto sit
sacerdos, praeter parochum, qui Missam valeat celebrare.
. C5 .a sirm 1S ad hunc effectum reputatur etiam casus, quo parochus,
^st minime praesit duabus paroeciis, vel duos regat populos adeo inter sc
ss.tos, ut a ter ipsorum parocho celebranti nullatenus adstare valeat ob
maximam ocorum distantiam, vel tametsi una tantum sit ecclesia, in qua
ssa a paroc o iteranda sit, universus tamen populus in ea simul adesse
non posstt. r r
Nunc autem, cum id Malacitanam sedem nuper translatus fuissem, con-
suctui imm m\cni, vi cuius aliqui sacerdotes diebus festis bis Sacrum con-
c unt. senie in ecclesia cuiusdam civitatis, ubi et alii adsunt sacerdotes, ct
1 versa sacra templa, paroeciae, ct sanctimonialium monasteria erecta inve-
niuntur; et iterum in oratorio Suburbano vel rurali.
f . icm: saeerdos rem divinam iterato facit vel in eadem civitate, ct
r assi tn jp.samct ecclesia, in qua etiam alter celebrat sacerdos.
1 - ; . nationis Causa adducitur paucitas sacerdotum; conveni* ^
nc u c >r«u.Tnn:.s horis distinctis, ut commoditati fidelium fiat satfSj
1 Cf, N. 3S90.
3 Cf. N 365.
ientia
•S. ( . Concilii
767
„« non ct necessitas celebrandi Missnm paroehialem in paroeciis ct con
ventualcm in monasteriis. r ’ ,i_
Cum igitur de huius agendi rationis liceitate dubitem, ad hanc Sacram
Congregationem conlugio, dubiaque mea et postulationes admodum reve
renter exponam:
I. An licent Episcopo licentiam binandi concedere presbytero unam
M,ssam celebrant, m oratorio suburbano vel rurali, aliamveroin civitate vel
loco, ubi etiam adsint alu sacerdotes Sacrum facientes?
II. An liceat huiusmodi licentiam concedere presbytero ambas Missas
celebraturo ,n diversis ecclesiis eiusdem civitatis vel loci in quo et alii
sacerdotes celebrant, et hoc etiam si una ex Missis celebranda sit in insa
ecclesia, m qua ct alius sacerdos sacrosanctum Sacrificium eadem die lirata
III. An expediat Episcopo Oratori ob expositas rationes et allatas causas
huiusmodi licentiam et agendi rationem confirmare: et etiam ad similes
casus ,n alus locis et civitatibus suae dioecesis, prout necessitas expostulet
_ Haec dum ab hac S. C. cum debita reverentia expostulo, et quaero,
Emtus \ \, cuncta fausta ct prospera in Domino adprccor. Malacae die
25 apnlis anni 1897, Ioannes, Ep. Malaci tan.
n Dlc:/fc'facni' etc- respondit ; Emi Patres rescribendum ccnsnerunt adi.,
' / 1 ® n Ucere; et Ordinarius, quatenus m aliquo ex mundatis casibus
necessarium indicet, ut Sacrum iteretur , recurret ad Apostolicam Sedem.
[Acta S, Sedis, vol, XXX, p, 624, 625].
4304.
S. C., ep. 28 aug. 1897. 1
Nnn (ohst. intibus perspicuis normis decreti Vigilanti, datis ab hac Sacra
ongregatione die 25 maii 1893 2 poenisque gravissimis in eodem sancitis
at cohibendam pravam quorumdam licentiam, qui ad ephemerides, libros,
asque merces facilius cum clero commutanda. Missarum ope utebantur:
non sine dolore rescitum est, saepe et in pluribus locis per Italiam, a
obLit™1 f C,t mcrcalor'^us’ praesertim sacrarum supellectilium venditoribus,
hratio UlS,SC Ct adhuc offerri libros aliasque merces pro Missarum cele-
Ex
gerant^'10 ntCcss:ir'n deducitur quosdam esse, qui in istorum manus con-
^1SSarum °hligationcs una cum respecti va eleemosyna, iisdem com-
hntur 1 •' C'tr'Un eas °bligatio:u s adimplendi; a quibus proinde aperte vio-
it V tL'CS CCC^es*ast*cnc> speciati m salutaria decreta; Cum saepe contingat
u-' Urbani \ !f!,3 Innocentii XII,* necnon praedictum decretum
l 1 |
! pf Italiae circa observantiam decreti; Vigilanti*
1 rJ’ g* 2fi°. 2460.
• 26o, 2958.
768
Curta Romana
Vigilanti; ^manifestum incurritur periculum, ne A [ i T'
none neghgatur, aut saltem nimis retardetur, neve disperdi
nae, praeter casus maioris adhuc culpae aut malitiae ' mur c‘eemos\.
Praeterea, ex repetitis mercatorum vetitis invitamentis a
stratur sacerdotes esse non paucos qui, vel circa verum letris L,? , ot1*
ptI, vel supposititiis induitis confisi, huiusmodi illicito conunerrirT/^
praebent, non advertentes a decreto Vigilanti gravissimis noeab i
utramque partem, nempe et dantem et accipientem pro mL, P""
quamcumque. ■ * s merc«ni
Quamvis autem haec S. Congregatio casibus sibi delatis pro posse ,m
providere ceravit, haec tamen satis non esse habita sunt ad LoedS
ct reparandam tam gravem deordinationem, unde necessarium visum ^
hac super re animum Ordinariorum Itali e speciali modo revocare
Quapropter hac praesenti epistola circulari precor Amplitudinem Tum
ut monere curet istius dioecesis clerum, et alios quoscumque, Zl Z
deplorando commercio partes habere aut se complices exhibere suo iudi-
cio, possent, ad hoc ut demceps a quocumque actu huiusmodi omnino
abstineant, secus incurrant poenas a Sanctissimo Domino Nostro Leone
I . NITI m decreto Vigilanti sancitas, et quoad praeteritum, conscientiae
suae, st oportuerit, provideant; item meminerint quod si haec Congregatio
quadam benignitate usa est, in casibus determinatis, ut facilius clerus no-
men det certis catholicis ephemeridibus benemeritis, quoad existentism,
durationem et modum jindultorum huiusmodi quisque ad Ordinarium sc
referat, secus in se assumet quaecumque etiam in hoc speciali casu a
violata lege cuique obvenire possunt.
Certus sum quod Amplitudo Pua, eo quo praestat zelo, huius Sacrae
ongregationis sollicitudini obsecundans, quemcumque abusum, si quis
3 l S**' *n *S*a ^*occesb extirpare et scandalum quodeumque praevertere
'a e it, in re tam gravi, sacra ct fidelium conscientiae reverenda, prout est
sanctum Missae sacrificium. — A. Card. Di Pietro, Praei. — B. Archicp
Xazianzcnus, Pro-Secrct.
[Acta S. Sedis, vol. XXX, p. 625-627].
C
dia
4305.
S. C. C., Nullius Caven., 11 dec, 1897*
lam a sua fundatione seu ab anno 1011 Monasterium SSmae Irin
' r\ 1 1 1 t*i K, K f . * *i i* A 4 * . jn.‘rihlBll 1 llf]
lam a sua fundatione seu ab anno 1011 Monasterium SSmae 1 rir
aven. pluribus honestatum fuit privilegiis et potissimum spirituali
'ctione in fideles agrum Monasterio finitimum late incolentes; immunn
tem vero a quacumque iurisdictione Archicpiscopali seu Episcopali obtin'
Idem monasterium -I n, * \-rr . . • . 1. Po
Illonasterium a Gregori> \IT decreto anni 1073.
us amplissime confirmatam* Prae ceteris Urbanus II, qui mo
m ... _ - * .
ab aliis dein P(
nachi
ifica!»
'r 1 1 ,u; ceteri» uiuttuuj
? ‘ at in monasterio Cavcnsi ct huius ecclesiam, postquam Pont
em > tmiicrat, suis manibus consecraverat, auxit Abbatis
licti m^>
5* C\ Concilii
769
munia
irru-
es
i
sterii dignitatem ei conferendo, constitutione i4scptcmbris 1092 1
episcopalis iurisdictionis; haec enim statuebat;
< Concedentes et edicto perpetuo confirmantes, ut tam tu, quam succes-
sores tui per terras tui monasterii habitas, ct habendas, libere possis eccle-
sias construere, cum crucc signare, aliaque Pontificalia, ct spiritualia exer-
cere, sacrorum ordinum collatione; Basilicarum, et altarium consecratione
atque chrismatis confectione tibi, tuisque successoribus dumtaxat abdicata
penitus potestate, etc. ».
Dein ob privilegium ab Alexandro III concessum iurisdictioms Episco-
palis insignia quoque Episcopalia accesserunt seu usus Pontificalium adeo
ut huiusmodi ecclesia in commendam coeperit concedi Episcopis ipsisque
S. R. E. Cardinalibus. At ob abusus inde derivantes Alexander’ VI Bulla
dici ro aprilis 1497 res in pristinum statum restituit, Abbati iura et privi-
legia Episcopalia confirmando. F
Verum civitas Caven. dolens exinde eius praestantiam admodum d...,
nutant iri. es petiit et a LeOtie X impetravit, ut ad sedem Episcopalem eVv
herctur, quod factum est sub anno 1514 Per dismembrettionem territori
Abbatiae SSmae Trinitatis.
At hacc, diminutis licet suae iurisdictionis finibus, suorum privilegiorum
i .icturam non passa est, ut declaratum fuit a S. Rota in Marsicen. seu Nullius,
Iurisdicltoms super bono ittre, 7 i unii 1700:
Abbates indistincte in eodem territorio exercuerunt omnes actus iuris-
dictionales. Ipsi enim literas dimissori ales Episcopo Marsicano direxerunt,
primam tonsuram, minores ordines, clirisma et beneficia contulerunt, illo-
rumque resignationes admiserunt, iurapatronatus confirmarunt, concur-
sum :1(1 Parochi ales indixerunt, sacramenta administrarunt, Synodos con-
\warimt, iurisdictionem in causis spiritualibus, temporalibus, civilibus,
criminalibus et mixtis in territorio Tramutulae et promiscui > exercuerunt,
ct ad hunc eftectum vicarium constituerunt,... loci ecclesias, locaque pia
vis terunt, actus pontificales faciendo in visitatione etc.».
Atque haec omnia extra controversiae aleam hodie quoque versantur;
quaeritur vero hac mane apud S. C. C., an Abbati liceat Sacramentum con-
r motionis conferre altents subditis in aliena dioecesi ex Episcoporum venia ?
0c dubium anxie animum occupavit Abbatis, iam vita functi, qui
snno 1892 hoc libello supplex adiit Sacratissimum Principem:
suole °°*Cni° seguendo la consuetudine de’ suoi prodecessori,
^Uor* dei proprio territorio amministrare la Cresima ai fedeli
, lmitr°fe diocesi, sempre con la esplicita venia dei loro V escovi, segna-
richi C ne** CSS' cs^rem‘> qualora in assenza dei Vescovo diocesano ne viene
■ urgenza o dal Vicario generale, o almeno dal parroco dei luogo.
1 Abb* * ^ 1 ^ort‘lnt<J ''c11'1*' dei dubbi stilla legittimitii dei suo operare,
di vr I Oratore ricorre alia clemcnza della Santiti V ostra supplicandola
ntr ,er..C°n^ermare con opportuna sanzione Apostolica Ia pratica surrife-
cu 81 a per tranquillare la sua coscienza, sia ancora per evitare lam-
UH- Rom., tom. 2, p, 74.76.
77°
Curia Romana
mirazionc e lo scandalo che nc verrebbe al popolo fedekTpa^
vcnse, desistendo dalla antica piatica, dovesse ner l’,w Ubba''C,.
consuete richieste, segnatamente nei casi di ur-enz-,' "$«*» dt
Preces ablegatae fuerunt S. C. C. et die i \m T»
Aon expedire . Hoc aegre ferens Abbas Morcaldius 'mJ rescr,Pfo® fui,:
emus adloquio recreatus fuit, dubium auferri efflavit T?°
vocisoraculo, la delta factita personate, vita sua durante '
Hodiernus Abbas qui Morealdio successit, supplici liMI„ ~
dem gratiam sibi ad vitam prorogari. Sed ex Audientia ■ >■ P®.11** Clr;*
rescriptum prodiit: Non JpedirT Tunc **
simo Principe, ut sibi expetita facultas concederetur ad viLn JST
simus Pater tantum precario gratiam concedere annuit* nmm i • ^
™pUondtbatiS 'i,teriS CardinaliS’ qUi P^Hds Stams' negotiis
" Sua ,Santiti »on ha inteso pronunziarsi sulla questione di diri.,,, s
questa soluzione 6 necessario ricorrere al JSSSaStJSS
XriTfa FM hiarr f* ‘'Abbate di c™ ha in se stessoT n
sanfo n i ! 5 S°St,Cne' fondato sopra una legittima interpretazioa,.
sanzionato dalla pratica di molti anni ». r
Abbas per suum procuratorem plura deduxit in iurectin facto. Iapr-
nft_ A jUra I<TC° lt’ et'am simpbcem presbyterum a Summo Pontifice
__ 1 e e£an a conferendum Sacramentum confirmationis. Dcin notat
.■/* ^°,sse,!^^an ^nc ministrandi potestatem per summos Ecclesiae Pon-
_ k a^GS avpnses amplissime fuisse collatam. Nam octo abhinc
.. ,U!S. r dnus i ^ integram ac perpetuam episcopalem jurisdictionem
3 1 lam 1U commissam sancivit, tribus tantummodo iuribus exceptis,
. * acroritm ordinum collatione, basilicarum et altarium consecratione
que c rismatis confectione, tibi tuisque successoribus dumtaxat abdicat1
peni us potestate », Quo in loco, cum chrismatis confectio tantum excipia-
Ur,q^jare se(l^tur eiusdem chrismatis collationem admitti.
* e lanc «i insque jurisdictiones nedum agnovit, sed amplissime defini-
erum per novam -adjectionem, suppletionem, concessionem , si opn>
esset, anno r59f, sancta Gregorii XIV memoria, post votum S. Ordinis
u“stn, ita constituens - omnia et singula, quae per Congregationem dictorum
. 11111 " ' ,lPPr°bata fuerant privilegia, immunitates, gratiae, facultate* ',r
in u ta, praesertim conferendi sacramentum chrismatis, dummodo ili
o ?■ Pnus Per catholicum Antistitem, gratiam et communionem dictaj
a x*ntem consecratum... Apostolica auctoritate perpetuo confin^3'1
et approbavit». r r JH
Iuxta rerum adiuncta tribus modis distinguit advocatus exercitiu*
. 1 potestate, quatenus Abbas sibi subditos confirmat in suadior
- l* clualt ”us m sua dioecesi confirmat alienos: quatenus alienos confini
m aliena ditione. M _J
tannim res est de postrema quaestione; scu de iure cpn
lf n’ ! ^os in aliena dioecesi, sed advocato opportunum vi c
W I « i . *
9 ,u sua moecesi , ut via sttrna-
Jicere etiam ut a.i^usu,
ttir facilis expeditioni hodiernae quaestionis.
In hoc propositum advertit patronus, luris pontificii scriptores docere
cuilibet episcopo facere alienos subditos in suam dioecesim convenientes'
confirmare, non moi o expressa vel tacita, sed praesumpta competentis
Episcopi delegatione, si usus consuetudine invaluerit. Sanctus Ligorius in
lib. % tract. 2,-cap. 2, dub. 2, n. 172 haec habet: « Quaeritur an Ep, setius
i„ dl0CCCSl altenos confirmare possit. Per se loquendo certum est non
posse... Certum est et commune apud doctores quod ubi ex consuetudine
id permittitur, licite fieri potest »,
Hoc etiam in sacris ordinibus conferendis praestare solent Abbates
Cavenses, nempe ut m suo territorio conferant alienis: quod pnst S Rotae
sententiam conceptis verbis sancivit S. C, C. diebus 26 iunii et xx augu
^ i634- Propositis enim dubiorum formulis: I. An Abbates SSma/ Trirdta
lis Came habentes iurisdictionem ordinariam, gaudeant privilegio conferendi
Ordmes minores subditis non suis. U. An sit valida ordinatio uti in coni III 4»
“ — «f*» ordinatio repetenda si, etc., rescripsit: Ad pZZeiLl-
dum Affirmative, Ad tertium Negative.
Hinc, arguit orator, si haec iure communi obtinent Abbates ope consue-
tudinis, pro alienis subditis, etiam sine competentium Episcoporum venia
multo magis obtinebunt cum Episcopi ipsi consentiant, concedant vel requi-
ram. Non modo theologi ad unum omnes licitam et validam cuiusque Epi-
scopi confirmationem renuntiant, sed etiam demonstrant aliorum Episco-
porum expressam veniam non requiri, sed eorum consensum praesumi,
eapse divus Ligorius, Ioc. cit., n. 173 ait: « Bonacina sentit probabilius esse
quod in hoc (in confirmandis alienis) non sit praesumenda ratihabitio Epi-
scoporum, nisi constet... Alii vero communius et probabilius censent Epi-
. copis ici tum esse confirmare alienos subditos, quia semper praesumitur,
m a dcr constet, tacitus consensus aliorum Episcoporum, qui credendi
mtu e suas oves non privari hoc sacramento, cum nullum incommodum
w co lPS[s proveniat ».
P*luc,s S. R. L. Cardinalis DWnnibale in Summula, 1. § 2S2,
n *o t j * t v * w
• .1-' m sua vero dioecesi (Episcopus) licite confirmat extraneos; quod
1 snctuuint* et tacita episcoporum consensione est introductum n. Hanc
bfs 01 VCr° C0I]apetere Abbati declaravit S. Cong. Rituum dic 17 novem-
tatj 4» quae pruno constituit: «Abbas etc, sacramentum confirmationis
• ;trr^ c®nsnevit non tantum fidelibus sibi subicctis, sed etiam iis, qui ex
^ ^1S '■‘^ecesibus in territorium propriae Jurisdictionis eiusdem sacra-
tio ' >UsCl P^nth causa advenire solent >. Deinde vero « ut omnis haesita-
Qr . Penitus abigatur, Sanctitas sua referente etc. declaravit Revmos
.,[C nnr,os praefatae Abbatiae posse in territorio propriae jurisdictionis
e,ntllITl c°nfirmationis, etiam fidelibus ad aliam dioecesim pertinen-
imi« mmiair-^.. .1 , . . . « -? t
jbj- 1 * L
'Histra rc, dummodo plane constet cos ah Ordinariis veniam obti-
* n , n t . . 1
Llll1Ph.ll _ 1 1 - 4. ^ — .mm. m. .m. • ■ A 'P 4 t ■
tibus
.. • h111,his coi lata e confirmationis fides ab ipsis Rcvtmis Abbatibus post
‘ ^mittenda est ».
p' 'testare vero confirmandi alienos fn propria dioecesi argui posse ad
772
Curta Romana
potestatem confirmandi alienos in aliena dioecesi nroh^
priorem facultatem derivare ex venia Episcoporum,’
antiqua consuetudine nitatur. Atqui et consuetudo et v CUni ^
Praesule in utroque pariter casu conspirant, tum in nmnri? P™ CaVcn*
m aliena. Unum discrimen animadverti posset aliam d|0WttM«»
collatoris vel Episcopi, aliam deleri J,- t . i' ™ ? f ca"san' <***,:
collatoris vel Episcopi, aliam delegati, sive Abbatis. Sed hoc nom™ “ t"*
men esset, non substantiae ac veritatis. Quippe communi iure ^
que conditio, et ab alienis confirmandis prohibentur non
antistites, verum etiam Episcopi. Nihil igitur, instat orator. JS&Z*
vel postulet. Cum autem Pontifex, posita hfc verna Abbatem 22
posse decreverit, eo ipso definivit, ordinarios pariter et delegatos
m eadem condmone versar,. Sed altius in iure repetens quaestioni ££
notat Episcopos nativa facultate confirmationis sacramentum ministri
Abba em vero Cavensem insigni privilegio pontificiae delegationis. Alt
nem latet, per delegationem ad aliquem actum non partem iunsdirtonis
sive minorem iurisd.ct.onem conferri, sed integram, quantam leges in £
ministerio requirunt, ut tradit Schmalagrueber, lib. r, {it. a9, § 6 , Deli
tus , le censendus est, eu. mrisdictio non iure officii sui, aut habita ratil
ad illud, sed ex speciali tantum commissione competit, ita ut ratione illius
censeatur habere totam ».
■r ^ deducit procurator, Abbatem Cavensem ad confirmationes a Pori’
^ . c egatum toto Episcopi iure potiri. Quippe idem auctor ita sequitur
p Quaeritur 2. an subdelegare possit delegatus a Papa, vel alio supremo
rincipe... erta est affirmativa sententia ete, Delegatus a supremo Principi
aequi paratur Ordinario ».
ProincU quia in Abbate pro exercitio conccssac facultatis ministrandi
v aeramentum confirmationis etiam in aliena dioecesi tantum obstare videtur
~ n inaru consensus, advertit nefas esse non debere Episcopo, permitten
- . ari» ut exerceat huiusmodi actum suae facultatis in eius ditione Ct iit
eius subditos.
\trum obiici posset, datam a Pontifice facultatem, privilegium esse, et
mxta privilegiorum naturam dimetiendam, ita nempe, ut ne latum quidem
unguem excedat fines concessionis. Atqui Urbanus II anno 1092, quamquam
de confirmationis ministerio non loquitur, privilegium tamen omnimodae
lurisdictionis indulget «per terras tui monasterii habitas et habendas ;
ac propterea extra monasterii fines exerceri nequit. Cui difficultati occurrens
advocatus, notat, argumentum hoc nimis probare et hinc nihil probare,
quia non Abbati dumtaxat haec verborum conceptio convenit, sed cudi t
piscopo. i am auditum nunquam fuit omnimodam jurisdictionem Ep^0
pis committi « extra terras dioeceseos... * Idipsum omnino semper intdii*
num in qualibet iurisd icti One adscribenda, quia concipi iuris |Cfl
nequit sue piscopi sine dioecesi, sive parochi sine paroecia, titcumq
tusu . at iecta non reperiatur. Adiccta fortasse fuit, opinatur orf*__
pro ibate t.avcnsi, quod nova tunc erat haec dioecesis MuJjhl3 .
m .sev cu; ac propterea demonstrative, ut aiunt pragmatict»
S. C, Concilii
773
tifex significavit tantum patere Abbatis iunsdictioncm, quantum illius ter-
ritorium.
Sed pressius notat procurator, obiecta verba non posse traduci in sen-
sum privilegii restrictum, quia verba illa per terras tui monasterii» alias
concessiones respiciunt — ibi — « Concedentes... ut tam tu quam successores
tui per terras tui monasterii habitas et habendas, libere poss:s ecclesias con-
struere, cum cruce signare etc. ». Si congrua congruis referantur, arguit
orator, haec specialia sunt, quibus aptari potest peculiare illud adiunctunv
tper terras tui monasterii ».
Alia quae sequuntur verba, iuxta patronum, plenitudinem totius iuris
ordinarii conferunt, nullis limitibus septam vel rerum, vel etiam loci, quae
implicite complectitur ius confirmationis ministrandae. Qua in privilegii
parte quaestionem conficere arbitratur procurator hac brevi animadversione.
Pontifex universam Episcoporum potestatem in Cavenscs Abbates contulit,
tribus solummodo iuribus exceptis, ut initio animadverti. Ex hac trina vero
exceptione quid sit in iure definiendum, respondet pro Cayensi Praesule
Rota m cit. ilfdt sicu/ui num. E: 1 In eodem brevi L. rbano transferente iuris-
dictionem in Abbatem excipitur collatio SS. Ordinum, confectio chrismatis
rt consecratio basilicarum et altarium, quae cum exerceri non possint, nisi
ab habentibus iura episcopalia, ab hac exceptione aliquorum i urium episco-
n.d um infertur alia omnia eiusdem generis, quae exceptuata non fuerunt,
Abbatibus fuisse concessa ».
Hactenus de privilegii interpretatione iuxta Urbani literas, quae, ait
orator, peculiarem huius sacramenti mentionem non fecerunt. Sed aliae pro-
M.int litcrae Gregorii XIV, in quibus non modo mentio fit confirmationis,
. conceditur « praesertim conferendi sacramentum chrismatis . Acce-
dit quod Gregorianum privilegium nititur S. C. Congregationis sententia:
quot, hanc sententiam sanci verat Xistus V, r6 kal. Septembris, Pontificatus
Ml anni sexto; et quod uterque Pontifex perinde omnia probavit, ac si ex
integro conceptis verbis constituerentur «approbatione, adiectione, supple-
tione, concessione ».
eeta vero privilegii litcra, recolit patronus, in narratione dicit Abba-
tes perpetuo «sacramentum chrismatis contulisse». Mox in iudiciis dc hac
.acu tate Praehabitis adiicit probata fuerant privilegia, immunitates, gratiae.
cu utes et inilulta, praesertim conferendi sacramentum chrismatis ■> et
ra. lt conditionibus, praeter unam quae sequitur «dummodo illud forei
tiihS cat^°^cum antistitem, gratiam et communionem dictae sedis
lLfltem consecratum », l Un concessio rursus definitur, haec verba legun-
' cc oon sacramentum chrismatis per catholicum Antistitem, gratiam
communionem dictae sedis habentem, consecratum conferre ».
.. a iure enucleatis, descendit procurator ad facti momenta.
m primis narrat, vi Bullae Leonis X divisum fuisse Abbatiae terri-
n» ct hinc novus Episcopus ordinario iure omnimodam iuristlictionem
isi m civitate: Abbas autem antiqua itira integra servavit m omnibus,
init' novae dioeceseos erectioni non repugnarent, per transactionem
1,11 CU1" Uardinali de Aragonia, hisce verbis «quod per huiusrnodi ere-
774
(iUria Romana
ctionem et assignationem nullum penitus inferatur nra,i„ r •
et exemptioni, quas dictum Monasterium depraesenti h Z * T
tur suis omnibus ct singulis iuribus, privilegiis,
bus quibuscumque, etiam intra fines suprascriotos r1Vn S et .dlKnitati,
quae suprascriptis jurisdictionibus et aliis praedictae
concedendis non repugnant, et in eorum dimimitionem no ^
vero praedictum territorium indistincte et indiilerenu-r m
omma sit et remaneat dictum Monasterium sicut de n r d F*** * *
“ s, suprascripta assignatio et praesens conventio nunquam Sa' T **
Et haec omnia Leo X apostolicis literis sancivit Omnmo hnr
Caven. excedere hominum memoriam. Dno
ac deinde capitularis • piii volte diede licenza^uTrenhT Sri^bbad*
deUa cresima sc-S:
in SdLrn'tina°inr\f’r’ hu“ rai>r®m Praecipue vigere in dioecesi Cavens,
deSam i . T (Muro Lucano), in Amalphitana, Si autem verba
frequens esset * ^ '1”tUr’ ^ePrehenditur perinde Abbates accerseri, ac ,v
in fZbtnTT ’ n ’? CpiStoIa num’ *3 Summ, « Comunico a V. E. anche
mando m,- nt VI*? “C , ^ ** altra Volta le comuni™ » (n. S), * confer*
di amrnin ' ° m r° ett° a^*ra vo^l;1 » Potra avvalersi sempre dolia facoliii
Le ™ ’ ‘Ictto are°^nto » (n. 9)- « Perdoni la continua uria che
tinum a' 'i -10 ■ raeterea, superiori anno, cum «Abbas ordinarius sulcmi-
p y ,,, i in.l _ 1 t , * 1 tU , in eius privato oratorio uni
fid-Hh »Cna SU. v sacramentum chrismatis contulit». Idemque triginta
tatione ? Pltiestlt1*: ln Pr‘vato sacello Cavensis Episcopi, « ex eiusdem invi-
*pse 'Lro Abbas suis litteris animadverterat: « Notisi chc gl 'inviti piu
* . ,n°n 'st-mPre furono fatti per lettera, ma piu volte solo personalmcnk
• t‘“ 1)1 PSG Pon^^cx vero, arguit orator, quamvis quaestionem in
_ c nien am non censeret, semel nihilominus atque iterum possessio-
p r 1 Crea servandam esse i ussi t, ut Vir Emus publicis Status ncgociis
.■* *:ctus, testatur: ,( Allorche trattossi di concedere a V. S. la stessa fewlti
uu godeva il suo Prodecessore, di Inion grado il Santo Padrc aderi a
llrata; J Ia aut°rizz6 ad nmministrare II sagramento dclla Cresima
'• n UOn, tlcI suo territorio, coi consenso dcIPOrdmarid. Questa conces-
sione pero e temporanea etc. ».
Hmusmom morem fuisse inductum ob fidelium utilitatem, docet ipse
Abbas, explicans conditionem locorum.
animi n<^e Pra?au^ Scometrae peritissimi testimonium edidit, unde l ^
°PP‘da i" % regione longe nm piius a' Sede Samen» *■«
in InrJft naltCf10# est ut assidua Abbatum frequentia p*®®
m locis etiam ^d-rn.itanos Arci ‘
> . \rc rt i n
• pes allice rt t ad ers acccrscndos l{,al
S. C. Concilii
/O
modi tatis causa, cum i lospitium Abbatis et Cellerarii sit , meno di un miglic
distante da Salerno ».
Proinde deducit advocatus, si hic mos proliibeatur, magnam iacturarr
passuros esse fideles, ipsosque Abbates offensiones et populi accusatione;
incursuros fore.
Quum vero oblici possit annis 1892 ct 1894 Abbates ipsos in discrimer
adduxisse hanc facultatem in alienos, quia illam a Pontifice postularunt
advertit patronus, Abbatem Morcaldium nihil negavisse, imo usum confir-
mari petiisse <1 per tranquillare la sua coseienza ; et in propositum citat
auctoritatem Rotae in cit. Marsicen.: «Sicut nec aliqua vis fieri potest in
supplici libello porrecto de anno 1620 f. m. Paulo V, in quo fuit ab Abbate
petita licentia concedendi dimissorias ct conferendi ordines, quasi ex hoc
inferatur talem licentiam prius non habuisse; siquidem hoc totum petitum
fuit ad bene esse, et quia, ut dicitur in dicto supplici libello « da alcum
scrupulosi si fa difficolti se P Abbate possa dare dette dimissioni etc. Si
itaque facultas haec petita fuit a Pontifice ad tollendos scrupulos, difficulta-
tem et occasionem litium, ex hoc elici non potest aliqua confessio Abbatis
super talis facultatis deficientia. Verba enim quae ad bene esse et ad maio-
rem cautelam proferuntur, non praeiudicant ». Rora in Rec. dec. 212, n. 12
et dec, 320, n, 47, par. 6.
In prinus ne acquivocationi fiat locus, innuere praestat magnum quoti
intercedit discrimen inter Abbatis potestatem ad confirmandam delegatam,
et aliam Episcoporum ordinariam. Siquidem Episcopi confirmationis Sacra-
mentum conferunt ex potestate ordinis , alii simplices sacerdotes ex potestan
ktnsdicf tonis a Summo Pontifice delegatae. Ad rem Benedictus X 1 Y in op.
A Syn. iltaec., lib, 7, c. S, n. 7 (sub, t/ied.) ait: « ... quamvis confirmare sit
actus ordinis episcopalis, cuius firmitas et validitas a Pontificis nutu non
pendet, delegare tamen simplici presbytero potestatem exercendi eiusmodi actum ,
poftus ad Jurisdictionem quam ad ordinem pertinet etc. >. Rem ita conficit
ard. p Annibale (III, n. 282): «Minister ordinarius huius Sacramenti
est Episcopus ct ex delegatione (penes Latinos solius Romani Pontificis)
quivis, presbyter. Ille hoc sacramentum confert ex ordinis cum primis epis-
c'»p.iiis, hic cum primis e\ jurisdictionis potestate; ideoque valide hic (simplex
sacerdos), s: non excedat fines mandati nec quoad territorium , nec quoad perso-
nas u, t (lu°ad modum; ille (Episcopus) omnibus ubique, sed si extra suum terri-
"otm, gravt non caret n. IIoc consectarium rem nostram quod spectat,
Pr" ic advertere iubet, ne Abbas Caven. confirmando alienos in aliena Dioe-
p . etsi ex Episcoporum venia, limites mandati excedat et hinc invalide
Qciamohrem in propositum fortior urget difficultas, quam iniiciunt ea
r 'i ‘i institutionis Urbani II, concedentis iurisdiettonem utendam per ter -
aS q11 m",,astent habitas et habendas .
tEcroqmn Abbati, imi territorium habet immune a jurisdictione cuius-
mjn /A i ‘ . , 11 1
. ^unarii, sane conferenda erat potestas confirmandi suos et alienos
h.iS 11 v 11 S,,° tt!rr'torio; sed quoad alienos in alieno territorio aliter res se
\ f ‘ ‘^«que \bbas simplex Sacerdos est minister confirmationis extraordi-
tantum a Summo Pontifice delegandus, sed aliqua gravi instante causa.
Curia Romana
776
Sane docet Benedictus XIV, op. cit., Ub. 13 , Cap rc
difficultas eo redigitur, ut iusta ratio et causa proponatur* ni-, " ^Uare 0m8i»
sat.o sive indultum concedi merito possit.
expetenda est obera . uhi * . 1 . c* traor “inam
expetenda est opera, ubi minister Ordinarius 'p lr"se
An vero ex facti adiunctis et ex receptis moribus satis""* '
sano induito, sueta iudicii maturitate edicent FP PI> ' “ dt "««•
ponitur, dubium: ~ P1 • cnodanUs, quedp,,.
An Abbati iVullius SSthae Trinitatis Car ensis competat i,„ , r
alienos subditos m idiena Dioecesi ex Episcoporum consensu in cZd ^
Die, etc. Sacra, ete . respondit : Negative.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 156, p. 1073-1086].
4306.
s. C. C., Hildesien 21 ian. 1898.
Sacra Congregatio declaravit: In legatis Missarum in aliqua ecclesia fun
da ,s retmen posse favore ministrorum et ecclesiarum insSum»
^siCTaUtTfPuir in^™1 qre ‘,lminc fund:,,ionis' vcl “lio legitimo modo ipsi
inorno PC,'Cr ab °P«o>peciali praestando pro legati adimple
[Collectanea S. C. de Prop. Fide, vol. II, n. 2192, p. 455].
4307,
S. C. C., decr. A primis, 20 iul. 1898.
^ primis Ecclesiae saeculis plura Concilia decreverunt, quod recentius
con rmavit riden tinum, cap, 8, Sess. 23, de re/., neminem nisi a proprio
Episcopo posse ordinari.
p. autem alicuius Episcopus, iuxta ea quae praefinivit in primu
oni acius II in Sexto Decret. cap. Cum nullus , de tempore Ordin, 'lintdli-
j ^!r. m °L Ctlsl1 Episcopus, de cuius dioecesi est is, qui ad ordines promoveri
^ V t?fiun^us’ sei1 *n cuius dioecesi beneficium obtinet ecclesiasticum,
i alibi natus fuerit) domicilium in eadem ». Deinde cumcon-
- • - 1 ° 'ierit, ut Episcopi familiares suos, etsi alienae dioecesis, siur?
mi 1 arent, et Sancta IVi denti na Synodus, cap. 9, Sess. 23, de re/., id certis
In — p 1^I?ni us Pr°kaverit, obtinuit, ut tribus prioribus titulis, originis.
v 4 1 ^ ^ ric^c '*» quibus ius fiebat Episcopis aliquem ad ordines proiA0'
t ■ quoque accenseretur, scilicet familiaritatis. Cum aut em ^
” U l disceptaretur, Innocentius XII ap. jitt. incipienti u>
4??s die 4 nov* i694. 1 determinavit ac constituit, quo s*nsU
■ ensione "dem essent accipiendi ad eum effectum, ut quis propm^
1 Cf. N. 2,8
S. C. Concilii
777
fieret alicuius Episcopi subditus, (pio legitime ordinari valeret Quae
constitutio ut suprema lex deinde habita est, eaque duce omnes quaestiones
diremptae.
Verum nostris temporibus novae contentioni frequens sc praebuit occa-
sio. Pluribus enim in locis usu receptum est, ut clerici, qui e sua dioecesi
digredi et in alia sibi sedem constituere desiderarent, excard i nationem, quam
vocant, id est plenam et perpetuam dimissionem a suo Ordinario peterent*
eaque innixi in alia dioecesi incardinationem seu adseriptionem implorarent:
qua obtenta, co ipso ut proprii novi Episcopi subditi ad ulteriores ordines
suscipiendus admitterentur. Quae agendi ratio, ubi caute prudemerque
adhibita fuit, absque querelis processit, sed nonnullis in locis, ubi necessaria
cautio defuit, controversiis et abusibus viam saepenumero patefecit.
Quapropter Emi R. O. Concilii Patres, rebus omnibus mature perpensis
praesenti generali decreto haec statuenda censuerunt:
1. Excard 1 natione m fien non licere, nisi mstis de causis, nec effectum
undequaque sortiri, nisi i ncardi natione in alia dioecesi exeeutioni demandata.
2. Incardinationem faciendam esse ab Episcopo non oretenus, sed ;n
scriptis, absolute ct in perpetuum, id est nullis sive expressis sive tacitis
limitationibus obnoxiomj ita ut clericus novae dioecesi prorsus mancipetur,
praestito ad hoc iuramento ad instar illius quod constitutio Speculatores
pro domicilio acquirendo praescribit.
3. Ad hanc incardinationem deveniri non posse, nisi prius ex legitimo
documento constiterit alienum clericum a sua dioecesi fuisse 111 perpetuum
dimissum, ct obtenta insuper fuerint ab Episcopo dimittente, sub secreto,
s1 opus sit, de eius natalibus, vita, moribus ac studiis opportuna testimonia.
4. Ilac ratione adseriptos posse quidem ad ordines promoveri. Cum tamen
n°m'ni s‘nt cito manus imponendae, officii sui noverint esse Episcopi, in
singulis casibus perpendere, an, omnibus attentis, clericus adseriptus talis
sit, qui tmo possit absque ulteriori experimento ordinari, an potius opor-
teat eum diutius probari. Et meminerint quod sicut « nullus debet ordi-
nari, qm judicio sui Episcopi non sit utilis aut necessarius suis Ecclesiis ’■
lfl cap. 16. Sess. 23, de ref. Tridentinum statuit: ita pariter nullum esse
«ascribendum novum clericum, nisi pro necessitate aut commoditate dioe-
cesis.
>• Quo vero ad clericos diversae linguae ct nationis, oportere ut Episcopi
m lls admittendis cautius et severius procedant, ac numquam cos recipiant,
,SI requisivcrint prius a respectivo eorum Ordinario, et obtinuerint, secre-
'lrn ‘lc favorabilem de ipsorum vita et moribus informationem, onerata
s,lpcr hoc graviter Episcoporum conscientia.
1 Dtniqu^ quoad laicos, aut etiam quoad clericos, qui excardina donis
indicio uti nequeunt vel nolunt, standum esse dispositionibus const. Spe-
ct aiores, quae, nihil obstante praesenti decreto, ratae ac firmae semper
canere debent.
Eacia autem de hts omnibus relatione SSmo Domino Nostro per infra-
cnptum Cardinalem S. C. Concilii Praefectum, Sanctitas Sua resolutionem
Em. p;
ltrum benigne approbare et confirmare dignata est, contrariis quibus-
77s
Curta Romana
cumque minime obstantibus.
Xazianzenus , Pro-Secret.
[Collectanea S. C. de Prop,
dis. vol. XXXI, p. 49-51].
A. Card.Di Pictro, Praef, _ g. Arey^
Fide, vol. IX, n. 201 j. - Cf. etiam Acta S. S..
4308.
S. C. C., 2 1 nov, 1898.
X. inchinato al bacio della S. Porpora, umilmente dnV.).* -,trr ■
\ ostra Riiia la soluzionc dei seguente dubbio. '-"'mena
■I-izio, Sacerdote spagnuolo, ha occasione favorevole di raccogliere m„H
quant,ta d, Messe nel Portogallo, ricevendo lo stipendio in moneta Sj
35 cd anche d, +0 per cento. Queste Messe le fa celebrare da SaS*
spagnuoli, ritenendo per se il beneficio dei cambio.
Molti pensano che T1210 abbia operato bene, perchc non vi e legee vc-
c!Jc Pro,blsca tletta operazione, ed it diritto naturale lo consentecome
frutto dell industria. Inoltre, Tizio con questo guadagno fa fronte allc spese
, occorrono per raccoghere e distribuire tante Messe, si rifa dellc perditi
subite, quando non pu6 riscuotere stipendi di Messe fatte celebrare, riem
un compenso dell opera sua, c fa insieme una caritn a tanti poveri Sacerdoti,
c t a trunent! non avrcbbero stipendio per la S. Messa. Ala siccomc una tale
q0^1^ comincia a difFondersi per la Spagna, b conveniente che cotesto
inbunale si dichiari coi seguenti dubbi:
1. lento a Tizto ntenerc il beneficio dei cambio della moneta portophtse
con quella spagnuola?
- . In t as 0 negativo incorre nel ia scomunica riservata al Papa della consI
Apostoli cae Sedis }l
JC' t^c' ^*acra> ete, ad su proscripta dubia rescripsit: Ad 1. legative.
“* Recurrat in casibus particularibus.
[Collectanea S. C. de Prop. Fide, vol, H, n. 2026, -Cf. etiam Acta
S. Sedis, vol. XXXI, p. 623, 624].
4309.
S. C. C., / heaneri., 17 iun. 1899.
Ecclesiae Cathedra Iis 1 fieanen. Capitulum, quod hactenus lege usum «1
non scripta. \ idelicet moribus regebatur ianipridem receptis, hodie iussu
•r ' * ’’ Sll,s constitutionibus conscribendis et stabiliendis rite incumbit
c.ea i msiKtud: iiiinis ul examen revocatis Capituli Decanus, Colle?11
' . ^ Jt.1ut.1s, r itus est st adhuc onere Gravatum fuisse, quo revera non
nngitur, Siquidem in hac ecclesia antiquus est mos, quodam tkcret°
/ / v
Episcopi De ecchis, edito a. 1803, cofiJirmatus, quapropter in festis solern-
nioribus, Decanus, mi pedito vel absente Episcopo, Missam solemnem
celebrare debet. C ui onen hodiernus quoque Decanus non secus ac eius de-
cessores «ta satisfecit ut Missam caneret camque, vcluti convcntualem appli-
caret pro benefactoribus; quod si per se hoc praestare non potuisset ’ alteri
cius nomine celebranti, m raorc habuit eleemosynam in hunc scopum prae-
bere. Exinde ab onere Mrasac convcntualis relevabatur unus ex quatuor
canonicis Hebdomadariis quorum est, alternis hebdomadis Missam cele-
brare et applicare conventualem. Hoc autem non iurc fieri 'arbitratu-
est Decanus; postquam perlegens Canonistas de hisce quaestionibus per-
tractantes oh oculos habuit quoddam S. C. C. rescriptum datum in Sebe-
rncen., dic 4 martn 1876, * quo edicebatur canonicos hebdomadarios non
exinu ab onere celebrandi et applicandi Missam conventualem, quando
Missa solcmms camtur vel ab Episcopo, vel ab aliqua Capituli dignitate
vel ab eius substituto; siquidem in dicta causa propositis dubiis- I 4n
Episcopo impedito vel Sede vacante dignior Capituli , qui Praeposito demortuo
succedit, utre devoluf tonis , m celebratione missae in diebus Episcopi, teneatur
ad illam applicandam pro Benefactoribus in genere , in casu? Et quatenus
affirmative: II. -In hic primus substitutus legitime impeditus teneatur submini-
strare eleemosynam Missae in diebus Episcopi illi Canonico qui ipsi succedit ture
dcvoltiiwnis m casu? rescriptum fuit: Ad 1. Negative et Missam pro Bene-
factoribus applicandam esse eo die ah hebdomadario ; Ad II. Provisum in I.
Intentionem Decani, huius decreti vim sibi asserentis, impetunt in tlie-
mate Hebdomadarii qui contendunt Decanum in praescriptis diebus Missam
non tantum celebrare sed et applicare quippe conventualem. debere.
Episcopus de suo voto et pro informatione percontatus permulta retulit
Quoad historiam huius quaestionis.
Quidquid sit de his, quae historice et erudite narrat Antistes de origine
u munere Cardinalium Hebdomadariorum; et eius placitis certe non assen-
tuintu r eruditi omnes; nostra quod interest, Capitulares, intentioni Decani
c 'Miradiceiucs, maxime notant ea verba: «Chori praefecturam in diebus
s° omnioribus Episcopalibus agunt, pro ordine Dignitates, et Episcopo
ente aut absente, debent Alissam canere. Ipsis deficientibus succedit
onicus Hebdomadarius». Ex quibus verbis Hebdomadarii inferunt,
nstitutiones capitulares hoc expostulare, nempe Hebdomadarios hisce
‘t ms solcinnior ibus missam non celebrare conventualem, nisi deficientibus
-nitatibus, quarum proinde est satisfacere oneri missae conventualis in
iismodi diebus festis, excepto casu legitimi impedimenti.
«usa?0 1 .run*> mak argumentari Decanum, qui rescriptum editum in
Fat C> rt‘fcrre contendit et applicare hodiernae controversiae.
j_ .. r en,rn contradictores, resolutiones SS. Congregationum vim habere
mii t Us s’m*bbus> sed minime easdem urgendas esse ad casus plane dissi-
, . tnni ; ,> notant in hisce quaestionibus rem definiendam esse ex stntu-
unaationibus Capitularibus. Sed, aiunt, in Capitulo Sebenicen, non
TW
iUru>' Kesolmionum, tom, 135. p. 147-156.
Curia Romana
780
aderat Massa communis, cui participarent, suam praebenda JT
tes, omnes et singuli Canonici, promi fit in Ecclesia Th» mdede*UHeft.
Jarcs Sebem censes praebendis fruuntur omnino distinctis iv"*
tu lares, et sex recensentur, cluo dignitates, et mntunr al™ ' , eterea hi «pi.
nltcrnas hebdomadas, certo ordine, Missam edebran, convenuiSV
° Thcancn' q“atuor ex duod<-‘cim canonicis constituti cT
madarii nuncupati, quippe onere gravantur celebrandi per h.hd ’
Missam conventualem, iuxta tabellam Episcopi De Vendi n cbdomai1™
dunt, toto coelo distare inter sc unius et alterius Capituli fundatas !Z£
medium adductam a Decano inter Missae celebra^Z,’ fitS “
Sacrum pro Benefactoribus, usque expressa
Missam canere. Reapse in libris Missarum Decani iam a ijoan^SS.
am celebrarunt, eamdem se applicasse professi sunt, prout, hacten^A
k icrnus Decanus, qui praeterea, uti referunt adversarii, cum inter Hebdo-
a arios recenseretur, anteaquam Decanalcm praebendam obtineret nior-
icus obstitit intentioni Decani contendentis se eximere ab onere applicant
Missam, istud refundendo in Hebdomadarios. IP
Proinde ad observantiam centum etquinquaginta annorum appellant eoa-
«lictores seu ad praescriptionem, quae cum sit tam diuturna et penememo-
rabilis, sane dicenda est melior titulus de mundo.
Denique provocant ad aequitatem ; quia dum ceteri canonici parva fruuntur
prebenda, nempe I oenitentiarius lib. 83, alii lib. 200 aut 300, audire tenen-
tur sacras con essiones, et explanare sacram scripturam. Decanus autem
percipit annuas libellas rqoo.
Ex adverso Decanus suam tuetur intentionem in primis recolens monitum
Benedicti XIII in Concilio Rom., a. 1725, tit. II, cap. V, nimirum: «Epi-
scopi in examinandis Statutis Capitularibus, consuetudines nonnisi rationa*
es et lonestas admittant, et si quas compererint a ratione declinasse, eas
vc corrigant, vel omnino delendas decernant, nihilque in eis sit quod a iuns
spositione, vel Congregationum decretis exorbitet». Arbitratur vero inter
consuetudines haud rationales et honestas illam recensendam esse quam ipse
impro at, quandoquidem, ait, non est rat ioni consonum ct honestum, Deca*
nmn tn c le ius solemniorihus ferre onus quod ordinario competit Hcbdo*
m.ic arns, scilicet canendi missam; et praeterea eidem onus imponere eamdem
missam applicandi quasi conventualem; unde omne incommodum infertur
ccano, et omne commodum comparatur Hebdomadariis, quamvis hi. c*
. uo specia t munere, Missae Conventuali satisfacere debeant.
Uuare deducit Decanus standum esse decisioni S. C. C. in Sebmet»'
am cit. quae distinguens onus Missae celebrandae ab onere eamdem appl’
Can..' 1 espoinh l :lil I . A 'egatnu et Missam pro bene faetoribus applicandam##
co die ab hebdomadario.
Drcanus autumat hanc decisionem S.C.C.in Sebenken., die 4 rnnrni i*
ni>n C i1CerC llldic,1lam ^iam in praesenti quaestione, quippe ista interpreta
•lut irntice Ilis disciplinare et pro omnibus casibus similibus facit cert
S76
■S . C. Concilii
78 r
te, m. Contendit vero I lecanus, casum hodiernum nedum similem sed iden
ticura esse quaestioni Sebemcen.; quia in hae agebatur de canonicis ac
munere sun, adstnet.s Missae conventuali, ceno ordine, celebrandae et
quaerebatur, an ab hoc onere eximerentur, quando in diebus l-p, scopi digni-
uns aut digniores Capituli Missam celebrant. Atqui, instat, eadem quaestio
hodie agnatu, Et m facto advertit: . ehe Tobbligo di cantare c di .LJ?
ajsolutamente la messa quotidiana conventuale pro benejactoriha inocm,.
nl>st''' por “» ■'Peeialc circostanza ricade ajsolutamente
“ d, qyattro Sig. Canon, e, . Sicehi ab immemorabili furono create quaitro
prehende, .die quali fu annesso 1 obbligo intrinseco di cantare ed applicare
h Messa conventuale per cui questi qunttro Canonici hanno pure d titolo
d, Prebenda . o di Eddomadan... Per tale motivo i quattro Preb. Eddoma-
dan. oltrc alia congrua canonicale che ricevono dalla massa comune cap ito -
hrc, eguale a tutt. gh aitn canonici, hanno pure annualrnente chi circa 300
ch. 400 c cht anche 500 lire dalle rispettive prebende, peri colfobbligo intrin-
seco di cantare ed applicare ciascuno di essi circa 100 annue Messe Conven-
tuali, oltre poche altrc Messe di legati particolari che debbono applicarsi
lette- dagli investiti dclla Teologale e dalla Cardinalia i>.
Qma Hebdomadam ex adverso, opponunt consuetudinem contrariam
mag.s quam centenariam et appellant ad Tabulam Missarum praescriptam
anno 1803 ab hptscopo De Vecchis, in qua firmantur veteres mores, respon-
det Decanus post const. Cum semper oblatas , Bened. XIV, frustra provocari
ad consuetudinem vel immemorabilem; siquidem Summus Pontifex hanc
irritam reddidit ct declaravit iubens: « Missa conventualis de officio currente
singu is diebus pro benefactoribus in genere applicari debet, etiamsi in
erectione Capituli nullum verbum de applicatione factum fuerit, et non
0 stante consuetudine immemorabili, exiguitate redituum ncoue alia qua-
cumque ratione»,1 ~
, haec advertenda videntur. Sane, ex iure communi, prouti aperte
ocet ... C. C. responsio in citata Sebenken. si in diebus Episcopi vel in
a usso omnioribus diebus Capituli Praepositus vel aliae dignitates aut respe-
ctu e seniores, ex certo ordine Missam canere debeant, eamdem quasi con-
aor'lfl:i aPPbcare non tenentur. Siquidem onus celebrandi pro Benefa-
ori >us in genere Missam conventualem ad eum spectat, qui eamdem canere
^ eret, nisi dies incidisset solemnior. Ast explorati uiris est, legi communi
• ' ‘striptionem aut per privilegium non semel derogari, unde oritur
speciale, In themate quaestio est, an per observantiam centum et quin-
(j ® n ,l ‘inorum, Decani sibi onus imposuerint celebrandi Missam eam-
dtibi ‘ aPP”candi in diebus solemnioribus, Siquidem extra quamcumque
v ei . ,orns positum est. Decanos et Missam celebrasse et applicasse
1 irif convcntualcm. Sed hodie Decanus Maniglia obiicit, praeter legem
pj*nu*nim' expressam voluntatem Pont. Benedicti XIV, qui in const.
eon ^ ,n'<)r °Watas statuit adversus Missae Conventualis onus, nullam valere
suctudinem vel immemorabilem.
•J&Z
1 4 u lia Roma tui
Verum advertere praestat, mentem Pontificis fuisse
custodire onus Missam celebrandi pro Benefactoribus aC
que consuetudinem, quae abusus potius dici debet seu c*. U ?uamoitri-
adeo urgendum esse huiusmodi praeceptum, ut nulla et irrita S ^ *"* "»
praacnptto tendens non ad extinguendum onus sed ,1 if ' fl-
abam personam transferendum. Quae distinctio inter °<m “ «*» in
vam et translativam haud incognita est Canon, stis Ita in iureT
est, subditos non posse praescribere obedientiam contra siuvl?1’'""1"
textu expresso in cap. Cum non liceat , 12, de praescriot d,.fi if rtn1, w
commentatur Rciffcnstuel, De praescript., 53, fdvertet'- ^22“ *
scribere possit contra obedientiam, et visitationem extinctive- ita rinT'
nurum Ecclesiasticorum, atque a nullo eorum visitari
visitatio et oboedientia superiori debita potest praescribi transtifi^V
rum, ut alteri quam Episcopo (puta, Praelato Regulari aut alii Praelatovd
S.I tvn. immediate Summo Emirilici) debeatur obedientia et competat visi-
cx profeso ,radit
nh g™”“bren? ln themate deliberabit sapientia EE, PP. an posito, quoil
'on ' ‘“ “U Vl Mbularum fundationis onus Missae Conventualis Decano
e pederet , eidem postea translative accesserit, vi praescriptionis. Sed
_ quam, posito quod ab initio competeret, nam primordia huiusmodi onerum
m tenebris delitescunt remotioris antiquitatis ct prudentissimura videtur
.... crium yntistitis Giordano... nihil de illo immutandum visum fuit, etsi
! <s l8nrd° > non enim de omnibus, quae a maioribus nostris praescripto
sunt, ralto reddi potest.
Sed quid tus, quid aequitas postulent, edicent solemni responso EE. PP.
diluentes dubium:
» , . m d^jnis solemniortbtis, quibus Missam canit Decanus , eidem competet
t am app tcart pro Benefactoribus in qencre; vel hoc competat Camnuv
Hebdomadariis in casu?
2*; etC' Sacra' respondit: Dilata. 1
[ hesaunis Resolutionum, tom. 158, p. 534-549].
4310.
S. C. C., Mif evitans, 19 aug. 1899.
f Eiec controversia duplici continetur quaestione; ct una alteri est praeMi-
ciatis, siquidem quaeritur, an sponsalia inter D. Hadrianum Cremona et
mu tam . Lmtjion inita fuerint; eademque utrum sint valida; et quia hui£
quaestioni definiendae operam dederunt et Curia Mclcvitana ct Curia Gau®*
J S lnter *e de competentia iudiciali dimicantes, quaeritur, prvtto q1,af
nc Pr;u iudiciali, an duae sententiae iam editae a Curia Melevitana
% r*r
cr. n. 431?.
* C . (Joncilii
783
probandae, quatenus haec Curia iudiciali uteretur competentia, et hoc admisso
secundae quaestioni locus fit, an nempe eadem sententiae ratae habeo
sint, dum edicunt, sponsalia locum non habuisse vel saltem fuiss,- •nili-,
l2,,nvro fac., speciem quod attinet, Paulus Mangion, AendHac
Melitensis Civitatis incola, non raro m insula Gaudisiensi moram trahit’
ubi unam et alteram domum habet instructam. Sub anno 1S07 dum in, hi
versaretur, agere coep.t cum quodam Sacerdote Xuercb de nanciscendo
sponso, cui filia Aemilia nuberet. -- Sacerdos qui huic negotio videtur fui* v
iampridem paratus, statim patri obtulit Hadrianum Cremona medicum
agentem m eadem insula.— Pater, puellae animo explorato, videtur ultro con
««sisse in sponsalia cum Hadriano ineunda; et haec revera fertur inivisse
puella Aemilia, antequam e civitate Gaudisiensi excederet
Exinde visi sunt serio instrui tractatus matrimonio praevii; uu- tamen
ne ad mensem quidem producti fuerunt; siquidem pater puellae et Hadriano
Cremonae eiusque parenti litteris renuntiavit omnem tractationem iam reso-
lutam esse; quandoquidem filia fidem sponsalitiam Iosepho Vassallo tradi-
derat, iam iam matrimonium celebratura, uti publicae denuntiationes de
more faciendae in Ecclesia omnes fideles admonebant.
Sibi fidem fuisse violatam persentiens Hadrianus adiit Curiam Gaudisien-
sem, opponens impedimentum ex initis sponsalibus cum Aemilia Mangion,
quominus haec ad alias nuptias convolaret. Curia Gaudisiensis, congrue
u ata Aemilia sub die 27 iulii 1898, causae instructionem instituit \t ex
adverso Aemilia Curiam petiit Melcvitanam ut, huius decreto, incompetens
declararetur Curia Gaudisiensis, unaque, ordinario iudicio, definiretur
quaestio de valore sponsalium. Quare a indice Melevitano citationis nuntium
atum fuit dic 10 augusti 1898 Hadriano Cremona, quo in ius rapiebatur
apu camdem Curiam. Conventus citationi respondit tres potissimum oppo-
nens exceptiones: primo obiiciens citationem sibi datam, fuisse nullam quippe
remissam die feriato seu die 10 augusti Divo Laurentio sacro et festo,
tum pro Curia Mclcvitana, tum pro Curia Gaudisiensi; secundo denuntians
icarium Generalem et tribunalis Assessorem iudicio ferendo esse impa-
ipso convento, uti testes incausa; tertio demum
cxupicns quia causa ture pr a ese nt ion is iam praeoccupata erat a Curia Gau-
uria Melevitana die 26 augusti 1898 sequens edidit Decretum: * Cum
^?ma in hac Magna Curia facta a Dno D.re Hadriano Cremona
t I, jr 11 / JlUUn '^c,nriiam Mangion quoad notificationis nuditatem admit-
non ipsa enim cxequuta fuit, uti ex actis processus constat, die
. mens,s currentis, sacra divo Laurentio, non integri praecepti; et ius
Schmalzgrueber, Rciffenstuel et alios), cui consentit Lex
s . leliterisis, pro huiusmodi nuUitatc dies Dominicas, aliasquc festivas
«*• praecepto tantum assignet;
c urQ ueque admittenda sit secunda exceptio quoad termini defectum pro
tiat?arftkIle: tenR*nus enim iuxta Rciffenstuel ct Gagliardi, De ludiciis
.[■ ( ci\ t :l iueiicc prout circumstantiae locorum, personarum nec non
a,|arum r-.,,., ' . 1
llrn causarum expostulent
7S4
( ' uria Romana
Cum reficienda quoque sit exceptio tertio loco facta s r
Vicarium Generalem, neque Assessorem posse iudicium ftrr nc<^
ipsi vocandi sint ad deponendum, quidquid enim ad no^fnl"1
pervenit hoc fuit tantum ratione officii; 1 3111 C08n,tl(>nern
Cum tandem admitti nullo modo pomi exceptio , quarto loco exhr
nempe litis pendenttam, nam prima citatio facta est n ■
ac proinde invalida et litis pendendam non
rea est m prona citatione et actrix in secunda, ct ratione oriiisct n?"
domiciln, et rat.one contractus principalis, qui est matrimoLm cu
persona et .mpugnatur, non est subiccta jurisdictioni Dioecesis c“udS‘
SIS, sed Melitensis, ubi matrimonium celebrandum erit; ™
Hisce omnibus, alusque perpensis, dicimus et declaramus supradiem
exceptiones a Dno D.re Hadriano Cremona, adversus Dnam Aemiliam
Mangion m hac Magna Cuna appositas, esse omnino reficiendas, ac proinde
procedendum ad contestationem litis ad tramites iuris». P
Adversus hoc decretum protestatus est Hadrianus Cremona, animum
significans instituendi appellationem, et se abstinendi ab ulteriore causae pro-
secutione; Cuna autem Melevitana die 6 sept. 1898, ipsum causae meritum
quod attinet sequentem protulit sententiam:
«\ isa citatione ab hac Magna Curia die 8 augusti ultimi elapsi expc-
dita instante Aemilia Mangion versus D.rem Hadrianum Cremona pro revo-
catione impedimenti ab ipso interpositi in curia Episcopali Gaudisien.;
Visis ac bene perpensis praelimi naribus exceptionibus a citato contra
citantem propositis;
Viso Nostro decreto diei 26 augusti 1S98, easdem exceptiones reficiente;
isa notula ab ipso citato exhibita, qua in contemptum praedicti Nostri
ecreti ab ulteriori tractatione causae sese abstinere declarat;
isa alia notula ex parte citantis, per quam instat ab hac Magna Curia
ice arari sibi ias esse contrahere matrimonium cum Doctore losepho Vas-
sallo;
^ ISl* etiam notula appellationis a citato exhibita, quae minime officit
sententiae publicationi, cum Nostrum Decretum diei 26 augusti 1898 pro*
^SJfionem causae non impediatj
Visis tandem aliis de iure videndis; perpensoque quod citatus nullo modo
probaverit asserta sua sponsalia cum citante ;
Dicimus et declaramus praefatam Aemiliam Mangion gaudere plena
1 crtate contrahendi licite et valide matrimonium in facie Ecclesiae cum
praedicto D.re losepho Vaasallo, nisi aliud ci obstiterit canonicum impedi-
mentum ».
Interca iudicium haeserat apud Curiam Gaudisien., quia Vicarius Gene-
r*s is et tn ninalis Assessor, iam ab initio instauratae instantiae significare
rant ve 1 a indicio ferendo se abstinere, quippe sanguine coniunctos m
secundo gradu eum actore. Unde deliberandum erat de surrogandis MlCi*
bUs’ q,HK\ ub.* Primum perfectum fuit, die 10 oct. 1S98 decretum editum
est. (jun Cuiui Gaudisien. competens edicebatur. .
ac sententia ad S.C, C. appellationem interposuit Aemilia Mnng1
■S. C. Concilii
- 785
at nihilominus iudicium prosecuta est, quoad meritum causae, apud indicem
Gaudisien, duos praeferens testes pro asserenda sponsalium nullitatc Quum
vero appellationes exceperit S. C. C. tum ab una, tum ab altera narte
interim in suspenso mansit apud curiam Gaudisien. iudicium quoad mentum
causae, in obsequium huius supremi Tribunalis, uti fassus est EpiacoZ
litteris diei 3 m In 1899,
Exinde controversia agitatur apud EE. PP. an confirmandae vel infir-
mandae sint duae sententiae Curiae Mclevitanae iam relatae Hadriano Cre-
mona adversae; et praeterea, ter tio, instante Aemilia Mangion petitur An sit
locus dispensationi super impedimento ex sponsalibus in casu.
Hadrianus Cremona Procuratorem constituit, cuius* modo subtexam
allegationes. In primo capite contendit, nullitate laborare decretum Meli
tense diei 26 augusti 1898, quia Curia Gaudisien. plane competens erat
iure praeventtoius; siquidem hanc prior adivit Hadrianus Cremona. * ’
Praeterea, notat Orator, alius titulus competentiae in Curia Gaudisiensi
repetitur a ratione agendi Aemiliae, quae ultro recognovit illius competen-
tiam, seu hanc prorogavit . r
At neminem latet, notnt patronus, forum acquiri per prorogationem de
qua, haec habet EngeI in Colleg. univ. iur., lib. 1, tit. 32, n. 30: « Denique
praeter suprad ictos modos acquiritur iurisdictio per prorogationem. Est autem*
prorogatio iurisdictionis nihil aliud quam extensio eius de consensu partium
ultra limites, inter quos exercita est. Et fit haec extensio quatuor modis vide-
licet de persona ad personam, de re ad rem, de loco ad locum, de tempore
ad tempus ■**-
Satis est iudiccm communi iurisdictione pollere, qua* alter ordinarius
po et, et pardum prorogationem re et facto significari. Re autem et facto
satis prorogatio significatur si reus, lite contestata, vel dilatorias exceptiones
proponat, vel testes edat, vel aliter iudicem agnoscat, ut ait Schmalzgrueber,
Pir. i,tit. 2,n. 1 4-f : (< sufficit autem consensus tacitus qui explicatur ipso facto,
um Partcs coram eiusmodi i udi ce litem contestantur, vel opponunt excep-
tionem dilatoriam ».
* ed procurator magis instat. Curiam Gaudisien. fuisse competentem
SUr< {>>0Prioi seu utre praevcntionis . Advertit enim causam dc impedimento
sponsa ium prius a cliente actore ad Gaudisiensem Curiam fuisse delatam.
ncitiir diam Curiam iurisdictione caruisse . quia actor sequi debet domici-
'!im Aemiliae lamii ia lares habet in proxima insula Melitensi. Repo-
pL Uli‘,tlls Aemiliae patrem duplici domicilio pollere quia utrobique
I t' 'u Uim.ann's vcrsatur- In iure, ait Schmaberueber, nemine dissentiente
a« iial nmiCI 'll,n 41U*S acquirat in duobus vel pluribus locis, nccesse est, ut
Hiat'*1 * temP.orc ,n iisdem degat; quod tamen intelliircndum est non mathe-
llium ‘ ^Uas' hccesae sit, ut in uno loco non plus uno die vel hebdomada
Pirtcm n a *° 8c‘d moraliter, ut in quolibet loco per magnam anni
.jj- • qUam\is non aequalem habitetur, ut recte obsen-at 1’. Frider. et
4-
\ * 1 - . * V 1
-iciniua testatur «sono stata al Gozu per edttcazione nel Conser-
lOflQ * 1 jr*t (• 1 ■ * 1 ■
41 n per quattro anni ■>. Soror istius, in (^audisiensi incolatu m
l'ol. Vi
50
7*6
Cuna Romana
morbum incidit, ibiquc decessit. Ibidem ~~
mralendas tres habuit parens P;uiliis. unam in insula Melitensi
duas m Gaudisiensi « una casa alia citta Vittoria diGot "d .UfSfal»*:
giarro », scibcct m rusticana insulae regione. Idem haud Lc • *'* 11 '
quot menses hoc incolatu delectari, et cxct^iT^T^
quod causae adiuncta praecessit. 1 lllus
Verumtamen, ait advocatus, etsi deficeret in casu titulus *»„>•/■■
t.t abunde mulus contractus. Auctore enim Gregorio v f„
deforo comp., ac teste universa iurisprudentia, quatuor wtiZJr' *
dae mdicianac mnsdictmnis «ratione delicti, Au contr^“»fr' '
sue rei, de qua contra possessorem causa movetur». Quoties ieitur
ludie, um instituendum est, facultate pollet alterum ev
Ita Rriffenst., lib. a. tit.a.n.6: «Si reus con^dSX'^^
sortiatur (prout frequenter contigit), in electione actoris erit coS™
Fagn an o^e t cC ** ** ^ ** ***“
Age vero, de foro contractus tralatitium est, quod tradit Sclimaber 1«
C, o n. 30: «Alter modus sortiendi forum est contractus: naSjht'
co, in quo contraxit, etiam sortitur forum, ut ibidem conveniri pessi, B.
none intus contractus. Ita aperte cap. fin. h. t. cap. Romana, r ,$cZL„,
in in. |V r>0' brusc(I',ltur orator, ab initio ac semper dehocnegocioactumot
a au ',S11,U utr;ul,ie fami lia Cremo n a et Mangion versabatur, dun
res gereretur. In eadem insula, cum clientis familia ibi perpetuo deam
a era vero moram ad pertractandum prorogaret, mediator fuit Sacerdos
uere ) in cat em insula degens. Testes editi sunt, si unum vel alterum exci-
pias, omnes ex eadem insula.
t.ed objicitur ad sortiendum forum ratione contractus, in primis requir;
rt um in neo contractus reperirt, cum actor illi vadimonium nuntiat coram
magistratu, cspondet patronus, quod reus in loco contractus conveniri
nequeat nisi tunc ibi reperiatur, advenas tantummodo ac peregrinos respi-
cit, non incolas, qui certam in loco habitationem fovent, teste Ferrarii, voc,
orum ., n. i . 1 Quando quis tamquam advena ct viator contrahit in aliquo
oco mox mde discessurus, ct hoc scitur ab altera parte contrahente: tunc
non tenetur ibi respondere, nisi voluerit >». Ac rationem tradidit Textus ia
aeres t fotnrfe, ff . » de ludicris: « Durissimum est quotquot locis qu -
navigans \tl iter faciens delatus est, tot locis sc defentlere ", Quarnobrem
istinguit ehmalz., lib, 2, tit, 2, n. 45: «Vel reus peregrinus in IocouI-1
' n lllt^ Prom*s’* se soluturum reperitur vel non re peritur. St prinul®*
qu.im m in loco reperitur, jurisdictionem suam iudex exercere potest m
ipsam eius personam n. Atqui ridiculum esset, notat orator, peregrinum».*
aavenam in Gaulo vocare Paulum Mangion, qui cluas habet domos in insuh.
' 1 r‘l.in lH 1 '.'.h n ’ 't^cram ad rusticandum. — Sed ait patronus, ornrK~
. * ri * 1 fricui tates quia Paulus Mangion in insula versabatur,
'acumonium accepit.
f ‘f r * * *
in < tur, quoque, forum contractus in Melitensi Curia agno*
1
S, C. Concilii
787
Jum e«c, non m Gaudis.onst, quot matmnonium non in minori insula sed
Melitensi celebrandum fuisset, reponi, orator, perridiculam ej (,“
exceptionem, quia sponsalia contractum de sc constituunt, prouti nemo
eiari potest, qutcumquc fuerit locus matrimonio celebrando destinatos
Quae comita sint, concludi, patronus, Hadrianus Cremona nui' nun-
„3,o interdicto propter impedimentum sponsalium illico adversariam ’in ius
rapu.tcoram Curta Gaudistenst.utmipcdimcmum confirmaret l«?enoti«im,
uS„S est: contra vero Melitensis Curia legem violavit, quae, iits, itito coram
Gaudisiensi magistratu tudicio, mrisdictione carebat. Testis de communi
itire Schmalzgr., loc. cit.,n. 136 : « Quaeritur de foro praecentionis Hoc
canone tnt ucitur, et quidem duplie, ex causa, una quando reus actu coram
pluribus md, cibus conveniri potest, altera quando actu quidem non utcroue
iudex respectu rei est competens, unus tamen, dum adhuc competens fui,
causam agitare eoep.t: nam utroque casu ille iudex qui causam in suo foro’
agitandam assumpsit prosequi illam potest, ct ceteros indices quos ita pr teve-
mt, a cognitione illius causae excludere. Ratio est, ut ex 1 Ibi to ff /,
dicatur, ubi inceptum est iudieium, ibi etiam finem debei accipere.
Sufficit autem una citatio ,.. quia per unam solam citationem iam nraeve-
mtur et perpetuatur iurisdictio ».
Progressus Advocatus ad aliud orationis caput, disserens de valore spon-
salium adnotat, quod de sponsalibus Aemilia sub sacramenti fide declaravit
sesc adhaesisse petitioni Hadriani Cremona; id quod firmatur a patre Imo
itmm nunc Aemilia, dum vinculo solvi postulat, id praestolatur « previa
I .issoluzione per qualsiasi censura si fosse incorsa in causa degli sponsali
-• tqui urget orator, mille testes efficere non possent, ut qui poenam sibi
ie utam atetur, culpam non patraverit. Nihil autem magis intolerandum,
ai orator, quam quod Aemiliae a sponsalibus resilire liceat, cum nulla ratio
'CUI eratur vel probetur ceu Episcopus palam profitetur. Quid quod nulla
- emi lae excusatio est quae vel credi possit, vel acccnseatur non stultis men-
daens ait orator.
^ -u Aemilia insinuat, a sponsali tia fide se iure resiliisse quia decepta fuerat
causa suae aetatis minoris, ct quia praevidebat coactionem fratris sui; tamen
. pon et orator, coactionem nullimode probari; deceptionem vero inter fabu-
Cssc amandandam. Verum advertit advocatus, has mulieris excusationes
tio ma^,S,cfsc exPr°brandas, utpote ordinatas ad facilius obtinendam dispensa-
latitor 1 1 ^pvdiniento ex sponsalibus in quod tota incumbit Aemilia eiusque
°rcs’ *^u^sumi t oratrix: iusta causa et gravis dispensandi causa non deficit,
Vcnd--^ 0rnn'ri° Gremonac nubere recusat. Igitur aut cogenda est aut sol-
^aed ffi1- ^°C^crn‘s Prilvscrtim moribus abhorrent animi a coactionibus,
c cs exitus pariunt. Respondit patronus, hic non agi de muliere
n a ad nuptias sed tantum rem esse de nuptiis cum tertio impediendis.
v 1 1, Vcrso quia Aemilia nullum constituit procuratorem aliquid adver-
'n ClUs t;i\'nrj»r»x o..,l
f5cio patroni
1 c,us favorem sed, pro meo munere, magis studio veritatis, quam ex
1 n primis in quaestionem de competentia , advertendum est,
WM a* | a M * * titulum contractus. Siquidem
non habebat domicilium , nec
vurjae r' i» * * _ r~ ^
forn’l? A:Ud,flcnsi stilTragari non fiosse nisi titulum contractus. Siquidem
^ langion certe in insula Gaudisicn. n<
Cuna Romana
78S
t «1. jjdu v animum recreandi cur
lit, ctad rusticandum. Sed hac breviores commorationes cert '“““«ft-
quasi domicilium, quod expostulat animum commorandi '"0nconstit>««it
portem Unde parochus absque haesitatione affirmat: Non ho fi* ®*
mai u Majwton came mia '«raiito»*»
Porro, ex communi Doctorum consensu, contrahens In
Cliu nec quasi-domicilii ibi forum sortitur, dummodo tamen a i,rf
tione praeveniatur, quando adhuc versatur in loco contractus tiumml'"”
presse inter partes cautum non sit, forum contractus esse elecn! Tv
conventus e loco excesserit, aut aliter non constituant Ieees loci *
Venim refert Paulus Mangion ibi non fuisse, Sfe
Unde Paulus haeret anceps, an ipse in Gaudisiensi insula versaretur aum
citatio remissa fuit, neque assent utrum filia tunc ibi vel alibi commoraretur
omm remoto dubio, prouti omni remoto dubio dein testatus est ’
Quamobrem exinde dubium suboritur de legitima causae prmatim
1 „ I ■ es " 1 , et , enim totum acdiffciuni iudi-
cia e, si suo destituatur fundamento seu legitima citatione, nimirumedita 3
mdice competente, unde causae habetur praecentio. Tn themate autem <i
Cunae Gaudisiensi admdicetur competentia quoad actum citationis, eidem
Cunae irreparabihter deest in posterum competentia in judiciale negotium.
quam rite praeoccupavit Curia M elevit an a per legitimum citationis decre-
tum. Quocirca factum est, ut nulli sint dicendi actus iudiciales sive a iudice
®!ve a Part,bus Praestiti in Curia Gaudisiensi post citationem a Curia Melt-
vitana editam; neque locus esse potest prorogationi competentiae. Siquidem
et 1 * qui prior negotium praeoccupavit , ad finem perducat
( e t at, tuxta notum effatum; quare indicium iamab alio iudice legitime instau-
ratum, ab altero iudice minime expediri valet seu millimotle amplius locus
est prorogationi. Prorogatio enim suum operatur effectum quoad iudicb,
quae a pluribus judicibus ratione diversorum competentiae titulorum expe*
iri valent, minime quoad iudicia, iam legitime instaurata ab uno iudice, alio
praeveniente.
Praeterea dicendum aliquid est de merito causae, Innavero quidquid si:
statuendum de valore sponsalium, sane probari non potest sententia Melevi*
tana diei 6 sept. 1898 edicens: Dicimus et declaramus praefatam Acmilm
Xlangum gaudere plena Mt rtaie \ contrahi ndi licite et valide matrimorum &»*
hoc edicit quum antea adverterit: Visis tandem aliis de ture videndis, Mf1'
soffite, quod citatus nullo modo probaverit asserta sua sponsalia cum citante. S»
in causis huiusmodi iudex procedere debet ex officio; et si pars vel contumax
fuit vel negligens in afferendis probationibus, hac supplendae sunt a iudic*..
quandoquidem in istis negotiis procedi debet rerum veritate inspecta «1
explorata etiam ex officio indicis, non tantummodo per simplices taris PrtC
sumptiones.
. r 4u'dem vera si quaeratur, an sponsalia inita sint Aemiliam *ntcr
u nanum, videtur in dubium haud revocari posse contractum SP0IV
ituirn, quem expressis verbis non semel attestantur et Aemilia
et L aulus cius parens.
S. C. Concilii
789
Verum forsitan quaeri posset, an reapse actum sit de initis sponsalibus
v«l potius de tractatibus praeviis ipsi contractui sponsalitio; siquidem adhae-
rere, tum ex parte patris tum filiae, petitioni illius qui de matrimonio fu-
turo vult agere, non continet promissionem sponsalitiam; sed propositum
exprimit ineundi tractatus sponsalitios seu coniugio praevios.
Attamen quia graviora urgent argumenta subtilitatibus indulgere non
fas est Etenim sponsalia inita fuisse videntur, sed praepostera ratione,
atque omnia gesta fuisse videntur non bona fide. Sane tot mendaciis acta
sunt rekrta et tot continent inter se iiugnuntia, uti patet eadem acta vel
leviter legenti et centies animadvertit patronus partis adversae, ut aperte
significent res gestas fuisse haud pacato animo.
Revera non ultima discordiarum causa, enata ab initis tractatibus spon-
salitiis habita est in notitia, quae ad aures pervenit tum Aemiliae, tum eius
patris de fide sponsali tia quam Hadrianus cuidam puellae Frendo spopon-
derat.
Quam vehemens autem animorum aestus et concertatio perbrevi tem-
pore omnia miscuerint in familia Mangion, diserte docent litterae, quibus
Paulus Aemiliae pater, paucis diebus ab initis sponsalibus, nempe decem
vi! tredecim diebus, Hadriano denunciavit, omnes tractatus sponsalitios
iam resolutos haberi, ne filia mortem oppeteret.
Alias praeteream non minus claras attestationes; et exinde, suapte vi,
erumpit quaestio: utrum nempe huiusmodi sponsalia, quatenus sint valida ,
S( dicet ad cautelam, dispensatione sint relaxanda. Neque bonum exitum
sperari posse ex denegata dispensatione docere videntur disertae attesta-
tiones ab Episcopo Melevitano exceptae sub religione iuramenti.
Proinde erit prudentiae et sapientiae EE. PP. infrascripta expedire
duhia:
I. An decretum Cunae Melevitanae diei 26 augusti iSgS sit infirmandum
tf/ confirmandum in casu?
II. An decretum Curiae Melevitanae dici 6 sept. iSgS sit infirmandum
tW confirmandum in casu ?
III. An sit locus dispensationi ab impedimento ex sponsalibus in casu?
Hic, etc. Sacra , etc. respondit ad 1. Decretum esse infirmandum.
Ad II. Provisum in I.
Ad III. A on proposita.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 158, p. 765-787].
4311.
S. C. C., 12 illi. I QOO.
n Perturbationibus et intestinis bellis, quibus aliquoties civiles status
.. flantur, ultimis hisce annis interdum accidit, ut ecclesiastici viri, par-
IUm stlidio abrepti, uni vel alteri politicae factioni ultro se manciparent,
ct pro ea contra canonicas leges plura agere et moliri non vererentur, fiden-
1 0$ «i lieni * 1 » * ,
nem m posterum sv fae le consccjuuturos
790
Curta Romatt
a
Tam gravi malo occurrere cupiens SSmtis Dnmin,, vt
inhaerendo dispositionibus SS. Concilii TridentinT^"1^^®®
et cap. 4, nec nonScss. 22, cap. t,de ref. et n»*. *. 'n Pr(H'to.
trina Benedicti XIV in Instit. ioi, per praesentes S ^T'"1 doc'
statuit atque decernit, ut in posterum quisquis ex ciero
et politicis contentionibus opem utcumque ferit , , ut. ‘"'“'“M* M»
locum absque iusta causa, quae a legitima eeclcsiistic finr^'" r“id'nti“
sit, deseruerit, vel clericales vestes exuerit, quamvis
et humanum sanguinem minime fuderit; et eo raJ^ulT
sponte sua nomen militiae dederit, aut bellicas actioncs^uomoT" *
dirigere praesumpserit, etsi ecclesiasticum habitum uomodocumquc
ordinum et graduum exercitio, et a quolibet ecclesiastico offirJn p<7sat^
suspensus illico et ipso facto maneat; et inhabilis praeterea fiat adai^°
Z :J tr r ',bet d'SpCnSMdi etiamsi' SS
ricos «ude n • ro "," )V S'VC -f ,ra°rdi"“r'is Statibus rehabiliundi clc'
rr-gn d f U <Lon^anis qwbuscumque minime obstantibus
S. Sedis, vol. XXXIII, P. 53 54) ’ '' ~C ’
4312.
S. C. C., Theanen 27 apr. 1901.
mn^tlr ^1° !7 'Un" /^99 'n ^enar’'s Comitiis EE.PP., agitata fuit haec
.... . w ’ Pr°P0SIta rogandi forma: An in diebus soiemniorihus, quibus
■ # . am . ecantiS* vtdent competat missam applicare pro benefactonbm
nrodifi-* € rri l°\ i0>nPf?nf canotticis hebdomadariis in casu?, at responsum
nni I -i l.ata\ ntcrim seu mense augusto 1899 Decanus Manigiia,
in «i* 311 lam iris^aiJ ra verat, viam ingressus est universae camis; quare lis
^ ^°d>cruus autem Decanus sub die i;o ian. 1901 efiia-
gitavlt) ut definitiva ederetur sententia.
1 m i *°^Iernus Deyanus in libello, qui circumfertur, nonnulla animadverti:,
anu n quoad substantiam continentur in praeterito lolio. Nihilominus
u a animadversa fuerunt in maiorem quaestionis evidentiam. Quis
uecanus magnopere confidit in rescripto S. C. C. edito in Sehemccn., 4 mar-
tn ib 76, myat factispeciem recolere: 2
p ■ ct Mansionarii Cathedralis S., quae sub dominio Venetae
j* . icae niar)sit, dum viguit nobilis illa Respublica, diversis temporibus*
diveraimode appli. nerunt Missam convcntualcm.
Iai) en'rn Missam eandem pro serenissima Republica applicuerant-
. qua contributionum exonerationem obtinuerunt. Dcin pro Imperatore
Cf X.
"1 rr^t
- l nes
ot
)
mnn Rv
oiuttonum, tom * 3
P* ' 47_ 1
S. C. Cone t /ii
rQi
.U, striae, in cuius ditione Venetia cecidit. Missa vero pro benefactoribus
in genere vel tantum dic Sabbato applicabatur, vel nuliimode, contra cano-
num sanctionem.
Verum a die 20 iunii rSaS per Litteras Apostolicas: Locum Beati Petri
a Leone XII datas1 Capituli praedicti status immutatus fuit. Idcirco Capi-
tulum illud ex hoc tempore quatuor tantum habuit canonicos una eum
duabus Dignitatibus: Praeposito nempe ct Decano. Cuicumque Canonico
annua pensio a gubernio assignata fuit; eadem methodus applicandi Mis-
sam conventualcm usque ad annum 1840 servata fuit.
Antistes tamen, auditis et consentientibus Capitularibus, a die 7 iunii
anni praedicti statuit, ut Missa conventualis ad tramites SS. Canonum et
praesertim const. Hencd. XIV, Quum semper oblatas 2 quotidie a capitu-
laribus, absque gradus distinctione per turnum celebraretur, et applica-
retur pro benefactoribus in genere, necnon ut diebus a rubricis generalibus
praescriptis, secundae ct tertiae Missae obligatione detenti essent.
Hoc decreto IW ansionarii soluti sunt ab obligatione canendi Missam
coaventualem in diebus feriaris, haec enim per turnum coepit quotidie
celebrari ct applicari a canonicis, exceptis quibusdam solemnitatibus, in
quibus Praepositus et Decanus specialiter designati sunt a capitularibus
statutis. Secunda vero et tertia Missa in diebus designatis a rubricis gene-
ralibus celebrari quidem coepit, sed libera applicatione. His enarratis circa
consuetudinem Missae conventualis, retulerunt Capitulares aliquando
cvon:re vacationem alicuius Canonicatus, vel dignitatis, et tunc Missae
conventualis celebratio fit quidem ab aliis per turnum, vel ab alia dignitate,
aut seniore ex Canonicis iure dcvolutionis, sed libera applicatione. Ita
pariter mos est in praefato capitulo, ut vacante sede Episcopali, vel Episcopo
Pontificalia non peragente, atque impedita prima dignitate, nempe Praepo-
',t0' :u' quem in diebus Episcopi spectaret celebratio et applicatio Missae
fonventualis, vi capitularium statutorum, hic eleemosynam tribuat pro
eiusdem applicatione illi canonico, qui eum repraesentat, iure dcvolutionis,
'xoepta prima M ssa die Nativitatis D. X. J . C., quae est liberae applicationis.
Praetereundum haud est, canonicos in tali nunc esse conditione, qui a
*u Pernio civili, super religionis fundo , pensionem mensilem recipiant. Ita
ut Pcns'° Pro Episcopo, sede vacante ct pensiones canonicatuum vel Digni-
Puum, quae vacant, apud religionis fundum maneant. Alium haud extare
'tttdum, qui eleemosynas praebeat pro Missis convcntualibus celebrandis
tempore vacationis, ab illo, ad quem iure dcvolutionis pertineat • .
X qua facti specie evincitur, praeter alias differentias iam notatas inter
« 11 01 casum ct casum hodie controversum, advertendum esse in Capitulo
'Cbemcen. legem Missae conventualis nunquam fuisse rite observatam
e 11 ru' *ure merito S. C. C. nihili fecisse morem, qui non secus ac in aliis
f pmeseierebat iuris corruptelam; proindeque tex instauranda erat
‘ l|Vt- fis, nulla habita ratione receptorum morum. Ex adverso in casu nostro
s Cont., roin. 17, p. 375-380.
Cf- 34 S-
Curia Romana
79
consuetudo iam a 150 annis inolevit, et (quod •
stes Giordano) non de omnibus quae a maioribus noZTn adVCni' A""'
rauo reddt potest. Posita autem observantia ipsum factl iT"'^
cand! Missam. Imo m praeterito folio assertum fuit hnn “ lWl'
derivari etiam a praescriptione, vi consuetudinis quae ren |l'td Um P°®
niptela luns quatenus tendit ad abolendum onus L vL *6 «*•
ventualem, sed minime quatenus hoc onus de uno in '! 1 Al,ssarn con-
Verum Decanus, ex actis visitationis Eniscnni p- ? tCrUm
onus Missae convcntualis attributi tantum Hebdn '"a”™ ’753, rrfcn
■ Missa conventualis (habetur), quae ad S P ^ farus, his wrbis
celebratur et applicatur pro Benefactoribus' in generent hoc"I qU°'id,e “
Innuimus, est quatuor praeheiulatorum Nihilo secius a^v ’ 5 "*
verba quae continentur in tabella Festivitatum Episcopi Del Veed, ' T“'
m folio, in qua dies celebrationis Missae convcntualis distrih.mnn ^
Dignitates et Hebdomadarios- quae distributio , . distnbuumur uittt
Missa conventualis celebranda «u r j 1 *-st pene ridicula, si reven
sive omnibu" et 1 /u lis r ^ K “Ppl’CaPda esset al> Hebdomadariis «d„.
supra Tit ,a n,el m?HeK r ' ^ *5 relati°ne S' Visitationis >■ >753
bra"di MUslm tSven, °rdinarium hebdomadariorum 1
solemniorihuc rY i, cm*. ncmPe quotidie, exceptis tamen nonnullis
praefecturam in Cfb«S' ~ fane',n "f8 eiusdem Visitationis legitur: . Chori
tates e,T«a , T solcmnibus Episcopalibus agant pro ordine Digni-
ciemibus M, mr, (,np te aut absente Episcopo) canere debent. Ipsis L
festis tum fown Canonicus hebdomadarius: In reliquis vero diebus tum
Dtaebendui ^"a 'US- ’ -^ISSam com’cnt*islem canunt quatuor canonici
dieniratib, a." * * *j-UI .SI hebdomadarii succedunt in onere, deficientibus
candi Micc * er^° ‘Smtates habent onus illis diebus celebrandi et nppli*
t-ittim n am conveJ1tualem; quam obligationem subordinatam oneri digni-
vir- n minus clare exprimunt cetera verba, in reliquis vero diebus...
ntl ,u..i,„0nrtUa €m canunt quatuor etc. Ceterum regula generalis est,
sitn .e™e ’ sacnf- Missae, lib. 3, cap. 9, n. 1, seq., imp°-
. n?re Ce e ranc*‘ comprehendi etiam obligationem applicandi, nisi
. tum statuatur, et idem Pontifex in const. Cum semper oblatas, §§ 12
n>t * * ^Ultu[‘ InL istinctc de onere celebrandi Missam convcntualemeam-
app tcan i, quippe unum alterum, regula generali, secumfert.
f l - U**e ,llltem faciunt pro adversa parte, iam perpendimus in praetento
e e\o vuntur a Decano in libellis, qui typis impressi circumferuntur,
bit itaque dubium: K *
tn < In bus solemmoribus , quibus Missam canit Decanus , eidem compt^
rr t 1 >n aPP tcare Pro benefactoribus in "cnerc ; vel hoc competat Canonicis
Hebdomadariis in casu ?
ad %ecun\\ ^aCra ’ eic‘ resPon^ f 1 ' Affirmative ad primam partem; NegMK*
[Thesaurus Resolutionum, tom. rho, p. 349-352].
S. C. Concilii
793
4313.
S, C. C., Sy racusijmiy 28 mart. 1
9 03.
In urbe Ragma, archt dioecesis Syracusanae, una tantum hactenus erecta
est paroecia suh titulo S. Ioanms Baptistae, quae omnes cives Ragusanos
amplectitur, ad triginta millia hodie pertingentes. Inde studium excitatum
est novam erigenti t paroeciam m Ecclesia succursali Ecce Ihmo ast in con
trarias partes illico, uti fieri solet, divisus est populus. Intcrim in ipso Consilio
municipali res disceptanda proposita est et, ex quadraginta consiliariis
Consitio conscriptis, huic deliberationi unus et viginti partem habuerunt*
atque octo et decem suffragium dederunt pro imploranda ab Episcopo’
paroeciae di visione; reliquis tribus contradicentibus. Etiam de dote consti
tuenda actum est; et statutum fuit, in dotem attribui lib. annuas quingentis
{500), easdemque veluti compensare summam pecuniae olim solutae titulo
quartae funerariae modo abolitae. Quanam ratione autem fieret haec prae-
statio, ex actis satis non constat. P
Archiepiscopus annuendum ccnsuit voto municipii, novam exerit
paroeciam, ei que oeconomum spiritualem sacerdotem Scrofani deputavit,
die 23);aug. 1901 decretum edens.
At Parochus S. Ioannis Baptistae appellationem apud H. S, O. instau-
ravit, et in summa haec animadvertit adversus impetitam sententiam.
Nimirum Sacerdos Angelus Arezzi parochus Ecclesiae S. Ioan. Bapt. exponit
qtiod turis canonici ct Sacrae Congr. principium, in dismembratione aut
divisione paroeciae tenendum est, prius cogitandum esse de dote, quae, si
desit, ad dismembrationem paroeciae nullo modo procedi potest: can. 1,
caus, i, q. 2, can. 26, eaus. 16, q. 7; cap. 1 et 8, de consec.; Fagnanus in
c-ip. Ad audientiam, n. 31, et alii communiter. Dos autem constitui debet
tX s Aberis, frugiferis, in perpetuum, et nomine dotis constitutis et ad
p2roc um parochiamque sufficientibus. Quod etiam firmatur cx ipsa defi-
nitioni beneficii: Ius perpetuum percipiendi fructus ex bonis ecclesiasticis
propter offiaum sacrum , auctoritate ecclesiastica constitutum.
p arj*v®ro in casu nostro nor habetur dos sive pro parocho sive pro
•vc esia m paroeciam erigenda: Lib. 500 assignatae recensentur inter
'V pensas <irbitrarias, seu ad nutum revocabiles; et reapse idem municipium
hta^1 snmmam nunquam dedit eamque suppressit in annum 1902. Aucto-
niac ™tor • ’ ut Giunta Amministraiwa Provinciale huius sum-
erogationem non approbavit, ct ipsa lex municipalis ct provincialis
•lanc nrnfiih,.f ■ 1 - • , , . , . .
^uniou, quia expensae ultra quinquennium vel arbitrariae a maiori
teneC eX.OInni^us consiliariis (in nostro casu 40) approbari debent. Nec
ratto, nempe assignari summam loco quartae funerariae suppressae,
dem • nu^° m°d° cfmstat, ncc tollit instabilitatem assignationis. Siqui-
gnat *Uln ^ar°cho S. Ioan. iampridem summa aliqua hoc titulo fuit assi-
ninrn' ^ S<^ arbitrium diminuta fuit. Nec sperandum est quod Guber-
1 supplementum, quod vocant, dotis congruae novo Parocho assigpet,
794
Curia Romana
quia hoc tributum fuit tantum paroeciis iam constituti*-
rAmiTrrtr^ttir rtniM f nv T ^ nr+m f j , ^ J . I ^ ^ P^O (;
requireretur nova lex Decretum igitur
dote Summa msuger L.h. 500 non est sufficiens pro parocho ,„ f’
Ipsi Consiliarii municipales, qui erectioni favent et ipsa C ! V alcntut
scopalis, qui ad Fundum Cultus recurrere vellent ■ imo c't iw-O
Spiritualis, qui conatus est dotem constituere vel supplere <L
familiae; at incassum, quippe absque Archiepiscopi apnrobaimn SUlt
fratribus acriter resistentibus. Concordatum autem Siciliae a tSt» ^
haum parochiale reditus L. S50 habere iubet, et ipsum Civile r i'"''
mum reditus L. 900 hodie parochis congruos et necessarios rccoB„«"'
Praeterea ipsa Eccles.a Ecce Homo, quae erigenda esset in „„E'
otem habet L. 203,97; et haec summa erogari deberet pro fibric, „m
oneribus Missarum, pro sacris supellcctilihus et functionibus, pro
custode, alusque clericis: imo et pro Coadiutoribus Capellanis! Nec adest
domus parochialis, ita ut parochus longe ab Ecclesia habitare cora, "t
ncerta parochialia pro tota civitate Ragusa non superant L. 200 ouia
deducuntur tantum ex matrimoniorum solemnitatibus.
Deinde Orator observat quod Gubernium Civile decretum divisionis
paroeciae non approbavit, quia dos pro novo parocho non est sufficiens,
nec perpetua, et assignatio a Consiliariis municipalibus facta est invalida:
et quia dos, qua fruitur Ecclesia, non est sufficiens, neque habetur domus
parochialis; denique non adest ulla ratio innovandi statum paroeciae.
Ati causas canonicas deveniens, quibus dismembrari aut dividi potest
paroecia, Orator ndnotat, quod omnes canonistae commur^ter assignant
distantiam, ct magnum incommodum, ex cap. Ad audientiam, Alexandrini,
c\ Cone, Trid.* Sess, 2T, ccip. de vef.
Quoad distantiam iuxta ipsam S. C. C. sufficiunt duo milliaria.
Iam vero m casu nostro omnes domus in civitate Ragusa non distant a
paroecia S. Ioannis Bapt. dimidia parte milliarii et nonnullae tantum uno
mJlurio, ,it certe non amplius, ut constat ex charta topographica, quae
allegatur, et ex relatione quatuor peritorum. Ecclesia Ecce Homo, e rigenda
m paroeciam, ita parum distat ab Ecclesia parochiali S. Ioannis Bapt., ut in
hac nemo praedicare valeat, quando pulsantur campanac illius Ecclesiae
Eice Homo, uti affirmant periti. Citata iura autem et Canonistae explicant
incommodum accessus ad paroeciam, ut inde causa habeatur dismembra-
t*on.s, ii unanimiter docent quod sit magnum* iv, c, quod adsint torrentes»
\ el flumina, absque pontibus, vel viae asperrimae ete, fn essu nostro
omnes sunt lapidibus stratae, aquaeduetis munitae, et fere semper ^
cr curm perviae, prie$ert*m dia, quae ab Ecclesiae Ecce Hottto ducit tf
Alariucni, qu ieque proinde vocatur Maestra. Quod autem quieciimq^
e < multas " ‘edendi absit, probatur ex eo quod Oeconomus Spfriwal»
Ecclesiae Ecce Homo , coadiutores ct capellam habitant in paroecia S, lortr
T',s Bapt, et m parte remotiori ab Ecclesia Ecce Homo. Pariter id consta
v ; peritorum et ex ipsis viarum photopraphiis, quas
Bapt. attulit. Ipsum Consilium municipale decretum f
p '^ :«ens ne defuncti, prouti mos erat, afferrentur ad matricem P«Pter
■V. C. Concilii
_ 795
ipsius matricis decorem, sed iussit ad Ecclesias succursales afferri Pars iosa
adversa testatur quod in Parochiali Ecclesia S. Ioan. Bapt. frequentissimus
cst populus. Et Auctoritas Civilis imposuit hoc anno parocho S Ioan. liant.
ducere processiones per totam urbem Ragusa more solito «ad evitare i
malumori di tutta Ia popolazionc e i disordini che s! temevano m ait
Haec omnia demonstrant non adesse ullam difficultatem accessus ad n iroe-
ciam S. Ioannis Bapt. v
Pars adversa, prosequitur Parochus, exhibet nonnulla testimonia cx
quibus videretur, quod quidam infans mortuus est absque baptismo et
dius infirmus absque sacramentis. Sed practerquamquod agitur tantum de
periculo, in quo fuit infans ille moriendi absque coeremomis, et infirmus
absque* adsistentia sacerdotis, ut luculentissime patet ex attestationibus
parentum, ipse Oeconomus Spir. Ecce Homo testatur impossibile esse quod
infantes Ragusae moriantur absque baptismo, quia levatrices consuetu-
dinem ministrandi private baptismi habent. Paroecia autem S. Ioannis Bapt
habet quatuor succursales Ecclesias, in quibus explicatur Evangelium ct
Doctrina Christiana singulis diebus festis, habetur fons baptismalis, admi-
nistrantur omnia sacramenta, non excepta communione paschali, et via-
ticum, celebrantur omnes functiones, etiam hebdomadae sanctae; ibique
deferuntur defuncti et funera celebrantur. Insuper adsunt Ragusae 15 ca-
pcllani coadiutores, praeter Parochum, et alios 45 sacerdotes.
Nec refert, quod numerus parochianorum sit 32.000, quia in fure solus
numerus parochianorum non est causa sufficiens dismembrationis paroeciae-
ita communiter Doctores.
In facto autem anno 1899 numerus parochianorum fuit millia, et
coadiutores parochiales erant decem, sed nemo dismembrationis necessi-
tatem sentiit (!) aut postulavit; hodie iste numerus valde diminutus est ct
adsunt 15 coadiutores parochiales. Adverte insuper quod tot parochiani
egunt in pano territorio, ut patet cx topographia. Et parochiae ita populosae
sunt frequentes in Sicilia; v. g. Vittoria et Comiso, prope Ragusam, numerant
cre 30 millia parochianorum, ct in Catania nonnisi una paroecia adest.
Adversa pars confugit, observat Parochus, ad maiorem utilitatem Eccle-
s.,ae‘ rcspondetur, non quamlibet utilitatem sufficere ad dismembra-
t onem paroeciae, sed requiri evidentem et absolutam utilitatem. Haec vero
uti . t.is non habetur, ut patet ex epist. Archiepiscopi ad Vicarium foraneum
p.ost Slcram visitationem, in qua scribit: * Lo slancio dell'affetto, l*entu-
vita religiosa di questo popolo ini ha commosso vivamente e
cst I- ° nc 1010 cu°re la piu viva impressione". Immo dismemb ratio causa
^ ‘scordiae ct divisionis in clero et populo, fons litium propter pias funda-
^ ^llnct*°ucs ac processiones ctc. ut factum fuit hoc anno.
' tc Parvi ponderis sunl maiestas et decor Ecclesiae S. Ioannis Baptistae
. -a decoratur nomine Cathcdralis et Basilicae, ct residentia esse deberet
PMIS frll 1 1 ' C' * t * T"\ IT *
a(. ™ witepiscopi Syracusani per plurcs menses in anno. De Luca in
"an fi p *“onc> Erid., DisCcpt. r 6, notat expresse quod ista cst causa denc-
aiSluembrationem. Item votum fi re totius cleri et populi necnon
orTmium sacerdotum, procuratorum et incolarum paroeciae erigendae,
Curia Romana
796
est sane maximi momenti. Quod si desit votum aliquorumcon.il; •
municipalium, ipsiusque pro tempore Syndaci, ct euiu 1 . *****
opificum, sciendum *est, illos placitis socia] istarum faveren^..^?
Ecdcsiae moveri, ut pluribus argumentis probari posset
Iamvcro si, ut in casu nostro, non adest dos, non adsunt causar ,
nteae, nulla adest utilitas, e contra plura et gravia incomma , ano‘
dismembratio Ecclesiae parochia Us S. IoS "2“™-
fieret, ct ideo non concedenda. ^ clrosissima
Ex adverso patronus, qui contendit sententiam Curiae Archieoi^i
Syracusanae confirmandam esse, quaestionem sub duplici respectu dj
derat, ruris nempe et facti. Sub primo respectu patronus appellat tum id
decretalem celeberrimam Alexandri XII: Ad audientiam Zran, 'Uh ,
Decret . , tit. 4S de ecclesiis aedificandis , tum ad decretum Trident can }
Scss. 21. r.acnt., cap. 4,
Igitur iuxta leges expositas duae sunt causae disraembrationis scilicet
distantia vel aliud impedimentum, quo fideles non sine gravi incommodo ad
ecclesiam parochialem accedere possunt. Notat Fagnanus (capit. Ad audien -
tiam) hoc impedimentum undecumque provenire posse, ct Tridentinum
alternati ve locutum esse, nempe ob locorum distantiam sive difficultatem
ita ut alterutrum sufficiat.
Ulterius I ridentinum Concilium duos casus fingit: primum quod ita
populus sit numerosus, ut parochus per se illum gubernare nequeat, alte-
rum quod propter distantiam loci vel aliam difficultatem fideles difficillime
ad parochiam accedere possunt. Primo in casu coadiutores parocho adi un-
gendi sunt, altero in casu parochia absolute dismembranda est. Bouix,
de Parocho, p. 2, cap. 4, pmp, 6. Etenim si nequeat Episcopus novam paro-
e h 'ani , dismembrata antiqua, erigere nisi in casu, quo satis consuli non pos-
sit parochianis nimium distantibus per capellanum vel vicarium apud ipsos
commorantem, vix videtur quandonam dismembrationi locus esse possit,
ut ait Bouix loco citato. Verum etiamsi Tridentinum Concilium statuerit
coadiutores parocho esse assignandos propter magnum numerum paro*
chiarn irmn, tamen Romani Pontifices ita interpretati sunt Trident iiBtt
legem, ut quoties parochi anorum mini. 30.000 excedat, ipsis per novae
parochiae erectionem consulatur. Patronus recolit constitutionem Pii ^ i»
Quod aliquantum, diei 10 martii 1791, qua Pontifex declarat, parochias vir«
unius parochi excedere cum sexmille parochianos contineant, ac iubtt
novam parochiam erigi.
His theoretice constitutis patronus notat, hodiernam iurisprudcntbm
quam maxime parochiarum divisionibus favere, qua in re plures citat Sactsc
Congregationis Concilii decisiones.
His constitutis in iure, patronus ad facti quaestionem descendens sib>
probandum assumit: r. in casu canonicas adesse causas, quibus ad p3rocb‘^
oanms I, pt. in civitate Ragusana divisionem deveniatur; 2. Archicf1'
scopum in hac divisione peragenda iuxta i uris praescriptiones processi*^’
Fmad pr mum patronus sesc refert ad Archiepiscopi Syracusani ^nte '
tiam» m Hun hutusmodi causae iuxta allata documenta describuntur.
‘V. C. Concilii
797
primo quoad statum viarum refertur, vias difficiles esse per totum distric-
tum parochiae erigendae usque ad parochiam S. loannis Bapt.; adeo ut
hieme ob profundissimum lutum viarum, et aestate propter pulverem sub
aestu solis, oculis et faucibus infestissimum, sine magna difficultate incolae
ad ecclesiam S. loannis Bapt. accedere non possint. Quoad distantiam
ex remotiore supra memoratae regionis parte usque ad ianuam principalem
Ecclesiae parochialis S. loannis, distantia viarum intercedit quae non longe
abest a miffiario: quae plurimi facienda sunt, attenta indole fidelium in
civitate Ragusana, quae ad extremas Italiae meridionalis oras pertinet
Addatur hactenus in una parochia triginta tria milita incolarum contineri!
Nec ad cape! fanorum subsidiarium remedium recurrendum est Nam
praeterquamquod hoc contra Tridentini Concilii dispositionem esset,
Archiepiscopus testatur experimentum capcllanorum quindecim in paro-
chia S. loannis constitutorum ostendisse, tale remedium in casu osse omnino
insufficiens, quodque iurata testimonia pluribus documentis rite redactis
ac in actis causae extantibus ostendunt.
Adi crtit Archiepiscopus Ecclesiam Ecce Homo bene instructam esse,
eiusque redditus ad libellas 3 00 pertingere. Praeterea advertere praestat,
facta divisione, novam parochiam continere 13.485 parochianos; veteri
autem parocho superesse numerum 19.099 incolarum.
Animadvertit deinde patronus ad subscriptiones, quae ab adversariis con-
tra novae parochiae erectionem exhibentur, vel falsas esse, vel dolo obtentas.
Demum ait patronus, non esse praetermittendum, ecclesiam matricem
S. loannis Bapt. non plusquam tria millia fidelium continere posse, ita ut
non sine pudoris offensione in maioribus solemnitatibus tanta populi mul-
titudo ibi congeratur. Concludit inde patronus in casu canonicas adfuisse
causas, quibus propter animarum utilitatem ad divisionem Parochiae S. Ioan-
nis Bapt. procederetur.
Postremo patronus ostendit, Archiepiscopum Syracusanum solemnitates
<uris servavisse in divisione parochiae peragenda. Ipse enim consensum
canonicorum unanimem habuit; sententiam non solum a parochoS. loannis
*'pt. petiit, sed etiam a sex procuratoribus eiusdem parochiae, ex quibus
tres pro erigenda, tres vero pro non erigenda nova parochia votum
tulerunt. Populus etiam per legitimos suos curatores, ut patet ex defibe-
‘a mnt’ miinicipali dici 0 februarii 1901 votum cum instantia pro erigenda
nova Parochia tulerat. Insuper omnia acta modo iudiciali confecta sunt;
procuratores utriusque partis sunt constituti, eisque datus est terminus
documenta exhibenda, ad discussionem definitivam faciendam. Ul-
j‘-rjus congrua 500 libellarum annuarum a consiliariis municipalibus,
■ niUis comitiis die 13 maii 1901, tribus tantummodo abstinentibus,
P gnata esr. donec «non ne assument Tincarico 1’ amministrazione dei
;fouo per ii Culto a termine delTart. 28, N. 4 della Lcgge 7 luglio
v J 1 Nu mero 3036, e dclParticolo r della Lcgge 4 giugno 1899,
- -191 . Hatq congrua, ut notat Archiepiscopus, est certa, perpetua et
'cieris; Certa quia exhibet summam 500 libellarum annuarum pa-
- 'r) solvendam; perpetua quia municipium Ragusanum illam solvere
( ' arta Romur/a
79*
tenetur ex um.tu ob Mulum legalem aholit„rumi^^Zr~' '
donec administra uo Fundt Cultus maiorem congruae ?„1 ,ar,a<i funerali,,
sudiciens sictm eadem summa sufficiens pro parochn i T™ repwd«.
recognoscitur, et etiam quia alia emolumenta parochialia . i “ V
medium reditum minorem libellis 400, duce experientia praeda/ SUnt’'i“'11
Tandem limites novae parochiae iam definiti sunt ut’L„ a :orf “«queunt,
testatur. Postremo tandem ad quamcumque euntem, onem aVr '?^"5
assignationem vitandam, oeconomus novae parochiae Eccc Zl V?
chtepiscopum Syracusanum et ad hanc S. Coneregation,.™ i ! aJ '^r'
m, sit qua se obligat ad constituendam praedictam dotem in prop^T
Gtubihana, quoti tn Ragusae territorio repentur. ^ ^ f racdio
binem orationis suae imponit patronus notando iam a ,
anni 190. Archicpiscopalcm sententiam divisionis executioncra U2
Parochia en.m Ecce lIo.no per sacerdotem oeconomum reghufct aZ'
mdependenter omnino in omnibus a parochia S. Ioannis et ut \W
diS“s Synd,CUS te3tantur' bene procedunt sine turbis, sia“
d ssidns, imo maxima cum populi laetitia et utilitate
Modo dignentur EE. PP. sequens diluere dubium:
mandn Tcmu? ArehU*isC0Pali* Syracusanae sil confirmanda Minfir-
Dic, ctc. Satia, elc. respondit: Decretum esse confirmandum, eladmenlm.
L 1 nesaurus Resolutionum, tom. 162, p. 38S-399J.
4314.
S. C. C., Parisien*t 16 maii 1903.
obortus de Clermont- Tonnerre, annorum 25 et Margarita dcBiencourt,
17 annos nata, coniugale foedus inierunt Parisiis in Ecclesia Parochia):
V olus 1029 maii r^77' Matrimonium infelices exitus habuit. Marga-
a enim, uti crtur, non liber e nupsit Robcrto, contra quem invincibili
antipathia detinebatur, dum amorem erga alium i uve nem fovebat Ipsa
coaeta uit, uti asseritur, ab avia Marchionissa dc Montmorency, utjwtc
quae non solum supremam exercens auctoritatem in universa familia, sed
uiusmot 1 matrimonium ob Robcrti nobilitatem et divitias firmiter volens,
quous et mediis voluntatem neptis frangere conata est.
nitis nuptiis, nec amore nec sollicitudinibus usus est vir ad sibi captan-
mn mu ieris repugnantis benevolentiam, quinimo ipsam fastidire coepit,
atque contumeliis et iniuriis afficere; donec a. 1S86. cum coniugale consor-
ti!11 propter iurgia contentionesque impossibile evasisset, mulier v
reliquit et apud matrem se recepit.
Tunc Robcrtus a civili tribunali petiit et obtinuit separationem, qu
a. I8H9, ad eiusdem instantiam, iuxta legem gallicam in divortii sentcnti*
onversa est. Deinde a. r9oo Margarita a Curia Parisiensi enixe flagita»
u suum matrimonium declararetur nullum ex capite vis et metus- Cur
’ ntc confecto processu, die 16 augusti a. iqiefi sententiam dedit, r <J
constare de nullitate matrimonii in casu .
i rui
S. C. Concilii
r99
Contra quam sententiam mulier ad S. Sedem recursum habuit; qua-
propter causa huic S, nbunah definientia proponitur sub dubio: An sen-
tentia Cunae , Irchteptscopalis I ansiensh diei 16 augusti Ujoi sit confirmanda
vel infirmanda in casu r J
Margaritae patronus suam orationem in duas partes dividit; in quarum
prima ile metu in genere et de reverentiali in specie, in altera vero de coac-
tione puellae illata disserit. ^
Et ad primam partem quod attinet, ipse praemittit principium quod
matrimonium, utpote contractus inter liberas personas, opus esse debeat
voluntatum liberarum; atque ad rem affert verba Alexandri III cap 14
de spons. Iam vero, inquit patronus, libertati opponitur coactio sive physica
sive moralis, quae constituitur actione super voluntatem exercita a causa
externa. Si haec causa adeo potens est, ut se quodammodo substituat volun-
tati, voluntas non erit amplius causa principalis et responsabilis actus, quia
hic non est liber, ac proinde quolibet valore iuridico destituitur. Ex quo
patrocinator aliud deducit principium, nullum nempe esse contractum
coactive positum, quum libertas necessaria in contrahentibus deficiat. Coac-
tio iero exercetur per metum, nam voluntas ad vitandum maliun, quod
timet, actum ponit, quem sine coactione non posuisset. Unde metus urit
gravis ac matrimonium irritans, si coactio fuit causa determinans et nrin-
cipalis coniugii. - ' - Jfr!ry
Quae principia, contendit orator, applicanda esse metui reverentiali,
qui a metu ordinario non differt, nisi ex persona a qua infertur, et definitur:
humi mali existimatio, quod nobis ab iis metuimus in quorum legitima
potestate sumus, et quos cultu et honore dignamur . Quapropter etiam
metus rcvercntialis erit gravis ac matrimonium irritans, si extittt causa
principalis et determinans contractus; quod in singulis casibus indicandum
t!,t> ratione personarum, circumstantiarum et ambitus, in quo metus
exercetur. Unde, iuxta advocatum, summopere erraret, qui crederet ad
metum revercntialcm gravem requiri verbera vel saevitias vel minas vel
\er a c°ntumeIiosa. Timor enim rcvercntialis stipatus esse potest aliis
circumstantiis, videlicet precibus instantibus, suasionibus diuturnis et
importunis, imperiosis verbis; quae secundum naturam et indoiem agentis
c patientis non minus urgere atque vexare solent. E\ quibus in animo
patientis oritur suasio odii et indignationis superioris; quod malum grave
. et quo voluntas compellitur. Quae est etiam iurisprudcnria recentissime
tcepta, nimirum diuturnas atque importunas persuasiones, imo preces
‘Mu'c n'petifas de proposito matrimonio contrahendo cum timore reve-
rentiali coniunctas, sine minis quoque et verberibus constituere metum
Irci efficacem ad infirmandum coniugium. Quae doctrina multo magis
_ c. habet, si metum incudens plenam habeat auctoritatem, et metum
■^ik mi aetate minor, indolis submissae, ctc.
n olfcra orationis parte ad moralem coactionem ac proinde matrimonii
1 atem demonstrandam patronus probare nititur:
_ Marchionissam fuisse indole absoluta; e contra puellam indole dulci,
a'iac °ranino submissam.
8oo
Curia Romana
2. Aviam nuptias firmiter voluisse; neptem ab iis ■ '
3. Illam omnia adhibuisse media ad puellae voluntateTfr!*'
hanc vero omnibus modis restitisse et nonnisi circumveni ngeiid^;
sam detestatum matrimonium subiisse. tam et °PPrcs-
Quod Marchionissa fuerit indole absoluta, probat orator ex ■ •
tum oratricis tum testium septimae manus, qui affirmant ipsam
absolutum imperium semper exercuisse, ita ut etiam viv™^
solum filiae sed filii, quamvis ratione aetatis emancipati eiusdarT, 1**°*
tat. ommno subditi fuerint. Quae auctoritas maxima erat cumM^v"
mssa ingentem fortunam possideret, qua potuisset pro lubitu
alterum ditare; hinc in familia voluntas eius era, lex absoluta et Zl!
ita ut nemo ei contradicere auderet. tnata'
E converso, ait patronus, Margarita fuit indole dulci et aviae omnm
submissa, uti colligitur ex depositionibus eorundem testium. Velle autem
non creditur, qui obsequitur imperio patris vel domini: unde (L I «Qua
rum rerum actio § Quae onerandae) irrita declaratur promissio liberti domino
facta: « Si liquido appareat, libertum metu solo, vel nimia patroni reveren-
tia ita subiecisse ».
Quod Marchionissa hoc matrimonium firmiter voluerit, patrocinato
ostendit ex eo quod p ures fatentur eam continua coactione neptem ad
illud contrahendum induxisse,
E contra, pergit advocatus, M ar ganta propositas nuptias abhorruit;
nam p ures testes asserunt ipsam fovisse antipathiam adversus Robertum.
't mento quidem, ait patronus; etenim puellam certe non latebat natura
et mores Hri, qui vino deditus erat et convivebat eum quadam muliere, tt
qua ipse filios habuit.
Insuper ex iurata actricis fide et septimae manus testimonio probat oraior
puellam pro viribus restitisse et nonnisi circumventam et oppressam nupti mu
Mf lisse. Marchionissae voluntas lex fuit inflexibili rnodo imposita, ct lw
ftidu.i.Mi : m personam prorsus dominatam, ita ut modesta contradictio
ad nihilum valeret et de resistentia ne cogitari quidem potuisset. Iterum
atque iterum unaquaque die per tres integras hebdomadas sive Marchio-
nissa, sive amita, sive patruus, qui alias nuptias propugnaverant, hoc aliud
matrimonium puellae imponebant; sed iterum atque iterum protestatio-
ni us et lacrymis puella impositum coniugium reficiebat, donec viribus
ructu, febri oppressa qua totidein noctibus urebatur, animo defecit, ab
inutili resistendi conatu destitit, atque in statum desolationis ac despeta*
tioms cecidit. Haec testatur actrix, cui plures alii testes concinunt-
Nec alia resistentia potuisset opponi n puella vix scptcmdecim annos
nutu, adnotat orator, dum universa familia, praecipue eius mater, puP’ **
ct ipsa atque vidua, a Marchionissae voluntate tamquam a lege penderet
V c ad :lhquem potuisset confugere, dum Marchionissa dominio ct terrore
omms premebat. Cumque hic rerum status stabilis esset ac perrnafl^;
pue.la rationabiliter sperare non poterat, familiae et aviae praesertim ‘n
gnattonem diu, immo semper non duraturam. ^
r.ictei eu Marchionissa minabatur quod si Margarita oblatas nup
S. C. Concilii
8oi
respuisset, nullas alias contractura foret; qui timor, ait patronus, est gravis
imo gravissimus. Ex quibus omnibus iam patet, concludit orator, auctori -
tate, instantibus ac importunis precibus, consiliis, imo iussu ct minis con-
sensum puellae extortum fuisse, idcoquc matrimonium ab ipsa initum nul-
lum fuisse.
Huc perducta oratione, advocatus solvit difficultatem, quae erui posset
ex verbis nonnullorum testium deponentium: « quod resistentia puella
perduravit ad mensem.,.; postea cessavit.,.; quod tandem Margarita se sub-
misit... » Et imprimis notat quod ipsa verba sumpta, prout sonant, non
indicant consensum praestitum sed cessationem defensionis; etenim' cum
ille, qui vim vi repellit, dicitur cedere seu a resistendo desistere, intelligitur
vi cedere, non consentire. Insuper praesumptio est quod qui testatur, de eo
intelligatur velle testari, quod ei constat. lamvero quod constat ex facto
cessationis a resistentia, est quod a resistendo puella destiterit, non quod
consenserit; nam utrum cesserit quia consenserit, est alia quaestio, circa
quam non admittitur tudicium testium, nisi afferant facta, quibus innituntur.
Facta autem quae afferuntur a testibus, nihil probant; etenim postquam
narraverint, puellam semper et constanter consensum negasse, quia alium
virum in corde habebat, addunt tandem cessisse, quum Comes de Ludre.
amicus patris puellae, dixerit non solum ad consentiendum eam teneri, sed
hanc ipsius patris, si in vivis esset, voluntatem fore. Unde, pergit advocatus,
ipsa cessit, non consensit; qui enim consentit, non desperat, et vix cogitari
potest, ut ad id quod cum totius vitae tranquillitate et ordine componi nullo
modo posse quis noverit, et in propriam verti ruinam, consentire possit
Insuper, ait orator, qualis puellae animus fuerit, cum a resistendo desti-
':t, ex factis clare apparet. Sane postquam viribus fracta ct febri oppressa
a resistendo destiterit, actrix suain voluntatem patefecit vel ipsi viro, pro-
testaris se aliam in animo affectionem habuisse.
Ceterum testes, qui illa verba protulerunt, ca explicarunt iuxta sensum
superius traditum, nempe de cessatione a resistentia exteriori, non autem
ab interna repugnantia.
Deinde refert advocatus hanc Pracstdis Tribunalis Parisiensis adnota-
nonem: Unum tantum addendum, omnes scilicet testes a Curia auditos
°mni exceptione maiores esse, et plures, praesertim Marchionem de Bien-
l‘0,irt s'ncera voce ac profunda conscientiae persuasione, iudicum mentes
c«ementcr movisse, ut patet ex nota Tribunalis ad i uncta processui .
. ^ostremo patrocinator refert litteras matris Margaritae ad Curiam Pari-
snnsem missas, ex quibus patet, omnibus puellam viribus restitisse.
*t nficrius progrediens patronus ex circumstantiis antecedentibus,
^comitantibus et subsequentibus probare satagit matrimonium fuisse
jr1 Um’ Circumstantiae antecedentes et concomitantes habentur in moesti-
^•IWiymis usque ad extremum a puella effusis, in protestatione a puella
intfiff*0 . a c‘rca e'us a^cctl,,n ^a aliam personam, in eius agendi ratione
. MWTenti erga sponsum. Inter circumstantias subsequentes potissima
yUr >n facto, quod matrimonium nonnisi post quatuor annos consum-
est Aliae circumstantiae habentur in universa coniugum consuetu-
vi m
51
S02
Curta Romana
dine, quae nunquam fuit intima et conlialis sed diffidi- ~-
b,1,s et ad evitanda scandala. Unde, scribit advo^tu. 2 *******
est exitus qui, ut. inquit Alexander III, de invitis nuptiis ^
.dest discordia, contentiones, actuum coniugalium absentfa **
Demum pergit patronus ad confutationem sententiae Cu L p,^
praetermittens ea quae sententia habet circa metum reveren , „
agitur enim ipse inquit, non de metu revercntiali puro sed d7m ,
rentiali precibus instantibus, suasionibus importunis im'n„,;/ u r«<-
iniquis conspirationibus coniuncto, qui ab omnibus Theoloiris « r“'
gravis censetur, ac proinde irritans matrimonium, praesertim o
de puella septemdecim annorum, timida etc. ex una parte etT^
absoluta, auctoritativa, imperiosa ex altera. P ’ persom
Sed silentio praeterire non potest orator, quae sententia Curiae Pari,,, »
SIS habet circa ms propinquorum in ordine ad matrimonium vel X
circa applicationem principii in casu: « Attendentes in hac causa n«L
coactione, neque etiam de vi moveri quaestionem, sed tantum de Jclioat
morali illa ag. quae a propinquis prudentibus de coctero in
v, ae imperitam et constanti voluntate destitutam, ad familiae decus uirn-
legitime adhiberi solet etc. ». Iamvero sedulo inquirendum est obkr
vat orator, quaenam sit moralis illa coactio, quae legitime a propii» s
adhiberi possit, quaeque cum actu libero possit componi. Proprie loquendo,
cum coactio vi vocabuli per se excludat libertatem, dici deberet nullam
coactionem ab ipsis legitime in matrimoniis adhiberi posse; at si per illam
coactionem moralem inteHigi debet coactio improprie dicta, non excludes
i ertatem, tunc quaerit orator quid per istam coactionem impropriam intel*
agatur. Quod si per hanc coactionem intelligatur, posse propinquos impe-
ire, ne imperita puella coniugium ineat evidenter perniciosum, vel posse
ipsos uti consiliis et persuasionibus, hoc concedit orator; sed non admittit
posse propinquos, postquam attentis parentum consiliis, contrahens nolit
matrimonium ab ipsis propositum inire, hoc matrimonium ut legem impo-
nere et ad hoc impellere et cogere. Atqui ex dictis constat, prosequitur
a vocatus, propinquos Margaritae suo iure suaque auctoritate abusos fuisse,
praesertim vero Marchionissam, quae matrimonium non proposuit sed
imposuit. Ergo, concludit patronus, patet infirmandam esse in casu sen-
tentiam Curiae Parisiensis.
vX adverso Sacramenti vindex contendit non constare de nullitatc nwtn-
monii in casu. Et in primis adnotat doctrinam, quae tenet matrimonium
ex nutu initum de iurc naturae vitiari, esse quidem communiorem ct verio-
m * nnn Certam, prouti ait patronus; imo esse pfOtSUS fillsUC Cii®
assertionem, qui scribit disputare auctores, an impedimentum metus
sit uiris naturalis tantum vel etiam iuris positivi ecclesiastici, quiaTh®0®!?
et anon istac omnes consentiunt hoc impedimentum esse de iure ccc^
si astico, quamvis dubitent plurimi, an sit quoque vel minus ad ius naturi
rc erem um. Et optime sane, inquit patronus; nam si hoc impedimvrim
tantum de iure ecclesiastico, in iudicio ferendo de metu attendenda su" ,
qua< * cc i sia hac in rc constituit e. g. quoad metus entitatem, probationem
S. C. Concilii
S03
dum si formaliter est dc iurc naturali (licet iure positivo firmatum) tunc
attendendum erit quoti natura immutabiliter edixerit.
Insuper vinculi defensor concedit quidem metum rcverentialem esse
aptum iustas nuptias solvendi, sed haud satis esse, ut metus reapse interces-
serit, requiri praeterea, ut ille evidenter probetur. Idque non solum quia
res facti, praesertim vero impedimenta matrimonialia (maxime inito iam
coniugio) sunt probanda, sed et quia agitur de facto delictuoso; constat
quippe metum non posse inferri sine crimine ob gravissimam, qua ita per-
cellitor singulorum libertas, iniuriam. Verum, urget orator, quam difficilis
sit probatio metus revcrcntialis nemo est qui statim non videat, quum aga-
tur ile re eminenter subjectiva, circa quam testium auctoritas multo minus
valet ac circa metum ordinarium. Et reapse huitismodi metus ob singularem
eius naturam, seu quia illatum a parentibus, in concreto est talis, quod tam-
quam impedimentum occultum haberi debeat. Unde exurgit consectarium:
nempe celebrato iam invalide coniugio ex metus revcrcntialis causa, facile
posse ipsum sanari per subsequutam cohabitationem ct praesertim per
copulam carnalem. Notum quippe est tali modo firma fieri posse matri-
monia irrite celebrata ob occultum impedimentum, etiam in locis, ubi viget
Decretum Tametsi Cone. Trid., 1 ct quin ad defectum purgandum iterum
uti opus sit opera parochi et testium. Iam age in casu Margarita ex metu
revercntiali erga aviam nuptias cum Roberto celebravit, quocum et coha-
bitant per decem annos et copulam habuit; imo, quod magis est, Curia
Parisiensis hac ile causa primam actricis instantiam negativo responso
dimisit.
Quod si actricis patronus obiiciat acta suppletiva seu acta confecta post
pnmum processum Curiae Parisiensis; vinculi defensor haec acta valde
suspecta habet. Certo certius, ait ipse, huiusmodi acta, si rite et ex debita
potestate perfecta, non impingunt in litteram regulae Clementis Y(Clem. II,
de testibus) seu: « Testibus rite receptis et eorum attestationibus publicatis,
SICUt n°n licet super iisdem vel directe contrariis articulis alios vel eosdem
ithies in principali causa producere, sic non debet in appellationis causa
licere, cum non minus in appellationibus quam in principali causa subor-
oatm si t timenda ». Verum, si descriptis in adiunetis acta suppletiva sunt
legitima, manent tamen seniper suspecta, seu talia quibus magna cum
prudentia sit utendum, quia potiusquam praecedentium responsionum
aplicationes, esse possunt cerebrinac inventiones personarum suborna-
tarum aut fallaciter deceptarum.
Deinde gradum faciens sacramenti defensor ad quaestionis meritum,
duo Probare aggreditur, videlicet metum in casu haud fuisse talem, qui
nuptias irritare posset; non solum sed etiam posito talem fuisse, prohabi-
“tcr saltem purgatum fuisse et hinc nuptias invalide in hypothesi cele-
r**tas cx post facto convaluisse.
Et avi primum caput quod attinet, animadvertit orator, quod si casui
huic aPtetur regula S. C. Sancti Officii 20 iunii 1S83: «Gravitas metus
Scv
2 4* dt Ttf. matrivi . ? c. i .
S°4
(-io /a Romana
ontur ex natura minarum, cx qualitate tum eorum a ouih, •«
bcuntur, tum eorum, qui eas passi dicuntur» 1 desoennri ,Uae pnjfei-
intentione, qura practensus metus in nihilum resolveret ^ de
n,SSa, quae fatentibus testibus fuit regina in suos, non ^
quasi victimam ad holocausti aram impellens 1 ranna «epten
Praeterea actrix cum nupsit Roberto in ea aetate er t llf
miti praedita, facile aviae resistere potuisset, apprime scien^tT m<lole
.libertate praesertim in ordine ad nuptias imohnJ C1cns be p|ena fnii
instantiis precibusque fuisse cessu mm. ’ dem aU<luand° *
Ceterum minae ad hoc reducuntur, quod forsan artriv r
caruisset opera aviae atque dotis augmentum ab ea mlnime
verum cum tumor esset neptis et avia senex, multa alia conium
esse potuissent, et insuper ad Margaritam pars illa, quae
mems rcverentialis in casu non fuit talis, qui iuxta Sacrorl Ca„ „„1 ™°a
valon nuptiarum obesse potuisset. no staruta
Deinde procedens sacramenti vindex ad alterum caput observat auod
rnmsi metus reverentialis nuptias irritaverit, tamen purgato metu ex post
J a: CT UCrUnt' EtCTim attCnt0 iure ^cLlium Tca„
Conc^TH I ' neCn°r Ct‘am h°dic’ Ubi n0n vig“ caP“'
coh L " COmUglUm llCCt notorie validatur per spontaneam
Ct PraeCIpue per C0Pulam; adeo ut qui tempore opportuno
rTnri j°IUm S|lum nidlum non accusaverit, non sit postea audiendus.
. at rem CI*a^u Instructio S. Officii, 20 iunii 1883: «Circa impedimen-
OfT ' ^U°C ^ et metus ^‘c*tur, ante omnia advertendum occurrit, miri
j 1 eum* qui per longum tempus in matrimonio vixerit»
... 0 C1 c rn libertas ac opportunitas reclamandi non defuerit, ita ut s:
ffiCr*riam 3 |netu sua sPoritt in coniugali domo perstiterit, matrimonialis
o cia non etrectaverit, audiri amplius non debeat. Etenim qui libera
actione mature facultate et opportunitate reclamandi non utitur, censetur
' nsentire, et ratificarc quod antea invitus atque adverso animo fecerat
p n.C C J.,Tlprirn*.s cr't inquirendum, utrum accusatio tempore, ut dicitur, utili
ic a sit, ct si hoc iam fluxerit, quaerendum erit, quanam de causa hoc
■ictu erit, ut iudicari possit, utrum accusatio admittenda an reiicienda sit -
umvero m casu sponsa cum sponso cohahitationem fovit, matrimonium
cum ipso consummavit nec nisi serius iUud uti nullum dixit; quare prac-
imptio oritur ipsam defectum purgasse ct matrimonium antea forsan
nullum facto suo ratificasse.
Advocatus autem objicere potest: duo requiri, ut fiat locus huic theorhe.
ut causa metus iam cessaverit, ct ut metus fuerit occultus, nam in
, i.i m cessaverit, et ut metus tuent 01
nnll US qUU,mr adhuc v*gcat caput Tametsi Cone. Trid., matnm
c e ectu consensus sanari non potest nisi servata forma ei
- . nodi. Sed vinculi defensor observat primam difficultatem minime susi
atrimoniu
iusd«
S. C, Concilii
8ck
neri quia, quum metus processerat ab avia, vel haec supponitur demortua
infra decennium et tunc, sublata metus causa, concludendum erit renova-
tum apte fuisse consensum; vel supponitur eadem adhuc in vivis esse et
tunc concludendum alio ex capite causam metus cessasse, quta ob pessimos
mores Roberti in sponsae moerorem et in familiae dedecus vergentes avia
ipsa adiuvisset Margaritam ad infelices nuptias disrumpendas. Item omni
vi caret altera difficultas, prosequitur patronus, quum impedimentum
praesertim ex metu reverentiali facile praesumitur esse occultura, sive quia
voluntas patientis ex nolente mutari potest in volentem, sive quia influxus
metus in patientem demetiri nequit.
Tandem sacramenti vindex ex quibusdam actricis verbis comludit
vel ipsam matrimonium sponte celebrasse cedendo aviae argumentis vel
saltem cx post facto libere consensisse in coniugium antea nullum, ita
consensus defectum purgando.
Quibus omnibus hinc inde relatis, sapientissimo EE. YY\ iudtcio diluen-
dum proponitur dubium:
An sententia Curiae Parisiensis sit confirmanda vel infirmanda in casu?
Die, etc. Sacra , etc. respondit: Sententiam esse infirmandam.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 162, p. 424-447].
4315.
S. C. C., 14 nov. 1903.
Clericos peregrinos, a remotis transmarinis oris venientes, iuxta vete-
rum Patrum statuta, et canonicas sanctiones, tit. 22, lib. I, Decret. , ipsasque
prudentiae regulas, nonnisi caute ad sacri ministerii exercitium esse admit-
tendos, neminem profecto latet. Nam propter distantiam et dissimilitu-
dinem locorum, de personis earumque qualitatibus ac de valore documen-
torum, quae ab advenis exhibentur, iustum iudicium tute expediteque
fieri saepe difficile est; fraus ac dolus (teste experientia) aliquando subre-
pttnt; unde periculum passim imminet, ne indigni ac nequam viri super
gregem fidelium constituantur cum gravissima divinae maiestatis offensa
et rei christianae iactura.
Ad haec arcenda discrimina S. Concilii Congregatio, de speciali man-
vatii SSffii D. N. Leonis XIII, circularibus litteris ad Ualiae et Americae
u Huirios die 27 mensis iulii 1890 datis, legem tulit, qua italorum sacer-
i°tum migrationem in Americani certis regulis contineret.1
Hac lege, noxia plura remota ct sublata fuerunt, non tamen omnia,
uvquc ex toto. Experientia enim docuit, ex praepostera art. 6 superius receii-
Sttl lntcrPrctatione, salutaris illi us legis effectum saepenumero fuisse fru-
stratum. Praeterea constitit, nedum ex Italia, sed ex aliis quoque Europae
“gionibus nimiam esse, quandoque etiam perniciosam, sacerdotum migra-
‘ 1Hm ‘n Americam, et ad insulas Philippinas.
Cf. N. 42S0.
i
8o6
Curta Romana
Quare Effli S. C. Patres, plurium Episcoporum rd^LT ~~
par erat, mspcctis, corumdem Episcoporum votis ob J rite’ “»
omnibus mature perpensis, censuerunt latius atque uberi,, i' r<ll“
providendum nova generali lege, quae his eapitibus eontinemr
I. Pro Italiae clericis, firmis dispositionibus contentis in ■
ribus litteris thei 27 mensis iulii 1S90 sub nn ■> -j < . n Cla-
riorum omnium tam Italiae quam Americae conscientia ?’ °rdina’
observantia graviter oneratur. * - p r plena earum
Facultas vero sub num. 6 concessa circumscribitur ad casum 1 •
et urgentis necessitatis, ut c.g. pro gravi infirmitate alicuius i„ A
degentis, quem chnstiana charitas aut pietatis officium invisere ori!?
neque tempus suppetat recurrendi ad S. Sedem. Sed in hoc ct 2SZ
adiunctis causa urgentis necessitatis in discessoriis litteris clare TS
minate exprimenda erit, absentiae tempus ad sex menses circumscnbl
dum et de re statim edocenda S. Concilii Congregatio.
II. Extra Italiam vero in posterum ne liceat Europae Ordinariis disces
soriales pro America suis Clericis largiri, nisi requisito prius coS
Ep, scopi dioecesis illius, ad quam sacerdos pergere cupit, perannatis ad
hunc finem secretis litteris, in quibus de aetate et de moralibus atque
intellectualibus qualitatibus migrantis sacerdotis Americanus Praesul
doceatur.
Excipitur tamen casus stnetae et urgentis necessitatis, in quo, pari modo
ac supra, licentia a proprio Ordinario concedi poterit, sed ad sex menses
tantum valitura, ad notata causa urgentis necessitatis et monito per Epi-
stolam Episcopo loci, ad quem sacerdos proficiscitur.
III. I ro migraturis denique ex qualibet orbis parte ad Philippinas insu-
las, eaedem leges ac normae serventur ac pro Italis sacerdotibus ad Ameri-
cana pergen tibus, hac tamen differentia, ut pro Europae sacerdotibus venia
expetenda sit a S. C. Concilii; pro Americae vero aut alterius regionis sacer-
dotibus, a Delegatione Apostolica Washingtoniac.
Itaque in posterum discessoriae litterae pro clericis in Americani ct ad
nsulas Philippinas migraturis conficiantur in forma specifica, iuxta regu-
las superius statutas, et aliter factae nullius va loris sint, et qua tales ab Ordi-
narus illarum diocceseon aestimentur.
Facta autem de his omnibus relatione SSmo D. N. Pio PP. X in audiendi
diei 17 Septembris p. e. ab infrascripto Cardinali Praefecto, Sanctitas Sua
Decreta Emorum Patrum confirmavit, per circulares S. C. litteras publicari,
ct ah omnibus rite observari mandavit, contrariis quibuscumque minime
obstantibus. - V. Card. Vannutelli, Praefectus. - C. Dc Lai, Serret.
[Collectanea S. C. dc Prop. Fide, vol. II, n. 2180. -Cf. etiam Acta
S. Sedis, vol. XXXVI, p. 355-357].
S, C, Coneiltt
807
4316.
S. C. C., Vratislavien., 1 febr. 1
904
Emus Episcopus petit extensionem declarationis S. C. Concilii in Colo -
tiieri.s 23 februarii 1901 1 ad suam dioecesim.
Die 1 februarii Sanctitas Sua gratiam extensionis declarationis, de qua
in precibus, iuxta petita, Card. Episcopo W ratislaviensi benigne impertita
est.
[Liber 247 Decretorum, p. 521].
4317.
S. C. C., dccr. Ut debitat 11 maii 1904.
Ut debita sollicitudine missarum manualium celebratio impleatur, elee-
mosynarum dispersiones et assumptarum obligationum obliviones vitentur,
plura etiam novissimo tempore S. Concilii Congregatio constituit. Sed in
tanta nostrae aetatis rerum ac fortunarum mobilitate et crescente hominum
malitia, experientia docuit cautelas vel maiores esse adhibendas, ut piae
fidelium voluntates non fraudentur, resque inter omnes gravissima studiose
ac sancte custodiatur. Qua de causa Emi S. C. Patres semel et iterum collaris
consiliis, nonnulla statuenda censuerunt, quae SSmus D, X. Pius PP. X
accurate perpendit, probavit, vulgari que iussit, prout sequitur.
Declarat in primis Sacra Congregatio manuales missas praesenti decreto
mtelligi et haberi eas omnes, quas fideles oblata manuali stipe celebrari
postulant, cuilibet vel quomodocumque sive brevi manu, sive in testa-
mentis, hanc stipem tradant, dummodo perpetuam fundationem non consti-
mant, vel talem ac tam diuturnam, ut tamquam perpetua haberi debeat.
Pariter inter manuales missas aecenseri illas, quae privatae alicuius
familiae patrimonium gravant quidem in perpetuum, sed in nulla Ecclesia
fbe 3 octobris 1809, dum Ecclesia Colonien, suo viduata erat pastore, Vicarius
Capitularis supplicem dedit libellum ad H. S. O., ut venia daretur in paroeciis ma-
Knorcre vastis ct populosis illius Archidioccesis, ubi Ecclesiae filiales constitutae erunt
Pro commoti tori sacramentorum ndministrationc. proclamationes matrimoniales fleri a
«monibua ibi curam animarum, delegata auctoritate, exercentibus, dumtaxat in eisdem
cb'i,i filialibus, praetermisso nempe Ecclesia parochiali matrice.
as preces ingeminavit dic 19 decembris 1900 novus Archiepiscopus Colonicn.,
q“! e,llXL' adprecatur. ut dispensatio n Vicario Capitulari efflagitata benigne et quo
C!,HJS incedatur.
1 r.i evolvenda iuris quaestione expostulavi volum Consultoris, quod hodie pre-
“bUi, adncctiuir. Qu.ru, „c.
hf 33 februari igoi Sacra etc. respondit: Attentis peculiaribus eiteums tantus i»
*** oceurrentibus, publicationes matrimoniorum in Ecclesiis filialibus posse sufficere, dum -
rT° ambo contrahentes verum domicilium in districtu eorundem Ecclesiarum habeant. —
^Incr 2 A ,4 V\
-44 Accretorum» p. 1022,
SoS
Curia Rontana
sunt constitutae, quibus missis ubivis a quibuslibet SKmuilT "
milias arbitrio, satisfieri potest, ruotibus, patri^.
Ad instar manualium vero esse, quae in aliqua ecclesia M •
beneficus adnexae, a proprio beneficiario vel in propria
de causa applicari non possunt; et ideo aui de iure aut cum <; q r
alus sacerdotibus tradi debent, ut iisdem satisfiat induito,
Iamvero de his omnibus S. C. decernit: i . neminem posse nl„s „■
quaerere et accipere, quam celebrare probabiliter valeat intr!
terminos inferius statutos, et per se ipsum, vel per sacerdotes sibi
si agatur de Ordinario dioecesano, aut Praelato regulari.
2. Utile tempus ad manualium missarum obligationes imnUna
mensem pro missa una, semestre pro centum missis, et aliu/loneiu/S
rum^missaZT8 SPa,“lm P‘US mi”USVe’ *** maiorem
3 . Nemini licere tot missas assumere quibus intra annum a die siis™
Sat’3faC7e Prob“biliter ipse nequeat; salva tamen S
contraria offerentium voluntate, qui ant brevius tempus pro missanimX
“ ,Te eXP 'Clte S‘Ve 'mplicite ob urgentem aliquam causam ieL
sua tHbuant^lUS tem^US ®^*c®dimt, aut maiorem missarum numerum sponte
4. Cum in decreto Vigilanti , diei 25 mensis maii 1893 1 statutum fuent,
ut in posterum omnes et singuli ubique locorum bencficiati et administra-
tores piarum causarum, aut utcumque ad missarum onera implenda obligati
sive ecc csiastici sive laici, in fine cuiuslibet anni missarum onera, quat
re .qua hiim, et quibus nondum satisfecerint, propriis Ordinariis tradant
luxta mo um ab iis definiendum »: ad tollendas ambiguitates Emi Patres
ec arant ac statuunt, tempus bis verbis praefinitum ita esse accipiendum, ut
pn> missis fundatis aut alicui beneficio adnexis obligatio eas deponcnJ:
ecurrat a fine illius anni, intra quem onera impleri debuissent; pro missi*
vero manualibus obligatio eas deponendi incipiat post annum a die suscepti
oneris, st agatur de magno missarum numero; salvis praescriptionibus prar-
ce e.ri^ts articuli pro minori missarum numero, aut diversa voluntate atte-
rentium.
Super integra autem et pertecta observantia praescriptionum, quae tum
111 oc art*cuIo, tum in praecedentibus statutae sunt, omnium, ad que*
spectat, conscientia graviter oneratur.
... f^n' exubcrantem missarum numerum habent, de quibus sibi liceat
1 u,ie sponere (quin fundatorum vel oblatorum voluntati quoad tetnpus ct
ocum celebrationis missarum detrahatur), posse eas tribuere praeterquam
proprio rdinario aut S. Sedi, sacerdotibus quoque sibi benevisis, dunim^0
certe ac personaliter sibi notis et omni exceptione maioribus.
^ ’• 3ui missas cum sua eleemosyna proprio Ordinario aut S. Sedi tra *
erint, .m r>mm obligatione coram Deo et Ecclesia relevari.
~Ul vero m,Sh.is a fidelibus susceptas, aut utcumque suae fidei conum-
Cf X
•S'. C, Concilii
-- 809
sas, aliis celebrandas tradiderint, obligatione teneri usque dum peractae
celebrationis fidem non sint assequutt; adeo ut si ex eleemosynae disper-
sione, ex morte sacerdotis, aut ex alia qualibet etiam fortuita causa in irri-
tum res cesserit, committens de suo supplere debeat, et missis satisfacere
teneatur.
7. Ordinarii dioceesani missas, quas ex praecedentium articulorum
dispositione coacervabunt, statim ex ordine in librum cum respectiva elee-
mosyna referent, et curabunt pro viribus, ut quamprimum celebrentur,
ita tamen ut prius manualibus satisfiat, deinde iis quae ad instar manualium
sunt. In distributione autem servabunt regulam decreti Vigilanti, scilicet
-missarum intentiones primum distribuent inter sacerdotes sibi subiectos,
quos eis indigere noverint; alias deinde autS.Sedi, aut aliis Ordinariis com-
mittent, aut etiam, si velint, sacerdotibus extra-dioea sanis, dummodo sibi
noti sint oinnique exceptione maiores », firma semper regula art, 6 dc obli-
gatione, donec a sacerdotibus actac celebrationis fidem exegerint.
S. Vetitum cuique omnino esse missarum obligationes et ipsarum elee-
mosynas a fidelibus vel locis piis acceptas tradere bibliopolis et mercato-
ribus, diariorum et ephemeridum administratoribus, etiamsi religiosi viri
sint, nec non venditoribus sacrorum utensilium et indumentorum, quamvis
pia et religiosa instituta, et generarim quibuslibet, etiam ecclesiasticis viris,
qui missas requirant, non laxative ut eas celebrent sive per se sive per sacer-
dotes sibi subditos, sed ob alium quemlibet, quamvis optimum, finem.
Constitit enim id effici non posse nisi aliquod commercii genus cum eleeino-
# #
s.vnts missarum agendo, aut eleemosynas ipsas imminuendo: quod utrumque
omnino praecaveri debere S, Congregatio censuit. Quapropter in posterum
quilibet hanc legem violare praesumpserit aut scienter tradendo missas, ut
supra, aut eas acceptando, praeter grave peccatum quod patrabit, in poenas
infra statutas incurret.
t 9- luxta ea quae in superiore articulo constituta sunt, decernitur, pro
missis manualibus stipem a fidelibus assignatam, et pro missis fundatis
aut alicui beneficio adnexis (quae ad instar manualium celebrantur) eleemo-
synam iuxta sequentes articulos propriam, numquam separari posse a mis-
sae celebratione, neque tn alias res commutari aut imminui, sed celebranti ex
integro et in specie sua esse tradendam, sublatis declarationibus, induitis,
privilegiis, rescriptis sive perpetuis sive ad tempus, ubivis, quovis titulo,
tornia vel a qualibet auctoritate concessis ct huic legi contrariis.
ro- I deoque libros, sacra utensilia vel quaslibet alias res vendere aut
cmere> ct associationes (uti vocant) cum diariis et ephemeridibus inire ope
fissarum, nefas esse atque omnino prohiberi. Hoc autem valere non modo,
Sl a?atur de missis celebrandis, sed etiam si de celebratis, quoties id in usum
ct habitudinem cedat et in subsidium alicuius commercii vergat.
n* Item sine nova et speciali S. Sedis venia (quae non dabitur, nisi
antt constiterit de vera necessitate, et cum debitis et opportunis cautelis),
• eleemosynis missarum, quas fideles celebrioribus Sanctuariis tradere
8,1 t,lt' non licere quidquam detrahere, ut ipsorum decori et ornamento
Sio
(ai na Romana
12. Qui autem statuta in praecedentibus articulis 8 o lr
dolibet aut quovis praetextu perfringere ausus fuerit si 1 ' ’
tlotali sit, suspensioni a divinis S. Sedi reservatae et inso f . . ,ne *>«,.
obnoxius erit; si clericus sacerdotio nondum initiatus, suspc^,'T“rrt,,d*
t,s ordinibus par, ter subiacebit, et insuper inhabilis fiet ad 3 S®CP'
assequendos; si vero laicus, excommunicatione latae semen iiT-*
reservata obstringetur, nc,ae episcopo
r3' Et cum ,n Apostolicae Sedis > statutum sit
nem latae sententiae Summo Pontifici reservatae subiaccre . JSS*
eleemosynas matorts pretii pro missis, et ex iis lucrum captantes feri ?
eas celebrare m Jocis, ub» missarum stipendia minoris pretii csmsoW
detraemrn rat’ ' ** “nC*,0ni P" praCSCnS dccrctum nihil «
'4; Attamen ne subita innovatio piis aliquibus causis et religiosis publi-
cationibus noxia sit, indulgetur, ut associationes ope missarum iam miut
usque ad exitum anni, a quo institutae sunt, protrahantur. Itemque conce
dmir ut indulta reductionis eleemosynae missarum, quae in beneficium
. anctuanorum abarumve piarum causarum aliquibus concessa repenuntur
usque ad currentis anni exitum vigeant.
15. Denique quod spectat missas beneficiis adnexas, quoties aliis sacer-
dotibus celebrandae traduntur, Eminentissimi Patres declarant ac statuunt,
eleemosynam non aliam esse debere, quam synodalem loci, in quo bene-
hcia erecta sunt. 't
I ro missis vero in paroeciis aliisque ecclesiis fundatis eleemosynam,
quae tn uitur, non aliam esse debere, quam quae in fundatione vel in suc-
cessivo reductionis induito repentur in perpetuum taxata, salvis tamen
Rt-mper iii ribu^, si quae sint, legitime recognitis sive pro fabricis ecclesia-
rum, sive pro carum rectoribus, iuxta declarationes a S, C. exhibitas in
Mormcen., 25 nilii 18742 et HiUesien., 21 ianuarii 1898. 3
n onacen. enim «attento quod eleemosynae missarum quorumdam
legatorum pro parte locum tenerent congruae parochialis. Emi Patres ten-
suerunt licitum esse parocho, si per se satisfacere non possit, eas missas
a teri sacerdoti committere, attributa eleemosyna ordinaria loci sive p
missis ectis sive cantatis». Et in fiildesien. declaratum est, «inlcgati»
missarum aliqua in ecclesia fundatis retineri posse favore ministrorum ct
ecc csiarum inservientium eam redituum portionem, quae in limine funda-
tionis, vel alio legitimo modo, ipsis assignata fuit independeiiter ab opere
specta 1 praestando pro legati adimplemento ».
enique officii singulorum Ordinariorum erit curare, ut in singulis
ecx cmis, praeter tabellam onerum perpetuorum et librum, in quo manuate
missae, quae a fidelibus traduntur, ex ordine cum sua eleemosyna recensean
1 ’ ■ * • Sl«— .. ..m
tur, insuper habeantur 1 tbri, in quibus dictorum onerum
tactio signetur.
et missarum sati;
1 Cf. N.
3 Cf. n.
3 Cf. \\
5S2-
4228
A 3c6
>k>. . Cona/ii
81 r
Ipsorum pariter erit vigilare super plena et omnimoda cxccutione prae-
sentis decreti: quod Sanctitas Sua ab omnibus inviolabiliter servari iubet
contrariis quibuslibet minime obstantibus. — Vincendus Card Eo PmaJ
nestinus, Prae/. - C. De Lai, Serr.
[Collectanea i S C .de l’rop. Fide, vol. II, n. 2,92. -Cf. etiam Acta
S. Sedis, vol, XXXVI, p. 672-676].
4318.
S. C. C., Prajjen., 25 iun. 1904.
Dic 2 decembris mox elapsi anni Emus Card. Archi episcopus Pragensis
H. S. O. sequens dubium proposuit:
■ Iuxta leges ecclesiasticas pro ordinatione candidatorum in alia dioecesi
tanto tempore commorantium, ut ibidem impedimentum canonicum con-
trahere potuerint, litterae testimoniales ab Ordinario illius dioecesis neces-
sanae sunt. *Tcmpus, quo candidati aliquod impedimentum iuxta commu-
niter contingentia contrahere potuissent, respectu servitii militaris trimestre,
secus autem— saltem iuxta plu res — semestre statuitur, quamvis non
desint, qui brevius statuant temporis spatium. Iam vero dubium est, utrum
litterae testimoniales pro eiusmodi candidatorum ordinatione nonnisi tunc
sint necessariae, cum requisitum temporis spatium per continuam eorum
in alia dioecesi commorationem fuerit adimpletum, an etiam tunc, cum
k!em ipsum temporis spatium non quidem per continuam, tamen vero per
iteratam in respeetiva dioecesi ex parte candidatorum commorationem
completum fuerit ».
Iuxta constitutionem Speculatores Innocentii XII 1 et bullam Aposto-
ttcae Sedis Pii IX 2 statutum est ut, qui per notabile tempus in aliena dioe-
cesi commoratur, ad Ordines promoveri non possit absque litteris testimo-
nialibus Ordinarii huius loci. Etenim constitutio Innocentiana decernit:
Quod si quis tanto temporis spatio in eo loco, in quo cx accidenti, sicuti
praemittitur, natus est, moram traxerit, ut potuerit ibidem canonico aliquo
‘rtipeiiunento irretiri, tunc etiam ab Ordinario eius loci litteras testimoniales,
ut supra, obtinere illasquc Episcopo Ordinanti, per eum in collatorum ordi-
uuni testimonio similiter recensendas, praesentare teneatur».
Quae dispositio per bullam Pianam extensa et amplior effecta est; siqui-
CIn tn h;:c statuitur quod: » suspensionem per annum ab Ordinum adniini -
Aratione ipso iure incurrunt Ordinantes... subditum proprium, qui alibi
lJnt0 Empore moratus sit, ut canonicum impedimentum contrahere ibi
potueru, absque Ordinarii eius loci litteris testimonialibus».
am vero hoc temporis spatium commorationis clericorum in aliena
Qecesi, si agatur de militiae addictis, sive hi sint clerici regulares sive saecu-
arts> ts* trimestre tempus. Pro Reau laribus enim adest Instructio S. C.
1 Cf. n.
* Cf. M.
258.
55*.
Curia Romana
812
supiT Disciplina Regulari, dici 27 nov. 1892, n e 1 ii1t. ~~
clericis saecularibus servitio militari mancipatis ~ 20*? disWto
ex resolutione 1I.S.C. in Firmana,
Ordinandorum, 9 sept. 1893." Accedit Resolutio in
super testimoniales ad S, Ordines , 26 ian. 1895 a Qu j,fl
Pro aliis vero clericis, qui lege militari non tenentur
ratroms m aliena dioecesi ad effectum litterarum testimonialium 1 ^
ut, tenent Sami (Praelect. furis can., tib. I, tit.
nibale (tom. III, tit. 3*. art. at, noti 11), etc. PF . v.ard. I) An-
I liscc praemissis, ad propositum dubium videretur rcs»onilenrf„m ,
trimestre vel semestre tempus commorationis candidati in ali™ IT*
pro inducenda obligatione litterarum testimonialium ad S Ordines ddT“
esse continuum, adeo ut prorsus exclusa maneret iterata vel di S
commoratio. Sane m communi loquendi ratione quando dicitur trimeste
Scmc!”trc s,nc ?l10. addlt0 Wtelligitur quod sit continuum. Atqui ^
gatum satis est principium, quod verba legis explicari debent iule, com.
munem loquendi usum, Leg t/iror., 5 Quod tamen Casum, ffi,* W ,.
Leg. Labeo, ff.de sufellect. leg.; et quod leges non respiciunt nisi ra.m®
communiter et frequentius fiunt, Leg. Nam ad ea, ff., de leg. Ereo tn-
mestre vel semestre tempus relate ad literas testimoniales videtur quod
debeat esse continuum.
Idque eo fortius tenendum apparet, si expendatur quod res est de novo
oneri a ege non expresso Ordinariis imponendo in S. Ordinatione pera-
*enc,a’ llin^cnotum est axioma }ex quod voluit expressit, et nulla impo-
nenc a o 5 igatio, nisi de ea certo constet. Insuper expendendum in themate
at,i t e materia odiosa, et super qua lex poenas imposuit; siquidem Ordi-
nariis on inantibus sine literis testimonialibus inflicta est suspensio laut
sententiae Romano Pontifici reservata ab Ordinum administratione ad
annum. Hinc in interpretatione legis non videtur posse procedi cum cri-
terio legis extensivo, sed potius restrictivo.
Demum est advertendum quod admissa coniunctione variarum com-
morationum ad complendum trimestre vel semestre tempus, res in prex*
p uri us esset involuta difficultatibus; siquidem primum difficultas esset
in cetenninanda longitudine interruptae commorationis; deinde munus
UT agandt circa mores ct vitae rationem a candidato ductam evaderet nimis
art uum, ne dicam inutile ct impossibile; per interruptionem enim commo-
rationis candidati, facile etiam obtruncantur relationes, atque facta ct noti-
tiae oblitenmtu r. -*(■■■
Ex altera vero parte expendendum venit, quod scopus et tota vis legis
• » , . -Uv in eo posita est, ne quis aliquo irretitu?
canonico impedimento temere ad S. Ordines admittatur, atque ut de candi*
tlati idoneitate Episcopus ordinans certior usque evadat. Hanc fuisse leg1**
* CL X* 207 1
1 CL N 4288.
* Ct* N. 4293.
*S , e* Concilii
8 »3
lator, s mentem in dubio revocari nequit, si paulisper recolatur historica
evolutio legislationis hac m re, mitium sumens a constitutione Innoccn-
tiana Speculatores, CUIUS sensus magis magisque declaratus fu:t ner resnon-
siones S. H. C. in Asculana , 7 febr. 1733, 1 in Lunen., 29 maii 1,824 2 et in
aliis pluribus; et deveniens usque ad laxativas dispositiones, quae conti-
nentur in constitutione Apostohcae Sedis, in supra citata Instructione S C
super Disciplina Regulari, 27 nov. 1892, et in citatis declarationibus S II* C*
in Firmana , 9 sept. 1893, et in Urgellctt., 26 ian. 1895
Quibus ex omnibus facile patet legem de litteris testimonialibus requi-
sitis pro clericis, qui m aliena dioecesi commorati sunt, promovendis stric
tioris in dies interpretationis evasisse, et temporis spatium aptum ad impe-
dimentum canonicum contrahendum noviter coarctatum fuisse pro illis
qui militiae servierunt ad trimestre, quo efficacior evaderet de ordinando-’
rum idoneitate inquisitio.
Praeterea, abunde constat inter omnes, quanto nostra aetate faciliores
mores effecti, ct quam aucta sint ubique comunicationum atque itinerum
commoda, quae omnia profecto non minuere videntur, praesertim in mili
tibu.-i, pericula canonici impedimenti contrahendi, etiam per non continuam
scii interruptam, in aliqua militari statione trimcstralem commorationem.
Haec commorationis interruptio, praesertim si magna non fuerit, data com-
municandi itinerumque facilitate, quae, ut ita dicam, omnem fere locorum
distantiam abstulit, potius augere censenda est illud temporis spatium a
iurc definitum, uti aptum ad impedimentum contrahendum, ita ut non
detrahenda sed potius trimestri addenda videatur.
Quapropter si legis mens magis quam littera attendatur, nc ea fustre-
tur, litterarum testimonialium necessitas admitti debere videtur etiam in
casu, quo quis nedum per trimestre aut semestre continuum, sed per inter-
ruptum quoque, sive vacans militiae sive non, in aliena dioecesi fuerit
commoratus. Ceterum etiamsi litterae quis adhaerere velit, eadem valeret
conclusio, cum iuxta illud effatum: ubi lex non distinguit neque nos distinguere
< cbemus, et cum nullam in casu legislator distinctionem fecerit inter tempus
continuum et non continuum, utrumque comprehendere voluisse censendus
fet. Neque invocari posse videtur benignior interpretatio; non agitur enim
v lege odiosa, sed de lege in maximam reipublicae Christianae utilitatem
prolata.
•u tamen haec, quae hucusque disputata sunt, locum habere amplius
■ 'ideritur, quando commorationis interruptio tanta sit, ut relate ad
■'■ipalimemum contrahendum tempus consequens nullo modo cum ante-
enti computari possit, ex. gr. si inter primum et alterum mensem integer
jTmis huer cesserit. Non agitur enim, in hoc tempore statuendo, dc possi-
,n abstracto impedimenti contrahendi; hoc in casu etiam vel bre-
fj.fS niUr? lemP°ris spatium sufficeret; sed ad ea, quae communiter et
^nuus, non ad ea, quae raro contingere solent, respicit legislator;
anz,ni (Commentarium in Consi. Apostolicae Sedis, n. 51)’
Cf. N,
339'J.
814
Cuna Romana
tuto
Quae autem interruptio haberi debeat sufficiens, ut Enise
> se dispensare possit ab onere requirendi has litteras r°P“S 0rdinaHi
priori decerni nequit, sed potius ex locorum personarunm,, ^moiuafcs, ,
meLms duudicabitur. Quidquid sit, videant Emi Patres q t CUms,anii>
dubia hac de re in posterum praecavenda, tutius foret sinuliTk^ °'nr;:;
ruptionis ratione, indiscriminatim huiusmodi litteras testimon' 1 ■ mter‘
decerneretur, dummodo trimestre intra dimidium annum
pus mtra annum completum fuerit. Nam in casu, quo haec inquS^
sibihs vel irnta et frustranea evaderet, iam provisum est ah T-r q r ■
Urgc/lcn 2 6 ian. ,895. Quare rogantur EE. W. ut sueta sapient d" S
ab Emo Archiepiscopo propositum resolvere dignentur
Dieetc. Sacra Hc. respondit: Ordinarium non teneri sub poma im,
swms ad testimoniales exquirendas, nisi agatur de trimestri vel semestri Li
hter continuis, salvo ture Episcopi inquirendi super idoneitate promovendi n
testimoniales exigendi pro minori vel discontima commoratione, aut eximii
xuramentum suppletoritirtt, si in Domino necessarium censu er it S
[Thesaurus Resolutionum, tom. 163, p. 677-682].
4319.
S. C. C., 19 dec. 1904.
Episcopus Aliphaims humiliter petit solutionem sequentium dubiorum,
quae sesc referunt ad decretum L / debita sollicitudine editum a S, Congr.
Concilii die 11 maii 1904. 1
i. An Missae, quae ex onere perpetuo inhaerent ecclesiae, monasterio,
confraternitatibus aut locis piis quibuscumque, sed in nulla ecclesia suni
constitutae ita ut a quolibet sacerdote pro administratorum arbitrio ubivis
applicari possint, accenseri debeant inter fundatas vel potius inter manuaki
ad effectum decreti?
2. An sacerdotes, quibus a rectoribus seu administratoribus ecclesiarum
committitur satisfactio unius aut plurium legatorum Missarum, in ecclesia
fundatorum, possint pro suo arbitrio committere earum Missarum celebra-
tionem alus sacerdotibus cum minori eleemosyna etiam extra ecclesiam pn>
priam
3- An sacerdotes fruentes cappellaniis fundatis sive ecclesiasticis sive
laicalibus possint aliis sacerdotibus Missas suarum cappcllaniarum cele-
brandas committere statuta eleemosyna pro suo arbitrio?
4. An Episcopus possit sub censuris latae sententiae compellere sacer-
otes, beneficiatos et administratores locorum piorum in fine cuiuslibet
anni ad sibi tradendas Missas, quibus infra annum non satisfecerint. et
su 1 iisdem poenis illis prohibere ne mittant extra dioecesim?
S Congregatio Concilii Tridentmi Interpres praedictis dubiis ita respon-
dendum consuit:
S C, Concilii
815
Ad 1. Habendas esse ad instar manualium.
Ad 2. Non posse.
Ad 3. Negative, et servandas esse dispositiones articuli jc decreti
Ad 4. Contra transgressores articuli 4 citati decreti Episcopum proce
dere posse in particulari, servatis de iure servandis, etiam cum censuri»
[Collectanea S. C. dc Prop. Fide, vol. II, n. 2210. -Cf. etiam Acta
S. Sedis, vol. XXXVii, p. 521, 522].
4320.
S. C. jc.f Taurinen 21 ian. 1905.
Extra moenia Augustae Taurinorum extat suburbium a Victoria nuncu-
patum, in cuius ambitu continetur paroecialis ecclesia S. Mariae ad Agros,
vulgo Madonna dclla Campagna, quae regitur a familia Capuccinorum!
Ob auctum in ea regione fidelium numerum eorumque spirituali bono ut
melius consuleretur, instante ipso regulari parocho, an. 18S4 initum fuit
consilium inibi aedificandi subsidiariam ecclesiam sub titulo B. M. V. a
Salute.
Interi m anno 1S90 pro sacris {unctionibus erecta fuit aedicula provi-
soria, huiusque rector nominatus ab Emo Archiepiscopo Taurinensi sacer-
dos Carolus Giaume, qui, ut Liberius ecclesiae constructioni vacaret, nuntium
misit muneri vicecancdlarii archicpiscopalis. At huic, qui novum hoc opus
1 promovebat, in animo erat, ut dicta ecclesia in autonomam paroe-
ciam erigeretur: unde apud dioecesanam Curiam, nomine quoque suae
sororis, obtulit annuum reditum libell. 300 pro congrua curata, servato
tamen sibi iurc patronatus activo et passivo, et sorori tantum activo ad paro-
chi nominationem. Deinde instare coepit apud eamdem Curiam pro ere-
ctione novae paroeciae, sed eius petitio ab Emo Carcl. Alimonda reiecta fuit,
tum dia non videbatur necessaria, tum quia ex dismembratione terri-
torii gravia sequerentur incommoda trium paroeciarum S. Caietani, SS. Si-
monis et ludae necnon S, Mariae ad Agros.
Contra hanc agendi rationem Emi Archicpiseopi sacerdos Giaume re-
ciirsum obtulit apud hanc S. C., quae an. 1S94 eum dimisit rescriptu:
tectum. Ex habita repulsa sacerdos Giaume animum non amisit, sed acriori
potius studio inceptum opus prosequutus est, ita ut an. 1903 quaedam
ecclesiae pars {hr accio della Croce) publico cultui dedicari potuerit. Tunc
aerum institit penes hodiernum Archiepiscopum, ut vota sua exaudiren-
tur> idque eo fortius consecuturum sperabat, sive quia fidelium numerus
erat valde adauctus, sive quia renuntiaverat dismembrationi partis territo-
p1 duarum paroeciarum saecularium, sive quia auxit congruam ad libell. 500.
acta propositio ab Emo Archiepiscopo excepta fuit, quia nova paroecia
°mmno necessaria erat pro suburbio Victoriae, et novi fines erant magis
coaretnti, atque numerus fidelium S. Mariae ad Agros maior adhuc erat ac
nonnullos ante annos. Verum cum acriter sese opposuisset regularis paro-
cnu
s’ quaestio ad hanc S. C'. delata est.
Si 6
Curia Roma /tu
con-
Procurator sacerdotis Giaumc in primis sustinet ades» ,
omnia requisita pro erectione novae paroeciae. Nam p irod ^ thcaatl
per publicum edictum contra praetendentes; adest saltem actu' VT™
scopi assensus. In promptu item est dos, quae uti sufficien^^^'
Archiepiscopo, neque maior dos constituta fuit pro noviter . lurab
ciis civitatis Taurinensis, quum Gubernium supplere soleat t ^ W**
gruae. 4 lcnuitati
Deinde advocatus expendit, utrum in themate adsint canonicae c™
pro dismcmbrattone. Harum pnma est nimia distantia parochiano ”'
propna eceles.a Haec autem quanta esse deb^t, reguli genera“d«m
Luca (Ad Cone. Trid, cap. ,6. § 3), et Ferraria (Bibi.
bratio, m addit, n. 12 et 13), qui addit m hac materia multum standum
esse mdicio Eptscop,. Altera vero causa est auctus parochianorum numeru!
qui hodie magno m pretio haberi solet, quamvis aliquando non adsit nimia
distantia a parochia. Quod potiori iure obtinere debet in urbibus; nam nisi
auctus populi numerus esset legitima dismemb rationis causa, erectio novae
paroeciae in his raro eveniret, cum distantia et viarum asperitas in urbibus
exulet.
Hisce praetactis advocatus enititur evincere in casu adesse distantiam,
quae, quamvis duo millia passuum non attingat, tamen iudicio Emi Archie*
piscopi parochi a nos retrahit a sacramentorum perceptione in ecclesia paroe-
ciali. Invenitur insuper auctus parochianorum numerus; paroecia tnim
S. Mariae ad Agros, quae antiquis temporibus vix 2500 incolas numerabat,
nunc ex 6500 coalescit.
I ost haec patronus difficultatem diluere satagit, quod, in casu consuli
possit curae animarum deputatione Vicarii. Praemittit hoc remedium in
praesentiarum ob novos gliscentes errores et serpentem morum corruptio-
nem praesertim in urbibus fere exolevisse; nam Vicarius, qui ad instar
mercenarii considerari solet, non ea valet solertia et zelo fideles a depra-
vatione et corruptione deterrere, qua pollere solet proprius pastor: atque
hoc ait comprobari huius S. C. resolutionibus, uti in Reatina, 2osept. 1S17. 1 2
in Verulana, 22 maii 17-^4. 2 Novam autem hanc disciplinam invectam esse
contendit ex duplici causa: sive quia erectio novae paroeciae melius respon-
dere videtur menti Tridentinae Synodi (Sess, 24, cap. 13, de «/.), sive
qum cum praesertim in Italia non’ habeat Ecclesia unde novas dotet paroe-
c las , i torte offeratur dos eam acceptare convenit.
Neque damnum , subdit advocatus, provenit parocho S. Mariae ad Ag*05'
os enim suae paroeciae intacta remanet post secutam d i Sine m b rationem .
Aliqua tantum imminutio intercedit in lucris adventitiis seu in iuribusstw*
sed, secuta dismemb ratione, adhuc maior parochianorum numerus supef
part,Lho s- Mariae ad Agros, quam habebat antequam esset effornwtum
Victoriae suburbium.
• .1956.
X *■, —
CO I %
1 Cf. N
2 Cf. N
‘S , C\ Concilii
Ex altera vero parte Procurator generalis Capuccinorum, jura parochi
S. Mariae ad Agros strenue propugnans, petitam dismembrationem negan-
dam esse contendit. Observat m primis quod, quamvis in praxi tradi non
possit certa regula, singulis casibus accommodanda, quia id pendet a diver-
sitate circumstantiarum, in iure tamen taxative designantur causae, quae
dismembrationem vel suadent vel prohibent. Revera rem absolvere ait
Concilium Trid. (Sess. 21, cap. 4, iic rej .), quod duos casus distinguit,
nempe numerositatem populi ita auctam, ut unus parochus insufficiens sit
ad sacramenta ministranda; et magnum incommodum parochianorum acce-
dendi ad parochiam ob distantiam vel difficultatem locorum.
Iam vero quoad primum casum statuitur quod numerositas populi,
quamvis perampla ca sit, non est causa sufficiens ad paroeciarum dismem-
brationem peragendam, cum curae animarum consuli possit per deputa-
tionem Vicariorum. Hanc autem doctrinam ait admissam esse nedum a
canonistis, sed etiam receptam a S. Rota et sancitam ab hac S. C.
Quoad alterum vero casum plures doctorum auctoritates et huius S. C.
resolutiones cumulat ad eum enucleandum. Et quamvis hacc distantia gene-
raliter praefiniri nequeat, certum tamen videtur quod distantia unius millia-
rii non sit sufficiens. Hinc doctores tradunt distantiam saltem ad duo millia
passuum extendi debere, ceu docent Ilouix (De parocho , pag. 26;) et Fa-
gnanus (In cap. Ad audientiam, n. 18). Difficultas autem petendi paroeciam
debet esse magna, veluti colligitur tum ex citato capite Cone. Trid., tum
ex constit. Alexandri III, Ad audientiam.
Neque praetereundum esse censet iuris principium, quod paroeciarum
divisio vel dismembratio a ss. canonibus ut res odiosa habetur, cum redoleat
alienationem, ut passim auctores innuunt. Hinc adsunt huius S. C. reso-
r,es. in quibus petita dismembratio fuit denegata, etiamsi id graves
causae suadere viderentur; ideoque caute in rc tanti momenti est proce-
dendum, cum saepe qui dismembrationem petunt, non salutem animarum
sed putius proprium interesse quaerunt.
Deinde transit Procurator ad tractandam quaestionem in facto, et
contendit deesse canonicas causas ad petitam in casu dismembrationem con-
cedendam. Non suffragatur auctus parochianorum numerus, nam praeter-
quam quod hic per sc non est titulus sufficiens ad novae paroeciae consti-
tutionem, paroecia S. Mariae ad Agros sub se complectitur 6290 incolas, seu
numerum ter quaterve inferiorem prae illo, quem continent plures paroeciae
aurinenses. Neque utiliter invocatur distantia, quae saltem ad 2 miLIia
passuum pertingere deberet; atqui haec distantia nonnisi unum milliarium
attingit. Insuper communicationis viae cum paroecia sunt faciles et com-
uioda
c> praesertim ob vehiculum electricum extans.
Loquens deinde de dote oblata a Giaume, relevat dotem non esse causam
d ol>tmendam erectionem novae paroeciae, sed tantum conditionem sine
Uan°n ad eiusdem erectionem. Praeterea sustinet factam dotis oblationem
j1 °tt csse accepto habendam, tum quia est incongrua, quum iuxta leges civi-
in reditu libell. 900 c$t recognita, neque spem poni licet in
^PpItiTncnto *x parte Gubernii, quod conceditur paroeciis iam constitutis,
•H Vt
52
SiS
Cuna Romana
non vero constituendis, tum quia legi patronatus licet temnor* "
hoc cmin importat servitutem in novo erigendo benefio aneie8ta%i,
ptura Cone. Trid. (Sess. 25. cap. 9, de re/.), statuentis
in beneficus nonnisi ob magnam et evidentem ecclesiae util’ ° 0Ikr»
posse. Demum defensor propugnat erectionem novae naro^; ptrmit,i
admittendam, quia id secumferret veteris paroeciae ruinam V ^ **
perhibet schema exitus et introitus sive pro familia religiosa^ **
alns pos operibus, m mde appareat damnum ex d1Smcmb™b„t „b P'"
sit du“ium-Sati°nUmSUmma,qUae utr'nciuc c‘rcurriforuntur: modo sequtis
An et quomodo locus sit dismembrationi in casu?
nie eu. Sacra , etc. respondit: Attentis omnibus , modo non expedi,, 1
[Thesaurus Resolutionum, tom. 164, p. 112-134].
4321.
S. C. C., Bredae, 25 febr. 1
905
Anno proxime elapso S. Congr. de Propaganda Fide ad H. S. C. tria
mfrascripta dubia, ab hpiscopo Bredancnsi in Hollandia proposita, trans-
misit:
« 1 . In dioecesi Vicarii (adiutores parochorum) in domo parochi tam-
quam eius familiares degunt communi utentes victu. Parochis pro Vicarii
victu et servitio salarium modicum ex ecclesiae reditibus solvitur, quod
ferendis his expensis impar est. Unde consuetudine introductum est ut,
pro victu et servitio \ icarfi, parochis in cumulo cedant fructus missarum
pinguiorum et \ icariis tribuatur stipendium ordinarium missae lectae,
unitis fioreni. [n hoc casu stipendii ordinarii augmentum solvitur parocho
pro victu et servitio, ita tamen ut cx stipendiis pinguioribus non plus rt':*
neatur, quam honesta compensatio postulat.
2, Ad providendum honestae suae sustentationi, parochi in pluribus
dioecesis locis missas non in determinata ecclesia fundatas, anniversarii
necnon alias missas manuales, quae per annum a fidelibus offeruntur, quacqw
parochi corumvc Vicarii celebrare nequeunt, c suggestu publicant et
celebrari curant retenta sibi parte stipendii pro administratione et publica
tione. Ita \ , g. pro missis, quae ad S. Congregationem quovis mense
tuntur ad f. 0.60, a fidelibus saepe offertur stipendium unius floreni. Qw*
missas fundatas et anniversaria, quae per annum offeruntur, haec prau*
fere communis est ac populo haud raro nota. Quoad alias missas manui f-
hic usus solummodo viget in parochiis, ubi cum consensu Ordinarii
gestu publicatum est partem stipendii, nisi fideles obstent, retentum in Pr0
sustentatione parochi missasque aliis sacerdotibus dicendas traditum *
3- 1 na alterave adest parochia, ubi Vicarii omnes fere missas a tn
1 Cl N
4 .1 3 0
S* C, Concilii
- «19
tionem parochi celebrare debent, qui eia praestet victum ct servitium dum
ipsi ex aerario ecclesiae determinatam obtinent pensionem. ’
Dubitatur, num triplex haec consuetudo a decreto S. C. Concilii dici
11 maii 1904. De observandis, ctc. 1 sit reprobata»
Quoad primum dubium sustineri non posse videtur consuetudo reti
nendi augmentum stipendii ordinarii missae pro victu et servitio Vi-irin
rum. Etenim decretum De observandis decernit: . Pro missis manualibus
stipem a fidelibus assignatam, et pro missis fundatis sut alicui beneficio
adnexis (quae ad instar manualium celebrantur) clecmosvnam numnuam
«parari posse a missae celebratione, neque in alias res commutari aut immi
„ui, sed celebrant, cx integro et in specie sua esse tradendam... Hinc eo
ipso est prohibita quaelibet conventio, cuius vi etiam stipendii pars sena
retur a celebratione missae atque commutetur cum victu et servitio orout
evenit m casu; mens enim H. S. C. fuit, ut quodeumque . commercii genus
cum eleemosynis missarum » vitaretur, et « eleemosynae ipsae > non minue-
rentur.
Ntc aliter quoad secundum dubium respondendum videtur, nempe
parochm licitum non esse sibi retinere partem stipendii pro missis, quas
aliis sacerdotibus celebrandas committunt. Sane decretum De observandis
praecise statuit missae eleemosynam non posse « imminui, sed celebranti cx
integro, esse tradendam ... Haec autem praescriptio iam a pluribus Summis
Pontificibus inculcata fuit, adeo ut regula generalis invaluerit , nempe quando
missae alns sacerdotibus litandae committuntur, integram quoque elecmo-
\mam tradendam esse, ac nullam eiusdem partem retineri posse. Cf. ad
rem decreta C«i7t saepe, diei 21 iunii 1625, 2 et A 'aper, 23 dec. 1697 ah
: U tedlta> necnon const. Quanta cura Benedicti XIV, diei 30 iu-
nu 1741,* et alia responsa.
Katio autem prohibitionis peti potest ex ipsa natura rei; nam. ut dissc-
nt ignatclli (Cons. can ., tom. IV, cons. 227, n. 8 et 9): « Retinens sibi partem
* lpaful,! nwn habet iustum titulum retinendi, et ideo laedit eum, in quem
0-- onus celebrandi missas, ac cum a quo accepit stipendium «. Nec
”o“C!j!?ir tInod retinendo partem eleemosynae nemini infertur damnum;
41 1 1 pro quo est celebrandum, quia aeque missa celebratur; non ce-
{lu'a voluntarie accipit stipendium. Nam imprimis respondit
■ f 10nsus (lib. 6, n. 322): « Sacerdotem celebrantem non aliter aequi-
viih * '™lmum eleemosynae, nisi iuxta voluntatem dantis, qui non solum
nutrii * 1SSa Celc^rctur sed ut celebretur tali stipendio; cum enim pin-
ccltb rl ** StTcm’ e:1 *ntcntione dat, ut uberiorem fructum cx missa
Potest* 01 * ^erClP*a* ”* Praeterea sacerdos, qui celebrationem missae recipit,
«i u . eleemosynam vel aliquam eius partem condonare, sed hoc fieri
fltbc^mnino libere et sponte.
I v.
■ ■ *N * 4 T | 7
J rt v '*
4 g’ 2* a6°- 29SS.
r* 311.
820
Curta Romana
Quibus accedit resolutio H. S. C. diei 21 nov. 1898
.. ‘iuv, lof)o * in
tur non licere sacra colligere eaque aliis litanda tradere ’cm qUi
ex aens permutatione provenit, sibi retento, quamvis ™ , "“iW
retineat hoc lucrum sive pro
buendtsque necessariae sunt, sive pro damnis, quae subire c lf
stipendia sacerdotibus litantibus debita exigere nequeat. In hemal
parochi non solum nullam expensam pro missis collinendis f iri, T*
que damnum sustinent, sed nihil laboris impendunt Adest quidem n ?
catio missarum ex suggestu a parochis peracta, at haec inutilis e „1^
iure non praecipiatur, omittenda esse videtur. ’^urai
Tertium dubium primo est valde alHne, ideoque argumenta suar. -,l
ducta heic valere possunt. Eo vel magis quod in primo dubio Vicarifwm'.
piunt taxam saltem synodalem, dum e contra hic nullum stipendium^
cipiunt: praeterea si non licet commutare aliquam partem eleemoswui
m alias res, a fortiori illicitum erit integram permutare eleemosynam.
Ex altera vero parte relate ad primum dubium non videtur absolute
esse damnanda praxis, vi cuius parochi retinent augmentum stipendii ordi-
narn pro victu et servitio \ icanorum. Revera prohibitio decreti De obsmah
dts est tantum relativa ad nonnullos casus, nempe ad commercium libroruir.
et sacrorum utensilium, atque ad diariorum et ephemeridum associationem,
uti patet ex ipso decreti contextu. Praeterea non stipendium missae, ani
dumtaxat eiusdem augmentum commutatur pro victu Vicariorum, qui
proinde eleemosynam proprie dictam revera accipiunt. Accedit demum re-
so utio IS.C. in una Trevirenst , die 1 1 niaii iSSS, quae in proposi to dubio:
trum licita sit conventio, qua sive expresse sive tacite inter aliqui*
parot ios Vicariosque statuitur, ut pro commodiore victu Vicariis conce-
en o, parochis cedant in cumulo fructus fundationum pinguiorum, et
icariis tribuatur stipendium ab Ordinario taxatum)', probavit huiusmotli
conventionem, declarans ipsam « non comprehendi sub const. Quanta <w<i
enedicti XIV, quum non velificetur damnabile lucrum ex parte parocho-
rum, ct ex altera parte Vicarii celebrantes integram tandem eleemosynae
accipiant ». Iluiusmodi casus non longe distat a praesenti, ideoque eadem
valere debet decisio.
Item quoad secundam quaestionem non videtur interdictum parochis,
ut in casu sibi retinere possint partem stipendii missarum, quas alibi ide
rari curant, pro admimstratione, publicatione ct expeditione. Etemm.
praeter titulum celebrationi intrinsecum, habentur alit tituli extrinsect,
c. g, libera sacerdotis celebrantis condonatio, consensus oilercntitim, cCl
ectio missarum, expeditio etc., pro quibus partem eleemosynae retine re
icet, uti communis fert Doctorum sententia.
In casu praeterea, veluti ex Episcopi relatione liquet, habetur con-
sensus saltem tacitus Oblatorum. , •
1 amlem circa tertium dubium licitam esse praxim inductam Pr0 *
etur ex argumentis allatis in responsione ad primum: agitur enim
qua de
cerr.i-
cx aeris permutatione p“rovenit‘, sibi retentoTquamlS
retineat hoc lucrum sive pro impensis, quae tot sacris eolh^^
buendisque necessariae sunt, sive pro damnis, quae s.ihir . d's J
cfin^nrtt!» Kd-.,„r Ik,,0 . ire COgltur
colligi
en,
istri-
cum
S , C. Concilii
de turpi lucro aut venali mercimonio, sed de expressa vel saltem tacita
conventione parochos inter et Vicarios inita. Quare, etc.
Die, etc, Sacra , etc. respondit: Attentis omnibus , ad j . et 3. consuetudinem
sustineri*
Ad 2. Non sustineri , et ad mentem .
[Thesaurus Resolutionum, tom. 164, p. 165-178].
4322.
S. C. C., 27 febr. 1905.
Relate ad decretum S, O. Concilii circa Missarum stipendia haec dubia
proposita fuerunt: 1
1. An ad art. 7 decreti De observandis diei 11 maii 1904 2 sub nomine
Ordinariorum veniant quoque Praelati Regulares pro suis respectivis sub-
c * \
ditis:
2. An Episcopi diocccsam ct Praelati Regulares, qui alus Episcopis seu
Praelatis Regularibus Missas cum sua eleemosyna celebrandas tradiderint,
ab omni obligatione coram Deo et Ecclesia relevati censeantur; an potius
obligatione teneantur usque dum peractae celebrationis fidem sint assequuti?
3. Mos invaluit in sua dioecesi ut Vicarii apud parochos in domo curiali
degentes pensionem non argento exsolvant, sed Missae suae quotidianae,
sive lectae sive cantatae, eleemosynam parocho dimittant. Quaeritur utrum
mos ille licite possit retineri?
4- Vigore plurium Indultorum idem Episcopus Orator concedere potest
sacerdotibus suae dioecesis facultatem recipiendi eletrnosvnam vel pro
secunda Missa, vel pro Missis dierum festorum in Gallia suppressorum,
dummodo supradicta eleemosyna pro suae dioecesis operibus piis applicetur.
Porro vestigiis trium suorum antecessorum inhaerens idem Orator Episco-
pus concessit sacerdotibus, ut quaccumquae sit eleemosynae quantitas, ad
Cancellarium episcopalem non mittatur nisi eleemosyna sy noda lis, idest
Lib. 1,50. Quaeritur, an haec Episcopi concessio sit legitima?
5- An iuxta art. 2 termini persolutionis statui possint:
usque ad
41
10 Missas 1 mensis
20 » 2 mensium
40 )> 3 »
60 » 4 >*
So » ? »
1 00 » 6 !>
1 ita
porm pro quibuslibet 20 Missis unum mensem addendo?
. r« - proposuit Superior Generalis Congregationis n Spiritu Sancto; dubia
• 4 bpiscopus s. Deodati; dubia 5-9 Atdm-piscopus Leopolien. Ruthenorum (Cf. Acta
TXf V?1* XXXVII. p. 524-527).
w X. 4317.
$22
( 'una Romana
6. An hi termini intclligantur scorsim quoad oucmlil,
offerentem, vel etiam mteUigi possint cumuiative cmold J***
stone V. g. m aliqua solemnitate offerentes; ita ut si „m “ all<IUil «0-
tur a too oblatoribus, a quolibet pro una Missa,
mmo sex mensium persolvi debeant? nae Ail8Me in 1«.
7. An in casu art. 7 pro sacerdotibus, qui ab Ordinario stin, i
pmnt, termini currant non a die, quo primarii offerentes s Z „ Ti *?' 3Cci’
sed ex concessione Apostoiicae Sedis a die auo Ordina J pend? ded^nti
tribuit? ’ 11 °rdma™ ipsis 8^
S. An ista stipendia, etsi primario a pluribus offerentibus H9fa .
in casu art. 7 tamquam ab uno scilicet Ordinario oblata JSft T*
9. An liceat Ordinario omnibus his Missis communem ecnenl*m*
tionem (ad intentionem dantium) praescribere etsi a nrinv. cmiRUn-
speciales intentiones praescriptae fuissent? * US ° crentlb;,:
Die, etc. Sacra, etc. propositis dubiis ita respondit:
Ad i. Affirmative.
‘M 2’ ‘^rmariVC primam partem; negative ad secundam.
Ad 3. Affirmative, dummodo et quousque excessus in modo, aut alius
abusus non oriatur, super quo Ordinarii erit vigilare.
Ad 4. Negative.
Ad 5. Rem relinqui discreto i u dicio et conscientiae sacerdotum iuxta
decretum, et regulas a probatis doctoribus traditas.
v! t' ^rmatfve ad Primam partem; negative ad secundam.
,T. * " , . lrmatave, idest obligationem incipere a die, quo sacerdote
. bssas celebrandas ab Ordinario recipiunt.
Ad $. Episcopus curet, ut quantum fieri potest, Missae a pluribui
receptae a pluribus sacerdotibus tempore debito satisfiant.
9. Sufficere, ut sacerdotes celebrent iuxta mentem Ordinarii, qui
tumen intentionem pro singulis offerentibus efformare debet iuxta regula
a pro at is theologiae moralis auctoribus traditas. Melius tamen esse?
pate iant sacerdotibus intentiones praescriptae.
[Collectanea S. C. dc Prop. Fide, voi, II, n. 2192, nota (i)j.
4323.
S. C. C., Ordinis Minorum Conventualiurn, 8 maii 1 P°S-
Fr, \ incentius Ruri, Guardianus Conventus Pyrrhani , in dioecesi Rr
ges ti no-I ustin opoli tana, regularis Provinciae Dalmato-Patavinae, Ordinis
morum S. Francisci Conventualimn, ad pedes Sanctitatis Vestrae pf0*
volutus, quae sequuntur exponit:
Saepe ad dictum Conventum veniunt villici afferentes, sive pauperta
tis s.k parsimoniae causa, S. Missas cum eleemosyna tamen HUnoq/9®*®
ca, quae in dioecesi viget. Dictas Missas Religiosi huius Conventus senif*
recipiebant easque aliis sacerdotibus indigentibus ac libenter accipient^
cec orandas fideliter committebant. Ast anno elapso 1904 Rmus OrdiW» 4
S. C. Concilii
823
Tergestinus decretum edidit prohibens, ne sacerdotes Missas cum eleemo-
syna inferiori diocccsana statuta a dioecesanis reciperent. Stante hoc Rmi
Ordinarii decreto, Orator ad securitatem propriae conscientiae et ne dicti
offerentes ab ecclesia eorumdem Religiosorum averterentur, humiliter pro-
ponit sequens solvendum dubium:
Utrum didi Religiosi possint , prout hucusque erat in usu, non obstante
supradicto decreto Rmi Ordinarii , eleemosynas pro Missis inferiores taxa dioe -
etsma recipere, easque aliis sacerdotibus indigentibus et bene sibi notis, extra
tamen dioecesim celebrandas committere?
S. Congregatio Concilii Tridentini Interpres proposito dubio ita re-
sponde nduni censui t:
Dentur resolutiones in una S. Severint , die 16 iulii 1689, 1 et in una
Romana , die 15 ianuarii 1639. 2
[Collectanea S. C. de i’rop. Fide, voi. II, n. 2214. - Cf. etiam Acta
S. Sedis, voi. XXXVIII, p. 14,15],
4324.
S. C. C., Barcinonem, 29 iul, 1905.
Haec causa acta fuit in generalibus comitiis dici 27 augusti superioris
anni. 3 Controversia vertebatur primo inter Parochos civitatis Barcinonensis
et Capitulum illius Cathedralis ecclesiae ob exercitium nonnullorum iurium
paroecialium. Capitulum enim Cathedrale, refragantibus Parochis, contende-
bat manutencri in possessione exercitii eumulativi iuris, nominntim etiam
levandi, associandi, funerandi et tumulandi cadavera nedum beneficiato-
rum suae ecclesiae Cathedralis, vel eius servitio addictorum, sed etiam quo-
rumcumque fidelium, qui vel in Cathcdrali ecclesia sepulchrum familiare
habuissent, vel in ea sepulturam elegissent, vel essent peregrini aut viato-
res, idque peragendi nulla soluta quarta funeraria proprio decedentium
Parocho.
Alteram quaestionem Parochi habuerunt cum Rectoribus aliarum eccle-
siarum minorum non parochialium, et praesertim cum Rectore Piae Domus
a Charitate. 1-Ii enim, pariter refragantibus Parochis, sibi ius vindicabant
peragendi functiones exequiales solemniores, posteaquam iusta funebria
'd in ecclesia Cathedra 1 i aut in propria paroeciafuerant persoluta. Praecipue
Vcro Rector Piae Domus a Charitate praetendebat sepulturae mandare
cadavera pauperum in hospitio defunctorum, in spretum ordinationis epi-
^opalis jjej 1 2 octobris 1869, nec transmissa eidem syngrapha decessus,
ut ni decedentes in libro defunctorum essent inscripti.
Do solutione harum quaestionum sequentia tunc proposita fuerunt
dubia:
!■ A n ( t quomodo Capitulum ecclesiae Cathedralis Barcinonensis conservem-
| Cf. N. 2913.
' Ct N.
3 Th, ” //
«es.turus Resolutionum, tom.
p. 1056-1079
§24
Curia Romana
dum sit in possessione exercitii cumulativi iurium parochmlk
civitatis in casu? w,m parochi s
11. An rector ecclesiae piae domus a char itate et rector,
aliarum ecclesiarum non parachialium ius habeant peraeendi f 7^'
qmales solemniores , postquam celebrata fuerint iustu funebria 2 A* f*
ecclesia vel in propria paroecia in casu ?
in !«!,/'" ‘de"‘ S<Um *”** S0he'ld° p“rocho prop,io im
IV. An rector praefatae domus a charitate possit cadavera pautmum a
degentium terrae mandare , inscio parocho, vel saltem quineorumljhal
"in Zu? P m pr° inscrip,i0ne netorum suae pZrZ
aUBUSt' '9°+ H' S’ C' Pr0P°sita dubia responso dimisit, pw,
sequitur, nempe: r 1
Ad I. Affirmative , et ad mentem: et mens est ut Eihus Episcopus vaUt
moderate procedat m induitis , de quibus agitur concedendis , et statuat taxm
umeam et aequam tam a Cathedrtdi , quam ob omnibus civitatis ecclesiis ai
unguem servandam , ita ut nemo nec plus petere , «ee minus exigere valeat.
Ad II. Affirmative.
Ad III. Provisum in praecedenti.
lV\ legative, et servetur decretum Episcopi diei 12 octobris i86q.
ac decisione Parochi beneficium novae audientiae expostularunt
ct obtinuerunt; ct per novum adlectum patronum sequentia deducunt.
atronus orationem suam m duo capita partitur. In primo capite agit
de quaestione Parochorum cum Capitulo ecclesiae Cathedralis. In altero
C fllutst'one Purochonim cum aliis ecclesiis minoribus non paro*
chiahbus. ■
adiens primum caput, evertere nititur duo praecipua argumenta,
qui >us Cathcdrale Capitulum iura sua tuetur* nempe constitutionem (ire-
gorianam a. 1572» qua ipsius privilegia a regibus ct imperatoribus con-
cessa fuerunt recognita, imposito Parochis contradictoribus perpetuo
silentio, et factum possessionis. Quoad constitutionem observat quod,
quum ipsa neque in actis neque aliunde inveniatur, applicari posset pnn*
cipium: quod non est m actis , non est in mundo: co vel magis quod iura
apituli ibidem enunciativo tantum modo memorantur, ct notum est quod:
" inunciativae Apostolicae... nullam constituunt probationem, praesertim
ubi sunt ad partis supplicationem n; Card. De Luca (De benef, disc. n.n.S),
Rota coram Remboldo in Papien., Fructuum, 21 febr. 1622. Factum vero
possessionis ex duplici capite impetere nititur patronus, sive nempe #
^ on cordato inter S. Sedem et I lispaniam a. 18^1 inito, 1 sive ex incomnv
is a hoc privilegiatO iurium exercitio profluentibus. Inefficacis consuetu
t ims in casu ob superventum Concordatum necnon praefata incomnr 1
deducuntur cx multiplicibus rationibus. ...
Ex at!verso patronus Canonicorum immoratur in ostendendo privileg11
R.iccultu Jj Concorda!
Ut, p, 770-796.
1
S. C. Concilii
825
Capituli Barcinonensis non fuisse per Concordatum abrogata, et in refel-
lendis praefatis incommodis, quae vel (alsa vel saltem ampliata esse con-
tendit.
Revera novae observationes sunt illae quae, contra rectores ecclesiarum
non parochialium, praesertim vero piae domus a charitate proponuntur
Nam patronus parochorum adnotat peculiarem vigere in Hispania legem
civilem, vi cuius cadavera defunctorum vetantur in ecclesiam introduci,
sed tantum benedicuntur aqua lustrali ante ecclesiae ianuam et mox ad
coemeterium deferuntur. Ibidem praeterea receptum est, ut funera non
peragantur die depositionis, tertia, septima, vel trigesima, aut anniversaria
sed tantum die, quo praescriptum rubricae seu ecclesiae permittat; hinc fit
ut, facta prius inter parochum et defuncti haeredes vel propinquos de funere
conventione, funus differatur ad secundam, tertiam, vel quartam diem, vel
etiam ad longius tempus a die obitus. Haec profecto funera sunt in locum
illorum funerum, quae vel praesente cadavere, vel aliis praefixis diebus
fiunt. Huiusmodi autem funera recenseri inter iura stricte parochialia pro-
bat advocatus auctoritate Pignatelli ( Cons , can., tom. 6, n, 19), qui tradit:
«Celebratio anniversariorum confratemitatibus regulariter non permitti-
tur, nisi dumtaxat in die commemorationis omnium defunctorum: non
vero in tertia et trigesima die, quod proprie spectat ad parochum »; et idem
confirmat resolutione H. 8. C. in Galtcllinoren., ubi ad dubium: ' An eidem
parocho competat ius celebrandi Missas praesente corpore et illas dei
termini , et omnia emolumenta percipiendi die 2 2 iulii 1899 responsum
fuit: « Affirmative ». 1
Aptans hanc doctrinam ad propositum casum advocatus contendit, in
memoratis ecclesiis ea tantum funera peragi posse, quae stricte parochialk
non sunt. Sed in JTispania funera praesente cadavere non fiunt, sed tantum
lustrationes aqua piaculari cadaverum ante ianuam, quae nec funera appcl-
bri, neque multo minus eorum locum tenere valent, cum fideles ob id
nullam parocho tradant mercedem. Si itaque dilata funera, quae appellari-
tur solemniores exsequiae, et locum tenent funerum praesente cadavere,
met debent paroecklia, aequum profecto est, ut ea a proprio parocho, non
autem a rectoribus ecclesiarum non parochialium persolvantur.
His itaque hinc inde perpensis, rogantur KK. PP, iam alias exarata resu-
mere folia, ac sequens dirimere dubium:
^ ” s,t standum vel recedendum a decisis in casu?
Pu . etc. Sacra , etc. respondit: In decisis ct amplius, ct inxta modum.
■Jwlus i’st , ut ifi posterum prima funebris Missa post obitum fiat aut ttt propria
( functi paroecia aut in Cathedrali et, quatenus tn alia ecclesia legitime cele-
parocho proprio solvatur quarta funeraria.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 164, p. 926-949 J .
I hesnurus Resolutionum, tom. 158. p. 656-677. tom, 159« P* 37^43-t 000-904,
826
Curia Romana
4325.
S. C. C, Platien., 18 nov. i
905.
In oppido vulgo Costrogiovanni , dioeceseos Platien.i« „
extat paroecialis et CoUegiata ecclesia, cuius sat pingues rcditm
manutenttone ac pro beneficentiae operibus erogari solent •\dmil?'®
amem est mixta, et geritur a quatuor Dignitatibus CoUegiatae
etiam eiusdem parochi, necnon a duobus procuratoribus laicis’ T
stratores praeterea, iuxta antiquam praxim, Ordinario rationes gesiiomwli
singulis tantum trienniis et quidem tempore S. Visitationis reddere solem
Verum anno elapso Episcopus exegit, ut singulis annis haec rationum redde
tio sibi fieret, et insuper ut sibi exhiberetur status praeventivus exiius «
introitus vulgo bilancio preventivo .
Cum autem ipsi refragati sint, Episcopus ab hac S. C. petiit, ut decla-
raretur: 1 . dictos administratores teneri ad rationes Ordinario reddendas simi-
hs annis vel saltem singulis bienniis; 2. quavis in hypothesi , eosdem administra-
tores adstnngi ad tradendum singulis annis Ordinario statum praeventu m
exitm et introitus , ita ut haec traditio et revisio fieri debeat in episcopali Curia.
In primis favore administratorum observari potest, quod pro eis mili-
tat consuetudo «mmemorialis exhibendi Episcopo singulis tantum triennii»
rationes gestae admi nistrationis , quae prodest tum in linea praesumptiva,
quatenus praesumere facit id statutum fuisse in tabulis fundationis, tumm
inea praescriptiva, quia per eam facultas Ordinarii ad triennium coarctata
manet. Per clausulam autem Cone. Trid. (Sess. 22, cap. 9, de rtf.):
« consuetudinibus et privilegiis quibuseumque in contrarium sublatis non
censetur ablata consuetudo i mmemorialis, uti pluribus allatis doctoribus
pro at Rteiffenstuel (lib. t Decrettf tit * 4, n. 189); idque eo vel magis in
themate locum obtmet, cum sit contra ecclesiasticum dumtaxat ius, quo in
casu dispositio cap. ult. de consuetud. lib. i Decret., tit. 4, cap. Ui Pro
eius validitate subintrat.
Accedit quod per dictam impositionem et praecipue per alteram de
txubendo singulis annis computo praeventivo futuri exitus et introitus,
quaedam in administratoribus diffidentia vel sin minus negligentia praesu-
mitur. Item non videtur esse admittendum quod exhibitio et examen status
praeventiv i ficr. debeat in Curia episcopali; nam exurgere aliquanti" possent
u ia praesertim circa partitas introitus, et tunc essent inibi avocandi codi*
ccs vtl alia documenta ad rem declarandam, quod maximum incommodum
. altera vero parte adnotandum est quod Episcopo oratori favet iisp0"
smo Cone. Trid. (Sess. 22, cap. 9, de re/.) : • Administratores, tam ccck-
r Cl qu,?m.laici fabncae cuiusvis ecclesiae etiam cathcdralis, hospi ^
on emi tatis, eleemosynae montis pietatis et quommeumque pWjj®
jocorum, singulis annis teneantur reddere rationem adm i nistrationis Or*
S U C t U 1 1 1 n 1 h
nnv
iigiis quibuscumque in contrarium
sublatis,
-
-
S C. Concilii
82;
nfsi secus forte m institutione et ordinatione talis ecclesiae seu fabricae
expresse cautum esset». Haec autem lex de annali rationum redditione fa-
cienda Episcopo est ita stricta, ut hospitalia et confraternitatcs, quae sunt
sub immediata Regum protectione, sint quidem exempta a Visitatione Epi-
scopi ex dispositione Cone. Trid. (Sess. 22, cap. 8, de refi), sed non libe-
rantur ab huiusmodi onere erga Ordinarium.
Episcopi autem has rationes exigere possunt ad administratoribus tam
tempore S. \ isitationis tam extra, etiam per suum delegatum, non obstanti-
bus quibuscumque privilegiis, uti patet ex citatis capitibus 8 et 9, et plu-
ribus fuit confirmatum decisionibus H. S. C., quas citat Perraris (Bibi. ean„
verb .Administratio, n, 2). Quare Episcopus in themate, iubens ut sibi singu-
lis annis exhibeantur computa expensi et accepti ab administratoribus Col-
Iegiatae oppidi Costrogiovanni , utitur iure suo in vim facultatis sibi conces-
sae a Cone. Trid., iuxta decisionem huius S, C. in Jidediolanen., 9 aug 1 ^69
quae refertur a Pignatelli (cons. 15, tom. 7, n. 20). Praetensio autem admi-
nistratorum falso nititur supposito, nempe quod S. Visitatio expleri debeat
intra triennium, quod est contra expressum Cone. Tridentini textum.
Praeterea dicta facultas videtur Episcopo fuisse reservata in actu funda-
tionis ipsius CoUegiatae. Siquidem a. 1703, ut fatetur Supremum Consi-
lium Status in sua relatione a. 1852, Episcopus approbavit erectionem paro-
chialis ecclesiae in Coliegiatam sub conditione, ut Ordinarius appositas
conditiones immutare, temperare vel etiam abolere posset; hinc nihil obstare
videtur, quominus ipse conditionem de triennali relatione computorum
ad terminos iuris communis moderetur.
Item ex hoc descendit quod Episcopus possit etiam petere quotannis
ab administratoribus, ut sibi tradatur computum praeventivum exitus et
introitus futuri anni pro revisione. Haec enim pravis viget in omnibus
publicis laicis administrationibus, quae singulis annis tenentur huiusmodi
schema remittere auctoritati tutoriae, idque ad praecavendas inutiles expen-
sas. Aliunde hoc ius videtur Episcopo tributum ab Epistola ministeriali
anm 1857. Quo vero ad alteram Episcopi petitionem quod nempe examen
computi praeventivi fiat in Sede episcopali et non apud sedem administra-
tl0rusi ca pariter videtur excipienda, tum quia pro conficiendo praedicto
examine non est necessaria asportatio actorum vel codicum, tum quia id
quotidie est in praxi deductum in omnibus rectis administrationibus.
■Demum relate ad obiecta incommoda, quae timeri possent ex introdu-
||ua innovatione, reponi potest, quod ea nullo nituntur fundamento. Siqui-
■tm adest sententia Supremi Tribunalis (vulgo Corte di Gassastume) Panor-
"*ltani iam transacta in rem iudicatam ct edita sub dic 8 martii 1S70, qua
declaratum fuit omnia bona supposita dictae administrationi constitue»
beneficium parochiale. Ilinc abest omnis metus, ut ca apprehendi possint
a Municipio. Quare, etc.
P/e, etc , Sacra t etc. respondit : Servetur tus commune.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 164- P* 1*01-1107].
SzS
Curia Romana
4326.
S. C. C., decr. Sacra Tridentlna Synodus , 20 dec.
1
905.
^cr:l Tridenfina Synodus, perspectas habens ineffabiles mn n ■
fidelibus obveniunt gratiarum divitias, sanctissimam Fuchw; Lhn,tl*
bus {szr, cap. 6), ait: Opu^ quidem
M,sm fidele s adstantes non solum spirituali affectu, sed sacrLm J T
Euchansttae perceptione communicarent. Quae verba satis aperte Id™
Ecclesue dea.der.ura, ut omnes Christifideles illo coelesti convivio cuct
reficiantur, et plemores ex eo sanctificationis hauriant effectus , J
Huiusmodi vero vota cum iUo cohaerent desiderio, quo Christus Dominus
incensus hoc divinum Sacramentum instituit. Ipse enim ncc semel n
obscure necessitatem innuit suae carnis crebro manducandae suique
gumis bibendi, praesertim his verbis: Hic est panis de coelo descendens ■ 2
sunt manducaverunt patres vestri manna et mortui sunt: qui manducat hunc
panem vivet tn aeternum (Ioan., VI, 59). Ex qua comparatione cibi angelici
cum pane et manna facile a discipulis intelligi poterat, quemadmodum pane
corpus quotidie nutritur, et manna in deserto Hebraei quotidie refecti sunt,
ita animam christianam caelesti pane vesci posse quotidie ac recreari. Insu*
per quin! in oratione Dominica exposci \ubct panem nostrum quotidianum^
id bb. Ecclesiae Patres fere unanimes docent, non tam materialem panem,
corporis escam, quam panem eucharisticum quotidie sumendum intelligi
debere.
Desiderium vero lesu Christi ct Ecclesiae, ut omnes Christifideles quo-
tidie ad sacrum convivium accedant, in co potissimum est, ut Christifideles.
per sacramentum Deo coniuncti, robur inde capiant ad compescendam libi -
di nem, ad leves culpas, quae quotidie occurrunt, abluendas, et ad graviora
peccata, quibus humana fragilitas est obnoxia, praecavenda: non autem
praecipue ut Domini honori ac venerationi consulatur, nec ut sumentibus
id quasi merces aut praemium sit suarum virtutum (S, August., Serm. 57
ut Matth., De Orat. Dom., n. 7). 1 Jnde S. Tri dentimini Concilium Ettcha*
ristiam vocat antidotum , quo liberemur a culpis quotidianis et a peccatis morta-
libus praeservemur (Sess, 13, cap. 2).
Hanc Dei voluntatem priores Christifideles probe intelligentes, quotidie
ad hanc vitae ac fortitudinis mensam accurrebant. Erant perseverantes in
doctrina Apostolorum et communicatione fractionis patiis (Act., II, 42). QlJ0^
saeculis posterioribus etiam factum esse, non sine magno perfectionis ac
sanctitatis emolumento, Sancti Patres atque ecclesiastici Scriptores tra-
diderunt.
Defervescente interim pietate, ac potissimum postea Ianscniana luc
undequaque grassante, disputari coeptum est dc dispositionibus,
a requentem ct quotidianam Communionem accedere oporteat, atqut »
prae .1 i.s nui» 'res ac difficiliores, tamquam necessarias, expostulem*1 _
uiusT un , il si <. ptanones id effecerunt, ut perpauci digni haberentur, q
•S . C . Concilii
829
ss. Eucharistiam quotidie sumerent, et ex tara salutifero sacramento ple-
niores effectus haurirent; contentis ceteris eo refici sut semel in anno aut
singulis mensibus, vel unaqusque ad summum hebdomada Ouin etiam er,
severitatis ventum est, ut a frequentanda caelesti mensa integri coetus *«lu
derentur, uti mercatorum, aut eorum qui essent matrimonio coniuncti
Nonnulli tamen m contrariam, abierunt sententiam. Hi arbitrati Com-
munionem quotidianam iure divino esse praeceptam, ne dies ulla praeteriret
a Communione vacua praeter alia a probato Ecclesiae usu aliena etiam
feria VI in Parasceve Eucharistiam sumendam censebant, et ministrabant
Ad haec Sancta Sedes offici© proprio non defuit. Nam per decretum
huius Sacri Ordinis, quod incipit Cum ad aures, diei 12 mensis februarii
anni 1679, Innocentio PP. XI adprobante,1 errores huiusmodi damnavit et
abusus compescuit, simul declarans omnes cuiusvis coetus mercatoribus
atque conjugatis minime exceptis, ad Communionis frequentiam admitti
posse, iuxta Singulorum pietatem et sui cuiusque Confessarii iudicium. Die
vero 7 mensis decembris anni 1690, per decretum Sanctissimus Dominus
noster Alexandri PP. \ III, propositio Baii, purissimum Dei amorem absque
ullius defectus mixtione requirens ab iis, qui ad sacram mensam vellent
accedere, proscripta fuit. 2
\ irus tamen iansenianum, quod bonorum etiam animos infecerat, sub
specie honoris ac venerationis Eucharistiae debiti, haud penitus evanuit.
Quaestio dc dispositionibus ad frequentandam recte ac legitime Commu-
nionem Sanctae Sedis declarationibus supervixit; quo factum est, ut non-
nulli etiam boni nominis Theologi, raro et positis compluribus conditio-
nibus, quotidianam Communionem fidelibus permitti posse censuerint.
Non defuerunt aliunde viri doctrina ac pietate praediti, qui faciliorem
aditum praeberent huic tam salubri Deoque accepto usui, docentes, aucto-
ritate Patrum, nullum Ecclesiae praeceptum esse circa maiores disposi-
tiones ad quotidianam, quam ad hebdomadariam aut menstruam Commu-
nionem; fructus vero uberiores longe fore ex quotidiana Communione,
quam ex hebdomadaria aut menstrua.
Quaestiones super hac re diebus nostris adauctae sunt et non sine acri-
monia exagitatae; quibus Confessa riorum mentes atque fidelium consden-
uc perturbantur, cum Christianae pietatis ac fervoris haud mediocri detri-
mento. A viris idcirco praeclarissimis ac animarum Pastoribus SSmo Dno
IN ostro Pio pp. x enixae preces porrectae sunt, ut suprema Sua auctori-
tate quaestionem dc dispositionibus ad Eucharistiam quotidie sumendam
inmere dignaretur: ita ut liacc saluberrima ac Deo acceptissima consue-
. 0 non modo non minuatur inter fideles, sed potius augeatur et ubique
propagetur , hisce diebus potissimum, quibus religio ac fides catholica
UTldequaque impetitur, ac vera Dei caritas et pietas haud parum desidera-
jUr> Sanctitas vero Sua, cum ipsi maxime cordi sit, ea qua pollet sollicitu-
‘nc ac studio, ut Christianus populus ad Sacrum convivium perquam fre-
S30
< 'Mi ia Romana
quentcr et etiam quotidie advocetur eiusque fructibus
quaestionem praedictam huic Sacro Ordini examinandam P^tor,
commisit. ac tlef,nient!ain
Sacra igitur Concilii Congregatio in plenariis Comitiis di, i r
decembris 1905 hanc rem ad examen accuratissimum revoViviV , Cnsis
hus hinc mdc adductis sedula maturitate perpensis ea >
statuit ac declaravit: ’ ^ c sceiuuntur
1 . Communio frequens et quotidiann, utpote a Christo Domino „ ,
Catholica Ecclesia optatissima, omnibus Chrfetifiddibus cuiusvis
aut conditionis pateat; ita ut nemo, qui in statu gratiae sii et cum , “
pmque mente ad s. mensam accedat, prohiberi ab ea possit C *
2. Recta autem mens in eo est, ut qui ad sacram mensam accedit noa „s„i
aut vanitati, aut humanis rationibus indulgeat, sed Dei placito satisfacere
' c *' a!'1c,,us carltiltt; coni ungi, ac divino illo pharmaco suis infirmitatibus
ac defectibus occurrere.
3- Etsi quam maxime expediat, ut frequenti et quotidiana Communione
utentes, vernalibus peccatis, saltem plene deliberatis, eorumque affectu
sint expertes, sufJScit nihilominus, ut culpis mortalibus vacent, cum propo-
sito se nunquam in posterum peccaturos: quo sincero animi proposito, fieri
non potest quin quotidie communicantes a peccatis etiam venialibus, ab
eorumque affectu sensim se expediant*
4. Cum vero Sacramenta Novae Legis, etsi effectum suum ex opere
operato sortiantur, maiorem tamen producant effectum quo maiores dispo-
sitiones in iis suscipiendis adhibeantur, idcirco curandum est, ut sedula ad
sacram Communi mu m praeparatio antecedat, et congrua gratiarum actio
m e sequatur, iuxta uniuscuiusque vires, conditionem ac officia.
5. Ut frequens et quotidiana Communio maiori prudentia fiat ubcriori-
que merito augeatur, oportet ut Confessarii consilium intercedat. Caveant
tamen Confessarii, ne a frequenti seu quotidiana Communione quemquam
avertant, qui in statu gratiae re periatur et recta mente accedat.
>. Cum autem perspicuum sit ex frequenti seu quotidiana S. Euchari-
stiae sumptione unionem cum Christo augeri, spiritualem vitam uberius
ali, animam virtutibus effusius instrui, et aeternae felicitatis pignus vel fir-
mius sumenti donari, idcirco Parochi, Confessarii ct concinnatores, iuxta
probatam Catcchismi Romani doctrinam (part. II, cap. 4, n. 60), christia-
num populum ad hunc tam pium ac tam salutarem usum crebris admo-
nitionibus multoque studio cohortentur.
7* Communio frequens et quotidiana praesertim in religiosis Instituti;*
cuiusvis generis promoveatur; pro quibus tamen firmum sit decretum
Quemadmodum, diei 17 mensis decembris 1890 a S. Congr. Episcoporum
V xegularium latum. 1 Quam maxime quoque promoveatur in clericorum
eminari is, quorum alumni altaris inhiant servitio; item in aliis christiartts
omne genus ephebeis.
8 Si quae sint Instituta, sive votorum soiemnium sive simplicium, <lu0
S, C, Concilii
831
rum tn reguus aut constitutionibus, vel etiam calendariis, Communiones
aliquibus diebus affixae et in iis iussae reperiantur, hae normae tamquam
mere dtredivae non tamquam praeceptivae putandae sunt. Praescriptus
vero Communionum numerus haberi debet ut quid m mimum pro Religio-
sorum pietate. Idcirco frequentior vel quotidianus accessus ad eucharisti-
am mensam libere eisdem patere semper debebit, iuxta normas superius
in hoc decreto traditas. Ut autem omnes utriusque sexus Religiosi huius
decreti dispositiones rite cognoscere queant, singularum domorum mode-
ratores curabunt, ut illud quotannis vernacula lingua in communi legatur
intra Octavam festivitatis Corporis Christi.
9. Denique post promulgatum hoc Decretum omnes ecclesiastici scrip-
tores a quavis contentiosa disputatione circa dispositiones ad frequentem
et quotidianam communionem abstineant.
Relatis autem his omnibus ad SSmum D. X. Piutn Pp. X per infrascrip-
tum S. C. Secretarium in audientia diei 17 mensis decembris 1905, Sancti-
tas Sua hoc Emorum Patrum decretum ratum habuit, confirmavit atque
edi iussit, contrariis quibuscumque minime obstantibus. Mandavit insuper,
ut mittatur ad omnes locorum Ordinarios et Praelatos Regulares, ad hoc
ut illud cum suis Seminariis, Parochis, Institutis religiosis et sacerdotibus
respective communicent, et de exeeutione eorum, qu.ie in eu statuti sunt,
S. Sedem edoceant in suis relationibus de dioecesis seu instituti statu. -
Vincendus Card. Ep. Praenestinus, Prae/ . - Caietanus De Lai. Secret.
[Collectanea S. C. de Prop. Fide, vol. II, n, 2225. -Cf. etiam Acta
S, Sedis, vol. XXXVIII, p. 400-406].
4327.
S. C. C., decr. Vetuit., 22 dec. 1905.
Wtuit S. Tridentina Svnodus ad sacros ordines ascendere, vel ordines
¥
>am susceptos exercere eos omnes, qui a suo Episcopo fuerint etiam
cxtraiudicialiter prohibiti. Ita namque in cap. 1, Sess. 14, de ref ., sta-
tuitur:
Cum honestius ac tutius sit subiccto, debitam Praepositis obedientiam
impendendo, in inferiori ministerio deservire, quam cum Praepositorum
scandalo graduum altiorum appetere dignitatem; ei, cui ascensus ad sacros
ordines a suo Praelato, ex quacumque causa, etiam ob occultum crimen,
quomodolibet, etiam extraiudicialiter, fuerit interdictus, aut qui a suis ordi-
uibus seu gradibus vel dignitatibus ecclesiasticis fuerit suspensus, nulla
contra ipsius Praelati voluntatem concessa licentia de se promoveri faciendo,
litlt ,U1 priores ordines, gradus et dignitates sive honores, restitutio suffra-
getur». 6 6
Cum vero generalis haec lex Seminariorum quoque alumnos comprc-
'cnd.it, si quis eorum, sive clericus sive clericatui adhuc non initiatus, c
l "* Iulo dimittatur eo quod certa vocationis signa non praebeat, aut quali-
tatl us od ecclesiasticum statum requisitis non videatur instructus, hic
832
Cuna Romana
ue
certe deberet, lima grave S. Concilii monitum, sui Pastori^T^"
et acquiescere. ‘s 1U(«cto sub^
At contra saepe contingit, ut e Seminario dimissi eorum ■
indictum parvipendentes et in sua potius opinione confisi 2| Praesunt'
nihilominus ascendere studeant. Quaeritant itaque aliud S S-aCerdotiu'11
quod recipiantur, ubi studiorum cursum expleant, ac deniqueS®’.?
bito plus minusve sincero ac legitimo domicilii aut «cardinati™-
ordinationem assequuntur. Sanctuarium autem ingressi haud ' '
quamsaepissime fit, ut Ecclesiae utilitati minime sint. Passim
que Ordmanum, et originis et ordinationis, diu /astidioseque vJ!?"'
sibi liceat ad natale solum regredi, ibique consistere, dioecesi in
qua ordinati sunt derelicta, et alia optata, pro cuius necessitate aut S°
minime assumpti sunt, ibi imo eorum praesentia otiosa est et quand n
etiam damnosa, unde Episcopi in graves angustias conjiciuntur
Ilis itaque dc causis nonnullarum provinciarum Episcopi intersecat,
venerunt statuentes in sua Seminaria neminem admittere, qui ante fijfc
a proprio dimissus.
Sed cum particularis haec conventio non plene neque undique suffice-
ret, complures Ordinarii S. Sedem rogaverunt, ut generalem legem ferret
qua malum radicitus tolleretur.
His itaque attentis et omnibus ad rem mature perpensis, SSmus D. N.
nis PP. X, cui cordi quam maxime est ecclesiasticam disciplinam inte-
gram conservare, et a sacris avertere quemlibet, qui probatissimus non
sit, accedente etiam voto Em. S. C. Concilii Patrum in Congregatione
m s\i mensis decembris 1905 emisso, praesentibus litteris statuit atque
decernit:
1. Ut in posterum nullus loci Ordinarius alterius dioecesis subditum
si\e clericum sive laicum in suum Seminarium admittat, nisi piius secretis
litteris ab Episcopo Oratoris proprio expetierit et cognoverit, utrum hic
fuerit olim e suo Seminario dimissus. Quod si constiterit, omittens iudicare
dc causis, aut determinare utrum iuste an iniuste alius Episcopus egerit,
aditum in suum Seminarium postulanti praecludat.
2. Qui vero bona fide admissi sunt, eo quod reticuerint se antea in alio
Seminario versatos esse et ab eo deinde dimissos, statim ut hacc torum
conditio cognoscatur, admonendi sunt ut discedant. Quod si permanere
velint, et ab Ordinario id eis permittatur, eo ipso huic dioecesi adseripo
maneant, servatis tamen canonicis regulis pro eorum incardinatione et ordi-
natione; sed aucti sacerdotio in dioeccsim, e cuius Seminario dimissi fue-
rint, regredi ibique stabile domicilium habere prohibentur.
3* 1 ari ter cum similis ferme ratio vigeat, qui dimissi ex Seminani
aliquod religiosum Institutum ingrediuntur, si inde exeant postquam saens
mitiati sunt, vetantur in dioccesim redire, c cuius Seminario dimissi luennt
4* Dimissi vero e.\ aliquo religioso Instituto in Seminarium ne adnnt
tantur, nisi prius Episcopus secretis litteris a moderatoribus eiusdem I***
tuti noiitias requisierit de moribus, indole et ingenio dimissorum, et c
• t t» r.i nil in eis esse quod sacerdotali statui minus conveniat.
S. C. Concilii
833
Denique meminerint Episcopi 1 fes sibi non esse, nomine proprio manus
cuiquam imponere, qui subditus sibi non sit eo modo ct uno cx iis titulis
qui in constitutione Speculatores Innoccntii XII 1 et in decreto S. C. Con-
cilii quod incipit A primis, die 20 mensis iulii 1898 statuuntur. 2 Ac pariter
neminem ordinari posse, qui non sit utilis aut necessarius pro ecclesia aut
pio loco, pro quo assumitur, iuxta praescripta a S. Tridentino Concilio in
cap, Sess- 2 3 * ref'
Vult autem Sanctitas Sua, ut statuta haec et cautelae omnes a sacris
canonibus in re tam gravi adirctae, ab omnibus Ordinariis ad unguem ser-
ventur; idque ipsorum conscientiae et sollicitudini quam maxime com-
mendat.
Praesentibus valituris contrariis quibuslibet minime obstantibus
[Collectanea S. C. de Prop. Fide, vol. II, n. 2226. - Cf. etiam Acta
S. Sedis, vol. XXXVIII, p. 407-409].
4328.
S. C. C., Romana et aliarum , 17 febr. 1906.
Quaesitum nuper fuit: I. Se per te alienazioni dei volari al portatore
spettanti ad enti ecclesiastici od a cause pie soggette alia tutela della Chiesa ,
sia necessario il beneplacito A post ol ico, come per )e alienazioni dei beni immobili
( delle cose pretiose /
II. Se. egiia! facoltd st richiede per la permuta dei medesimi in altri litoli
0 valori anche immobili;
III. Se i venditori e gli acquirenti si ano soggetti alie pene ecclesiastiche
sanate dal Tridentino al capo 2, Sess. 22 , de ref., dalla Extrav. Ambi-
tiosae e dalla costit . Apostolicae Sedis. 3
Quod attinet ad primum dubium, quaestio huc recidit, utrum nempe
versurae publicae, vulgo titolipubblicidi credito al portatore , cadant sub dispo-
sitione celebris const. Pauli II „ Ambitiosae cupiditati , qua prohibetur alie-
nare sme beneplacito apostolico bona ecclesiastica immobilia et mobilia
practiosa (Extrav. Comm, Ambitiosae, cap. un., de rebus Eccl. non alienan-
dis). lainvero doctores unanimiter tenent hanc constitutionem late, id est
-ore Ecclesiae, interpretandam esse; atque ideo nomine bonorum inimo-
1 1 11,11 Vel rerum mobilium pretiosarum venire etiam n iura incorporalia et
®Wvi tutes... item nomina debitorum , obligationes, actiones, ctc. »j Pichler
^ q § 1, n, 3), S. Alphonsus (lib. IV, n. 187). et alii passim. Atqui
noffii/w debitorum sunt privata vel publica, prout debitor est privata persona
■ publicum institutum aut Gubernium. Ergo versurae publicae cadunt
Sl *^sPps:ti°ne Paulinae constitutionis.
I Qutnirno doctores expresse etiam dc huiusmodi versuris loquuntur,
erraris (V. Alienatio, art. 4, n. 2>) de locis montium, quae olim aequiva-
N. 258.
5 4307-
N. S52.
51
S34
Curia Romana
lcbant modernis titulis publicis, ait: « Sine beneplacito Adosm:
alienari loca montium, seu nmmis ■ -M^scouco
applicata est
alienari loca montium, seu pecunia collocata' i^mom^us08'0^0
fructifera, cum pariat ius exigendi quqtannis , re!! P'0““ «
i
Q
panat ius exigendi quotannk V m *
summam, adeo ut talis pecunia collocata in montibus seu , °?t*e pecuni^
connumerentur inter bona immobilia, quae sine
alienari non possunt». Et Card. De Luca (De alienat d AP°Sto^
cadere sub dispositione praefatae Extravagantis « bona stabili!’
tem, id est soli, ut sunt praedia rustica vel urbana » pt Kn PL^ 'tritl*
talia habentur per fictionem i uris « ut sunt census activi pcr^cchsiam
tius per Italiam, loca montium dicuntur; m,m rccipTum csm ano , h”’
tum quoad omnimodam alienationem, quam reductionem, vulgo 'si,
tionem ». ° SUJSS«*
Pro recentioribus doctoribus sufficiat citasse C-ir.I HMn 'u
(S„l>7, part. III, S 78) docet: ,, Bona immobS
quae fundo tenentur, et rnra realia, uti census, reditus ex versuris publicis’
ct pecuniam praediis vel mobilibus pretiosis acquirendis destinatam U
autem eo magis valet nostris hisce temporibus; cum enim satanicac leges
civiles, quas eversivas vocant, picrisque ecclesiasticis institutis denegent
lundicam entitatem, aut saltem facultatem possidendi bona immobilis,
acquisitio titulorum debiti publici, quae olim erat modus subsidiarius inve-
stiendi Ecclesiae pecuniam, quo scilicet uti licebat, quando praesto non
esset investimentum in Stabilibus tutis et fructiferis aut, iis deficientibus,
m censu, acquisitio, inquam, titulorum huiusmodi evasit titulus investiendi
primarius, quem S. Sedes nedum permittit, sed suadet, et aliquando etiam
praecipit. Hinc Card. Gennari (Momt. Eccl ., vol. S, pag, 271) concludit-
'[ on nmane percib nitro mezzo piu facile e meno esposto a pericoli, per
e pie fondazioni oggidi, chc quello di consegnare al Vescovo Ic somnu-
perch6 le investa in titoli al portatore, e dellc rendite faccia l’uso che vico
dichi arato dall offerente ». Non est itaque vel minime ambigendum quod
tituli, de quibus in proposito dubio, cadant sub dispositione Extrav. M<-
tiosae , atque ideo non possint sine beneplacito Apostoli co alienari.
Quod spectat ad alterum dubium, convenit apud omnes nomine aliena*
tionis venire etiam permutationem. Ita Schmalzgrueber (III, ij* § n
ait: Quaeritur quinam contractus et actus in specie nomine alienationis
prohibeantur clericis circa res Ecclesiarum. Resp.: Prohibetur donatio, ven*
ditio, permutatio, constitutio pignoris etc. ». Idem tenet cum aliis recentio-
ribus Wernz, qui (tom. III, n. 154) haec habet: « Alienatio bonorum ecde
1 — 1 — •. ilienationis sunt
■diti vel litis vel
. f .#T/ b *
siasti eorum hoc loco sumitur sensu lato... Hinc actus alienationis^
donatio, venditio, permutatio, solutio, cessio iuris v. g. cre
n pti n n 1 ...... * * »
■ J m* - -w wb m T I ■' — r — *
actionis iam quaesitae etc. ». Quod cum ita sit, patet permutationem tm
orum publicorum cum aliis titulis publicis aut cum bonis immom 1 t
absque Apostolico beneplacito fieri non posse. Consulto tamen advert
( . c,, n. 165) Wernz: e in casibus plane extraordinariis non esse insisten ui
ttterae legis, ubi periculum est in mora et propter urgentem neccsSJ®
recursus ad Romanum Pontificem fieri nequit ».
■V. C. Concilii
s35
Nine i< * . . awintei cum tituli debiti
publici cadant sub dispositione Extrav. Ambitiosae, quae relata est in const
Pii IX. Apostohcae Salis , his verbis: « Excommunicationi latae sententiae
nemini reservatae subiacere declaramus... alienantes et recipere praesu
mentes bona ecclesiastica absque beneplacito Apostolico, ad formam Extra
vagantis Ambitiosae, de rcb. Eccl non alienandis , facile quisque poterit de
poena quam incurrunt huiusmodi alienantes et recipere praesumentes sese
certiorari probatos consulendo auctores. ’
Modo vestrum urit, EE. PI\, praefata dubia sapienti iudicio diluere
Die , etc. Sacra , etc. respondit ad I. Affirmative.
Ad II. Affirmative, excepto casu urgentis necessitatis, in quo periculum
sit m mora et tempus non suppetat recurrendi ad S. Sedem , habito tamen in
his adiuncEs Ordinarii beneplacito , et sub lege , ut permutatio fiat in titulis quam
maxime tutis.
Ad III. Affiu mati ve quoad poenas in Extr avaganti Ambitiosae ct consti-
tutione Apostolicae Sedis statutas.
{Thesaurus Resolutionum, tom. 165^. 236-2-;9].
4329.
S. C. C., Romana et aliarum , 15 sept. 1906.
J>ie 20 decembris 1905 SSmus D. N. Pius PP. X ex S. H. C consulto
ecretum edidit De quotidiana SS. Eucharistiae sumptione , 1 quo « omnibus
c ristifidelibus cuiusvis ordinis aut conditionis * summopere commendatur
^Communio frequens ct quotidiana, utpote a Christo Domino et a catho-
lca Ecclesia optatissima; ita ut nemo, qui in statu gratiae sit et cum recta
puque mente ad S. Mensam accedat, prohiberi ab ea possit \
inibi praeterea sub n. 7 statuitur: < Communio frequens et quotidiana
praesertim in religiosis Institutis cuiusvis generis promoveatur...; quam
maxime quoque promoveatur in clericorum Seminariis, quorum alumni
Haris inhiant servitio, item in aliis Christianis omne genus ephebeis ».
Quin imo, ut laudabilis ac valde Deo acceptus Communionis quotidia-
, 1IS!IS c'hcacius in dies ubicumque propagetur, atque uberiores fructus
^ ** Sanctitas Sua nedum die 30 maii 1905* omnibus christifidelibus, qui
c\ote rccitaverint orationem pro pii usus quotidianae Communionis pro-
pagatmnv, indulgentias tribuit, verum etiam per Decretum Urbis et Orbis ,
,c' M februarii 1906 a Sacra Congr. Indulgentiis Sacrisque reliquiis
praeposita datum, 3 benigne elargitus est, ut per quotidianam Communio-
"Cn? ucrari possint omnes indulgentiae, absque onere confessionis hebdo-
0
. . nto fUfn obsequio universim, et quam laetanter apud plu res cxcep-
S1 -t benignae S. Sedis dispositiones et declarationes hac de re, probant
' Cf- ^ « 26.
Acta :
Cf. X
?• S‘‘dfs- vo!- XXXVII. p. 794, 79S-
5141
«36
Curia Romana
litterae quampjures Episcoporum, ac Superiorum Ordinum v •
ad S. C. directae, nec non ephemerides non paucae «na* J"
20 decembris 1905 egerunt. » 1 e Decreto did
At una siinul dubia et postulationes atl S. C. exhibe ri Co
quae duo potissimum peculiarem considerationem merentar mttf
respiciunt iuvenes nuper ad S. Mensam admissos et infirmos nempe
laborantes. «nnrmos chromcotnorb*
En quae ad rem scribebar religiosus vir c Belgio-
“ D'abord les pauvrcs malados rcsteront-ils seuls exetus des faves™*
Samt-Siige? Ceux qu'unc infirmitd chronique ou prolonget cmpeclS
server dans toutc sa r.gueur le jeftne eucharistiquc, n’obticndront.ils u
quelque adouossement. de maniire a n’e.re pas prives, durant de lon»«
sematnes, du Pain de ^ le ? Actuellement la plupart des pretres ne croient
pas pouvoir accorder la Communion, sauf a ceux qui ont recu les sacre
ments des mourants, et dans la periode ou le danger persiste.
« Une autre voeu concerne les enfants. Le Decrct du Saint-Perc, quoiuue
rc^u avec la plus enttere soumission, ne detruit pas subitement 1’effet dt
ong.s prej uges, puises dans 1’etude et accrus paria pratique. Pour ce rnotif,
des pretres sages et pieux redoutent qu’on ne se montre encore hesitantt»
severe pour accorder la Communion quotidienne aux jeunes enfants. leur
crainte s augmente de cc que le mot ephebeis du Decret, pourrait itre res-
treint, par des esprits prdvenus, aux sculs adolesccnts. II est pourtani
certain, et par Ia raison et par 1’expdrience, qu'il importe avent tout dt
faire communier les plus jeunes enfants, afin qtdils shmpregnentdelagrice
de Notre-Seigncur — imbuantur Christo — avant que les passions riaien;
ravage leurs caiurs. Jlelas! trop souvent maintenant c’est le contraire et
la difficulte grossi t dotiblement et de faire accepter un remede aussi nc-
cessa i re, et de detruirc les effets d£ja si profonds, dans 1’esprit, dari'
lc corps et dans Ia volonte, des passions mauvaises aux quellcs Io
enfants sont plus exposds que jamais. Les pretres qui pensent ainsi
Y,us °^rcnt leurs humblcs et instantes prieres pour que Sa Saintui
daigne redire avec autorite a tous les pretres Ia parolc de Jesus-Chrk
Stiute parvulos ventre ad me! Leurs vrcux seraient comples si en menic
temps 1 exemple de Cottolengo, dc Don Bosco, et d’autres apotres, s
et si eelaires, de !?enfance, etait publiquement loue ct proposU-
U 'imitat ion ». JMH
Sciendum est enim in pluribus dioecesibus morem hucusque fu isse,
pneri ct puellae ad primam Communionem semel admissi, prohibebantur
de S. S\ naxi cito iterum participare; imo alicubi nonnisi post annum 3
no\ am cucharisticae Mensae participationem accedere permittebantur,
nova nempe solemni functione primae Communionis,
Unde clarissimus vir rogavit SSmum D.N. ut dignaretur duo haec dubi
resolvere: «-
l. Quotidiana Eucharistiae sumptio tn catholicis ephebeis suaderi ^
rt.iai putris qmbuscumque post susceptam primam Corn mun ion em! ^
IT Infirmis , qui diuturno morbo laborant , nec naturale leiuniuat tn
S. C. Concilii
s37
M,g,itau observare queant, nullum remedium suffragari potest , ne Pane eucha-
ristico tam longo tempore priventur?
Cum autem Sanctitas Sua huius negotii examen ad S. H. O remiserit
nonnulla de more hinc inde quoad utrumque dubium adnotabo
Et quoad primum rationes quae militant ad continendos pueros a fre
quenti S. Synaxis participatione ita plerumque exponuntur
Ipsi enim non ea adhuc discretionis mente praediti apparent, quae re-
quiritur ad hoc, ut digne et efficaciter sumere frequenter valeant SS Corpus
Christi. Quum praeterea a rebus sensibilibus et extrinsecis facile abstrahan-
tur, atque facilius a contemplatione mysteriorum Dei avertantur, saepe
saepius absque debita praeparatione et gratiarum actione ad S. Euchari-
stiam accedere solent, sacramentum periculo irreverentiae ita exponentes.
lamvero, uti docet Card. Bcllarminus {De sacram. Euchar ., lib. 4
cap. 23)- <<ex duobus malis semperest eligendum minus malum: est autem
minus malum, Ul hominis aliqui careant bono non necessario quam ut
sacramentum Dei evidenter periculo irreverentiae exponatur . In casu igi-
tur, cum pueri quotidiana Communione non necessario indigeant, ncc sine
irreverentia cis dari possit, consultius eisdem deneganda esse videtur.
Accedit quod per nimiam Communionis quotidianae commendationem
maior in pueris foveri potest hypocrisis, qui proinde vi etiam metus reve-
rentialis in maiora quoque sacrilegia prolabuntur. Unde Tarino (// libro
dei buon pastore), quamvis moneat rectorem clericorum in Seminariis degen-
tium, ut in genere frequentiam sacramentorum, praesertim vero Communio-
nis, indigitet, addit tamen: «•- Ma ti guarda assai dal dire a qualcheduno chc
>■ accosti piu di frequente alia Com unione, perche le tue parole potreb-
btro essere causa di sacrilegio c d’ipocrisia ».
Quinimo Innocentius XI in Bulla Cum ad aures , diei 12 februarii 1679, 1
nonnam tradens Communionis quotidianae concedendae, eam dimetiendam
esse docet «ex conscientiarum puritate et frequentiae fructu, et ad pieta-
tem profectu ». Quae omnia difficulter cerificantur in pueris, qui, utpotc
a Vchcmcntibus passionibus moti, conscientiae anxietatibus agitantur, in
peccata saltem venialia prolabuntur, atque parum vel nihil pietatis augmenti
ostendunt.
Demum in ipso Decreto II. S. C. sub n. 7 edicitur, ut haec Commu-
ni° 4uain maxime promoveatur in clericorum Seminariis..., item in aliis
Atianis omne genus ephebeis ». Quapropter non satis patet Communio-
n,'m in casu aliis pueris, qui extra dicta loca seu in medio saeculi versan-
,ir. suaderi. Insuper ephebus idem est ac pubes, qui, itixta ius romanum
canonicum, iam ad annos 14 pro maribus, et 12 pro feminis pervenerit,
^ Graecos, teste Eorceilini, qui decimum sextum aetatis annum atti-
fcent. Idcpque pueri exclusi videntur.
• t ex adverso non minora stant pro frequenti puerorum Communione.
■:«* ’n primis suffragatur vetus plurium ecclesiarum disciplina, vi cuius
ramentum Eucharistiae parvulis iiuoque concessum fuit, ut late probat
Cf. X.
1
S3S
Curia Romana
Card. Bona {Rerum liturg ., lib. 2, cap. i2, n. 2) Tunc t T'"""
erat, ut q Utcumque baptizabantur, sive adulti sive infantes ‘n
eucharistico reficeremur Quae quidem praxis, quamvis
abolita fuerit, tamen minime reprobanda est, quum et ;noi ? tmP°r-
(Sess. *i, cap. 4, de Comm.) dicat: « Neque ideo damnanda ^
si eum morem in quibusdam locis aliquando servavit. F.
habet BcUarminus (loc. cit., lib. r,c. 7), «infantes in baptismati'?
runt ad Eucharistiam percipiendam ». ^ L lus ^ui*
Quocirca factum est, ut primis Ecclesiae sacculis pueri ,m, „
assisterent, atque primi post clericos communicarent; item si m„Cp"“
culae Corporis Christ. superessent, sacerdotes pueros incorruptos ac!!
rem, qui eas comederent, quemadmodum idem Card. Bona floc A.
pluribus testimoniis refert. Nulla igitur habetur ratio cur haec faZf
imo et quotidiana Communio hodierno tempore non sit pueris mtw
Cr? 1 \ ^ u ii l 1 1 ci a a
Idque eo vel magis quia necesse omnino est, ut pueri, antequam passio-
mbus praeveniantur, Christo imbuantur, et ita maiori vi repellere possim
conatus diaboli, carnis, alionimque internorum et externorum hostium M
rem in aureo libro De imitatione Christi (lib. 4, cap. 3) haec leguntur: « Pmni
emm sunt sensus hominis ad malum ab adolescentia sua; et nisi succum:
divina medicina, labitur homo mox ad peiora. ..Retrahit ergo sancta Com-
munio a malo et confortat in bono». Eucharistia enim sacramentis novae
legis accensctur, quae gratiam tum sanctificantem tum sacramentalem con-
ferunt r.v ope, c operatt), quandocumque obicem in suscipiente non reperiani
Nec plus aliquid obicis in pueris quam in adultis expectandum est exopm
operantis, quia, praeter quamquod ignorantia in pueris ab innocentia com-
pensaretur, inconsideratio eorum ac levitas nimis urgenda non est.
Unde De Segur {La SS. Comunione) haec inter alia habet: '< I gi ovant t
al pari degli adulti, possono e debbono comunicarsi spesso. Nostro Signari
non richiede da loro, se non quel che son capaci di dargli; ed cgli conosce
meglio di noi questa leggerezza che ci spaventa; ma egli sa altresl, e ntolto
meglio di noi, che 1’innocenza b piu prezioso di tutti 1* tesori, che ii demonio
vuol rapirla ad essi per tempo, e che la sola Comunione puo difenderli dalle
astuzic dei nemico... Per ben comunicarsi basta ricevere il Salvatore cofl
buona \olonti. Cib si avvera tanto nei fanciulli che negli adulti; clespt*
rienza fa co noscere che nella buona volunta di un fanciullo, che ha 6W
la sua prima Comunione, si trova la sincerita piu schietta. Egli ama Gestt
Crisi op egli lo desidera; e perche non darglielo? Bene spesso egli i
di riceverlo pih di noi altri, che non apprezziamo la di lui pieti... Laleggc*
rezza non ta ostacolo alia santa Comunione, se non quando e volontana-
ragazzi son Ieggeri, si, ma son buoni ed affettuosi; e percio al bi^ogno
che hanno di amare, fa d’uopo dare il suo vero alimento. Bisogna farlj«f
.unare Gcsu Cristo, e a tat fine mettcrli spesso in intimo rapporto con _
oro 1 etti, per quanto sieno reali, hanno poca consistenzaj cd e appu
3 pK.ta qUella chc bnpedisce a questi difetti di diventar vizi «.
oc cumtaxat motio verificari potest illud verbum DonuD iiSttiwP
S. C. Concilii
839
los venire ad me, talium est enim regnum coelorum. Regnum autem coelorum
in terris nonnisi Eucharistia est, quae instituta fuit ad vitam spiritualem
conservandam ac nutriendam.
Quacnam praeterea sit hac de re mens Ecclesiae, hodiernis praesertim
umporibus, luculenter apparet ex litteris, quibus Card. Antonelli, Secre-
torius Status S. S., de speciali Pii IX mandato, die 12 martii 1S66 plurium
Episcoporum Galliae attentionem et sollicitudinem excitat, ut rectam se-
quantur normam, pueros ad sacramentorum frequentiam admittentes. Scri-
bit enim: « ... Que memc aprbs les avoir admis ( nempe infantes) pour la
premiere fois a la table eucharistique, on a coutume de les en temr &oi-
gnes pendant long-temps, leur difendant, dans certains endroits, de com-
munior au temps de PSques, 1’annee qui suit leur premiire Communion.
Qu’cnfin il y a meme des setninaires oii regne Pusage d’eloigncr pour plu-
sieurs mois lesjeunes eleves du sacremcnt de 1’Autel, sous pretexte dVtten-
dre une plus mure pr^paration. Sacliant combien la frequenta tion des
sacrements de penitence et deucharistie importe a la garde ct i la conserva-
tion de 1’innocenCe dans les enfants; sachant que cet usage frequent des
sacrements contribue admi rabientem ii alimentcr et fortifier Ia pie te mus-
sante dans lesjeunes cceurs auxqucls elle fait embrasser avec ardeurles pr,i-
tiques de notre sainte religion...; le Saint-Pere, disireux de voir modi.fi er
un systeme si mal entendu ct si prejudiciable aux interets spirituels des
jeunes enfants, m’a charge d’appeler sur cet abus 1’attention de V. S.,
nlin de parvenir i reformer, dans un sens plus conforme a 1’esprit, et i
la discipline ile 1 Egli se, ce delectueux systeme dc soins spirituels a legard
des enfants ».
Ilnc idem eruitur ex Decreto ab hac S. C. die 20 decembris 1905 edito,
m omnibus christ ifidelibus commendatur frequens ac quotidiana f ommu-
ni(>: nec non ex duobus aliis superius recensitis Decretis S. C. Ind. et
SS, Rei., quibus hac dc causa speciales indulgentiae ac privilegia omnibus indi-
scnrmnatim fidelibus conceduntur. Inter quos proinde etiam pueros, qui
usum rationis adepti sunt, quique primam perceperunt Communionem, non
Kt dubium recensendos esse. ! laec S, C. mandat it quidem, ut in clericorum
Seminariis aliisque christianis omne genus ephebeis quam maxime foveatur
quotidiana Communio, sed praeterquamquod heic sermo est de peculiari
commendatione Seminariis ac ephebeis facta, quin alii fideles excludantur,
t ephebeorum lato sensu accipienda esse videtur, ut nempe significet omnia
P‘3 Instituta, in quibus etiam pueri instruantur atque educentur.
Ex quibus omnibus non, immerito infertur quotidianam Eucharistiae
sumptionem non solum adultis sed etiam pueris summopere suadendam
essc.
Quod alterum quaestion s punctum notum Emis Patribus est, S. C. S.Olfi-
cnncedere solere, nostro aevo largius ac benignius quam obm, ut senio
chronica infirmitate laborantes, et naturale ieiunium servare non valcn-
semel in hebdomada vel etiam pluries, si agatur de monialibus aut piis
rebgiosis viris, ad S, Mensam accedere possint, aliquid prius per modum
quamvis sumpserint.
84<
Curta Romana
Verum occasione arrepta Decreti diei 20 decembris »•
piius postulari videtur, et super hoc sententia EE PP ^ ** a uiu^ am-
l.cet ct quaenam nova disciplina hac de re possit oppo^S*! * *
Ut, patet, he,c sermo non est de infirmis gravitef aesrotadh
proximo mortis periculo versantibus, qui etsi non iciun^ ^ p la'<IU'io
per modum Viatici sumendam admitti possunt ac debent
Romanum (m. 4, cap. +, 3 et +) ad rem statuit- «Pr< Cmm
ministrabit (parochus) cum probabile est, quod (inSrLZ aU,on
sumere non poterit Poterit quidem Viatici br^ ZLrZT^
part. 3, cap. 6, n. 3) «videtur absolute a praecepto ieiunii
infirmos, si commode non possint manere ieiuni ,1 iculose
Aliqua dumtaxat extat dissensio inter doctores in praefiniendo temn i
sr a”Z,E,“ S=-
cum Laymar^r,Tb “s” ‘rCS dies; a!!i
et dispositio pocnitentis hoc suadeaf4’ nr n "l 2°- tot‘fs qu°ttes devotio
Cfr. S Alphonstis (f> o ar t Vr ’ Proinde singulis quoque diebus.
(* s£»£- fc ,’ e ' 7^' **
quae Dia oihp ;11Qhl ? * 3' ctc* Practicc autem quae vera,
Sb 7. cap. « A ! ^vi0Ctnnl’. 1 tndit ^r-nedictus XIV (De Sy». &ec..
rato deferre ad »mt™ * p‘!r0^‘ rcnuant sanctissimam Eucharistiam ite-
illam saepius per modum e°dCm
percipere cupiunt». ’ turaIe ‘eiunium servare nequeunt,
fiat de infirmis infirmis graviter decumbentibus, si discussio
tibus ne vetus diarfnr58 nsciue diuttjrno morbo absque discrimine laboran*
quaeitasonati.cCocmrilln^mL^’ S!at in PrimisdisPositio Ritualis Romani,
nicant, danda est Eueharfeh an?“' ^ dcVOt!”nem m aegritudine: comma-
Ium disDensin t * C^*C £encrali ieiunii cum infirmis extra mortis pericu-
tiSSSST9 "0n PaUCiab,,SUS °^P«e possent,
si praesertim plures tofirran?0™"1 .m?a?amodo' cIuod ?nive ficri Possct>
est, iuxta Rituale Romanum nn ^ haberenturi considerandum insuper
infirmis defin i °manum (Ioc- cit., n. 6, 7 et 8) SSmum Sacramentum
Conere io in M ^ CSSC 17)aP^c*ste atque honorifice. Et Sacra Rituum
minandum decrevit* conlT’ ^'r 6 feb™.ani lS/5> n- 3337, 1 oti abusum cli-
sinc un0 _vt • 1 consuetitdmem ad infirmos Viaticum deferendi secreto,
Ast si chrnn°r)S C4U/^US S'^no’ n*3* adsint gravia motiva sic agendi,
ad S. Svn ivim * lt °mmunionem admittantur non ieiuni, et excitentur
naulio frUC! ,m rccll,ent?r suscipiendam, delatio SSmae Eucharistiae,*ta
v x aut n qv m,US,PCr V,as et in aedes deferri oporteret; et
nC VIX tlU,dem CU1” debita reverentia fieri posset.
Cf. X
6c (ri.
S. C. Concilii
841
Firma autem lege hucusque vigente, et devotioni ac pietati infirmorum
succurrendo per opportuna mdulta, incommodis hucusque expositis aditus
maneret praeclusus, "Unde rui innovandum videretur
Ex altera vero parte observari potest legem ecclesiasticam iciunium natu-
rale etiam aegrotis praescribentem, antequam S. Communionem ipsi sumant,
datam esse tum ad praecavendos abusus quorumdam qui, potu et escis
repleti, ad S. Mensam accedere non verebantur, tum ad reverentiam exco-
emlain erga augustissimum Sacramentum. Atqui cum infirmis chronicis
praefati abusus contingere non possum: nec reverentia erga Sacramentum
ob ieiunii defectum in casu infirmitatis detrahitur, nam causa excusans
intercedit. Ergo videtur adesse ratio ad legis moderationem inducendam.
Aliunde quum omnibus indiscriminatim christifidelibus consulatur quo-
tidiana \ el saltem frequens Communio, nulla adest ratio cur infirmis, uui
ieiunium servare non possunt, hoc prohibitum sit. Idque eo vel magis
quod ipsi maiori detinentur necessitate vescendi Corpore Christi.
^ Observari insuper posset quod lex ieiunii naturalis sit ecclesiastica: et
Concilium Constantiense (Sess. 13), quamvis edicat quod > huiusmodi
sacramentum non debet confici post coenam, neque a fidelibus recipi non
leiunisi), addit tamen: « nisi in casu infirmitatis aut alterius necessitatis . 1
Lex itaque ieiunii, utpote ecclesiastica, urgenda non nimium videtur;
nec uncll*ani ita, ut videatur pugnare cum iure fidelium recipiendi sacra-
menta. Si enim rigide, ut hucusque consuevit, accipiatur, non raro fidelem
ab hoc divino subsidio impediret.
Puoad incommoda vero, quae superius indicata sunt, forsan distinctio
<.n potest inter eos qui degunt in Seminariis, in monasteriis utriusque
f-cxiih, in nosocomiis, aliisque piis Institutis, a ceteris qui in privatis domi-
ib \ersantur, nec privilegio oratorii domestici fruuntur.
Liqm-t autem incommoda superius recensita non posse contingere quoad
jn rmos prioris conditionis; co vel magis quia Sacra RR. C. die 7 fc-
ruaru 1874, n- 3322> permisit, ut in piis domibus nosocomiisque Eucha-
nsti.t deferatur modo minus publico et solemni.
Quoad ceteros vero succurri posset, dando Ordinariis potestatem, ut
\ urn ln maioribus anni festivitatibus, eisdem per opportunas dispensa-
tiones occurrant.
T\
_ e cetero prudentia ac sapientia Emorum Patrum ut semper, ita etiam
M Faesenti causa quae iusta, quae aequa sint statuet. Quare, ctc.
Ir' cfl'< Racra t ctc, respondit : Ad J. Sacrae Communionis frequentiam
™mn\endan iuxta articulum primum Decreti etiam pueris, qui ad sacram Alen-
ftm ,uxfa formas in Catcchismo Romano , cap. 4, n. 63, semel admissi , ab eius
participatione prohiberi non debent , sed potius eos ad id hortari ,
r0Ji*a hraXi contraria alicubi vigente.
‘ ’ M • Iuxta mentem, facto verbo cum S Sitio. 2
i hesaurus Resolutionum, tom. 165, p. to95”II05]*
m
Curia Romana
4330.
S. C. C., decr. 24 nov, 1
906.
Decreto die, 20 mensis iulii 189S, quod incipit A primis FfliSrc
ciin Patres, probante v. m. S. P. Leone XIII circa S;C Cm-
tncardmationem clericorum corumque subsequentem ordinationelTh "
quae sequuntur statuerunt:1 «ontm, haec
Sed pluribus in locis mos iam pridem invaluerat, ut quaedam li»
quas, cxcarJsnaionae, seu Corporationis aut exeal nuncupatae l”c,W
que traderentur, eodem ferine modo ac pro clericis fieri consueverat- 0ll„,
litteris Episcopus originis laicum suae dioecesis subditum dimittebat^,
nativum quo pollebat eum in clericalem statum
narium transferre eique cedere videbatur: et vicissim hic illum susciniens
e, m, proprium subditum sibi facere, et qua talem ad primam tonsunm «
SS. Ordines promovere libere posse arbitrabatur, quin aut ratione do-
SlT,~ “r*" — '■»
4r« sssssrtsin. tiric- if ““
Quapropter de mandato SSmi quaestione semel et iterum in hac S. Coa-
suerunt"^ tandem die *5 Septembris ,9of, Effii Patres cen-
o,,'b,,« l',P P°SSC',S' Sanctitas Sua id probaverit, ut praefatae litterae,
e irum v '".U, * - d'“CC?‘ ‘Ilm.ittuntur. ab Ordinariis concedantur.
_» . -. . rjuloecwWB» fieri proprius valeat Episcopi benevoli receptoris.
dummodo tamen: onsuram et ad SS. Ordtnes ab eo promoveri;
rtctorm-' P*m’ss’° Episcopo proprio ex iusta causa, in scriptis et pro
determinata dioecesi concedatur.
’ ^C eP^at'° m 'ar n'Si servatis regulis, quae pro clericis incardi -
(i st*lt,lt u sunt» et superius sul> nnm. a, 3, 4 et 5 recensentur; ct ser*
mr ^U.UtPJe te^ret0 Vetuit diei 22 decembris iqos; quoad alumnos a Semi-
nanis dimissos. 3 - n
' !*,ra,nt--ntum ad tramitem constitutionis Speculatores requisi-
, prae .i.irn uni esse ante clericalem tonsuram. Verum cum obligatio
1*"«* m 1 '0CCcs^ propria, eique in perpetuum serviendi, ante
1 n aetatem non sine difficultatibus et periculis suscipi possit, caven-
■ ' ' a -piscopis, ne ad clericalem tonsuram admittant, qui aetate
maior non sit.
inf F Cta “'‘c™ tle h,S 0mnihus relatione SSmo D. N. Pio Papae X ab
pto Secretario m audientia diei 16 Septembris 1906, Sanctitas Sua
Cf N
410
* c/
* Cf
4 5 ^7
■ i
S. C, Concilii
s43
deliberationem Em. Patrum probavit et confirmavit, mandavitque, ut evul-
garetur per litteras S. C. Concilii, ut omnibus ad quos spectat lex et recula
esset, contrariis quibuslibet minime obstantibus. - Vincenti usCard Eni-
scopus Praenestinus, Praefert m. - C. De Lai, Secretorius H
[Collectanea . S C. de Prop Fide, vol. II, n. 2240. 1 Cf. etiam Acta
S. Sedis, vol. XXXIX, p. 600-603].
S. C. C., decr. 7 dec. 1906.
Post editum de frequenti et quotidiana SS. Eucharistiae sumptione decre-
tum die 20 mensis decembris 1905, 1 eoncessasque a SSmo D. X. Pio Pp. X
die 30 mensis maii eiusdem armi 2 indulgentias omnibus Christi fidelibus,
q.n certas preces devote recitaverint pro quotidianae Communionis propa-
gatione, post additum praeterea decretum Urbis et Orbis, die 14 mensis
februa rn 1906 a S. C. Indulgentiarum et Reliquiarum,3 cuius decreti vi
possent Christi fulcies per quotidianam Communionem lucrari omnes
indulgentias, absque onere confessionis hebdomadariae, vix dicere est,
qiiariLi laetitia benignae huiusmodi S. Sedis dispositiones exceptae sint,
praesertim ab Episcopis et moderatoribus religiosorum Ordinum. Excitato
indi studio fovendae pietatis, quaesitum est, si quo forte modo consuli
posset aegrotis diuturno morbo laborantibus et eucharistico Pane haud
semel confortari cupientibus, qui naturale ieiunium in sua integritate ser-
ure nequeant. Quare supplices ad hoc preces delatae sunt SSmo D. X7.
10 .P; rc mature perpensa auditoque consilio S. Congregationis
oneilii, 4 benigne concessit, ut infirmi, qui iam a mense decumberent
'lUl Cc'rta spe ut cito convalescant, de confessarii consilio SSmam Eucha-
nstiam sumere possint semel aut bis in hebdomada, si agatur de infirmis
>n piis domibus, ubi SSmum Sacramentum adservatur, aut pri-
n igio fruuntur celebrationis Missae in Oratorio domestico; semel vero
. Is m niense pro reliquis, etsi aliquid per modum potus antea sumpse-
. Scrvatl’s de cetero regulis a Rituali Romano et a S. Rituum Congrega-
. ilC at' rcrW praescriptis. Praesentibus valituris, contrariis quibuslibet non
Astantibus.
a tp°Uectanea S. C, de Prop. Fide, vol. [I, n. 2242, - Cf. etiam Acta
■ Sedis* vol. XXXIX, p. 603, 604].
Cf* N. 4326.
I Acu S. Sedis, vol.
t cff' 5I43'
*Si* 4329.
XXXVII, p. 794. 795
$44
Curia Romana
4332.
S. g„ C., Asten 26 ian. 1907,
In urbe Astensi, extructis coemeteriis publicis. Episcopus I obrui
parochi longior, et incommodiori cadaverum associatione 'rrnt™ *
inhaerens constitutionibus synodalibus praedecessoris Episconi c '
d,e 13 nov 1835 decretum edidit, quo statutis poenis proLbuh ouomt.
1 ustis absolutis funebribus in parocciali ecclesia, parochi vel eorum i^’
tores sub quolibet titulo aut praetextu, etiamsi devotionis aut pS d f
ctorunt cadavera ad coemeterium comitentur. Inde factum est, ut cadam '
ptKt expletas a parocho exequias, a coemeterii capcllano et quandoque'
etiam ab alus sacerdotibus ad parentum defuncti invitationem, cum proces-
sione et confraternitatum interventu aci coemeterium deferantur
1 raeterea in eadem urbe si peregrinus vel paroehianus in alio loco defun-
ctus sed in coemeterio civitatis Astensis tumulandus, ad portas vel stationem
viae ferreae eiusdem civitatis deferatur, aliquando capeUanus coemeterii
sola parentum invitatione, absque parochi licentia, cum bireto ct cotta et
r:trnrm ad cadavera ***■«* **
d cto Ps. Miserere, ad coemeterium comitatur; quin etiam in coemeterii
omtono saepe preces cxequiales solemniter peragit; et hoc agit sive iusta
funebria persoluta m loco decessus lam fuerint, sive cadavera benedictionem
tantum privatam in aliquo nosocomio a parocho vel capcllano receperint,
sive neutrum peractum sit.
Nunc parochis ci\ itatis Astensis instantibus, sequentia dubia pro solu-
tione subucumtur: r
An sustineatur decretum Episcopi Lohciti , ct consuetudo , qua associatio
ab ecclesia funerante ad publicum coemeterium fit non a parocho rei eius dele-
gato, sed a coemeterii capellam vel ab alio sacerdote ?
II. An sustineatur consuetudo, qua capeflanus coemeterii peragit functiones
nereas 1 a acerum , quae abunde tn civitatem Astensem deferuntur et deinde
tumulantur tn publico coemeterio?
Parochi quoad primum dubium negant capcllano coemeterii vel cuilibet
’°^f n°n P'ir<K 'us comitandi cum pompa solemni cadavera ab
c esia uncrante ad publicum coemeterium. Si hoc ius, aiunt, illis com*
pe eret, 1 esset vel ex i ure communi, vel ex iure particulari, vel ex consuc-
udme. Atqui nullum ex praedictis capitibus suffragatur.
vt sane non suffragatur ius commune. Ex hoc enim habetur, nonnisi
^ ,Um ^ossc debere privative quoad alios comitari cadavera suorum
unorum ad sepulcrum, quum aequum non sit lucrum associationis
ns enegare, qui defunctis, dum viverent, officium pastoris exhibuerunt,
J' 'JS ‘distiterunt , mortuis ritus excquiales peregerunt. Quod si in ali-
Cas,u hoc lu* non «cognoscitur parochis, uti nominarim cautum est in
• 1 j- . 'A* reonia ium cadaveribus, haec tamen semper additur conditio ut
m solemni ct defunctus recto tramite deferatur ad eoe-
crmm secus ius exigit, ut interveniat parochus.
*$’, C. Concilii
845
Non suffragatur ius particulare dioecesanum. Decretum enim Episcopi
Lobetti id interdicit parochis et \ icecuratis, quin aliis sacerdotibus, ne capel-
lano coemeterii quidem excepto, ius aliquod tribuat. ’ v
Demum neque id adstruitur ex consuetudine. Nulla enim invalescere
potuit consuetudo favore coemeterii capellam, quia parochi ex praefato
decreto erant impediti: et scitum est quod: contra non valentem agere non
currit praescriptio. Praeterea hoc munus coemeterii capdlanus non exercuit
a) neque privative quoad alios , nam constat alios quoque sacerdotes, a paren-
tibus defuncti requisitos, hoc munere functos fuisse et fungi; b) neque con-
stanter et iure quasi suo , sicuti patet ex testimonio sacerdotis Lini Bigliani,
qui per annos duodecim eiusdem coemeterii capellanus fuit; c) neque exer-
cuit toto tempore ad consuetudinem introducendam requisito . Ad praescriben-
dum enim contra parochum in materia funeraria iuxta De Herdt ( Pravis
Ritualis Romam , cap. 7, § 3, pag. 123) consuetudo annorum 40 cum titulo,
vel immemorabilis sine titulo, et in utroque casu intercedere debet bona
fides. Sed in casu praeterquamquod nullus habetur titulus, et nulla con-
suetudo lmmemorialis, deest etiam bona fides.
Nec dicatur quod hoc ius neque parochis competat, cum obstet decre-
tum Episcopi Lobetti; nam hoc decretum non est sustinendum, quia fuit
nullum ab initio. Firmitate enim carent constitutiones synodales, quae
iuri communi adversantur, ait Benedictus XIY (De Syn.} lib. 12, cap.
n. 81); ideoque a fortiori constitutiones et decreta extrasy nodali a, nisi Epi-
scopus speciales habuerit facultates a Summo Pontifice. Etsi in principio
decretum Episcopi Lobetti validum fuerit, hanc tamen validitatem amisit
Jecmsu temporis, sive quia, una excepta civitate Astensi, in desuetudinem
i 111 in orrmibus fere paroeciis dioecesis, sive quia totaliter cessavit cius
in,s, quum decretum tunc temporis latum fuerit favore parochorum, nc
lpsi scilicet a fidelibus compellerentur, absque iusta compensatione, ad
cadavera consocianda ad novum et remotiorem locum dormitionis.
Ad secundum dubium quod attinet, parochi negant coemeterii capcllano
. cudibct alii sacerdoti ius excipiendi cadavera ad portas civitatis et sta-
l0nfm v'iae ferreae in bireto ct supcrpeUiceo, cum confraternitatum pro-
«SMonaliter incedentium interventu, eadem que, cum cantu Ant. Exuit a-
Domino ct Ps. Miserere ad locum sepulturae cum pompa solemni
comitandi.
Aut agitur, ipsi dicunt, de mortuis, qui sepulturam ecclesiasticam non-
Um habuerunt, ct si petitur, cum sit functio stricte parochialis, licri debet
3 parocho, atf qucin, dum vivebant, defuncti pertinebant ratione domicilii,
ut Shltan nunc pertinent iure communi et consuetudine, illi parocho,
!r) CUlu® ditione nunc extant. Si vero nulla sepultura petitur, sed simplex
,vc^s adsociatio ad tumulum, hoc vel non est permittendum, utpote
°mrariurn iuri communi et Iiturgiac, quae iubcrit omnes christi fideles non
" &nos, antequam terrae mandentur, vera sepultura ecclesiastica donari;
,S| permittitur» haec adsociatio est parochis reservanda; tenet enim locum
fulturae ecclesiasticae, quam defunctorum commicti iniuste recusant.
' vero pompae solemnis cad^m adsociatio evadit funct o stricte paro-
S-i-6
Curta Romana
r
ehialis. Aut agitur de cadaveribus alibi iam scpulturae^^^
ct tunc vel altera functio exequialis petitur, et haec nronf ^0nat^i
propria parochorum; vel petitur simplex cadaveris citatio T"’ mdit
rtum, et hacc quoque est parochialis, saltem cum perficitur *h
solemniter. pcmc.tur plus minusvc
Es altera vero parte capcUanus coemeterii sustinet q„od a t.m
decret, Episcopi Lobett,, consentientibus parochis civitatis Astem « P *
lutt consuetudo nunquam interrupta, nisi excipias paucos
urgentibus causts, qua coemeterii rector seu capclknus
expletas m ecclesia parochiali functiones funereas, cadavera tb iUa erH*'
ad publicum coemeterium comitatur. Consuetudo etiam im ju;t “y”
capcUanus cadavera quae aliunde in civitatem Astensem defcnmtui Td
i anuas civitatis vel ad stationem vtae ferreae recipit et pariter comitatur ad
ocum dormitionis. Huius duplicis consuetudinis fit mentio in recensione
munerum capellam, quae fit in ipso actu quo municipium iUum nominat
In hoc munere exercendo si capellanus invitatur a defunctorum coninn-
na,mP,':hC,Plt em0 Umentllm libclkrum de«m; si vero agitur de defunctis
pauperibus m quo casu nuUa fit invitatio, omnino gratis suum rZus
sXend^mPfibrfra.CaPe«anUS^ nominatur a municipio, a quo recipit tenue
tum,, It ,1, ’ -U0; ! amitteret ius associandi cadavera ab ecclesiis
emolumentoStfccem^beUarumt!Dro^unemCter'Um rIPr'VIIre,l'r ctiam incert0
„ miserabilis evaderet, q„P du^Tb msee^
nmrotc^ii111^11111 ‘ltltJerentur labores et onera, minueretur retributio vel
t •• 1 us°na, eva eret> nullusque inveniretur sacerdos, qui munus coc*
• , aPe ani vc et suscipere; quinimo forsitan municipium ipsum offi-
M , .a jer<L- Ve saltem in personam laicam transferret, quod maximae
esset tacturae Astensi dioecesi et civitati.
P iroc hi ius associandi cadavera ad coemeterium redamant,
fnn i* P'irs integralis iuris funerandi, nempe levandi et deducendi
rhi i ‘jc ecc es,atn parochialem, ab hoc nequit disiungi. Si ita res est, paro-
n>. CrCJlt a' s"C!:lrc at^ coemeterium non tantum cadavera divitum,
nemPt' ]PS*S solveretur emolumentum decem libellarum, sed etiam
. t ailpcrum, quae adsociantur omnino gratis. Atqui hoc ius minime
reclamant. Quare, etc.
’ aCi ' ' ’ 1 ' respondit ad f. Negative et servetur ius commune,
[ 0m!liu>n s U’>ru,n parochianortim etiam fiauperum cadavera decenter
comitentur ad coemeterium.
n;/?in i retUj resoluHo in Novaricn., Funerum, 27 maii 1S93 et 22 m-
ntt /V95. 1 Et ad mentem.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 166, p. 6-14].
1 Acta S. Sedis, vol. XXVII [, p 233
59
S. C, Concilii 0
«47
4333.
S. C. C., Bononien 23 febr. 1907.
Antonius Damiani diaconus a decimo suae aetatis anno laborare coepit
morbo epileptico, qui primitus saepius duorum nempe vel trium dierum
spatio, sed postea, remediis adhibitis, rarius, plurimis scilicet mensibus
interiectis, et usque ad decem et octo menses, imo etiam usque ad tres
annos apparere solitus fuit. Postrema vice ipse eodem morbo correptus est
paucis diebus ante diem, in qua promovendus erat ad s. presbyteratus ordi-
nem, nempe mense decembri 1905, De hoc edoctus Emus Archiepiscopus
prudenter eius ordinationem suspendit. Quare diaconus Damiani huic
S. C, supplicem libellum obtulit pro dispensatione obtinenda ab huiusmodi
defectu, suam petit:' nem confirmans testimonio medici curantis, qui ex
evolutione ipsius morbi iudicabat ipsum posse quamprimum plenam sani-
tatem recuperare.
Hisce ablegatis precibus pro informatione ad Emum Archicpiscopum.
tocriium medicum, nempe Herculem Fabbri, consuluit, qui cum retulisset,
nate S. C. die 20 febr, 1906 respondit; Dilata,
Praeterlapsis autem nonnullis mensibus, diaconus Damiani iterum institit
pro gratiae concessione, allegans medici curant s testimonium, quo deda-
a.vuur nnn amplius se eidem morbo fuisse obnoxium, imo optima frui
v etu me. Et haec S. C. die 3 sept. 1906 acceptas preces denuo remisit
®eum em Archicpiscopum, ut referret, an orator ex dicto morbo ita con-
< ncrit ut, salva reverentia sacri ministerii et ad normam ss. canonum,
3 n! ,0rd'nes Promoveri posset, Archiepiscopus literis diei 19 sept. 1906
<s(ubuit attestationem proprii medici Iulii Melotti, referentis agi in casu
vera epilepsia sed levi; qui medicus insuper addebat adhibitis remediis
praescriptis posse oratorem convalescere ad ministerium ecclesiasticum recte
exercendum. Archiepiscopus autem in suis litteris plurimum commendabat
rotem Damiani propter eius excellentes animi dotes, et gratia dignum
radicabat.
Inter irregulares communiter recenseri caduco morbo laborantes seu
lu-pticos docent can.3 Communiter , dist. 33; can. ro, Praecipimus , dist. 34 ;
• <■ non canonistae hos textus interpretantes, uti Reiffenstuel (lib. 1 Decret
■ 2°t n. 19), Devoti (lib. 1, de elect ., t. 7, p. 6) aliique, quibus est etiam
nsona Pr;i.\is constans huius S. C. Profecto si expendatur relatio medi-
^njin Melotti et Fabbri, clare resultat agi in casu de vera epilepsia, ita ut
non possit, in futurum remotum et vitatum esse periculum relapsus.
•‘ ude ctiam obstaculum gratiae concessioni gravius apparere, si consi-
pCr?Ur Pai,l,spcr morbi epileptici natura; nam qui eo afficitur, viribus cor-
|?,ris deficientibus, vel in terram ruit et extra sensus rapitur, vel corvulsio-
Us quatitur nervorum, unde omnes actus externi deliberati impediuntur;
'* srine niorbus quam maxime distans a reverentia et securitate requisita
Sacro ministerio exercendo, unde qui co morbo afficitur, ad ss. ordines
Curta Romana
est omnino inhabilis, et dispensationi locus esse non solet On-ir. ■ i
disciplinae huius S. C., vel gratia esset deneganda, uti factum
«en 26 aug. 1905, • vel saltem differenda, quoad usque innotcsce^T
perfecta recuperata sanitate, ut in Treviren., 27 ianuarii 1S66 et P™ , '
rum, 12 Septembris 1896, 2 ’ enetia-
Nec in themate suffragantur speciales circumstantiae, quales nrof,.',
essent magna utilitas vel necessitas pro dioecesi ob cleri defectum Z
extraordinariae dotes oratoris; quum c contra agatur de clerico, qui tenui
ingemo pollet, uti ipse oratoris patruus fatetur.
. H.X ad.verso, Pf° c°ncedenda gratia sequentia concurrere possunt In
primis agitur de levi et sanabili epilepsia, quemadmodum eruitur ex fide
medicorum Mclotti et Fabbri. Constat insuper oratorem ab ultima morbi
impeti tione usque ad praesens, nulli amplius extitissc accessui obnoxium'.
Age vero expendentes canonistae huius morbi naturam, docent epilep-
.p.V? ’nU1 iam Prormotus fuerit’ quamvis nondum sanatus, ut habet Ferraris
(Bibi. Can verb. Irregularitas , art. i, n. 12), si raro tamen cadat, posse pri-
vatim celebrare cum assistentia sacerdotis, qui missam prosequi valeat, si
alter deficiat; nec absolutam oriri ex huiusmodi infirmitate irregularitatem
autumant, cum, ut ait Suarez {de censur ., disp. 51, sect. 3, n. 17), non prop-
er aegntu inem absolute irregularitas incurratur, sed propter impedimen-
tum perpetuum, infirmitas enim quae sanari potest, vitium corporis sim-
pliciter in ture non vocatur, leg. Inter , roi, fi'., de verb. sign. Quod autem
monus, quo afficitur in casu orator, raro accidat ct sanabilis sit, constat
ex testimonio peritorum Fabbri et Melotti. Tempus vero ad cognoscendum,
utrum epi epticus dici possit sanatus, est integer annus ab ultimo lapsu, scu
aCCtfSU’ lltl cornmuT1*ter tenent auctores. Cf. Ferraris (loc. cit.),
ei enstue (ib. I, Decrct ., tit. 20, 11. rg), Pirhing (eodem titulo, § 14).
tem nec in 1 egesto huius S. C. desunt exempla huiusmodi impertitae
gratiae, ita in olaterrana, 9 iuli i 1825 dispensatio concessa fuit diacono
m., qui, olim comitiali morbo obnoxius, levem deinde corporis cxci-
tauonem passus est. Eadem grata concessa fuitin Bisinianen ., 24 nov. 1906 3
suodiacono Mariano Rose, licet coarctata ad diaconatum tantum, quamvis
un annus .1 ) ultimo morbi accessu effluxisset. Quin aliquid obstent contra-
nae recisionis, n.trn in Lugdtmen, orator diaconus , qui gratiam implorabat,
■* pcessu^ epilepticos in anno ante petitam gratiam expertus fuerat; in
a ns ua us Causis res erat de clerico sacris ordinibus initiando, dum heic
..gitur u clerico iam ad diaconatum promoto, quo casu Ecclesiae indui-
gentis benignior evadit»
Praeterea quoad periculum indecentiae vel admirationis in populo ob
orte supervenientem accessum morbi, haec animadverti possunt. Primo
ai omorii .iprtssiuntm plerumque indicia praeveniunt, quae medici appt‘1-
nt aura i.i / et/na t et quidem haec se produnt duos vel tres horae quadran-
m
**4> p-
mcsaunjs Rc^olytfoaum. ti>m
405”4')'S.
P- 117,1-1176.
l6<
S. C, Concilii
849
I te$ ante epilepticum accessum: hinc orator in hisce adiunctis se abstinere
I «otest a missae celebratione. Deinde hoc periculum relapsus est valde impro-
I babjlc, tum quia agitur de persona in juvenili aetate constituta, cum orator
I natus sit an. 1SS0, et incoepta cura tales exitus habuit, ut fere sanatus dici
1 possit; tum etiam quia in casu non agitur de morbo ingenito seu haere di -
I odo, ut firmat in ultima informatione Emus Ordinarius, sed potius acqui-
sito ex sinistris eventibus et passis angustiis et laboribus extraordinariis in
studiorum curriculo; quae causae deprimentes, uti eas nuncupat medicus
1 Fabbri, facile disparebunt post susceptum sacerdotium. Quo vero ad admi-
I rationem in populo, haec facile praecaveri potest, si gratiae concessioni con-
ditio apponatur, ut ipse celebret in privato oratorio, quo privilegio oratoris
fiinrlia iam fruitur, saltem quoadusque totaliter morbus recesserit.
Demum prae oculis haberi debent praeclarae dotes morales oratoris,
quibus tum ab Emo Archiepiscopo, tum a rectore Seminarii et a proprio
1 parocho maxime commendatur. Nec omittendum quod gratiae denegatio,
attenta extraordinaria nervea susceptibilitate oratoris, fortasse determinare
| valeret morbi comitialis renovationem. Quare, etc.
Die, ctc. Sacra, etc, respondit: Arbitrio et prudentiae Emi Archicpiscopi
I mta mentem, facto verbo cum SSmo. .1 Ictis autem est , ut orator celebret in
oratorio privato cum adsisientia alterius sacerdotis, usque dum indicio medici
‘m constet de plene recuperata valetudine , et sub lege ut perseveret in vale-
tudine ipsa assidue curanda.
| [Ihesaurus Resolutionum, tom. 166, p. 59-64].
4334.
S, C. C., De Serena, 23 febr. i9°7*
In dioecesi De Serena post coemeteriorum saecularizationem mos inva-
IJlt' 11 1 fere omnia defunctorum cadavera sepeliantur nullis adhibitis reli-
ritibus, nullo sacerdote comitante nulhsque proinde funeribus in dic
obitus vel depositionis, tertia, septima aut trigesima celebratis. Aliquando
pluribus transactis mensibus vel etiam annis, parentes defunctorum
Celebrare faciunt suffragia quaedam vulgo dicta en f tertos 6 funerales (idest
putationes aut funera), in quibus canitur vel legitur missa funebris cum
'c S!ric defunctorum nocturno.
°rr' 1 . quum sanctuarium B. \ . AI. de Anducollo nuncupatum ac simul
cc^siam paroccialem constituens, cui iam a tribus annis tamquam parochus
P*** loannes Linus Sarriugartc, e Congr. Mtssionariorum Filiorum
pftaculati Cordis B. M. Virginis, in magna veneratione habeatur penes
Aversae reipuhlicae Cilenae fideles, ex iisdem multi, etiam ex alienis
P^occiis, ibidem celel tionem dietorum funerum seu suffragiorum com-
ptert solent Hoc autem aegre ferens, utpote in suorum (urium parochia-
'Ur? praei udicium, sacerdbs RobertUs Carcason, qui item tribus abhinc
prox unam paroeciam vulgo de Recolet a dictam regit, d:c j oct. 1905
^um obtulit ad curiam dioecesanam, expostulans, ut sibi restituerentur
l#«t. 17
:.4
Sjo
Curia Romana
emolumenta, quae occasione funerum pro suis defunctis
parocho sanctuarii de Andacollo hucusque percepta fuere D ^ ' ^ a
factus a curia parochus praefati sanctuarii de querelis contra it»' C U rt 0r
ab altero parocho dc Recoleta, admisit quidem horum suffraeion^ 7°*
“d s,mul ncSavit h“<= «se contrarium legibus ecclesiastici., „„1 1?'
funera non smt lura parochialia sed mere functiones, quae nmin.l?. ‘ •
bet sacerdote celebrari possunt. ^ 'l
_ Quibus acceptis curia episcopalis exquirere censuit votum promotorh
fiscale, qui, pluribus disputati* de sepulturis et de funeribus conchidir
suffragia, de quibus in casu, non esse vera funera ecclesiastica a nronrf
defunctorum parocho celebranda. Verum Vicarius generalis die 21 nov ia -
extraiudiciale tulit decretum, quo parochus de Andacollo damnatus ut J
restituenda parocho de Recoleta emolumenta funeraria indebite percepta
Contra huiusmodi decretum, dic 18 aug. 1906 parochus de Andacollo
ad hanc b. C. appellavit, petii tque, ut sequentia dubia dirimerentur; r. An
suffragia, quae sub nomine entierros in dioecesi De Serena celebrantur pro
defunctis , elapsis pluribus mensibus imo et annis post mortem , sint dicenda
vera funera ad sensum canonicum , ac proinde censenda iura parochialia; 2. An
parochus de Andacollo teneatur in casu aliquid restituere parocho de Recolet?.
favore parochi de : Andacollo haec adnotari possunt. Ex iure communi
parochis competere videtur dumtaxat ius cadavera associandi ad ecclesiam
paroc la ein ibique exequias peragendi, non autem missam exequialeni.
eiiam praesente, cadavere, celebrandi. Sane missa haec quum ex parte
u e uim nu limodc dici possit obligatoria, accensenda non videtur inter
mra stricte parochialia. Hoc eruitur ex Rituali Rom. (tit. 6, cap. 1, n. 4)
u ' .incu ca,ut ut * quantum fieri potent , missa praesente corpore defuncti
cc oretur . lamvero incisum illud quantum Jieri poterit non importat prae-
ceptum sed tantum consilium. Idem confirmatur a quotidiana praxi, vi
cuius missa exequialis, praesente cadavere, saepe saepius omittitur. Nec dif-
cu tatem facessit eiusdem Ritualis additio (loc. eit., cap. 3, n. 19); missa,
praesente cadavere, non omittatur’»; nam haec verba, inspecto universo
contextu, ut notat Melata ( De ture paroch ,, pag, 28) «non sunt sumenda
moL o quodam 1 omparativo, ita ut inter ea quae omitti possunt, ultimo loco
sit missa, quae etiam omitti potest, si hora non fuerit congruens aut altcjlf‘'
necessitas obstet». <
Sed etiamsi detur quod parochus privative habeat ius litandi missam
cxequta cm praesente cadavere, non exinde sequitur idem ius retinere etiam
postquam corpus defuncti sepultum imo et humatum fuit. Nam praeter*
quamquod id ex nullo iuris canone eruitur, parochus contentus esse deberet
no ume ntis funerariis, quae eidem obveniunt occasione excquiarum, sive
celebretur sive omittatur missa funeralis. Accedit quod ex decreto generali
yierae Rit . Congr. diei 2 dcc. 1S91 . n. 3755, ad 2, nec non ex altero eius-
‘V1' ' . CI 1 In Colaguritana ei Calceaten die 13 febr. 1892, 0,3767*
. missa cxequi.il is ea dicitur, quae celebratur praesente cada? 1 rt
f..n UCe,VC Sal*?m .mora,itcr seu non ultra biduum ab obitu. Unde missa
i]uae itari sole! ceteris diebus v nimirum dic tertia* septimi
sima, anniversaria etc., quum exequialis dici nequeat, hoc ipso ad iu
parochialia non est trahenda.
ra
Et hanc esse mentem S. R. C. non immerito deducitur cx decreto Ordi-
nis Minorum Conventualium, r3 maii 1879, n- 3494* ad t, ubi licitum esse
declaratur «in aliena ecdcsra et apud Regulares cantare missam de requie,
quam fideles celebrare petunt pro propinquis vel amicis defunctis, postquam
funeralia in ecclesia parochiali persoluta fuerunt, etiamsi missa exequialis in
ecclesia parochiali non celebretur . Hoc idem ab eadem S. C. confirmatum
fuit rescriptis 29 nov, 1901 et 24 lan. 1902 datis, in quibus licere decernitur
m ecclesiis Regularium, permittente ritu, celebrare Officia et missas de
requie diebus 3, 7, 30 et anniversaria a depositione. 1
Nuperrime vero tum a S. C. EE. et RR. in Tusculana, Exemptionis
ac iurium, 13 maii 1904, ad 4, 2 tum a Sacra C. C. in prima propositione
causae Barcinonen .. furiunt paroecialium, 27 aug. 1904, aci 2 ct ; 3 prodiit
resolutio contraria quibusdam parochis, qui ius sibi arrogarunt litandi
missam funeralem non praesente corpore defuncti et emolumenta exinde
promanantia percipiendi. Et merito sane; secus enim parochi portionem
canonicam petere possent quoad omnes missas, quae sive cantatae sive
lectae celebrarentur in aliis ecclesiis cum magno cultus discrimine atuue
cum praeiudicio iuris alieni. Quod nedum ab Ecclesiae sensu abhorret, sed
miustiim quoque apparet. Uniusmodi enim functiones non uti funera stricte
sumpta, sed veluti suffragia communiter haberi solent, quae proinde a quo-
1 bet sacerdote in qualibet ecclesia peragi valent.
. ahcra vero parte parocho dc Recoleta haec favere possunt. Et in
pL imis, certa ab incertis secernendo, exploratissimi iuris est, quod inter
parochialia iura recensetur quoque ius ad emolumenta, quae occasione fune-
rum persolvuntur. Item extra controversiam positum est ius parochi pera-
* . equias ac missam exequialeni litandi, quoties ipsa a fidelibus cele-
‘an c°nunittitur praesente saltem physice defuncti corpore. Hoc enim
eruitur ex ipsis Ritualis Romani verbis (tir. 6, cap. i,n. 4; et cap. 3,
n* ubi edicitur quod Missa exequialis quantum fieri poterit... prae-
'"ntt L*idavere non omittatur >. Atqui quum unus idemque sit sacerdos qu*.
Uxta funale, et exequias super defuncti corpore absolvere, et missam exe-
qUialem tunc temporis celebrare tenetur: consequitur unum eumdemque
parochum esse, qui ad utramque functionem ponendam ius habet.
‘ e9llc valide obi icitur quod quum haec missa sit tantum de consilio,
neqmt ad iura parochialia pertinere. Nam etiam omissa sententia eorum,
I Ici . !i ( Praxis r. Eiturg., tom. 3, part. 6, n. 231), et Alberti (De sepult.
f ’’ 69), qui, hcet minus probabiliter, tenent missam exequialeni esse
irc obligatoriam, hoc tantum in themate sustinetur quod, si missa exe-
vtl'h ' Ucclesiae mentem, praesente cadavere celebranda a parentibus
' "jaercdihus defuncti committitur, ius illam litandi emolumentaque inde
rcipiendi ad parochum privative quoad alios spectat.
clare
* Pecr' Authcnt., n. 408*;.
. a«b s. Sedis, vol. XXXVII, p, 575-5*4.
lltsolui icnum, toni. p- 1056-1079.
'Jht ,.1
Curia Romana
®52 Curia Romana
Imo huiusmodi parochi ius merito protrahitur etiam ad tem
cadaver uti praesens saltem morali ter haberi potest Hoc «««1
tur a S. R. C. in generali decreto diei 2 dec. r8o, „ ” UtUm hab'-
.n Calaguritana et Calceattn., 13 ftbr. rS92, n. 3767, ad Wuhi I?!**
qtiod « cadaver absens ob civile vetitum vel morbum contaeiosum'7^
altam gratem ob camam) non solum insepultum sed et humatum d ii?
non ultra biduum ab obitu, censeri potest ac si esset physice pmeZ ‘ °
ut missa excqtnahs in casu cantari licite valeat, quoties praesente caTav'
permittitur ’U H.nc ms, quo fruitur parochus celebrandi missam ex«, i l L
corpore defunct. phys.ee praesente, perseverare dicendum est S
altero cx duobus immediate sequentibus ab obitu diebus
Sed ulterius non immerito sustinetur parochum retineremus suum Litandi
primam missam funeralem et percipiendi vel omnia emolumenta vel sal tem
quartam funerariam, s. ipsa missa, absolutis vel minus exequiis, nondum
celebrata fuit. Ita decisum apparet a S. C. C. in secunda propositione ca*!
satBarcmonen., lurtumparochiahum, diei 29 iulb 1905, 1 in qua ex noviter
det uctis reformatur prior resolutio diei 27 augusti 1904. Quaestio erat
hodiernae valde similis. Attenta enim lege civili Hispanica, vi cuius cada-
vera defunctorum vetabantur in ecclesiam introduci, ipsa benedicebantur
tantum aqua lustrali ante eccles-ae ianuam et mox ad coemeterium defere-
bantur; funera autem differebantur ad secundam, tertiam, quartam diem vel
etiam ,n ungius tempus a die obitus. Quum vero haec funeralia ab hac
h. U habita fuerint in locum illorum funerum, quae praesente cadavere
perso ve oantur, ideo hoc prodnt responsum: « In posterum prima funebris
missa post obitum, fiat aut in propria defuncti paroecia aut in cathedrali
et. quatenus m alia ecclesia legitime celebretur, parocho proprio solvatur
quarta umraria ». Ad rem notari oportet capitulum cathedrale Barcinonense
rm pn\i egio a consuetudine plusquarn centenaria firmato peragendi non-
nu a munera parochi alia, inter quae ad numeratur etiam ius funerandi quos*
cumque e es, nulla quarta funeraria parocho proprio reservata.
<>e 1 em tenuit S. C. EE. ct RR. in causa lanuen Funerum , 14 iulii 1905
ct 12 ian. 1906. * Consonat Benedictus XI 1J, const. Romanus Pontifex,
anno r 72-., ® statuens: Quod si funus non fieret in die tumulationis sed ad
1 ivcrsam diem vel ad aliud longius tempus differetur, parocho nihilominus
1 * 1 1 . intorticiorum ■>. Iloc idem firmatur a duo-
1lh a ,,s resolutionibus S.C.C. nempe in Mediolanen Quarta funeraria ,
9 scpC ad 2 1 et in Firmana , rS iulii 1744. 5 Imo doctores antiquiores
re eru n t etiam decisionem S. C. EE. et RR., 3 aug. 1621, quae, iuxta
dr os‘l ' r ■ c{ Potest, paroch., part. 3, cap. 24, n. 32) censuit
quartam parocho cx funeralibus secundo loco factis.
*oiu e eon eludere licet, quod ius parochorum ad missam iuncralcr
' 1 bejauni» Rewlutipnbm, lom. 164, <)ZC-
< aPF f** V°'- XXXIX- !>• JS6-360.
‘ Thesaurus Resolutionum, tom. s, p. +5.47
1 hesaurus Resolutionum t.,m ,, 45 ?7’
miuonum, tum. 13, p. 146- 149
S. C. ConaUt
853
^tenditur etiam ad aliud tempus, postquam cadaver amplius praesens non
est sive physice sive moralitcr, si antea missa non fuit celebrata. Quamdiu
autem duret hoc ius, non facile determinari potest, quum ex auctoribus non-
nulli usque ad 30 dies et alii illud indeterminatum relinquant.
Neque valide objicitur decretum S. R. C. in una Ordinis M morum Con-
wn/iw/im, nam, coe teris omissis, ad rein ita monet Mclata (loc. cit,,pag.38) :
S. R, C. dubium resolvit sub respectu praesertim liturgico, quin curet de
emolumentis, quae revera sub competentia sunt praesertim S. C. Concilii.
Quare haec eadem S. R. C. in decreto Constantini ,, 24 iulii 1638 1 noluit
resolvere quaestionem de emolumentis inculcando solum observantiam iuris
communis ». Quare, etc.
Die, etc. Sacra, etc . respondit: Attentis peculiaribus circumstantiis , senetur
in posterum regula statuta in Barcinonensi 29 iulii /905. 2 Quo vero ad prae-
terilm neminem esse inquietandum: et Episcopus opportune instruat et horte-
tur fideles ad suffragia defunctorum quamprimum explenda .
[Thesaurus Resolutionum, tom. 166, p. 73-81].
4335.
S. C. C., Veglen 23 febr. 1907.
In oppido llescae, sicuti in aliis locis dioecesis Yeglensis, aderat Capi-
tulum rurale, quod maiori vel minori sacerdotum numero sub loci parocho
constabat. Proventus ita distribuebantur, ut ex decimis parochus duas partes
perciperet, alii vero eapitulares singuli unam partem; reliqui vero reditus,
jicut etiam onera missarum fundationalium cum sua eleemosyna, viritim
dividerentur.
Anno 1838 dicta capitula a Gubernio suppressa luerunt, eo tamen lege,
M eapitulares reditus cederent in sustentationem eorum, qui subsidiariam
animarum curam agerent, quique post extinctUm Capitulum ibidem erant
nstituendi. Inierim hie dividendi reditus mos usque ad recentissima tem-
pora servatus fuit, licet horum redituum administrationem gereret parochus,
et Gubernium ob auctum in superstitibus capitularibus reditum ex progres-
®.‘Va Capituli imminutione, concurreret minori supplemento congruae,
arochialis vero congrua postremis legibus civilibus evecta fuit ad florenos
600 Pro parocho, et ad florenos 300 pro unoquoque ex duobus cooperato-
s quum ipsi dumtaxat de rurali Capitulo superfuerint. Insuper paro-
us, praeter compensationem ex decimis et ex aliis reditibus antiqui Capi-
m communi eum coadi ut oribus, obtinet etiam duo simplicia beneficia,
eiTu'« sicuti prius, reservata sunt incerta stolae albae: quod si huiusniodi
‘'‘diius laxatam congruam non exaequant, a Gubernio supplentur ex fundo
O
'Ollis.
supputandis tjtrdem reditibus ex missis fundatis provenientibus
cx N.
lurys Resolutionum i tom. 1^4, p* 926-9+9*
$54
Cuna Romana
Gubernium nrm semper eamdcm regulam secutum est Zd n.^T^T
de tali supputatione, Ordinarius Veglensis refert ’ , qUldquid sit
reditibus residuum ad persolvendas missas, quibus dotati nra ** **
tam pro missis fundatis. ** cleem°synam taxa-
At hodiernus parochus Antonius Andrjicic contendit iHo.r • i i
tum quoad rationem dividendi reditus ex-capi tu lares tum"" T ^
persolvendi onera missarum. Ipse siquidem sustinet sc successisTe ^ T
extmeto, et proinde omnes capitulares reditus cumularim
mare suam praebendam parochialem: coadiutoribus oartem rr vf
nullas missas fundationales tradit, sed non in ea proportione luL^ —
mxta pristinum distributionis morem, nempe tertia parte earum 'StohuSP
gnata parocho. Insuper idem parochus pro missis sive capitiis st
adventitiis, quas suis cooperatoribus vel aliis sacerdotibus persolvendi!
committit eleemosynam tantum manualem tradere praetendit servato
sibi stipendii parte, ea nempe quae ordinariam eleemosynam excedit Hinc
duae infra excnptae quaestiones resolvendae proponuntur ^
Quoad primum dubium modernus parochus suum ius vindicare satagit
ZTn» StatT bcnefidi Pcr d^tam suppressionem^ivi-
banfnarlrM I n°n ^ Parodlum st‘d aPud idem Capitulum existe-
bl; Pa Canh ***** primu$ inter W <* <*** animarum exerce-
beneficia mwsi^ k* ^US turPum5 ut*que parochus duo parva separata
titulum iJn fi ^bat’ T- raCC 'n partem conPruae ci erant collata, non in
tuli «,„n™ eficu Paroch,al>s. Iam vero omnia dicta munera et officia, Capi-
cum i™L secuta, m parocho coaluerunt: Gubernium enim Au stria-
' * esiastica auctoritate tacite connivcnte, Capitulares amplius
ratnrih 0g?0scens’ lorun* reditus et officia transtulit in parochum a coope-
rator hus m curae animarum exercitio coadiuvandum.
j > ■ t0ITlPia) ’ari urget ex facto nominationis sui praedecessoris parochi
tnliim . 'v* ! * 1<3u‘dem tunc curia Veglensis, praevidens brevi Capi-
vulunviV . *PC. um orL'' Mu<,d reapse contigit an. r 88 1 , edictum pro concursu
.• ‘ - ^ fiuroeaa e beneficium loci Bescae. Parochum vero Dorcic con-
v lnS lpsse acrjtcr in suis iunbus parochialibus defendendis, praesertim
quominus sua praebenda parochialis imminueretur, patet ex pluribus
fini / . US 10C sens|' aPud curiam Veglensem oblatis, ct etiam ex protesta-
c emissa an. 1875 apud Austriacum imperatorem.
... 1 c Agnitio beneficii parochialis seu coalitio capitularium bonorum
.. 1 ,l Im ln paroeeialem praebendam plemus adstrucre ipse adlaborat
ad nr!vi,US — ’ lp?a cun:1 ^ eglcnsi emissis. Nam usque ab anno r$57
:n /• ;. | re 16I CO(-‘P‘t conceptus novae paroeciae, siquidem eo tempore
_ma L.11 " constitutus fuit cooperator paroccialis cum stipendio seu con-
sustinet ^ 1 '■ cx fundo religionis. Eamdem rem perseverasse
-P- 1 op s successoribus, ciquc congruere etiam acta emissa
! i
■ 1 1
nr
iali Er
sC 1
po, qui in responslvis litteris diei «S i 1 ilii 1S97 declarat
x 1 x 1 i S computis intercalaribus super beneficio paro-
S. C, Concilii
$55
ali non satis innotuisse statum redituum fundationalium ad extinctum
■Capitulum rurale spectantium.
Aliud demum argumentum parochus colligit c\\ modo, quoad paroeciam
fuit promotus, nempe praevio concursu, ct cum omnibus iuribus, honori-
bus, emolumentis praefato beneficio adnexis vel ad ipsum quomodocumque
pertinentibus «.
Quoad secundum dubium parochus contendit de celebratione missarum
fundationalium ipsum tantum respondere debere sive coram ecclesiastica
auctoritate, $i\e coram civili, eum ipse solus sit parochus: sus cooperatoribus
utpote auxiliaribus ct non amplius membris extincti Capituli, nullum inesse
iussese ingerendi in persolvendo onere dictarum missarum. Sane, ait ipse,
vi legis civilis an. 1898 in congruam paroecialcm non sunt computandi redi-
tus ex fundationibus certa summa institutis pro missis vel altis officiis divi-
nis, ad quos, iuxta eamdem legem, ius habet dumtaxat parochus. Deinde
suam agendi rationem cohonestare adnititur circa nondum persolutas funda-
tionales missas.
Exadverso Episcopus praemittit post legem civilem anni 1898 reditus ex
missis fundational i hus liberi declarati sunt seu non computabiles in congruam,
paucis tantum exceptis missis. Congrua igitur sive pro parocho sive pro coo-
peratoribus nunc conllatur tantum ex decimarum indemnitate; quod vero sic
statutae congruae decst, a fundo religionis suppletur per Gubernium. Cum
autem iuxta legem civilem an. 1S9S reditus missarum fundatarum subducti
sint a computo congruae, hinc Ordinarius contendit, sicuti semper factum
tmt ante an. 1881, quo ultimus capitularis extinctus est, hos reditus una
^mul cum aliis capitularibus proventibus esse aequa lance inter parochum
ct coadiutores dividendos.
Nec parochus excusari valet ex eo quod, extincto Capitulo, onus missae
pro populo tantum ipsum onerat et non coadiutores, nam, observat Episco-
pus, cura animarum, quae actualiter apud Capitulum tunc residebat, nunc
aPud parochum: insuper pinguiori congrua prae coadiutoribus potitur,
quippe duplam ex decimis partem habet et, praeter capitulares reditus, etiam
P:irochiaIcs proventus percipit. Nec maiori pondere aestimandum quod ab
parocho obiicitur, nempe quod in scriptis Ordinariatus vel in decre-
,ls ipsius laicae potestatis suppressum Capitulum nunc nuncupatur benefi-
k |lirn parochia le, vel capitulares reditus nunc asserantur ad beneficium paro-
1 pertinere; hoc enim lato sensu intelligcndum esse ait, quatenus
cnunciati reditus vel efformant praecipuum caput ipsius beneficii, ve! ordi-
atl funt pro congrua parochi et coadiutoruni, non vero eo sensu, quate-
^ stricte efficiant solius parochi praebendam.
Quoad secundum dubium Episcopus sequentia subiicit. Profecto pii
"•'latores in missis fundandis apud rurale Bescae Capitulum intentionem
P^esunumtnr habuisse ipsos Capitulares benevolentia prosequendi, et eorum
‘C citl1 sacenlotes locales, cum etiam locum celebrationis assignaverint,
hi super cum hae missae pro celebratione alibi sint transferendae, si defi-
Uli|n sacerdotum forte occurrat, quaeri potest, utrum parochus et coadiu-
ifcs- <^ui iuxta superius dicta, ad Iniiusmodi missas aequale participationis
S56
Curia Ro murta
:us habent, eas alibi celebrandas committere valeant iuxta mv •
nam retenta parte excessus stipendii. Verum stante civi if W a ^
an. 189S vi cuius m congrua parochorum non amplius computenh^*?*
missis fundatjonahbus vel legandis, retentio excessus stipendii est
interdicta, iuxta resolutiones huius S. C. in Monacen.
Gorttien., rS decembris 1899, et in decreto generali 't>p nht' V’ ‘n
11 mui 1904, 2 unde eleemosynam non aliam esse debere auam^ ^
fundatione vel in successivo reductionis induito reperit.n Vm "
Modo smt sequentia dubia: 1 '
I. An inter parochum loci Bescae et eius cooperatores eadem,
zrz&nss str — <-«— esssi
■‘vrr*’' -*» jsirrs-"
JH „ ?,aCra' elC' resPmdit ad I- Affirmative.
Umi.fr. NegatWe' exCeP10 a,s" * <m«c in congruam curatam compn-
[Thcsaurus Rcsolutiomin, tom. 166, p. 107-121].
* W W W |
s. C. c., Caesaraugustana et Matriten., 23 mart. 1907.
scimn .rp.' ^lt. .'mC SJ^cr 'statu dioecesis huic S. C. exhibita an. 1905, Afchicpi-
tii i-m ^csaraUgu sta n u s exposuit quod Clemens VII per Breve diei 22mar-
filii® iit ?oncess** lf u°decim nobilibus viris Hispaniae eorumque uxoribus,
tpnmnr *1 « S-f?e sff£US’ nepotibus et consanguineis sive praesentibus sive pro
. ... r ,0 f C!)? tls’ lntcr alia privilegia gaudeant induito altaris portatilis
1 * - 11 a e 1 u erigendi quolibet in loco, honesto tamen et convenienti,
n°n f ^uni vero tractu temporis, eiusmodi familiae valde nimis
llt P - aV,nt in futurum multiplicabuntur, necessario fieri debet,
c , trmia a taria portatilia et in multis locis erigi possint ». Idcirco Ponti-
* F S^PP 'CIter exoravit, ut declarare dignetur quid in casu agendum foret,
neciie»' ^rme postulatio oblata fuerat an. 1901 ab Episcopo Matri tensi,
r-ifri li° . L ^Ua UnUS CX descendentibus ab imlultariis contemplatis in memo-
ju ■ • n* 1 ^xPOSCc‘hat, ut sibi recognosceretur privilegium oratorii privati. Ad
I ‘ Interpel!ationem, idem Episcopus retulit, in urbe Matritensi
tt.r . ,m .CXtC,1f esse< Privilegia concessa a Brevi Clementis VII. Addidit prae-
tii V-- ^ tlia Ju° Iircvai huic similia, nempe Leonis X diei 29 mar-
, d,cl 22 ian> J776; privilegia vero contenta in dictis Brevibus
altari hortari^ em’ ' >cse referte ad facultatem celebrationis missae m
. _ • V* cx (luo indultarii desumunt sibi inesse facultatem erigendi
oratorium privatum.
1 cr
: Cf
n. 4230
N
4 31
S. C. Concilii
8
>/
Porro pars dispositiva in citatis litteris Apostolicis, ad rem quoad pertinet,
esi sequens: « Liceat tibi et praedictis gaudere altari portatili cum debitis
reverentia et honoie, super coque in locis congruentibus et honestis, etiam
non sacris et ecclesiastico interdicto quavis, etiam Apostolica auctoritate,
suppositis, dummodo causam non dederis, et ipsi non dederint, huiusmodi
interdicto, nec per te extet nec per illos quominus ea, propter quae appo-
situm fuerit Apostolicum interdictum, exeeutioni debitae demandentur et
antequam elucescat dies per se ipsos, qui presbyteri aut erunt, ac ipsi per
proprium vel alium sacerdotem regularem idoneum, in tua et ipsi in sua vel
alterius ipsorum ac familiarum domesticorum et extraneorum quinque vel
sex praesentia, excommunicatis et interdictis exclusis, missas et alia divina
officia celebrare et celebrari facere ac illis interesse... ac quocumque tempore
etiam interdicti eucharistiam et alia ecclesiastica sacramenta a quocumque
sacerdote quoties oportuerit ( praeterquam in dic Paschatis Resurrectionis
Dominicae) recipere...»
Omissa disquisitione super Brevi Piano edito post Concilium Tridenti-
mim, et cuius tenor non cognoscitur, duae in themate fieri possunt quaostio-
ntSi nempe: i° utrum dicta indulta elargita a Gemente VII an. 1^0 et
a Leone X an. 1522 adhuc vigeant post publicationem Cone. Trid., vel potius
ab eo sint abrogata; 2'» et quatenus vigeant vel ea confirmari expediat, quae-
nam camelae et Conditiones circa eorum usum et exercitium sint applicandae
.0 removendos facile obrepentes abusus.
Quoad primam quaestionem Concilium Trid. (cap. unie., Sess. 22, de
et evitand.) disponit: ■ Neve ( Episcopi ) patiantur privatis in domibus,
atqiR- omnino extra ecclesiam et ad divinum tantum cultum dedicata orato-
na ab eisdem Ordinariis designanda et visitanda, sanctum hoc sacrificium
d saecularibus aut regularibus quibuscumque peragi ■. Ex hoc textu omnes
cru auctores arguunt Episcopis quidem fuisse ademptam potestatem con-
cedendi oratoria privata, at nihil dicunt de huiusmodi concessionibus factis
a S. Sede ante idem Concilium. Cf. Fagnanus (lib. 5 Decret., cap. 30, de
privi legi i.s , n. 12) et Benedictus XIV ( De sacrific. missae, lib. 3, cap. 6), Quin
Praeter alias datas resolutiones ah Inc S. C., accessit authentica decla-
tatio edita an. 1615 iussu Pauli V, quae ita se habet: « Tametsi S. C. C.
optimis mnixa rationibus saepissime responderit, celebrandi licentias m
pnutis oratoriis nonnisi a Sede Apostolica esse concedendas...; Ulmi Patres,
J - 1 ^ Nostri iussu significandum duxerunt, facultatem huiusmodi licen-
uanai ipsius Concilii decreto unicuique ademptam esse, solique Roniano
ontifiei esse reservatam ». 1 Quae declaratio firmata fuit variis Pontificum
»s, nempe ab Innocentio XIII in constit. Apostolici ministerii, 2 a Bene-
'ct0 XIII in constit. In supremo, 3 et tandem a Benedicto XIV in constit.
aHi>0 Citm animi, diei 2 iunii 1751. 4
1 c:r.
! Cf.
5 cr.
‘ Cf.
N, 2396
N. 2S0.
V 2S3:
N
413.
Curia Romana
ScS
itaque neque in praecitato textu Cone. Trid., neque in •
[arationibus, neque in relativis Bullis Pontificiis ulla occurrat m!!!rS
Cum
eius decittmi.iwiiiwuo, ... «WBWr« uuwa r ummens una occurrat m
de privatis oratoriis ex induito Apostolico concessis, videretur st.'t • 0
cum fundamento quod ea per Tridcntinam legem non sunt revoca' "'J'***
videtur posse suffragari illa latissima clausula in fine citati canitis
qua Episcop;s datur facultas, ut ipS: etiam tamquam Apostolicpt Sc\t iT'
gati ea curent omnia observari, .. non obstantibus privilegiis ,v™n( ,
appellationibus, ac consuetudinibus quibuscumque ». Naft teecverfeiopi^me
refern possunt ad pnv.lep.a, quibus fruebantur Regulares ante Cone
Ind., VI capitis In Ius, de prmkgiis, concessa ab Honoro III m,v.m
celebrandi m domibus latcorum sive super altari viatico sive super altari
fco. etiamsi laicus privilegium oratorii privati non haberet. Quae nriviieeb
Regularibus concessa, licet in corpore luris relata, tamen a Tridcntina Svnodo
fuerunt abrogata, uti diserte demonstrat Benedictus XIV in citata constit
Mugno cum anum. Hinc diae clausulae extendi non possunt ad induite eri-
vat, oratorii extraordinario modo nonnullis privatis personis ex spedalL
meritis a S, Sede elargita.
Deinde ex praefato Cone. Tr:d. textu avocata est ad S. Sedem facultas
permittendi missae celebrationem in privatis aedibus ab Episcopis ol> Ni-
miam facilitatem, qua ipsi utebantur in privatis oratoriis concedendis, sed
non videntur fuisse revocatae iam factae concessiones, quia id erat impedi-
iW;YmP°em circumstantiis, uti erui potest ex § u citatae constit. Bene-
c * ' * x u* iU*um esse, ut non amplius Episcopis facultas sit conce*
«enet, usum oratoriorum privatorum in domibus laicorum, causa in iisdem
missam ce e randi, cum licentia, quae ab ipsis daretur celebrandi missam
m oratoriis privatis, neutiquam stare possit cum praecepto a Concilio eisdem
i psis imposito, nc id permittere debeant: ac proinde praedictum ius ad S. Se-
um icvo muni fuisse, quoniam circumstantiae temporum et oratoriorum
{ \a orum in .ucorum domibus dilatatio minime permittebant, ut eadem
p orsus a o crentur ». Si igitur iam ab Episcopis permissa oratoria non fue-
runt revocata, multo magis congruit id asseri de indultishuiusmodia S. Sede,
iec maiori extensione elargitis; et reapse nullum verbum habetur in dicto
jx u quo re erri possit ad hanc revocationem, unde non tam facile ea
ur at mittenda, praecipue cum sit praeiudicialis indu Itari is iam in suo-
rum privilegiorum possessione existentibus.
n* X a!lui parte, hucusque allata non videntur tanti esse ponderis, ut tuto
lliri possit dicta privilegia non fuisse abolita. Sedulo notanda est distiri-
n ^ nvatum domesticum oratorium, et privilegium arae portatilis.
.1 1 ,niltu’ R110^ non aliud nisi locus in privatis aedibus sive Uici
t ,°r 'w' .t cst,na,tls :,d celebrandum, requiritur semper locus fixus; at non
lc ara pertatili, quae erigi potest in quocumque ldco etiam
nr timmculo s i conveniens et honestus, uti clare ex verbis relatis
s ementis VII, quibus privilegium fuit concessum.
Praeterea in iIut
mite ii fr
ratione personarum emi i „ i
11 j Muia L\cenaitiir ad omnes
a prunis mdultariis sive in "
iur ile privilegio maxime a iure exorbitanti, tum
utriusque sexus descendentes
i 1 nea eognatitia; tum ratione
gnata ia s v
S, (', Concilii
8 59
temporis, quia nulla aduritur clausula ratione durat ionis; tum ratione ipsius
concessionis, quia in induito neque exceptio poniturquoad dies solemniores,
Jamvero huiusmodi indu Ita tam a iure exorbitantia circa missae celebratio-
nem in dicto Cone. 7rkl. capite fuisse abrogata et abolita patet, si attente
expendantur verba, quae dispositionem prohibitivam inibi sequuntur et
quae sunt sequentia: « Haec igitur omnia quae summatim enumerata sunt,
omnibus locorum Ordinariis ita proponuntur, ut non solum ea ipsa sed
quaecumque alia huc pertinere visa fuerint, ipsi pro data sibi a Sacrosancta
Synodo potestate ac etiam ut Delegati Sedis Apostolicae prohibeant, emen-
dent, corrigant, statuant, atque ad ea inviolate servanda censuris ecclesiasticis
aliisque poenis, quae illorum arbitrio constituentur, fidelem populum com
pellant, non obstantibus privilegiis, exemptionibus, appellationibus ac con-
suetudinibus quibuscumque ».
Sane in praecedenti parte eiusdem capitis facta fuerat Episcopis inhibitio
permittendi missae celebrationem in privatis aedibus, vel in alio loco, qui ad
cultum non esset dicatus, ob obrepentes abusus. Verum quia ad hos legiti-
ji.iiHins obtendi poterant privilegia vel exemptiones, aut consuetudines.
Concilium I rid., utens clausula amplissima, « omnia quae summatim enu-
mL‘rdta sunt> vri quaecumque alia huc pertinere visa fuerint , per supra
rcata verba intendit omnia prorsus abrogare, t non obstantibus privilegiis,
exemptionibus... » Si igitur omnia privilegia, vel quaecumque alia huc per-
tinere videntur, circa missae celebrationem in privatis aedibus vel in loco
non sacro fuerunt abolita, profecto dicendum est etiam fuisse ex dispositione
C:tatl capitis comprehensa indulta altaris portatilis a Clementc VI I et Leone X
concessa ante Cone. Triden tinum.
Quod autem clarius evadit, s‘ expendantur sive declarationes huius S. C.,
nc ullae Pontiiiciae, sive auctoritas canonistarum. Ex his enim firmatur,
acta abrogatio extenditur ad omnia privilegia non exclusis quae in
P ' 1,e utris continentur. Ita tenent Gatticus (Deusu altaris portati!., cap. 1 1),
I agnnnus (cap. In /ns, de privilegiis). Benedictus XIV (De sacri/, miss.,
1^;3> vip. 6), qui f histit . eccl. , 34, § ; , n. ro) haec circa altaris viatici privi-
. ‘!sscrit; i. (Juae cum ita sint, ut omnis in posterum arceatur falsa
^ 7 «inguus notum facimus aras portatiles, quae permissae antea fuerant,
11 • [ nd. decreto Sess.22, cap. unie., de evitandis,.., sublatas penitus fuisse,
p , edam Congregatio unica eius interpres non semel iudicavit"
n
. uu rt‘petit loquendo de Regularibus per Cone. IVid. dicto privilegio
tur'st S 1,1 CU;Ua constit. Magno cum animi, § 29: « Hinc necessario consequi-
** Vonc. Trid. tam praecedentibus altaris viatici privilegiis derogasse,
‘ai facultati missam in privatorum domibus, sine bp i scopi licentia cele-
r)i' ' **tque ulterius Episcopum tamquam Sedis A p. Delegatum contra
J Odientes procedere posse, etiamsi exempta sint; nullum vero esse privi-
. 'l nn’ v<‘^ exemptionem, quae obstet quaeque impediat quominus abusus
j . urintur ex Bulla Gregorii XIII concessiva usus altaris portatilis
s m ssionum. Re quidem \ era Amostasuis (De eous, pus, lib. 5, cap. 11,
•''J ''eprnli.ins sententiam nonnullorum praetendentium per Cone, Trid.
JL
S6o
Curia Romana
Regularibus non fuisse ablatum usum altaris portatilis u u
sententia hodie adn, menda non es, in praxi... ka,n sedenda \ttril"?
dissimis nititur fundamentis praecipue ex Bulla Greuorii X
PP. Iesuuis, ubi dando facultatem, ut in missionibus in altari nnrnn^T1
brent, supponit similia indultu a Trid. esse sublata:
tiu .1 f. r. Paulo Papa III concessum et deinde a Tridentino ,, ’*■
sublatum, vobis eatenus restituimus ». °C Umvet$c
Quin imo ea prohibitio ita rigorose accepta fuit, ut ne ,
ac Cardinalibus permissus fuerit, excepta erectione oratorii in domo propria"!!
habitationis, usus altaris viatici in aedibus laieorum, uti constat ex decr '
t leinem ,s M diei IJ decembris .703: - Ad abusus huiusmodi eliminandos
‘ “■mus . lM. cx unanimi voto S. R. E. Cardinalium S. Cone. Trid Inter
pretum inhaerendo declarationibus alias hac de re editis expresse dcZt
Episcopis et his maioribus Praelatis etiam Cardinalatus dignitate fulgentibus
neque sub praetextu privilegii in corpore iuris clausi neque alio quoquo
titulo, nullo modo licere extra domum propriae habitationis, in domibus
laicis, etiam m propria dioecesi, quod fortius intelligitur in aliena, etiamsi
dioeccsam consensus adhaeretur, erigere altare, ibique sacrosanctum missae
sacrificium celebrare, sive celebrari facere 1 Haec tamen declaratio postea
ita temperata fuit a decisionibus Innocenti i XIII et Benedicti XIII quae
rc eruntur in ynodo Romana an, 1725, eap. 15, n. 3, ut ea esset intelligcnda
de usu altans portati lis seu de erectione oratorii in domibus privatis absque
egi urna et rationabili causa. J line Episcopi et putiori iure Emi Cardinales
ic o privi egio uti possunt occasione s. visitationis, tempore itineris, vel in
a us simi 1 us circumstantiis. Cf. De Angelis (Praelect. can . , lib. I, tit. 41).
i ec esunt exempla revocationis huiusmodi Pontificiorum indultorum
quae, concessa ante Concilium Tridentinum, postea a S. Sede declarata
nerunt uti abrogata, ve! moderata fuerunt. Ita in decreto S.C. Rituum, diei
31 aug. 1872, n. 3273; nccnon in Brevi Pii VI 1 diei n> apr. 1816, 2 relato in
Collectione aut Itent. eiusdem S, C. sub n. 2586. Cf. etiam votum in dicta Cal-
k imu vu , 4, pag. 17S, hac de re editum. Ex hucusque igitur elucubratis
non vu au r posse ambigi, quod privilegia altaris portatilis in themate con-
cessa, ture I n dentino inspecto, sint penitus abolita.
erum quatenus magis expediens esset, ut dicta privilegia declarentur
n penitus a lata seu melius, ut restituantur et serventur, (neque desunt
causae, tum quia nimiae familiae offensae manerent ex abolitione praetensi
prmtcgn tum ut magis excitetur pietas et affectio nobilium familiarum erga
l 4 ' Y„nn abs(lue re esse videtur, etiam prae oculis habitis quae Bcne-
l ecernit circa oratorii privati concessionem more nobilium in
. agno eunt animi, nonnulla in casu innuere temperamenta. Horum
prim um esse posset, ut nemo ex citatis Bullis vindicato privilcuio uti valeret,
i P tcvu recognitione et licentia Ordinarii m scriptis, Ordinarius autenx
venum unium unpert-etur illis familiis, quae demonstrent se esse in
Cf. N. 264
Cf. \
t
.S’, C. Concilii
861
possessione eiusdem privilegii, et insimul probent descendendam habere
a primis Bullarum indultariis, et quae insuper bonis moribus et religione
commendantur .
Secunda conditio esse posset, ut dicta concessio, quae antiquitus locum
habebat Iat mis terminis sub forma Bullae Cruciatae et indulgebatur per
niodum altar.s portatilis, nunc fiat tantum permittendo tndultario erectionem
oratorii privati, in domo eius domicilii vel quasi domicilii, cautelis appositis
quod sit decenter ornatum, a domesticis usibus seiunctum, quod prius visi-
tetur 1 1 approbetur ab Ordinario vel eius Delegato, ct in quo una tantum
missu senu i in die celebretur exceptis diebus solcmninribus, aliisque servatis
quoad praesentiam indultarii pro satisfactione praecepti audiendi missam,
ct pro extensione ad affines vel consanguineos, quae Benedictus XIV in
nuper citata const. praescribit in expeditione Brevis pro huiusmodi induitis
Tertia conditio esse posset, ut attenta dilatatione familiarum, quae de
u-. .u diem usque augetur, et attentis mutatis conditionibus temporum et
societatis, ad eliminandos abusus, nova concessio facienda personis in pos-
sessione dicti privilegii, extendatur ad filios tantum primae generationis,
praevia tamen recognitione ct annuentia Ordinarii in scriptis.
( J 1 1 . 1 r t . 1 demum conditio esse posset, ut super hisce vel aliis, quae pro re
iiau cavere decernatur, opportunum redigatur decretum communicandum
tum Archiepiscopo Caesaraugustano, tum Episcopo Matritensi.
Quare EE, \ \ . erit propositam quaestionem, praesertim quoad praxim
resolvere.
Bie, etc. Sacra, etc. respondit: Privilegia altaris portatilis concessa ante
••ncihum 7/ alent mum, et deinde non confirmata , esse sublata; et ad mentem.
[thesaurus Resolutionum, tom, 166, p. 148-1 ;SJ,
4337.
S. C. C., Avenionen., 22 iun. 1907.
'lirchio (rilbertus de 1‘ierre de Bernis annorum e Dioecesi Vi vari ensi,
Ekam r,S1IS dom,cilium habenis, vere anni 1901 ineunto, primum cognovit
-sam '°sc,nbaum in aetate 2S circiter annorum constitutam ct iam viduam
l,,s 1 unit.s iTOneum de la B&tie, cum qua, bimestri vix transacto, vitam
,5"rL*’ u,! hrtur, concubinario agere incoepit. Verum, quum fere quatuor
post hipikmc i'i ■ * -1 * *
M“ls *-isa propriam praegnationem opera 1 Ilius accusasset, quumque
^ llS v. ipsius ad decem menses a civili lege Gallica taxatum non-
tvP initum esset, uterque matrimonii ineundi causa in Angiitim sese
tion CrfC CnT'tarunt, atque, petita prius, et obtenta Curiae Parisiensis delega-
j j * Asciis sponsi parentibus ac amicis urbem petierunt vulgo dictam
J,t' 'cs> ubi ritu civili absoluto, dic* 19 oetobris eiusdem anni religiosas
uphas in iverunt coram parocho S, Pauli.
vt,amen vir narrat, nedum praefatam delegationem praetextu praegna-
^ s a muliere falso allegatae concessam fuisse, sed ipsum quoque matri-
'n 'hi rii const nsum eadem de causa a se fuisse praestitum, adeo ut in
Sl)2
Curia Humana
matrimonium ipse non consensisset, nisi revera EIsa orwi.U r ■
initis nuptiis, neo-sponsi Parisios reversi sum, ibiuuc mm', .lmerin
(iilberto declarasse videtur, se ventrem non gerere eumaue |P<>St •** El“
igitur fraude, ut ait vir, detecta, et vix quadra^ra dS coST' Hac
transactis, mulierem proprio marte dereliquisse asserit; dcin p«ii,‘S !**
die 29 decembris 1901 civile divortium obtinuit ob non servatas f, 1 ,Ue
a lege laica praescriptas. as *0rmalitatcs
J andem cum idem Gilbertus iustis de causis ih hae c p , . .
veniam declinandi ecclesiasticum sive Parisiense sive ViLiensfionm'1',**
Avemonense adeundi, die 19 martii 1903 eidem ArchieDiscooo n,
delegatus fuerat ad processum in prima instantia conficiendum f**
causa nulli tatis matrimonii pronuntiandam, supplices preces obtui h
suum cum EIsa conjugium declarari invalidum, duplici de ratione ncrapr
racjem frauduleux dtt motif, pour leque. a obtenu monpProP“~
si, m„rri^m.AVeni0nenSiS “ qua par est diligentia processum instui-
aliis "Mt“bramar0remTU^UeSCPtlmamm!lnUmUna smul cum nonnullis
“7 3 mu ,ere ,ndufs stve per se sive per Curiam Parisiensem rite
mento rnnfm f ^ r, tcrum ‘iUdlU f,nt Wsa, quae, praestito mra-
‘ ' d 1 ' Gllbertunl antea in animo habuisse eam in
orae ,rUCend:- C:ri;UmS,amiam autem Praegnationis nonnisi occasionem
celebrationem coniugii. Addidit praeterea veram
c ■ , ' ,im P^aeSnat:!f>iitTn, ipsumque virum causam involuntariam
mm procurandr ipsius abortum. Hisce igitur ad exitum perductis,
ttpd-irra vemon^ns,s ie 4 ianuarii 1906 sententiam protulit actori faventem,
tk rr ^ matrimonium in casu nullum et invalidum esse ex capite dcficicn-
Inr ii.^rw118 m v,.ro* ^ ^ua tamcn sententia cum ad hanc S. C. provocasset
• -^nsor matrimonialis, causa resolventia proponitur hodier-
' p T* . com,tIIS sub infrascripta rogandi formula.
f . ^ ac^or,s contendunt nullitatem matrimonii desumi debere ex de-
' U Xen c^nscjn3lIS Gilberto, qui illum emisit in circumstantia erronea
^ria !??ls 1 antc causam contractui, sive consequenter sub implicita sal-
A . C.0nt ,^!°ne te liuius qualitatis existentia. Hac duplici tle ratione Curiam
v u monentem duclarasse aiunt praesentis coniugii in validitatem. Et quam-
11 PrmcipiJ erroris nempe rt conditionis cuniulativc accipi posse
psi ateantur, quemadmodum lactum dignoscitur in sententia appellata, eo
quot in errore implicita qualitatis erratae conditio lateat, et vice versa i»
c >n itmne semper subsit aliqua erroris umbra : censent tamen illa vel disiun-
e c >nsn erari ac in alterutro nullitatem actus statui posse, ita ut delicientia
l 1 at.s a contrahente volitae et intentae per se constituere valeat mate-
itatis ipsius contractus, quin vera ct propria intercesserit conditio,
‘ t l Lontra sola xonditip independenter ab errore haberi possit uti unicum
", 1,11 n" btat.s cn isdem actus. 1 Iisee praei actis, transeunt advocati ad
conuttiones i nd r. ’ -fiatrin
oh defi
I t tuawu pidcmtuof udiidcuiu a*
■ ... K JSltandas , quae iuxta ipsos a iufe requiruntur pro matrimo
'ut nulhtate t t',vrnnn,i., .... 1 . . ? . ■
L'apitc erroris, vel appositae conditionis
S. C. Concilii
863
cientium alicuius qualitatis a contrahente volitae et intentae. At praeterquam
ex simplici qualitatis eri ore * •»:,!, nimii ipsi nullitatem matrimonii in casu
etiam ex ed ostendi, quod eadem qualitas dans causam contractui in veram
conditionem a vini traducta fuit, tjraduin deinde facientes ad proprium
thesim in puncto facti probandam, ostendere conantur, quod 1. Gilbertus
priusquam EIsa falsam praegnationem simulaverit, cam in uxorem ducere
voluntate absoluta nolebat; 2. Gilbertus consensum praebuit in matrimonio
cum EIsa ineundo unire oh assertam praegnationem, quam etiam ;n condi-
tionem sine qua non deduxit; 3, asserta praegnatio omnimoda falsitate laborat
Porro dicunt Gilbertum elicere noluisse consensum matrimonialem in Elsam
per suum intellectum apprehensam. At si EIsa, ut EIsa, fuit ab intellectu et
consequenter a voluntate exclusa, EIsa tamen gravida, dum ab intellectu fuit
apprehensa, a voluntate fuit volita, et hinc consensus elicitus. Sed iste, dum
pnmo Elsam exclusit ac postea tantum fuit elicitus, dici nequit absolute
terminans in substantiam matrimonii pure et simpliciter, qualitate praegna-
tionis tamquam secundarie tantum intenta ac volita; nam matrimonium pure
et simpliciter fuit a Giibcrto exclusum voluntate actuali primitus et con-
sequenter Virtual i : hinc est, quod qualitate illa praegnationis primario in-
p.-nta ac unice consensum determinante, falsa ex. st ente, datus consensus
est nullus, ac proinde irritum matrimonium. Demum animadvertunt, asser-
tiones mulieris a nullo teste confirmari, quin imo pauci ab ea designati
testes vel eidem contradicunt, vel deponere in iudicio recusant sub praetextu
secreti professionalis aut commissi.
■x adversa vero parte vindex matrimonii ex officio plura disserit, osten-
dendo; j) non fuisse absolute demonstratum praegnationem non adfuisse;
-J minus adhuc probatum esse unicam ac ad matrimonium determinantem
UUNl,n Pro viro fuisse mulieris praegnationem; 3) non est absolute demon-
“!r,Ullm vn*i consensum in matrimonium fuisse positive subordinatum facto
praegnantiae mulieris, ct quidem in forma condi tionali. Quare in dubio
avernlum est matrimonio. Eo vel magis, quod Gilbertus post panditam sib,
ab Hlsa
praegnationis absentiam perseveravit cum ea in coniugali conversa-
',onc- n:lm exinde conficere licet Gilbertum ex corde Elsam duxisse, ac
proinde totam historiam de subord i nato conse nsu facto praegnanti ae.etc. non
‘ nisi fabulam astute postea ex variis adiunctis confictam. Quod etiam
,ri epistolis ad mulieris matrem post detectam praegnantiae falsitatem eon-
'vrif'tis corroboratur, \airi in eis non vir a muliere deceptus et iratus, sed
placidus Gilbertus apparet.
Quibus perpensis rogantur EE. VV. sueta prudentia ac sapientia edicere,
fllll) responso dimittendum sit dubium:
rin Curiae Avenionensis sententia sit confirmanda vel infirmanda in caste?
fhit r/,- , Sacra i ctc . respondit : Sententiam esse infirmandam .
[ hesaurus Resolutionum, tom. r66, p. 271-313].
S64
Curia Romana
■ m
4338.
S. C. C*, LtUcuftUf 22 iun, 1907.
In civitate Lucana iam a saeculo xin institutum fuit pro pauperibus et
infirmis Hospitale sic dictum a Misericordia, quod Henricus tunc tcml!
Episcopus Lucanusbulla anni 1262 pluribus cumulavit privileeiis una S
ac exemptione « ab omni iurisdictione inferioris personae », atque illius' mode
ratonbus. nempe Rector, et Operariis a Misericordia quamdam Sodalitati
conflantibus mdulsit, ut «possint aedificare ecclesiam sive oratorium et hT
bere proprium cappellanum et Campanam et coemeterium benedictum £
quo tam sani quam mfirmi commorantes ibidem valeant sepeliri ». Cursu
temporis Hospitalis directio et administratio transiit ad varia Gubernia
civilia Cum vero interea alia quoque pia opera orta sint ad curandas invati-
d°s, dementes, derelictos alusque infirmitatibus detentos, dicta Hospitia
una simul cum iam extanti Hospitali in unum conflata sunt Institutum, quod
vulgo appellari solet Regi Spedali ed Ospizi di Lucca.
Porro ius itinerandi et tumulandi cadavera infirmorum in praefatis Hospi-
talis domibus decedentium exercuit Cappellanus curatus Hospitalis seu
e,! ,a nexae ecclesiae S. Lucae, quamvis decursu saeculorum aliqua non
deluerit queremonia ex parte Parochorum, praesertim Parochi S. Paulini.
et quaestio hisce postremis temporibus magis exarsit inter Cappellanum
curatum S. Lucae Raphaelem Ceccarini et Parochos sive civitatis sive dioc-
ccs‘s i^UL,ln'ac. Hodiernus autem Emus Archiepiscopus statim ac gubernium
arc udioeccseos Lucanae assumpsit, de bono et aequo rem componere cura-
vit eo sensu, ut Curatus S. Lucae ■ seguiti ad associare tutti e singoli quei
e^unti, per i quali la famiglia non esprima il desiderio di vederli associati
t a parroco». In hoc consentire non renuerunt Parochi civitatis Lucanae, sed
cum Curatus Ceccarini omnem conciliationis modum respuisset, die 21 Sep-
tembris 1905 ad hanc S. C. recursum obtulerunt.
- iILctus Parochorum Patronus praenotat fili anos in propria paroecia,
n st aliter disposuerint, sepulcrum maiorum obtinere vel in ipsis publicis
coemeteriis. Exinde sequi ait Parochum iurisdictionem etiam in suos paro-
c nanos defunctos exercere, atque eidem pertinere adsociationcm et tumulas
t lOnem ipsorum cadaverum , quemadmodum constat praesertim ex cap. 3«
> (/.//, di st-puif.y in 6. Quod valet etiam pro viatoribus, hospitibus et peregri*
1,1 s* aliena paroecia forte decedunt, et quorum corpora in propria
tet esi a sepeliri debent, dummodo hoc commode fieri possit iuxta cap- -•
tit. lih. u, ( dement . Quare Patronus contendit, vi iuris communis denegari
n »n pos-t. I arochis civitatis Lucanae exercitium iuris adsociandi et tumuland’
cadavera suorum parqchianorum, qui in Hospitalibus Lucanis decedunt.
1 cn m admitteretur in huiusmoili defunctos desinere paroeciaiem iunsdi
nem, dicendum foret eosdem d{ functos proprium domicilium parochLJc
amisisse per admissionem in Hospitale. Quod absurdum esset ac disciph
can 1 "ntrar um, cum in infirmis desit animus ibidem mii in
S, C, Concilii
865
perpetuum, vel saltem ad maiorem anni partem. Hoc autem iuris principi
suam quoque vim mutuare asserit a discrimine. nnnH in» :
um
■H. scrimme, quod intercedit inter infir-
mos, qui Hospitale ingrediuntur dumtaxat ad valetudinem curandam, ac
intercos, qui ratione famulatus, ofiicii aut alia ex causa continuo in Hospi-
tali commorantur. Hi enim ibidem proprio gaudent domicilio, ac proinde
subsunt jurisdictioni Parochi loci, in quo adest Hospitale, vel etiam ipsius
Hospitalis Rectori, si istud f ruatur exemptionis privilegio. Aegri c contra
retinent parochiam, in qua degebant et Parochus remanet proprius eorum-
tieni Parochus, ipsique competit privative funeri pracessc, quoniam Parochus
proprii domicilii Literis omnibus praefertur. Cui iun in casu non derogat
neque privilegium apostolicura, neque constitutiones synodales, neque con-
suetudo. Nam Episcopi Bulla dicit tantum «in quo tam sani quam infir-
coramorantes ibidem valeant sepeliri »; statuta vero Synodalia a. 1736 et 18S7
nedum non recensent iurisdictionem Cappeliani Curati in funeribus infir-
nicruni Hospitali demortuorum, sed hoc ius Parochis vindicant; porro
consuetudo legitima nunquam extitit, cum Parochi Archidioecesis Lucanae
simptr associaverint ct tumulaverint in propria ecclesia cadavera parochiano-
rum in Hospitali decessorum. Quod pluribus adductis ostendere nititur.
Ceterum, pergit, hujusmodi consuetudo ncc iure admitti potest, cum aga-
tur m casu de iuribus stricte parochialibus.
l*x altera vero parte Cappellanus Ceccarini Curatus S. Lucae sibi vindi-
cat exclusivum ius funerandi ac tumulandi omnes infirmos, qui in Hospitalibus
egentes ex hac vita migrarunt. Quod probare nititur ex facto, quod Hospi-
eS. Lucae proprios habeat Sacerdotes, qui ibidem commorantibus priva-
re quod 1 arochos Sacramenta administrant. Communis enim est doctrina
inter canon istas, quod, quum Hospitale proprios, ut supra, habet Sacerdotes,
cjuwu ius funerandi ac tumulandi eos, qui ibi moriuntur, spectat ad Cappel-
j5 ’ Sl’li Curatum Hospitalis, numquam vero ad Parochum domicilii
e tinctorum. Sic Searfantonius, Animad. et Lticubr., add. 4S. Atqui, subsu-
ni lPi>e' Curatum S. Lucae una simul cum suis Sacerdotibus revera frui
•ure administrandi Sacramenta in Hospitalibus civitatis Lucanae, nec Parochi
rsarn m dubium revocare valent. Sed maius argumentum ad probandum
WS S! hi * * * r 1
. . 1 propnum funerandi defunctos in Hospitali desumit Curatus Cecca-
ttr’ C' Hospitale in casu gaudet privilegio exemptionis cum coemc-
' proprio. Doctores enim docent, rectores Hospitalium exemptorum
u*r al';‘ privilegia habere etiam ius funerum super infirmos inibi defun-
Searfantonius, l. c., D'Ann:bale, Sttmm. Thcol. mora!. . part. 3,
S C* • 11 ^°’ a^'- Quam doctrinam confirmari ait a resolutionibus huius
i‘ * ;n Ariminen., 16 iunii 1 827. 1 Peremptorium demum argumentum
. 1111 ,iU Curatus Ceccarini ex consuetudine plus quam centenaria imo
L lnit,uoriaIi, quam quidem probare nititur adducens sententiam Curiae
sanat' diei 15 decembris 1904, ubi edicitur: «Considerando che il
1)
il
^esst > 1 1
-quasi p( issesso dei ius funerandi riguardo a quclli che nuioiono entro
^ dei RR. t Jspedali ili Lucca e di fronte ai Parroci di citta e stato goduto
I
. X
7
4010.
55
866
Curia Romana
fin qui dal Rev. Signor Raffacle Ceccarini e dai suoi antecessori ■ n
citata sententia loquitur dumtaxat de Parochis civitatis Lucan i » } " f si
est, quia Curatus Ceccarini actionem in possessorio tantum intenW* ^
unum ex iisdem Parochis. Praeterea Congregatio quaedam synodalLT
i(S aug. 1890 recognovit, « che m forza dei decreto di EnricnV^ 1
chiesa delPOspedale e divenuta chiesa tumulante, quindi ha quei dintti^
per tal titolo Ic competono ». 1 11 ’ c“e
dubium^ iRitUreX U,,aqUC Pi'rtC "**“ r0g4ntur EE- W.. ut velint dirimere
An ms funerandi ei tumulandi cadavera eorum , qui in Regiis Xenodochii,
inorna su»,' spectet ad CappeUanum Curatum S. Lurae, vel polus ,
domiam m casu? /H,y
Dic, etc. Sana, etc. respondit: Negative ad primam partem , Affirmat ite
ad secundum , mxta tamen novissimum Emi Archiepiscopi votum.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 166, p. 317-334]
4339.
S. C. C., Taurinen ., 27 iul. 1907.
Super decisione dici 21 ianuarii 1905 1 patronus Sacerdotis Giaume
beneficium novae audientiae expostulavit et obtinuit. Ipse autem contendit
causas pro dismemb ratione allegatas modo graviores evasisse, prout nuper
et ipse testatus est Kmus Archiepiscopus. Nam augmentum fidelium quo-
! ie progre i ait ex novarum domorum constructione, ita ut, iuxta attesta-
tiontm syn ici Taurinensis* incolae suburbii intra fines instituendae paroe*
ciae, qu. anno 1901 attingebant 2960, hodie numerantur 3728. Verum si
hoc populi incrementum necessario in posterum ducet ad paroeciae divi-
n'm’ Pro. ccto Pr "dentia exposcit* Ut mi praesens hoc remedium praeoccu-
petur, cum >n promptu adsit dotatio novae paroeciae. Hucusque dicta advo-
catus confirmat decisione nuperrima edita a S. C. EE. et RR. in causa
t vtucn 7 i urii i 1907, ubi decreta fuit erectio novae paroeciae, etsi haec
istaret a veteri paroecia non mille passibus sed intervallo tertio minori,
et vix duo nuliia incolarum recenseret. 2
Qu.n n^gotiuna facessat tum defectus ecclesiae sufficientis pro nova
p occ.a, nam hodie amplius res non est de parva aedicula, sed pars eccle-
siae sacro cultui dicata perampla est, et satis apta pro sacris ministeriis
ministrandis incolis suburbii ad illam accedentibus; tum deficientia idoneae
s pro novo parocho, nam ipsa augebitur a Gubernio, prouti testatur
hodiernus bmus Archiepiscopus.
Verum quia maior et potior C.tpucc inorum querela in eo est, quod per
oustitutmnem novae paroeciae cis magnum detrimentum paretur,
* a,l° ccmv<-llere satagit, refutata et oppugnata relatione ab iis
Cx 1 1,1 !l! detrimentum probandum. Imo adurget potius ex negat2
1 r*f M ° *
A, 43 zo.
Acta S. Sedis vol Vi r e
• p. 306-31 1,
S. C. Concilii
867
paroeciae divisione damna exurgere; ita ea recensens. In primis sanctua-
rium fi- M- ^ ■ ;l Salute amittet subsidium lib, 3°-°oo, quas Taurinense
municipium donare paratum est pro ecclesiae aedificatione complenda,
dummodo tamen ea in paroeciae honorem elevetur. Praeterea et aliud
imminet maius damnum, nempe illud, quod directe infertur sacerdoti
Giaume, qui nedum resignavit officium vicecancellarii, quia Archiepisco-
pus ei pandiderat mentem de nova ecclesia in paroeciam erigenda, deque
patronatu ei tradendo super ipsam; sed etiam ingentes pro novae ecclesiae
constructione sustinuit expensas, non parum de suo, conspieante sorore,
profundens,
Kx parte vero familiae religiosae Capuccinorum, seu parochi S. Mariae
ad Agros, nihil novi exhibitum fuit.
Rogantur itaque EE. V \ ut benigne resumpto praetento folio sequens
enodare dignentur dubium :
An sit standum vel recedendum a decisis in casu?
Dtt , i te. Sacra , etc, respondit : Attentis novit cr deductis esse locum erectioni
nme paroeciae, et ad mentem.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 166, p. 417-421].
4340.
S. C. C., decr. Ne temere , 2 aug. 1907.
XTe temere inirentur clandestina coniugia, quae Dei Ecclesia iustissimis
e causis semper detestata est atque prohibuit, provide cavit Tridentinum
oncilium, cap, i, Sess. 24, de ref. matrim. edicens: «Qui aliter quam
praesente parocho vel alio sacerdote de ipsius parochi seu Ordinarii licen-
■< ei duobus vel tribus testibus matrimonium contrahere attentabunt,
cos ancta Synodus ad sic contrahendum omnino inhabiles reddit, ethuius-
noc 1 c°ntractus irritos et nullos esse decernit ».
‘ t'd cum 'dem Sacrum Concilium praecepisset, ut tale decretum publi-
^'ritur in singulis paroeciis, nec vim haberet nisi iis in locis ubi esset pro-
bcn^fitUni' 11 ^ plura loca, in quibus publicatio illa facta non fuit,
v L c,° tr!£lcntinae legis caruerint, hodieque careant, et haesitationibus
"‘commodi» veteris disciplinae adhuc obnoxia maneant,
erum nec ubi viguit nova lex, sublata est omnis difficultas. Saepe
*Ue gravis exstitit dubitatio in decernenda persona parochi, quo prae-
t inati unonium sit contrahendum. Statuit quidem canonica disciplina,
sj Pr,UIn parochum eum intelligi debere, cuius in paroecia domicilium
’ aut tlUl181 domicilium alterutrius contrahentis. \reruni quia nonnun-
‘,n d'fficile est indicare, certo ne constet dc quasi-domicilio, haud pauca
moira fuerunt obtecta periculo ne nulla essent; multa quoque, sive
I' hominum siv< fraude, illegitima prorsus atque trrita deprehensa
Jt
‘lcv diuhim deplorat i, eo Crebrius accidere nostra aetate vide-
hicduis ic celerius commeatus cum nentibus, etiam d;s!unctis~
matri
!"SCiti;, [,
sunt.
S6S
Cuna Romana
simis perficiuntur. Quamobrem sapientibus viris ac doctissimis vf«
expedire, ut mutuatio aliqua induceretur in iure circa formam
connubii. Complures etiam sacrorum Antistites omni ex narte t * d'
praesertim e celebrioribus civitatibus, ubi gravior apparer,, J""™'
supplices ad id preces Apostolicae Sedi admoverunt. S5',as'
Flagitatum simui est ab Episcopis, tum Furopac pierisque tum ali-inim
regionum, ut mcommodis occurreretur, quae ex sponsalibus idest mJS
promissionibus futur, matrimonii, privatim initis derivantur. Doeubel
experientia sat.s, quae secum pericula ferant eiusmodi sponsalia: primum
quidem mcitamenta peccandi causamque cur inexpertae puellae deciZ
tur, postea dissidia ac lites inextricabiles. ^
Ilis rerum adiunctis permotus SSmus I). N. Pius Pp. X pro ea quam
gent omnium Eccles.arum sollicitudine, cupiens ad memorata damna «
pericula removenda temperatione aliqua uti, commisit S. Congregationi
onciln ut de hac re videret, et quae opportuna aestimaret, Sibi pro-
poneret. v
Voluit etiam votum audire Consilii ad ius canonicum in unum redi-
gendum constituti, nec non Emomm Cardinalium qui pro eodem codice
p arando speciali commissione delecti sunt: a quibus, quemadmodum et a
. ongregatione Concilii, conventus in eum finem saepius habiti sunt.
^mnium autem sententiis obtentis, SSmus Dominus S. Congregationi
onct n man avit, ut decretum ederet quo leges a Sc, ex certa scientia et
ma ura e i cratione probatae, continerentur, quibus sponsalium et matri*
monii ciscipina in posterum regeretur, eorumque celebratio expedita,
certa atque ordinata fieret.
In exeeutionem itaque Apostolici mandati S. Concilii Congregatio
praesenti us litteris constituit atque decernit ea quae sequuntur.
De sponsalibus.
Ea tantum sponsalia habentur valida et canonicos sortiuntur ciTec-
tus, quae contracta fuerint per scripturam subsignatam a partibus et ve!
a parncio, aut loci Ordinario, vel saltem a duobus testibus.
uoi si utraque vel alterutra pars scribere nesciat, id in ipsa scriptura
acnotcuir, et alius testis addatur, qui cum parocho, aut loci Ordinario, vel
L urvui.stL‘.>t thus, de quibus SUpra, scripturam subsignet,
- - omine parochi hie et in sequentibus articulis venit non solum qui
>.t,ittrnc praeest paroeciae canonice erectae; sed in regionibus, ubi paroeciae
' noni ce erectae non sunt, etiam sacerdos cui in aliquo definito territorio
cura animarum legitime commissa est, et parocho aequiparatur; ct in missio*
! - U J ‘ territoria necdum perfecte divisa sunt, omnis sacerdos a missio-
" crature a l animarum curam in aliqua statione universaliter de-
putatus.
S. C, Concilii
S69
De matrimonio.
III. Ea tantum matrimonia valida sunt, quae contrahuntur coram paro-
cho vel loci Ordinario vel sacerdote ab alterutro delegato, ct duobus
saltem testibus, iuxta tamen regulas in sequentibus articulis expressas, et
salvis exceptionibus quae infra n. VII et VIII ponuntur.
IV. Parochus et loci Ordinarius valide matrimonio adsistunt:
§ 1. a die tantummodo adeptae possessionis beneficii vel initi officii,
nisi publico decreto nominatim fuerint cxcommunicati vel ab officio su-
spensi;
§ 2. intra limites dumtaxat sui territorii: in quo matrimoniis nedum
suorum subditorum, sed etiam non subditorum valide adsistunt*
§ 3. dummodo invitati ac rogati, et neque vi neque metu gravi con-
stricti requirant excipiantque contrahentium consensum.
V. Licite autem adsistunt;
§ 1. constito sibi legitime de libero statu contrahentium, servatis de
iure servandis;
§ 2. constito insuper de domicilio, vel saltem de menstrua commora*
uone alterutrius contrahentis in loco matrimonii;
§3* Llu°d si deficiat, ut parochus et loci Ordinarius licite matrimo-
nio adsint, indigent licentia parochi vel Ordinarii proprii alterutrius con-
trahentis, nisi gravis intercedat necessitas, quae ab ea excuset.
§ 4- Quoad vagos , extra casum necessitatis parocho ne liceat eorum
matrimoniis adsistere, nisi re ad Ordinarium vel ad sacerdotem ab co dele-
nitum delata, licentiam adsistendi impetraverit.
§ 5* Io quolibet autem casu pro regula habeatur, ut matrimonium
i-uram sponsae parocho celebretur, nisi aliqua iusta causa excuset.
I. Parochus et loci Ordinarius licentiam concedere possunt alii sacer-
°ti determinato ac certo, ut matrimoniis intra limites sui territorii adsistat.
elegatus autem, ut valide et licite adsistat, servare tenetur limites
mandati, et regulas pro parocho et loci Ordinario n. IV et V superius
statutas.
t rr * *
**■ Ipunmentc mortis periculo, ubi parochus, vel loci Ordinarius, vel
'■icerdos ab alterutro delegatus, haberi nequeat, ad consulendum conscientiae
',S| Usus ierat) Icgitimationi prolis, matrimonium contrahi valide ac licite
coram quolibet sacerdote et duobus testibus.
‘II. Si contingat, ut in aliqua regione parochus loci ve Ordinarius,
^rdos ab eis delegatus, coram quo matrimonium celebrari queat,
l,ur> possit, eaque rerum conditio a mense lam perseveret, matnmu-
, ^ Valide ae licite iniri potest emisso a sponsis formali consensu coram
duabus testibus.
. § 1 • Celebrato matrimonio, parochus, vel qui eius vices gerit, sta-
describat in libro matrimoniorum nomina coniugtun ac testium, locum
«'em celebrati matrimonii, atque alia, iuxta modum in libris ritualibus vel
'■ Foprn, Ordinario praescriptum; idque licet alius sacerdos vel a se vel ab
dtnaruj delegatus matrimonio adstiterit.
Curia Romana
870
§ 2. Praeterea parochus in libro quoque baptizatorum adnot« , ■
gem tali die in sua parochia matrimonium contraxisse 0„„a „ ’ Con'u-
baptizatus luent, matrimonii parochus notitiam initi eontracti^Ti1* alll>i
chum baptismi sive perse, sive per curiam episcopalem trinsmm ^ar>
trimomum in baptismi librum referatur. ' l' ut ma-
§ 3. Quoties matrimonium ad normam n. VII aut VIII contriti,
sacerdos m pnor. casu, testes in altero, tenentur in solidum cum c<X I r'
bus curare, ut initum comugium in praescriptis libris quam primum ad„£
X. Parochi qui heie hactenus praescripta violaverint, ab Ordinariis „„
Srint rmST C ^ Pu"'antur- Et i*»s«pcr si alicuius matrimonio adst"
e nt contra praescriptum § 2 et 3 num. V , emolumenta slafoe sua „c faciant
sed proprio contrahentium parocho remittant. am’
XI. § 1. Statutis superius legibus tenentur omnes in catholica Ecciesii
aptjxati et ad eam cx haeresi aut schismate conversi (licet sive hi sive illi
aWadem postea defecerint), quoties inter se sponsaiia vel malini,!
-5 ’■ V;Eent 9“0<?K p™ 'isdem de quibus supra catholicis; si cum aca-
th dicii, sive baptizatis sive non baptizatis, etiam post obtentam dispensatio-
mair-nir '”P "*"*? ***? rcligionis vel ^paritatis cultus, sponsalis vel
nionium contrahunt; nisi pro aiiquo particulari loco aut regione aliter
a o. bede sit statutum.
m.irt M ’ Acathof!C! slVe baptizati sive non baptizati, si inter sc contrahunt,
nulldn ligantur ad catholicam sponsalium vel matrimonii formam servandam.
raesens ecretum legitime publicatum et promulgatum habeatur per
niti an®misSiOIiem ad locorum Ordinarios: et quae in eo disposita sunt,
T) ^ ?a^er? *ncipbmt a die solemni Paschae Resurrectionis
u. i\. t. c. proximi anni 1908.
IntcTim vero omnes locorum Ordinarii curent hoc decretum quampri-
mum in \u gus edi, ct in singulis suarum dioecesum parochialibus ecclesiis
explicari, ut ab omnibus rite cognoscatur.
Praesentibus valituris de mandato speciali SSm: 1). X. Pii Pp. X, contra-
^ isqut jus set etiam peculiari mentione dignis minime obstantibus. - Vin-
n Ris Card . . I pise. Praencst., Praefectus , - C. De Lai, Secreta ruis.
[Acta S. Sedis, vol. XL, P. 525-530].
4341.
S. C. C.t Roitenburgen 24 aug. 1907.
s * . r r i11-' Plankcnhorn, 20 annorum, cupit ad ss. ordines promove
laesus ^ 1 rrc ^uh*ritatem cx defectu corporis eo, quod in uno pede i
ca a Op f1^ f P-P'scupo, nectsse esset patellam cius pedis totam cx»1
iu 'vt ( )h Ktl ni u''t’ U*P*S *ste non solum curtaretur, sed etiam totus rigidi
tutem n | U 1 ^ 8 tlLC*,s genu flectere omnino non potest, ulterii
5 "Lrui; sc imno aut mensae i: n xus, vix aliquantulum Pote;
n
S. C, Concilii
flectere " ■ Imo idem Ordinarius retulit etiam quod sibi (<utiquc constabat
t Lim in exercitio sacrarum functionum non omnia rite cxcqui posse. Certe
quidem id populo admirationi erit, quod in expositione SS. Sacramenti
non gcnuflectendo, sed stando, officio suo fung debet et in celebratione
Missae corpus tantum paululum inclinare, non vero genuflectere potest •.
In primis gratiae concessioni plura obstare videntur. Sane in csp Presby-
terum, de der. eiegrot., interdicta fuit celebratio Missae sacerdoti, cui dimi-
dium palmae cum duobus digitis manus fuerat amputatum. Exinde Pirhing
(Ius cati., lib. 3, tit. 6, 5 1), DAnnibale ( Summ . theol. mor.. vol. I. n, 414J
aliique arguunt ab altaris ministerio esse repellendos, qui vel sacros ordines
congrue exercere non valent, vel in eorum exercitio scandalum et fidelium
admirationem parant. Age vero haec duo inconvenientia in casu locum habere
cx supra relatis Episcopi litteris patet. Tdque co fortius est retinendum,
quia heic non agitur de sacerdote, uti in citato capite, in quo ecclesiae indul-
gentia maior esse solet, sed de simplici iuvene, qui neque studiis theologicis
est initiatus, neque militiae ecclesiasticae adseriptus per clericalem tonsuram.
Unde cx gratiae denegatione nullum damnum persentiet, sed bene potis erit,
absoluto gymnasio, aliam vitae rationem ingredi, uti ait Episcopus.
Insuper neque suffragatur absoluta dioecesis necessitas ob cleri defectum,
quum haec cx confessione Episcopi sit tantum relativa. Item desiderantur
speciales oratoris intellectuales qualitates, quia Ordinarius praefert dumtaxat
K>narn i u venis indolem ct spectatam morum probitatem, et omnino silet tie
ingenio extraordinario. Hinc tutius et prudentius videretur ipsum non admit-
tere ad sacros ordines, praesertim habita ratione actualium temporum, in
quibus catholicae religionis hostes a minima quaque re ansam arripere solent
_ Pr°hra et iniurias emovendas in eius ministros, Caeterum congruere
^ detur etiam huius S. C. praxis ct Jurisprudentia. Plura siquidem prostant
templa denegatae dispensationis in huius modi circumstantiis; ita in Pata-
''ina, 27 apr. 1861 , gratia non fuit concessa clerico ob deformitatem in manu
dextera; in Pampilonen 22 nov. 1856. ct Policastren . . 21 martii 1.863, clerico
defectum in sinistra manu; in Bergomen., 21 nov. 1903, clerico propter
Amborum pedum amputationem; 1 tandem in Cathaccn ., tjdec. 1859, sacer-
< ob debilitatem nervorum ad deambulandum fulcro scipionis opus
habebat,
x adverso pro gratiae concessione sequentia adnotari possunt* Episcopus
<n,rn "^Uet fien posset, ut iuvenis iste ad sacerdotium abeo flagrantissime
perveniret, qua gratia sine dubio cum propter bonam ingenii
ndoleni tum propter spectatam morum probitatem dignus esset». Deinde
u"r,ct honuin dioecesis, cum vocationes ad statum ecclesiasticum quotidie
"res evadant. Neque desunt exempla factarum concessionum in huiusmodi
1 aequalis fortasse gravitatis* Ita in BerQomcn^ 13 iiiriii 1S68, consmiihs
1 11 ‘l, cum clausula tamen in exemplum non afferenda . concessa luit clerico,
<jU<J,cx ^putatione passa, sinistro pede ligneo utebatur, licet paulisper clau-
*carct, in AHrien., ri dec. 1873, dis
1
I hes.mrus Resolutionum
^1* N", 4 212*
spensatum fuit ab irregularitate cum
tom. 1 62, p. 999*1004*
87-!
Curia Romana
clerico, cui pars cruris nempe coxa praecisa fuerat, et in eius l<v. •
mentum ligneum fuerat subrogatum; in Mediohun, , , 1' » ***■
clerico qui, ex passa cruris sinistri amputatione, ucnulievinJ ^ cuni
tate peragebat; tandem in AMUncn., a6 aug. d'fe|-
’ tU' g'nUfl“i0ni3 SUpP‘ebM' P^ntle%;^
Demum res fortasse comperendinari posset, et interim manor» p •
pum, ut oratorem subjiciat accuratae inspectioni medici, <,0“, ^'
Jeierari ££ "****’ ^ ** Sa'Utaris K™dm> ■*« aliqij^
dimbtendaV:Stn,m ^ ^ «* ™io™ P<™ preces *
?le' etc‘ Sacr*' etc' respondit: In expositis circumstantiis non solere comedi
[Thesaurus Resolutionum, tom. 1 66, p. 423-426]. "*
4342.
S. C. C.p S. Claud ii, 24 aug. 1907.
Episcopus S. Claudii die 20 aprilis 1907 a S. Poenitentiam petiit, num
vahda sit atque executioni demandari possit dispensatio matrimonii a S. Da-
°b aH”UStiam locl onSinis aut domicilii, dum e contra sponsi,
!j [ e,u.sdem Mnt paroeciae tercentorum focorum numerum haud dTorman-
S*??" ta"?en-ad iU° Ctiam nomine distincta loca et plus quam viginti
nuta inter se dissita. Et S. Poenitentiaria die 2 insequentis maii rescripsit:
g tum oci esse causam, quae a muliere alleganda est: pro solutione
tactum^rtae qUaeSti°nis recurrendum esse ad S. C. Concilii ». Quod et
ctum postulatum huc recidit, utrum neinpe in supplicatione pro di-
spensatione ab impedimento matrimonii dirimente in enunciato casu, sub
nu itatis gratiae, opus sit distincte exprimere angustiam locorum
e ongmis sive domicilii tum mulieris tum viri ad invicem dissitorum
p squam 20 momenta, licet ipsa posita sint intra ambitum eiusdem paroeciae
; 1 CXCC( cn*IS 3 00 focos; an ex adverso satis sit adducere angustiam loci
sive ongmis sive domicilii mulieris, prout fit in dioecesi S. Claudii.
-mus mtc hgentiam praemittitur quod angustia loci tunc habetur,
1 i sponsa ti sponsus orti sunt ex eodem loco angusto, vel in eodem
a usto °co commoramur. Formula autem adhibita a Dataria Apostolica
,■ J C0|lc^ssume dispensationis ob loci angustiam haec est: «Cuni dicta mu-
1 .^V,? Tsa et orator praefatus orti sunt (aut in loco ipsa et orater
criicf>4 JS,- orniC1 Mlm habent), in dicta dioecesi existente, propterilliusan-
a virum paris Londitionis, cui nubere possit, invenire nequeat, etc. -1
The
C i \(
’uru> RcMilulioi
tn S.
uni, ion
\ fll lij
.. ^ ^ '• 164, p. 977-980,
' , ' P 35. forrn , j; p 53, furni. 17; ci p. 54* ^,rm‘
'"‘hI P s<>) legitur: Speciali-, loci expressio origini* 0T o-
■V. C. Concilii
S?3
K contra angustia locorum adest, quum vir et mulier ad diversum locum
pertinent, ita ut locus nativitatis vel domicilii mulieris sit omnino distinctus a
[oco originis vel domicilii viri, licet haec duo loca sint m eadem paroecia
et dummodo 3®® focos non cfFormcnt. lamvcro formula a S. Dataria in casu
adhiberi solita ita sonat: «Cum dicta mulier in locis, ex quibus ipsa et
orator praefatus orti sunt, in dicta dioecesi exist entibus, etiam de uno ad
alium sese transferendo, propter illorum angustiam virum paris conditionis,
cui mulier nubere possit, invenire nequeat, etc. ». 1 Angustia locorum vo-
catur etiam quando loca tum originis tum domicilii aut quasidomi cilii
mulieris sunt angusta.
Praeterea cum angustia locorum pari gressu procedat cum angustia loci,
addere iuvat, hanc duplicem esse, nempe absolutam et relativam . uti edicitur
in Instructione S. C. Propagandae Fidei 9 maii 1877: > Angustia loci sive
absoluta sive relativa (ratione tantum oratricis), cum scilicet in loco originis
vel etiam domicilii cognatio foeminae ita sit propagata, ut alium paris condi-
tionis, cui nubat, invenire nequeat, nisi consanguineum vel affinem; patriam
vero deserere sit ci durum a Profecto iuxta litteras circulares a Card. Pro-
Datario iussu Pii IX die 30 augusti 1847 datas, locus augustus censetur, si
non contineat ultra 300 focos seu 1500 incolas; ex responso vero Datariae
Apostolicae relato in Valven., 8 martii 1SS4, habetur quod angustia loci
vtrificatur, cum eius Jocularia numerum 300 non excedant; nec officit quod
locus angustus parum ab alio dissitus existat, dummodo ista duo loca sint
inter se distincta ac diversa, propriamque denominationem retineant. Aliqua
autem distantia requiritur in suburbiis, quae quamvis civitatis partem con-
stituant, nihilominus angustia in ipsis admittitur cum per milliare aut paulo
minus a civitate distentu, 3 Haec autem distantia potest etiam esse minor,
quando accedat difficultas et asperitas viarum, uti in citata Valven. fuit
resolutum.
Aec est praetereundum quod haec loci angustia non desumitur ab ambitu
paroeciae, sed a numero focorum cuiusque loci, uti patet ex responso S. C.C.
ln Cwtcn., 16 decembris 1S76: «Angustiam loci non esse desumendam a
numero focorum cuiusque paroeciae, sed a numero focorum cuiusque loci,
etiam plurium locorum si non distent ad invicem ultra milliare . *
Icitur angustia loci verificatur, quando femina honestae familiae in loco
1,11 c onginis sive domicilii, ciui locus non excedat numerum 300 focorum,
qut
non valet invenire virum paris conditionis pro matrimonio, nisi nubat affini
'e c°nsanguineo: hacc angustia loci vocatur absoluta. E contra si mulier ob
alti
■*
V
suas qualitates, puta nobilitatem, genus culturae ct alia huiusmodi,
rtlrn puris conditionis invenire nequeat cui nubat, etiam in loco ampliori
4 jk
cjl 1 E Scienda, qumdo dispcmiHto propter angustiam loci petitur. Et si nl io domi*
rn transtulerint, mentio tunc loci domid/i facienda «t> si item dispensatio propter
petitur loci -
l
t. f Acta S. Sedis, vol. XX.Xi V, n (i», forni, z(vt ct P • 66, form. 30.
; cr n. 4890.
J
r Acta S. Seclis, vol XVf1 n, ^13-546.
1 cr. s. —
423
Curta Romana
S74
complectente
cum
jlectentc plusquam 300 focos, tunc non habetur proprie ama,.,; , .
locus s:t amplus, sed penius alia causa desumpta evquali,^ loa'
<p,ae audit angustia loci relativa. Cf. Fcije (fle
n.6j3); Gasparri (. Dematrm n. 333); Pompen (De dispens Sr JOT?
scct. It cap. I, art. 3). 1 matr'> part. I,
Hisce enucleatis, videretur in themate satis esse exponere —
loc. i.ixta responsum Datariae Ap. in citata Vahen. R, ver Ii n E ™
tota Instructio S C. de Propaganda Fide, nullum verbum fit drLel?*
quamvis ibi singillatim pro dispensatione obtinenda recenseantur el '
Ergo haec causa vel non existit, vel si existit, dici debet comprehensa Lffl'
angustiam loci, mxta relatam resolutionem in Oveten. Insulter •
loci tamquam causa dispensationis admissa tantum est favor,- m,i!: r t
ab ipsa tantum est alleganda. Ecclesia enim perpendi. pul^^S
mulieris, quae non sinunt, ut ipsa virum sibi quaerat exua nroon™
Jocum, et ita etiam solutio parentum maneat p ^ ^
Sum^rf proTiuo d°miCilii mulicris-n°" autem ad
quaeritlle ^ ■*»«"• «
^ C,1U;:" 'n Nemate angustiam duorum locorum insuper esse expri-
haCC du° “»* inter se distincta et no, abii, fer S
loca sunt intra" linO* Um " ? ' 2° mim,ta' RcPonl enim potest quod ista
vZ2 ,nam S,V,C d,visim sive sumpti non conficiunt
catione esser etiam paulisper retento quod angustia locorum in suppli-
Breve -■*-.-, %**”“** non ■,PParet. ab eius omissione vitiari debere
a a lnZ f ?C hac enim P°ena hebetur senno in menu.
exDofim ,?h f °ne’,Ct d,C C0Ct0r0 causa haec implicite continetur in causa
nem vel rlnm*;I-U'1S 'r l: nam nllJi|er et sponsus, quamvis habeant origi-
paroecia ,-r f T m * !vcrs s I°C’S, tamen cum haec loca sint sub eadem
j - , n c; ,,rment 300 focos, vere dici possunt esse in loco angusto.
ita ut r V-1 cr©tur angustiam locorum necessario esse exponendam,
committi C ICI V*1 P^_CI^I1S’ Breve concessionis ab Ordinario rite exeeutioni
non tli n ',n \ ,i eat. am in dicta Instructione de hac causa expresse mentio
n„mnp *a ? 'Psa^antnm communiores et potiores causae recensentur,
nt ndnc i» ^aeciPuap 1 ^at* causae, quae ad matrimoniales dispensationes obti-
trium nr sanctiones et prudens ecclesiasticae provisionis arbi-
tax-uivi S|U cienti us haberi consueverunt >». Hinc recensio causarum non
animadv/ rX ^°tUlS tcmons!riUlva dicenda est. Imo in eadem Instructione
esse « v i tpUr* “n,tm aliquando causam seorsim acceptam insufficientem
sjn ’ t_ ‘l. cr! 3 mnctam sufficientem existimari; nam quae non prosunt
nendum nnla m'ant’ ‘lre 5» Cod, dc prob. >k Iilque eo fortius est reti-
53» ait Pon’P1en <*•, n. 34) et Eeije (loc. cit., n. 655). ol&n
,n,, 1, r loc non dispensabatur, nisi in gradibus tertio ei
quarto,' .W, e vero et, an. m gradu secundo.
tar;ac a ',rea r*CCess!tas expos tioms huius causae eruitur ex formula Da-
1J ' c i i - t appellatur <« ob angustiam locorum etiam dc uno
V (,\ Concilii
87
loco ad alium sese transferendo.; dum alia formula praescribitur ob angustiam
lanium loci. Iam vero quod praxis et stylus Curiae legem efformet non est
qui ignoret. Quae doctrina cohaeret communi sensui canunistamm; ita
Pompen (loc. cit.) docet: «Si in supplicatione simpliciter dicitur angustia
loci, intelligitur locus originis et in quo mulier cum luvene habitat Pir
Corradus, Pmx. dispensat. / Ipost ., lib. 7, cap. 5, n. 30. Unde si angustus est
solus locus habitationis puellae ct non locus nativitatis, aut solus locus nati
vitatis et non habitationis, item si invenis est ex diverso loco oriundus aut
ia alio loco Imbitat; haec omnia clare in supplicatione exponantur, ne in
rescripto tales occurrant termini qui verificari nequeant ». Idem tradit Feiie
(loc. cit., n. 652) et Monitore ecclesiastico , vol 13, pag. 169. Ratio est quia
angustia locorum magis efficax esse videtur ad dispensationem obtinendam
quam simplex angustia loci. Imo obreptio vel subreptio in themate versatur
circa Causam finalem concessionis; hinc si praeter falso adductam causam
finalem, aliae finales et sufficientes non extern, dispensatio vitiatur; ideoque
dispensationes, hac causa reticita obtentae, per se nullae sum et a Delegato
Anos tol ico non possunt exeeutioni demandari seu fulminari. Regulae enim
a dicta Instructione editae tam recurrentes pro dispensatione quam eius
exeeutores afficiunt, uti in illa sancitur: * Haec prae oculis habere debent
non modo qui ad S. Sedem pro obtinenda aliqua dispensatione recurrunt,
ct.atn qui ex Pontificia delegatione dispensare per se ipsi valent, ut facul-
‘■it.bus quibus pollent, rite, ut par est, utantur».
-™0 Pro solutione propositum postulatum sapientiae et prudentiae
VV. submittitur.
ctc' ‘8W/V/, etc. respondit: Affirmative ,
[Thesaurus Resolutionum, tom. 166, p. 427-434].
4343.
S. C. C., Argentinen 23 nov, 1907.
i 7 :<m. currentis anni Curia Argentincnsis invalidum declaravit,
I npa,iinm viri et ex defectu consensus in muliere, matrimonium a
,SCP H'jchenauer et ab Aemilia Ruetsch initum dic 5 apr. 1902 in pa-
i(,am i ecclesia ad S. Stephanum civitatis Mulhnuscn.At quum ab huiusmodi
utentia, pro numere suo, ad hanc S. C. appellasset localis vinculi defensor,
processug acta successive remissa sum duobus Consultoribus, quorum vota
jInc> ,inter se contraria fuerunt.
■Uitvnui animadvertendum est quod Aemilia iam duobus annis anteconiu-
^lro oh .unrntiam degerat in rnnnicomio Friburgensi, ex quo deinde egressa
•io!! uitdequaque sanata. Cuius rei utique alicjualem habuit notitiam vir,
rj °0 omissam ab eo diligentem inquisitionem sive ob parentum mulie-
1 rgiVers,n Ionum, intibus filiam nuptui collocare intererat, veritatem de te-
n ‘n videtur Ilinc a. iqor ad finem vertente, loseph fidem nup-
.. 01 a muliere excepit, quae tamen, ex animi fluctuatione ac reluctantia,
uiarn n An i i § * * *
I (,sn t revocavit, et deinceps iterum renovavit.
Curia Romana
876
Tandem die 5 apr. 1902 coniugium celebratum fuit auaim,; a
diebus matrimonium immediate praecedentibus, non oUiCl *
vi eretur, atque ipsa nuptiarum dic non indubia dederit mentali*» nV
signa. Imo pnma nocte matrimonium consummatum
maiora etiam praebuerit amentiae indicia. Morbo autem Aem,lia
secunda ab initis nuptiis mulier in nosocomio ipsius civiSS!!^
recepta fuit, ex quo post 16 dumtaxat dies in manicomium Lba rT"
eiusdem ann, permansit, quin tamen pristinam recupLveri. w,7
nem .terum morbo affecta, in eodem manicomio recepta^st lll"
exiiu' '903 USqUe ^ d'em 4 'Unii eiUSdem anni> «q“^terum non sanaQ
Posita igitur amentia mulieris antecedente et subsequente coniurium
“q“ huc,|rcd,t'. an Aemilia, tempore celebrationis coniugii tili ac
tanta mentis intelligentia ac voluntatis deliberatione adhuc praedia fuerit
p aet™ tstouLCrr emi"ere C°nSenSUm
Ktcrca est quod vir a latca potestate a. TQ03 divortium obtinuit oh dfefe-
ctum consensus ex parte mulieris; atque die 14 ian. praefati anni ob &
mo ivum, petiit declarari nullitatem sui matrimonii apud Curiam A rgenti-
~,ZYrr COnirgCS Ct t“*“ iUrat0S' C*QUtm “»* iura-
mento etiam medicos psychiatras.
defecM??' ^tor. t*lLt)^us iure ad notat quod, quum amentia seu rationis
tuit Frr! • ,^ycn,atl|r *n sene impedimentorum dirimentium, quae consti-
est -,d r hmC,,ad .humscc generis coniugia diiudicanda, recurrendum
. C^°.ab ct ad axiomata «uris naturalis ct divini. Atqui ius istud nos
• mi r!mon,um essc contractum, qui essentialiter efficitur consensu
Iil' ut de sponsalibus dicat quod sine isto consensu
qf rwi 1« l'K ! ^Ueuat . °ccjl|s Ptrficere coniugale ». Quoties igitur, ait ipse, con-
• I avi * *-.e Ct ratl0nakihter datus et expressus a duplici persona habili,
t C lJr^lt c,,ntractlJS Curri turibus et officiis eidem adnexis, ac matrimonium
est verum .
^1'T1 insan,,s autem ct mente captos, seu eos qui, vitam physicam ct
* t- CIT! Pcr cctam retinentes, plus minusve ratione privantur, subdit ex
n, i ost am omnino ratione destitui, ct vitam quasi animalem, imo ali*
me - ° mtt"C ' am. ducere sine ullo lucido intervallo. Isti certe ifica-
nn?<iiit ?Un? ‘1C^US ^u>nian‘ eliciendi, et ideo consensum minime praestare
_ etM . <1C matrimonium contrahendum., ct quamvis verba sacramentalia
nali t ^<Jssunt’ n'^'I bu u ad rem, quia heic certe agitur de actu ratio-
v-i ’ . ”011 tantum ile dignis et de verbis, quae forsitan animal pronuntiare
ec ,«wt*mdum est etiam hanc totalem rationis carendam praesumi
non posse, sed probari debere.
in ca ? - S'' • N,lcPluy amens in quibusdam male ratiocinatur, recte autem
‘ 1 c u t a l i quaestione sermonem facit, mens cius extra rationis
. A 1,11 de e. u teris rebus agitur, ipse loquitur ttt sapiens,
, terrvT^tU,tl1 *ud'c,,rc P°tesl illum esse insanum. In aliis autem
.s ii- irmit.i^ ahter mani testatur. Per aliquod temporis spatium
S, C. Concilii
877
amens omnino delirat, nec est sui compos, et actus non elicit humanos. Sed
postea, pcr intervalla plus minusve protracta, ratione physicae valetudinis
vel propter vitam tranquilliorem, retinet usum rationis, et actuum humano-
rum perfecte capax efficitur. Equidem dicunt omnes doctores et psychia-
trae, etiam in istis intervallis lucii! is, amantes pati in voluntate depressionem"
ita ut etiam tunc temporis imminuta sit in ipsis vis rationalis, adaucti e
contra sint appetitus sensuales et animales. At cum ista depressio intelle-
ctualis plurimos gradus habere possit, certe difficile est determinare, utrum
etiam in intervallo lucido amens capax sit vel non conjugalis consensus ratio-
nabiliter et ideo valide exprimendi. Aliquando enim ista depressio est talis
naturae, ut persona capax sit huiusce gravissimi actus, aliquando non. Qui-
dam tamen sunt, qui asserunt hanc incapacitatem pro amentibus semper
ixistere etiam in intervallis lucidis. 1
In facto autem, advertit Consultor, tota quaestio est, utrum Aemilia,
quae lam demens fuerat, die nuptiarum fuerit vel non in intervallo lucido'
et ratione pollens, et ideo capax dandi et proferendi ad matrimonium consen-
bUm,qui, si rc\ era extitit, causa est matrimonii. Equidem, admittit Consultor,
die nuptiarum hora matutina, cum sponsi accesserunt ad ecclesiam ut. per
confessionem sacramentalem, ad matrimonii celebrationem se praepararent,
mulier indubia dedit testimonia mentis perturbatae ct vehementer excitatae.
Hinc argumentum perficitur in favorem nullitatis matrimonii cx absentia
rationis ac consensus in momento contractus. Imo testes affirmant A emi-
| am non luisse absolute mente compotem, sed excitatam et turbatam, multas
hinnias fudisse et agitatam motibus extraordinariis sesc ostendisse. Et ipsa
sc dixit, etiam coram altari, vehementi capitis dolore afflictam.
Hisce tamen non obstantibus, Consultori iuridice probatum videtur Aemi-
l3rn sc*risse quid fecit in hoc momento, et revera consensum, actu humano
ct cum sufficienti rerum cognitione, libere protulisse. Id consequi sustinet
a c,,nfcssione ipsius mulieris, quae testatur se tunc temporis cognovisse id
‘(Uoil faciebat, revera consensum protulisse, non ignorans rem peractam,
iUra ,nt^‘ n equi sita ct obligationes consecuturas. Hoc idem eruitur ex conspi-
,onc coctvrorum testium et cx aliis facti circumstantiis. Notandum prae-
I f 1 V i r h \ ’ 1 * *
« -''eminam perpetua amentia non laborare, siquidem ante celebratum
rn.itnmonium per duorum annorum spatium in familia sua tranquilla et
perosa remanserat, et etiam, post aliam in manicomio commorationem
p' C!M,n anrillae cubiculariae, iam coniugata, in quodam diversorio exercuit*
Cc,|e hoc officio ipsa fungi non potuisset omni rationis usu destituta.
, ^tqui, cum iuridice constat, aliquem esse sanae mentis reputan-
|111’ contrarium aperte probetur, cum aliunde matrimonium iam
•e< >ratuni validum iudicandum est usque ad manifestam probationem
^atranarn, cum deinde, st quaedam probabilitas existcre potest de nul-
huius matrimonii ita contracti, testimonia pondere et numero maiora
_ rma n t mul ierem vere consensisse et vere contraxisse: ideo conclu-
est. certe non constare de matrimonii nullitatc in casu. Hoc confir-
^ Ur ex eo quod uterque sponsus affirmat, rem uxoriam perfectam fuisse
1 s pr ma nocte nuptiarum, instanter postulante sponsa Acmil a, quae
S7S
Cuna Romana
iura coniugalia invocabat, et pluries concedente non nni/Ur* ru
Ioscpho. Atqui si ita egerunt, iuridicc affirmandum «t sicuttr'"’ ' V**
fatentur, illos egisse affectu coniugali, non autem affectu forni ^ 3 1Un<fc
persuasos esse de veritate matrimonii. ,orn'car'°, ct ideo
Utique doctores generatim docent, dementes, etiam in i . ,
incapaces esse matrimonii propter mentalem depressionem nuam „°,.UClJo'
Existit enim penes illos voluntas, vera quidem sed immf.nl P
praesertim solemnes vitae, ut matrimonium, elicere minime vlmlTt—
vis voluntatis sit imminuta et acumen intellectus hebet umi, f“
tamen mxta eumdem Consultorem theologum inde non XX (!u'bus‘1'™’
contrahendi matrimonium. Nam quotidie8 puellae id alti lnCi,P»‘®
rantes officia coniugalia, plorantes, mrta^c^o^^l Sf 'T
non habet illum voluntatis "gp^Tq^o^e^Tf""0™
illa potest valide matrimonium contrahere. Mulier gravite-r^erotan4"''!
etiam m extrema anr mnltie ^ ' lu aegrotans, et
voluntatem imm ,m m mmen Xw “ ***** ulti™' «rte
tionis nCCCSSariae « delibera-
re cobt ?ententiam amplectitur. Iit imprimis
ventate omtrahihn- V f“ vc®**' matfna’ <fuar,,m Prim-‘ est: Matrimonium
sensu caeler J T, T * "m,ieris ite ut sine rm-
sPBm . 'i"''' 'm'tord»> Mficere coniugah. Cap. Tuae fraternitatis, 2 5.*
spons., ct cap. ! ua nos, 26, de spons.
Siauidem^ m * rfJffS( ,tstfs ,,laf> imnmalis esse plene deliberatus pleneque liber .
Z S ;matnm°n,l,ra ass""s“ S°I« contrahitur; et ubi de ipso quaeritur,
tZ ^VT T gaudere cuius est “"imus indagandus». Cap, Qp»
matrirrrn niils» S^°,lS' * c Pr°fc‘cto, ut Sanchez aliique opinantur doctores, ad
uua . r C0nsensum illa requiritur mentis plena et perfecta deliberatio,
dum nnn cr & .*c*^amentum conficiendum ct ad mortaliter peccan-
^ | ^ 1 I M . i A. j , _ "I * * . semiplena. Porro habetur perfecta
ferenrhm r»1 * ° V*1" cobrn't,0> quae firmo iudicio perspicit obiecti indif-
nes I rin ' U^C pr°inC C PerfL‘Ctam deliberationem requiruntur conditio-
eius ^ w 0l' PL‘rsP‘cl:Uur >n obiecto aliquid indifferentiae quo, pro
souere au ,,S te e?tU* P"sslt voluntas promiscue illud vel appetere vel rc-
firmitn- „ C*Ji c )nt ,t o es^ tIl,”d indifferentia haec cognoscatur firmo iudicio,
JudicanH a enc.nt' f* Parte subtecti: quatenus ipse intellectus satis se in
1 -[M' •' n'i n • < ■ suum iudicium PKru seu certe, et non solum
Cuiu^m^ w l).tl trans>cuntt' ilJCt ' agnoscat, eo quod firm.it attentionem in illo*
nimirum » itionis defectu obtinetur snnideliherata cognitio, quarnb
aporehenrf!, • **“ * m ludicando deprcliciMHMn
vd n,,;, 1 "u,,c,um- non firmando attentionem
certe
quut homo non est suffi
cms. Semiplenae deliberat*
aorm ens vd semiebrius
f 1 * 'i h r+
' - I 1 i S
enter sui compos, vel quia
signa huc afferri possunt: si qui
quas semidormiens rem levi ac teni
est a! io ibstra1
is senii-
s
Mi I I t m* *
i* J X
vci uisiracuone tur-
cogitatiunc
guttis fuit, CtCt
Ex duabus praemissis regulis, subdit Consultor, tertia eruitur: Amentes
seu furiosi, qui simpliciter ct circa omnia insaniunt , sunt inhabiles ad matrimo-
nium contrahendum. In hoc miro consensu conveniunt theologi et canon ista e.
Et ratio in promptu est. Deest enim in amentibus illa plena deliberatio, quae
requiritur ad consensum coniugalem. Nam mentecapti incapaces sunt sive
cius considerationis, qua obiectum cum indifferentia proponatur, sive etiam
et m-ixime illius attentionis supra suum iudicium, qua firmiter se in iudicando
apprehendant, ac proinde cum plena sui actus determinatione libere agant
In mentecaptis vel nulla deliberatio, vel ad summum semiplena inveniri
potest. Ijnde cap. Dilccftes, 24,, de spons., decernit: « Cum eadem mulier eum
ipso viro, qui continuo furore laborat, morari non possit, et propter aliena-
tionem furoris legitimus non potuerit intervenire consensus, mandamus,
quatenus si rem noveris ita esse, praefatas personas cures ab invicem se-
parare ».
Quarta iuris regula, unanimiter a doctonbus tradita, quae intime cum
r . | , , r, est: amens validum init matrimonium contrahens in
intervallo lucido. Quae regula ut in ambiguo non stet, notandum dupliciter
iumi posse lucidum intervallum; nimirum sive pro diminutione vel etiam
cessatione temporanea signorum insaniae, absque hoc tamen quod amens
a aegritudine recreetur; sive pro vera quidem etsi temporanea ad sanam
niuntem restitutione, quae si perduraret, realein amentis sanationem deno-
taret. Cf. Nouveatt Dtctionnaire de medecine et de chtrurgie, t. XI, p. 280.
/mvero Pcr sc Patet regulam enunciatam, nimirum valere matrimonium
in intervallo lucido contractum, intelligendam esse de temporanea quidem
-V Vir.a ^ur*°si at^ sanam mentem restitutione, ct dc ea tantummodo. Ad
1 m irlossa; i Quandoque tamen furiosus per dilucida intervalla redit ad
■>‘inam mentem; et tunc si contrahit, tenet... Saepe furiosi sunt constituti
conspectu umbratae quietis, nec tamen sunt mentis sanae, licet videatur,
_ si tunc mulier ista cum eo contraxit, non tenuit matrimonium Hinc
ttb (Synopsis, vol. i., p. 88} tradit: >i Amentes, qui convaluerint et lucidum
gentis intervallum habuerint, non breve et transitorium, sed aliquantulum
urnum (ita ut nempe constet eos tunc mentis compotes fuisse), licet
^°stea amentiam dentio inciderint, in lucido illo intervallo valide con-
t^runt, imo et valide testati sunt si id fecerunt».
. e,n<*c inquirit Canonista, utrum doctrina haec cum facti praesentis
i* ‘L qnadret. Porro quempiam furiosum esse probatu difficile est, nec
pute C pr°kar* Potcst: amentia enim mente consistit, nec sensu percipi
t!M" «ccurrenduni est proinde ad coniecturas et praesumptiones; standum
nem’ll,rUrn ^1Ctts ct herbis, quae si talia sint, ut amenti conveniant et homi-
r Sanac mentis non attingant, concludendum erit pro furoris existentia.
‘ ;lSl' autun ipse, ut concludat :ul defectum consensus ad matrimonium
’■ COll tfii * *
t ’it ’ lI*es periodos distinguit. Probat primo Aemiliam immediate post
1 11 'n psa dic nuptiarum imo iam a prandio nuptiali, plene amen-
• < P e r c a 1 i fuisse. Secundo ostendit eamdem mulierem immediate ante
SSo
( luria Romana
nuptias nedum protulisse signa amentiae sese evolventis et Dro^r A‘ ■
sed etiam ipsius status amentiae. ”ro8rt*oientis,
Icrtio demum demonstrat Aemiliam, in ipsa matrimonii c<-l,k ■
amentia laborasse, ita quod incapax fuerit perfectae illins i t b
quae ad coniugalem requiritur contractum. Tota enim quaestione m
Aemilia, in ipsa nuptiarum celebratione, fuit in lucido intervallo Ft r 'i an
respondit negative, idque constare ait ex praesumptione Siouidcm T^'
atrata semel insania Aemiliae pro tempore, quod immcdbm nmcr ™””'
immediate subsecutum est nuptias, praesumptio stat pro anfentia Tf *
durante ipsa matrimonii celebratione. Nam, ut tradit MnjTud IT
cone. 8aj); < Furiosus semel, semper praesumitur furiosus ■ aulJ ,1 '
Iniiusmodi et mottistales praesumuntur perdurare, nisi eont^il pSur
m xime m passione furoris, quae non consuevit ita facile recedTrf n
en m non patitur repentem mutationem ». In themato autem adeo vchemeL
existit praesumptio haec, ut contrarium iuxta in<uim adn*;**;
orotrieNam P°Si‘° qU°d P°r Iucid’um ^^allum intell!gTr'vere«
p oprie, non umbrata quies seu simplex symptomatum remissio sed resti
utio ad sanam mentem seu ab amentia vera recreatio; verSimibier cvS
mL"nTrnentia 'm lntervaI'u"1 in illa •mente muliere, quam constat fuil
une m amentiae progressu. Ad rem Nouvemt Dktionnaire de medecine, t. XI.
celebratum 1?»»,*°’ ,SUbd"' T' Aemilia, tempore quo matrimonium fuit
influxu nha T Tmte Vlsa fuerit: cam tamen tunc etiam extitissc sub
XJZ2FT* defr,men'inm, facta quaedam directe demonstrant.
Hor .mm /. llc,afur *luo mulier ipsa fatetur se liberum dedisse conscnsurn,
r ; in ?nCt ',potest’ Aemiliam nempe, durante nuptiarum celebratiora,
aUnunlii '! • U ratae 3*“^ ®eu in remissionis intervallo; ac proinde fuisse
• _t i !n 1 'hnPofetfi> ad contractum matrimonialem processisse, utique
hrmiinH Ct ,maS^^tionis; sed etiam vi alicuius etsi imperfectissimae deli-
? n • [ ' ,U0 Pos tf)» intelligitur potuisse Aemiliam affirmare sc libere con-
cnn«f»ne * SC nU ° /lact0 c°ncludi potest a muliere plenum eum datum fuisse
_ *• . q*V ‘U un'0I}em requiritur coniugalem. Nam, durante matri-
certe non reperiebatur ita sui’ compos aut vero
UCI 0 jntervallo, ut plena ea processerit ad consensum coniugalem
. _im ; <l \l U ' [air ' <Piae r equiri tu r ad matrimonium contrahendum. Cc*
mu lcr atetljr st-N dum suum daret consensum, non fuisse plene
sui compotem.
mon^S: Praetc 1 hidicium tribunalis civilis pronuntiantis nullitatem matri-
_ ’ pcntia medicorum et sententia Curiae: qui omnes steterunt
confimv»3^ matr‘monii ob delectum consensus in muliere amente. Aliam
^ P : * ! Df.n^ csuiTUt Consultor ex duplici sententia nulli latis lata ab hac
fferA/w lt*1 [P‘ltr'monia^ causa causae praesenti simillima. Prima est in
„ *~®^aher^fero^n Treviren., 22 iuli i 1899; prouti refe-
ninhtp L 1 . C . ,, ‘ 'w*'- “ j 'SVIIW., llllll 1 ntyij
E contr i V 1 ??**'• VnI' ,ir>’ PaS- 2(}2> ct vol. 32, pag. 274.
,,(1 _r() inr. e\ vinculi matrimonialis ndstipulatur Consultori tlico-
'Itfirilm 11 ' 1 ntq tu.' adnotat quod, dissidentibus inter se Con*
*U illiuni aCFHf nr - 1* » * * gj
| t 4 1 . _j.
1 1 c r u, eu
uus indicium magis ad peritos quam
S. C. Concilii
881
iudices spectat, forsan non esset inopportunum medicum aliquem romanum
ut peritiorem eligere et interrogare. *
Jgitur Vobis, EE. PP„ dirimendum est dubium:
An sententia Curiae Ar aeni in ensis sit confirmanda sci infirmanda m casu ?
Ac, ele . Sacra, ete . respondit .* Se nt en 1 1 am esse confirmandam
[Thesaurus Resolutionum, tom. j66, p. 582-61 d.
4344.
S. C. C., Romana et a/iarumt 1 febr. 1908.
Decretum A> temere , iussu et auctoritate ipsius Summi Pontificis a S. C.
Concilii tbe 2 augusti 19' 7 editum, * quo disciplina tridentina circa spon-
salia at matrimonia in quibusdam immutata est perfecta cum obedi entia
summa que cum laetitia ubique exceptum fuit. Plures enim extant gratulato-
riae et gratiarum actionis litterae, quae ab Ordinariis locorum in primis ad
hanc praesertim S. Congregationem missae sunt, sive proprio nomine sive
nomine personarum etiam moralium. Ipsae ephemerides nedum sollicitae
likrnnt novissimum decretum typis edere, sed commentariis quandoque
illustrare curarunt.
Verum quum discussiones quoque excitatae fuerint in aliquibus ipsius
decreti articulis interpretandis, hinc nonnulli Sacrorum Antistites ad eas
sopiendas, praesertim vero ut in re tam gravis momenti tutam normam se-
quendam haberent, ad hunc S. O., vel directe vel per S. C. de Propaganda
Hie, suppliciter recursum fecerunt pro authentica quorundam articulorum
‘Oierpretatiunc. Accepta dubia statim uni ex Consultoribus remissa sunt.
| * * * t * #
supei us mentem suam panderet: quod ipse peculiari sollertia et diligen-
tla cxequutus fuit.
Hisce positis, ut omnia relata uno vcluti sub aspectu complectar, haec
praesertim dubia exposco resolvenda:
■ decreto Ne temere adstringanfur etiam catholici ritus orientalis . Et
quatenus negative: "I -VadffilH
1 Pf
* • trum ad eosdem decretum extendere expediat. Et quatenus saltem p
3 qito loco decretum non fuerit extensum:
■ i trum validum sit matrimonium contractum a catholico ritus latmi
l,n catholico ritus orientalis , non servata forma ah eodem decreto statuta.
• An sub ar/. AY, § 2, in exceptione enunciata illis verbis « nisi pro aliquo
^articulari loco aut regione aliter a S. Stde sit statutum comprehendatur
ftftwwtodo Constitutio 1 Vovi da Pii P/>. A ; 2 an potius comprehendantur quoque
ro
tina :i et cetera ciusmodi indultu impedimentum clandtstini
Matie
Coiistifuf 1 o rien edic
iads respicientia .
' ‘v u>>! tf> imperio Germaniae catholici , qui ad sectam haereticam vel schis-
am tramierunt , vel conversi ad fidem catholicam ab ea postea defecerunt ,
1 Cf. \T
; c’f* n. 67o.
3 c r v
a. 1527*
4340.
5*
8$2
Curta Romana
etiam iniuveniii vel infantili aetate , ad valide cum persona catior
dum adhibere debeant formam in decreto Ne teme^ Con^ahen
contrahere debeant coram parocho et duobus saltem testibus E,' m!'ce' «
mative: ilt quatenus affir
VI. .rin, peculiaribus circumstantiis in imperio Germ„ *
tibus, opportuna dispensatione provideri oporteat. mUtt'
VII. Ubi nam et quomodo cappellani castrenses, vel parochi nullum k ,
territorium nec cumulative cum alio parocho habentes «hl
exercentes in personas aut familias, adeo ut has personas seZmturT ^
sc conferant valide matrimoniis suorum subditorum adsistJe valant^0^
III. Ubinam et quomodo parochi, qui territorium exclusive Probriu
jsrssr "m"“ - * •" *-» tzxssz
;;r utiss. £
cesitms vivens ^fcnifl rmCrt’ f°lila Ux vel consuetudo in nonnullis diae-
de statu fibprn mnt i ,C ePyc0Pal> peragenda sunt acta, quibus constet
XII 1„ H , raieT“um’ et dein venia fiat parochis adsistendi matrimonii.
-* Nc **
Ad I. huiusmotli ilulna ita respondendum censuemnt:
Ad rn Anf' * Propaganda Fide.
habeant leve* bn^i ^ ex?tara*ur votum duorum Consultorum , qui prae oculis
T n Te VlgmteS aPud Orientales . i
combrehen/H V?Pre ldl * anlummodo Constitutionem Provida; non autem
Ad V (Ptaecum<lue decreta , facto verbo cum SSmo, et ad mentem.
siu v . Affirmative.
Ad rrr "hn'iM servetur decretum Ne temere.
nihil esse inrmiitatm anos cas tremes aliosqtie parochos , de quibus in dubio,
Ad JUAffirnsative '« territorio cumulative habito.
facto vin-h ' ' nnoad suos subditos tantum, ubique in dicto territorio ,
jatio verbo cum SSmo. 1
nem exercpttf ^nnat Vj ° Pl>iOIlls s^u creditis, in loco tamen ubi jurisdictio -
chicilem ' Utn,no ° * onsf<rt ipsis commissam fuisse plenam potestatem paro -
^1. Servetur solitum.
rru^/f' Praefectum cum SSiiin .
sau 1X155 Resolutionum toni, 167 n
Cf
4 14 n
■ C. Concilii
883
4345.
S. C. C., Senogal/ien .t 1 febr. 1908.
Redit haec causa, in comitiis generalibus diei 24 augusti elansi ori
muin proposita,1 cuius species ita breviter rcassumitur- H F
Capitulum archibasilicae Lateranensis per Pullam diei 26 dee i47, c
cessit, ut in solo Lateranensi oppidi vulgo Bdvedere Castrense dioecesis
Scnogallicnsis, erigeretur ecclesia et confraternitas S. Mariae a misericordia
nuncupata, quae esset immediate subiecta ecclesiae Lateranensi ataue „ti
posset coemeteno, campanili, campanis, altaribus ac sacro fonte bantismi
cum omnimoda libertate, salvo tamen iurc parochialis ecclesiae Ad munera
sacra in praefata S, Manae ecclesia explenda prius deputati fuenint nonnulli
cappellani, dem vero idem Capitulum Bulla diei 8 aug. ,587 instituit unum
arch ip resby teium et quatuor canonicos t cum omnibus ac singulis iuribus
ct privilegiis sine alicuius praciudicio «.
, ? t’!Um trac.tu temp<Jris. non Afuerunt lites inter praefatos canonicos atque
focalcm parochum ecclesiae S. Petri, praesertim quoad ius funerandi. Ex
^m.qua autem concordia seu immemorabili consuetudine constat, emolu-
f «neraria (quae in cera ad cadaver accensa consistebant) pro medietate
U.sse divisa inter Plebanum S. Petri et Capitulum S. Mariae/tam si cadaver
tumularetur m parochiaU ecclesia quam in Collegiata; dum ceram in alta-
nous extantem ad ecclesiam tumulantem pertinuisse. Cuius moris ratio in eo
qU°fd tunc teraPpris Capitulares adiuvabant parochum S. Petri sive in
S7 ecclesiasticis ministeriis sive etiam in explendis funeribus in
P* ol iai ecclesia. Perhibetur item missam cxequialem in Collegiata cele-
a »m semper fuisse a canonicis, relicta parocho S. Petri absolutione ad
-U quum anno i,S6r Capitulum collegiale ab iniquis Italiae legibus civi-
«*:yr**r fuerit’ Pedptentim e vivis ereptis canonicis, in eorum locum
tubr‘1 SUnt dU° caPPclIani- ^‘nc de facto an. 1895, extinctis omnibus Capi-
^mol! >US| Painc*1,ls tunc temporis, Antonius Kenzi, sibi attribuere coepit omnia
ni , U,nCnta’ cluat‘ occasione funerum in parochiali ecclesia peractorum obve-
S())li;intV‘^e quartam funerariam pro funeribus in ecclesia S. Mariae per-
sciFr nte.nm ac<ddit quod anno 1905, occasione funeris cuiusdam Franci-
S. p 1 1PPoniiconfrntris sodalitatis S. Mariae a misericordia, actualis parochus
rj ri onini‘t emolumenta funeraria fecerit sua, neglectis cappellanis S. Ma-
««4 0 ct J,ls htandi missam cxequialem in Collegiata ecclesia sibi tantum
peJJare asseruerit.
a„en ,ProP^ r die f* sept dicti anni confraternitas S, Mariae, adversus modum
qjjj J.1 parochi S. Petri, supplicem libellum Episcopo Senogalliensi obtulit,
dandi 21 e usdcm mensis decrevit, ad parochum S. Petri spectare ius asso-
,)tTl • ' Ca<'avera ad ecclesiam S. Alariae ibique funera persolvendi, atque
emolumenta percipiendi, salva quarta funeraria.
1 «Tm
nesaurus Resolutionum, tom. i66, p. 472-490.
884
Curia Romana
Ah hoc tamen decreto minime sibi favente confraternitas 1nn .
hanc S. C quae existimans ecclesiam S. Mariae gaudere iure sepEn ‘ *
vilcgtato ad instar Regularium, sub die 22 iunu 1906 rescrinsit r “ pri'
quod semper sequitur ius tumulandi, dictae ecclesiae plene spuet
deque clausulam salvis turibus parochialibus nihil aliud simffica» t??*
ex parte parochi S. Petri, levandi et comitandi cadavera de dnm IUS’
ad ecclesiam S. Mariae, atque exigendi quartam funerariam MaZit
proinde Episcopo ut, uncta datas normas, dirimeret enatam eon rm rs . '
quod et fecit Praesul Senogalliensis per novum decretum diei S5
At cum parochus S. Petri nova documenta Curiae obtulisset, ut ius suum
funerandi m ecclesia S. Mariae comprobaret, Ordinarius, marte nroorin
die 6 mig. 1906 abrogavit postremum decretum diei 11 xulii eiusdem ™ :
de mandato huius S. O. editum, et primum diei 2, sept. "n lr"n
revocavit, Iunc iterum confratcrmtas n misericordia ad hunc S O Lur
sitm interposuit, et quaestio proposita est resolvenda sub dubitandi formula-
An sits t meatur derrefum Curiae SenogaUienm diei 21 septembris /905, r eZZ
decretum eiusdem Curiae diei u iulii i9o6 in casu. P
'ripliC<;m '""'Plectitur quaestionem, videlicet: i» a„
co, frater, utaH S. Manae competat im funerandi; aP an dicta,- coi, fraterni, m
p, , t, I ,"s nmutm exequudcm hiandi in propria ecclesia S. Mariae, emoltmm-
, a e percipiendi; 30 demum an eidem confraternitati pertineat etiam ius e«-
quws ad tumulum persolvendi,
Prmu™ non videtur ambigendum quod
• „ j/ ,ln tL -uatur iuic sepeliendi scu funerandi nedum confratrcsa
clcrthZ1 h1.hLT.'~ ..T™1*® fidcIes ™.bi «qpwhunm gentilitiam vd
r v r rr Fvwme, ci immeoiate suoiecta imt mnsdictioni
ipi u 1 uteranenMs, adeo ut «uti possit coemeterio, campa nili, campanis
incs k <imn^r10C 3 * er,tate’ Si,lvo tamen iure parochialis ecclesiae ". lam ;;
1 ft * / 1 ^*CTnc^er*un^ acquivalet iuri sepulturae tradendae, quando agitur,
casu , e ecclesia seu con fraternitate non subiecta ordinariae potestati
oecesanae se< ad inst.ir Regularium exempta. Tunc enim ius sepulturae,
praeter m.s tumuli, secumfert etiam ius funerandi iuxta adagium ubi tumulus,
ui fimus.
. j .* ?UC *** facessit clausula apposita in Bulla erectionis
1 Ir< Parnuit,f*s ecclesiae; nam haec clausula id tantum importat, ut
• i f linc for'lni proprio solvatur quarta funeraria. IToc sane modo con-
" . , C,n c;lausu'am authentice interpretatus est Clemens III in cap. Certi-
RtnllrJ' 1 quin inio allinis clausula addi solet in privilegiis Apo*
ihii i? lltn n,s conceditur Regularibus ius sepulturae. At nemo inficias
lhU *Cf bres hab«e ius privilegiatum funerandi.
r, f,.rtnrlUiUS tluacstl.t,nis Solutioni pendet et altera supra proposita, quae
dem cm 1 *S ,tantb mis> ,ni cxtquialem et emolumenta percipiendi. Siqui-
ture funer c»1^1 l ^ U' '^!S n<mn*s* Pars sit iuris funerandi, semel recogniti
' ’ n eCG csiac S Mariae, eo ipso attribui debet eidem ius celebrandi
5. C. Concilii
8
missam cxequialem. 1 raeterea immemorabilis in casu extat consuetudo, vi
cuius missa excquialis semper persoluta fuit a canonicis numquam vero a
parocho; quod confirmarunt octo iurati testes a Curia excussi sub die 9 no-
vembris i9°5- nu^a difficultas adesse potest circa emolumentorum per-
ceptionem. Nam, ad tramites iuris communis, nonnisi quarta funeraria com-
petit parocho proprio, ita S, C. Concilii in Asadatta , 8 et 29 aug. i“ji
ad 3, 1 et in l iterbien., r6 septembris 1826, ad 4. 2
Denique quoad exequias ad tumulum, con fraternitas ultro admittit eas
pro praeterito celebratas semper fuisse in Collcgiata a parocho S. Petri; quin
imo de solis exequiis intelligenda videntur documenta, quae idem parochus
exadverso adducit, ut ostendat suum ius litandi missam cxequialem.
Ex altera parte favore parochi S. Petri quae sequuntur subiici possunt.
Explorati iuris est quod ex iure communi solae ecclesiae paroeciatcs gaudent
iure sepeliendi seu funerandi, uti constat ex cap. A qui, 3. de sepulturis, in VI
et supponitur in cap. IVos instituta , 1, de sepulturis, c tc. Hinc quaelibet alia
ecclesia, quae hoc idem ius sibi asserit, ex privilegio ApostoJico illud habuisse
diserte probare tenetur. Ita privilegiatum funerandi ius habent ex privilegio
Regulares aliaequc ecclesiae ab Ordinarii et parochi iurisdictione exemptae.
Verum ecclesiae et oratoria, quae intra fines alicuius paroeciae continentur,
quaeque immediate subsunt parocho et mediate Episcopo, nonnisi ius tumuli,
non autem verum ac proprium ius sepeliendi et funerandi habere valent. Ita
respondit S. Congr. Rituum in decreto 1'rbis et Orbis , diei ro dec. 1703,
n. 2133 ad dubium 20,;t I dem tenuit S. C. Concilii in Bononien., 28 iulii 1724
3 9>4 io Civitatis Castellanae, 2S ian. 1764;* et in cit. Viterbien., 16 sept.
1 d), ad 5. Cf. etiam Van Espen, / us can. un.f part. 2, sect. 4, tit. 7, cap. 5,
amvero in casu dubitari posset, an revera ecclesia S. Mariae perfecto
exemptionis iure, saltem hodie, fruatur. Nam quamvis BonifaciusIX conces-
serit Capitulo Lateranensi privilegium erigendi loca pia in solo Lateranensi
atque ea eximendi a potestate Ordinariorum ac sibi ipsi immediate subii-
Cl . ; ;*ddit tamen clausulam: # iure tamen parochialis ecclesiae et alterius
ruiuslibei alias in omnibus semper salvo . Praeterea Pius IV privilegia ac
Ulta Capituli Lateranensis abrogavit et abolevit. Utique sane Sixtus V
em in vigorem revocavit per Bullam Si cunctas, diei 15 ian. 1586, 8 sed
aiitcta limitatione, quod accedat licentia Ordinariorum, imo et loca fundanda
1|1CI ' •deniiir eisdem 1 )rdinariis. In themate proinde, quum ecclesia S. Ma-
1Sl sita sii intra limites parochiae S. Petri, neque certo constet de illius
^emptione, non immerito argui potest ius parochi funerandi super catla-
- 1 su°nim filianorum in dicta confratcrnitatis ecclesia tumulandorum;
c/!l)l 5 " v °1 magis quod in Bullis erectionis ecclesiae et Collegiatac adduntur
a,lsu ;,c 1 salvo iure parochialis ecclesiae", et sine alicuius praeiu dicio ».
! Cf- 3406.
Cf. N. 4006.
f-f. N,
! N. 3*79.
* Cf, N. 3735.
Kom,. tom. IV, p
1H2, 1S3
SS6
( i una Romana
Hoc confirmari videtur ex quodam mventariT^^^
losept. 1743, ubi de funeribus ediciturquod «in ecclesi, rvn b' Petn die'
licet fundata in solo Lateranensi, Plebam» sive eius caivu li™?'
«us defectum, per consuetudinem immemorabilem et
fect et de praesenti facit functionem funebrem tum saecularium tum T*?
eorum, si illorum contingat mors ». Idem constat ex atr, a ca,,,,ra-
cembris 1S05 subscripta a pluribus testibus etiam sacerdotibus^' »** 2’ V*-
nbus stve regularibus: item duo aliae similes dennsitmn S MTe Saccula'
a. aug ,805 et 31 aug. ,So6. Praeterea quum an £3* ^
inter Plebanum et canonicos circa functiones funerari is in fwu qUaeSUo
gendas, Capitulum Lateranense expedivit quidem monitorium glata pcra'
tcntione in exercitio ordinariae iurisdictionis; sed causa act- inT"
coram Tribunali CollegiaU primae instantiae A. C diei ,, ™ STT”
catus parochi Caprini praefatum monitorium moderari obtinuh n^4i
confirmatur ex eoistoh n„am Ai r. , an ominuit. Quod etiam
cpustoia, quam die 6 sept. eiusdem anni Emus r>,rH t
Caprini- eidem gra*ulans ^
in Par',d'° S',,Vtri videatur ius funerandi
taS1” ,pS0 comPe'ere eidem videtur ius missam exequialem ibi-
C e erum naTh3 Cm°‘“ f,Uncraria P^cipiendi, dempn, quarta,
neraeemb ev. h r-m Saltcm '«“utenendum esse in suo iure
octo testibus i uratis qui an m, c?-" ““ adducta confirmant tres ex
“abetur inPean^ r *** perS°IUtas fuisse' D“ re icens exemplum
ad dubium V. i ’’ ‘ b* L* EE- et RR- aglta&» dlc 5 *9°5
Hisce breviter adnotatis quaeritur:
re! laf iu Uil!nea(tir (icc) clum Cunae Senogalliensis diei 21 septembris igoj,
vel potius decretum eiusdem Curiae diei Ii itilii i<)o6?
causam crS ^ r Concilii in comitiis generalibus diei 24 augusti 1907
Vertim mPrrtndlnandam CCnsuorunt Pcr rescriptum: Dilata.
rii inn^ jeacem quaestio reproposita fuit in plenario coetu dici 1 februa*
n nens i «T quu™ cia”U!! constiterit, privilegia ct indulta Capitulo Latc-
eHoea ni, m18 on?hcibus “«cessa, inter quae ius erigendi ecclesias
deros<-r i cun\c.xemPtlone Ordinariis et cum iure funerandi privilegiato,
<liei r - im f fiit ^ Pr<lcsertim a Sixto V per citatam Hullm, Si cunctas,
antea a Pi tv 1’ Sp C ^uia Pontifex, in vigorem revocans privilegia iam
ouia tlt* r a?,° t1,t‘l,..,ca dumtaxat moderavit ad tramitem Cone. Trid., sive
viWi-i «e/ C7- U a Slxt,na non iam concessa a Capitulo Lateranensi pri-
rcspicert t ^ ° *US *** P0btcn,ni a^ eodem locis piis ccclesiisque concedenda
partem ■ UrJH TJ^},Uani Sacra, etc. respondit: Negative ad primam
P'*n' AWmative ad secundam.
[Thesaurus Resolutionum, tom. 167, p
70-76
S. C , Concilii
887
4346.
S. C. C., /acen.f 29 febr. 1908.
Rescripto diei 17 nov. 1905, quod die 14 dec. rqc6 prorogatum fuit,
Raymundus Hernando, beneficiatus Cathedralis Iacensis obtinuit ab hac
S. C. indultum exemptionis a choro et residentia cum clausula s amissis
distributionibus inter praesentes tantum », ut suam valetudinem curare
Vi conventionis initae a. 1851 inter S. Sedem et Hispaniam distributiones
chorales apud Capitula illius regionis abolitae extitenmt, sed earum loco suffe-
ctae sunt punUaturac, seu mulctatitia quaedam pecunia desumenda ab obven-
tione cuiusque praebendati, quae accrescit tantum chon servitio mteressenti-
bus, exclusis ab eius participatione absentibus, salvis exceptionibus designa-
tis in Cap. Consuetudinem , de cler. non resid in 6°, et pro i ubi latis: harum
autem distributionum taxatio varia est secundum diversa statuta Capitulorum
in Hispania. Insuper, in Capitulo Iacensi, duae statutae sunt extraordinariae
distributiones pro interessentia in testis Nativitatis Domini et Epiphaniae.
Iam vero Capitulum lacense in applicando memoratum indultum benefi-
ciario Hernando ratum est, sibi ius esse retinere pecuniam mulctatitiam seu
partem obventionis distribuendam inter beneficiarios choro interessentes.
Huic retentioni primo anno acquievit beneficiarius Hernando, at postea
recursum obtulit Capitulo, contendens vi supra relatae clausulae, retentioni
non subiici, et insuper participem esse debere pro rata pecuniae mulctatitiae
a Pracbendatis absentibus persolutae. Capitulum vero super hoc duxit,
ut tut0 procederet, rogare hanc S. C.
Profecto distributiones chorales duplicis sunt generis. Aliae ordinariae
stu (i!i0{,(banatt quae constituuntur a tertia parte fructuum praebendae, uti
statult ^onc' 1 rid. (Sess. 21, cap. 3, de ref.}. Hi vero reditus si desumantur
a j1100511 capitulari, dicuntur proprie distributiones , si vero desumendi sunt
u so*vcndi sunt a particulari praebenda, qua beneficiarius fruitur, puncta-
urar n,mcupantur: er pro Iiis reditibus lucrandis requiritur vel rcalis prae-
ntia m choro, vel sufficit etiam ficta in casibus a iure expressis, uti in citato
Cap. Consuetudinem. Alterius soeciei distributiones sunt illae, quae dicuntur
ffifjy*- a , E ■ 1 ':4-- 4 * H * I
piaesentes tantum, et quae tantum lucrantur a materialiter et realiter
Praesentibus et quae dici solent e xtraordinariae. Cf. Cathacen., Distributionum ,
. C! 'anuarti 1S66. Hae \ ero possunt esse certae aut determinatae, ut puta
rL'ciurentia annua anniv ersariorum aut determinatis diebus persohmone
cgatorum , vel adventitiae ut in celebratione alicuius funeris. Circa distribu-
nonum lucri
denti nae.
,SCl' Pisitis, v i cnunciatae clausulae in induito positae beneficiatus Her-
‘ 1 11 s,|biiei non posse videtur retentioni pecuniae mulctatitiae seu melius
Pancta tu rae ejuoad distributiones quotidianas, veluti patet cx ipsa rescripti
tI,li quae iubet tantum, ipsum absentem amittere distributiones inter
un regula desumitur ex cap. 12, Sess. 24, de ref., Syn. Tri-
888
Curta Romana
praesentes. Caetemm est consonum nedum statutis eccl«,v,„ r. .
etiam iun communi, secundum quod bencficiati infirmi lio-t ,1 JCCnS's scd
tid lanas lucrantur distributiones. Deinde praefatus c “bsent«, qu„.
etiam augmentun ex aliorum absentium fallemiis Id sn ,c“'fus lucratur
hac S. C. die r5 apr. tfiu.quac dec^io «
e«/. ro7, § 8) ita se habet: s Eos qui absunt a seditio clmr oh s
vel aliam causam, percipere debere distributiones 000 ,1™''’'™
catus perinde ac si statis horis interessent: percipere etiam
distributionum, quas amittunt illi, qui divinis non interfuerunt, 8 ^
sentknjm' ***
floc. ci,) refert ™
dinem legitime praescriptam non impnAavit
respectu hab ,o ad ius commune, non autem in casu in qu , lUXia ST'
nando, vi relatae rescripti formulae hnh.m i, oencnciatus Mer-
dis tribu donum inter praesentes, ’ U ctatur <5uoad amissionem
in Folnl l,Utit>nem T
tur /.vAm;,„ i: . . -p . pluma e, cum haec distributio videa-
rd*!?n\“due« naturam verae <B*Hlm.iani. fafcr praesm-
Pr4«n^ra“e*to^^S! "7™ distributionib“8
ctum negativo responso esset dilittenSis ° *“* h°C PU"‘
I ropositam itaque quaestionem FF VV ^ , . .
resolvere dignabuntur ‘ V' * UCta prudent,a et luns peritia
M77n7ar",' ltC; rlSp0"dit: Vi inMli bmeficiatum Hernando aminm
aebere tantum dntnbutmnes extraordinarias in casu.
(Thesaurus Resolutionum, tom. 167, p. 99-102].
4347.
S. C. C., Treien.f 29 febr. 1908.
civiritk Tr S C°!uz* tcst:,,uento dici 24 febr, 1665 canonicatum in Collegia*
nahim -irt C1CnS1S’ nun.c ad Cathcdralem evecta, instituit, eiusque iuspatro-
se hah *f- i/ t™ scrvavi.t Opitulo dictae ecclesiae. Particula testamenti ita
f .... . ■ , °° '<f 1 nnonu us Pr° tempore a me nominatus vel nominandus aliique
trarr h/ - SUt(fsS0,cs Sl,lf (,f (’sse debeant s em per omnes sacerdotes ut (Mpe-
Ium ut r 1 UmC <an<miL Et alibi in eodem testamento: Rogo Capitu -
ct • , ’ . fl°winet sacerdotes quahftc atos, exemplares, probos . honoratos
cf virtuQsos m omnibus vocationibus,
Canif-iiin IT1^nsc 1907 canonicatus Coluzi vacans declaratus esset, a
t*,in, pa rono indictus fuit concursus, cui duo tantum Candidati adsrite-
- * — ni,
ct
uti electus renunciatus est Bartoloni,
M-
^unt collationis literac. A erum dum adhuc m
mnt ncmn no indictus tuit concursus, cui duo tantum Candiaau auau«>
Peracto si S- minor*sta> Jbscph Hartoloni et sacerdos David Sileoni
iltrr nnnn„.„,l )l ll>1 aPr* e 1 1 isdem anni, concurrens Sileoni tria vota, ci
alter opponens sex vn)<i r,,,.r. 1 ■
. . . , x ',,la retulit; hinc
b II 1 tjpi i\ ^
f 1 [ • 1
a Stiria expedit
S. C, Concilii
I U, LeOnctlu 885
suspenso erat canonica beneficii eiusdem possessio, et tractatus pendebant pro
obtinendo a Gubernio regium placet , alter competitor detegere valuit funda-
I tionis tabulas, ct tx his edoctus quod in concurrentibus pracrcquirehatur
ut conditio qualitas sacerdotalis, illico apud Curiam et dein apud hanc S. C.
per recursum institit, ut declararetur nubilas factae electionis, et sibi, utpote
I dicta conditione praedito, canonicatus adiudicaretur. Sed tam Curia
Trcicnsis quam Ardi i episcopus Camerinensis perpetuus administrator
censent oratoris preces esse reiiciendas.
Factam electionem sustinendam esse suadere videntur fundationis tabu-
lae. Nam fundator Coluzi iuxta relata testamenti verba voluit instituere bene-
ficium sacerdotale; at in eiusmodi beneficiis regulare est quod ad ea conse-
quenda non requiratur qualitas sacerdotalis in actu, sed sufficiat habilitas
proxima ad sacerdotium, nisi aliud scateat ex expresso textu fundationis, ut
tenet Fagnanus (Comm. ad cap. Ut abbates, de aetate et qual. praeficiend
n. 9): «1 Ad obtinendum beneficium cui sacer ordo sit adnexus, non requiri,
ut actu quis sit in eo ordine constitutus tempore collationis, sed satis esse, ut
sc promoveri faciat infra tempus a iunc praefixum... Unde si presbyteratus
adnexus sit alicui beneficio, non tamen necesse est, ut promovendus habeat
ordinem requisitum tempore promotionis, sed satis est, ut se faciat promo-
veri m proximis temporibus >•. Iure autem communi non discordat testatoris
mens, si rite intelligatur iam adducta prima particula testamenti. Sane doc-
torcs, ad intclligendum; quando requiratur actu qualitas sacerdotalis in prae-
sentatione et collatione vel potius in habitu, expendere solent fundationis
'crba, utrum scilicet ea percutiant actum ipsius electionis, vel potius ipsius
prosecutionem. In primo dicunt eam qualitatem requiri in actu, quia quali-
tasadi uncta verbo intclligitur secundum tempus verbi; in secundo cum
ordinis adnexio sit adnexa per modum habitudinis, sufficit, ut ea qualitas
enatur intra tempus idoneum. Ita rem excmplificant in primo casu: lolo
ut ad canont catum, cappellaniam rtc. nominetur, praesentetur , eligatur sacerdos ,
uai in secundo casu hanc adducunt dicendi rationem: Volo ut cappellanus...
sd et esse debeat sacerdos . Cf. Fagnanus (loc. citM n. 53).
^ am vero si nuper relata fundatoris Coluzi verba expendantur, satis per
v ea intelligenda esse non de sacerdotio in actu sed in habitudine.
enun fundator dixit: praesentetur vel nominetur sacerdos ad canonica-
T I I TY\ • # I
1 , nonunandus vel eligendus esse debeat sacerdos. Quod confirmatur
.woutione edita ab hac S. C. die 5 ian. 1604, quam ita refert Fagnanus:
!||t am legavit ecclesiae Collegiatae libras 80 pro constituenda et erigenda
Ppeiiania sacerdotali in ea ecclesia cum onere, ut praebendarius notni-
ifi (i-118 Lt ^'^ndus teneatur singulis hebdomadis missas duas celebrare
... ■ ,Ltl ccclcsia. Quaeritur, an sufficiat praesentare clericum talis aetatis,
U I J Tl fr v r r *
•! annum promoveri possit ad sacerdotium. - S. C. censuit sufficere ».
Rr ui* Tn' U 'piscopus Camerine»., expositus casus adaraussim con-
t.x f aini ^nst,Cut*0nc facta a sac. Coluzi; nam canonicus nominandus item
'indationis tege celebrare debet missas 4 in unaquaque hebdomada,
ad adverso recursus sacerdotis Sileoni solitlo fundamento niti videtur, si
r,Jtinam revocentur ea, quae disponunt tabulae testamentariae fundatio-
Curia Romana
vSgo
nis Siquidem luxta hunc textum citatae primae particulae
quis canomeatmn impetret seu obtineat, necesse habet ut i, ?'amcnti. ui
seu qualitas sacerdotalis actu praecedere debet electionem A*' presb),t«.
verba aequipollcnt alteri dictioni, ac si dixisset testator *, Q“are raposilJ
gatur ad commeatam sacerdos. Conditio enim presbyicrauiT T* *■“ *
electioni et eam praecedit uti conditio necessaria, ita ut 1 * .f”
ilbus conditionis electio sit contra testatoris voluntatem Idem™5""*
ex altera testamenti particula; non enim mtclligitur -■’—??
referri possint ad sacerdotes non in actu sed in habitu ’seu n d intr^T ^
tempus promoveri valeant ad sacerdotium: alia dictioneXtoram ' f"™®
respiciente opus fuisset. C tuturum tempus
Quin obneiatur quod fundator Coluzi nuUimode expressit mmA
nandus debeat esse actu sacerdos. Huic enim difficultati it? n0f™'
Fagnanus (loc. cit„ n. 56): . Nec requMturX “^cfonSf?*
actuahtcr, puta praesentetur seu instituatur actu presbyter vcuSuSb?
ZC°S to? S»tnPre8by,Cf ' «A est GonSad
praesentetur vef ins.itmitur ^Mos iuxra condusio^mR^e “ * U‘
nus erhi p lT' q J ? 'as adlun<:ta vcrb0 “«eUigitur secundum tem-
aut mm re' ^ ?bra « *■“*■ voluntate testatoris, illam altem,
bW ConcntTridPrn,S nCq“C °rdinarii5 'icct- 0,>sta'»v egressa p „L'
Ditione Lonc. i nd. (Sess. 25, cap. 5, de re/.). 1
obscum m-tn r* dtat0J .“«extu voluntas testatoris adhuc dubia et
sese offert nh« * ^ & r ^fSUnt adminicula ad cam indagandam. Primo
t^r Otmr a ^“.^bsecuta, nam ex actis capitularibus erui-
esset saterifna ^omeatum Coluzi semper fuit electus candidatus» qui actu
fundationi' S * rt|ul observantia plurimum valet ad interpretandas tabulas
disc or 8uat Riguae, uti tenet Card. De Luca (de htief.,
^-ltis nmlii / * * seryantiae lr} hac oa a teri a nimium defertur in casu volun-
tamni nm ^uae.slt C4Pax interpretationis, unde observantia attenditur
niculnm rt crPretativa, quae longe differt a praescriptiva ». Alterum admi-
in m 1 csunutur ex quadam memoria existente in sacristia Cathedralis,
sacer da T?10 * c canonicatu Coluzi et quae incipit: Quum eligendus sit
Darticnt-i t !?, 'Cr° haec adminicula si coniungantur cum textu exscripto
dum f„n i-<;S amCo1;SUYficienU'in *?erthudincm gignere videntur ad statuen-
sacprHnr r»? ?rC*n ° \l/i m. Casu v°hrissc ad canonicatum eligi clericum iam
cit ^ ntlV' huiusmodi enim disquisitiones, ut docet Card. De Luca (loc.
rtiiio am luns quam potius facti sunt definiendae pro qualitate et diver-
unita juvant circumstanths ita ut aliquando, quae non possunt singula,
Quare, etc. I
r-v * __
deunh t, ! tl ' . °n,.i' et< • , resPondu : Electionem non sustineri , et ius eliget
[']■[/ , ' ^ -l/cfiicpiscopnm Administratorem Apmtolicum.
1 I hesaurus Resolutionum, tom. 167, p. 102-uo].
V. C. Concilii
891
4348.
S. C. C., Vcnctiaruni , 29 febr. 1908.
Praevia proprii Parochi delegatione Venetiis in ecclesia S Raphaclis
Archangeh sub die 6 man 1906 Ioannes Bemach, annos ad 38 natus nupsit
Antoniae Furlan, 24 aetatis suae annum dumtaxat agenti Hoc tamen matri
monium, supplicibus precibus die iS februarii 1907 Summo Pontifici oblatis'
uti nullum et invalidum primario impetit vir ex defectu consensus eo quod
ipse suum consensum alligaverat conditioni virginitatis sponsae, quam e
contra m pnma nuptiarum nocte defloratam invenisse contendit. Secundario
ycro et subordmate, si consensus conditionatus sufficienter non constaret
idem vir pc-tit, ut suum matrimonium cum Antonia initum, quod tamquam
ratum et nondum consummatum perhibet, Apostolica auctoritate dispensa-
retur.
Quibus acceptis, haec S. C. dic 25 eiusdem mensis et anni rescripsit
tmo I atriarchae Venetiarum, ut duplicem in casu instruere dignaretur pro-
cessum, quorum unum super asserto ex capite erroris impedimento, alterum
uro super matrimonio rato et non consummato eiusve dispensationis causis
tt actualis Emus Vir, qua par erat solertia ac sedulitate processum ad tra-
• 1 Cm uins conhcere curavit tam super nullitate, quam super inconsumma-
de quo agitur. Tabulis processualibus expletis Curia Patriar-
aus potius duxit rem actaque processus ad Sanctam Sedem remittere.
, °rr0. ex :lctorum statu liquet, actorem Ioannem aliquando ante nuptias
j . T° untatcrT| patefecisse non ducendi uxorem, nisi virginem; utrum
. -^ni aec conditionata viri voluntas etiam in actu celebrationis matrimonii
t.psa [xts e voraverit nec ne, Vestrum erit, Patres Emi, decernere. Item com-
1 fit comugii inconsummattonem nedum sub iuramenti fide fatetur spon-
ccliitn ‘Ps:1 sponsa admittit, et generarim confirmare videntur
testes ex utroque latere adducti.
eia ^crUm ^'‘riex delegatus Veneriarum litteris diei 23 novem bris proxime
^TUtCm SUam Pan^erc censuit. ’ Admodum difficile - ait — Yibunali
mato- Ut aclor ^'spensationem impetret a matrimonio rato et non consum-
P^esiir lrU CUni coRu^ae inchoatio ultro ab actore et rea admissa sit, exurgit
tUn) 1 nln,u tl,r,s ( / de ture, quod etiam fuerit consummata. Ad impedimen-
diores ° l?,or,s nristruendum ob defectum consensus ex parte actoris vali-
sPecten^r° oruts. cx ebulis processus extare videntur. Licet enim omnia
diin, 1 ^ rrcr?m circa qualitatem sponsae, qui per se non sufficeret ad impe-
5ionc Uni 1 rimens constituendum, tamen ex confessione actoris, ex confes-
e ^°nsae JPsius, ex concordi prorsus declaratione testium inductorum
sint <?0,lt circumstantiarum omnium Tribunal Metropolitanum ad
L‘Uentiam nri;n,.„ , ,, , . , , ■
icendi f .Lluai* ADannem liernach ita constans habuisse propositum non
■^'tiarn jj <H'niInani> ‘I11114-’ virgo non esset, Ut error qualitatis cadens in per-
tuinr. ‘lt’ actor dt nullitate matrimonii contracti cum Antonia Furlan
I. ■ + *
' it, stntim ac comperfit uxorem suam iam ab alio corruptam
892
Cuna Romana
fuisse aliquot annis ante matrimonium, et viminalem
quod ipsa ultro fatetur. Gr avissimam ' THbS
causae: utrum consensi ic 1 . st iloc Diffletum
'ww***m“** visum i*ct
causae: utrum consensus conditionatus in absolutum fu, -2 pUnctu"
quam repetitis, Ucet falsis, sponsae attestationibus de int ',1 post
tus miser sponsus matrimonium in facie Ecclesiae confrivb SUa' dcccl>
corrimta. ct virmnpm . .. . nraM! eunt soons:
corrupta, ct virginem se adhuc esse repetitis' vicibus deehtmnt' ' Sp°nsa
quae matnmonuim subsecuta sunt, satis insinuare videor, ' . 1 * °mma'
nem Bemacb voluntatem immutasse suam- nullo modo ’ quam ,oan-
lem praestandi mulieri, quae antea ab alio c„g,rita ™SZ ™ra
iiisce igitur prae oculis habitis, perlcctisoue mimo i *
Consultoris, tum Defensoris sacri vinculi una simul am .t'151™ ''”
enodare ne dedignentur Patres Emi,
proponuntur dubia: F «-ausae capite Vobis
U AUtZT2lfe mllitT ",atri"wnU Et quatenus negative:
l. Utrum saltem consilium praestandum sit SSmo pro dispensatione mn
tnmonn rah et non consummati in casu? ^pensatione ma-
Daj' tIC ‘ J!aCra' etc' resPondii (ld I- Affirmative ,
Ad II. Provisum in primo.
[Thesaurus Resolutionum, tom, 167, p. nr-126].
4349.
S. C. C., Romana et aliarum , 28 mart. 1908
fueriinT^m r”S r{)mJ^ -S ^ ^a^),t‘s &e 1 februarii 1908 proposita
den^ R ,3v * dinmenda duodecim dubia 1 decretum Ne temere * respi-
ailfi: f* e*°. UUoflcs autem et declarationes ab funis Patribus editas, in
Qo-at n 1C.1 4 e'l*s em mensis februarii Emo Card. Praefecto concessa,
a „ 'S 0mipus - 0ster mtas habere et confirmare benigne dignatus est
case c vulgari mandavit, contrariis quibuscumqqe non obstantibus.
«'/ ,,,,/ /lin ‘1'U'm ad tertium propositum dubium, nempe: utrum validum
. / mutn * antiae tum a catholico ritus latim cum catholico ritus orientalis ,
ev pvstt ‘ aJArmn a decreto Ne temere statuta , responsum prodierit: Dilata,
r *'Z , V°!T. ****** Consultorum, qui prae oculis habeant leges hac de
Kvnt⩽ huiusmodi votum a duobus Consultoribus expo-
I o .,UI ’ ^ tertnim Aditum super aliis eadem in materia dubiis ad
nane b. C. oblatis.
me nihil aluul mihi superest, nisi rogare EE. VV., ut enodare digne-
mini huiusmodi dubia:
cathnfim .* fdtdum 'd matrimonium contractum a catholico ritus latim cum
I j , M> 01 ft atahs, non servata forma a decreto Ne temere statuta.
henthtni* 1 \ <lrf ^ ^ "* rntsdem decreti sub nomine acatholicorum compre-
hendantur etiam schismatici et haeretici rituum orientalium.
1 Cf, \
' CT. \
S. C . Concilii
III. Num exceptio , per const . Provida in Germania inducta , 1 censenda sit
uti utere localis , aut etiam personalis.
■ IV. An Ordinarii et parochi nedum explicite sed etiam implicite « invitati
ac rogati », dummodo tamen « neque vi neque metu gravi constricti requirant
excipi 1 atque contrahentium consensum », valide matrimoniis assistere possint
V, An ad licitam matrimonii celebrationem habenda sit ratio dumtaxat
menstruae commorationis , aut etiam qu asi- dom icilii
\rl . Utrum sponsalia , praeterquam coram Ordinario aut parocho , celebrari
valeant etiam coram ab alterutro delegato. 1
Y 11. Utrum sponsalia celebrari possint dumtaxat coram Ordinario vel paro-
eho domicilii aut menstruae commorationis , an etiam coram quolibet Ordinario
aut parocho.
hmi J utres omnibus sedulo perpensis, respondendum consuerunt:
Ad I. Negative.
Ad II. Affirmative .
Ad III. Exceptionem valere tantummodo pro natis in Germania ibidem
matrimonium contrahentibus , facto verbo cum S Sitio .
Ad IV. Affirmative,
Ad J . Affirmative ad primam portent , negative ad secundam
Ad VI. Negative.
Ad f//. Posse celebrari coram quolibet Ordinario aut parocho , dummodo
inita limites territorii eiusdem Ordinarii vel parochi,
. autem 30 dicti mensis martu SSmus Dnus Xoster, audita ralatione
in rascripti Secretarii S. C. Concilii, supra relatas Emoruin Patrum rcsolu-
L°nts r‘ltas habttit et approbavit, quibuslibet in comr.iriuin minime obst.mti-
S..p ^ «ncentius Card. Ep. Pracnest., Praefectus , — R. Pompilj, Secretorius.
[thesaurus Resolutionum, tom. 167, p. 176-222].
4350
S. C. C., Romana et aliarum , 27 iul. 1908.
■n
x phtnbus dubiis, quae ad hanc S. C. postremis hisce temporibus per-
ti terunt, : 0 n 1 n i s i inlrascripta hodie proponuntur in plenariis comidis, quum
coetera va) _ ,* < « * « * *
r.uMi negotio solvi possint, vel potius inter cavillationes sint
«cccnsenda. Praeterea lu ic adnexa exhibentur vota, quae, propter rei gravi-
- 1 a duobus Consultoribus exarari curavi. Sint autem sequentia dubia;
1 futm ad valida ineunda sponsalia partes teneantur subsignare scriptu -
anno conte vtu cum parocho seu Ordinario aut eum duobus testibus: an
Mius suffici i " • - -
. hJ<d ut scriptura, ab una parte eum parocho vel cum duobus testibus
duob ™a' 'r,n> 1 fu^uy (id alteram partem quae vicissim cum parocho vel cum
4 I 4 4
tfsttbus subscribat*
. ; ' v fJd sponsalium validitatem in scriptura sit apponenda data , sru
criptio diei , mensis et anni.
■i ^40
Cf. K, 670.
s94
Curia Romana
Ili. An vi decreti Ne temere i rtin,„ ... d
henda, ab Ordinario vel a parocho «^Sgg *tf»
consensus. ** U us Slt c°ntrahentium
IV. Vtrw* ad valide et licite matrimoniis adsistendum ad trami,
decrett. rcqmratur semper delegatio specialis, an vero suffiit 2, r ' 7
. An ni locis dissitis, ad quae missionarius singulti mensibus
tn quibus tamen, si peteretur, haberi posset, et vel ad eum auZl T ***? T
nanum, qui st l parochus in sensu decreti, absqm JaJtLZLnd wW°'
Sffli-asr — — **^s,“ssis
rr ^^=arrr»*7
■»* illa rerum conditio de qua in art. VIII decreti * ™terrumpi dicenda
Sw-a» <w S sgZiZtZZl PT2ZZ 1 ) exemptiomm a pm-
tCpTj^mZZ^T in mat’~ “
r^pZZ ^ZuT m ”m'~ mler catM™' ** -
commorantes' et1 e tZsfZditi 2'™n "i “
taxat ZamhlZnu rnatrimmism, teiuantur se sistere dum-
IX An et Pf ,Wl P°!Sint e,mm c°'am Parocho territorii,
ter Prohibeantur n '1° ° pr°LU er? expediat casui, quo parochi a lege civili gravi *
nutidfcM 1 ? 7"m "m"'mo"ih fidelium adsistant.uisi praemissa caen-
7gl „::!riJZ ZZZ. 'tn * tamn pro — ** **
Die, ete Sacra, etc. respondit :
Ad ^LAffiZlZivZ Pr,mam P"rtem’ ^otive ad secundam,
et 2trll\i,,2Zrt.ZJ2a'U n'1 lkeUa,cm V‘oa(l n,iliua praescriptionibus
faciendi v„ ■ ^at,onem nihil esse immutatum , excepta necessitate eam
Ad V \t° 1 - eter,ninat0 et certo, ac restrictam ad territorium delegantis .
Ad Vi. Negative.
iisdem Dri Q^oad primum negative. Quoad secundum, concedendam esse
casibus tnnt artU ^acu Ultcm dispensandi a forma substantiali matnmonit pr »
liter suhd ’I ' r ***• tte.cess,/afts> cum potestate hanc facultatem etiamhcMt^-
re£t0rih^ /■** verbo aan SSmo.
vt\X' A°" €SSe inter loquendum .
scripti SecrehjrW ^ Noster Pius Pp. X, audita relatione infra-
ni’ suPra recensitas resolutiones ratas habere et approbare
Cl
V'
434°
*V. C Conci /ii
‘3. l. . Lsoncifu n
— 895
dignatus est, contrariis non obstantibus quibuscumque. - Vincentius
Carti. EpJsc. Pracnest., Praefectus. - B . PompiJj , Secretorius
[Thesaurus Resolutionum, tom. 167, p. 449-493J
4351.
S. C. C., De Yucntan, 27 ini. 1908.
Occasione translationis exuviarum Episcopi praedecessoris Yucatanenais
mecheus Mini die 24 aprilis 1900 articulum vulgavit, quo graviter conquere-
batur de omissione solemmtatum, et censoria nota inurebat canonicum
Bosada, Vicanum capitularem; qui de hoc certior factus illico per suum can-
u4 larium canomcum Zavaia citavit medicum Mird ad comparendum coram
Cuna et ad faciendam retractationem iniuriosi articuli. Aerum doctore
Miro non Comparente, die 28 eiusdem mensis altera citatio expedita fuit
tenn.no praefixo ad retractationem edendam. Tunc medicus Mird transmisit
ad Cunam libellum, m quo declarabat, se rem in articulo tantum his oricc
tmnasse absque an.mo iniuriandi Vicatium et. facta recusatione iudicis
utpotc partis in causa, a comminatione poenarum et ab imposita retractatione
appellabat ad Metropolitanum de Antequera. Vicarius capitularis nihili
“ “ns .cta™ exceptionem dc recusatione iudicis, attenta Joctoris Miro
u macia, c j maii sequentis eum declaravit exclusum a cultu et sacra-
mentis; quod per litteras circulares sacerdotibus dioecesis notificavit.
otio rCePfl-a Cuna MetroPoIitana interposita appeUatione, iudex perpendens
acto m mHl^nda poena non praecesserunt monitiones at! formam iuris, et
di cr i n n ^ CC*SS ^ C°n/C C ta (uerailt post irrogatam poenam, et ob carentiam iuris-
a M' T* ln icarit) capitulari, attenta recusatoria exceptione et appellatione
rni-i n° .lnterPos‘ta: (1*e 20 dec. 1901 iniustam declaravit illatam poenam, a
nim rT 0 ,C ^OCtorcm absolvit, salvis insuper eius iuribus ad damno-
e ectionem. Ad huius sententiae tramitem die 14 aug. 1904 medicus
c actl(,ncm pro refectione damnorum intentavit coram Curia de Yucatan
tionemmem0ratOS canoil^cos Bosada et Zavaia, petens eos damnari ad solu-
jq . SCutat°ftim 3908 titulo damnorum, et ad expensas iudicii.
tion . ( t ,nctua^ls episcopus omnem lapidem movit pro amicabili composi-
ncccsse f ’ e?^a! SC^ cum ^uo conventi canonici nibil solvere voluissent, ideo
temb S‘C Inst^uerc indicium apud Curiam Yucatanensem , quae die agsep-
tt !o fS t^nninavit canonicos Bosada et Zavaia ad solvendos 390*8 pesos
^ntci C\ lt<l) °S ^rt> rc^L'Ctione damnorum et ad omnes iudicii impensas. Ab hac
bri$ duH U° Can,on*cl appellarunt, sed appellatio alterfl sententid diei I40ct0-
evn, L-C !,ata cuit utpotc non emissa tempore utili ct hinc reiecta, taxatis
,jl)ct - lutlILlt a tfuohus canonicis supportandis m pesos 202,50 favore
enunci-8' r° Ct *il Pes()s ! 000 favore Curiae ecclesiasticae. Pro solutione
Cui oiu *,Uni Sl,mrn:,r«ra dictis canonicis praefixum fuitquatrimestre tempus;
Mnn satisfecissent, reditus suorum beneficiorum sequestro
ji S1|_I. fucrunt ct ipsi declarari suspensi ab officio et beneficio.
e,lni can°nici Bosada et Za^•ala mense m artio 1906 apud hanc S. C.
1 a torum 390S titulo damnorum, et ad expensas iudicii.
ctualis Episcopus omnem Iapidem movit pro amicabili composi-
tenda; sed cum duo conventi canonici nihil solvere voluissent, ideo
S9 6
Curia Romana
institerunt petentes, ut tum sententia lata a CuriaM^p^TTT'
quera 20 dee. 1901, tum sententia Curiae de Yucatan cH Uc
prorsus infirmarentur. Et hic S. O., antequam quaestionem' dirinterf/' 1905
davit novo Episcopo, ut praefatos canonicos ad Missae cclcbratim ' TOn'
chorale servitium lite pendente rchabilitarct. Verum menJ' T *' ad
medicus Mird coram Curia Yucatancnsi intentavit actionem o„'^ 'S 'W
nalem contra duos enunciatos canonicos pro falsitate processi
it u un excommunicationis poenam transmissi ad Curiam de Antcoum «T
crimine penum m ludicio. Hinc novo instituto ex hoc capite processu huu!
delegatus die 10 man 1907 condemnatoriam protulit sententiam i„ 1
canonicos ob crimen falsi et perii, rii, eosque ah olliao'et benefido ju ““
suspendit. At quum etiam ab hac sententia tempore utili canonici II, k T
et -avala appellassem ad S. C„ haec opportunum censuit eos liberare nen-
dente ludicio, a suspensione ab officio et beneficio. »P '
Modo sequentia proponuntur dubia:
bris lcmct mhersus *mmiam diei 29 septem-
ons Tgo^f ut quatenus affirmative: r
{}; -4", eadem sm,emi“ s" (««firmanda vel infirmanda in casu. ?
I I. An sententia dies 10 maii iejo7 sit confirmanda ve I infirmanda in casui
,U 'r ' ' Sacrat ctr ■ respondit ad L Affirmative .
Ad II. Sententiam esse infirmandam.
fJs. m* esse infirmandam , et ad mentem.
[.thesaurus Resolutionum, tom. 167, p, 517-535].
4352.
S. C. C., Versnlien.j 22 aug. 1908.
n* !2 rJove"?,5r^ !(^02 i n paroeciali ecclesia vulgo Snint Germatn en Laye,
loeccsis^ ersa iensis, iugali vinculo sese devinxerunt Maria Renardao annos
agens, et aro us Maielie, quinque annis natu maior. At lamentabili prorsus
• u. ictt emm coniugalis vitae consuetudo ad quatuor annos protracta
j r> matrim°nium t.inien, conaminibus copulae perficiendae haud obstanti-
. is, nunquam consummari potuisse unanimi consensione fassi sunt sponsi.
PSIUS ««consummationis causa videtur esse repetenda ex viri impo*
■ llu nc aru infelicis suae conditionis pertaesa in maternam domum
ere mA actionem divortii instituit penes tribunal civile,
n !ue uni snuul S' nuniuin Pontificem adiit ab coque expostulavit dispensatio-
nun matrimonii sui dumtaxat rati, paratam se dicens aci virginitatis suat
experimentum exhibendum.
H sce precibus receptis haec S. Congregatio, ne frustra tempus tereretur,
1 nnn' . xn^sit /P*SC0P° ^ (Tjtilicnsi, ut si vera essent exposita, processuro
»j ._ *CU,.n con 1Ccrc curaret super adserta non consummatione ct causis
. 1 »■' in servata forma a const. Dei miseratione Benedicti NH
nstrueiioiic eiusdem 8. C, praescripta, 2 cum suetis clausulis.
1 Cf. N. 3,S.
3 Cf, N. 40^9.
S. C\ Concilii
-fhv ^897
Tribunali itaque rite constituto, prae primis auditae fuerunt partes, quae
I jnconstimmationcm proprii matrimonii iuridice confirmarunt. Item, prae-
bito juramento, priores quatuor testes ex latere uxoris nedum eam fide
dignam praedicarunt, verum etiam personalem persuasionem inconsummati
coniugii in casu ex habitis tempore insuspecto notitiis pandiderunt. Idipsum
praestiterunt duo iurati medici Le Pileur et Venot, tanquam testes ab actrice
adduci, qui praeterea ex morali Certitudine impotentiam viri admiserunt.
Tandem tres alii periti ab actrice inducti, qui tempore processus eamdem
inspexisse videntur, quamvis invenerint quamdam parvam laciniam in
hymene, eam tamen uti naturalem ct cicatricibus expertem declararunt,
atque virginalem actricis integritatem ultro fassi sunt.
Verum, prout saltem ex tabulis processualibus ad hanc S. C. transmissis
eruere licet, , praesertim duo graves defectus irrepsisse videntur in processu
exarando. Nam Curia contra normas ab hac S. C. datas in rescripto Pontifi-
ciae delegationis pro processus instructione, ex officio non deputavit tres
recen.Mtos medicos ad i nspectionem corporalem mulieris peragendam, imo
lationuhili inotivo praetermisit exquirere testes septimae manus ex
parte t iri aut saltem aliquos cx officio in ms vocare. Si igitur sapientissimo
indicio EE, VV. satis probata appareat inconsummatio matrimonii in casu,
quin ne cesse sit acta complenda mandare, decernendum quoque erit, num,
praecise ol> huiusmodi insimulatos defectus processuales, absolute requi-
ratur sanatio actorum hactenus existentium. Etenim quamvis Officiales
unae \ crsaliensis reprehendi possint eo quod canonicas normas ad rectam
ludicii formam tuendam adamussim non servaverint tamen acta processua-
ii in themate non videntur nulli tatis vitio tabescere, nam Bulla Benedictina
tl . ,,s^ructio huius S. C., quae proprie respiciunt causas validitatis scu nulli-
taus matrimonii, tum haec ipsa S. C. in rescripto delegationis, non videntur
prauipere huiusmodi procedendi regulas sub poena nulli tatis processus.
Jiod si EE, VV. omnibus attentis acta processus sanandi esse iu dicabunt,
a trro,le'ts vel etiam falsis interpretationes evitandas fortasse magis con-
sona videre» ur formula: Praevia sanatione actorum ob peculiaria in casu occur-
Ten ,a' et Videbunt etiam EE. VV.. an, extante morali certitudine quoad
Vir| in,P,,ientiam> satius sit consilium praestare S81T10 non solum pro dispen-
s3tiotie a matrimonio rato et non consummato ad caute lam, sed etiam addere
et,im biscf in ad i unctis clausulam: Petito siro transitu ad alias nuptias
tocomulta S C
S 0 Cn?um ?ubiicienda videtur Curiae epistola die 1 iunii rqoS ad hunc
■ ■ missa : a Ex ictricis testiumque depositionibus mihi valde videtur, quod
I 1 0lJ>' -'buclie, reus in causa, impotentia antecedenti et actuali sine dubio
• . j'u' ct quam probabilissime perpetua et absoluta. Iste enim, quamvis
. 11 1 Vcrsa,ili fessaque luerit, uxorem suam diligebat et ab ea diligebatur;
,ilftein satis tlecora, ex medicorum dictis, apte ad generationem disposita,
l ** °P,:|b 'E cutii marito suo per quatuor armos torum habuit communem,
j ct hmien ex probationibus intacta. Unde concludi posset hic ct nunc
^ullit ite matrimonii Imius propter impedimentum impotentiae viri sim-
1 1 tr* 8id quum de non consummatione matrimonii. d<
mmatione matrimonii, de quo agitur, ex
57
mm
S98
Curta Romana
testium depositionibus et ex peritorum experimentis conatu „
turinyits ad coelibatum servandum, si velit ad novas mintha’ £ Ux“r“8a-
subueiatur incontinentiae periculis, cum nulla sit so,s
vitae communis inter cos, habita persona actricis vere chrisnf 'a‘,0nis «
respectu commendabilis, consideratis rationibus eiusdem D 1 °mni
Advocati, necnon animadversionibus Defensoris "
inclusione ipsius valde favorabili existimo consulendum L «- ?'
"nC hUmiUter et
quodlu^ssI^ropTnhm^ilium”™™’ qU° *****
»0 p~?um sit ssm pto * «
Die, etc. Sacra, etc. respondit: Affirmative, vetito viro transit,, „i-
nuptias inconsulta S. Congregatione. m
(Thesaurus Resolutionum, tom. 167, p. 634-637].
4353.
s. C. C„ Vicarinius Africae Meridionalis , 14 mart. 1909.
Sacrim°rMS Dlsct?SIONIS* “ A S« Congregatione de Propaganda Fide ad
Anostoi;rnrngreff-Onem ConClln. transmissae fuerunt litterae Vicariorum
«Anno elansn k 114:36 .m^r^ona^s* *n quibus sequens proponitur dubium;
Sud-Afnr-jn’3 eni^ne S. Congrcgaiia de Propaganda, ut Praesules
Concemf‘nr<>ft k°nVentUi^-inter*Se. ^a^eFC P0SsenE eo fine ut res tractarent
ex («is nrflP S m rC ^on*s *n 'sta regione. >sunc vero du bitatur, qtiisnaoi
nem ne Ii d lt ^ 1 LOnventlfi • Dubium ex hoc oritur, quod unus excis,
j: fiL ’ °oncy, licet consecratus Episcopus anno r886, nonnisi
Districti rc rUa-ri/ * ™orte !/ Leonard, munus Vicarii Apostolici
)lch uit.i ii rumontorii Bonae Spei implere incepit. Quaeritur
Fhif tt / Hm ^non,'tls inic) Praesules praedictas computari debeat a (ite ‘d
intnr ?/7n evectionis, an vero a die officit Vicarii Apostolici suscepti & eoad-
tutore cum ture , post mortem coadiuti >.
nvifri ? tT ^u“ufn[lotfi dubio votum unius ex apostohearum caeremoniarum
magistns exquisitum est, cuius en summa. I
terunt ii ^\CS comentus> Quos hodie vulgo vocant Confercme, locum quaa
mm ,1 orum provincialium, nullo tamen respectu habito ad provincia
sunt -ik I * ‘StlC;lrUn' fini*tcs» ac sine loci determinatione. Ubi autem datae
et moH «r Pos£o ica ede peculiares instructiones, is designatus est praeses j
staret- I M .°r cartlrn* qui gradu et antiquitate in ecclesiastica Uierarchia pme*
nonn i 'T* *?stru.ctio eiusmodi non habeatur, eadem tamen videtur 1
sunt oare t *’ tC:lr ApOstoiici episcopali titulo aucti sunt, t^radu proinde 1
nis an verI n!;’,U ’ ‘‘^V^tfas uti distinctionis critcrium. Num antiquitas or<h- j
^ ll’ Ad ,uris normam primus est praelationis titulus iurisdictio
•S’. C. Concilii
g99
(Cf. Santi-Leitncr, de maior, et obed., tib i, tic. 33, 2). Oicremo-
nialc Episcoporum, lib. , t.ip. 4, n , 4, etc. aperte praecipit, in propria dioe-
cesi, gaudere Episcopum praecedentia super omnes ceteros Praelatos ex
ccptis dumtaxat Cardinalibus, proprio Metropolitano et Nuntiis Apostolicis
cum facultate I-cgati a latere. Et S. Rituum Congregatio, ad praecedentiam
statuendam inter Episcopos extra propriam dioecesim, non consecrationem
sed electionem considerat (n. 270), et praecise decretum consistoriale suocr
expeditione ecclesiae (n, 734). S. Congregatio EE> et RR., die 24 aug i88q
in sua instructione pro conventibus, ab Episcopis halicarum regionum ha-
bendis, § 3, praescribit: «II Prelato piii degno per grado e anzianiti ncl-
I 'ecclesiastica gerarchia avra Ia presidenza nelle adunanzt episcopali di cia-
scuna regione ». Simihtcr eadem S. C., die 22 iulii 1898, in sua instructione
pro episcopalibus conventibus choecesum Au striae, § 4, praescribit: Epi-
scoporum conventus, sive plenarios sive peculiares, convocet ac mederetur
qui inter congressuros, gradu, antiquitate in ecclesiastica Hierarchia ceteris
praeest, cique parere cuncti teneantur, in iis quae coetum spectant Episco-
pus mere titularis non habet votum decisivum in svnodo provinciali
neque supra ceteros gaudet praecedentia, licet ante consecrationem acceperit’
ncc considerari potest ut Episcopus exemptus, quemadmodum declaravit
^ . Congregatio Concilii in una Aquen die 24 augusti 1S50. 1 Potest in confir-
mationem afferri optio, quae datur inter Patres Cardinales; Diaconus Cardi-
naus, videlicet, optans ordinem presbyteralem, praecedit ceteros presbyte-
ros Cardinales post se creatos, quia non ordo, sed dignitas consideratur.
eque desunt exempla, quae praxim in casibus peculiaribus indicent; ita
k gr tn synodo regionis cuiusdam in Sinis, anno iSSo, praefuit Ioannes
imolcon Raimondi, Episcopus anno 1S74 electus, Vicarius Apostolicus;
um Phomas Gentili, Episcopus anno 186S electus, coadiutor alterius
icam Apostolici absentis, ab eodemque delegatus, postremum tenuit locum,
rior igitur titulus praelationis est antiquitas jurisdictionis, et nonordi-
sttif* UIU,t 'n Casu’ haesitandum: ius favere dicendum est Vicario Apo-
soico antiquiori. Coadunantur praeterea hi, non tamquam Episcopi, sed
3nK]uam Vicarii; ceterum et in provincialibus s\ncdis praelationis titulus
isuictio. Quaedam exceptio in casibus particularibus nil efficit; neque
^stat, \ icarios jurisdictionem exercere alterius nomine, hi enim a supremo
ani socipiunt, quae officio inhaeret, et in iure continetur: superior
praeterea iurisdictioni Vicariorum generalium, qui cuilibet dioecesanae
ipmtati praecedunt.
2 ^ " Et Emi Patres S. C. Concilii, in generali conventu diei
, c )ri,,1rii 1909, responderunt: Praecedentiam in casu spectare ad Prae-
Cp’ (irn tttitiqmor est in munere Vicarii Apostolici.
r-1 V ero rc*al*one in audientia diei 14 martii 1909, SSmus resolutio-
Cn? \ iI^l0rtJm Patrum approbare dignatus est.
JAria Ap. Sedis, vol. I, p. 286-288],
900
C uria Romana
4354.
S. C. C., Buscoducen 3 iul. 1
909,
Synopsis disputationis. - Rev. A. Hermus professor r
ducensi, dc consensu sui Episcopi Sacrae Congrep itioni It d,0M»i Busco-
exponit: . In dioecesi Buseoducensi, quando agitur de
parocho novae ecclesiae vel ad eius
siam consecrare; parochiani se huic rei non immiscen r’r ? CC'C'
deputatos votum, ut ecclesia consecretur, Episcopo
agttur de dtv.stone paroeciae vel erectione novae paroeciae ex "
rum vel plurium aliarum paroeciarum, regulariter etiam eccic^n, ' “
cute consecratur fena secunda, proindeque ieiunium
diem Sabbati. Tunc autem nondum nova parochia est er, ‘ rf ■ b “
chus nondum nominatus. Ordinarie saltem die '• , ;. sque Par“-
nis, nova paroecia erigitur eiusq£ parochus, ^
Episcopo nominantur. Quaeritur ergo* tIiam eius, ab
«.a'',;, sszrxsysf* - ■**’-**■ ***» ** —
situm^t^: S SaCm Con?re^ione Rituum ad hanc remissis, exqui-
subnectitur. ***"** CX aPostohc3rum caeremoniarum magistris, quod hic
habet- « ninnHn Tr1-01^ t*t.‘ ecc^estae dedicatione seu consecratione, haec
.1 . ' ‘ 0 ecclesia fuerit dedicanda, debet archidiaconus praenuntiare
kiunentf^in>pqU|-f1S CSt cccIesia ““secranda, ut priusquam consecretur,
praecedenti I' ™ ' ** a,nsccrans. et qui petunt sibi ecclesiam consecrari,
ratim indicat Ieitmium a clero" t ' P°*|ti,ic;lle Romanum >«*<!<•« primo gene-
nam de clero et populo ten^mTotmTn"'-™111''"' ‘“"f dct'rmirat'
',"it! l' fMi' <1M 29 iulii .780 :,dl; ‘nant
cutibus ennd. b‘°' “,un,um >" Pont ificali Romano praescriptum iis, a
consilio r eadem q ’ • 8tn t L «bligatmnis, vel potius tantum dc
Dru •cfrinhm . ^Hgrc-atio respondit; u Ieiunium in Pontificali Romano
tantum mn' essc str,ctac obligationis pro Episcopo consecrante, ct pro iis
S, ContrLr-u C U $lh! .!;CcIc8i!,m consecrari». Ex qua r esponsione apparet,
et' per vctIm / '/Un 1 cc)ar:1V|SSC> ieiunium hoc esse strictae obligationis,
non **?* adigi solum illos qui petunt,
cum •ilitiiin - ,1, . . tiiulo, sed ratione alicuius vel itiris vel officii,
Consce 'id n‘m S|,,rm,ali cmol,"ne"“ *i obveniente.
■ em itaque petere potest: t°ille, a quo aut a cuius antecessori-
1 Cf N. 5818
S. C. Concilii
90 1
bus ecclesia fuit aedificata aut dotata, sive iure patronatus gaudeat sive non*
superior familiae regularis sive solus, sive cum suis consultoribus, si eorum
consensus iuxta Ordinis constitutiones sit necessarius; superior’ sodalita
tk 2° cuif ctjrae ecfes,ia consecranda credita est, v. gr. parochus, si aga-
tur tfc sua ecclesia parochiali, seu filiali suat curae commissa; rector conse-
crandae ecclesiae, ab Episcopo etiam implicite deputatus, etc. Si quis itaque
cx praedictis consecrationem petat, cum hoc agat ex iure vel ex officio vel
ratione alicuius vinculi, quo ipse ecclesiae consecrandae devincitur, ad ieiu-
nium tenetur. I opulus vero, ut in pluribus, non tenetur, quia de facto non
petit, imo in actuali praxi, excepti aliqua pecuniaria oblatione, aedificationi
et consecrationi ecclesiae non sese immiscet. Attamen si ipse suis impensis
ecclesiam aedificasset ct ab Episcopo peteret sibi consecrari, cum veri-
ticcntur duae requisitae conditiones, h. c. petitio et consecratio sibi ■ et ipse a
ieiunio non videretur excludendus. Sed hic casus malo fato est nunc rarus,
d cir_a|nistantiie perpendendae, ne incaute obligatio imponatur.
Hisce praeiactis, investigat Consultor, quid sentiendum in duobus casi-
bus a professore Hermus propositis. Et primo erigitur nova ecclesia paro-
clnalis intra alicuius paroeciae limites, et cum haec nova ecclesia erit sedes
parochiae, ct substituet veterem ecclesiam parochialem, parochus ipse ab
'piscopo petit consecrationem; ergo ipse tenetur legi ieiunii servandi, Tene-
m[ Qun<Iue» beet non proprio impulsu petat, sed solummodo ah Episcopo
wxYtur, ut sccum concordet de consecratione: i°quia ah ipso ritu requiritur
a lqms petens, iuxta sermonem ab Episcopo habendum ante ecclesiae fores
quan 0 m eo est, ut cum sacris reliquiis ecclesiam ingrediatur; 2° quia idem
paroc ius implicite petit, quando cum Episcopo concordat de consecratione,
opu u.n, qui, ut exponitur, se non immiscet, cum non petat, non tenetur,
■ roponitur et alter casus de nova ecclesia, quae in parochialem erigenda
1 1C 1 0,ninica pridie consecrationis, feria secunda peragendae. Ieiunium
Sae**15}1 servanc^un est Sabbato, pridie erectionis ecclesiae in parochialem.
‘icirc os, qui die dominica erit parochus, et qui interim consecrationem
nt- , tenetur ad ieiunium servandum; i°quia moralitcr ut parochus habe-
J !x r designationem ab Episcopo factam post examen seu concursum;
q'n.1 ipse est s;iliem eius rector, ct de facto, sive implicite sive explicite,
nsccrationem petit. Saccllani videntur excludendi.
. / , 'sltjs haque dubiis responderet: ad I. Ii tantum qui, vi alicuius turis
iaut'1 1 ■ l'^c" Petant ecclesiae consecrationem ; ad II. Parochus, sive
Petat ^ !in,!^utn constitutus in officio, qui consecrationem saltem implicite
conv^I>OLl - f dD Patres S. Congregationis Concilii, in generali
.lytu ^Ul 3 iulii iqot), supra relatis dubiis respondendum censuerunt:
, '. [ J' lietur Recretum S. Congregat tonis Rituum in Meehlinien. diei
2(> athj j7,So *
1 ‘trochus, sive iam si/, sive nondum constitutus in officio, dummodo
r\ {'lu tQtt&ecra tument saltem implicite petat *
lActa Ap. Sedis, vol. i, p. 623-625].
902
Curm Romana
4355*
s. C. C., Bellovacen., g auff. J(JOQ
Episcopus Bcllovacensis litteris diei 21 martii rooo i,n
dubium proposuit hic S. Concentioni dirimendum 9’ r aIia* sequcnt
imct possint , inscio Ordinario , Ay*?* ,w/ ra;mw V'™ sacer^tes rfl
mstratwnem gerere ac respectiva onera i ni fi Iere ' ' pere eoru^m admi-
Emi Patres S. Congregationis Concilii exciuisifo (' t •
sedulo perpensa, in plenis comitiis diei 7 iugusti rooo T* ' 7 T ^
suerunt; Omnes, sive sacerdotes sive lakos otiorum ^°?> respondendum cen-
ad pias causas , teneri de hoc auambrt ' ■ ^ C0Ucr edita sunt ligata
«*«• admmistntumm TZZ»dfZr¥r°Pm f
legatorum, * utendi securitati e orum dem
San!S * ‘T** relati°ne SSfi°'
f Acta Ap. Sedis, vol. I, p. ^q' a<lprobare ‘b?™a est.
4356.
S. C. C., Barcinonem, 7 aug, 1910.
tran.fui.lS! «*«“? sibi “ncrcdtom
proposuit: ‘ s lncntjam et ieitinium, dubia cnodanc
Saeile PocIdtenSt^b dfc 286^ ^?™dcJsis: “An resPonsm
Carnis diebus femini . ■ • ^r* T^2b> quo fas est gaudenti induit
et de caetero vesci nWif m ea.^em cornestione pulmento carnis iurecoct
eadem comestfnn ?vC\ U* ct\,,,xta °pini dites auctorum, vesci carnibus ii
Regni Hispaniae urT1 ,CUm iuseu^° piscium, etiam valeat pro frdelibu
tanti Praesuli dn' * . uec Cf’nsuctlldo non viget ■. Et responsum, pcrcon
Ste: S,C ? habet: * In ™<^"tia SSmi dic 28 augusti a Sac™
mixtionem permbr^ ° ‘m.?t,tas Sua rescribi mandavit: enuntiatam com-
Tum JS , COntrar“S quibuscumque non obstantibus».
„ Oui hm . C * ?m^°nS \ntcn‘dl,,1 diversimode non pauci sunt opin
tione iusculiim01^ \OLC,lt; In diebus abstinentiae et in serotina coli
tantum u rtoChnZZT' ^ M wm Wscut"m carnis in •+**
laetici ni a rer . ‘l PcnTuttWt, utpotc quod tusculum carnis int<
in caenul.i , y'L‘lfU’ P°strenti denique iusculum carnis et in refectione t
facultas edendi carnfh'in'*n-UT rcPutan*, siquidem illis diebu
Insuper t l ^ n°n habctur.
conduru nt i ex n I |nc^ct‘lc res()lutionis quaestiones exortae sunt cire
exagitata d. nj^( ,{/,C * * ‘jnoad cibos esuriales; nec non controversis
u
S. C. Concilii
903
I‘.x Ius sententiis vanis, non omnium locorum inveteratis consuetu-
dinibus respondentibus, i 11 re singulorum praxi subiecta, proveniunt angores
cor sciendarum, quos praestat removere, ideoque quaeritur:
*i. Utrum diebus, quibus carnes vetitae sunt, etiamsi indultum non
existat, sicut i Feriis \'l Qi tadragesimae, nihilominus iusculum camis una
cum piscibus adhiberi liceat.
«2. An quando usus Ucticiniorum prohibetur, possit quis sumere iuscu-
lum carnis.
«3. Liceat necne inter Hispanos condire cibos esuriales et in refectione
et tn serotina collatione cum adipe vel larido.
«4. Si tandem possint sumi pisces in coenula diebus ieiunii, dummodo
servetur quantitas, etsi in Hispania talis consuetudo haud vigeat ».
Synopsis disputationis ex voto Consultoris desumpta.
Quattuor ista dubia non circa ipsum ieiunium ecclesiasticum: abstinen-
tiam ici bis, sed potius circa partem eiusdem intcgralem: abstinentiam nempe
a ciborum delectu versantur.
Duo priora manifesto ad legem Benedicti nam «de non miscendis carnibus
cum piscibus ■> referuntur. Unde operae pretium erit mentem istius doctis-
simi Legislatoris investigare.
benedictus Pp. XI V iam Bononiensis Ecclesiae praepositus de variis
abusibus circa legem ieiunii conqueritur, cuin cx parte plurimorum u huius
apostolici instituti sacratissimi que praecepti nulla habita ratione, ieiuniorum
tempore palam ct impune agitentur convivia, et epulae interdictae promiscue
(cum licitis) inferantur ». 1 Tnde ad Cathedram Petri sublimatus iam primo
Pontificatus sui anno in encvclica Non ambigimus, d. d. 30 maii 1741, dictos
abusus liis verbis inculcat tollendos episcopis: « Nemini quidem sine legitima
causa et de utriusque medici consilio, multitudini vero... nonnisi grav issima
*.t urgente necessitate... a quadragesimali ici unio dispcnsiitioncni CS sc con-
«dendam;. .. cum huiusmodi autem necessitate servandam esse potissimum
«ntcam comestionem... et licitas atque interdictas epulas promiscue minime
esse apponendas ». 1
Seil cum quidam istam dispensationem, in qua tamen semper adest
duplex conditio, de unica nempe comestione et de non miscendis epulis , unice
^•altitudini, non vero etiam singulis fidelibus applicari posse arbitrati sint,
‘ Unimus Pontifex in altera encvclica In Suprema, d. d. 22 augusti 1741»
eclarat; « Nos quibuscumque occasione sive multitudini indiscriniinatim
° urgentero gravissimamque necessitatem, sive singulis ob legitimam cau-
et dt utriusque medici consilio, dummodo nulla certa ct periculosa
a cctae valetudinis ratio intercedat, et aliter fieri necessario exigat, in quadra-
gpsmiae aliisque anni temporibus et diebus, quibus carnium, ovorum et
1 l,luir|im esus est prohibitus, dispensare contigerit, ab omnibus omnino,
cnune excepto, unicam comestionem servandam, et licitas atque interdictas
Cr N tq8
904
Cuna Romana
epulas minime esse apponendas tenore praesentium 4 i * —
cimus ». 1 p “cscntium «eclaramus et ed’
In Hispania tainen etiam exinde « plures cavifl-.*;
nonnullis, et plures quaestiones propositae, exi^o^ SUnt a
momenti, cum ipsius legis verbis vel sensu PPndcfis ac
monet Pontifex; «Cavendum ne in expendendis . to'™aiu’* Unde recte
Ultionibus pro nimia «hauriendi areumeroi solli f Stdis c«wi-
rendi ambigendique modus... sedula opera cmtferendiTr -"u.IIus fiat llis«-
penitus inter vos (Hispani theologi) dirimantur „ . ,st>“smodi dubia
satione fluctuent animi », etc. ‘ ’ C cbutl,rna Unquara dispen-
Quare plura eiusmodi dubia ab archieoisconn r«
posita Bened. XIV in litteris Si fraterni' J27d d TP?S ™ Sibi pr°-
solva. Cum vero arcliiepiscopus mo.v morte sit correnhis" V744’ ^ “nsu
.mens ne dictae litterae ad notitiam illorum nS T™
Libentissime * in qua quaestionel iuxrn me tf5 "°Vim publicavit ««&***
ras Si fraternitas tua ex integro ins i* suPra patefactam solvit, litte-
Triti. (Scss. 2 5, de ref) in nfemn * * cPlscoPlsRlIe Hispaniae verba Cone.
obtemperent, iis praecipue uuae nd m -c* " , cnt’ Inclu,t> ut fideles
Ssz 1
“ proposiu in
de non ,n cncycL an' '7+r lic unica comestione, ct
opus habere eo cibo tamm? VeSC1 <;arn,bus ,n vespertina rcfectiuncub,
culosae conscientiae >■* P' m°nc> ^ 111 bus utuntur iciunantes rectae meti-
carnes ipsa^uC *“ C*“d'"’ *
dominie^qu^^^d*^|pg^|n^^p^B^p*l®arunl non misc™do Jies quoque
Hispanis Dorr P^fCcpla urSpfe extra Quadragesimam r.
ad sextam quacsddSan?? ^tru^W ^ buIlaC Cruciatae P^vilegiis gaudent,
Bulla Cruciatae 1 ^ *** I"*»* ** *
nuntiatis Apostoli cis 1 iiT-r*- TT Ct Iactlcinia ”• respondit; < Nihil in prat-
ciatae Dinlom i n ! . lS statutmn cssc% quod respiciat gratiosum Cru-
perpendant ev ■■ U pudent, illius tenorem stricte et considerate
excusatione* sesc lullT Sentcntl:I se £erant- Caveant autem ne inani quapiam
Istis C ,Kt m t,S T arb,trcntur praescriptis ibi legibus»,
ostendant intentionem P ,r,- XU lon®lus mora Itamur, cum optime
■n i ilij, esse, ut lex gravissima i ei unii accuratissime
L
Cf
1 Cf.
3 Cf
M.
X
X
3*4-
34*
35«.
S. C. Concilii
90 5
servetur, abusus e medio tollantur, dispensationesque non ob futiles quasque:
rabones facile concedantur, sed dispensatio generalis ob gravissimam tantum
et publicam necessitatem, cuius rei iudex erit loci Ordinarius, dispensatio
vero specialis propter rationes a medico corporis et animae probatas. Porro
etiam supposita dispensatione pro carnibus, servanda erit unica comestio
cum haec obligatio non tollatur per dispensationem indicatam. Neque dispen-
si permiscere licebit carnes cum piscibus, dispensatio enim iu re ‘ideo
petita supponitur, quia pisces petenti praevideantur nocituri
Quibus principiis Benedictinis 8. Poenitentiam constanter adhaesit
ubi legem ieiunii authentice interpretari debuit. Unum ex primis dubiis
etrea ieiunii observationem huic S.Tribunali propositis invenitur in eiusdem
archivio iam de dic 26 febr. 1826; s An qui dispensatus est pro esu carnium
salubrium (mxta modum tunc distinguendi carnes salubres et insalubres)
ut cibos q uadragest males quantum potest adhibeat ad observantiam, possit
ad incommodum in sanitate vitandum pulmentum ex i ure confectum in
unicii comestione manducare?»; et responsum est: Affirmative.
Quod quidem decretum ab auctoribus minime citatur, qui tamen (vide
dnm Acta S. Sedis , vol. I, p. 429) omnes referunt simile decretum d. d.
a rebr. 1828, quod in Archivio S. Poenitcntiariae notatum non invenitur.
enor huius decreti est: « Ad quaesitum: Que Ili che sono dispensati dalla
!jU , de’ cibi possono nei giorni di digiuno cibarsi di sola minestra di
brodo Per Prowedere alia lor salute, e nel resto far uso di cibi esuriali per
conservare quanto si puo 1’osservanza della Lcgge dei cibi ? - S P. die 8 fe-
bruarii 1828 attentis consideratis expositis respondit: Affirmative*.
Utrum auctores erraverint quoad datum decreti ab ipsis relati, an S. Poe-
rotcntiaria istud decretum sibi notare omiserit, non nos nunc movet: unum
.inimidvertinius, S. Poenitentiariam et in istis decretis adhaesisse principio
Pos>to-’ ieiunium in quantum poterit, servari debere. Si ergo
- e cs ^rooratae conscientiae ex observatione perfecta abstinentiae valetu-
■nis lacturam liment, unde pro carnibus dispensationem obtinent, dc cae-
^ro autem solo iusculo carnium iam contenti essent, ut abstinentiam pro
nxis servare possint: Sacra Poenitentiaria permisit permixtionem iusculi
'‘fnium cuni piscibus. Theologiae moralis doctores utique diversimode istud
Io rCtUin *ntcrPretaBantur, Inde deducebant alii iusculum carnium stricte
An do non esse carnem, unde legem carnium usum prohibentem minime
° 11 ^re lisi,m iusculi carnium. Ita et S. Alphonsus ( Mor I, IV, n. 1015),
car m 1 UCciTl Per,ni<lti sequuntur, ait: « ... prohibitio Pontificis non miscendi
pisces stricte intelligenda est, nempe cum comeditur proprie fer-
liat 1,n L lrnn,m’ sct^ *us carnium magis quam edulii condimenti rationem
» I 1 1 - 1 * *
iu\r' 1 nPirUOne nituntur sane et 'l’!icologi Ha rei non enses, quorum quidam
»_■ 1 P1St <>pi litteras responsum S. Poenitcntiariae mense augusto anni elapsi
cPl3conn f’ -t- l * * , # . 0
a(j- . 1 >r runaensi datum interpretantes iusculum carnium ad condimenta
P1* Vel l.iridi, quidam etiam sui lacticinia adnumerarunt!
’Vn s!*s opinionibus breviter respondisse sufficiat. Adipem differre a
u 0 LOCt:t Alberti, in liljro, cui inscribitur: « De iciunio Ecclesiastico»,
go6
Cuna Romana
p. .7: «adeps chiniicc distinguitur a iusculo; «illa est substantiae
quae in vase supernatat; istud vero manet solutum in aqua» M m ■ '
eccl., tom. 9, p. 2 num. 144). Eodem sensu respondit et haec S P*?
tenuana, prout refertur a Buceeroni (Enchiridion morale, nun Lv a ""
diebus veneris et sabbati, quibus indulgentur condimenta vulgo" d “ 5
possit iusculum carnis adhiberi? respondit; Sub terminis "eondime^-
grasso non comprehendi iusculum carnis coctae ». i usculum uoTm
esse laetiemium pariter constat. Ova enim et lac procedunt <„"dcm b 2?
mab vivo at non sunt carnes, dum iusculum carnes ipsas, licet solutas COn'
tinet. . ll brodo contcncndo per ogni Utro soltanto da - a 9 grammi di sali
ci UlJlf. ™.1"Cra e- e da l2 a .'4 di principi organici tanto coagulabili cke
Cf I t V “nt““do P°' Pcchi principi assimilabili, non /nutritivo
CE Littrc e Robm, Distonano di medicina, verb. Brodo. Quod etiam sensui
communis Ecclesiae in catechismis expressus confirmat
bmlc recens responsum S. Poenitentiariae (mense aug. anni elapsi)
quod priorum responsorum confirmatio haberi debet, non ideo permisit S
mia mT ‘US carmum cum piscibus, quia iusculum non est caro, sed
quia mens eius est, ut abstinentia, in quantum fieri poterit, servetur. Sed
cum ex discrepantibus decreti interpretationibus fidelium dioecesis Bard-
nonensis conscientiae mento turbarentur, episcopus duas S. II. 0. posuit
quaestiones solvendas: i° « Utrum diebus, quibus carnes vetitae sunt, etiamsi
. Um non cxi^tat> sicut Feriis VI. Quadragesimae, nihilominus iusculum
<rms una cum piscibus adhiberi liceat?» - 2° «An quando usus lacticinio-
nim prohibetur, possit quis sumere iusculum carnis?»
, arTpeX c C^s P‘itet ad utramque quaestionem « Negative » esse responden-
um, araen r u ia penitus tollenda utiliter adderetur: «Sed iusculum
canus le us leiunn, in unica comestione, una cum piscibus, ab iis tantum*
P°sse' 5U* indultum obtinuerint pro usu carnium».
itun < u num agit de condimentis diebus ieiunii permissis. Condi*
um antiquitus unice permissum erat oleum olivarum, at cursu tem-
ns tum, quia istud in plurimis regionibus (praecipue septentrionalibus)
nmime inveniatur, tum propter Irigus hiemale, per indultum speciale singu-
lis annis renovandum permittebantur adipes suinae (Buceeroni, Enchiridion
-i C/c? "A/r ' “ ’ !n<*c va ro ab an. iSSq etiam adipes cuiuscumquc
a ls/ * 1 mnn, 1889). 1 15 maii 1896 etiam butyrum naturale
ermittc atur, die demum 6 sept, 1899 butyrum artificiale (tnargoritta) cX
adipibus animalium extractum.3 Non vero exinde permittitur usus Jactis
iset, tamquam condimenti. fCt, Monitore eccl., 31 maii 1902, p.
’ ',I. ' . um cr^u omn*a *sta condimenta oleo substituantur, quando oleum
permittitur, et ista permissa sunt, nisi specialis addita sit limitatio. Unde
‘ o^mtentiaria die 16 ian* lS84 ^rca laridum liquefactum interrogata:
t j t * cura sive per BuIIain Cruciatae sive aliam oh causam conceditur
p1 1 '. 'U l.u idi liquefacti vulgo “ strutio " solo titulo condimenti»
1 Cf. N. 1,16.
S. C. Concilii
907
si qui ad ieiunium tenentur, eo condimento uti possent in serotina etiam
refectione? » - respondit: - Quoad eos qui ad ieiunium tenentur licite uti
possunt, in serotina etiam refectione, condimentis in Induito permissis* quia
ilia in Induito olei locum tenent: dummodo in Induito non sit n0,iu r,
strictio quod ca adhiberi possim in unica refectione «A Ideo ad tertiam quae
stionem episcopo Barcinone usi respondendum esset: « Affirmative etiam pro'
serotina refectione; dummodo ex Bulla Cruciatae aut ex alio apostolico in-
duito permissa simpliciter constent pro diebus ieiunii condimenta ex adipe «
h quarto demum dubio, licet in Hispania contraria sit firma consuetudo
usus piscium pro raentila petitur, servata utique debita quantitate
Cum vero in ieiunii legibus maximam partem praecipue consuetudo
habeat, cui saepissime et legitimae auctoritatis confirmatio accedit: fideles
sub gravi tenentur istis legibus, quamvis a consuetudine introductis. Iam
quando ieiunii diebus praeter unicam refectionem eaenula introduceba-
tur, m hae minor quantitas pro cibis magis nutritivis permissa est. Ita in
Hispania bulmantteenses (cap.2, num. 77) permittunt «panem, arborum fru-
ctus... herbas crudas et coctas et oleo aliquo immixtas, dulciana et bellaria ■
praecipue * tum quia praedicti cibi non sunt ex his qui ordinantur ad su-
stentandam naturam et nutriendam, tum etiam quia sic obtinuit consuetudo ..
jioad pisces autem, utpote magis nutriti vos quantitatem minuit S.AIphon-
SUs(ilb.‘ IV, num. ro2S), D’Annibalc (III, n. 134), etc. Iuxta disciplinam
nunc vigentem pro eaenula permittuntur omnia genera ciborum, exceptis
us, qui per speciale indultum pro unica refectione conceduntur (ut sunt
°u ct Jcttcinia). Unde et pisces qualescumquc possunt adhiberi, ubi con-
traria consuetudo non obstat.
In Hispania vero, ut ipse episcopus Barcinonensis latetur, viget con-
huk o non vescendi piscibus in eaenula. Idem confirmat et Ferreres,
'■‘■jri im [ Hispanus (cf. Gury-Fcrreres, vol. I, n. 499). Ubi vero talis con-
. 0 Rabetur, illa Usque ad dispensationem servari debet, ut docet G^ni-
U°l. I, n. 437): it Ubi tamen viget norma severior et antiquae consuetudini
est °rm °r’ Ut P^res c- £- grandiores pisces, excludantur, haec servanda
* ■ ium magna vis in determinatione huius praecepti consuetudinibus etiam
litat 1Cu a.r*^us tribuenda est ». Et l.ehmkuhl (vol. I, n. 1212): e Quoad qua-
j j crn LI ^ofum qui in collatione liciti sunt, multum a consuetudine pendet ».
c;r,C°nChldit Ct ^errercs (V°U I» n. 496-61$): «Regula generalis, cum haec
* * * COnsUetudxne inducta sit, consuetudine regitur tum quoad quanti-
tUm quoad ciborum qualitatem».
nt!.. ad tj u irt wn quaestionem respondendum esset: Nepative, attenta
insuetudine contraria.
Uibif^01-1 Irn ~ latres S. Congregationis Concilii in plenariis comitiis
Ccn*JS 1 c ^ augusti 1910 propositis ab Episcopo dubiis respondendum
df/
U)l‘ ‘ ■ ef 2 • Vcgattvc, sed imculum carnis diebus ieiunii t'n unica comestione
ctt>n i'i sctbus ah as tantummodo adhiberi posse, nui indultum obtinuerint pro
1 stl carnis. 1
Cf. N. 6423.
90S
Curta Romana
Ad 3. Affirmative, etiam in serotina collatione drnnmr / '
Induito ea condimenta permissa sint in diebus iciunii ° ** A Colico
Ad 4. Attenta contraria consuetudine , neqative
Die autem 7 eiusdem mensis ct anni SSmUs Dominus V, ,
relatione infrascnpti Secretarii, Emorum Patrum resolutio,^ ’ audita
dignatus est. csoiutionem approbare
[Acta Ap. Sedis, vol. II, p, 952-959].
4357.
s. C. C„ s. Ionnnis de Mau r inna, 7 aug. ,9I0
Tl datis' R- p- D*
exposuit: « Quidam PaS" S" ZZ1
" Katl°nes quas opponunt sunt istae:
ter, IU' offi^r”™0 °bf?.ientiae °rdinario die promotionis ad presbv-
aiun numn CK,n ‘ant° inCommodo' Si praevidissem,
amne, numquam illam emisissem.
poribus ' *lmi m intr'S lUt v*tae parochialis in hisce miseris tem-
plebcrn suanfUm men*dicandi victum sibi et necessaria cultui divino apud
«4- Animus perversus populi ingrati.
olendum .1 rn‘niI‘’ Cf>mmoda, plerumque verosimiliter ficta, ad im-
plendum denuo onus ultra vires.
normim Tl C0^sc*cJ*5*ac suae tutius satisfaciat certamquc in praesenti
bvteris nr qiltl Urp Uirm.Itcr atq,Je cn»xc postulat, utrum deficientibus pres*
oy teris pro sua dioecesi:
mmrbi'r,l *°SSlt Pt’Cnii-S ccclesi;,^icis cogere ad suscipiendum iterum munus
parocmnle, quos ludicaverit idoneos ?
" 2* Utrum illud debeat?»
occurre ril *- tadem ALrc’ ut oiira videbitur, et alias S. H. C. decernendum
de semt- it' lrn. amei\ferum adiuncta in Gallia praesertim post legem, quam
fuerim- ■ . lt,itcm et Ecclesiam vocant, immutata non parum
censuit. 1 ni ,pSam ltcrum Patrum indicio subiicienda S. H. C.
NOPSis Utst UTA HONIS lix VOTO CONSULTORIS DESUMPTA.
succursalistasT ^ Pafet' Aspicit parochos amovibiles ad im tum seu
relintjuere 1 q11* ex quibusdam moti vis coacti munus parochiale
potius liberi tran®^u^ej*unf 1 inibi munus parochi ile exercere nolunt,
e'ur.1 parochia li manere exoptant, licet aliud necessitas
S. C. Concilii
9°9
dioecesis exigat, et Episcopus eos obligare intendat. Ut factat petitioni in
casu respondeatur, operae pretium erit expendere quaestionem tum in ge-
nere, scilicet utrum Episcopus etiam poenis ecclesiasticis cogere valeat sa-
cerdotes suae dioecesis idoneos et cacteroquin liberos ab alui incompatibi-
iihus officiis ad munus parochiale suscipiendum, tum in specie relate ad
succursa listis, et haec tria examinanda proponuntur:
1. Quid iuxta ss. canones de mota quaestione sit sentiendum
2. Quaenam sint H. S. Congregationis circa hanc materiam resolutiones
5. i truin in proposito casu vim habeant adductae rationes ab araovibi-
IiImis ex parochis, ut ab imposito onere iterum suscipiendo excusentur.
Qtuj.ul primum haec notanda sunt. Antiquitus cum nullae essent paroe-
ciae, clerici mittebantur indiscriminatim ab Episcopo, cum quo vitam com-
numiin degebant, ad opem fidelium necessitatibus spiritualibus ferendam*
et tunc toties quoties prout necessitas ferebat, officia spiritualia committe-
bantur. Serius mstitux coepta sunt ecclesiastica beneficia, quando desiit vita
communis, et tunc etiam originem habuerunt paroeciae fcf. Bouix, De
pamch sect. i. cap. i); sed hae territorium assignatum adhuc non habebant,
et ad has interira Episcopus clericos sibi subditos designabat. In decreto
ranam causa io, q. i, c. 4, haec dispositio Leonis IV ad Episcopos Bri-
tanniae egitur. * Regenda est unaquaeque parochia sub provisione ac tui-
tione Episcopi per sacerdotes, vel caeteros clericos, quos ipse cum Dei
Umore pro v iderit, cui iurc pertinere videtur et circumire, ut sibi visum fue-
nt, ecclesiastica utilitate cogente ... Tandem a Cone. Trid. statutum est quod
paroeciae assignatum haberent territorium, et proprium rectorem (Sess. 14,
e cap. 9, ct Sess. 24, cap. 13, de re/.): et dc clericis in genere con-
s nutum est, ut tantum essent ordinati in bonum et utilitatem dioecesis* et
3icui ecclesiae incardinati sub dependentia proprii episcopi, uti inibi suis
pagantur muneribus. «Cum nullus debeat ordinari, qui indicio sui Episcopi
ai,t necessarius suis ecclesiis, Sancta Synodus... statuit, ut
sit! ltS Pos*et"urri ordinetur, qui illi ecclesiae, aut pio loco pro cuius ncces-
■';? <lu* 11 blita te assumitur, non adseribatur ubi suis fungatur muneribus
hac sedibus» (Sess. 23, cap. r6, de ref., Cone. Trid.). Ex
din i ’ISr°St^10nC 1111 s'n8u^ clerici ex facto ordinationis censrantur incar-
4 t inrccsi proprii Episcopi, et sub eius dependenda exercere teneantur
1j,a ^desiastica ciquc obedire.
Cf lIK obligationem clericorum ad acceptanda officia sibi ab Episcopo
jj c^arc tuetor A. Bonal in suo opere Instit. canonicae (tractat. IV,
tio) 0 )' ^ll>ar ’ episcopali) ita compcndiatim exponit: > Id (dicta obliga*
Quae ^n t lt tu,n cx iurisdicdone in foro externo, qua pollet Episcopus et
, ( N;,rt“ 11 equit quin subditi obtemperare teneantur; tum ex ipso ordina-
«011 ta uno nnn ^1 i 1* • .. f
m,i,> uerteus sub ditione propni Episcopi remanet, ut data occa-
tunT 1 1,18 °PL* Episcopi dioecesis utilitatibus vel necessitadbus provideant,
sibili Jps * °^e“jentiac promissione in die ordinationis facta, tum ex impos-
ib pt^tc ^*tH:Cesirn gubernandi, si cuilibet clerico liceat recusare munus, cui
uin* SC"P<> D raeponi tiir , tum denique cx stricto caritatis praecepto sacros
Lstrnv Per S<J obligante fidelium necessitati subveniendi ». Quae cum ita
gio
Curia Romana
sint, non vitietur posse dubitari, quod Episcopi ilUmecto iin* -p ,
valeant sacerdotes suae dioecesis caetcroquin idoneos et liber
:iSSllin#*nflitrn mclnr-il» m. * * .... HOtroS COf»/*r..
DO
assu, nendum pastorale munus, «Mt^irU^ii «•
dem commmaus poems, quia secus, dicta potestas in praxi ineflic ,v ,C;tt.tJU1-
In Gallia vero notandum est, quod post legem ConcorditariJT- ' d*K'-
Pium V II et Napoleonem I"m anno [Sor introjl]ct ‘d . " **■ ‘n"r
chorum nempe cantonalium seu titularium, ct amovi!, iliu^ .d nun Pr^
scopi, qut dici solent desservants: hi revocari msiunt p - 1 EP>'
alio destinari. Licet haec inducta "
Gregoru XVI, diei r maii .845 ad Episcopum .
a^S11^ ^ccuH^^^^^^i^^^^^ouU^mmutado^at^doii^diter
a S* Sede statutum fuerit» (Bouix, p. I, sect. IV, e. 5).
Episconi dari fie P'nj(tum n,mc transeundo inspicere oportet, qua ratione
materi^ evhlb ' tC UU possunt’ Ut ali<lua via tuta vel norma in hac
ena exhibeatur, opportunum censeo nonnullas subiicere resolutiones
Monitoic nT if’1'”*" “
rv , , . 'v’ /» P*1™** -t> p* 2^, part. II, p. 4.0 2171.
Hoi sco ni sV-iV?!) pS1° nUm ^rP*eX Eabetur categoria: in una recognoscitur in
munus m 1 1 C08endl sacerdotes, ut supra, etiam intentatis censuris aci
nnidf»n*t --kv •* *i assu mendum urgente necessitate, et ad tempus pro
tun if far., u/, n° pijC0Pl’ *n a^a vero a Sede Episcopo traduntur oppor-
c .ut Perficere valeant, ct pariter limitate ad tempus et ad
* • i d primam categoriam spectant decisiones editae in
CtJ tpK IO mad ^66; 1 Triventina, 18 augusti rS6o;‘ Civitath
, r Ut(. ' 1 J“* 9yibus datum est responsum prouti in Naxien., diei
sereithUStt * ^ V • Sacerdotes posse ab Episcopo compelli ac! praestandum
t' ■ um’ eiusdem ecclesiae necessitas aut utilitas requirit».8 Recco*
nrnnn,una / (innen.t Circa clerum , diei 17 ian. 1886 ad dub. 3um for mi ter
:_f__ . . ■ se9uitur; « Utrum sub eodem praecepto obedientiae ct iisdem
„ • 'S c~n!Jnr,ri P'^1 1 Episcopus sacerdotes otiosos vel ferine otiosos d
illi fn ^ U c°mpeliere ad suscipiendam ecclesiarum curam, donec
et at/Sfemfws'^l^Cre P:lstorem^ ~ respondit: Affirmative , urgente necessitas
28m^n UT h leC dccisio cxtensa et ampliata fuit in una Calven., diei
renti ,j'r COnk'r ephemeridem ut supra 1. c., part. II, p. 49)? W*?
pi scopo Calvcnsi, cui aeque principaliter est unita diocce^13
Cf- N- 37SO.
1 Cf. N. 4187.
Cf- N, 2535.
* cr. k. w)S
S. C, Concilii
91 1
Theancnsis: « Se possa obbbgare i sacerdoti di Calvi coi precctto di ubbi-
dieaza sub g ravi e con censura di restar sospesi a divinis el in divinis a presen
tarsi o come cconomi curati o come parroci titolari per concorso a le nar
rocchie vaeami di questa diocesi di Teano... e se possa ancoraohW.W
come sopra sacerdoti religiosi, i quali pe- i tempi attuali dimorano in fami-
gha?.. a S. C. hoc prodiit rescriptum: « Detur responsum ut in Parma
diei 17 mnuarii ihh(> ad tertium dubium: quoad vero viros religiosos, qua-
tenus extra claustra vivant de suorum superiorum temporanea licentia
rem agat < Episcopus) cum iisdem superioribus».' Iuxta allatas decisione*
sancitur, quod Episcopi polleant nativo iure cogendi saltem ad tempus et
stante necessitate, etiam sub poenis, presbyteros suarum dioecesum ad
acceptandum munus parocciale ut in casu.
h contra iuxta decisiones, quae ad alteram pertinent categoriam, dicta
potestas in proposito casu Episcopis adseribitur tantum ex facultatibus Apo-
stolicis* at hae referuntur ad Galliae Episcopos, et ad parochos succursa-
listas qui lam a cura excesserunt.
Anno 18S4. Emus Archiepiscopus Tolosanus S. C. sequentia exposuit
quaesita pro solutione: « Cum non raro accidat, ut sacerdotes quibus cura
amovi bilis ecclesiarum succursalium, ut aiunt, commissa fuit, otii vd faci-
lioris vitae studio, muneri suo renuntiare exoptent, cessione apud Ordina-
rium facta, etiam ante cius acceptationem, eo quod beneficia proprie dicta
non tenent, relictis suis ecclesiis ad propria redeant, unde contingit non
paucos sacerdotes vitam otiosam, adhuc viribus integros degere tam in
ur ie episcopali quam in potioribus dioeceseos civitatibus, non sine scandalo
*-eium. interea plures parochi ales ecclesiae suis carent rectoribus, non
co quoti Episcopus ob sacerdotum penu-
am* *PS1S de parocho idoneo providere nequit Quapropter Orator quaerit:
1 r. Utrum liceat praedictis sacerdotibus, eo quod beneficia veri nomi-
nis non teneant, a munere suo recedere, non obtenta prius Ordinarii licentia ?
fl2. An cx praecepto obedientiae, adhibitis si opus fuerit censuris,
piscopus ius habeat cos cogendi, ut in suo munere persistant usquedum
!P$js de idoneo successore providere valeat ?
b lrum sub eodem praecepto iisdemque intentatis censuris, facul-
cm uibeat Episcopus sacerdotes viribus pollentes et ab aliis officiis liberos
petendi ad earum ecclesiarum curam percipiendam, usque dum illis
* 1(J modo providere queat?»
‘ • j tl!e q maii eiusdem anni propositis dubiis respondit: ' Attentis
Peculiaribus circumstantiis:
ir A d 1, Negative.
2. Affirmative.
1 d ->• Affirmative, vigore facultatum, quae approbante SSriio D. N.
I rchii piseopo idcirco tribuuntur aci septennium, si taradiu...»2
n una i ormtt/ten,. Curae animarum, dici 31 ianuarii 1S9T proposito
((
E
mo
9*-’
Curta Humana
d“bi?: ',An * quomodo concedenda sit faculta» . ,
oiei icntiac, adhibiti* etiam, ii opus fuerit, censuris sacerdot ,** .*>,?eeoPto
ira' ?Jimi quoc“mque ‘,n" "1 libero* ad curam animarum H
«Affirmative in termini* rescripti in Tolosana, ad tertium l""'
dem circumstantiae concurrant 1 1 „■ duae postr. «*•
ante notavi, attingunt dioeceses in Gallia nL,c,!n ,,uPWla
* «“«urocliiti* regi solito»: «i quaeratur cur pro harum EohST
tarios sacerdotes idoneos e, ab „l,is ShHSft ***
rance pastorale munus, dum in Episcopi» aliarum d i s eesun r 'P"
uanv., potestas, si quid i„ tenuitate opinor id fort^. ^ a
(nunc violenter a gubernio , . ‘ , ' '."“rdaianaia i„ OalB.
paroeciarum, quae nuncMiam diivct,^ q o , 1 Stationem dictarum
l.c.): faci le l,Knn' <**,
aum officium respuerent et mni J ,yt T’ b.:im,lt:nU deaidia, commi*.
hoc -iv, -rt «i ^ 1 1 molestus apud gubernium crearrni • i<l<u tl|
J mn 4 s- *** *«•««•
dotibus pro munen pMtoraU*Snd “““ excu*»n‘« edducta* a escer,
r r\L I L pastorali declinando haec notanda sunt:
nrnnrdn! " teri ordinsU| aunt in bonum dioecesis spirituale;
proprium coininmlfmi a » 1 1 _
non nrnnrim ■ , , 1 JU moeceais Spirituale: hin.
' Quo I v gunrn n^’ *?*, :umn,irurn salutem eos exquirere oportet
d.- -.^rnu„Zri, 1- vtlr •*« **« p™ i" C*
ToZ hi ant ‘I 'n °nUS lh nOVa «de iterum suscipere.
quae prcdivtci o^tMin “antibus adesse possunt in praxi gravia rootivi
I ?i . 1,l<:r‘‘ •*« prira unda ,11,« ,., valmlidn, Jura
1,-ndimi ni it in ' IMI 1,1101 *n ^ia enim circumstantiis cum munus eommif-
nmtlrnti i v ivT ? m ,Mlll[;,,eni populi spiritualem vnr.n in dispendium,
<-t:intur dieto^onei? prC*b^tcr' 1,1 conditione positi ntfn subii-
oculi h ik ,r '"'I ^ !n.ini 1 auaarum iudex esae debet Episcopus, qui prae
, , q t lu*1 1 11 1 principium, salus animarum suprema les
i ra lonee ut proponuntur in postulatione Episcopi in principio
Clira ' Sl W Videntur npn CSSi sufficientes ad dicto» pnsbvums
I I. ;,„,m *XOnerandoa. P y
habitis die < , ^ongregaiiuuis ( om ilii in plenariis comitii»
cenaucrunt* 11 ,lsl1 n)10 propositis ab Episcopo dubiis respondendum
allii ir i./ dutnmndo neatur <h sQcsrdohhus viribus polientibus et oh li^r
1, i " :‘l Episcopus 'taiihu. .
t7c ,uu n ~r''' "r'/Ur"f' e' mmUm.
Ju ln [[U H «inni SSihtiH f Jnminus Nos tcf,
r
■'» C Concilii
( ss
9*3
«Wi»M infwcripU Secretarii, Effiorum Pejnim re approbare
dignatu» eit.- C. Card. Gcnnan, Praefectu - |). Pompiij, Stemarius
[Acta Ap, Sedis, vOl» II, p. 9x1-916].
4358,
^*i Cnrcnssoncn., 2 9 apr. 1911.
Pori I®»11" itionis» ili Gallia plerique Kpi», elevi „«
lilia, occurrere < upientes, opus ioetituenint vulgo niiiiuip.iium ,/« j,„„r
rlagi, quo, ex oblationibus fidelium a parochis m proprio districtu < olli
F™“ opiacopo transmittendis, praedictum finem quadam, m,;« asscuoi
. 1 Van " 'Hls* ■ 1,111 ‘I rj ,J «»«» '!•" dlirt.,,,, parochos disooN
bitiGiuhus a se laus renuentes comperem, sequentia dubia S C proposuit
W,1^'0PU*' valeat parocho vi conscientiae adigere ad nmnu»
imgcndi fidelium oblatione#,
H. An valeat inobedientes poenis prosequi, non exclusa amotione ab
IjttOOmCIO p«i ruclnali , ad normam Oecreti: Mamma atra, c,m. i, ,m - t (j -
C «adem autem ad instantiam Epiacopi Ccnomanensi tum iam
u in plcnarus comitiis dn a.> maii inno 1907 hsbids. Haud tamen tunc
rem in ac ipsa seu in genere prout nunc proponitur, dinm< n pia-
KE. )M
u< ; ' “ ,fuwi' “rom mens, ut parochus, dc qio agebatur, quiqu. siit, r
I ■ - 5 qn scopo Btaiiihim fuerat < oli* . 1 facere et cultus expensis pro-
finJ?. (U, < >at;. monJ , l ll,r> Ut Episcopi mandatis staret, facta etiam Episcopo
ij * v 11 lam 1^um psroeciaro transferendi, si parere renuisset.
I^ttiir do cama quaestiones modo ,, Csn wnenai Episcopo nro-
Uf iterum Ediu Patribus sublectae sunt, super iisdem s ntentia rtiam
attenua Consultoris exquisita.
’ 11 *' icitur quae deducta novi ter sunt perpensis, aliisque re-
in n, 'S 'l'i'lr in Praccf denti Congregatione fuerunt disputata. Erili Patri
« . 8 Pranwiis, die 29 aprilis 1911, respondendum censuerunt;
>*' Vi jru"f>u>>1 casti I’"'"1 sub gravi ponebas adigere <td colligendas t nl per
Hient ^ fidelium oblationes et post monitiones poenis canonicis itu bt
f f>,0st'/ui) co\t(uri \i contumaces fuerint, str vtifn ile ture un utrh\% fiam
" Nroccut removere.
|Ai ta Ap. Sedis, vol. III, p. 277, 27KJ,
4359,
o»* C, C., Romana et aliarum , S aug. 1911.
* ongreeatiom ( onedu circa interpn tatioiiem eorum quae nuper*
ii . ,,IJ proprio l >< diebus festis .1 Sani ti imo Domino Nostro Pio
* *' f 3 U \ t I t 1 * 1 e *
11 m fiNis 1 u I i i hoc iinno 1911 cdiln* comti tu i> sunt, tluhin
hl c j 1 1 1 1 r 1 r ( | j enodanda proposita fuerunt;
C/.
1 Cf.
1 «/ i 7
1 1
M , f m jf j
‘ e
9r4
Curta I 'ornat
ia
BTfl Corporis1" ffi! . *•* fonu.
• • S, Xoscph Sponsi eiusdem B. M. V s _ 0nJS et Nativitati
/ vang et Patroni cuiusque loci vel dioecesis ohlm V °annis APostoIi e
faciendi pro populo. mS> obllgat“> remaneat Sacrun
II. An in Ecclesiis Cathedralibus et Collemm* * .
festis suppressis senenda sint prout in praesciri c' 0mm In Pr^dicti:
choralem sive quoad solemnitatem tum Missa^m ? ^ °fficia^
III. An festa c x voto vel constituto ^ • Um ' esPerarum.
firmato sancita, a numero festorum cum obliKarione^C Ctia,n ecclesias^
novissimae huius legis expungantur ^ >°ne sacrum audiendi vigore
svcAs;; ^ ;:r r
3*U£* x tributa’ ad ^TESSE»
[Acta Ap. Sedis, vol. III, p>
4360.
S. C. C., 1 8 sept. 1911.
Aud,;entia * “<■-
e»dem S. C. proposito V, P' X d.ubl0 a pluribus Episcopis
* iuiu 19 u 1 adhuc servari debeam Vilif™^'0 Supreni ‘,hriPUnae M
pnecepto aut ex voto hun , * ifediae Festorum suppressorum, ex
Affirmative. - C Card C Sanctitas Sua iussit responderi;
fA«a Ap. Sedtt^nr;' ' F“»’ ^
4361.
S- C. C., Laquedonien 16 mart. 1912.
dato Rihi Fm"Jvm'C ^aP^ublin ucclesiae cathedralis Laquedonien. ex mafl
n- 7, in fine LernunTur " C°nfccit’ hacc in caP' X™
suffragium in ii;m, . . ’ , ",tS ^anomCl Pro suis consanguineis et affinibu;
decretis S. C c!jn 'T' ° /U los P^rti nenti ferre valeant cx iurc communi ei
loci. Canonici n,)n ^ ll’ a*^arn^n> attentis specialibus circumstantiis huius
affinium elecrint,. Possunt lerre suffragium in consanguineorum a
tangit aut laedere potest .m *!? gnidum | «clusi ve lineae aequalis, qua
in materia iurisdiern * rcsse communitatis i. e. Capituli. Alias, sicut
2 11111 aequ-ilcm r i** niS’ P®ssunt Prf> consanguineis et affinibus usque
Porro cu r Um 8uffraSia ferrt-' “■
j illum m,, habeat eligendi Oeconomum, qui Canoni
sui
id
.V. C. < 'oncilu
9r5
cum Archiprcabyterum penes quem est actualis cura animarum, adiuvet
C, insuper eidem Capitulo competat ius eligendi aliquos clericos ouibus
conferantur quaedam sacra patnmonia a fundatoribus ad hoc relicta iri™
quoad huiusmodi electiones Episcopus haec dubia movet*
An possint Canonici suffragia ferre pro consanguineis et affinibus usoue
ad 2. gradum m electione Oeconomi, ut supra? ^ *
An possint Canonici ferre suffragia pro consanguineis et affinibus usoue
ei ... gradum m electione clerici ad patrimonii, m sacrum u, sut.ro>
3. An Canonici gaudeant ime suffragii pro consanguineis et eff ritus usoue
ad 3. gradum et etiam pro seipsis in electione Vicarii CapUularu» ”
Super his exquisitum fuit votum Consultoris S. C., quod huic folio
adnecutur. In quo voto ad II. partem tertii dubii, scilicet: l irum et tro
SXST CapiiUlarh *”* fragium ferre, Lc
i Praenota. - Proposita quaestio non iam amplius restringitur ad limi-
to ah unu;s casus dubii quod ad solos canonicos Laquedon. attinet
?ed lines ipsius luns universi ingreditur; quaestio hucusque vexatissima
inter doctores, non solum quia ex se sat implexa, sed ct quia nunquam
adhuc, sive in lure, sive m lunsprudemia, posita sunt in tuto et fortiter
ec .ir.aa [psa principia specificativa talis electionis, ex quibus facik solve-
• U,r Ub!a ®®c*..ta^nS electionem forte proposita: et hoc quidem cx infe-
nus dicendis plenissime patebit.
Ad buiusrnodi quaestionem solvendam, seu melius ad omnia argumenta
unorum DD. reassumenda, fusiori opus esset disceptatione, quae quidem
fnnf> • ?*S “ brcvis vot^ ,! a nobis requisiti exorbitaret, et insuper, si verum
en hceat, partim inutilis evaderet, nam fere- nil novi adderetur ad
u quae iam docte, saltem quoad principia solutionis, elucubrata sunt
vo^Yvrrr'11 Vel,ter?la' Actionis die 18 aprilis 1885 (cf. Acta S. Sedis ,
. ' . » P* 97'1 H)»1 ct aliis in causis similibus. Nihiloininus pro < brevi
djj °! ;tniniadversi°nes quasdam veluti in quadam circumscripta tabella
auUC1. L*. Pro ^iribus hic subiungemus, non tantum ne laborem recusasse
. c !fs' ,ssc v,'dcamur, sed potius ut appareat quibusnam validis fulciatur
ludid* U8IJ«^unit quod humiliter, ut par est, Eniorum Patrum Cardinalium
| ICI° SQ« fi,lc istius elucubratiunculae subiiciemus, nempe de iure ner
1 decretum » definiendo.
‘V i'xP' utuntur rationes ad varia iura exactae*.
sub* h’ A INr< tUilU} ah- ~ I foc unum notatum velim: posita quaestione
Publi*' S ’ilfi°riiniiS verbis u utrum in electione ad quodlibet munus
(put-ltUni ab'ciu,'Sl 9ui Pri)be scit se esse dignum ct officio omnino parem
nt a HSU* laudabiliter forte iterato, istius effici: ct muneris, et ex viro-
11 Pr°borum maturo consilio ), jiossit pro se suffragium ferre saltem in
^Ped**10 ^Cr Pubbca vo*a ”» sdtitto non est adeo facilis; nec de facili te
•ur 1 ' S a « idicultatibus sive affirmativam, sive negativam opinionem
P cctaiis! Xam, ex.gr., certum est quod ille qui munus publicum desi-
Cf. N, 426^.
916
C u na Romana
dcrat (cu. se parem novit), bonum desiderat si— /Z— ~ "
quo sit desiderium (utique efficax, non tanmm 'nl-tr' • ,m ‘«Ptiraum.
mot o malum et illcuitimum esset, ad hoc cxs^ucnd^T^ C'‘r " ¥*»-
quoddam ex se non inhonestum, puta proprium Iffra *"' mediu"'
ceterorum unitum? Dico «ex se non inhonestum- T^T*-"**
Sim, me non egoistica ambitione sed boni operis tantum d”.? '0nscius
et suffragtum meum (ut supponitur) veris ratiemibus L ‘rahi’
fragium meum mm gauderet eadem honestate ac rfr»
Numquid, quin meum, ideo ex se deflectat et cesset i — — Cl:,cron‘m?
fatah necessitate morali vitietur’ Fateor I rtctl"ld">e, et vduli
« ad malum ab adolescentia sua proclivitate » -H at'en,a ‘n"a,a *“>«■>■«
usum proprii suffragii in casu laborare _ ’ etl>°norum et humilium praxi,
Plures dicunt,
unde, aio ego, remota ambitione ut sunra ■ , ° Ubl sunf> "saPere";
Quae omnia dixi; ut videas cur nn^ remanct mab "saporis ;
non lique,,, saltem positis « "
munus vicarl "ST” P“blica in ***** M»
nata societate, nempe in ecclesiastica? * publlCum In hac detcr™*
B) Ex mre positivo communi. - Nihil ibi statuitur:
ne unum quidem vedbu faci '"dc T°* in Scfs‘ . 24> de «/„ cap. 16 .
vicarii , jmmo nec de (( c, . 0I* pectionis «officialis seu
tione, deputatione »• ex quo auamolr ^ ^ tantum de ' constitu-
in Aimt.adConc Trid li-' P res - arguunt (quos inter De Luca,
vol. S, num 1- -,- ' V’ na™’ 24> Itonius, Dfceept. eccUs., ,56,
vere electionem, 'sed' m— ' ) .elect'oncm vicarii capitularis non em
b) nec in C* . ' dePutat,°nem sinentem in mandatum»;
^ mm ea^ Pcl in q>‘° ‘«™ caput Quiu 4a. *
tione, u Pastori— " ***»*. 'este Card. De Luca, ad clcc-
meram denutirinn ^'r — Pracficiendi ecclesiae viduatae, non vero ad
tur ‘ $***»» »« « vicarii ; et ideo non censen-
/), canonicis) « ' 1 LS In Cl,sl' ad formam istorum capitum fDe Luca, disc.26.
C)Twl - F°Tnt Uti f0rma cap. Cum L iurc. 33. *
munis supplere —nata sim/— r“P"ularium. - Defectum iuris coin-
Haec ultima volunt ni ,,,, . P ? Ut'qUf <i“an’Plurima. non lamcn omnia.
r>ro varii*? neik «• 'L fiactlcam electionis formam determinandam
partes d itis i **?• ' imt‘ Pldora v^ro illa hanc, saltem quoad praecipuas
decri/ : ; !r’:rC" 3 <**?**mmt; «d. oh! ™icti.uJ mirarel hic fit
ner vot i v ^ r s!X:lQ Yocls aperte notifieando sensum suum *; ibf
scrutinium non Ct’T fit 10 Laquedon. stat. XXf, n. }); alibi per
(Scarfa ntoiuus, C, iro/T' 'i u™ ? v *C<1 fcrt tale; ;,Iihi P**r « ballottationes •
5 J IV| tu, 6, n, 16). Nunc sufficit excessus
In
qu?> cavetur quod
m/iximc :{Meni:i dt < r* * *ox electi jpbius quandoque auget numerum eligentium 'i
ll^ coram Clemente XIN, <jii:iu fxu-tiJit hoc caput
ad
UClM JfK rn tu? fi : r-r:
‘ Ui t t hi r ft tifi ftrg i -.t i l'
c* im non tamen *t sit por scnitiniuin
*S\ C\ Concilii
CJJJ
pei
di
unius medii vott (v.gr. 4 de septem) ad maioritatem requisitam constituen
dm; nunc exigitur excessus unius voti (v. gr. 5 de octo). Et heu! quasi
non satis esset ista varietas, audi cumdem Scarfantonium (loco citato)
_cllc declarantem quod « licet praefatae electiones a statutis recte prae
Jpiantur fieri secretis suffragiis; nil secus, si dc communi omnium cano-
nicorum consensu praestentur palam viva voce, non idcirco redduntur nullae...
R;iro, quu non fit contra ius commune... Quinimo sustinentur quamvis
statutum loquatur eas nullatenus fieri nisi per vota secreta: multa certe
1 , . . » secus dicendum, quando adesset
clausula irritans, et statutum esset a Papa confirmatum . Quae si vera sint
.iJ quid, quaeso, tot circa hanc electionem statuta capitularia? Noli ergo mi-
ran, si plures DD. (cf Santi-Leitner, 1904, 1, p. 246) adhuc hodie breviter
concludunt sat.s esse in electione vicarii capitularis, si serventur tantum
condmones quae de more in expeditione negotiorum capituli requiruntur
et sufficiunt, nempe ut electio fiat capitulariter in congregatione legitima
omnium vocalium, qui debent aut possunt adesse, et maior pars suffra-
gium ferat in unum; et nil amplius.
D) Ex iurhprndentia H. S. Congregationis Concilii. - Hucusque, quod
sciam ego, numquam voluit H. S. Congreg. quaestionem iuns ( questione
di massima ») solvere, sed tantum providere in casibus particularibus, ut
patet per responsum datum 20 martii 1SS0: « An in electione vicarii capitu-
ar s can°nicus licite et valide possit sibi dare votum suum, cum alias maio-
rem votorum numerum obtinere non valeat?» S. Congregatio Concilii, rc
mature ponderata, sub dic 20 martii 1SS0 respondendum censuit: ■ Pro-
videndum in casibus particularibus i>.
Liceat ergo breviter hic ex ordine temporum quasdam H. S. Congrega-
tionis resolutiones in casibus particularibus sub oculis ponere, ut quisque
melius perpendat consequentias inde deducendas.
«) Anno 1649, in Matheranen., Electionis vir. capit. - Inutiliter facto
pnnn) secreto scrutinio, ventum est ad secundum, praevia tamen decla-
. tlonc ut cuilibet licitum esset cum proprio voto sibi ipsi adhaerere. Porro
m 2 Scrutinio, electus est II. Marra in vicarium, utpote habens vota 17 de
32, computato proprio. Decanus et alii recursum habuerunt ad S. C. Cone.,
^Uae auditis partibus , pro electo respondit. Agnovit ergo S. C. Cone.
nt>n illegitimum esse convertere, saltem conventione facta, ut supra, inter
'c ores, proprium votum in sui favorem, etiam in scrutinio secreto,
b) 17 uilii 1655, in Sulmonen ., et ri mau 1669, in Assisien., in eadem
I 'one, alias ac scrutinium secretum formas electionis legitime servatas
adousit S. C. Cone.
0 12 martii 1 ()t>2 , pro provincia Armacana in Hibernia. — Capitulum
non. n'si uno superstite canonico constabat: S. Congr. Concilii agnovit
s pai esse eligendi vicanum capitularcm ** dummodo non eligat scipsum».
tio . ' ’ novembris ‘f>97. in 1 Jilevitan.% ad evitanda i urgia et contcn-
Kah S ^UaC naSC^ s°lcbant in resolutionibus capitularibus per publica vota
,,t,s (et certe electio vicarii maxime est inter resolutiones huiusmodi
Censenda), S. C, C. «censuit expedire quod praefatae capitulares resolu-
91S
Cuna Romana
leti. su
tiones fiant per vota secreta ». Adverte: ^censuit •>** /
mv,t c, *»,. ut male interpretar est Ursaya I st 7' , «•
e) 17 decembris 1712, i„ a«W».HJ3eeto,’fo,f i ' m' 2’ part. ,
arem per 7 vota tia.a aperte et in pMo S*^
W„) contra 4, canonicus Ottatus. Porra pr no 1 ' " 1“«“-
facta a capitulo in personam Otiati aust n '°i"An Cl“'io«ta
respondit: , Negative ». Et miratus est 1’itoni f CilSU? *• S- C- Cone
nos cum ill„; nam imposito tunc voto ** «
fragium ferre, indirecte saltem sequ^baton^lT Umtu “b™« «uf-
vicarium: quae conclusio haud facile cum resolutio™ *"*£ *! i»
pra relata conciliatur. r<-solutionc i n Matheram
f) 2i novembris 1722, in Turritanal- Hihirn , , , ■ ...
per vota secreta ct secundo per vota tmklicn t 1 ’ '■ lm,tl UtT l0scrutinio
est in vicarium capitularem decanus ca ni tuli n"' ^ ^ seSsaonc electus
tamen proprio (quod dedit mere adhaerendo ^aruT P!fia!\comPu^
Recursus factus est ad suffraoanm,™ J • m sufcgU$) contra 7.
erat per publica suffragia, tum qu™ ^ **
insuper a defuncto archicpiscooo uti • r 1 Aeratus erat, et
sus a divinis (et causa adhuc in S P r °X in^mata Consciemia suspen-
ravit electionem nullam' facta aut < °n|?’ Penc^e^at )• Suffragancus clecla-
gatum apostolicurn in remo Sardi " apPcllatlonc a decano ad iudicemdele-
et tussit, ut capitulum Turrita intai '^Cajssavit "ontcnJia™ suffraganti,
capitularis per vota secreta I °?° novam electionem vicarii
Quibus omnibus S C C r ,i ^ ‘ qU* (acta» ,tcrum electus est decanus.
t if An ■ 1 ’ . * re‘;1Us, quaesitum est:
2. «An Secunda electio facta'' '^ustlneat"r ct quatenus negative»:
fuerit valida vel potius nullii in iSa»***"** il'd‘cis rCgni Sar,lln“
Ex responsione ad** 'videtur'»’ Nc^?“vc’ a<l 2' Affirmative ct amplius.
quidquid in contnirium sen^cnt viri. nn !"nc ***** S- C. C '
etiam per vota touhli*-» • ani non admittebat in electionibus
cfFormandam nec c nirf1^ C°*n^Ut:,nt^ ProPn,Jm votum ad maioritatem
extendi; quae quomn In . mrc' 33« de e^ct., ad similes casus posse
imius capitis (cf c.,nr .ncilentlJr cu,n decisione Rotae circa extensionem
?) ^9 maii .8,- 'n,Cn *** 9,6i »PP»«t.
proponebatur ab en^rm-,?. 7 r‘' !n c,?niItlis eapittilarilnis, quando quis
Siynodalis. comtan?hr»JL'Ki\ '' -?"0' °(*1CUim Puta iudids t { examin.ilnris
donibus capituli) hoc ferelnt m in" """""" t,c hoc i,lris «institu-
et inter cacte ras ev * - J 1 c posset citam proseipso suffragium ferre;
etiam profcrelvimr !! rC VC CX doc,rina f)I), desumptas rationes, haec
tertio inferendo nec °jn^C -ptod ?cc *n casu agebatur de praeiudicio alicui
quod bonum ocelesPn» ^ pnv,Uo “'tercssCi sed mere dc gratuito munere,
tudo, quae ceterum ,, 'nn miPorta^at>* ct insuper hoc ferebat consuc-
11 1 1 txP fesso iuri adversabatur, ideoque retineri
NT
• C. Concilii
919
T y
\ 1 A
poterat. Re delata ad S. C. C. sub hoc dubio: * An in comitiis capitularibi
ius suffragandi habeat canonicus, qui ab archiepiscopo proponitur ad offi
cium nidicis et examinatoris synodalis in casu (id est pro scipso?) »• S C C
causa discussa, respondit: Negative: si eque tollens et i us suffragii in
casu, et ipsam consuetudinem. Perpende responsionis momentum et statim
videbis quod, si loco ludias synodalis poneres vicarium capitularem eae
dem rationes possent afferri pro cohonestanda facultate proprium votum
sibi tribuendi* et tamen eodem modo a S. C. C. non attenderentur.
h) 20 martii r88o, — Videretur quod post varias supra relatas S C
Concilii resolutiones, quae generarim innuunt hanc Sacram Congregatio-*
nem mm admisisse ius canonicorum ad suffragandum pro scipsis, tandem
aliquando, si quaestio generalis doctrinae canonicae circa hoc iuris punc-
tum proponeretur, mature pro semper posset resolvi et quidem insistendo
pro solita «negativa ». Et revera die 20 martii 1S80 clare proposita est a
quodam praesule Galbarum hoc dubio: «An in electione vicarii capitu-
laris canonicus hette ct valide possit sibi dare votum suum cum alias maio-
rem votorum numerum obtinere non valeat? » Nil respondit S. C. Concilii
nisi: " Providendum in casibus particularibus s. Sicque quaestio iuris
remansit non soluta.
t) iS aprilis 1S.S5, in Veliterna. - In comitiis Veliternis, iuxta statuta
f ipituli, electiones maioris momenti fieri debent « per suffragia occulte
delata*. Porro, in electione vicarii capitularis, duo canonici tulerunt 5 vota
<c undccim. Unus vero, ducens inutile futurum esse secundum scrutinium
secretum, quod tamen in casu paritatis votorum praescribitur in statutis
capituli (quae sic habent: «t Si vota sint paria, denuo riat scrutinium >1),
declaravit accedere ad seipsum iuxta cap. Cum in ime, 33, de cicci., et
convertit votum suum in seipsum ad maioritatem efformandam. Proposito
.ititem huic S. Congregationi dubio: «An valida sit electio vicarii capitularis...
peracta per secreta suffragia, in qua oh paritatem votorum favore duorum,
^tirex his, ad maioritatem sibi ad scribendam, proprium suffragium quod
l?m *av°rc alterius ediderat, convertere in seipsum declaret in casu? #,
S P p T* . f ’
■ ^°uaiii respondit: «Negative». Adverte hanc S. Congregationem
n0tl S0‘vissc quaestionem generalem , prout proponitur in dubio III epi-
scopr Laqucdonicnsis, sed casum specialem, et, ni fallor (quidquid docte
isserat pro ,mt contra compilator disceptationis in Acta S, Sedis, vol. XVIII*
P’ 1!a ct 114 in nota) non clare voluisse dirimere controversiam de hoc
ffso cusu inter doctores -adhuc non exti netam: nam non improbabiliter
s c*'(-‘ct'ct plene ct adaequate iam tustiflciiri negativam S. Congregationis
^sp^nsioatm ex hoc solo quod violata fuissent statuta capitularia Vcli-
^rna* <l,,ac in casu praescribebant novum scrutinium secretum. Neglecto
^ >e Sccuntj() scrutjnj0 sccrct0 et transgressis statutis, rectissime haec S. C.
0ncd’’ deducebat et respondebat quod in casu (post primum scrutinium)
n°n P°R rat convertere orettnus in seipsum proprium suffragium,
gj J) » maii i.SS6, in Tamovien . Jn capitulo 4 tantum erant canonici,
^pcturi vicarium capitularem Statuerunt neminem posse sibi votum dare,
' P°cna nulli tutis electionis. Porro in scrutinio secreto unus 2 vota de qua-
920
(stiria Romana
tuor tulit, declaravit se consentire iJiis duobus uZ~- ' “
mentem capti. Cum in iurc. 31, cUr, j) , 1 ;’f 'ltel«tiua, ilm
deputat, o canonici VV. i„ vicarium capituhrCm . C' C' "ubio , \
respondit: « Negative ,,, hae. ut reor, de causa n^a n *Tnta,Ur i" est
mate votorum, siquidem electio non facta fuerau " f"Cn‘' C,ec,us ">»«
per scrutinium, et consequenter non poterat sic-Cr F ■<"°mprom,ss“'n “ sct
e,us aut consensus in electionem augere Umerum 2
ergo solts electus fuerat, unde erat nulla et inTalid ge"t,Um: ° **l
S. Congregationis resolutio optime Quadrat et " , <-lc,ctl0: fluac quidem
supra relatae pag. 9,6. Ex hac ****
"mm edeetioni factae non rep^tir Zff iuvat 1«°d
r“ 5525* • - «te as
brevier' S' 5. ******
SIS fluctuationes, eius saltem men^in dies eo ‘t*1"? forsan ** sacculis %-
canonicis ius sibi ipsis Dronri.,m * * constantius tendit ad denegandum
suffragia proprie dicta secreta aut puUka^t « - <8*Hbet ***««»» t*
votorum, consensum aut a eeeota*£ t Ct Ct,am ,US Ponendl> m paritate
proprie dicti, de quo in cmitf C .^Xtra utKJlle casum compromissi
gio« proprie dicto aelpX^ * TV* * **•>• ^
E) />/). effectum ipsius electionis.
viter) abstinemus. Nam utiauf* ^ '^nda doctorum doctrina (etiam bre*
dant, nempe quod a) in scrutinbiTl USn.am omnes vel fere omnes concor-
scrutinii evulgationem <db; lemm secrct0 nemo nec ante nec post
sus quidem; dare volet, ne per modum conl-
8uffragiurn ad perficiendam Ve.r0> Potest convertere in scipsum proprium
se® qUoad ™i:;'rnrnem augc"d°
lans habenda sit ut vera .‘i'"0"68 (Puta: an clcctio vicarii capitu-
rigorosa forma turis? An o eCU°’ ve m^ra ' deputatio », quae non indigeat
applicanda sit Utteri „ * t,U<ltenus ,lllIusroodi «electioni ve) deputat ioni i
Cum in .W , ' > n ■ ?CnS «bimorum capitum Quia propter, &
secreta, tum per publicamur hi^r11 fCrUtln" tum Per vo13
etiam inter DI ) non a ia fon^a electionis mixta? eta) incipiunt,
sensiones, de uudui*tXI^Uae-aUCt0r*t:,t^* mu^ac ac mirae opinionum dis-
ci rea hanc praecia im n<m .m'ramur nos, nam quisque eorum, deficiente
dicta Corpori»; rMr-., a erum expresso iufe, ad hoc redactus est, ut supra*
quo videbatur modo nm L ^ ^arf/lllfares s- C. C. responsiones, meliori
interpretaretur et ev „ V. <'mP.orc aut aetate sua, pro ingenio aut sc;ent:*
ride conclusione nnnmmrt..n^ i* * ;
interpretaretur et ev n I . ^n,Porc. aut aetate sua, pro ingenio aut sc;ei
Xerlt. expresserit e t *? .Concus,ones nonnunquam contradictorias d<
apud Acta S gefti0rs< r t’ 111 aPParet ex solis disceptationibus re
supra recollectorum18 *' ^l* le Praem:ttunfcur solutioni diversorum casui
gregationi 8ubilS^^<^I|b^ h°C 3' dllbium Laquedonien. S. C.Cc
• * mmbus perpensis pro modulo nostro, hoc nob
. C. Concilii
921
salvo meliori ludicio, videtur dicendum; Occurrente propitia codificationis
luris occasione, ad incrementum luris in Ecclesia Christi, ad fugandam ambi-
tionis pestem Ecclesiae tam m visam, et etiam eiusdem periculum praesumo
tum, ad procurandam sufficientem disciplinae et iuris unitatem in statutis
capitularibus, et proinde ad praecavendas tot discordias lites et-r in* i™*
dioecesibus sede vacante, maxime si sedes diu vacatura foret, et conse-
quenter tot causas et recursus plus minusve molestos apud hanc S Congre-
gationem, necnon demum ad definitive condendam huius S. Congregationis
in hac materia jurisprudentiam, dignetur sacra Concilii Congregatio « De-
cretum » edere quo definiatur;
•a) nec licite nec valide posse unquam canonicos :n qualibet “ele-
ctionis aut deputati onis ” vicarii capitularis forma (excepto compro-
misso, ad formam cap. Cum in iurc , 33) votum suum sibi dare aut in se
convertere,
'f 0 electionem e*us seu deputationem ** fieri debere per unam ex
tribus tornvs in cap. Quia propter , 42, positis;
r) atl effectum electionis aut deputarionis requiri et sufficere maiori -
utein etiam unius medii voti «. - Quae omnia, etc.
Jn Congregatione Generali habita in Palatio Apostolico Vaticano, die
10 martu 1912, EE. PP, rescribendum censuerunt:
Ad i. et 2. Affirmative.
Ad /. Affirmative ad primam partem, negat rr ad secundam
[Acta Ap. Sedis, vol. IV, p. 404-416J.
4362.
S* C. C., litt, 3 nini» 1912.
Plurimis ex locis pervenerunt ad hanc S. Congregationem Concilii
Mippiccs libelli, quibus instantissime postulatur, ut omnes aut nonnulli
^L's ^f^de numero festivitatum sub praecepto per litteras Apostolicas
ci 2 iulii 191 r expuncti,1 in pristinum restituantur, tum ad satisfaciendum
hdelium id enixe expetentium, tum ob alias peculiares cuiusque loci
dationes. Potissimum vero supplicatum fuit ut festum SSmi Corporis Christi
[)0 .5’ Poss,t CtIni sol em ni processione ct pompa, ut antea, feria \ post
HWnicam SSmae Trinitatis, eam praesertim ob causam quod hulusmodi
processionis defectum non sine animi moerore et spirituali iactura pati
. eantur populi, qui eam diem specialiter solemnem habere et miro splen-
or<- celebrare consueverunt.
t ^ nrrtJ, SSrruis 1). N. Pius Pp. X, Coi relatio de praemissis facta fuit ab
■ 1 ^scripto Cardinali huius S. Congregationis Praefecto, plane cupiens
c>£ praepostera aut non recta interpretatione praedictarum litterarum,
-fi uni pietas ac debitus Deo cultus imminuantur; volens imo ut, quoad
; possitf augeamur* hacc quae- sequuntur declartrif praecipi atque indui-
mandavit:
* Cf# N, 693,
ne
fideli
922
Cuna Romana
i. Quum, perpensis temporum rcramque novarunT^r ' '
ontifex nonnullos dies expunxit e numero festivitatum "T®' Summus
quemadmodum non semel a Suis Decessoribus f;u ii ^ .su*> praecepto,
intellexit, ut eorum dierum festivitas omnino suporim * T’ mUU^te
Sanctitas Sua, ut udem dies in sacris templis «elebSn tur nlT' -VUh imm°
antea, solemnitate, et, si fieri potest, eadem ponnij fr , , >n m'non> quam
ct est Sanctitatis Suae mens, ut relaxata maneat tantummnH ‘ Ea Vcrof,lit
fideles tenebantur iis diebus audire Sacrum et fit? V**
siones et ne forte contingeret ut, dum a mu f s Deus hLIT ,ri,"s8r«-
non sine gravi animarum detrimento Ofitede^ ab aliis
Sanctitas Sua omnibus et singulis animarum e ■ tcipit itaque Eadem
haec commissis sibi gregibus significant n ■ <- ram “ere"tlbus> ut 'psi, dum
ut. iis etiam diebus, perdant su^ in Deum “ ^ ?h—
tionem, quantum maxime poterunt testari L, ? Sanctos venera-
ecclesiis ad audienda sacra aliaque' pia ex^t^Saf''1"0*" »
pic sincteqw ^bk^w^gweT8*8 “c.itentIVr ad suPradi«os dies festos
bus locorum Ordinariis irnofa es^tlum ferarum, conceditur omnt-
legc ieiunii et al|tincntiae ounri r® d^pensandl cum suis fubdids super
incidat in festum auod ' Urvo- C$, 'eS abstmcr*tiae vel ieiunio consecratus
frequentia devote celebratur. praeCCpt0 non sub,ectum, cum debita populi
Christi SaeroPruri“s!uer“arDditUr’ " feSf"m SS*'' CorP°"'s
praecepto non obstrictum c .1 »1 .* Domino expedire censuerint, etsi
pompa prout ante r f. ■ \r ° r‘ln P0^1*- cum solemni processione ct
quibuscumque non SS"lae 'IVinitatisi comrariis
Secretorius ’ Card, Gennan Praefectus. - 0. Giorgi,
[Acta Ap. Sedis, vol. IV, p. 340, 34,j.
4363.
S. C.^C., 28 nov. 1912.
tum de quotifban^ss8-1^1 v' >',?rci?:,ll0nc Concilii fuisset, an post decrc-
Tridentina SY » t ‘ 1 m te 'licharistiae sumptione, cuius initium Sacra
die Paschali,' in creiesiT/n™'’ qUa Prohi,’c,ur> tluominus
tinnis etiam causa SSriii . r P !"al'bus’ praesertim regularibus, devo-
tur* SSmtui n * ■’ * e Eucharistiae Sacramentum fidelibus administre-
r. hbmus Donunus noster Pius divina Providentia Pp. X, audita tela-
tirjnc mfraseripti CirfHnaltc i> c * * ‘ V v " ^ - r - - *
responderi iussit- ,v, raefectI> ,n audientia dici 26 huius mensu
idqtie in Arii* i\ ~ c°nirariis quibuseunique non obstantibus;
hris K)t2. c r 1 p ' ‘lru Congregationis Concilii, die 28 novem-
[Acti \n s. i'!n ' ,c‘Jnan» Praefectus. - O. Giorgi, Secretorius.
1 lu AP- ‘bedis, vol. IV. n 7^r»l
1 fr V , I / — J *
'“*■ . 4326.
S. C Concilii
923
4364.
S. C. C., Bismarckien. et aliarum, 31 ian. 1913.
Delegatus Apostolicus in Republica Washington ien. H. S. C. retulit
die 30 maii 1912, quae sequuntur: ’ *
/II Vescovo di Bismarck, Mons. Wehrle, O. S. B.t mi scriveva m data
20 corrente, quanto segue: “ Nel fascicolo dello seorso marzo dei YAeta
Apostohrae Scdts , si trova una decisione della S. Rota, in cui si asser sce
che ii giura mento £ necessario per la validita della incardinazionc. M; consta
thi in questa diocesi molti sacerdoti hirono incardinati sensa prestare il
duramento alTatco delPincardinazione. Cio posto, chiedo: r» Ha il vescovo
il iliritto di dichiarare che tali incardinazioni sono invalide? 20 Quatenus
affirmative ; devono i sacerdoti che furono cos) mvalidamente incardinati,
ntornare alia diocesi dalla quale furono escardinati? f> Puo obblivarsi ii
vescovo che li escardino a riceverli di nuovo nella sua diocesi?^
h da ntenersi per certo che anche in molte altrc diocesi degli Stati
niti, siano stati incardinati sacerdoti senza far loro emettere il jpuramento
ncniesto dalla costituzione Speculatores 1 e dal decreto A primis , 2 e che
i\esco\ i intendano vmlersi di tale omissione per disfars; di quelli che non
nnno atto buona prova, Come pure si possono fac* I mente prevedere le
questioni che sorgerebbero se i vescovi si decidessero a cio fare.
(| futto considerato, mi e sembrato opportuno sottomettere i quesiti
Ue vescovo di Bismarck a cotesta Sacra Congregazione, con preghiera di
atc quella risposta e di emanare quelle disposizioni che giudicherA conve-
nienti », r o
Super praemissis exquisitum fuit R. P. Consultoris votum, quod nunc
t.'pis nnpri-ssum ad EE. W. huic folio adnexum mittitur. - Quare, etc.
.. ,E I>;itres, in congregatione plenaria diei 1^ decembris 1912, rc-
scribendum censuerunt:
Ad I. Attentis omnibus, negative.
- (i FI. et III. Provisum in primo,
vomae, e Secretaria S. C. Concilii, die 31 ianuarii 1013. I. Grazioli.
Suhsecret artus.
Votum Consultoris.
* f \ » * *
'ccasione sententiae a .S. Romana Rota prolatae die 9 ianuarii 1912,
Jj pu,,li.cat;i' Act. Apost. Sedis, vol. IV, p. 249 seq., circa valorem incar-
'•■uionis clerici in aliquam dioeccsim, quae declarata est invalida ob defec-
iuii f 1 1
rormae praescriptae in decreto A primis huius S. C., ab episcopis
'9t ncae septentrionalis dubitari coeptum est de valorc aliarum ineardi-
«lonum in illis dioecesibus factarum, in quibus omnia et singula decr.
prtmiS ICmii c.t-i n, f,....,,,,. .. 1 . ^ . ... . ,. rt t rri ii.rim, .ntnm uK
P
uts icqu sita non fuerunt observata, praesertim iuramentum ab
lrdi nando emittendum.
1 C.f. N. 25S.
1 N. 4307.
924
Cuna Romana
2. Norainatim episcopus Bismarckiensis ad Delemt„« ^
Washmgtomensem ea de rc scripsit, referens sua I ^ fP^licum
sacerdotes qui in cam incardinati sunt quin praescrintum''^8' ^Ures a<Jtssc
stiterint, atque inde a Delegato apostofico friffiS" *“"*“»* P«*
labat: 1 u mid,° responsum postu.
}; ■flTCm‘r ius babeat declarandi invalidas tales incanlin ,•
II. Quatenus affirmative, an sacerdotes ita invitis ; ‘^ardinatione s.
reverti ad dioecesim ex qua cxcardinati fuerunt ' l[Kard«natu debeant
III, An episcopus qui excardinationem dedit possit nhi;„ • , -
recipiendos. ’ possit obligari ad il|0s
Quae dubia a memorato Delegato apostoli co ad hunc S n t
ransmissa, hoc addito opportuno monito: i £ da ritenersi n’ '
anchc m molte altre diocesi degU Stati Uniti, si ano stati ine^r Chc
e ve e3”1-10 CO&tituz'onc Splcuh^s
peViSt;vitqiid,i ie non * taie
primum quatlit^!^ 7T «uw< aii
itn ut incardinatin aliter n„„ f
citata causa Londonensi m , t ■ ®entedtia quidem S. Rotae in
certo videtur habere omV 1° 11SCC dl,bns occasionem praebuit, hoc pro
decisionis allegatur. NVinomn'” 'Z'™ ,am.qllam. fundamentum iuridicam
videntur habere vini nr I t' ** ql,lt em rat*°nes ibidem adductae eundem
dubium, quin in memorato Sio *ps*.ne? vidctur Possc «*
penitus ° al,Ur qUam numcro sccimdo praescribitur facta,
in Scxt. prout sonat* ^0u^Ccfes,astIC0 noJl absolute recepta est R. I. 64,
haberi »; sed potius atten I * ,LOntra 1118 flum* debent utique pro infectis
de regular. (Rl, Mulr" V'™ cst pnncipium In nocenti i III, cap. 16, X,
nent roboris firmitatem » sci! ^ Pr°hlbentlir’ ^ufe si facta flierint* obt
bale Theol >»<>* r ' M de31t expressa clausula irritans (TVAnnN
not. , „0 pVTr. : n*.2r°’ not* +; Wernz. *"* Decret.f v. I, n. 50-
legibus, lib. v/c V- ’nm t*t‘ 11 ’ COnst-> n- 246 sq.; Suarez, d<
stica p ra eseiib h (uri n \ n 1 t u° ^ C°nVcniunt <Il,od’ quando lex ccclcsia-
irritus est !)’An u , . *' Uis» ea n°n servata, actus, sua forma carens,
n 2“' . Irr,t:'""'ba C: cit- .»• «, «3. Ita Reiffenstuel, loc. cit..
exp licita dicitur, «'uaefitk- |T. "?/>,!ata> "lia Kt quidem irritatio
fiat, omni carent mh e fb'S c ans et expressis, ut si lex dicit: “ si secus
Sext., aut “ i rrirt ^ hrm,t;,t,*s ”» c* Decet, -S fin., de immunit. EccL , in
tatio implicita * rebus ecel. non alien . M
forma praescribitur <\ci * , !1<!* ver 3J! at>quipo!Ientia, ut fit quando certa
quenter n i\rG J SUe c°ntra^tui. N:im quia forma dat esse rei, conse*
- n :uclcnt»-‘ corruit actus».
5- Porro d
> decretum ,1 primis, n
sensu obvio intellectus, formam actus
*S . C . Concilii
925
praescribit, in cum praecise finem ut controversiis et abuHbut occurreretur
St ibidem dicitur, quae praecedent, tempore passim oriebantur ex non’
observatis cautionibus in decreto pro futuro tempore statutis; qui finis cum
minime oblineretur per legem mere praecipientem, prona cst consequentia
legislatorem, tlum ^riis solemnia praescripsit, eiusdem formam assilnassc'
6. Concilium quidem plenarium lialtimorensc III pro Statibus Foede
ratis Amencae septentrionalis admiserat praeter incardinationcm formalem
ibam praesumpt.un (n. 66), quae habetur dum episcopus clericum «car-
dinatum ab alia dioecesi et in sua admissum post triennium vel quinquen-
nium probationis (quod debet praecedere incardinationi formali ibid.
n. 6j), omiserit actmn formalis incardinationis, seu incardinationis de-
cretum.
Ai post publicatum decretum A primis ortum est dubium, an per illud
fuerit derogatum memoratae dispositioni Cone, plen. Baltimorensis; quod
dubium ab hoc S. O. luit decisum (Acta Sanctae Sedis, vol. 59, p. _,S6 sq.).
Sed maximi momenti est accurate referre ipsum dubium ciusque solutio-
nem. Dubium (;rgo fuit ita propositum;
« Si domanda se in forza dei detto decreto dei Concilio, ii quale richiede
i ino.rdinazione in scriptis , sia restato annullato ii decreto dcl Concilio di
a tsmora, che ummette Vincar dinazwne presunta, cd in caso affermativo,
se dctt:l lc?g« abbia vigore rctroattivo riguardo a casi quando ii triennio o
quinquennio di prova, secondo il detto Concilio di Raltimora {n, 62, 6^),
sia gta spirato prima delPemanazione dei citato decreto della S. C. dei
Loncilio n.
ht lesponsio fuit: 0 Ad I. Affirmative , ad II. Negative ».
7- ^r talem decisionem quoad ius particulare per Cone, Baltimorense
» uctum, solum constat fuisse illi iuri derogatum relate ad admissionem
uicar t nationis praesumptae seu sine documento scripto factae post certos
annos probationis in sacro ministerio: « Qui eo elapso tempore, ut ibi sta-
^‘ttir, clericum qui dioecesi adseribi petierat, nec formaliter admittit nec
'lutu. re plane diserteque recusat, iure praesumitur adseripsisse -.
* . qUoad alteram incardinationcm ordinariam et formalem in eodem
o-'- Raltimorensi admissam ac variis cautionibus munitam ac sapienter
hn 'iv ,m' < V memorata decisione huius S. C. non constat praefatum decre-
' m a f' rnoren$e fuisse abrogatum. Sane decretum A primis , de incardtna-
onc agit in ordine praesertim ad Ordines recipiendos; decretum \-ero
imorensc refertur ad sacerdotum incardinationcm, quae ibidem apte
1 ln,ldir requisitis etiam pluribus conditionibus (v*. gr. quoad probationem
praemincndam), quam quae decreto A primis exiguntur. Scripto enim fieri
^tio, ct solum difficultas in casu fit quoad emissionem iuramenti
mstar constiiutionis Speculatores , quod in pluribus casibus dicitur f uisse
r fl^ ? 1 1 * 1 * bim Vcro defectus solius iuramenti non videtur certo invalidam
er^ 'Ih irdmutionem; nam argumenta quibus id probat Rota in citata
M Uondonensi non sunt convincentia, iuramentum namque in const.
■ f' “Vitores non requiritur ad valide acquirendum domicilium, quae cst res
irt tnautlita, sed ad actjuirendum domicilium qualificatum quoti reqtii-
9-j6
Curta Romana
iis
ritur, ut episcopus legitime ordinet subditum ratinr^wi ~ -7.. '
de mcardi natione sacerdoti, iam ordinati, rdate »d qu^"i!l - M hic **
nando, non exigitur ut conditio sine qua 3' ab d
Qua in hypothesi luramentum potius videtur dicen I °rem mciardinattonis.
Clusum in ipsa inerdinatione; W* *
mcluduur ex lege Ecclesiae in susceptione nrimi Or I '«P'"*.
S. Praeterea illa causa Rotae refertur ,d , * ““*■
non viget ius Cone, plenarii Baltimorcnsis ouji
sibus Statuum Foederatorum pro aulbu n v‘m h^t m s„I,s diocV
tum a S. C. de Prop. Fid” q ‘US fu,t spcciali‘«
9- Insuper, ad maiorem abundantiam iuramentum cr»; f,, ■, •
m actu incardinationis, ex iurc nsrticnlnr; ' ,V ' fucr,t onl«®™
torum, ipso iure suppletur. Nam ibidem gene a^orLm d"’-
sioms; porro ipsum Concilium Baltimorense n ? r' “'"‘f mis’
Iam vero in hypn, “ ZiVT — T* **a *»
incardination^^p e l,, ^^ ^5' °Wigatio iur“. «si in actu
etiam in hac parte Xtantia7‘f n' eSt: * *** in casu «■ d«s.
din^ScS;:;=fn CP-SC‘,piJS P°Ssit dedara™ -aMas incar-
nationes quoad alia auae snb 1U5?m®nt0: cum cx disputatis illae incardi-
normam decreti 4 'i!}?, v,tlcntur esse substantialia, sint factae ad
Concilio Baltimorensi req’uisTtb° e°t etiam aliis conditionibus in
sultem adsit; putarem recondendum”™"1 “
interim, dum espattur T'1"™)' l;|cta non convincerent, putarem tamen
bitur, spectata nrrfi l ■ °VUS ^odex» 111 tluo sine dubio de hac recura*
Delegati apostolici tUH)ne <luae ex responso affirmativo ex relatione
affirmativo dando 'l,UTctur. Potius abstinendum esse a tali responso
affi rmativo^ato^n1 p W mu ! Uj!n G f turtluni dubjum dependeant a responso
consequenter ad if et m H (lctur Propositum responsum negativum,
i-i ai:, m . . c-'SSL‘t respondendum: provisum in primo .
proponendum *1nkn 'fl P;lrt'('ulari de II cr III dubio videtur esse directe
non fnies;/» nnn “U j1 CSSet ,ncardmationes, de quibus in casu agitur, validas
reverti Vd Hin - C SL'(iUt‘i etnr sacerdotes ita invalide incardinatos deberi
posse eo-n * cx qua excardinati fuerunt, aut absolute et simpliciter
Na?’r ,5^ ad }&» recipiendos,
sensu proDrii l.ll-tSt prob‘b,tpm *n mre, ne sacerdos aliquis de con-
huius eoisconn . In,lni 1,11111151 ministerium praestet in aliena dioecesi ab
huius 1 ■ uunis teri um praestet in aliena dioec
natius alteriP indi^mi1 su b s i' f ^ °^US est pnsitivc permissum, ut unus
Nec est neces - * f i 1 ' if,duun sacrorum ministrorum praebere possit
cum hibt-imi* *i*K *10C dcnionstrandum, ut recurratur ad ius commune
j, ‘‘-i manius hac m mrm • .... . . „ „un
es
h ibeamij' 1 * -«««imum, ui recurratur aa
uorensi s ,.!IC 1 partt; 'Us particulare illius regionis a Cone, p!^
m 'l ^ : Sede recognitum; ita namque in
S. C . Concilii
92/
Cone, n 69 edicitur: . Quae de sacerdotum «corporatione et in aliam
dioeccstm adser.pt.one defin.vimus, ullatenus obstant consuetudini iux£
quam cp scopi sacerdotes si qu, in sua dioecesi satis abundent, egentior
bas dioecesibus ad auxilium ,n cura animarum ferendum pro longiore
e, iam tempore concedunt. Quenn morem, uti aeli apos.olid indidum
S. Sedes commendavit » (Instr. S. C. C. ad Conv. P.pp. Prov. Mediet ,840/
fcrgo debitum revertendi non habet per se sacerdos male incardinams
sed potius ius est episcopo proprio eum revocandi, quam tamen revoca-'
nonem non debet facere nisi observata aequitate naturali. Quae aequitas
non servaretur, s. eum revocatum haberet in sua dioecesi otiosum ac sine
inediis congruae sustentationis, dum in dioecesi in qua male incardinatus est
ob defectum alicuius requisiti essentialis, naviter, approbante cius dioecesis
episcopo, m salutem ammarum laboraret. Qua in hypothesi obligatio rever-
tendi ad propriam dioecesin, pro tali sacerdote asserta, in ipsius sacerdotis
damnum ct in detrimentum salutis animarum redundaret. Atque haec quoad
ivi n Ub!U r 'n.hyp0tl,esi ^u?d Primo daretur responsum affirma-
, scu mcarduiationcs in casu invalidae declararentur,
S1JrHnr?UOd V*re atftinet ad tcrthini‘ seu ius episcopi male incardinantis
sacerdotem remittendi, et consequens inde obligatio episcopi proprii eum
ecip.en i, iq.s etiam videtur decidenda non spectato tantum stricto iure
sed etiam secundum naturalem et canonicam aequitatem.
ane de stricto iure remittendi ad suam dioecesim sacerdotem non
1 c incart 'natum non potest esse dubium. At summum ius non raro est
nima iniuria, et aequitas naturalis et canonica postulat, ut qui sentiat
commodum, sentiat etiam incommodum, nec beneficia grato animo acci-
piuntur si pro bonis acceptis retribuantur mala.
^ orro vidimus esse actum caritatis et zeli a S. Sede commendatum, si
piscopus qui sacerdotibus abundat, alteri episcopo indigenti aliquem
Foed °tCm SeU °Perar,um concedit. Si ergo hic esset casus in Statibus
ci eratm, circa quem proponitur dubium, evidenter violaretur naturalis
PosM°n,Ca ae<^U'tas ab 5^° episcopo qui ab alio in auxilium curae animarum
nereU aSSC^ s.act rdl,u m< sacerdotem ita obtentum vellet solum reti’
^ e quamdiu ipsi inservit, et ad proprium episcopum remittere quando
tum j CrViat: ct 4llot^ peius esset, si post plurimos annos laudabilis servitii,
, . c emum remitteret ad proprium episcopum, cum sacerdos, aut lapsus
111 delicta, aut saltem difficilis conditionis factus fuerit.
s ^ ErS° 111 hypothesi, quod I. dubio non daretur propositum respon-
aflirr nc?ativilni> hi tertio dubio non esset dandum responsum simpliciter
u 1 n , sed esset respondendum: affirmative, servata tamen naturali
canonica aequitate.
Atque haec habui quae circa proposita dubia dicerem, salvo meliori
Hidicio. - Petrus Vidal, S. I„ Consultor.
[- cta Ap. Sedis, vol. V, p. 34-40J.
928
Cuna Romana
4365.
S- C. C., Burgi S. Sepuicri et a//ar„m> „ dc£
i ^ - vfo*
De translatione festorum dierum st ituf i \r »
iciplinae . d. d a iulii r9. r,i aSacra Congrcgal *" Cl° 'r ' Supremi d
r; An quando festum aliquod suppressum \nr f " ciuaesitum fui
aut impeditam festo maioris ritus curam a " ~ ln 1 lcm Dominican
applicare missam pro populo, die in q^ ***** teneant,.
2. An quando festum aliquod transferri estum transfertur?
tamquam in sedem propriam in aliam diem *• et missai
tmm chorale alternis iK^domadiforL rT’ f?ClcS!,S in ^ servi
et distributiones, si quae pro eo festo^int pilter trT f° ^ Commtmh
diem? ' ’ Pa,|ter transferantur in eamden
Rt in Plenariis comitiis, diei 12 loco Afe; T„ , .
respondendum censuerunt: * d'ei *3 decembris *9 * 3, Eifci Patret
Ad 1. Negative.
voluntas, ffl'plplones' obstH ^pressa fundatorum
habita ab infrascrip,, S ;!7n0 P‘° PP ' * in
Sanctitas Su a 'l ”*** « -«•
c. Card. Gennari, Praefectus O r ™ v omnibus approbavit.-
fActa Ap. Sedis, voL v“'p 9]. SeCretariu*-
4366.
S. C. C., 15 dec. 1913.
Species facti. - Civi rari® at *.„ ■* * .
paroeciam, cuius curam gerebant Tt0nUn? ant'tlu.itus unicam efformabat
autem xviri i|[luj divisum f ■ ariornu ecclesiae cathedralis. Saeculo
actualis, nomine Vicariae harZl ' r q,1;Uuor ,Partcs» singularumque cura
essent de gremio Ca nihili ^11 W concretllta f»it sacerdotibus, qui non
percipientes cx cerris «{k** 1 dmtltlc exercerent in propriis ecclesiis, fructus
aevo, quum CaDihilnm aSSI®^na^,s conSnjls beneficiis. Verum, rccentiore
casset, a Gubernio m r runue c* cum effectu parochialia sua iura vindi*
vjuotrnio m discrimen vnmt^ ,
obtinuisset nonnnllnr,.,« 1 cara* atque ea de causa conservationem
Gubernium ad dotat' «u JVlassani pertinentium, quae propterea
sua effectum est u t lon^m qij3tur)r parochiarum addixit, sponte velli d
Capituli reciperentur f* [ iL^rt otxs. curam gerebant animarum, in gremium
Vendi innatum ' ' <!'U Pecub:iri quadam eos inur et Capitulum con-
bona quidem m sunrn ^ a^uebafUr “ tamquam inviolabilis in futurum lex,
Capitulo, sit it in PDr C,j it,icta nomine et utilitate Parochorum a
* cicr to, administrari simul cum Massa communi;
S. C. Concilii
929
Canonicos autem Parochos, me potius Oeconomos Curato», quum servitio
Ecclesiae cathedralis, prout ccten omnes, excepto tamen tempore quo curae
animarum exercitio sunt detenti lam mancipentur, iisdem munia, iuribus
et honoribus quibus Canonici fruuntur, esse fniituros Hanc vero conven
,ione,n curavit Episcopus ut auctoritate S. Sedis communiretur, quod obti-"
nuit per Rescriptum huius S. Congregationis; exindeque parochi utpote
in Capitulum adiecti, turibus universis, sicut ceteri canonici pacifice oavisi
sunt; dum vero cura animarum impediti a choro aberant tamquam prae-
sentes habebantur *k distributionum participes efficiebantur
Verum super hriL ipso quaestio non levis superiore anno oborta est
quum aliqui Capttulares ex adverso contenderem parochos illos absentes’
etiam pro curae exercitio, punctandos esse, eo quod curam agerent in eccle-
siis propriis, diversis et alienis a cathedrali; quae controversia, quum paci-
fice componi non posset, iudicio Huius Sacri Ordinis subiecta fuit sub hac
formula dubn :
An tres Canonici-curati Capituli Cathedralis N . praesentes m Choro
hamuli sint ad hoc , ut distributiones quoque omnes lucrari possint , quae non
sint stricte inter praesentes , quoties choro absunt, ut paroedalibus incumbant
ministeriis aut m paroedalibus ipsis Ecclesiis , aut in aliis intra ambitum unius-
cuiusque paroeciae in casu .
Synopsis disceptationis.
u) Aigu menta adversus Canonicos- curatos prolata . — Notissima sunt,
Jiunt Capitulares, qui intentiora Curatorum in casu obsistunt, cap. un
. * Ifl ^ I» ct Cone. I rid., Sess. 24, cap. 12, de ref>, decretura,
11)1 sta,uitUr: << Distributiones qui statis horis interfuerint, recipiant»;
nc5 quisquis ignorat praecipuas rationes ab hac generali lege quodammodo
vximentes, mxta idem caput nempe: infirmitatem, seu i ustam ac ratmna-
em corporis necessitatem, aut evidentem Ecclesiae utilitatem: atque in
■ ^ m P ^ trsus est lianc postremam rationem inteUigi quoque ile cano-
, c?s’ ‘Im *n ecclesia collegiata aut cathedrali curam habente animarum, ad
us curae exercitium deputantur, quoties eodem exercitio detinentur
aut lrnpediuntur quominus choro intersint. Verum, quum, ut saepius defi-
nitum esr, ecclesia de cuius utilitate agitur, eadem esse debeat, cuius sunt
istributiones, prono sequitur alveo, non posse ad has percipiendas admitti
<’s ■ C1U1 quum sint canonici, v. g. in cathedrali, curam agunt animarum in
parochialibus ecclesiis ab eadem cathedrali diversis et alienis, quoties huius
. urae exercitio detinentur, quia, ut omnes intelligunt, nulla exinde utilitas
ln cathedra leni redundat,
S j> ^ etiam, in casu, cxplicita legis dispositio, nempe const. Cupiente >
. - ^ ' d. S. iul. 1 c68,1 qua statutum fuit ut parochi districte tenerentur
in ciio t 1 1 * ■ f . -
. _ ‘. I ‘“occia residere, adeo ut obtinentes eanomeatum, ex legitima dispcn-
one, in cathedrali seu in collegiata ecclesia a sua paroeciali diversa, tan-
praibendae fructus, non autem distributiones luerentur, prout
1 Cf. n, 1=7.
,7 „
93°
Curia Romana
cxpJic.it Fagnanus, in c. Licet , de ptaeb n r^r V*T' '
ctus XIV. hlruz., CVII, n. j6, irfl.oe ca.su cur, n n-!’ innuit »™cdi
meatui inhaerere dicitur, sed beneficiis pan^aiZ” ""I.1!* «no
separatis a canoni ea tu; nec ideo fas est utriusque on r r fSUS distlnctis c
compensare. Cf. etiam Sami, Im.
Henk. Prax. capit., c. XXVIII, etc. Meat, ccr/ J‘
Qu.bus praesuppositis, facile evincitur, iuxta c-ioitul r XXU)’ P' W
canonicos parochos in casu non posse percipere Z 7
non aguur de cura, quae ipsis canonicatibus klrnre i t o Etc'ni”>
a saec. saltem xmi ab ecclesia cathedrali nor * *’ q Cura P:,roch aIis
alias quatunr ecclesias noviter “X hl »
d.cns ecclesiis. Hinc etiam contigit ui parochi t, unicuiqi->' a
forma ab Episcopis pleno iure fuerint instituti. * tlnci-'ps' coram™
Ut Paroctre^u,'"^:;;
ea ratione unio effect i fuis^t- nn ■ m» *lcet (quod non conceditur)
-per tamen ^
canonici parochi, quum teneantur residere fusui 1’roSf ?uo ’>si
«fructus et redditus omnes Canonir-u,,- paroclnaU^ueranpossunt
de quibus nunc agitur * n e,' eptis tamen distributionibus»,
Capitulares, in conventione ipsa sapra-
prout ceteri omnes . j ,paroclu lncasu «servitio Ecclesiae GsthcdhiKs,
sunt detenti , manci nentur^ ame!1 iemP°re quo Curae animarum exercitio
ptuni esse ut « iam a tritW r ^ consueUuJ‘nc taliter firmatum et acce-
civitate semner hi hir i , U tra anms <Jui Cljram gerunt animarum in hac
enim consuetudine M t:inciUi>m moraliter praesentes in choro... Fortius
tini, Sess. ij. c r2 /. n™ntlonf m casu obsistit vetitum Concilii Tridcn-
bUscumque st-uiuie' clUfJt| expbcit clausula «non obstantibus qui*
Decre^ tit iT, ^°^Ue^dmib Ad rcm KcifFenstueI (in Ub. III,
percipiendi flkn-Jh ♦ ■ /a ' . co t,ata c«ncIusio procedit, ut consuetudo
keriSretmm r ‘T. «T*"'* ^sentia non valeat sive introducu
Uon.facii VIII misuutionem Bonifacianam, Sive post; quia Constitutio
butionfs de">^ *— «*- -ipiendi disui-
et irratiomhilr-m - .. ‘ PS1 resistit, eamque reprobat ut iniquam
dam partibus inoleok^t^h ^ lI1,S Vcr.his: Co*wetudincmt quae in quibus-
* C/t p. c , TfI'"USn.'n, C- UT' * »• 77 c. 79; 0«te
Oe Luca, de Can. c) Cahii * . arl,Wt,a» de canon, et digmiatib., c. 22, n. 22.
n. 16 Pitnn n/. . c* 3» n- 3. ct in Adnot. ad Cone. 7V/7/.,disc. r,
Perraris, v. Distributiones trt n ? ***"• disc-Ir2'
§ S; Pallottini, 1. c uhl’ ia .~’ r °C '.Icrdt’ Jra.xis capttular., c. 30,
nedum ulla i n v* h : ' • *• It: Eex enim Tridentini tanti est roboris, ut
sed ne iur ii , • I ei em contraria consuetudo etiam immemorabilis.
depraeb. n m u ,^IU 'P tl|l Constitutio, ut docet Fagnanus, in c. Licet,
H. S, eVclntVn :mct0ntlte. EPiscoP* roborata ». Idemquc semper docuit
"agnina, Distributionum , 29 febr. 1744; lilerden., Absen-
S. C. Concilii
93 *
ni m
Consul Iasioni morali- can on ichc-l it urqieiie , vol. II. p. 283 j.
In themate, observant praeterea Capitulares recurrentes, consuetud
«t conventionem non posse adduci quoad distributiones ordinarias seu quo-
tidianas; bene vero aUquid operari posse circa extraordinarias seu eventualcs
ut communis doctrina est (cf. Bened. XIV, Insta., cap. VII, n. & Piton '
Discept., r; Scariant., ad Ceccop., I. II, t. X, n. 1) ac semper tenuit haec
S. Congregatio, sui) clausula tamen «dummodo oblatorum vel testatorum
mm obstet voluntas». Hinc concludunt, nisi potius sit in casu, allecatam
conventionem et consuetudinem damnare, prout reprobatas in textu Conci Fi
Tridtntim, cas interpretar, et sustinere licebit, tamummodl S 7roctui
praebendae, vel ad summum quoad distributiones extraordinarias, dc auibus
m casu nulla fit quaestio. n
b) Argumenta favore Curatorum adducta. - Tus quod attinet, canonici
curati, adversariorum allegationes minime respuunt, ncc inficiantur causnm
legitimae absentiae in casu non posse invocari, nisi evidentem utilitatem
ecclesiae de cuius distributionibus agitur; itemque ccnctdum tmr nc non
USi,c admittendos ad distributiones, qui curam animarum exercent in ecclesiis
prorsus extraneis, nullaque ratione pertinentes ad illam, cuius sunt controversae
distributiones. Sed nihil ultra. Sufficit enim textus ipsos ex adverso citatos
c^rc’ lit sta^jm appareat vetitum illud restringendi m esse ad curam exerci-
tam m ecclesiis omnino aliis a cathedrali, seu ad Capitulum neque actualiter.
neque habituali ter, ncc ulla alia ratione spectantibus. Etenim S. P. Pius V,
Mi const. Cupientes , loquitur de his tantummodo, qui, quum sint Canonici,
om.IS aa >cnt curae animarum in ecclesia a canonicali prorsus extranea: adeo
nt iuxta Fagnani explicatiorum « legitima dispensatione» opus sit, ut utrum-
g^benefieium quis possideat: ncc aliter Benedictus XIV in 1. c. ( 1 sirus ,,
J . n. 56) ubi recte arguit in hypothesi dc vera et reali distinctione inter
«noincatum et parochiale beneficium. Ex recentioribus vero sufficit ipsum
c fcrdt adducere, qui, 1. c., Prax . capit., c. XXVIII, communem doctri-
naai *^a contrahit: « Extra ecclesiam cathedralem non licet Canonico eiusdem
p Cs!:u‘ exercere animarum curam, quae nec actualiter ncc habitualiter ad
‘Opitulum spectat: nam hoc cum canonicatu incompatibile videtur. Excipi-
t,,rnen,si A posto 1 i ca adsit dispensatio, quo in casu Canonicus in paro-
£ 1,1 ' ccdesia residere debet, et eodem tempore fructus praebendae dumtaxat
‘Uiunn atus lucratur ■. In quo textu scriptor hic prae oculis habere videtur
j^epius relatam .1 Canonistis resolutionem H. S. C. in Venusina , diei 30 iu-
u 1763 , quae ita sonat: « Distributiones amittunt curam animarum exercentes
■ tia ecclesia, quae ad Capitulum non pertinet, neque actualiter , neque habi-
tuali t a- ». a
quidem, in casu, contendunt canonici curati, nullo modo posse suas
dici extraneas, alienas, non pertinentes ad cathedralem. Ad hoc
1 Cf. N. 4026.
J Cf. N. 3?29.
Curia Romana
932
evincendum sufficit iuxta eos recolere: r. Antiauitiic „ "
ante saec. xvn, universam curam parnchialem in civiiateTf -iSSCmitn".
apud Capitulum 2, Saeculo xvm divisum fi«i«*v 1 * ^Jlssc omnino
f " ' Par°chiaUtas, seu cura, saltem habitualis , manse, itlnT ter"torium. sed
Argumento sum Statuta capitularia, adhuc vigentia '.[> «thedrali.
* Eccles,a ipw Cathedralis est, ceteraeuuc
appellantur, qui eamdem curam gerunt * ac propte Z'
statuta - «quod ad curam actualem inducti 1, O 1~
illis numquam de iurc nomen titulusnnr r>, i } nomt Parochiales,
revera in omnibus actis capitularibtf non excerni P™"1 “P'3'™ « ‘i «
rcc.tav.mus, numquam nominantur Parochi 1™,!«^”*“”}* CU'US Vcrba
correctivo: « Canonici Parochi seu noHt. * n *' p. “ter* sed Clim addito
denominatione res est, verum etiam de iuribuSlmisami NqCS°lumilc
Curati, non contradicentibus rinirut .' • dra,s quaeque Canonici-
dralis erigit entrem i“ ; ‘ P ‘ '**. *"*“!** *«) enthe-
n iis ubicumque celebrandis insa lln,'|t<"'|ll"l' t0tlus Clvilat,s; b) pro matrima-
c) libros baphtoruu, con ^ f a"8 «nolumentum;
copiis extrahendis- d) r 1 ’ . lq“ !deo fua fac,t emolumenta mactorum
a singulis parocc*; olZ Tl ' fa,hcdralis **««■ fmilmwm
malum habet atque nuorl n a""1"1 “ * cccles,a paroec.alis fontem baptis-
r*$ai (ui cst °mncs *■»
non possunt comner.i- »P- ■ * adimplere debent». Ilaec autem omnia
am^ZSS^Lf^?' m°ra,i’ .« h^enti cuna,
curati exercent an ir ’ Dlcl l®tur ne(luit ecclesias in quibus canonici
tenendum huic illas hXtua h?01 ’ n°” per/”WrC ad cathcdralem, sed immo
tiam curam agentis in cath/l .c.r iuIhaerer.e acpropterea moralem praesen-
( Summula lih TTT * rali continuari, ut verbis utamur cJ.0’AnnibaIc
ideo si nimnoi n p. ‘ 1 absentis Ecclesiae suae causa: atque
/tj ! C * Slt in ipsa Cathedrali ».
est sed Im U/CIT\ rcri|m status nostris temporibus minime immutatus
?,Cnim in «Servatum cst,
effectu c-;u: n m m ‘lplk* Gubernium contendit, et quidem cum
ita conseritf-iin c°mpcterc curam parochialem saltem habitualem, atque
ad Darneci-»rt.mCS| C0,)Scrvnt,°nem comm bonorum, quae postea Gubernium
a Sacro hor 1 orat'OTUrn addixit: quae bona, quum ex inita conventione
sicut 'in nn aPPr,,bata nomine ct utilitate parochorum a Capitulo,
revera vi ! f l eri ^’ S,TT1'd u,m Massa communi > administrari debeant»*,
bus nritxii nt!kl,niVCrh,1S rcnim Status rediisse omnino, saltem perduranti*
rum totius Tc.rum :!'iimictIst in eam conditionem, in qua cura anima-
fCxinde nrtifV 0r" rral ‘lpl,ti ^pitulum et per Capitulares exercebatur,
erat velsdi. ni t,t"1 *,uiln*inim i p.si beneficio canonical i adnexa censenda
r. tini nti -■ Cl,ls actuale exercitium agi nomine Capituli eamdem habitu j
1 : ■ ■' " mpuXlJm ***“ 'S‘ M' CVinCendum ™,nmaun
Quibus positis, 'r
isa t
ini
Vei
t r
't in qua explieite statuitur:
Jf
.monii
S C. Concilii
933
parochos seu potius Oeconomos Curatos, prout ceteri omnes servitio Eccle-
siae cathedralis mancipari, excepto tamen tempore quo curae animarum officiis
sunt detenti», minime censeri potest irrita et nulla, quasi legi canonicae
adversetur. Est .ramo conventio iuxta legem dicenda, quia lex excludit qui-
dem a percipiendis distributionibus canonicos, qui curam gerunt in ecclesiis
sub quocumque respectu extraneis, non tamen illos qui curam exercent in
ecclesiis tantummodo materialiter diversis a cathedrali, ad quam, ut in casu,
habituali ter referuntur, adeo ut omnino tamquam pertinentius illius sint
censendae. Atque prout talis ab hoc Sacro Ordine conventio illa approbata
fuit; quae circumstantia omnem controversiam dirimere videtur. Nec admitti
potest interpretatio restrictiva, quam nunc Capitulares eidem conventioni
affigunt, quasi liceat per eamdem canonicos curatos fructus praebendae dum-
taxat, non autem distributiones percipere: tum quia contra factum non
valet argumentum, et in lacto est, prout a Capitularibus conceditur, iam a
triginta annis et ultra, conventionem ita exsecutioni demandatam esse, ut
curati animarum cura impediti universas distributiones sive quotidianas
sive eventuales, non solos praebendae fructus, perceperint, et apunctaturis
omnino soluti fuerint; tum quia frustra, ad fructus praebendae percipiendos,
m hac hypo thesi, exigeret conventio t Oeconomos curatos... servitio Eccle-
dac, cathedralis mancipari, excepto tamen tempore , etc., quia, iuxta const.
Cupientis S. P. Pii V, ad percipiendos praebendae fructus absque distribu-
tioiubus nullum servitium requiritur, sed sola sufficit residentia in propria
paroecia.
Resolutio. - His igitur ab utraque parte in medium deductis, iudicio
'inorum Patrum S. C. Concilii, in plenariis Comitiis die 12 loco 13 decern-
ens 1 9 1 3 in Palatio Apostolico Vaticano habitis, dirimendum propositum
fuit dubium supra relatum, nempe:
An ti es Canonici -curati Capituli Cathedralis A . praesentes in choro habendi
Slnt tl(* tlo< 1 distributiones quoque omnes lucrari possint, quae non sint stricte
m n /J/ ‘icsen tes, quoties choro absunt , ut paroecia! ibus incumbant ministeriis aut
ln pai oeciahbus tpsts ecclesiis, aut in aliis intra ambitum uniuscuiusque paroe-
ciae in casu ,
Ati quod rescriptum prodiit;
Attentis peculiaribus rerum adiunctis, iisque perdurantibus, affirma-
tive», * » «».
Quam luFiorum 1' atrum resolutionem, SSmus, in audientia diei 1 e eiusdem
tnsis ct anni, infraScripto Secretario concessa, approbavit. - O. Giorgi,
‘etarius.
! *Vct a \p. Sedis, vol. VIII, p. 439-445].
4367.
S, C. C., lacien,, 25 apr. 1914.
lil j^tl t lI s ^acti, — Ad hanc S. Congregationem Concilii misso supplici
^ cllo,, quidam Canonicus ecclesiae Cathedralis Iaciensis exponebat, se a
26 m.irtii per quadraginta iam annos chorali servitio operam
9H
Curia Romana
dedisse* assiduam, et quidem: a) a die suonHirf , t .* ~ — —
tanquam mansio, .ariun. dmrakm smx r ,m 'V,,^ ,'i "* '5 d“*»**»«*
bentlatum; ,) . die , ij
tx ?pistopum «*. «
Ium vero, quamquam unanimiter decerneret ^ P^^erct. Capitu.
ratons servnio, «egalivum suffragium dedit dunli f**fc,h :lt<lut' assiduo
dum tubilatio dumtaxat vero et proor , h r • ' “ CUUSa' Prim'M*
constat Oratorem ante diem 16 decembris isJ C°“c*di consu»>.
tum, sed honorarium aut supranumer iriunv^? fl|ISSe Verum beneficia-
annorum circulus tantum exeunte mense 'Juadragenarius
de quo agitur, complebitur. Secundo o,, , ,?^' '9IS U,,llterad effectum,
tres choralcs iam habitualiter absunt’ d,m ’ Cn‘° quod,ln emiem capitula
causa obtenti olim indulti iubihtionis -ili’ 1R|n*)e caus:1 ‘ufirmitatis, tertius
a choro impediuntur, notabilcdetrimentnmel"1 .* *ioP«»
petita oriturum praevidetur. De hac alt-ra • °” ' scmt'°. ® iubilarionc
'n suts litteris testatur, qui prooterei •' I “ntrana c'lusa Episcopus quoque
benigne excipiendae sunt iHi tamen 0™^“* **"•**• ut'“ °mtoris preces
tem diebus festis et dominicis onnd ‘mp0natur choro inservien.li sal-
Orator commode ferre poterit om,s. cum corporis robore satis rigeat,
^ ^ r tj m Oon si i i c * f
tat in primis, iubilationis gratimwv ^ ?PCCIC Consultor adno-
qmim hac dc rc sileant sacri e m , “V0,”0** CX ‘l,uluo iuris nostei textu,
argumento deducto C\- Jop A ncs* ben*gnitate nihilominus Ecclesiae,
lamdudum usus obtinuit ut in^r ^ ?* tic Vacat' et fxcusat. munerum ,
m saeculari, quiescere dL i csiastiea quoquo militia, ceu fieri solet
qui assidue e laudabiliter ° Ct cmmt°runi ri*ui stipendiis /s valeat,
choraie expleverit' r'.ir/ ^agmta anxiorum continuato spatio servitium
Syn. dioeces., I. XIII t ** P* c. 2, § r; Benedictus XIV,
n- 1 16, aliique F-i ^t’ U- ss'5. ^ agnanus in cap . Licet, de praebe,
visaest: nana, quamvis mi I .C‘m&mtas in dies augeri, potiusqnam coarctari
requireretur servitium i ^UI.usac^ huiusmodi favorem obtinendum omnifio
qui unam camdemmt n ca em prorsus ecclesia praestitum, immoabeo,
ub Jiac S. Cono-rvif ition ■ ' I>rackcndam obtinuisset, iamdiu concedi
ecclesiis, tum in div Consuevit propter servitium tum in diversis
quam capellano <<■„ Pr,lt^ ^ ’cnda a petente praestitum, v. g. partim tan-
Dubiis, de iubilat re ‘nRJf,nano» Partim tanquam canonico, ceu constat ex
Recinet en ., n0v iL-! ,^LC* f ~ r ; ' ex caus. Perusina, 8 apr. 1 7^4»
Signina, 27 i unii '1008 5’.»- 17 sePL rS42i Aonum., 12 dec. 1S99;
concedi dumtaxat L c • oeinper tamen firmum stetit, jubilationem
infirmitatem, qmbti' V ' liua°raScnarii , non autem v. g. ob senium, aut
dispensationem mc???in.odis occurrere solet S, C. per concessam
, c,- v ’ 3 qua «ubilano prorsus differt
v'i* *v 3 «Si,
S. C, Concilii
925
At vero, in casu, Oratorem assiduum et laudabile praestitisse choraie
servit um extra omnem dubitationis aleam positura est. Difficultas omnis
I consistit super tempore quod decurrit a die 26 martii 1874, quo Orator
renunciatus fuit mansionarius supra numerum ct absque ulla retributione,
ad diem 16 decembris 1875: quaeritur ergo, an roansionariatus supranume-
rarius censeri debeat venis titulus beneficialis, ad effectum obtinendae jubi-
lationis, adeo ut tempus, quo Orator eo titulo choro inserviit, possit coniungi
cum reliquo tempore ad complendum utiliter 40 annorum spatium. Haec
autem quaestio alteram quaestionem magis amplam implexamque involvit,
quae est dc natura ct conditione iuridtca canonicatus, scu in genere bene-
ficii supranumerarii.
« Canonici autem (sive generarim choralcs) supranumerarii — ait Ferra-
ri» (s* ' * Canonicatus, art. XI, n. 22) ordinario dicuntur iffi, qui in Canoni -
cnrum collegium cooptantur ct canonici creantur ultra numerum certum
praebendam m ct canonicatuum, absque ulla praebenda illis statim attributa,
ut ex Glossa ct Abbate in c. Cum magister , g, deconstit., resolvit Azor., Imi,
mora!., p. II, 1. III, c, rr, q. 13; Barbosa, de Canon., c. 1 1 1 , n. 121*. Nam —
iit rite explicat idem Ferraris (s. v. cit., sub init.) — aliud est canonia sive
canonicatus, aliud praebenda; canonia, seu vulgo canonicatus, est ius spiri-
tuale, quod provenit ex electione sive receptione alicuius in fratrem, seu in
canonicum, dum praebenda est competens portio fructuum canonicalium.
® qu’s autem simpliciter in canonicum receptus fuerit, antequam redditus
unonicales eidem assignentur sive conferantur, dicitur habere canoniam,
ioc est canonicatum; nondum vero praebendam habere elicitur, quae ulterius
importat 'us percipiendos fructus annuos debitos ev titulo canonicali. Qui
u rumque habet, nempe titulum canonicatem, et praebendam, is canonicus
prjebendarius appellatur: cap. Sauciorum, 2, dist. 70.
iJos canonicos supranumerarios, sive sine praebenda, de facto haberi
m plurimis dioecesibus, in comperto est: cosque de iure etiam, ante sacro-
aanctam I ridentinam Synodum rite constitutos fuisse, certum est apud
jmines. Dubitant tamen nonnulli, num hi supra numerum canonici, post
v?cs tridenti nas latas, quae expectativas cuiuscumque generis abolcveiunt,
n°dlc» s*’ic Apostolica facultate, ab Episcopis universim institui possint.
*mc controversiam in casu penitius explorare non oportet: saltem enim
,n oc facile omnes convenient, excessum quem utraque sententia sive affir-
mans- s’ 'rc negans, in se habet, devitari ab eo qui teneat, posse quidem
ctiani i10d c canonicatus ultra numerum ab Episcopo servatis servandis
confeiri, ita tamen ut canonia sic conlata, de se, non tribuat ius ad futuram
^cantem praebendam; quod definite ius lege tri dentina de expectativis tol-
jendia sublatum est. Nec enim videtur admittendum, ius ad futuram prae-
Jcndam, esse elementum necessario inhaerens canoniae, adeo ut concipi
nequcat vera canonia sine illo iure; nam canoniae proprium est officium
j^nonicale, ius autem ad praebendam sive actualem sive futuram potius ad
'Weficittm attinet; notissimum vero est in iure canonico aliud esse officium,
riiud beneficium, quod definiunt ius percipiendi fructus ex bonis ccciesia-
•^'cis propter officium sacrum. Quoti si non congruit esse beneficium absque
936
Cuna Romana
officio, non repugnat e converso dari officium c;„ u „ .
instituta beneficia seu praebendas, iamdiuium exsrite»^!*0' Et sicut ante
officia sacra, ita minime repugnat ethm ; er3nt,ab exordiis ncmn
auctoritate Ecclesiae separari, adeo ut ea *tofc£3EVi,h 3 b°S»
In hoc sensu facile intcIJiguntur plurcs S C r •! !quando subsistant
aiknmt, q,,i hanc fcultaten, Eniaeluv»^^11 *«»«*«£
■ ),<t Cumtit., n. 6j) Sacram Congregationem cen • • re^rt I'agnanus (in
canomera supranumerarios creari, ea tamen condi nSSe''Posseal,i-'P«cop„
praebendam vacaturam habeant, vel sil, i vimli nc’. Ut nullum ‘us ad
■ter Gonzalez, ad reg. VIII, er'c,i'm »■ Sinu-
declarationem datam a S. C. C adScss’ V,’P, -;n-64. affert alum,
«Ex hoc decreto expectativarum abrogatarum ZJ* * '*• •#* verbis:
canonicarum supernumerarium cum i, ire ad r ’i Igltur' non Possc erigi
magis etiam perspicue evincitur ex duabus S n“r prael?endm’ "■ Mqiie
quagSntCPaC m COntn,rium videlicet **
qua b, c. C. censuit concedendam es«sp Ori; ■ ,33 auS* *737. m
conferendi canonicarum sine participith.n f ,"° postulati,,n ^^ultatem
non vero esse adiicicndam conditionem ah nT "CC d.istribuli»»m,
quod taliter provisus obtinere deberer • u >"fno ProPos,t<™, nimirum
Eystetten r dec. r-? r * m („,a praebendam primo vacaturam; ct
pus antecessor contulit m qua, proposito dubio; «An iis, quibus episeo'
nus Episcopus c<m™‘' C“°“ C“~ 5*
alus conterre», responsum per- v • * II,ls’ Pot>us libere eas possit
secundam . (cf. etiam Santi, Prae/ Tlll f ! vm™ Partem'.'#™'»'«ad
tores afFert). Quod si de f irm n r ’ • i Ut‘ ^ n' r3> ubi pl ures scrip-
si3- promoveri soleant, sive iureooti habentes tales canonias sine P™*
ad canonicatus praebendam - ' i • ftlon,s» SIVC Per novam provisionem,
primae collationis sed ,//- ’ * ciul<*era non necessario fit, nec certe vi
Haeci.unm r .° omn,no titulo.
tem, hosce ca noni cos su ^ ad 1 11 dlcamtIS Episcopo arbitrariam faculta-
sed immo dlSS ^.n?!n“ “^criminarim et pro lubito creandi,
urgeat, scrvatisciue omniU . U1S neetss,tatls> quac Pro chorali servitio
consensum canonicorum SCrvandis> Pracsertun quoad praevium
ffines sive statuta <J,serv.,n? r^!U UI?1’ ct *Iuoa(1 legitimas in rc consuetu-
quem, cum praefatis mnliv'* -i 'Clssim> tJt’ numero loquimur ultra
intclligimus profecto ' 1 lonf jus, tales canonicos instituere fas est, eum
autem quem immnn,' tpi' ,Clfe ccclcsiastica saltem locali praelinitur, non
quem electi et constiti!! i p0tcstas praescribere praesumpserit; ultra
exercitio huius i uris h *H e”!um stunn lus ad praebendam servant, etsi ab
Omnis enim res d a cxtruiseco, propter usurpationem, impediantur.
alias) dissolvitur (rcg^n^riT5^ Cmsas co,,l'g«tur, per easdem (non per
Porro do • . */*
vic nisce canonirie t t-i
tamen, constitutis nuaeri , , SVe choraIlbus, supra numerum,
praesertim cum nn i* L , so..ct’ quaenam eorum sint iura, in comparatione
praebendarus. Scite respondet De IIer.lt (Prox , cap- XI,
1 Cf. N. 2379-
[
S . C. Concilii
937
1 m
j
us non
§ 1, 4); (l 1 ll canonici supranumerarii , vere et proprie sunt canonici, quatenus
praebenda ct canonicatus distinguuntur, et canonicatus sine praebenda
exsistere valet. Si veri sunt canonici, videtur saltem dicendum eos stallum
seu locum in choro habere; an lucrentur distributiones, et quae alia eorum
sint iura, ad haec potissimum est attendenda consuetudo. Tanquam veri
canonici, eligi possunt in iudices synodales, in delegatos Apostolicos, ctc
Praecidunt coadiutorcs ct canonicos Jionoranos, locum autem cedunt cano-
nicis numerariis eiusdem ordinis, etc. Hx quibus etiam patet, nullo modo
possc canonicos supranumerarios confundi cum canonicis honorariis: hi
enim postremi, licet habeant stallum in choro, non habent onus perpetuum
assistendi choro, cum pro lubito assistant, nec habent \ocem in capitulo,
nec percipiunt distn bufones; dum e converso canonici supranumerarii
habent locum in choro cum onere perpetuo assistendi; salvis quidem legi-
timis consuetudinibus, per se tamen habent vocem in capitulo, quum ad
hanc habendam minime requiratur, per se, participatio massae; et possunt
percipere distributiones c hora! es, ut in casu, in cathedrali nempe lari ensi,
ia® obtinet, quoad mansionarios supranumerariosi
Iam,^ quaestionem propius quod attinet, receptum omnino est apud
H. S. C. tempus, quo quis inserviit tanquam canonicus honorarius iungi
non po.ssc servitio quod laudabiliter postea praestitit, uti verus canonicus,
ad effectum consequendae iubilationis (cf. v. g. Piscicn „ Jubilationis, d.
n 1M9). Et ratio in promptu est, quia videlicet canonicus honorarius
tenetur onere perpetuo assistendi choro, sed pro lubito assistit, et ideo nequit
exhibere titulum perpetui servitii, ex quo tantummodo habetur ratio tem-
poris utilis ad effectum, de quo agitur. Ex adverso canonicus siipranumera-
rms, per se saltem, huiusmodi perpetui servitii onere tenetur, immo huius
servitu intuitu, ut diximus, creari solet: quamobrem si huic oneri revera et
ideliter sattslecit, tempus servitii praestiti a canonico (et idem tenendum de
tnansionario) supranumerario, iure iungitur aliis temporibus idoneis, ad
quadragenarium complendum. Argumentum desumi quoque potest ex
canonico coadiutore, qui, si resera laudabiliter et continuo servitium chorale
praestitit, procul dubio indultum iubilationis suo tempore consequitur,
quamvis non habeat titulum proprium, et sit fictus, non verus canonicus
' • C. C. in Asten , 26 aug, r~So; Foroliv 16 sept. r.Scb. etc.); dum canoni-
Cus supranumerarius est verus canonicus, et habet titulum proprium er,
ae se, perpetuum,
Qtiac omnia ad casum trahendo, pronum est iit proposita specie respon-
■ rc» canonicum oratorem, qui laudabile et assiduum choro servitium
Praestitit per 40 iam annos, licet sub diverso titulo, gratiam iubilationis
. t0ne tampons bene promeruisse; eaque immo digniorem se reddidisse,
■nspecta aequitate canon ca, si per aliquod tempus titulo gratuito et sine
11 3 reinbutionc, ex voluntate Episcopi, servitium illud obivit.
Quod autem spectat capituli et Episcopi votum, Consultor in primis
•'diiatn, non eum in finem ea a S. Congregatione exquiri, ut consensum
' ice obtineat gratiae concedendae, sed dumtaxat, ut constet ile laudabili
Pl 1 1' annos continuato, et detegantur, si quae sint, causae Oratoris inten-
93 S
Curia Romana
tion cm impedientes. Huiusmodi causae non afferuntur ~~
ncccss: tatc choral.s servitii: verum, pmetcnnisso i , Prensa
impedire non potest gratiam concedendam, ut anim ulver^ dt'ft'C!us P" «
'nStgmua, lubilat., 27 ;un, ,9oS (Thesaur., tn0S „ "9 ^““Pminte
ndulto luxta suetam formam clausulae limitativicf n^8' S'' C0 ,uod •«
exphcitc apponuntur, ct, si non apponerentur ti.i/ !’ t;'SU ncce“itatis
casu non constat grave detrimentum chorali servili, i'. ™ !TOSScnl’ «
esse umendum: numerantur enim in capitulo I iciend C°n<X'd'™la Ml
29 choralcs, ex quibus tres tantum hnbitiiahter iZ , ' W °ra,ora»
induito quidem f ruuntur, non tamen prcfdfeb ^ ^porario
clausula , dummodo inde chori servitium nihil d T * U d?™niCls <*
quam igitur denegetur propter ivcessit u m * ” r*mentl capiat », Ante*
latio, adimplendae sunt per alVts condytio^
adiectae, ad quas exigendas ius Episcopus imm !L CffltlS cIlsPcnsaUo,1>l>us
Resolutio. - Porro suhiWH • V - • f et °^cium Rabet.
precibus Oratoris, in plenariis comitii 7 t — 3 Conhrr- Concilii Patribus
Patres, re t* *5 ** *** «*■
co* S tubi lationis, facto verbo cum SSiho »
SSmus autem, m audienda postmodum infrascrintn q * *
resolutionem Em orum Patrum ntam U a®CripLw Secretari° concessa,
Secretorius . m habere d,gnatus est.-O. Giorgi,
[Acta Ap. Sedis, vol. VII, p. 382-387].
4368.
S. C. c., P api en., 16 dec. 1914.
Sacram Congregirioncrn dc ^!ssa Pro populo applicanda, ad
T. Utrum S PTO °?Portuna solutione detulit, nimirum:
lam cefebratiope inducte^ oS definitlvc "uPcr in i storum quorum-
nissam pro nonni n -> io pro parochis adhuc maneat applicandi
‘oria IvVuurrmn^UCnt,b“8 diebuS; dic Hirtii in festo S.Iosephi,
5. Iosephi, feria duinta m Post Pas,cba in festo Patrocinii eiusdem
iSmi Corporis Christi cfcV °™niCa™ Pr”nam Post Pentecosten in festo
ib perpetuum ,oecesi Papicnsi festum S. Bartholomaci Ap,
'* 24 augusti occurre ^entUm CV festo dedicationis ecclesiae cathcdralis
r» diem 2=; augusti fuerit^^^”0* Umq.uam in set!em propriam, in poste-
unilcbcnt; an "poti iis dic
'S, missa pro'non!d,'l' r ^I!,,d 1>aplcnai dioecesi, diebus festis siipprcs-
Copi applicatur fnK C ' ir,mda* cx apostolico induito, ad mentem epi*
eque per st- sed n ^ !v P°SSIt ciuod parochi, non ipsa die qua tenerentur,
elebrent ? *" * 1Uni s,lt erdotem, missam ut praefertur applicandam
Ile
am
S. C. Concilii
939
JJ2T ea<tem C°n8re8Btie’ db 16 de“mb™ t9t4, ad proposita dubia
quo Vl^um^^^aTrotcT^^t S ie .Ie'lehrun!C|°min!Ca,n ^ rt'am POSt PaScha>
Ad nffiSJK PPPUl°’ in CaSU' CClebrandam CSSe die 25 -gusti.
[Acta Ap. Sedis, vol. VII, p. 26, 27!.
4363.
S. C. C., Gerunden,, 22 febr.
r9*5-
SraciES facti. Occasione postremae vacationis sedis episcopalis Gerun-
cicnsis. agitata fuit controversia, num vicarius capitularis, dum suo munere
occupatus a choro abest, lucretur distributiones quotidianus quas vocant
Al' rem rcf,'7b:,t capitularis in pluribus Hispaniae dioecS'
” observari, ut canonicus, qui ad munus vicarii t tu
laris a capttulo electus fuerit, titulo vel causa utilitatis ecclesiae propriae,
q omnimode regit atque gubernat, quamvis choro non intersit, ita'
ribefr rT'“tUr' n°n ?olum Proventus suae praebendae ret-piat, sed
• istri butioncs quotidianas, amissis distributionibus inter praesentis
fJ" Um ’’ Vcr,imtamen addebat, in dioecesi Gerunden. hunc morem sequu-
clM,rum fu,SSc‘ “Uimiim vicarium capitularem, quod profecto non suffi-
* u c?‘ timam consuetudinem affirmandam. Seposita autem consuetudine,
qiuim is haec prax-s videatur aequa et conveniens, eo quod assistentia
0 vJ™squc officiis una cum adminrst ratione vacantis ecclesiae valde
tiGn™1'! ?.1C'aturrt» tanlen i'1® circa illam, etiam l\ doctorum interpreta-
tio. ^ p lUni inccrtumqne oratori apparebat, quum nulla afferatur authen-
tiisL* ’■ °n^re^at,0,1’s dec*s‘°» ct magna sit hac super re interpretum
M-n.s iit qmimobrem, ut consultius se gereret, haec dubia reverenterad
ongregationem deferebat, nimirum:
■ praedictas mos et praxis in pluribus dioecesibus adbibiti , prout 1
'aCe»f' itineri possint.
fitc/n ' ^U Sa^em incano capitulari licitum sit, diebus et horis, quibus in admi-
1 totu n i l est ac vacantis occupetur, a choro abesse , amissis distributioni-
s "ita praesentes tantum.
circ*> “ 1’rimum dubium quoti attinet, videtur non esse
a 1 ud interloquendum . Respicit enim alienas dioeceses, quarum praxim
*n Sua vera in. 1.0 „ • . . , . r
cj, ,l ',ulo*c nescimus, sicui et am nescimus quas oh rationes enun-
.!• . ,110s !n cis inoleverit; quamobrem sententia proferenda esset inau-
Kl' [Partibus, quod absonum.
jl I #
ca 'fum vero dubium, quum controversiam attingat omnino generi-
> pro ipsius resolutione ea adnotantur tantum, quae in utramque par-
doct°ribus afferri solent.
‘i ^ ■ - ■
rei s ll,r,sprudentiam S. Congregationis apud Pallottini ( Collectio
0 *’ su^ voce Vicarius cap., § 1 1 f , n. 19) tantum recolitur causa Asctt-
940
Curta Romana
lan Visitationis dioecesis et distributionum, 8 maii -
dubium, ad rem nostram faciens, dimissum invenit?. ^
Quae autem nonnumquam occurrunt in foliis y 2 m A * /rt sponso dilata
inMextcan , 24 Januarii 1857, profecto non sunt f.?"'*"-- 29*ul. 1848
sufficiant ad quaestionem solvendam. auct°rJtatiS) qu^
Argumentum praecipuum, quod afferri «nW u "
controversum ius asserunt, desumitur ex cap. unic^Bo ’ Y^Vrr' Capitulan'
non ran in sexto, ubi causae excusantes a choro m r
«c definiuntur; «infirmitas, seu iusta et ratio..-, bP, I’r,nc'P,um 4.'cneraK
aut evidens ecclesiae utilitas ». Porro aiunt ea,i«. „ • J" f rPoris necessitas,
putissime iuvat vicarium capitularem uui wA v™ entls Utilitatis «cdtiuc
regimen dioecesis sustinet, quod sede olen^ ,h V.aCan'C UnUS- "ltt8ru"> fc«
generali, gerebatur. Et vlcario
utilitatis ecclesiae habentur urai^nf,.. "stituta cum alus, qui hoc titulo
distributiones, v. g. cum procuratore capitriS^dnamrtT” n! ** I,lcran,ur
paroedaU curae attendit quin immo oT™”"’-'™ v,cario c"rat0’ dm
pum in visitatione SS. Liminum faeil m.“nomco> 9U» comitatur episco-
rnagis Utile, immo omnino Per?uaden*. his officis multo
regimen, quod vicario capitulari imminet ' eccles,ae esse “>tius dioecesis
nistis Boiiix, “rt‘ ^ « « -ccnttor.bus^no-
n. 6; YVernz, Ius decret ' II \h XXXvP'' Gennnn' f0»- «*»»«. XIV,
Adversus hanc nn^Vi : . VI’ n; r39. etc.).
communiter accipitur uti/it Lapi/Is . 1 ntcrp relationem opponitur sensus, quo
haec Sacra Conerep itin - /A €< C tSlae m *;asu» quam nempe utilitatem etiam
distributiones seu ad semPer coarctavit ad utilitatem ecclesiae, mussant
In hoc quidem In, , ^ beneficii <*- Asadan., 29 iul, 1848).
capitulari opinionem C°s’ ^^vorabilem vic,rio
c. 2, n. 7s.2)‘ f( ul . tc ’ " ^‘lrc,a’ dum scribit (de benej ,, n. III>
utilitas ecclesiae , c ,run? ( ructuum) acquisitionem in absentia, non suffiat
utilitas ecclesiae d CP^P/tU8. in sed requiritur in particulari
revera vicarium capi tu lirem ™CUbuS . a£itlir ”j »que propterea opponunt,
commodum si t eeel . 1 Censeri lt} servitio suae ecclesiae, cum magis
!>er totum capitu|um I,lHst]ict^ in el,m» Wm ut geratur
tionc cum vicario cur ito- si „V ’ • L-’ ?Um* 35^’ ,et ar^uunt cx comp* n*
ita vicarius rim'. t * * ' ut enim is loco capituli curat bonum paroeciae,
responde”, ™ 1 1™ '°“ “*«“» curat bonum dioecesis. Sed eram
quidem vice canitidf^^i™0 b* C;lp,): « Vicarius capitularis fungitor
scopi, et non ..«G 1 ? S?-t quatcnus hoc est successor in jurisdictione epi-
sia specialis st 1 . y Ut* ltatc,n ecc^esiae Cathcdralis vel capituli, ut estecclc-
canonicus enUmn ^ *3< lll:*bl;Ucm episcopalis dioecesis; atque ideo, sicu
mimis Tu(-r , r ,1^ pc‘rc*P*t distribui imu s, si non intersit, ita 1
minus illas Inrr.mt- . , p ujstnhutjones, si non
curatus et omni» t C * e,m causa vicarius capitularis
:a multi
curatus ct „mncc ,yr' “ ':UU5a VICarills capitularis». Vicarius autea
etsi multo nuniis n 1 qU1.Cltari Sf^enl *n comparatione vicarii capitulatis
capituli, qtjatriius”^' 'Si> tnu!n rnunu® excrcent, agunt tamen ad utilitati?
- pitulnm seu ecclesia specialis; vel percipiunt
iS . C. Concilii
94 1
butiones cx privilegio aut induito peculiariter concesso a Romano Ponti-
fice, ut v. g. canonicus, qui comitatur episcopum ad visitanda Limina Ado-
stolorum, Idcirco non valet asserta paritas. F
\ erum, potissimum argumentum ad abiudicandum vicario capitulari
controversum ius, desumitur cx eo quod eidem vicario, pro munere ioso
quod gerit, assignetur vel saltem assignari debeat, congruum stipendium
Etenim ,uxta canonici mr.s sanctionem ac S. Congregationis stylum, nullus
canonicus a choro absens ratione muneris sibi commissi, quotidianas distri-
butiones lucratur, ubi pro dicto munere congruum percipiat stipendium' cf.
v. g. Carthagmen., it april. 1X91, quoad canonicum theologum Idipsum
igitur censendum videtur dc- vicario capitulari (cf. etiam in hanc negati-
vam sententiam, Monaccll., Moneta, Barbosa, etc., apud Fcrraris, 1. c„
d Annibale, Suttiinulu 3 vol* II It n. 1 8 1 , not. 41),
His praenotatis, quaesitum fuit, quomodo dubia a vicario capitulari
Gerunden. proposita essent dimittenda.
Resolutio. - S. Congregatio Concilii, in plenariis Emomm Patrum co-
nvuis habitis die 20 februarii 1915, omnibus mature perpensis, respon-
dendum censuit: r
Ad I, Non propositum.
Ad II. Ad mentem. Mens est: * Vicarium Capitularem in casu, dum suo
muneri vacat, excusari a choro, sed percipere praebendae fructus dumtaxat,
non autem distributiones ».
Pacta autem de praemissis SSmo Dno nostro Benedicto div. Prov. Pp.X\'
re atione per infrascriptum S. C. Secretarium, Sanctitas Sua, in audientia
_ici 22 eiusdem mensis et anni resolutionem Emorum Patrum approbavit. -
G. Ciorgi, Secretorius.
[Acta Ap. Redis, vol. VII, p. 262-265].
4370.
S, C. C.t 15 oct, 1915.
Quum in Constitutione Apostolica Incruentum altaris, diei ro augusti
q Us ,unn S|d> mim. 1 data fuerit facultas omnibus in Ecclesia universa
t -Vj* UL,i 4. V % *■* V • * «.nv — _ _
uoiibus, quo die agitur solemnis Commemoratio omnium fidelium
ciiic nt tnril,n’ 1 1 r Sacrum facere; ea tamen lege, ut unam e tribus Vlissis
n^jj llfnqi,t> ,n-duermt applicare et stipem percipere queant; teneantur vero,
a st,P<’ percepta, applicare alteram Missam in suffragium omnium fide-
U,ri l’c‘fu netorum, tertiam ad mentem Summi Pontificis, quam satis super-
|l,tlc «ecl oravi mus », sequentium dubiorum solutio a S. Congregatione
f,nctlii expostulata fuit, nimirum;
■ Ad normam praefatae Constitutionis, in die solemnis Communo*
tri| ,S Pmn’ll,n fidelium defunctorum, possuntne Sacerdotes unam e
1 -'Iissis, quae magis eis placet, cui maluerint applicare et stipem inde
Crctpeie, vel primam tantum exclusive?
1 Cf, N. 706.
9t 2
(‘ urio Rontaua
II. Pro unica Missa quam illa dic sacerdat». ~ ■
applicare et stipem inde percipere, possunt ,e ’ PMSUm '"aluerim
™1 contenti esse debent eleemosyna es o,,'/"' P'*™ elMn>«*y-
consuetudine locali statuta? ' ' stltutl°nc synodali, Vcj
III. Potestnc sacerdos pro aliis dtnhiw \r *
pro omnibus iidelilms defuncti* et ad mentem “!? d.ie <**#
ratione labans, seu incommodi extrinseci, puta si ad a l<|uid •*%»
ceIcbrare debeat hora vel loco satis in™ 3j aborum commodum
arca meridiem , in ecclesia vel oratorio niraK\^H PUta in li,lrora vel
tltuj° cluidcm valeat aliquid percipere? ' ’ coemeterii; vel ne hoc
Et quatenus negative*
« f 'S - -N*
-ir zsssr0 ** ^ ssl«
Ad partem» ne2<*tive ad secundam,
casu ultroneae oblationis, vetit/tam^ a^mtmtfe ad secundam, excepto
quacumque insinuatione ut eleemosvni m P°n s<j!um. Pet*tI0ne> sed etiam
Ad IU, Negative id nrim ^ * 101 ordinans a fidelibus offeratur.
Ad IV. NegatZ. P " P!'rtCm' “S'™*™ ad secundam.
Ad V. Affirmative,
Datum Romae, dic 15 octobris inrt -F Oirrf r™ „ „ , ,
u* Giorgi, Secretorius J 5’ 1 * <“drd' Cassetta, Praefectus. -
[Acta Ap. Sedis, vol. VII, p. 479>
4371.
Hispalen., 18 iun. 1916.
r.
Metronnlitan« n. i T ", v,‘ ivv,l U
humiliter postulavit ilbelio ad hanc S- Congregationem
quadragenarii servitii
in praefata cathcdrali T4is t -
«i . \ f i ; ;Pafcnsr, per antecedentes v- • n • in ecclesia ( <*[-
* C d 11 dr ili 1 crulensi, ac iterum in ecclesia Matntensi,
^ Quidam sacerdos Dignitatem obtinens in Capitulo
pplici 1
indultum perpetuae iubilationis, ex legitima causa
‘1'ukI obivisse se asseverabat, per sexdecim annos
eguua Matritensi, in
cx quo Iiacc erecti r. , ,
chiepiscopus llim I- * n cathedralem. Preces commendabat Emus Ar-
cisdemque urceibi/ re ercns quoque dc favorabili voto Capituli;
. P h 'd-irb umir attestationes Capitulorum Matritcnsis ct
Icrul
S
e S. C»
cnsis> ^ibus plena ass
uner hk * sertorum fides elucebat.
- ^ Portunum vjsuxh est sententiam exquirere
>n ■ j rr <r h i f
c« v 1 1 i 1 *
nis C,r)n sui tori h
us
«S Cj (Jortcitri
I 2. Votum ConSULTOMS aumraatim ita referri potest - Ne Orator i„, r
tionem suam consequatur, potissimum obstare videtur contraria oraxis'
S. Congregat, on,s. hten.m quamvis iubilationis beneficium sit tandem
mera graua ex benignitate S. Sedis concessa, attamen, decurrente tempore
pmx, et decretis h.mis S. Congregationis, nonnullae regulae et condit, W
de hiuusmodl gret, a concedenda firmatae sum, ex quibus etiam ilh es,
quod servitium laudabde quadraginta annorum requiritur praes, lum in
eadem ecclesja aut civitate, vel saltem in eadem dioecesi. r,a docem, inter
alios, .anti.yw ed. IV vol. III, p. 66, s., auctoritate innixus resolutio-
n,"" . . C. ■ c. sub d. '7 dec 1718, 1 et Verulan., d. I7scpt. 1S42, nec non
praxis nnluae Urbe, ubi, ait, i pro concessione indulti compuiatur sem
mim Chori praestitum successive, in variis vel pluribus Ecclesiis dummodo
hTt ilTi’ Hetdt* ef- c- XI' «31 De Angciis, Praei.
, • “• V’ P' r' pp- 77. S3-; Atta S. Sedis, vol. VI, p, ,,c, ubi innuuntur
solummod,, ,, ranssimi casus, quibus S. Pontifex ex sperl/i et extraordinaria
f alia semtium in diversis dioecesibus praestitum coniunxerit ad effectum
mdulgemlae iubilationis „, qui casus, quum nulla specifica eorum mentio
, tque rarissimi, speciales, extraordinarii dicantur, speciem praeseferre
ucn ur exceptionis, quae regulam firmare solet in contrarium. Stat ie-tur
quadragenarium servitium ad iubilationis indultum obtinendum requiri
praestitum saltem in ecclesiis eiusdem dioecesis.
3- Huius regulae si origo quaeratur, Consultor invenire censet in eo
quo iubilationis beneficium paullatim consuetudine inductum est. tam-
quam interpretatio extensiva illius causae canonicae absentiae a choro,
quit, m utilitate ecclesiae fundatur. Norunt quidem omnes ad tramites
oimtiV C ClCT‘ tWn rCStd' 3) ‘U VI legitime lucrari posse distributiones
M n anas cum, qui causa utilitatis ecclesiae, cui inservit, a choro abest:
nnc c tcctum videtur, indicio Consultoris, ut satis censeretur contulisse
c:'/1 ‘ cccles-ae, deque ea satis meruisse, qui per quadraginta annos
^ tem ecclesiae laudabiliter inserviisset, adeo ut ab ulterioris servitii grava -
>ne erendo, ex aequitate quadam solveretur. Idipsum confirmat verbis
^ ugnani, m c. Picet, de praebendis, n, 166; -« Toleranda sunt statuta ecclesia-
^ lfnt quibus declarantur lubilati et immunes a choro, qui per XL annos
ontinuos ecclesiae inservierunt. Hoc enim in utilitatem ecclesiae intelligitur
sancitum, nt Canonici et Ministri spe immunitatis assequendae, ad
vitium chori diutius ehxibendum alacriores reddantur... Saepe etiam
* ■» !ne Secretario, indultum fuit Canonicis... septuagenariis, qui
l>en raU’!1<:11 ;irinos continuos divinis interfuerunt, ut tamnuam de Ecclesia
tQfr*,C,lff' PCf^ipcre valeant et distributiones, licet choro non intersint*»
■ '. liene/. , III, c. IT, n. ^44). Posita autem hac origine seu ratione
r ‘Hiuiuii iubilationis, quum ecclesia ile cuius agitur utilitate, pro-
' ea Sl1 ecclesia, particularis seu propria, cui iubilandus adscriptus
fcf P°n Ecclesia universalis, seu etiam ipsa natio vel dioecesis
erunden., Distributionum chor alium, in Actis Ap. Sedis, 1915, p. 262), 2
1 Cf. 3181,
944
Curta Romana
pronum erat inferre repellendum esse a —
ipnta continuos annoa servitii non pereeisset in ...a tiarionis, quj .
SIS, licet eiusdem dioecesis, Capitulis. em ecclesia, acti itl diver-
+. Verumtamen ab hac iuris severitate seu suhtilir
sum est, adeo ut hodie (prout certum omnino est eti '"C paullil,ira reces-
minime censeatur canonicae aequitati conorum» T" " **** " S- C.),
lationis benefico repelli, hac una de causa ” ab hoc ij.
Jioecesu inservierit: idque profecto tum imn , ««ledis f«db»
novo cuidam luridico conceptui jubilationis acceptum™^ a<!'u.nctis- «i
htenim, m primis, hodie in nonnulli • iv P rcfcrn debet,
lam non fruuntur bonis suis propriis neque^ 'I”"1 '««. ecclesiae collepat,,.
suarum administratione, sed lL praebendarum smu’ '"'' KaUdent
rependuntur a Gubernio ex , nassa quadam u 2 ,1 pr°Vcntus ««* qui
siarum depraedatione; item translationes r?! d coaecr'ravit ex ecde-
pitulum, antiquitus rarae et odiosae fren °'"COI'um ex Capitulo ad Ca-
factae sunt. Quapropter! ei nl dl ^!®" astris diebus
postularet tamen tubilationein non « >VItcr Jn eccles«am receptus est,
rari in Capitulo pwS^8?® *** hodi« <>PP«neretur, iBno-
cohonestari servitia alii» in
JX notioni « — «•»
cimi ea coniunei saltem amiHj croquin et m praecedenti contineri, vel
praemium perime «1 rW Visa est> scilicet e,
comparatione ex iurc Romano ^ mer*t“ propria Canonici: deducti
publicisvc servitiis atnne P *.feu Clv( l ■ CIU0 cessare aliquando a militia
quadraginta saltem' annoro crit^rum fe» stipendiis conccilebatur iis, qui
ubivis et i„ ^^rSStta,StMi P,,b"'CiU 4e
5* Haec autem nova hiridi™ ™ .
sultoris, qui scrineir 1 • *,0> cum suis consectariis, indicio Con-
videatur, ea ouae rntft» ,m^rC rcsPUcmla videtur, quum satis consonum
emergentibus rerum ^ ** ***** SUnt ,n^ucta» consuetudine pariter, novis
quod haec notio inh l l.lm?tls’ tcmpcrari et accommodari. Multo magis,
ad q„tm beS™ ^"“a nol’ilior vitientur, et ad «fe£
Canonicus nl’ ,,na nd fui‘- assequendum, aptior; nam v. g.
■n prima ita nf er. . ' «cccsmi translatus post plures annos servitii
esse emensurum n0? F°ss.'t’ „se n^os 4° continuos annos in altera
tus, multo minii ' tC Proi,u * t ubi lationem fruitunim, alias bene promeri*
navandam servitio ehorVT° :i I,ciet.ur ad diligentem sedulamque Operam
in utraoue ,)fn- . *’ tluam SI probe sciat tempora servitii praestiti
Pomiil P0SSe 8imul coniunei. P P
1 11 111 •'dmittantur.niliil iam obsfarc \'idctur, quominus
precibus OntfQfjja ?
tibus fruuntur mu n'ptu.J' Hispania enim Canonici nonnisi iis proven*
vuntur; unde qu isi ,l1 crntof pro praestantia Capitulorum t singulis sob
de uno ad alterum c '"V aSrrris'f 11 ^ meliora translationes Canonicorum
decernuntur, nec t . / ^ ini* el’arn 'n diversis dioecesibus, pro tftentts
cx quodam iter pos.sunt; adeo ut Capitula catbedralia, velati
clericos omnes nati finis de optimis d
S. C . Concilii
945
st
(tuoribus viris sane provideantur In nostra demum specie, Canonicus
per sapam anno, ecclesiae Hispalcnsi inserviit, deque ea idcirco «rk
benementus cense potest: nec ullus subest timor, ne servitium chori in
, -impii et numeroso adeo Capitulo, ex hac iubilatione detrimentum c-ioiat
Conclml.t Igitur Consultor, votum Emi Archicpiscopi Hispalensis compro-'
bans. ut petitum m casu indultum benigne concedatur p
Resolutio. - Propositis precibus Oratoris, in plenariis Emorum ic
Rnmnm, Patrum comtius dic ifiiunii 191J habitis. Sacra Congregatio Con
alii rescribendum ccnsmt: Pro sratia M, lotionis, in forma consuda
Quam resolutionem SSmus Dominus Noster Benedictus divina Provi-
Jl ' 1 P' > ln audientia die iS eiusdem mensis infrascripto Secretario
concessa, approbavit. - O. Giorgi, Secretarius. F
[Acta Ap. Sedis, vol, VIII, p. ^i8-^2r.
4372.
S. C. C., Narnien., 15 dec. 1916. 1
nirn!chtIES FA<rTI;~ °|im in oppico Calvi, Xarniensis Dioecesis, duae erant
f; , ks ecclfiac: altera CoIIegiata, sub titulo S. Mariae, altera S. Valen-
rinnJ QlmCn 1U1C ,onSe praevalebat, quippe quae, quam maiore /rueretur
tum ' ;1Ccrdotum* fcre universam curam gereret, tum oppidanorum.
ruricolarum; in ea etiam omnes Con fraternitates cacteraeque piae
^nmnes sedem habebant, quae de suis redditibus in expensas cultus divini
<>n modicum conferebant. Extra moenia autem oppidi Conventus Ordinis
JT?7 CUm Francisci ecclesia exstabat, unde ruricolarum
S V \ 1 US- J?eccss^tat‘^us sat*s erat consultum. Igitur Parochus ecclesiae
{, . a. cn[lni ^ ca rerum conditione nonnisi exiguam partem territorii
PP1 Mius pastoralibus curis excolebat; quin etiam haec altera S. Valentini
1 Occia curam videbatur agere animarum potitis vice paroeciae S. Mariae,
( Pn|prio nomine; et revera aci huius curae exercitium deputari solebat
e Canonicis Ecclesiae Collegiatae S. Mariae.
* 1 11,11 Pnst editas civiles leges suppressionis e suo Conventu discedere
S Fnitrihus Alinoribus. anno 1895 decrevit Episcopus, ut parochus
- 3cntuu in ecclesiam S, Francisci sedem transferret, atque noviter
r e $ cl8t! *P£*S utriusq.uc paroeciae finibus, ad paroeciam S, Valentini (dein-
ven ' ’rant‘tsci denominandam) omnes ruricolas assignavit; ad paroeciam
°llegiatain S. Mariae universum intra oppidi moenia territorium
‘Hiiudicavir,
f p
tini ‘ *ltC *ilcturn est' ut christi fidelium numerus Sub emis paroeciae S. \Talen-
ln ‘ celesia S. Francisci positorum, a 200 ad 800 increverit, complu rimis
j*PP* additis, qui olim sub iurisdictione fuerant paroeciae S. Mariae. Ex
.(Usm°di vero translatione christifidelium ab una ad alteram curam, non-
1 -'T. ut fieri solet, incommoda ct difficultates suborta, quorum potiora et
^•itum promulgationis.
l'.
vi
60
946
Curta Romana
graviora mdicio S, Congregationis Concilii suhiecta ~~ — ~~-
dchmtione et provisione. Nimirum: ' 8Unt Pro t>pportUn2
^ prinus, quum non cxipiio^ nmv
percipere soleret ex oblationibus fidelium occni^Tl*** r '
mm «n festo S. Antonii Abbatis, quae fieri consuev^^"0^''0"'5 “>*«*
tonn, quod erat, et perseverabat, in territorio eccleshe clll" ra‘°rio S' A»'
dictionem illam in sua ecclesia S. Francisci *+
S. Francisci parochus ferre nolebat suos mr,X f’ Um e* advcfa>
huiusmodi benedictionem accipere et in eam propter oW f*" P™**
) tem, quum, ut diximus, Con fraterni r-if- #. a mnes conferre,
ecc esia S. Mariae dumtaxat sedem haberent 6 iac ^n*0,K’s. in
cultu non parum levabant, contendit P“
parocho S. Mariae, saltem ex his ConfratermtatL "'n' ob8i8"m
ecclesiam sedem ponere, sin minus favnr^ o ; * nonnullas ad suam
erogare, oportere; ne videlicet oi-i f,lnd,i sl,ae.cluoqiic ecclesiae redditus
luerant omnium paroecianomm le " b°"°
fraudaretur. cunno, um, sive oppidum sive rura incolentium, de.
c) Ex eadem causa, quod Confraternitare» p;,„„ „ .
sedem suam pergant habere in ecclesia % xr • I j'!C Umoncs
subditi paroeciae S. Francisci ],; . c 'r r:u cxclusivc, configit, ut
sepulturam explicite non 'elegerint 'd <lonf''ntcrnlta,ihu8 adscripii, quando
suae Confraternitatis ad iJLi-.’ 8°leaJt ***&»
qmas peragere praetendit; id quod S* 8^* P-r°ChUS
esse putat. P‘ K,1US £>. J rancisci minime aequum
dem a^suoZrr:S1,°afitude tlU0'Jam legato, in administrationem qui-
olim conercdVm , ea m i 'I,' f!"'™ ***** CeUqgU*. S. Mariae
pleretur. Quum i-nim v c^c ut m certo oratorio S. Ui venali dicato adim*
paroeciae S. Francisci Oratorium illud reperiatur intra fines
rector ecclesiae S. Francisci °\ ?,VlI,iter suPPrcsSil flierit. contendit
Ad has cnnfpn • legatum illud ad sc pertinere.
verum, qllUm .'l rsI,iS compnncmlas non parum adlaboravit Ordinarius;
respueret proDositam fLi!,3*8 8U'S pr,'lctcns*s hiribus institisset, omnemque
nirc: ad quem effecti * PCCttsi ta tc fuit haec eadem iura tlcfi-
I. CuLmrnT* T-Per dlStIncta quaesitum est:
atque oblatione s Jr ;! ■ lusammallQ benedicendi die festo S. Antonii Abfotis
N 4/1 f' rKroipicnat, tn casu.
d artae, rontribuer^d^iai T™ 5edem. hahntf in ecclesia parochiali Sattctet
in casu. ir<> Pansis cultus favore ecclesiae S. Frotuistt,
degerint, debeant ^.C/ar?tm Con fraterni t atum, qui expresse sepulturam ’>r>n
tn casu Pe t>t m e< clesta S, Mariae , vel potius in propria paroemr
T V /'^ •
* l# umam c #/, j / ■ #
Synopsis dki-epi a u,v,,dratto pn legati Romani, in casu.
capita sj e hr.., Arr°Nus. - Argumenta hinc inde deducta ad si
tUrei r°fer n possunt.
j
I. primo dubio - 1„ facto . s, , ab immemorabili. benedictionem
animalium dt. qua agitur, peragi consuevisse in solo Ora tori r <5 \
quod nunc reperilur intra fines paroeciae S. Mariae, atque ad illud iato’
deducitur, favore parochi S. Mariae, ^pradico <So S Anm^S
suum fiussc per praescriptionem quamdam verum privilegium , Z
pmaiivum, seu exclusivum, quoad utramque paroeciam. Agitur enim I’
consuetudine facu, quae quum non sit irrationabilis, et a maiora pane
communitatis fuem d.u retenta, superiore ecclesiastico minime comr"!
dicintc, ■ transit eo ipso iri consuetudinem iuris... et oro leae nrm *
rito custoditur « (D’AnnihaIe, Suum t m - Ssl inii! f ■ n imme-
S' Ant0nU’ Ct ldeo’ indirccte, favore paroeciae S. Mariae, verum privile
gium, quatenus certum est posse privilegium acquiri proscriptione seu
consuetudine legitime praescripta; quod tralatilii iuris est, ex cap. Vovit
de ludie. t et cap. Super quibusdam, 26, de V. S ' *’
Sed ex adverso opponitur in casu locum non' esse praescrintioni nec
consequenti privilegio, idque dupliciter: in primis quia agitur de faculta -
°mmno benedictionem animalium in festo S. Antonii
A ilutis nenum reserva,,, sed liberum esse cuique sacerdori, sive parocho
« cl°nMr0 ,'0’, /ao Petcntibus bnpertiri. - Quaedam sunt funcriones-’
i,J „n, n' 9«, n. 63) -quibus aliquid iurisdictionis
nof«Mf. ! x neantur parochiales; quaedam autem, quae ex mera Ordinis
■ c conslstllnt, et dicuntur sacerdotales: huiusmodi sunt benedictio
» num, ovorum, animalium, et similium». Et pressius Perraris: « Bene-
««i wwta,, m dic festo S. Antonii Abbatis dare, et oblationes recipere
‘ ^appellanis et Rectoribus aliarum eccl<*sianmi tnim ’
Liu*<l l|iiQ junctiones parocmaics ista Dene dictu
^K*ratur h fs. v. Benedictio, art. VT, n. 22; ubi plures decisiones
‘ . ’ . cL allegat). Si autem in facu Itat iviS non datur praescriptio,
c U t0 !^ltur privilegium ex praescriptione in facultativis conceditur;
L rtfl > n u ! [ 1 1 n 1 pi ivilegium acquiri patuit quoad benedictionem, de qua in casu.
bili \ CC ^rivdc^uni demonstrare licet ex eo dumtaxat quod ab intmemora-
1 . edictio animalium peracta sit tantummodo in territorio paroeciae
, »fecto fuit, quia territorium, de quo quaeritur, ad unicam
j '^i l)L'i d nebat paroeciam S. .Mariae; sed propterea nec subiectum iuris
* * . »'fi*
I, ifi f m rr*.rji 1 neinftfitt* fwi i. < ..s 4 . . ..
•b. Mariae, Itl prr
oppido,
posse sibi
- ..... 1 nivmmu |u,f,uic |ji.iugcuui vel omnes
^ c lesuisticas functiones, etiamsi postea alia erigatur in eodem oppido cccle-
s,a' absonum profecto censebitur. Speciatim vero circa benedictio^
a^imalium in casu, pluries tenuit S. C. EF, et RR. (apud Bizzarri,
p. 2<j2, i, ed.j non posse impediri, quominus eam peragant vel
s,,dalt s religiosi, qui domum eum ecclesia fundent in aliquo oppido, in quo
94«
Lurui Romana
antea fieri solebat in una tantum ecclesia: i „„ , -
inXpenJentem0”*" fundatam in oppid« pnrocci,am,
fraternitates eroganUn quas Co„
est. Nam onus probandi profecto incumbit rectori n?’ ****** «*«
CISC], qui m his contributionibus ex novo «artent paroeciae S. $m.
autem nullum titulum, nullumquc iuridicum «*tendit. Ufe
tum adducere potest: etenim nulla ex Con lratf suae fundamen-
S. Franctsci habet, nec ulla generali aut p^Sn?** 8cd™ » cc**
siam quidquam conferre. Ceterum nec Dossihilif tge tenetllr ad hanc eccle-
contributionis adest: adeo enim tenues sunT n lrT £1 -Capacitas pra«««
fraternitatum redditus, ut nnn so|um „"l P “ Sentl praedi™rum Coa-
persolutas necessarias expensas cultus in ecclesia q Pra«fent( post
ter exiguitatem redituum vel ipsa oner, ! Ma"?c’ 8Cti ln'm° Pap-
iam annis adimpleri non potuerint. g8 tarum Missarum a pluribus
{'ultimo episcopus.- «Mi i risultaio pe,
stata in media di I-. .Ko annue . ell h ™ d,‘uttc lc Confmtcmite i
in questuscita non ^entrata mm alcn' TCttanta n’e stata pure 1’uscita; che
legati son rimasti tutti imoddisfatti ^ SRC8a Pcr legati di Messe, e che i
delle rendite in oliri tito/i » ^ mancanza di messi , stante limpiego
In favorem autem mrnrlii o n . .
ratio ex aequitate desumptu "°n adducitur nisi quaedam
ipsarum Cunfraternitatun, V„n i , Cmpt' Pra«sumendum sit pios
nec profecto ab ea ruricolas ,11“ ut‘ll‘ate,n intendisse totius civitatis,
senti, si universi redditus croeiri A°h V° UlSS°: prout c°u tingeret in prae*
quae hodie nullam ruricolarum . Cbc^CIJt m ^ vorem ecclesiae S. Mariae,
nimis videtur: nam ut 1 4 • curam habet. Verum haec ratio insufficiens
mentem fuisse p^umenduTe?t,?,tPr'CA,??ni8 W saItcm testatonun
ximc opes ferebam a/i,* i 1 * Pia Missarum onera, quantum ma*
deerunt novae ecclesi-m ”P erJ:ntu**: tlUocI scclIS contingit. Ceterum nec
cultus divini nccessif-uii^11"^ ° ,* ^ a Pas(:oraris sollicitudinis remedia, ut
HI. Dc ,cr7o M-! nbU" consul«ur.
status, ut omnes sod iL c ^Uoa V Ius funerandi, hic est praesens rerum
ciae S. Frandsci subditi «1^°° ratci‘n/tatum. etiamsi novi ter erectae paroc-
quatenus alibi seDuItnn " ’ 0 um deferantur in ecclesiam S. Mariae,
parochus S. Mariae* n ' ,m Uun .Scrint. (. i rea hoc nihil innovandum censet
nitatum; secundo m . quia ecclesia illa pergit esse sedes Confratcr*
ad funera peragenda in* a. Confraternitatum se libere obligaverunt
paroecia; quo in casu i pr°I)ria Coni rate enitaris sede, potius quam in sua
apponitur ex ad v . n<!?. conccdit parocho nisi quartam funerariam,
sedes Confraternitatun?1 - "•! U| SuuIcm /eferre quod ecclesia pergat esse
Nodales Confraternitati ^UI<1 ra*lr> cur istud ius funerandi etiam quoad
haec profecto erat quod 'II CXercuera 1 anteactd tempore ecclesia S, Mariae,
lorum confratrum- |ia * * tunc parochia propria exstabat singu-
llltl 'n rif*° iani cessavit in contrarium, quoad
S, C, Concilii
949
| omnes, eaam Confralermtatum sodales, translatos sub iurisdietione Daroehl
S. Franci sci. Etcn.m, nova erecta parochia, subintrat favore huius
praeceptum, quod antea pro vetere seu uniea paroehia militabat nemne
quemquam m propria Parochia ubi Sacramenta susceperat, esse scpeliT
dum. nisi alibi sepulturam exphcite elegerit. Ien
Xec sufficit ad hunc effectum electio sepulturae praesumpta aut inter-
pretati va aut collectiva, sed requiritur omnino explicita, indiridua, libera
et de facto manifestata, ut communis doctrina est (cf. Alberti, De se bult
«rR, n. 24). Speciatim vero quoad Confraternitatum sodales, opert
pm, ,,n es e«c„bere auctomates quas refert Perraris, s. v. Confrio '
.irt. n. r-S. « Confratres decedentes, non electa sibi explicate sepultura
l?hhb™ ffl Conor"^ -P0nfra'7nit;'tls' -PeHH in **£
ri n i™ ,,, Sp.C .8 CTC"‘ 'n NeaP°litan- '3 februarii 1666 ad 7) ■
Quin immo; «Electio sepulturae facta a Confratribus collective ct colle-
gialitcr sustinetur ct valet solum pro illis qui intividualiter consenserunt
tr T,mm coUec,ive *
Cm , s C "fe 1 « rT r1"1 "°"“"a!7 * -
rv 71 ' ^Vvr' et .RR*»in Camertnen ., iS aug. 1600J, etc.
tabtihe non^ ? ° ** /0j an casu de administratione legati, cuius
unt itur ni ^enerc’ sed inc°hmies prostant; in his vero quaestioni, quae
Tlil^ T C°'1S;,l'Um apparet; l«gi”U8 enim: «con 1'annuo reddito,
dovri am m Comerlengo, pro I empore , dcl Capitolo di Calvi; s'
cdesheqtr f S' Gi" “ '•'*« »“>* «1 in
in tlf-no % 4,0^ s* rrancisa) celebrare tre messe, ecc. II resto... si terra
« Sl.g- Camerlengo am ministra tore, per erogarlo in altri bi-
simt 11 t*,1CS?° piccolo Oratorio». Quae omnia adeo aperta ct perspicua
C ^ non interpretatione, sed mera exsequutione opus sit. Licet enim
adhuc ' 'ni‘1 n i nc civR‘ter voluti suppressum habeatur, canonice tamen
ch- V1VH Ct tAstat* ut ail,nt» M anima, ac repraesentatur saltem per paro-
quod ’ C?C e^4C ?°^cS‘atac ®* Mariae. Nec ullam difficultatem praestat,
g ’1, ,n Pracsenri Oratorium illud reperiatur in territorio novae paroeciae
1(, 7C««: id enim nullo modo impedit, quominus voluntas testatoris
mp -U„r. ut planum est; certum autem in iure habemus, parocho, vi
13 Sllac iorisdi edonis, facultatem non inesse administrandi bona universa
neif 'lrUm ^CU ^ocorurn PI0rum quae in suo territorio sedem habeant. Cf. Be-
--- XIV, Jnstit 105, § 5, n. 99, ubi auctoritate fretus decreti Urbis et
p ns .* R-C,, dici 10 decembris 1703 3 scribit: «Oratoriis quoque in ambitu
' ' cciae conceditur, ut bona sua administrent ct libere impendant, incon-
0 parocho, ut constat ex quaestionibus 28, 30, 3 1 laudati Decreti, et ex
csponsis quae data fuerunt».
! Cf- 2799.
N. 3863.
Cf- N- 5733.
95°
C ut j a l^otttdttct
Ad I. Reformato dubio in hanc formulam- a •
imnus parochus S. Francisci animalia benedici pm*,
‘>S, in casu? r: Negative. d,e fcs<« S. Antonii Ahh,
Ad II. Negative; Episcopi tamen erit cura
Itter adimpleantur, et quatenus id ob ImhCfcS T"* m*lmm
AdSeiII Xr36 fnationCS ct rc'ductiones. »****•
Ad *: ad secundam.
tibus praesentibus rerum adiunctis nlrnclin\T'T' Manac> «• ''"«a-
lantia tamen Episcopi. ’ P cho fflU8dttft ecclesiae, subrigi-
SecmP^X^udiem™ dir^du^mX8’ * re,ati°ncm
O. Glorgi, Secretorius. ensis ct anni, approbavit -
fActa Ap. Sedis, vol. VIII, p. 48o-486J.
4373.
S- C. C„ Mande/en., 17 mart,
'>"•<>, prius dioecesi slTmbiiXsnV31’'11’ '", °Ppi<'° vul«° c"’“aIupo Se-
cesi Mandelcnsi subiccto Snl ‘"‘‘"f ■ dcin vero ab anno 1S41 dioc-
paroecialis ecclesia sub titulo S. Ilialifv “Cllt nunr patwria et
quod etiam nunc milb* iir,m* • ‘ erum animarum cura dicti oppidi,
dictione exercebatur inrfpn ,es V1X complectitur, pari auctoritate ac iuns-
quidem excepta Missu* ^C[!tcr|ter et Pf,r alternas hebdomadas, ne ipsa
«S« cum proprioTTt£r".;U: ^ rectoribus ci,-
alterum vero sub fin.) e e<ne,1Ufb quorum unum sub titulo S.BIiaiii
Ex hac autem 'l in «*'»«» «sumptae,
unum eumdemque aoniilnn1'' <K cu,nidativa, licet alterna, jurisdictione in
exercitio in una eadeinque ecderi^ “ p:\roccialium «diorum ac munerum
quae praecavenda CvHin.,11 a ’ n0n Icv,a incommoda suborta sunt, ad
pus, occasionem n-icn, *- ^ ;rancatIUS* tunc temporis Sabi n ensis Episco*
decreto diei i novem hi-fe beneficii curati S. Mariae assumptae,
bridentini, Sess "»4 ca P V1 s:icra visitatione edito,. ad formam Concilii
ab uno tanmm parocho^,.! !;/ i r/i’ animan,m in eodem oppido
mm statuit eidemrm , t 11 fn beneficii S. filasii exercendam in poste*
petuum ac coadin? ° ° tCnim beneficiarium S. Mariae in vicarium per-
antiquos proprii benefio" . U' ‘inquit tamen utriquc beneficiario
incertis 1 imi|,mil<nf; 1 reditus, ac proventus, exceptis tantummodo
‘Muiuiutmis, Quorum ± 1 ,
nias ter ttas partes parocho ct alteram vicana
attribuit
t progressu temnoris if,
* ■* *■.' i- 1 I |i
no
,iS ( asqi).- maiores quaestiones ac con*
<V. C. Concilii
95 1
, reversus exarsisse constat tnter ipsum vicarium eiusque parochum nui
el nomen Arch, presbyter, assumpsit. Quas ad sopiendas die a6 no, 'em
bris 1749 ■> parocho Archiprcsbytero tunc temporis eiusque vicario qUae-
dam .ruta fuit conventio, quam tlte 6 subsequentis decembris Cardinali De
Elcio, babmensis Episcopus, ratam habuit. In ca definitive utrimque reco-
gnoscebatur Ardupresbytero, non secus ac eius vicario alternis hebdomadis
applicationem Missae pro populo incumbere, itemque quaedam alterna
utnque asserebatur administratio paroeciae; dum tamen uni archinresbv
tero reservabatur celebratio solemnium functionum ciquc soli facultas fii-bat
administrandi Communionem Paschalem, baptismum, matrimonium sa-
erum viaticum ct extremam unctionem. ’
Res hoc modo processerunt usque ad annum r9,o, quo postremus
«camis e vivis excessit. Archiprcsbyter parochus non renuit in ea vaca-
tione universam animarum curam exercendam suscipere, nec non Mis-
sam pro populo applicare diebus lege statutis. Emolumenta tamen non
ci accreverunt; sed fiscus regius proventus vicarii cooperatoris sibi ascri-
bens Ardupresbytero parocho quinque tantum in mensem libellas assi-
gnant. Quum autem subinde, a. 1912, Archi presbytero ab ecclesiastica et
tm i Potcstatc commissa fuisset, titulo oeconomi spiritualis, ipsa vicaria
vacans, non quinque, sed decem menstruatim libellae sunt ipsi assignatae.
I , ,In hls adjifnctts P°.sitVs -^chiprcsbyter parochus nonnulla proposuit
nuic bacrae Congregationi dubia, quorum primum, quod est ceterorum
ommum fundamentum, et quo soluto alia omnia obviam habent responsio-
n“n.’ lt;l c°nceptum est: « In unica ecclesia, in qua cura animarum duo
dti.it distincta beneficia, ita ut duo beneficiarii, archiprcsbyter scilicet
parochus et vicarius cooperator seu curatus coadiutor, alternis hebdoma-
1 ms ecclesiae inserviant ct missam pro populo applicent, teneturne Archi-
preshuer parochus, altero beneficiario deficiente, vi muneris sui, totam
tntegrarnque animarum curam assumere, et speciatim, obligaturne ad appli-
cationem missae pro populo omnibus et singulis diebus praescriptis? '
. casu autem affirmativo, attenta tenuitate retributionis quam obtinet,
gratiam postulat reductionis, ita ut, prouti iam precario impetravit decreto
ptscopi 1 n sacra \ isitationc dato, sub an. 1S94, non teneatur nisi ad sexa-
g^ta quinque Missas annuas.
Sub utroque puncto iuris et gratiae, postulatio examinanda venit.
‘Mkopsis disceptationis. - I. Argumenta favore Ora foris deducta. Ad
pn m ani quaestionem quod attinet, pro adst ruenda obligatione Archipresby-
Cant i lupensis militat praesertim ratio deprompta ex citato decreto
ard. Brancatii de anno 1667, VJ cuius ex duobus unicus fieri videtur verus
ac Prt*prie dictus parochus.
i * 4
&ed huiusmodi decretum ita non esse interpretandum, apparet, quia,
S| da acciperetur, procul dubio ab initio nullum et irritum esset edicendum ,
docente Juliano, ini, 1 3 If. de reb. dub.: « quoties ambigua Oratio est,
C°i ""Udissimum iil est accipi, quo res de qua agitur, magis valeat, quam
pireat Rnimvero, si decreto Card. Brancatii, intelligas duo beneficia
C|ii\u;ii (jij;ic antea distincta erant, altero sublato, ad unum redacta fuisse,
952
Curi a Romana
istud decretum iam certa nuliitate laborare », rn ~ —
propria auctoritate reducere nequeat ben r • gnosc,tUr, eo qU0(j » .
saepius appellantur etiam «rapicia» \ThT C?ata in »'>" cun£
»; 3; »'• 5. »■ 3X. Id .ane
*«/., Statuens, ut ecclesiastica benefid, „ °n™'S^^S,ca„ u'
lentur, quae curam animarum ex nrinn,., ’ ‘,llocumcll|c nomine a™ f'
quomodolibet retinent, illa deinceps in T TT institu<'one autaT'
gnata vicano perpetuo congrua portione non^ >orieficium. etiam sX
Et haec S. Congregatio in c°nvertantur ».
infirmavit decretum Episcopi, qui' in *'e $ Julii
dem paroeciae ad unum redegit cui <V“‘m,h l,uo* parocho, ,/i'
situm dubT’ reCla!n'‘ntil,US Par°^anis, haec"p.“^v!!,,Un' S-CU vitari“-
satum dubium: . An sit Jocus reductioni i. P Co"grogatio ad propo.
haberi r I, » hia 1 1 8 GastrrMa"amUa^a0dutr^hrrOAOrUm unius cius-
aBDMhandnlend’ capellanum coadiutorem in"'-^^ ".'n' Par°cbu">> 9“ anus
approbandum», respondit: A 'eeative 0„„ I . an!™arum ah Kpismpo
us ab Episcopo obiectis, seu discidiis int 1° provultat 'nconvinicnti-
" ip.scopus iniungat exerceri dictam curi U°S- parocbos t'xaiais, addit:
sublata alternati va, et ad mentem IW ,, ‘ a,"maruin Per utrum, uc,
certis emolumentis aequaliter dividendis fiat maraa communis «in-
niccndumigitursi^liter - sd nol, ’• , .
tum, quo universus nostrae 'parueehi, «“t 'ttere’ adc0 «olcmne dccre-
inmo fuisse, — per illud, quamquam «nh Uf. lncip,t- "ulium proreus ali
ad quam, docente Bouix. IXZ), i'1"" «s» servatam,
in cura animarum ab alterutro i mi’ P I/I,,su^lclt ct requiritur «aliqua
esse, ostendit subsequuta postea a AtcIue *ta revera factum
dme, n/ris transiit per legitimam mo"® obscrvamia' 9uae in consuau-
anno j749 confirmatam Dr,',.r , ' , c™vcnti°nem a Cardinali Dc Elcio
1 cr hoc sane pactum conventum :nt*S.decr«tli s< opus fu isset, correctori»,
est Sacrum pro populo litandi • U n<W" beaefidario par onus impositam
vicario generarim commissi . -r ! c.m9ue tam Archipresbytero quam cius
rium exercenda. Haec 'mimn * animarum cura per turnum hebdomada-
mdependenter seu pronrin Cu.r,lc ministratio ab utroque beneficiario
secumfert non unum tantum )minc ° >cu,u^a cs»c videtur: quod quidem
Curd. Brancatii decretum 1 paroc ujm sed, quemadmodum saltem ante
sce iulos. * parochos inter sc pares in casu agno-
. Et rcvera con ventioni anni
ciusque viearius « avendo hr Pracnntutur quod Arclupresbyter
clu.i, ne essendo uni «hin 1 tngerenza nel governo di detta parroc*
ne ripar/tto il loro ufficio ■! ' ■ C °munt c particolari incombcnze,
tive occupazioni ». Dcin t f ^ L'n nuPa s’6 afFaticato nclle loro rispet-
nellisacrosanti giomi delf."1/'1^1 rS 1 ipsiua c°nvenrionis decernit quod
parrocehiale, appljcan i„u ' ? ',precetto Celebri I 'ebdonmdorio la Messa
^1 \ angt lo, ecc ». quo i ° f>0Pu^° * cd il medesimo faccia Ia spiegazione
c-mumicheri sernprc nril-uV" ari' 5 Sl,lxlitur « nella solennita della Pasqua...
‘in.ti.i, | .irciprete il popolo, non meno chegli
•S- C. Concilii
9 53
amministrera Ii sariti sacramenti dei bttte«mn mo*.- - . .
estrema unzione », haec omnia non vi proprii et exci usi vi muneris uri ZhC
presbytero tnbui videntur sed, uti ibidem innuitur dumtavaf ‘ A^chl~
ogni confusione ». Item attributio functionum solemnium Lu*? ?^*rc
hvicro in art. 4 facta explicari etiam potes, per
dentiatai inter pares tamen. ns Pra°ce-
Altcrniun praeterea munus curae animarum obeunche at-
| pro populo litandae obligatio ita beneficio vicarii realitcr ac T™ ‘''‘r8'”''
inesse videtur ut, saltem ipso beneficio pleno, \rchioreshvt P ”ona',ter
onere relevatus dicendus sit Id qn.-ri ,*;,. , ' , . P ' ( r t1*1 eodem
orolmit hic S HrJn . k* u fPec^t'ni quoad Missae applicationem
pronam fuc b. Oido, ubi alternative cum parocho huiiwmn, ; „ i u
«fio, cur idem onus 'vacante riearfi he^“ k”’?'* ^,“r 8"®cie“
in srchipresbyterum refiindi". Cnefc’°' ab e°dcn' debeat «
CTa7m ,kiuctapl « ad' "so ambigendum mimme
LcLenn! Card,na,em ErancaUum decreto anni 1M.7 reapse, non vero
patet non solum™ '""‘r" C‘,nst.,tu!sse Pnroclium loci Cantalupo. Id sane
ita imemret arTot * ** f ,pS1US dlCreti U norc' ^»d •>l'sonu,n esset
qui prius n ,'rocl .''T1"1'"1 dl.,mtaxat immiJtMi'lncn> induxerit, quatenus.
raur v, r„P ,• US' 'e™ Vlcarlus aut eoadiutor curatus subinde nuncupa-
tura I; r Iac,a provocati°ne ad Concilium Tridcntinum, Sess. a,
ics cccleiii " q“°d ‘ta dccrevit: “ In “s civitatibus ae |.k is. ubi parochia-
lum aupn CCert0S I10n habent fines.ncc earum rectores proprium popu-
mandat T rCgcnt> S°d promis.Cuc petentibus sacramenta administram,
salute i r°ta -n0tJus Episcopis* pro tutiore animarum eis commissarum
pcrncV" ’ Istinct.° P°PuI° *n certas propriasque parochias, unicuique suum
ct ;! 1 ”llm PccuIi;iremque parochum assignent, qui eas cognoscere valeat
lJ; tlu” sol() llClte sacramenta suscipiant; aut alio peculiari modo, prout
n qualitas exegerit , provideant a.
cass (UUm *tatI,JC memoratus Card. B rancari us minus opportunum iudi-
cNsfC nPPxp) Cantalupo duas constituere paroecias pro duobus tunc
di.stf1511 "1S l*,s[“nct‘s parochis, quia, ut ipsemet ait, «commodam populi
ncttoiicm fieri non posse » compertum er.it; volens tamen alio modo
narum ad tramitem eiusdem Concilii Tridentini, inte-
consulere bono anim
‘'.c ! lldependentem animarum curam attribuit beneficiario S. Blasii,
-uteri beneficiario S. Mariae nonnisi coadiutrieem et dcDend entem
°Peram assignavit.
( ex adverso tanti esse faciendum videtur quod opponitur praeScrin-
prori I ridentim, bess. 25, cap. 16, di rcf., vi cuius Episcopi
11,1 H-ntur convertere beneficia curata in non curata. Nam haec remil-i
« 4, ■ . f o
.ni.s exceptionem pati posse videtur per praescriptum eiusdem Con-
' ess;2f, cap, 1 y, de re/., quod nempe, quum ad tollendam promi-
‘irn animarum curam dismembrario paroeciae fieri non possit* facul-
954
Curiu Hoftianu
tatem tribuit Episcopis ut «alio peculiari modo^m-r^T^ '
prov,deam , Hinc- Thomassinus, * nova e't
part r, iib. r, cap. 29, n. j et 6 habet: «Ad comr.,1 i ' ii!ciPHu,
cunones statuit Sancta Synodus in arbitrio VZljTZ
t e/ scindere unam paroeciam in duas et suum c jone Ep,,SC°P‘ “*«.
fd unicum constituere parochum et tot illi vicario^ P hum ^gnare.
tores, quot paroeciae amplitudo desideraret » ' Un®Crc ve'ut* coudiu-
Cui consonat Wcrnz, /„, r decret., tom II rir •>„
ubi adnotat: « Bouix et Hinschius probant 'absoluti" '°3°' "°1, '5-
non tantum unum sed complures parochos (Jcri n ,,islT P'“"™e
praxim mn communi esse conformem ev ,,.,.:‘: lnis).Praecssc;« talem
cilii 9 iulii .757 (seu supru relutXZbtX^ PurUculari S. C. Co„-
ratis quam approbatis, concludenter noJ COnsuetudlmbu<b magis tolc-
nunus Episcopus talem praxim adeo singularem et?!r^nr‘ mu!t0
nam dentici introducere potest imn n< t * 1 t Jscl^ lna Vigente alie-
Si hujusmodi monstruositates mentem Ecclesiae est,
Hinc nec admitti potest memorato decreto f.,r,i n
derogatum fuisse per subsequens decretum Card n' rl^T
co vel magis quod hoc A^rr^t .. r De Elao de an. 1740,
Arehipresbvtero eiusque vicario initi"” ''1 ‘ “m.taxat fuit c°nvcntio ab
utrumque bono e. »**?*“* inter
derogatione aut correctione cogitaretur ' ql“n * necessam Prac,ensa
cenS‘^1„^rd-m.0Ni^i0n;,n ^Hipmsbyteri in casu, exer-
omnibus festis etiam abroBatlrTi h***? Miil?amcll!e Pr0 P°Pul°
ipse ab auctoritate e-clesi i!r ’ " ’P.pctlt a*la rat*°> ex eo petita quod
beneficii vacantis S. Mariae Ctiam oeconomus spiritualis
est enim etiam nmmnm * . . ' Is a ‘ 1VI^ potestate recognitus. Notum
parochia li vacante ad imnT* ®plntu?*cm* 011 m ncmPc qui aliqua ecclesia
rectoris electionem, ab Epicopo dlmiT*”^ ?CCksiae oncra us<llle ad "mi
per oblatas Benedicti yt\P P c ?putan debet luxta Constit. Cum sem -
tqiplicandi nempe A Iissam pm p^U.0 • ''g*i0ne SUbtrahcrc sc n°" P°“"
vacante vicarif 'fcm efici u' ‘ ' I Arch‘presbyteri Cantalupensis obligatione,
Nlissam pro poduIo Jit m r *” crccndl universam animarum curam atque
est in puncto tantum 'r ! n'nn!hus fcsUs etiam abrogatis, quaestio super-
tero indulirendum 't ^ a I&C cxpent^en^ai an videlicet eidem Archiprcsby-
valeat, prout iam alii vi * lI,™taxat 65 INIlssas P» populo quotannis applicare ]
nonnulla e Zto Z!’, ^ 6btiAuit* SuP<* <1“« supplicatione
facta Serit ex^soJ1^ VlCc^sl° sustineri non posse videtur, quippe quae
pastoralis anno Vst JPISCnP) auctoritate, nempe ex decretis visitationis
strantes hac in ^ *i otlim cst cn*m Episcopos, licet dioecesim pcrlu-
c nihil posse, ut expresse statuit Pius IX, const.
1 Cf. N
3-»
* \ j" yr f(
- 955
simi Redemptoris 1 atque nonnisi facultate pollere, eisdem a Benedicto XIV
celebri eonstit. Cum srmper , Mutus concessa, transferendi videlicet
parochorum vere pauperum, ad aliam infra hebdomadam diem Missae
pro populo applicationem. -vnssae
Concessioni autem apostolici indui ti in casu obstare videtur era vitas
ipsa ac momentum legis, » cum praecepto divino mandatum sit omnibus
qmbus animarum cura commissa est, oves suas dignoscere, pro his sacri-
ficium 0 erre », quemadmodum statuit Concilium Tridenti num Sess 2 2
oip.i>re/Quae lex aSS.PP. Innocentio XII, const. Nuper, 24apr. 1699; 3
Benedicto XI\ .const. Cum semper oblatas , 19 aug. r744; pi0 IX, const
Amanttsstmt Redemptoris , 3 maii 1 85 S explicata , r firmata, in viridi semper
observantia est, adeo ut ab eius obligatione relevare nequeat consuetudo
etiam immemorabilis, ut statuitur in ipsa Benedictina, et signanter non sit
attendendus ipse defectus congruae retributionis, ut firmavit etiam H S C
v. gr. in Neocastren., 16 inn. i77r, ad I; et in Senogallien 20 manii‘i7oo.‘
. Quapropter memorata lex, nonnisi ob gravissimas causas, ex parte
rclaxan solet quemadmodum fert H. S. C. praxis. Ita ad occurrendum
egestati parochorum aliquando concessa fuit dispensatio quoad festi tan-
tum suppressa et ad tempus, pro ipsa necessitate, duratura: ut videre est
m • pole t ana , 27 martii 1893, ct Fodinn ., 28 apr. 1888 et notat l.ucidi,
e usitatione SS. U..t vol. I, n. 350. Frequentius vero, praesertim in Italia,
spcnsatio Missae pro populo in festis suppressis et nonnumquam in
a iqtmt de praecepto, concedi solet, non in commodum aut lucrum parochi,
set ,nore Seminarii vel aliarum causarum dioecesis; ut in casu obtinet,
flvore nempe Seminarii Mandelensis.
In themate autem non videtur adesse talis causa insta ac rationabilis,
suadeat concessionem indulti apostolici, ne pro festis quidem sup-
ptLSsis, m exclusivum lucrum et commodum Archipresbyteri Cnntalu-
Pchm.s, eius enim congrua paroecia lis sat suti i ciens est. ac praeterea eidem
PN) m,v,) munere oeconomi spiritualis renumeratio aliqua, etsi minime
pifumis, menstruatim impenditur, ac demum non longius perseverabit
precarius vicarii defectus. Nec praetereundum quod, ex mox ui notatis,
°)n cessio ipsa rcduiulare posset in damnum Seminarii diocccsani aliamm*-
q^e operum dioecesis Mandelensis.
Quare, posita obligatione, nec locus esse videtur precibus proponendis.
Resolutio. - Propositis porro m plenario S. C, Concilii conventu,
^ *7 martii 191“ infrascriptis dubiis, nimirum:
*■ In Arda presbyter parochus loci Cantahtpo , vacante beneficio vicarii,
oncatur exercere totam animarum curam ac .Missam pro populo applicare
'•m rubus fes/ts citam suppressis in casu .
quatenus affirmative:
II. An, et quomodo ratio sit habenda de precibus eiusdem Archipresbyteri
parochi in casu.
9 56
Curia Ratnana
Emi Patres respondendum censucre:
Ad I. Affirmative in omnibus.
Ad II. Provisum in primo.
Facta autem dc praemissis SSmo Domino Nostro Benedicto Hi„ v
Pp. XV relatione, in Audientia infraseripto Secretario i^ouenl 7'
dominico concessa, Sanctitas Sua resolutiones Friiorum p Ut
bare dignata est. - I. Mori, Secretorius. ^
[Acta Ap. Sedis, vol. IX, p. 343-350].
4374.
S. C, C., Civitatis Castetti et Alatrina, 20 aug. 1917.1
Species facti . - Ex parte parochorum dioecesis Civitatis Castelli ad hanc
S. Congregationem admotae sunt preces a novo Episcopo commendatae
ut ipsorum favore dimitteretur, ad causas pias erogandum, quidquid catfic-
ratici titulo ab eisdem parochis solvendum forsan fuisset tempore postre-
mae vacationis sedis Episcopalis. Paulo post Vicarius Generalis Admini-
strau.ns Apostoli ei dioecesis Alatrinae, sede vacante, penes hanc eamdem
b. Congregationem, datis epistolis, conquestus est nonnullos paroch.
cathedraticum solvere praefato Administratori Apostolico detrectasse, ea
adducta excusatione quod soli Episcopo huiusmodi solutio esset facienda.
Utramque expostulationem visum est Emis Patribus subiiccre, ut ex eorum
sententia decerneretur, quid Oratoribus esset respondendum.
Animadversiones.- Ad rem vero in antecessum animadvertebatur pro-
positas quaestiones ad iuris communis tramitem esse unice perpendendas
ac reso vendas, nullo videlicet respectu habito alicuius adiuncti vel pecu*
taris circumstantiae, quod iuris canones in re moderari possit. Siquidem,
quamvis didrachma Cathedraticum tam privilegiatum in i ure existat. ut
nec a ipso Episcopo in totum remitti, nec contraria consuetudine aboleri
possit, consuetudo tumen vel usus non improbatur, quo onus Cathedra-
ticum pensitandi vel minui possit, vel singulis annis non urgeat, prouti
scite a verrit, cum DD. calculo, Benedictus XIV, de Sytt . dioec . , lib. V
C.aP' v**' themate oratores, sive parochi dioecesis Civitatis Castelli,
"1Up t*' \r,Us Pen~™^s Alatrinus, nihil innuebant de praxi alias servata
in at e ratici solutione, sede Episcopali vacante; quapropter eorum con-
. u tio in id tantummodo vide batur intenta, ut rescire valerent, quid iuris
.at ur<-,i ujc statutum, quidve retinendum, casu quo id in iurc non sit expli*
cite et taxative firmatum.
J rae,"oncbatur etnm, quamvis in cap. 16, Conquerente, de officio iudicis
jit 1'1 f ^ In l]}rc ^Ucrit cautum, Cathedraticum deberi Episcopo ,
,tlTlq ° lnter lura episcopalia connumerari, nullibi tamen inveniri expres-
Vicarirt a a j pensum, sede vacante, debeatur etiam Capitulo huiusve
ministratori Apostolico, num vero tale onus ex parochorum
1 Datum promulgationia.
•S’. C. Concilii
957
vel beneficiariorum parte non urgeat, num tandem ab his sit servandum
futurove Episcopo solvendum. Exinde ex generalibus iuris principiis desu-
mendas esse propositis quaestionibus responsiones, videlicet examini subri-
denda sive naturam et scopum Cathedratici Episcopo debiti, sive naturam
officii Vicarii Capitularis ct Administratoris Apostolici, ut concludi valeret,
num his illud convenire possit.
Enimvcro Cathedraticum, prouti communiter penes I)D. audit, est
certa pensio, non occasione ordinationis, sed singulis annis Episcopo soh i
consueta in signum sublectionis, et honorem Cathedrae Episcopalis, ad
eiusdem Cathedrae, seu Episcopalis officii onera sustentanda (Bened. XIV,
op. c., 1. V, cap. 6, 11. 2). Hacc pensio quandoque in iure appellatur Syno-
dalica, quandoque Paschalis , prouti constat tum ex cit. cap. Conquerente ,
ubi I lonorius i i 1 ait: > Synodatici seu Cathedratici < nomine , tum ex cap. 20
Olim, de censibus, ubi Innocentius III causam definit inter Episcopum Spole-
tanurn et clericos plebis Rupinae super quantitate Synodatici exagitatam.
At haec nomina non innuunt naturam Cathedratici, quasi esset pensio
debita oh Synodum, quam quotannis cogere debet Episcopus; sed talia
nomina est sortitum, quia Cathedraticum occasioni Synodi, quae ordinario
post Pascha cogebatur, solvi consuevit, bine edam Synodaticum vd Paschale
fuit dictum. Verumtamen scopus, ob quem a iure Cathedraticum fuit
invectum, non alius fuit, quam quod singuli beneficiati quotannis prorue-
remur suam subtectionem erga Episcopum ei usque Cathedram, exemplo
illorum, dc quibus ait Evangelist t Ducar, 11,2, ibant omnes, ut profiterentur
singuli in suam civitatem. Nec difficultatem facessere potest, quod C ithe-
draticum, auctore ut supra Bened. XIV, Episcopo penditur ad Cathedrae
ieit Episcopalis officii onera sustentanda . nam illis verbis indigitatur finis
practitus, cui pensio illa inservire debet, quin tamen pt-r hoc scopus ille
unicus supra ostensus minuatur vel tollatur. Quod ita est verum, ut etiamsi
finis ille practicus in casu aliquo particulari cessaret, prouti in episcopo,
qui ditiore censu esset cumulatus, onus tamen Cathedraticum pensitandi
non cessaret, prouti eveniret in subsidio caritativo vel in aliis censibus,
* * * ■ *
ratione necessitatis. Episcopo debitis.
Explicata igitur natura et scopo Cathedratici, iain apparet hoc nonnisi
uni Episcopo privative quoad alios convenire posse; etenim arctus ille
nexus, qui subditos ligat ad obedientiam Superiori praestandam, in cuius
signum Cathedraticum penditur, unice intelligitur relate ad Episcopum,
qui est verus sponsus Ecclesiae suae, per matrimonium quoddam spirituale,
quod cum ea iniit, et proprius pastor gregis sibi commissi.
Accedit, quod Cathedraticum Episcopo est debitum non solum in
signum sublectionis, sed etiam tti honorem cuthediai Episcopalis, At quid
sub hoc nomine veniat, docet Gonzalcs in cap. 9, E IID tit. > 4 dt ct tiiibus.
ubi ait; - pensitatio hacc ita appellatur a cathedra, quia praestatur Episcopo
ob honorem Cathedrae. Cathedra autem in sacris canonibus significat
Principale munus Episcopi ». Praecipuum vero Episcopi munus consistit in
Potestate magisterii, quae intime est colligata cum divino praecepto Episcopis
Dcto, pascendi gregem sibi commissum.
9 58
Curia Romana
Nec difficultas ex co corrivari potest, quod quandoque Cathedratir
a DD. accipiatur tanquam pensio Episcopo debita argumento honoris ■
cathedrali ecclesiae tribui debet, prouti declaravit S. Carotus Ih.rrr ’ ^
in sua Synodo (. Aci . Eccl. MedioL , part. 2, p. 346): « illud SS.
constitutum est, ut a singulis Parochis in Dioecesana Synodo, Cathedra ^
nomine solidi duo exigantur, idque argumento honoris, qui CathedrU
ecclesiae tanquam Matri a ceteris Parocliialibus ecclesiis tribui solet' *
Siquidem cathcdralis ecclesi a promiscue in iure accipitur, ad designandam
sive sedem Capituli , sive sedem seu Cathedram Episcopi . Quod vero in tll
mate sub designatione cathcdralis ecclesiae, cuius in honorem est Cathe-
draticum solvendum, veniat Episcopi sedes seu Cathedra Episcopalis
scite docet Frances, De eccl cathed cap. 15, n. 1 81. Eodem modo igitur,’
quo supreinum Pontificis magisterium usuvenit appellari Sedes Apostolica
vel simpliciter Ietri Cathedra, ita cathcdralis ecclesiae vel Episcopalis
Cathedrae nomine, praecipuum Episcopi munus, i. e. magisterium passim
indigi tatur.
. Ex hucusque disputatis ad liquidum perduci videtur, Cathed raticum,
cuius indoles et scopus est, ut in signum subiectionis et honorem Cathe-
drae Episcopalis pensitetur, unius Episcopi esse proprium, eidemque uni,
ceteris aliis exclusis, deberi.
Qua quaestione soluta, modo aliae succedunt, utrum nempe Cathe-
ti raticum, ab iis qui tali oneri sunt obnoxii, debeatur etiam Sede Episcopali
vacante, et quatenus affirmative, num favore Vicarii Capitularis vel Admini-
stratoris Apostolici cedere debeat, num potius futuro Episcopo sit reser-
vandum.
Porro, ex superius recensitis, ad necessariam conclusionem devenitur,
>iiod vacante sede episcopali, Cathed raticum non sit debitum. Siquidem
deficiente sponso et pastore ecclesiae, et hinc subiecto, cui honoris et obe-
dientiae munus sit tribuendum, obligatio ipsa, ex natura rei non urgere
censetur.
At difficultatem aliquam facessere potest quod in Gement. 6 legitur,
cap. Statutum, de elect . et E/ecti potest.: «Statutum super bonis a praelatis
cathed ralium regularium et collegiatarum ecclesiarum dimissis, aut obvc-
mentibus tempore vacationis earum, futuris successoribus fideliter reser-
vandis editum, locum declaramus habere in omni emolumento quod procedit
ex iurisdictione et sigillo curiae ecclesiasticae vel saccularis, aut alias unde-
cumque, quod ad praelatos (ecclesiis non vacantibus) pertineret ». Httll®
canonis ad tramitem, pluries sancitum fuit ab H. S. O,: «emolumenta
tempore vacationis sedis Episcopalis obvenientia ex iurisdictione et sigilla
vel alias Undecumque, neque ad Capitulum neque ad Vicarium spectare,
sed libere futuro successori reservari , si ad Episcopum, ecclesia non vacante,
pertinuissent . Ita prae aliis in una Agrigentina, 17 nov. 1 594» 1 l'0V1.s
rime in una fanuen., Emolumentorum, 2 } febr. 1856 (Thesaurus Resoltiitdt
mon S. C. C.. t. CXV, p. 7fi) Unde deduci posset, Cathcdraticum inter
1 Cf. N.
i 7
75-
S. C. Concilii
959
emolumenta illa esse recensendum, quae Episcopo sede plena obveniunt
sive ex iurisdictione, sive alias undecumque , unde etiam tempore sedis vacan-
tis ab obnoxiis exsolvendum, futuro tamen Episcopo reservandum. Sed,
hoc non obstante, retinendum videtur Cathedraticum, ob peculiarem suam
indolem, de qua hucusque, a tradita norma esse immune, et hinc Episcopo
non deberi nisi a dic adeptae possessionis suae ecclesiae, quando nempe ob
spirituale matrimonium cum ecclesia celebratum, effectus est verus spon-
sus et pastor gregis sibi commissi, quamobrem repetere iure valeat sublec-
tionis et honoris signum. Id deducitur in primis, ex nonnullis resolutio-
nibus H. S. C., quae id, non aequivocis verbis, constabilire videntur. Ita
prae aliis in una Amulphitana, Cathedratici , 26 febr. 1707, ad dubium:.*!
quo tempore Cathcdraticum debeatur , — responsum fuit: A die adeptae pos-
sessionis. 1 Non dissimiliter resolutum fuit in uria Camerinen., Cathedratia ,
iS martii et S iulii 1725. Sequiore vero aetate quaestio videtur magis in ter-
minis definita. Siquidem in una Anglonen, et Tursien Istrum > 3 1 iulii 1S52,2
praetendente Episcopo, Cathedraticum sibi deberi a Capitulo collegiatae
ecclesiae loci Rabat a na, ctiain pro tempore, quo Episcopalis vacaverat
sedes, Capitulum, prouti legitur in folio citatae causae, illud solvere non
detrectat omnino; sed hoc tantum opponit, excessi vam fuisse Episcopi
petitionem, dum requisivit Cathedraticum pro annis 1847, 48 et 49, licet
electus fuerit Episcopus die 20 apr., et Episcopatus possessionem acceperit
die 23 iunu eiusdem anni iS49.CoIlegiata autem solvere Cathedraticum haud
renuit, sed ad illius solutionem se teneri putat a die tantum captae posses-
sionis Episcopatus ». Quapropter proposito dubio: « An et quomodo Capi-
tulum eiusdem Collegiatae teneatur ad solutionem tam subsidii caritathi,
quam cathedratici in casu >, S. C. respondit: Quoad Cathcdraticum , affir-
mative a die captae possessionis ; quo vero ad caritativum subsidium... scri-
batur Nuntio Apostolico, qui referat dc consuetudine dioecesum regni
circa exactionem subsidii caritathi ». (Cf. Thes. cit., t. CXI, p. 3*^» s )-
In hac solutione illud probe attendatur, quod S. Congregatio pro solutione
caritati vi subsidii, sede vacante, ile consuetudine voluit, antequam decideret,
edoceri, quod tamen haud requisivit in solutione Cathedratici, quod ob
peculiarem suam indolem, nonnisi ab Episcopo, suae ecclesiae possessione
fruente, exigi potest.
Firmato igitur quod Cathedraticum Utii Episcopo sit debitum, et insuper
quod illud ei non debeatur nisi a die adeptae possessionis dioecesis, iam in
Ihs absorpta manet alia quaestio, quae ius Vicarii Capitularis concernit
relate ad Cathedratici exactionem, sede vacante. Etenim, illud nec deberi
sede vacante, nec Vicario tribuendum, evictum est sive a natura Cathedra-
tici sive ex pluribus H. S. O. decisionibus. Sed ad
cluaionem, si parumper prae oculis habeatur natura officit Vtcaru Capitularis.
!ste enim, quamvis succedat in universam Episcopi lurisdictionem ordi-
u iriam, iis exceptis quae ius reservavit, vel limitibus interclusit, dia tamen
1 Cf. N. 3049,
1 Cf. N. 4125.
960
Curia Romana
non potest Pastor dioecesis vel Ecclesiae sponsus, sed potius nr
temporaneus administrator vacantis ecclesiae Eidem igitur • .pasl0r ct
gruere possunt termini illi, quorum de causa a iurc fui. statutum ('ui' 7"'
ticum, e , a signum subieeliotUs et in honorem Cathedrae Eniscotmlt"]
eiusdem cathedrae onera sustentanda. '
Insuper, quamvis practici momenti non sit, relate ad Eni«rnr»,« r •
.«illa, quam Giossa insinuat in cap. .7, Dilectus, 4» 'Iffido
legem mnsdutmus et legem dtoecesanam. ad designandam universam fef
scopi potestatem, m casu tamen utiliter invocari posse videtur. Etenim
tuxta relatam Glossam, ea quae consistunt in dando, vel conferendo seu'
ut ait Ostiensis, in actione , ad legem liinsdietionis pertinent et haco sal'
tem generati m, exceptis nempe limitationibus a iurc inductis, Vicario Cni-
tulan competere dignoscuntur. E contrario, ea quae consistunt in reeipimh
vel ut inquit ulem Ostiensis, in passione dulci , prouti sunt Cathedraticum
exigere, quartam decimarum , mortuorum et similia , quaeque legem dioece-
sanam constituunt, a Vicario Capitulari sunt omnino subducti Lc caim
praeter congruum salarium sibi assignatum aut assignandum, vel ex fructi-
us vacantis ecclesiae, vel ex alio capite, nullum ius habet in illis emolu-
mentis quae Episcopo obvenirent, si Ecclesia non vacaret, prouti ex Cle-
meni. Statutum supra relata, deducitur, quaeque futuro Episcopo sunt
reservanda.
Quae vero de Vicario Capitulari sunt dicta, applicari quoque debent
1 nu lustratori postolico, sede vacante, in dioecesi constituto; hic enim
or inario ea pollet iurisdictione, quae Vicario Capitulari competit, exceptis
peculiaribus facultatibus fortasse in brevi nominationis induitis {Wernz,
Ius decret 2, p. 820). , Mh|
Resolutio. — I orro, propositis in plenariis Emorum Patrum comitiis
pV * P^p^co faticano habitis die 11 martii 1911, tum precibus
arochorum Civitatis Castelli, tum expostulatione Vicarii Generalis Ala-
trini, super his rescriptum prodiit:
Cathedraticum, sede vacante , non deberi.
uam Linorum I atrum resolutionem Pius fel. rec.Pp. X, in audientia
13 eius . mensis et anni Secretario S. Congregationis concessa, appro-
bare et confirmare dignatus est, - Datum Romae, ex aedibus S. C. C„ die
0 ‘u‘Sustl I9I7* “ L Mori, Secretorius .
tActa Ap. Sedis, vol. IX, p. 497-502].
f>.
S. C. SUPER STATU REGULARIUM.
4375.
S. C. super Statu Regularium, decr. Romani Pontifices,
25 ian. 1848.
Romani Pontifices pro eorum pastorali cura, qua semper Regularium
familiarum bono ct splendori prospicere non omiserunt, illud Superioribus
pro viribus commendarunt, ut antequam ad religiosum habitum postu-
lantes reciperent, de illorum vita, moribus ceterisque dotibus et qua
litatibus sedulo inquirerent, ne indignis ad religiosas familias, non sine
maximo illorum detrimento, ostium adaperirent. Verum quamlibet Modera-
tores Ordinum diligentiam adhibeant in informationibus exquirendis, in
gravi tamen, ut plurimum, versantur periculo deceptionis, nisi ab locorum
Antistitibus testimonium exquirant circa eorum qualitates, qui ad habitum
religiosum admitti postulant: Ordinarii enim vi pastoralis officii oves suas
prae ceteris agnoscere possunt, et saepe saepius ea manifestare impedimenta,
quae alios latent. Haec animadvertens SSmus D, N. Pius Pp. IX, audito
voto S. R. E. Cardinalium huius Sacrae Congregationis super statu Regu-
larium, uttentisque postulationibus nonnullorum Episcoporum, praesenti
decreto ubique locorum perpetuis futuris temporibus servando, haec,
quae sequuntur, Apostoltca auctoritate statuit, atque decernit:
I. In quocumque Ordine, Congregatione, Societate, Instituto, Mona-
sterio, Domo, sive in iis emittantur iota solemnia, sive simplicia, et licet
agatur de Ordinibus, Congregationibus, Societatibus, Institutis, Mona-
steriis, ac Domibus, quae ex peculiari privilegio etiam in corpore iuris
clauso, vel alio quovis titulo in decretis generalibus non comprehenduntur.
ni$i de ipsis specialis, individua, et expressa mentio fiat, nemo ad habitum
admittatur absque testimonialibus tum Ordinarii originis, tum etiam Ordi-
nirii loci, in quo Postulans post expletum decimum quintum annum aetatis
stiac ultra annum moratus fuerit.
II. Ordinarii in praefatis litteris testimonialibus, postquam diligenter
vvquisivcrint etiam per secretas informationes de Postulantis qualitatibus,
referre debeant de eius natalibus, aetate, moribus, vita, fama, conditione,
educatione, scientia; an sit inquisitus, aliqua censura, irregularitate, aut
®lio canonico impedimento irretitus, aere alieno gravatus, vel reddendae
®licuius admifnstratioms rationi obnoxius, Et sciant Ordinarii eorum con-
sentiam super veritate expositorum oneratam remanere; nec ipsis um-
qtiani liberum esse huiusmodi testimoniales litteras denegare, in eisdem
Vol. Vi
M
(.'una Romana
962
tamen super praemissis singulis articulis ea tantum testari d 4
ipsi cx conscientia affirmare posse in Domino judicaverint ebert’ ^
III. Omnibus et singulis Superioribus regularibus, alii5qUe Re[i„;„
ad quos spectat, cuiuscumque gradus sint, et instituti licet evemnC 1
pnv, egiat. ac de necessitate exprimendi, etiam in virtute sanctae fi?
Mac huius decreti observantia districte praecipitur: ct «ui ,,mtr i
decreti tenorem aliquem ad habitum religiosum receperit, poenam nri"?
tioms ommum officiorum, vocisque activae, et perpetuae inhabilitaK
aha impostorum obtinenda eo ipso incurrat, a qua nonnisi ab Apo#6lic
Sede potent dispensari. ^ 0Ilca
IV. Yi cuiuscumque privilegii, facultatis, indulti, dispensationis annro
nationis regularum, et constitutionum etiam in forma specifica quam
Apostolica Sede aliquis Ordo, Institutum, Superior, Religiosus 'eonsem*-
retur, numquam huic decreto derogatum esse censeatur, nisi ei expresse et
nominatim derogetur, licet in concessione derogatoriae generales quantum-
vis amplae apponantur. Quod si alicui instituto expresse, et nominatim
dispensatio super eodem decreto aliquando concedi contigerit, aliis minime
extendi poterit vi cuiuscumque privilegii, et communicationis privilegiorum.
' . Quolibet anno die prima ianuarii in publica mensa hoc decretum
egatur sulj poena privationis officii, ac vocis activae et passivae, a Supe-
gjgnbus ipso facto incurrenda *
Ne autem huius decreti observantia aliqua ratione, titulo, praetextu
impediatur, Sanctitas Sua quibuscumque in contrarium facientibus consti-
tutionibus, regulis, et statutis cuiusvis Ordinis, Congregationis, Societatis,
n^ituti, Mi ii lsu rii, Domus etiam in forma specifica ab Apostolica Sede
approbatis, nec non cuilibet privilegio, licet in corpore iuris clauso, et Apo-
sto icis. Constitutionibus ac decretis confirmato, ac expressa, individua,
.speciali, et specialissima mentione digno, aliisque contrariis qu
prorsus derogat, et derogatum esse declarat.
[Bizzarri, Collectanea S. C. Ep. et Reg., p. 831, 832].
Regu lari discipl inae ,
4376.
S. C. super Statu Regularium, dccr.
25 lan. 1848.
Regulari disciplinae instaurandae, ubi collapsa fuerit, vel servanda»
1111 \igcat, nihil magis conducit, quam in admittendis Novitiis ad hahi-
tmn et ad professionem maximam curam adhibere, ut ii tantum recipian-
tur. qui superna vocatione ducti, morum honestate, ccterisque dotibu:
prae iti religionem ingrediuntur cupientes Deo inservire, mundi pericula
evitare, ct spirituali proximorum saluti qua exemplo, qua opere ad prae-
scriptum Instituti! quod profitentur consulere Fx N^ovitiis enim Rcli-
pini bonum, ve! malum prorsus pendet: quandoquidem hi sunt Re*
gtonum Semina, lu sunt novi palnutes Dei vineam novellantes; sed st
una, ri nn\ itiae vites infectae sint, nonnisi fructus mali colligi
V. C. '/ tfwt .S (a fu Regularium
963
Quapropter Romani Pontifices et praesertim Sixtus V, 1 Clem. VIII, 2
Innocentius X, ^ ct Innocentius XII, saluberrima edidere decreta, quibus
|tges in admittendis Novitiis servandae constituebantur. Cum igitur San-
ctissimus I). N. 1 ms i p. IX ab ipsis Pontificatus sui primordiis pastoralis
vigilantiae studia convertenda esse duxerit ad Religiosarum Familiarum
disciplinam totis viribus promovendam, Praedecessorum suorum vestigia
sectando certam stabilomque legem constituendam esse existimavit, quae
in admittendis Novitiis ad habitum et professionem servari omnino deberet.
Re igitur demandata S, R. Ii. Cardinalibus huius S. Congregationis de
Statu Regularium a Sanctitate Sua institutae, Emi nentis*, imis Auribus uni-
versa rei ratione sedulo diligenterque perpensa, necessarium visum est in
admissione Novitiorum ad habitum et professionem partes concedendas
tsse nedum inferioribus Praelatis, et Superioribus generalibus, \erum etiam
nonnullis aliis Religiosis viris probatae vitae, regularis disciplinae zelo
ferventibus, consilio et gravitate praestantibus, ut eorum, qui religiosae
familiae nomen daturi sint, indolem, ingenium, mores, ceterasque neces-
sarias dotes accurate explorent, et sedulo investigent, quo consilio, quo spiritu,
qua ratione ad regularem vitam ineundam ducantur, et eos tantum probent,
quos secundum Deum idoneos esse revera constiterit. Sententiae Sacrae
Congregationis Sanctissimus in Christo Pater inhaerens ea. quae sequuntur,
pro Italia, et Insulis adiacentibus hoc perpetuis futuris temporibus valituro
decreto apostolica Sua auctoritate statuit, atque decernit.
Pars prima decreti.
De lege servanda in probandis iis, ijut ad habitum Religiosum
admitti postulant.
I. Qui duplici scrutinio iuxta modum inferius exprimendum probatus
non fuerit, ad habitum nullo prorsus modo admittatur in quocumque
Ordine, Congregatione, Societate, Instituto, Monasterio, Domo, sive in
iis emittantur vota solemnia, sive simplicia, et licet agatur dc Ordinibus,
Congregationibus, Societatibus, Institutis, Monasteriis, ac Domibus, quae
peculiari privilegio etiam in corpore iuris clauso vel alio quovis titulo,
decretis generalibus non comprehenduntur, nisi de ipsis specialis, indi -
v,dUa et expressa mentio fiat.
II. In qualibet provincia habeantur octo Examinatores, scilicet 1 ro-
vincialts, et septem alii idonei Religiosi probatae vitae, prudentia, gravitate
ac zelo disciplinae regularis praediti a Capitulo seu Congregatione provin-
ciali per secreta suffragia eligendi, ita tamen ut si in Provincia sint Defini-
tores, vel Consultores, vel Assistentes, vel alii, quocumque appellentur
nomine, Consiliarii provinciales, duo ex ipsis in Examinatores deligantur.
tr
\ 1 1
- De
lom. Sf n
* Insu
1 Deci
Cum /f omnibus, anni 1 5S7. - C l. N. i ’2.
,, ... Christo Pater, diei «9 nwn 1002
cui iimmm .Sam tf sumus trt
p, 41 2, — Ct, N, J ^9*
Ad Propagandam, diei S novcmbns 1654.
Sanctissimus in Christo Pater, dici 18 mtn if>95-
Bull. Roni
Curta Romana
964
Examinatores in praefato munere usque ad novum nm„; • , '
seu Congregationem perdurabunt. mcia^L‘ Capituj^
III. Cum aliquis ad habitum recipi postulaverit provinr- v
exquirat documenta, et requisita ad praescriptum S4 /V iaI,S om"^
tionum Apostolicarum, decretorum S Con^eirari™ ^0IIUm» Astitu.
Ordinis, et diligenter inquirat circa illius qualitates ' 2 2 *
defectu et impedimento immunis sit, et necessariis’ dotibus nrwnf °mni
gioso statu, idoneus ac etiam, an amore perfectioris v ,! n ‘\'S/ reli‘
"i Rcl.gmne serviendi, seu potius levitate, aut necessitate’ Vl 1”
nato fine ductus admitti postulet. Deinde omnia pracfaia H '° *"*■
informationes tradat saltem tribus ex nrovinr,'»L,, r doCumema «
exclusis ns, qui postulanti sint consanguinei, vel affines ut !'ami1natonl)us'
partium studio serio perpendant. Indicto examinis fK as absque ulio
po^u, M»T rnnnnr
examinis loco demisso <*iiw Hnr>. .. «uninent, coque ah
quae superius notata sunt serio expendant^ ,ltateS’ et re9uls*ta, aliaque,
indicent, an dignus sit .lui -innrobemr s n '',,CepS *>*m
« aliorum Exa^inarnArjSg^ ”"»** *“***
'Tu* PraCfat" SCn,,ini" rxa„ml,
Eviinin ltorilms ,P K 1 llLr e!tar***Bn Provincialis, et unusquisque ex
requisit SS 'c "S*?"*, decIarand“
Reculis 1*1 Si \ Constitutionibus et decretis Apostolicis et
hmusmod v^ , ******** °rdinis Praescripta debito modo examinasse;
tionem [ureiuri ^ dtl°n' r” examims* et scrutinii, et respectivam declara-
ri". . 77. I! COn,,nnC,lt- peractis Provincialis praelatam
riorem i/ent r 1 Una CUm aut^euticis documentis ad Supe-
exnlicihih.r fCm’ 3d PxrT°euratorem generalem, prout interius in arde, XI
ad celphni'* ransmittLt. Ne autem huius decreti exccutio differatur usque
Fxamin 11 "7 proximi Capituli vel Congregationis Provincialis, interim
rCS ,.ncia es eligantur per secreta suffragia a Provinciali
cialihiie* M x *C nit®rihus, yel Assistentibus, vel aliis Consiliariis Provin-
1 ■ ’ 1 Sl. l*u,smo * Definitores. Assistentes, Consiliarii in aliquo Ordine
, * • ' -t" CC '°. lat a Provinciali una cum quatuor Religiosis graduatis, vel
‘1 * . ,.S’ 81 Sraduati, desim, eiusdem Provinciae ab eodem Provinciali
deputandis.
stimr v Jl d.*nd>n>’ yjhsque Institutis, in quibus Provinciales non exi-
m:nn! ^ rovincia ia Capitula seu Congregationes non celebrantur, Exa-
scrintnm UI)atlliatlUL‘ domo Novitiatus eligantur iuxta superius prae-
Suoerior VK u'** ;i Capitulo, Dieta, seu Congregatione generali et
Examinat US en* onills loco Provincialis habeatur, cuius erit convocare
i,(U, - |C^ a ia Per3gere, quae in artic. III statuta sunt. Verum cum
uvein Religiosorum numerum contingere possit, ut
u valeant, Examinatores numero minores,
uic m casu ob
r ^
vptem r.xaminatore
mmin
.s . ( , . tupt > Statu Regularium
96
non tamen citra quatuor, eligi poterunt. Si autem huhismodi Cani. I ,
Dietac et Congregationes Generales statim non convocentur, interim electio
fcxam i natorum fiat iuxta modurn in art. \ designandum
V. Si Institutum constet aliquo tantum separato Monasterio Conventu
vel Domo, nec m Congregationem erectum sit, et capitulum, Dictam Con’
grcgationem generalem minime habeat, Examinatores capitulari ter ner
secreta suffragia a Superiore et Capitularibus eiusdem Monasterii Con
ventus, vel Domus eligantur; et quoad eorum numerum senentur, quae in
art. !\ definita sunt, ac in officio ad triennium perdurent
VI. Praeter memoratos Examinatores Provinciales in quolibet Ordine
Congregatione, Societate, Instituto alii septem Examinatores generales con-
cinuntur, qui tamen ad quatuor reduci poterunt in iis Ordinibus, et Insti-
tutis, in quibus ob pauciorem Religiosorum numerum septem haberi ne-
queam, Hi ex gravioribus, et prudenti oribus Religiosis Viris probatae
vitae, ac zelo regularis disciplinae praeditis per secreta suffragia in Capi-
tulo, Dieta, vel Congregatione generali eligentur, ita tamen ut si agatur de
Ordine, in quo sint Definitores, Assistentes, Consultores, Visitatores, vel
alii Consiliarii generales, duo ex ipsis in Examinatores deputentur. Exami-
natores generales in officio usque ad futurum Capitulum, Dictam, vel
Congregationem generalem perdurabunt. Superior generalis erit praeses
eum suffragio in consilio Examinatorum; et Procurator generalis uti Exa-
minator natus praeter electos habendus erit.
'II. Examinatores generales in intervallo, quod intercedet a data huius
1 * w r 1
uecreti usque ad celebrationem proximi Capituli, Hirtae, vel Congregatio-
nis generalis, eligantur per secreta suffragia a Superiore generali una cum
Niftetn tribus Religiosis graduatis seu gravioribus Ordinis ab eodem Gene-
rali Superiore deputandis, et deligendis ex Definitoribus, Visitatoribus,
Assistentibus, vel Consultoribus generalibus si adsint.
'III. Si agatur de Instituto, quod constituatur ex aliquo tantum sepa-
rato Monasterio, Conventu, Domo, nec in congregationem erecto, et praeter
walem, alius maior Superior non habeatur, Superior localis probum et
'uoneum deputet Religiosum, ut primum scrutinium, de quo in art, II J,
perficiat cum Examinatoribus electis iuxta art. V, et ipse Superior localis
Ulni ns Capitularibus eiusdem domus, qui locum in eodem primo scrutinio
,1('n habuerunt, secundum scrutinium in art. X praescribendum exequetur.
E\. Quod vero attinet ad Ordines et Instituta, quae licet in Congre-
Sationem, et Societatem erecta sint, tamen in iis Capitula, Dictae, et Congre-
gationes generales vel non celebrantur, vel raro convocamur, in iisdem
Ordinibus, et Institutis auctoritas, quae Capitulis, Dietis et Congregatio-
fiihiis generalibus circa electionem Examinatorum superius attributa est,
c,»ncedittir Superiori generali cum Definitoribus, Visitatoribus, Assisten-
,!*1lis. Consultoribus, aliisque, quocumque nomine appellentur, Consiliariis
funeralibus, ita tamen ut si Definitores, Assistentes, aliique Consiliarii
generales non sim saltem quatuor, Superior generalis alios graves et idoneos
^riigioscK t js adiungat ad enunciatum saltem numerum Constituendum:
tlUae Religiosorum deputatio putiori ratione fieri debeat, si in Ordine et
Curia Romana
966
Instituto Definitores, Assistentes, aliique Consiliarii genenU n
nantur. Quibus in casibus electio Examinatorum fiat per secreta ? .r^'
quolibet triennio, nec electores teneantur duos Definitores AssisuT
vel altos Consiliarios generales inter Examinatores adnumerare.
X. Cum autem Superior generalis relationem examinis et senui ■■
ac cnuncatam superius declarationem cum authenticis documentis ad n '
scriptum art III receperit, ipse omnia accurate percurrat, ac persiiS
partes expendat, per secretas etiam inquisitiones sedulo investigando nam
tenor huius decreti servatus fuerit, et an adversus candidatum et primum
scru imum aliqua exceptio inveniatur. Quibus peractis Superior generi
praefatam relationem, declarationem, et documenta ac requisita tradit
rocuraton generali, et saltem aliis duobus Examinatoribus generalibus
qui cum candidato nullo consanguinitatis, vel affinitatis vinculo coniuncti
smt; et quatenus Procurator Generalis non adsit, tribus saltem Examina-
toribus generalibus, ut omnia perpendant iuxta modum in art. III desi-
gnatum. Postea vero indicto die conveniant, et praestito tam a Superiore
generali quam a Procuratore generali et ceteris Examinatoribus, ut supra,
juramento, reque mature perpensa, per secreta suffragia definiant, an appro-
batio facta in primo scrutinio confirmanda sit, vel revocanda, super quibus
omnibus conscientia Superioris generalis, et Examinatorum -ravitur .mi-
rata remaneat. I une autem approbatio confirmata intelligatur, quando eius
avore saltem unum suffragium supra medietatem habeatur.
XI. Si Superior generalis Romae non resideat, acta, de quibus in
iirt' ’ at ^ rocuratorem generalem Romae morantem transmittenda
erunt vade enim expedire visum est secundum scrutinium Romae fieri),
uimmo o tamen idem Procurator tres saltem Examinatores generales Ro-
mae abeat, vel eos ad Urbem commode vocare possit. Quo in casu quoad
praemissa omnia vices Superioris generalis gerat. Quod si Examinatores
genera es nec Romae degant, nec commode vocari possint, eadem acta ad
» uptriorem generalem, etsi alibi moretur, transmittantur, ut ea peragat
|§Pa® in art. III statuta sunt.
XII. Superior generalis, sive ipse, sive Procurator generalis secundo
scrutinio praefuerit, poterit Candidatum ex iustis et rationabilibus causis
reticete, licet fuerit ab Examinatoribus in utroque scrutinio probatus;
numquam ycro admittere eum, qui fuerit ab Examinatoribus reprobatus.
XIII. Lt vero Candidatus definitive ad habitum recipiatur, praeter
praescriptam legem et formam cui omnes omnino sese conformare debent,
servanda etiam erunt, quae a Constitutionibus ct Statutis respecti vi Or-
<!,ms cin£a receptionem ad habitum ulterius praescribuntur, in ea taftwii
parte dumtaxat, quae huic decreto non opponitur. 1
XI y* Superiores quolibet semestri ad hanc Sacram Congregationem
cuper statu Regularium summarie referant de singulis Novitiis ad habt
tum receptis, de uniuscuiusque aetate, patria, aliisque qualitatibus, c*
^^^^^^|^^®^^p^utis^riccnonde actis confectis pro receptione, deque
1 1
Illi
■S. C. sit f>t r Slot n Regularium
967
Pars secunda decreti.
De lege servanda in admittendis Novitiis ad professionem .
I. Quicumque ex Religiosis et Novitiis alicuius Ordinis, Congrega-
tionis, Societatis, Instituti, Monasterii, Domus, de quibus part. I decret.
art. I, cognoverit Novitium sui Instituti aliquo impedimento, vel gravi
defectu praepeditum esse ad religiosum statum rite assumendum, impe-
dimentum ipsum ct defectum Superiori Conventus Xovitiatus. vel Provin-
ciali, vel Superiori generali manifestare teneatur. Superiores vero denun-
tiantis nomen secretum retineant.
II. Prope terminum cuiusque trimestris noviriatus Magister Novicio-
rum Provinciali de agendi ratione cuiusque Novitii scripto referat.
III. Duobus mensibus ante professionem Provincialis sive pi-r se. sive
per alium idoneum Religiosum sibi benevisum Novitii voluntatem dili-
ge n te r exploret, an coactus, an seductus sit, quo spiritu ad statum religio-
sum ductus, an sciat quid agat, an obligationes status religiosi, et regulae
agnoscat: secreto audiat tum Magistrum Xovitiorum, tum novitios nec
non Religiosos etiam Conversos Conventus seu Domus Xovitiatus circa
Novitium ad professionem admittendum. Quo facto Capitulum conven-
tuale eiusdem Conventus, seu Domus convocet, ut Capitulares per secreta
suffragia declarent, an Novitius ad professionem admitti possit. Deinceps
omnium actorum et resultantium relationem scripto exaratam propria
manu subscribat, quin tamen eos, qui secreto deposuerint, ullo modo in
aliquod discrimen adducat.
IV. Uniusmodi relationem Provincialis tribus saltem Examinatoribus
Provincialibus communicet; et condicto die convocet praefatos Examina-
tores et Novit iorum magistrum, ct praestito ab omnibus superius mu li-
ciato iuramento, Magister Novit iorum referat de Novitii agendi ratione in
Nn vitiatu servata, de eius libertate, vocatione et idoneitate ad statum reli-
giosum, et declaret, utrum ipse in Domino existimet nmitium ad profes-
sionem tuto admitti posse. Si vero Magister Novitiorum vel ratione distan-
dae, vel alia legitima causa ad locum scrutinii commode accedere nequeat,
transmittat super praemissis relationem in scriptis, illamque iuramento
confirmet, et propria manu subscribat. Provincialis deinceps et Examina-
tores per secreta suffragia definiant an Novitius necessariis dotibus» prat-
ditus sit, ut ad professionem tuto admitti possit, super quo eorum conscien-
da graviter onerata remaneat.
V. Si novitius probatus fuerit, Provincialis de omnibus instructum
reddat Superiorem generalem, qui ulterioribus informationibus, quatenus
necessarium indicaverit, requisitis, approbationem revocet, \el confirmet,
Prout in Domino indicaverit, quin tamen umquam permittere possit pro-
fessionem Novitii qui ab Examinatoribus Provincialibus reprobatus fuent.
VI. in iis institutis in quibus Provinciales non existunt, sint illorum
!‘>co ad effectum de quo agitur, Superiores Domus Xovitiatus.
96S
Curta Romana
VII. Si quid ulterius exigant Constitutiones et remilaT^
et Instituti in admittendis Novitiis ad
ent in ea dumtaxat parte, quae tenori huius decreti ",J®
Ut autem suprascriptum decretu, n <,u„ad u,ramq~ “7™ *
cutton, omn.no demandetur, Sanctitas Sua omnibus ad quos sn l?'!"
m virtute sanctae obedientiac districte praecipit plena, , 'n P L "lara
tiam; et quemlibet Superiorem cuiuscumque cnides sit et T !* ®b.Servan'
tumvis exempti et privifegiati, etiatn de
servata huius decreti forma Novitium ad habitum, vel professioni ™
pertt, poenae ipso facto incurrendae privationis omnium offiZT
etsque activae, e. perpetuae inhabilitatis ad alia impostetum Stl
plane subucit, a qua nonnisi ab Apostolica Sede poterit disoensiri M.
dat etiam singulis Superioribus idem decretum quolibet anno in n s”
Monasteriis, Conventibus, Collegiis et Doinibus die prima Ianuarii « dS*
nnnica pnma Itllu m publica mensa legi sub poena privationis officii ac
vocis activae et passivae ipso facto incurrenda. Decernit insuper vi cuius
cumque privilegii, facultatis, indulti, dispensationis, approbationi, rei'
ihW OrTSt,!Ut'.°nUm etT in f0rma sPecifica> ab Apostolica Sde
h ic Icmodl ,UtUm’ Superior: Religiosus consequeretur, numquam
clr ilt ?„ c 8 CSf CenSen> m'si Ci evPresse> et nominatio, deto-
nantur ? i reSS'Te '{erogatoriae generales quantumvis amplae apps
eodem . U' e'CU' Instltu'o spresse, et nominatim dispensatio super
vl e,,;,, _ a quando concedi contigerit, aliis minime extendi posse
n i c . i * . # is privilegiorum. Tandem
■ ! **f Ua> uu,s decreti observantia aliqua ratione, titulo, praetextu
_ J . 13 ur> qui uscumque in contrarium facientibus Constitutionibus,
M^i 1S* Ct- S?*tlltls CUIUsvis Ordinis, Congregationis, Societatis, Instituti,
* ^ _aS tni* °muf ftiam fo forma specifica ab Apostolica Sede approbatis,
. * nTU1 * 'jf Pr*vdcgio,Jicet in corpore uiris clauso, et Apostolicis Consti-
»• . )us ccretls confirmato, ac expressa, individua, speciali et spccia*
•f. 3 rnen^10ne digno, aliisque contrariis quibuscumque Apostolica aucto-
tate prorsus derogat et derogatum esse declarat.
[Bizzarri, Collectanea S. C. Ep. et Reg., P. 832-839].
4377.
S. C.
super Statu Regularium, dcclar, 1 maii 185**
!; An f^c,ant testimoniales datae ab Ordinariis per litteras privatas?
Hesp. Affirmative. r
l Sllfficiant testimoniales, in quibus Ordinarii non testantur
r., C ' '"nn,bu.s, quae in decreto Romani Pontifices 1 praescribuntur.
um axat m g< nere referunt de qualitatibus Postulantis?
.S (.. super Statu Regularium
969
Rcsp. Affirmative, sed a Superioribus Regularibus senentur alia de iure
servanda ad singulas qualitates Postulantium cognoscendas.
3. Quid agendum, si Ordinarii respondeant se Postulantes non agnoscere?
Rcsp. Posse Postulantes admitti ad habitum et Novitiatum, si Ordi-
narius a Superiore requisitus expresse respondeat sese circa qualitates
Postulantis informare non posse, quia illum non agnoscit, dummodo ta-
men testimonialium defectui per aliam accuratam informationem, et fide
dignam relationem suppleatur, et senentur alia de iure servanda; et Postu-
lantes antequam ad habitum admittantur maneant saltem per tres menses
in conventu, ibique diligenter probentur,
4. Utrum Superiores admittere possint ad habitum sui Ordinis Postu-
lantem, absque litteris testimonialibus Ordinarii, quando hic affirmat non
posse eas dare, quia prohibitus ab auctoritate civili?
Rcsp. Sufficere testimonium Ordinarii datum etiam per pri\aus et
secretas epistolas; sed si Ordinarius a Superiore requisitus testimoniales
oh expositam superius causam quovis modo dare renuat, posse Postulan-
tem admitti, supplendo testimonialium defectui per aliam accuratam infor-
mationem, et fide dignam relationem.
5. Utrum Superiores possint ad habitum ipsum admittere milites,
de quibus Ordinarii affirmant se non posse in Gallia informare, cum nullos
delegatos in exercitu habeant, nec Parochi ullam de his notitiam habere
possint?
Hesp. Affirmative, si Ordinarius a Superiore requisitus respondeat se
intormare oh dictam rationem non posse, dummodo testimonialium de-
fectui per aliam accuratam informationem, ct fide dignam relationem sup-
pleatur, et serventur alia de iure servanda; et insuper Postulantes antequam
admittantur ad habitum saltem per tres menses maneant in conventu, ibique
diligenter probentur.
6. Quid agendum sit, quando Ordinarii nolunt dare litteras testimo-
niales non aliam ob causam, nisi quia opponuntur ingressui Postulantis
in religionem?
Rcsp. Ordinarios, prout in art. 2 decreti Romam Pontifices praescribitur,
non posse testimoniales litteras denegare; si tamen eas dare recusent, recur-
rendum erit ad S. Congregationem super statu Regularium.
7. In his ordinibus, in quibus praeter conversos laicos habentur Donati
seu Oblati, an testimoniales exigendae sint ante susceptionem habitus Dona-
torum et Oblatorum vel potius C onversortim?
Rcsp. Ante susceptionem habitus Donatorum, et Oblatorum.
S. An sit nulla susceptio habitus sine litteris test.monialibus?
Rcsp. Susceptionem habitus esse illicitam, non tamen invalidam: tvsu-
moniales litteras omissas in receptione ad habitum quamprimum obtinen-
das esse, alias Novit» ad professionem admitti numme poterunt.
9- Utrum sit invalida professio, si fiat om.ss.s testi momalibus bttens?
Resp. Non esse invalidam, sed illicitam.
[Bizzarri, Collectanea S. C. Ep. ct Reg„ p. 839-S4IJ.
970
Curia Romana
4378.
S, C. super Statu Regularium, tleclar. i „,aji l8.t
. g„m «|« Suptfior Ip, i„ p.«'„d„ p™ “S".1;
Vss^psr el una cum ^>^2 S:
caus'a ni^mfLamtaTorun! *“* • quaCUm1“
etiam totaliter deficiat, nec tempus £££?
nem quomodo ad eorumdem Examinatorum electionem procedendum eri^
in filcetaTtVv‘inmn 'S ? llCCrCf° *&** <»«■ III et IV
i r ci art. \ II) praescripta pro electione Examinatorum, qui eligendi
futuri Capihllf Vel DfcT, r™ f,eCretura! et ante celebrationem proximi
nd „ ' Examinatores sic electi in officio perdurent usque
vetur m ,! ™ rr* ?ap,tuli’ TCl Di«“' Quae methodus etiam ser-
tuT otqelerfi" t ^ d,sPensa,ione Capitula, vel Dictae non celehran-
ir et electio Superiorum per decretum S. Sedis, vel per schedas fiat
nrone fi" T' -• ,nst!tutls capitula provincialia ordinarie celebrantur
elioatiir qm ncn""' e! In. praeparationem Capituli generalis, quin in ipsis
jfftUf bupenor provincialis. Quomodo hoc in casu ad electionem L
minatorum provincialium procedendum erit?
i* . *m^', ^ ^ai™natores provinciales eligendi erunt a Capitulo provinciali,
tuli orn ,r l nilll,r m *\ne triennii, et dumtaxat in praeparationem Capi-
eurf- _ ,ra IS’ ^uot sl aliqua yice Capitulum provinciale non convocetur.
, 4 ^>r°' ,ric*a^cm a(l hunc effectum convocandam spectabit.
t * p. .° cuirn ^cuminatorum sive generalium, sive provincialium,
VCl Assistentes' veI Consultores generales, seu provin-
. f;t e eant, ut alii Examinatores ex reliquis Definitoribus, Assi-
stentibus Consultoribus eligi nequeant'
Resp. Negative. 'Tjg
.ni ' trut? ,!n Ordinibus, et Congregationibus, quae licet habeant Capi-
t • inC1,1 Ia' Rdigiosorum inopia laborant, eligendi sint septem
r. M®* Vd qUatU°r tantum ^iant?
omni 1 ' Lbati\e ad primam partem; affirmative ad secundam, Et vero
i i lv iu i i,m>at quae ex erronea decreti interpretatione originem
oii-nn M-,’dnt omnes ad quos pertinet, in ordinibus tam amplis,
DravinriaU*1 1 C n trCS Kxamin^orcs provinciales, praeter Superiorem
Si neri ,r n U Rritluin* scrutinium; et tres Examinatores generales praeter
Examinatores^e!|Wa em a^- sccun<^um scrutinium peragendum, et alios
■n opportunitatem et commoditatem eligendos esse.
S. C. sit fu t Statu Regularium
97 1
6 In articulo III Decreti Regulari disciplinae praescribitur, ut Postu-
lantes accedere debeant ad locum primi scrutinii, ut ab Examinatoribus
provincialibus personali examini sublidantur. Saepe saepius accidit, ut
huiusmodi examen personale absque notabili incommodo postulantium
tieri nequeat sive ob expensas, sive oh loci distantiam. Quapropter nonnulli
Superiores regulares expostularunt, quomodo in huiusmodi casibus sese
gerere debeant r
Resp. Provincialis (et in Institutis, in quibus Provincialis non existit,
is qui cius partes iuxta decretum adimplere debet) cum tribus Examinato-
ribus, ad peragendum examen personale postulantium, quando vel ob loci
distantiam, vel oli aliam rationabilem causam postulantem ab accessu per-
sonali dispensare indicaverint, possint deputare Religiosum sui Ordinis,
quem in Domino idoneum revera existimaverint, si examen fiat in loco,
ubi conventus Ordinis repentur; secus aliquam personam ecclesiasticam
sive ex clero saeculari, sive ex clero regulari, dummodo Episcopus loci,
vel eius Vicarius generalis eam idoneam iudicaverit, transmissa Examinatori
deputato instructione circa ea, super quibus Postulans examinandus erit. 1
Verum Religiosus, vel alia persona ad examen perficiendum deputata trans-
mittere teneatur relationem examinis ab ipso vel ipsa subscriptam juramento
firmatam, quo profiteatur sese fideliter munus suum adimplevisse quacumque
affectione postposita. Quibus peractis Provincialis dictam relationem tribus,
Examinatoribus exhibere debeat; ut scrutinium, de quo in eodem art. III
Decreti, in reliquis perficiatur, et cetera omnia, quae in Decretis praescri-
buntur, omnino serventur.
7. Nonnulli Examinatores nimis anxii sunt in praestando iuramento,
quo declarare debent se omnia requisita a Sacris Canonibus, Constitutio-
nibus, et decretis apostolicis praescripta debito modo examinasse , cum non
omnes tuto scire possint, quaenam sint omnia huiusmodi requisita, expostu-
larunt propterea ut a S. Congregatione super praemissis instructio detur,
qua tuto procedi possit.
Resp. Iuramcnlum quoad requisita, et examen qualitatum referri dum-
taxat ad requisita et qualitates expresse et speciatim praescriptas inConst n.
Sixti V incipien. Cum de omnibus - cum moderatione Gregorn XIV, et m
decreto Clem. VIII cui initium Cum ad regularem disciplinam nec non tn
regulis et Constitutionibus respectivi Ordinis, seu Instituti. Et iuramento
satisfieri, si ca mpralis diligentia adhibeatur, quae a viris probis et timoratae
8. An Decretum Regulari disciplinae vim habeat m habaudia.
Resp. Affirmative. 001
[Hizzarri, Collectanea S. C. Ep. et Reg.. p- *-4* 43
1 In
anca
appendice Unitur mstrurin*
S ( Ep et Rcg.. P
.ul commoditatem
Bxonrmid Dirum
Bizzurri. C<*1
972
Curta Romana
4379.
S. C. super Statu Regularium, dedar, i «et. l8s.
Cum in Congregatione de Sonwscha disceptetur n •
Vitam communem in domibus professis observant in l Rcl'B,os'' 9“
"on profitemur, a Superioribus transferri possim-’ l|l,at llla"
Affirmantibus aliis, quod huiusmodi facultas a u„k rv •
sito generali expresse tribuatur, et secus, ut illis videtur" Praep,>
laudabiliter regeretur vicletur* Congregatio vu
uti vitrLXfad’ «»* in C»
Constitutiones, quas ipse pro officio cu^tod^ TenrtT^ffen I ** 'd“ ‘n
suspicari nefas est. lenetur» «Henderet, quod
naCerd0S profeSSUS' « ««0
in re tenendi qJfe ££,
scha communem ™Z 1 ‘ -pr°feSS,S ConS^m<onk de Soma-
pm libitu tran^rri ,, ’ssffirT T .** °bserV'ant' a *»**»
2. An Religiosus .1 k °mos' ln clu nls 'Ha vita non observatur?
in domum illam non profitenteStrfCtUS| 3 VltaC communis observantia, et
communem capessendam a * e“md™ vi,am
mbk qui vitam communem non proti-
tiae sibi eligere etihi rn VIta.COmmums observatur, in locum residen-
tiigcre ct ibi commorari possint?
ExTud' SSfti rfS’ B°nifacj' ct Alt'ii de Urbc- d;c 24 septembris 1852.
bendum mandavit: ad 1 Negative Ift' SSm ProPos,t,s dub,ls rescr‘-
recurrant ad 8 r* e 'e. 81 vero aliqua gravis causa concurrai.
Ad •> n„„ 'j r P™ temPoranea translatione.
si translatio fuerit ' pnmo: relate vcro ad praeteritum,
Ad i. xrir.,:v„ P . . ? ' affirmative; secus hortandos esse.
obstantibus. * ’ Vltam communem profiteantur. Contrariis wm
[Bizzarri, Collectanea S. C. Ep. et Re*., p. 852-853].
4380.
Nuperior (
ad Pedes
S. V
d.t dubia
supe
rii 184N.
1
1 Ct
v
iciae Aquitaniae in Galli
.S’ C
‘Upvr Statu Ut 'ulunurn
973
onis
1. Quando Postulantes, Novitii, vel Professi alicuius Congregati,,..»
petunt admitti ad nostram Religionem, litterae testimoniales petendae
sunt a Superioribus alterius Congregationis, in qua fuerunt, vel ab Ordinario?
2. Si a Superioribus, an a Superioribus Generalibus, vel Localibus,
et quid si in diversis Domibus, vel Conventibus fuerint?
3. In Hispania adest Patriarcha Indiarum, qui Jurisdictionem exercet
in universum exercitum per suos Cappellanos: litterae testimoniales pro
militibus petendae sunt a praedicto Patriarcha, vel ab Ordinario?
Quam Deus, ctc.
■m •*_ * a # _
s 1852. SSmus propositis dubiis
Ex Audientia SSmi die 5 novem
respondendum mandavit, scilicet:
Ad 1. Quoad IS o\ it ios, ct professos saeculanzatos, ab Ordinario; quoad
Professos, qui in Congregatione vel Ordine actu permanent, a Superioribus.
Ad 2. Possunt peti vel a Superioribus generalibus, vel a Provincialibus:
\el quatenus agatur de Congregatione et Ordine, in quo Provinciales non
habeantur, loco Pro\ mcialium a Superioribus localibus. Et si Professus in
diversis domibus, vel Conventibus commoratus fuerit, sufficere testimo-
niales Superioris generalis, vel Superioris Provinciae vel Domus (quatenus
Provincialis non habeatur), in qua postremo tempore moratur Caeterum
huiusmodi Superiores, antequam testimoniales concedant, diligenter inqui-
rere debeant de qualitatibus Religiosi.
Ad 3. Petendae erunt tam ab Ordinario originis, quam a Patriarcha.
[Bizzarri, Collectanea S. C. Ep. et Reg., p. 8
4381.
S. C. super Statu Regularium, litt cncycl. Neminem latet ,
19 mart, 1857.
Neminem latet, tristissimis hisce temporibus, quibus inimici Crucis
C iiristi humana dixinaque omnia pessundare, ac mores pervertere student,
maximam adhibendam esse curam, sollicitudinem, diligentiam ad eorum
spiritum, uti par est, probandum, qui vota solemnia Deo nuncupare postu-
lant, ne quis admittatur, qui saeculi contagione pollutus, tamquam ovis
morbida electum Christi gregem inficiat, vel verae vocationis expers, et
suscepti Instituti pocniteat, et gravem sodalibus molestiam afferat cum
disciplinae perturbatione, ct regularis observantiae discrimine. Hinc porro
evenit, ut qui e\ adverso sunt, contra regulares familias, licet de Christiana
civili re publica optimo meritas, pleno ore blaterent, et culpam quae
paucorum est, in universum coetum conferant. Ex quo non lex i religionis
damno deluta Christiani populi erga religiosas familias opinio et reverentia
vel maxime imminuta. Siquidem regulares viri propriae vocationis assidue
memores esse debent, et omnium virtutum splendore fulgere, atque ex
proprii Instituti regula nullis curis 1111 Ilisque laboribus parcere, ut maiorem
Dei gloriam ac sempiternam hominum salutem procurare queant Quod st
Setnper, hisce praesertim temporibus, ab ipsis maiore studio et contentione
974
Curia Romana
est praestandum, cum populi, licet omnigenis insidiandum h,)m;
erroribus fraudi busque misere decepti, tamen et veriutis !n • num
simae nostrae religionis auxilio se maxime indigere sentiant. QuocTjl^
lares vin , qui auxiliares Ecclesiae milites merito semper Li\VhT
sum, nilul nunc intentatum relinquere debent, ut qui one . bltl
qua exemplo errorum tenebra» dissipent, hommun«,ue
nostrae religionis lumine illustrent, errantes in omni bonitate patientia 2
doctrina ad ventatis et «lute semitas perducant, vitiorum germina ,1
citus evellant, ae pietatem, religionem omnemque virtutem ubique fov, ™
excitent ac propagent. Ut autem haec prospere feliciterque agere et c„„
sequi valeant, char, ratem in primis praeseferant oportet, quae virtmZ'
omnium parens et altrix, quaeque patiens atiiuc benigna omnia suffert
omnia sustinet, et idcirco necesse est Religiosos ipsos viros arctissimo chari'
ratis vinculo inter se esse coniunctos, quo concordissimis animis, co„s„.
ciatisquc studiis praeliantes bella Domini, et quaerentes unice quae Christi
sunt, possint Dei i etusque sanctae Ecclesiae regnum magis in dies extendere,
tum igitur Ecclesia prudenti quadam oeconomia ingruentibus malis
QQtonCMmn?C ^mP^um ‘«neta provide sapienterque occurrere soleat
Sb. D. X. Pius p. IX, Religiosos Ordines praecipua benevolentia prose-
ab us .hu,usmocil niala avertere cupiens, rem deferendam voluit
ad S. Congregationem super Statu Regularium, ut PP. Cardinales, rebus
accurate jjcussis, proponerent, quidquid in Domino expedire existimassent.
taque aut itis corumdem Cardinalium sententiis, universaque rei ratione
se ii o perpensa, haec quae sequuntur, quoad religiosas virorum familias,
in qui ius so emnia vota emittuntur, ex Apostoiicae auctoritatis plenitudine
. tatmt atque deteniit, atque ab omnibus, ad quos spectant, ex obedientije
| raecepto observari et exeeutioni demandari districte inbct, et contrariis
qui uscumque, etiam speciali et individua mentione et derogatione dignis,
derogat, ac plene derogatum esse declarat.
Peracta probatione ct novitiatu ad praescriptum S. Concilii Tridentini,
Constitutionum Apostolicarum, et statutorum Ordinis a S. Sede approba-
1 >ium, novitii vota simplicia emittant postquam expleverint aetatem anno*
rum sexdccim ab eodem Tridcmino Concilio statutam, 1 vel aliam maiorem,
qu.u forsan a statutis proprii Ordinis a S. Sede approbatis requiratur; et
quoac ■nuis 1. 1 conversos postquam ad eam pervenerint aetatem, quae in
onstitutione Clementis \I1I incipiente In suprema 2 praefinita est.
rn ussi post triennium .1 die, quo vota simplicia emiserint, compu-
taiu um, si digni reperiantur, ad professionem votorum solemnium adtnit-
i-intur, nisi fortasse pro aliquibus locis, mi nonnullis Institutis indultum
i. pro essio votorum simplicium ad longius tempus iam concessa fuerit.
I nfcnf Ct«H d- . . .. •
Poterit
et ratir
tamen ultra aetati
\tro hupt. nor Generalis, ac etiam Superior Provincialis cx
>nj] ilibus causis professionem votorum solemnium differre
'n '^1 nurum v iginti€|uini]ue expletorum* Si vero in
nor
Ordine
c ^
I It.
V V \
ivi } n 1
1
1 H 1 1
f T
I I
CT. X
1 IS i j
V („ sttpri Statu Regularium
seu Instituto Provinciales non habeantur, eadem differendi professionem
votorum solemnium Incultas attribuitur etiam Superiori domus novitiatus
de consensu tamen Magistri novitiorum, et duonim religiosorum, qui in
Instituto aliquo gradu insigniti sint. ’
Decreta S. Congregationis super Statu Regularium incipientia Romani
Pontipces 1 ct Regulari disciplinae 2 anno 184H promulgata omnino serventur
in receptione ad habitum, novitiatum et professionem votorum simplicium
Quae de votis simplicibus emittendis superius sancita sunt, servanda
erunt relative ad eos, qui post datam praesentium ad habitum admittentur. !
[Bizzarri, Collectanea S. C. Ep. et Reg., p. 853-855].
4382.
S. C. super Statu Regularium, (Jeclar. 2<> maii 1857.
Eu trope Abbate dei Trappisti di Gcthsemani nella diocesi di Louis-
ville in America, considerando che EAmerica c una terra di emigrati e di
viandanti, ossequiosamente implora che Ia S. V. si degni dichiarare:
1. Se sia sufficiente di esigere dai Postulanti ecclesiastici It- lettere testi-
moniali dei Yescovo che g!i ha conferito 1 'ordine, ovvero sia necessaria
anche la testimoniale dei Yescovo nellc cui Diocesi sono stati ultimamente
impiegati ?
2 Siccome la maggior parte dei Postulanti laici sono Irlandesi o JYdcschi,
per ottenere Eattestato dei Rattcsimo fa d uopo di scriverc in Europa, t le ri-
sposte tardano molti mesi, e qualche volta non si ricevono affatto, cosi
quando evvi una certczza morale che steno battezzati, se possono ammet-
tcrsi almeno provvisoriamcnte alia vestizionc dopo duc mesi circa di prova ?
3. Se ii Postulante c gia religioso di altru Congregazione od Istituto
regolare, bastcra di domandarc gli attestati dal Superiore da cui dipende :
Tanto implora che, etc.
Sacra Congregatio super Statu Regularium vigore specialium faculta-
tum a SSino D. \. Pio Pp. IX concessarum propositis dubiis respondendum
censu it, prout respondet:
Ad 1. Si agatur de postulantibus in Sacris Ordinibus constitutis, suffi-
ere testimoniales Episcopi, qui Ordines Sacros legitime eis contulit, una
1 Cf. N. 4375.
: Cf. \, 4376.
1 In Litt \p. P11 l>n IX. 7 febi 1S6,: statuitur, quod sequitur; Quoad religiosas viro-
rum famili is cuiuscumquc Ordinis, Congregationis et Instituo m quibus solemn» v »*ia emit-
tantur statuimus, ac decernimus nullam omnino, irritam, et nullius roboris fore proles-
Tenem voto rum Solemnium tam scienter, quam ighoiaiuer, quovis modo, praetextu, et
colore factum 1 noviciis quibuscumque etiam Wcis, et conversis, qui Jicct probationem,
« novitiatum mnut de iure expleverint, non emittant prius professionem votorum tim*
. . . _ * « m m A
pbcium, ci m ea per tnc
ienntum integrum non permanserint, quamvis vel a Superioribus
•d a nnvitiis, vclnb utrisque intentio habeatur respecti ve recipiendi ad vota tolcmr
« ea emittendi, ac omnes ritus adhibeantur ad professionem votorum solemnium prae-
scripti . — Cf. N. sta.
976
Curta Romana
cum testimonialibus Ordinariorum Dioecesum, in quibu
annum in unaquaque Dioecesi commorati fuerint H S Ueuicie ultr.
Ad 2 Documentum recepti Baptismatis exhibendum esse an.,- , ■
sionem ad habitum. antc adruis-
Ad 3. Quoad Xovitios alterius Ordinis, et PmfM«n« . •
testimoniales litteras petendas esse ab Ordinarim quoad Probos 7”“
Congregatione vel Ordine actu permanent, dummodo ab Apost0, '
facultatem ad altum ordmem transeundi obtinuerint, testimoniales hn '
petendas esse a Superioribus, nempe vel a Superioribus, vel a Prov,W*
libus Ordinis a quo: vel quatenus agatur de Congregatione et Ordin ™
quo Provinciales non habeantur, loco Provincialium^ Superioribus L“
ibus: et s. Professus in diversis domibus, vel conventibus commole
erit, sufficere testimoniales Superioris generalis, vel Provincialis vel Suar
nons domus (quatenus Provincialis non habeatur), in qua postremo ti
pore moratur Caeterum huiusmodi Superiores, antequam testimon^
concedant, diligenter inquirere debeant de qualitatibus Religiosi
(Bizzarn, Collectanea S. C. Ep. ct Reg. p. 8So, 85.], 8
4383.
S. C. super Statu Regularium, dcclar. 12 jun. 1858.
PrafchMtomm^' n” — attcntis Precibus Magistri Generalis Ordinis
S\ Dom'mc, haec, quae sequuntur, circa naturam et quali
^mplicium, m encyclicis litteris huius S. Congregationis
?£*?•* d“ '9 martii 1857 praescriptiorum, » et circa obliga-
tnrnm A. ‘Horum, qui ea emittent, pro eodem Ordine Praedica-
, 1 ceni.en a statuit, prout praesentis Decreti tenore Apostolica aucto-
ntate decernit atque constituit: 1 1
,,, 'A.°*a s’mPbc'*1' 4e (luibus agitur, perpetua erunt ex parte voventis,
ti,in,.m <^,.aC ent.unt ‘(d emittenda deinde vota solcinnia, in quibus perfec-
tionem et complementum accipient.
Pomifi boru,nidem votorum simplicium dispensatio reservata est Romano
itt .CU1 ^rt) gravibus urgentibus causis preces porrigere poterunt,
in qoh, ^rum e.u em simplicia vota solvi etiam possunt ex parte Ordinis
i- * lmisslf>nrs rofessorum, ita ut data dimissione professi ab omni
nrV°Tm VmcUl° et °kIigatione eo ipso liberi fiant.
bil- a‘:*aCmtaS :iutc™ Attendi professos votorum simplicium, dequi-
C‘(in«iii; UIt' Magistrum ( General em Ordinis eum suo generali
casib, ■:JtICmiMa?ISter Genera,is cum suo generali Consilio poterit in
j- ■ • _ raor manis, et praesertim pro regionibus et locis longinquis ad
saltem rr^ ecc™mI;,m subd elegare probos et prudentes religiosos, qui
s-rnem tres esse debent. 1 e S
forma reni ^ ^cccrntnt^l,n dimissionem neque processus neque i
. r’ vani procedi possit sola facti veritate inspecta
t. 3 ''V 1 ^ V v
S. C. suber Statu Regularium
97
tamen Superiores procedere debent summa charitate, prudentia, et ex
i (istis et rationabilibus causis, quacumque humana affectione remota,
secus eorum conscientia graviter onerata remaneat, Xerno autem ex causa
infirmitatis post professionem votorum simplicium superventae dimitti
VI. Professi dictorum votorum simplicium participes erunt omnium
gratiarum et privilegiorum, quibus professi votorum soiemnium m memo-
rato Ordine legitime utuntur, fruuntur, et gaudent.
VII. Superiores Regulares, ad quos spectat, concedere poterunt huius-
modi professis litteras dimissorias dumtaxat ad primam Tonsuram, et
ad Ordines minores, servatis tamen de iure servandis, et praesertim quae
circa Ordinationes Regularium ab Apostolica Sede praescripta sunt.
VIII. Anni professionis, qui in dicto Ordine requiruntur, ut quis voce
activa et passiva gaudeat, ct ad officia admitti possit, a die emissionis voto-
rum simplicium computentur; ct professi votorum simplicium suffragium
habeant in actis Capitularibus sui Conventus, quatenus et prout habent
solemniter professi.
IX. Professi votorum simplicium dominium radie ah . uti aiunt, suo-
rum bonorum retinere poterunt, sed eis omnino interdicta est eorum admi-
nistratio, et reddituum erogatio atque usus. Debent propterea ante profes-
sionem votorum simplicium cedere pro tempore, quo in eadem votorum
simplicium professione permanserint, administrationem, usumfructum,
ct usum, quibus eis placuerit, ac etiam suo Ordini, si ita pro eorum libitu
existimaverint.
X. Professi votorum simplicium remanere debent in domibus Profes-
sorii ct studiorum, et vitam communem perfectam observare.
XI. Ad valide emittenda vota solemnia post vota simplicia requiritur
professio expressa, et ideo professio tacita omnino abrogata est.
Haec Sanctitas Sua statuit atque constituit contrariis quibuscumque
etiam speciali mentione dignis non obstantibus, quibus Apostolica aucto-
ritate derogat, ac derogatum esse declarat.
[Bizzarri, Collectanea S. C. i£p. et Reg., p. 855-857]-
4384.
S. C. super Statu Regularium, dedar. 6 aug. 1858.
1. An Professi votorum simplicium, quae professioni votorum solem-
11 iuxta litteras cncyclicas diei 19 martii 1857 * praemitti debent, te-
■r
ntur ad officium divinum'
, \ 1 u. .«-onti-nn Re truae Ordinis, prout soicmmter
2, An teneantur ad observantiam ivcguui. * 1
f r j
BSiruis j„ Audientia habita ab infraseripto Secretario S. Congrega-
is super Statu Regularium, dic 6 augusti 1858 respondendum man-
it, nempe:
Vol \'t
62
(au ia Humana
97s
Ad i. Non teneri ad privatam recitatione m divini Officii- d-k
Choro interesse, ut solcmniur Profe— • lu'-ueberet«
Ad 2, Affirmative, tirma declaratione iam JiM /m,.., i
7 A. Bizzarri, Archiep. Philippe»., Semtartui 1 votl|»> paupertati*.
fPizzarri, Collectanea S. C. Ep. ct Reg., p. s57l.
4385.
S. C. super Statu Regularium, 20 ian. iS(w.
Archicpiscopus Mexicanus humillime exponit, uuod S V ri
S Congregationis super Statu Regularium di* jtil ' £ .
ut Novitu, iam sexdecim annorum, etiam exoleto V v‘ V PracctPiI
normam Tridcntini. non alia vota nisi s„„,,|id! VSl^2 r*T1-
emissione solemnium post triennium, si ,1,,,’i ,„„c „J" : r " ^
professionem admittantur, dummodo ultra 2,- annum eorumdfm *!! ?
non protendatur. ‘ lum con,m«em aetatis
obs^uiXte ;xr dUWa 8Ub°"a V**» —0- a , v.
nium promar, ;;:r„fplicia' r «*»-
r ,., " ; ,, " l ,.L' ’4 anni t&t in luccm cdi,
labomn.il,,,, ante em?safonS T"* 7"‘ NovW“ drfectu
conferantur? votorum solemnium, ad hoc ut his ordines
aut ''huic Droxim/1'1^^ ',*n r<dlR‘on's mduerint, maiores iam 25 annorum,
solemnia et nmt * 3 * Possunt' e-xplcto iam novitiatus anno, ad vola
e« ™erh.rkPr, |es!mncm adn,k,i’ an «•■“» cum similibus expiandum
isc Ulterioris probationis triennium?
auMiaec qh iit***, ^°Sj ®.rn*ss*1 vo,a simplicia aut dimittantur c rcligiom
Ordinarius A: «.lf 1 an,m' relinquatur; quid cum cis agere debet
Fx Audi . \ tc-T Ordines, aut ad matrimonium forsitan' adspirent?
Statu Regularium *„h a;. • D. -Secretario S. Congregationis super
rescrihenrlnsvi • . L 20 ianuar4 1860, SSmus ad proposita dubia
rescribendum mandavit, ut sequitur*
V I’ At?i,tiVe quoad Opines Sacros. 91
Provinchle^ Fr° ,Pr*ma tonsura et ordines minores, quaternis
super dicta irremS^if»#00 MldU^° eautk‘ant racr,|taic dispcnsmdi
a . 1 ,, v. ? * ‘l e’ tacFlc revocata non luerit.
Ad 1 q C ‘U 1 ' Partem, affirmative ad 2. J j
iv< ner An uf^r^81 V°.t.orum simplicium sive per dimissionem ab Ordi
gerat cum iii: 0lcam dispensationem ah emissis votis soluti fuerint,
[Bizzarri P ^f°Ut CUm cctcr's sn,s 1 >i"ircMiux se se gerere *”u~*
! ’ C°UcCtanea S* c «P. ct Reg., p. 858, 859]
Lrl _ *\J I 4 O .
1 cr. n
Cf, m
(o T
I f
- + \uptf St at it fh gula n tmi
4386.
S. C. super Statu Regularium, 25 ian. 1861.
Cum 1 ure communi receptum sit, ut coniugibus ante consummationem
matrimonii, tempus petendi ad deliberandum an vellent monasticam vitam
amplecti, bimestre concedatur, aherque coniux in saeculo manens expec-
tare teneatur, donec monasticam viram amplexus professionem emittat,
quin antea alias nuptias inire valeat, a S. Congregatione postulo declarari!
num coniux manens in sacculo nc dum bimestre et annum probationis
ante simplicium votorum professionem expectare teneatur, sed ct ubse-
quens triennium, quo demum expicto iuxta recentem disciplinam locus
est professioni solem ni.
Fx Audientia SSmi, die 25 ianuarii 1 86 r .
SSmus in Audientia habita die 24 ianuarii 1861 ab infrascripto Secre-
tario S. Congregationis super Statu Regularium, ad quam dictum postu-
latum remittendum iusserat, eidem dubio respondendum mandavit, nempe
nonnisi per solemncm votorum professionem matrimonium ratum et non
consummatum dissolvi; non vero per professionem votorum simplicium;
idcoque in casu quo vir iuxta legern diei 19 martii 1857 per S. Congrega-
tionem super Statu Regularium latam, 1 vota simplicia emittere debeat
ante solemncm professionem, sive ipse, sive eius coniux recurrere poterit
ad Apostolicam Sedem pro obtinenda facultate ut statim emitti \ int
vota solemnia. A. liizzarri, Archiep. Philippe»., Secreta} ius.
fllizzarri. Collectanea S. C. Ep. et Reg., p. 859].
4387.
S. C. super Statu Regularium, 7 febr. 1862.
Fr, Alexander Vine. landel Magister Generalis Ordinis PP. Praedica-
torum exponit, occasione nuperrimi Decreti a S. Congregatione super
Statu Regularium die 12 fumi 1858 Apostolica auctoritate editi, - nova quae-
dam in quibusdam sui Ordinis Conventibus exorta fuisse dubia, quorum
solutionem ab eadem S Congregatione enixe ct humillime exposcit.
1. ( 'iim ex praefati Decreti (num. 8) professi votorum simplicium suffra-
gium habeam in actis ( 'apitularibus sui Conventus, quatenus et prout habent
solemniter professi, quaeritur an inter huiusmodi .ictus Capitulares recen-
seantur etiam actus receptionis ad votarum solemnium proft ssionein; nani
praeterquamquod votorum simplicium professi non sint dc corpore pro-
fessorum solemnitc-r, contingere potest quod professi simplices numero
excedant professo solemn.ee, ct inter eos periculum collusionis enabatur,
1 f
\
f xS i
4
980
Cuna Romana
cura alii post alios, vd si, nui, vel post breve tempus ,,i ,
fessionem admittendi sint? * u ad s0lemne
e,)' pri>.
2. Utrum reieetio alicuius professi simnlicis i •
Consilio vel totius Conventus in Capitulo Per JZ parte ^trum i,
ab Ordinis Generali Magistro, nulla alia Intercedente*1 - pr°lala
iudicium, ad hoc ut eiusdera Sjgg *«
decerni et declarari possit? P ° general1 Consilii
3- Et quatenus negative, quaeritur tertio, quid agendum ■ d
Conventus ad excludendum Novitium a nrnfpcc; ^ ’ st ^atres
ncc ulterius eadem differri polit c ‘ urad v ? f- S°lcmn' pme,vere“.
annos Novitius expleverit? 1 1 igintiquinquc aetatis suat
SSmus D. N. Pius Pp. IX in Audientia habita die 7 febr ,x ,
scripto Secretario S. Congregationis super Statu Regularium ,, '
scripta proposita dubia rescribendum mandavit, nempe "dT llT'
Ad 3. Negative. Ad 3. Pro admissione ;ul vota Sia
rali vel ab eius Ca.u^i „ . “ penorum, minime vero a Superiore Gene-
2-^ Sf • jrr:; Pcr::
declarationum ppa ’ ^°? CaSU Servanda erunt* <luae i" articulis IV et V
ucuararionum praescripta sunt.
alios Ordines*1 eft*[aS^U l ^ ^UaC ’n ^oc resPonso continentur, etiam ad
Archieo Philinne nSiUta Cxtendlt’ et extensa declaravit. - A. Bizzarri,
nrcniep, i hilippen., SecMarius.
[Bizzarri, Collectanea S. C. Ep. et Reg., p. 861, 86zj.
4388.
S. C. super Statu Regularium, i aug« 1862.
nium m r^K ^C. votis simplicibus professioni votorum solcm-
RecuIarium"rC.'C lCdrn .. 'PIsto^:lITl huius Snc. Congregationis super Statu
ouoid' insfv ^ x9 uoirtu i8571 nonnullae deinde editae fuerunt declarationes
tutum ftnV V°na simP lcla* relate ad votum simplex paupertatis consti-
suorum i ,, ro essi votorum simplicium Dominium radicale, uti aiunt,
adminki r i/101"11111 lLtincre pmerunt, sed eis omnino interdicta est eorum
Drofe- ^i 1 rCt lt^Um\ erogatio, atque usus. Debent propterea ante
niin simni; * wrum sunplicium cedere pro tempore, quo in eadem votu*
tum et n‘UUm profess,onc permanserim, administrationem, et usumfnic-
libitu existimaverint V* placUcrit> ac ctiam SUf> °rdini, si ita pro eorum
t i \ 1 1 1
t i >3 1
\
\
44^ 1
A ^ j * tttpf t St diu Rigulariu
tu
ijSi
Nuper vero dubium exortum est, quandonam Professi votorum simpli-
cium emittere possint renunciationcm, de qua Sacrosanctum Concilium
Tridentinum, Sess. 25, de regularibus , cap. 16, agit, quaque ipsi suarum
rerum dominium a se abdicent. Dubio ad SSmum D. N. Pium PP. IX relato
ab infrascripto Secretario Sacrae Congregationis super Statu Regularium
jn audientia habita 1 augusti 1862, Sanctitas Sua apostolica auctoritate sta-
tuit, atque constituit, renunciationcm, quam in citato capite 16, Sess. 2^
de regularibus. Concilium Tridentinum respicit, pro professis votorum sim-
plicium locum habere infra duos menses proximos ante professionem
voturum solemnium. Contrariis quibuscumque non obstantibus. - A. Biz-
zarri, Archiep. Phili ppen.. Secretorius.
[Bizzarri, Collectanea S. C. Ep. ct Reg., p. 865].
4389.
S. C. super Statu Regularium, 17 aug. 1866.
I11 Congregatione Habita die 16 augusti 1866 proposito dubio: Se sia
espediente di modificari lc Costituzioni di demente I"///, < d Urbano VIII
■ 11 1 f<iW riservati at Superiori Regolari in modo che venga rimosso ii p< r i colo
d inconvenienti, 1 quali possono accaderi mile piccole Comunitd? Emi Patres
rescripserunt: Serventur decreta Clementis VIII, et Urbani VIII,1 ita
tamen ut in praefatis parvis Communitatibus Superiores omnino debeant
deputare habitualiter saltem unum Confessarium ex Religiosis proprii
Ordinis, qui facultatem habeat absolvendi a casibus et censuris in Ordine
reservatis, facto verbo cum SSmo.
Et facta de praemissis relatione SSino D. N. Pio Pp. IX in audientia
habita die 17 augusti 1866 a Secretario, Sanctitas Sua resolutionem S. Con-
gregationis approbavit et confirmavit.
I Bizzarri, Collectanea S. C. Kp. et Reg., p. 865» 866].
4390.
S. C* super Statu Regularium, 16 ian. iSyi.
Er. Diomedes a Pescoconstantio, Procurator Generalis Minorum Refor-
matorum, ad pedes 8. V. provolutus, ut e medio omne dubium in rc gravi
momenti tollatur, sequentia, pro opportuna declaratione, humillime sub-
mittit.
In Decreto a S. Congregatione super statu Regularium, diei i2iunii 1858,
Apostolica auctoritate edito, 2 circa iura, quae professis votorum sim-
plicium competum ad 11. VI decernitur, quod professi dictorum votorum
simplicium participes i runt omnium gratiarum et privilegiorum , quibus pnfessi
CeUrta Romana
($2
votorum solemmum in memorato ordine legitime utuntur r "
Immo in n. VIII additur: Anni professionis, qui in dicto oT^ * §audfnl>
quis voce activa et passiva gaudeat , et ad officia adm lt f a ^
stoms votorum simplicium computentur. pSSlt' 0 die mh.
Hinc quaeritur:
Utrum professi votorum simplicium, otii cv sll-un n ,
tam gratiarum et privilegiorum, quam vocis activae et ^U°at* ‘UB
votorum solemmum acquiparantur, ut professi voton,P pr°fcssis
Praelatos seu in Superiores in eodem Ordine licite “
et valeant? C1C ct va*I(^e eligi possint
Sacra Congregatio Eminentissimonim ac Reverendissimorum dor
Cardinalium super Statu Romihrmm „ ■. na ipsimorum S. R. £
praemissis eensuit rescribendum: ’ ^ I11:lturu PcrP«nsi| super
Negative.
[Acta S. Sedis, vol. XXIV, p. 56f>, s67l.
7. - S C. 01-: RELIGIOSIS.
4391.
S. C. de Religiosis, decr. 21 nov. iqoS.
De eleemosynis colligendis gravis quaestio, quae iam anteactis saeculis
non semel agitata fuit, hodie praesertim, ob peculiaria rerum ac temporum
adiuncta, in praxi maiores ac frequentiores praesefert difficultates. Quibus
ut occurreret, S. Congregatio Episcoporum et Regularium, omnibus mature
perpensis, die 27 martii 1896 promulgavit decretum Singulari quidem, 1 quo
colligendarum eleemosynarum ministerium opportunis pro hodierna hu-
manae societatis conditione communiebatur cautelis. Attamen mulierum
dumtaxat respiciebat Sodalitates. Quo autem et virorum Institutis reli-
giosis melius provideretur, eidem Sacrae Congregationi, in plenario con-
sessu die S maii anni 190S habito, visum est pro his quoque nonnullas
apponere quaestuationum normas; quas, ex Secretaria supradictae Con-
gregationis Episcoporum et Regularium acceptas, Sacra Congregatio Ne-
gotiis Religiosorum sodalium praeposita, de mandato SSmt I )ni Nostri
Pii divina Providentia Pp. X, publici iuris facit.
I. - Quoad ordines mendicantes,
1. Regulares, qui Mendicantes vocantur et sunt, ex institutione Sedis
Apostolicac cum sola licentia Superiorum suorum eleemosynas quaerere
valeant in dioecesi, ubi erectus est conventus. Ordinariorum licentia neces-
sario censenda est data in ipso actu quo conventus fundationi consensum
praebuerunt.
2. Si vero i idem Regulares extra dioecesim, ubi conventus habent,
stipem quaeritare velint, Ordinarii illius dioeceseos licentia, per suos Supe-
riores in scriptis obtenta, indigent.
3* Ordinarii praecipue limitrophes, hanc licentiam absque gravioribus
urgentiorihusque causis ne denegent, si aliquis conventus ex quaestua-
tione m sola dioecesi, ubi erectus est, vivere nullimodc possit, ut m parvis
dioecesibus contingere solet.
4 Quae licentia intelligitur habitualis, usque nempe ad expressam revo-
cationem!; quae quidem revocatio, ut par est, nonnisi legitimis de causis,
iisque tantum perdurantibus, lacienda est,
5. Ut Mendicantes praefato rure gaudeant, per scipsos, non autem per
personas Ordini extraneas, eleemosynas colligere debent.
Cf. N* 202Q.
9S4
Curta Romana
6. Regulares quaestuantes semper secum habere debent Ii»,
ttcas, quibus constet de debita facultate detine as au,h«-
commisso. Quas litteras parochis ultro exhibere l^ff*1*»** sibi
nanis, quoties ab ipsis requirantur. cmur* necnon 0r<]i.
7- Non licet Superioribus regularibus ad hoc om,« m:„
aetate et animo maturos; numquam eos qui sfudik Rc,igioSi '
8. Religiosi eleemosynas collecturi ne pergant soli^d hT' l"CUmbu"'-
extra urbem seu locum ubi habent conventum seclusa tn ’’ pracscrtim
causa; quo in casu quaestuarius publice notus sii onortet^t necess"«»
tute ac fidelium existimatione omnino commendatus *** *
9. 1 orro extra locum conventuum quaestuantes inuri n 1
apucl alios clericos saeculares vel reeulares ,m P^ochos Vcl
aliquem pium benefactorem, christiana honestate et virtute' T ^ ^
divertant. dlc cr VIr^»te conspicuum,
10. Extra propriam domum ne maneant ultra mensem si in nr ■
dioecesi; non ultra duos, si in alia eleemosynas quaerant’ LZIT
pro,;, uno ve, ^ ST «
extra ^^^^'^^n^^^cquaq^i^in^^b^fi8^ St'Pem COrr°gant' “**
oZiTL ,Z *, CaVCa",; '°Ca SUae Profosioni ntinime congnia
religione ipsorum frjv* ^ SII?c.^re ^oveant atque spiritualia exercitia ia
rengione ipsorum solita pro viribus fideliter adimpleant.
tant quaesmarik^ r5^U*ares’ £rav*ter onerata eorum conscientia, ne omit-
praescribere UIS n0rmaS aSendi, quas prudentia suadet, opportunas
fidelibus i tpl°d a^.sR’ ^cSu^ares quaestuantes notorie deliquerint,
n^l e!ln rtis»« contra legitimam prohibitio-
priam dormi * I™** r° ,**erC aUS*. ^Ucr*nt> Ordinarius loci iubcat eos in pro-
Superior - m rC re ‘Utlllc et‘am tamquam Sedis Apostolicae Delegatus
q od " r°reat,.Ut ,Il0S COrri^ant « P™ gravitate scandali puniant;
quod si secus fecennt, quam primum ad Sanctam Sedem recurrat.
II, Quoad ordines vel instituta religiosa
NO N MENDICA NTI UM .
priviie^um quacriIL<fi^l7.Um . f'V* conSrc8?tionum imis pontificii , qui
age..! ' L Ct-irios)nas neque vi propriarum constitutionum
neac annmhifo-..— _ . . * * * . .
s
veni;
V *
llt
■ ^ 1 ''^JJ****J vi
iam A ^Ue V1 APosto,icac concessionis gaudent,
'tnt- rirl * ,. '^IS irnpetrare debent, u
ant> praeterea i<v.m ^
tenentur
rea licen
usi forte s; e:
ut qu aestuationes instituere
uam per suos Superiores ab Ordinario loci obtinere
tl^es *n hoc expresse et specialiter itiri E
S. C, de Religiosis
9S5
derogaverit, quod numquam praesumi potest, sed indubitatis documentis
probari debet.
2. Religiosi vero qui sunt turis Moecesam, opus colligendi eleemosynas
nequaquam aggredi poterunt, nisi licentiam obtinuerint tum ab Ordinario
loci m quo resident, tum etiam, si extra dioeccsim propriae residentiae
abituri sint, ab Ordinario loci in quo stipem quaerere desiderant.
3. Ordinarii autem locorum, si opportunum visum fuerit, pro una-
quaque domo cuiusque religiosi suae dioeceseos Instituti, sive iuris ponti-
ficii sive iuris dioecesani, emendicato viventis, limites quaestuationis consti-
tuere possunt et respective servandos curare, praesertim ubi sunt conventus
Regularium nomine et rc mendicantium; nec huius modi Religiosis non
mendicantibus quaeritandi licentiam concedant, nisi sibi constet de vera
domus vel pii operis necessitate, cui alio modo occurri nequeat; et si neces-
sitatibus provideri potest per quaestuationem in loco vel districtu, in quo
Religiosi resident, aut intra dioecesim, instituendam, ampliorem licentiam
nequaquam concedant.
4. Ordinarius porro illius dioeceseos, aci quam isti Religiosi aliarum
diocceseon eleemosynas quaesituri accedant, collectas eis minime permittat,
nisi prius per se vel per suos ad hoc delegatos, praeter litteras obedientiales
proprii Superioris, facultatem, vcl Apostolicae Sedis si sunt iuris pontificii,
vel proprii Ordinarii si sunt iuris dioecesani, recognoverit et huius decreti
praescriptis conformem invenerit.
5. Insuper Ordinarius sedulo advertat, utrum qui pro missionibus
exteris subsidia quaerunt, praeter litteras commendati tias Vicani \e! Prae-
fecti Apostolici respectivae missionis et litteras obedientiales Moderatoris
generalis proprii Insituti, habeant quoque facultatem a S. Congregatione
de Propaganda Fide in forma authentica recenter datam.
6. Licentiam colligendi eleemosynas Ordinarii concedant gratis et m
scriptis, notatis semper (sive ad calcem litterarum obedientialium sive m
documento separato) tum nominibus Religiosorum, qui ad colligendas
eleemosynas designat! sunt, tum nomine Ordinis vel Instituti ad quod
pertinent, tum loco et tempore pro quibus licentia valitura sit.
Licentias loco et tempore generales Religiosis huiusmodi nequaquam
concedent Ordinarii, sed potius invigilabunt, ne sive quaestu ante:*, ?’\e
praetextu quaestuationis, extra propriam domum maneant ultra mensem,
Si in propria dioecesi: aut ultra duos menses, si in aliena eleemosynas quae-
rant; neve i idem denuo mittantur, nisi postquam per unum, respective duos
menses, in suo conventu degerint, prout uno vel duobus* mensibus toris
manserant.
8. Ut Religiosi Ordinariorum facilitate colligendi eleemosynas uti
valeant, id per se, non per alios, facere debent.
9. Ad haec et ipsi fideliter observent, quae supra pro Religiosis Ordi-
num mendicantium sancita sunt, parte 1, art. 6, 7, S, 9, 11, 12, 13.
10. In casu tandem, quo hi Religiosi quaestuantes contra legitimam
prohibitionem eleemosynas collegerint, vel, quod Deus avertat, male se
gesserint scamlalove fidelibus fuerint, Ordinarius loci, etiam tamquam
Cuna Romana
986
Sedis Apostolicac Delegatus, cos pro gravitate delicti et sem,l 1 '
tums remediis coerceat et in propriam domum a suis Superiori, "PP°r'
dos remittat. “pcnonDus
[Acta Ap. Sedis, vol. I, p. 153-156J.
punien
*90o.
4392.
S. C. de Religiosis, Ordinis Fratrum Minorum, 19 ian.
I r. nonavemura Marrani, Procurator generalis Ordinis Fratnm w
rum, se ad Sanctitatis Tuae pedes provoK i, et, ut pSta
exponh:VmC' ’ qUUm m°nialiUm SUi °rdinis dubiis s«
Sacra Tridentina Synodus. Sess XXV' ran , - j , ,
vesti tionem momalium carumque professionem constituit fu Librnat?
fessionis virgmum Deo dicandarum prospiciens, sancta synodus
atque decernit ut puella, quae habitum regularem suscipere voluerit
non ante eum suscipiat, nec postea ipsa vel alia professionem emittat’
quam exploraverit Episcopus, vel, eo absente vel impedito, eius Vica-
nuN aut aliquis.., ab eis deputatus, virginis voluntatem diligenter, an coacta
S 3,1 s;,at Quum verp Summus Pontifex leo
A11I,..per de,cretum S. Congregationis Episcoporum et Regula-
virfi-im6 I^°2 atUm>. ' ^dixerit* ut» non secus quam in religionibus
— . ^ j „ ‘ • fc Jl # ^ J in quibus solcmnia nuncu-
pantur vota, praenatantur solemnibus votis simplicia triennium saltem
ira ura, hinc sequens dubium exortum est, cuius congruam in editis iam
1 1 -C erLtl so titionem minime reperit: Nutu ante professionem votorum
t uum suncttuionialis voluntas , quae ante vesf itionem professionemque
0/«/// simp ictum, ntxta .S. Concilii I' rident ini praescripta , fuerit feqilimt
explorata, denuo sit exploranda?
Super quibus humillimus orator opportunam declarationem reverenter
postulat. - Et Deus, etc.
j . E* audientia SSmi habita ab infrascripto Cardinali S. Congregationi
e igioMs raefecto, die 19 ianuarii 1909; Sanctitas Sua, re mature
p pensa, supra relato dubio responderi mandavit prout sequitur: Attento
ratione solemmtatis votorum, iteranda est exploratio voluntatis singularm
monui utm ante votorum solemnium nuncupationem . - Fr. I. C. Card. Vives,
Praefectus. ~ D L. Janssens, O. S. II., Suarius.
[Acta Ap. Sedis, vol. I, p. 232, 233].
1 Cf. x, 20 y}.
*S (. de Re! i <> iodi
98
4393.
S. C. de Religiosis, decr. 15 iun, 1
909
Quum minoris esse soleat aedificationis, salvis extraordinariis nonnullis
casibus, quod in officiis dioecesanis eminere conspiciantur. qui, vel in
aliquo Ordine regulari vota solemnia professi, indultum saecularizationis
sive perpetuae sive ad tempus obtinuerint, vel in Instituto aliquo religioso,
emissis votis perpetuis, ab istis dispensati fuerint; ne alii inde Religiosi
induci possint, ut varios egrediendi claustra praetextus exquirant, quod
nimis frequens accidere experientia docet, Sanctissimus Dominus Noster
Pius Papa decimus decernere dignatus est, ut omnibus deinceps rescriptis,
quibus saecularizatio perpetua vel ad tempus, aut votorum perpetuorum
relaxatio, prout supra, sacerdotibus et clericis in sacris ordinibus consti-
tutis conceditur, adnexae intendantur, licet non expressae, sequentes clau-
sulae, quarum dispensatio Sanctae Sedi reservatur:
\ eritis, absque novo et speciali Sanctae Sedis induito:
1. Quolibet officio, et, quoad eos qui ad beneficia habilitati sunt, quo-
libet beneficio in basilicis maioribus vel minoribus, et in ecclesiis cathe-
ti ralibus;
2. Quolibet magisterio et officio in seminariis clericalibus maioribus
et minoribus aliisque Institutis, in quibus clerici educantur, nec non in
Universitatibus et Institutis, quae privilegio apostolico gaudent conferendi
gradus academicos in re philosophica, theologica et canonica;
3. Quocumque officio vel munere in Curiis episcopalibus;
4. Officio Visitatoris et Moderatoris domorum Religiosorum utriusque
sexus, etiamsi agatur de congregationibus mere dioecesanis;
5. Habituali domicilio in locis, ubi exstat conventus, vel domus reli-
giosa Provinciae, vel Missionis, cui sacerdos vel clericus satvularizatns,
vel a votis perpetuis solutus, ut supra, adseriptus erat.
Contrariis quibuscumque non obstantibus.
[Acta Ap. Sedis, vol. I, p. 523].
4394.
S. C. de Religiosis, instr. 30 '9<>9*
Imcr ea, quae rcliciosis Familiis maius detrimentum afferunt, quae-
que sicut earum tranquillitatem perturbant, ita bonam existimationem in
discrimen vocant, praecipue est numeranda nimia facilitas, qua aliquando
debita contrahuntur. _ . . . ,
Saepe enim aes alienum inconsulto et intemperate suscipitur, sive aci
excitandas domos, sive ad eas augendas et ampliandas, sive ad tyrone>
plus aequo recipiendos, sive ad marium apponendam operibus vel msti-
tuendae juventutis, vel sublevandae miseriae.
oSS
Cuna Romana
Quae quidem omnia, licet vel in se vel
opera laude digna, quum tamen regulis Christianae finis> m
adnunistrationis non semper respondeant, ideoque apostoli Ct aeclllac
tionum verbis et spiritui contraria sint, Deo esse erata n prat‘striP'
proximo valent permansuram afferre utilitatem' Possunt, ncc
Quum autem in dies misere succrescat b- i> ,
contrahendi absque prudentibus cautelis, et ^
Supenons generalis sive huius Apostolicae Stdisr ,tt sivc
extraordinariis sane cirumstantiis, in quibus publicae et orivat^^”^ et
nucae versantur; ne domus quaecumque religiosae e\ sm |^ resoecon°'
ratione, in aere alieno contrahendo damnum il oostLnim ° agCndi
ctissimus Dominus Noster Pius Pana X h-ihfri « « * " Persentiant; San-
Cardinalium huius Sacra,
rrr:.;:Lp,::
giosis sui quoque iuris, v5 “ S^r“ ^
■ocaLTutdS *iVC ™
as ^rr: ss
agau,r dc Curio Con®en?u ( onsiln Rcneralis seu Definitorii, si
sci, directioni P?„ • *’ 3Ut ,d° doinw vel dOmibus, immediate jurisdictioni
seu directioni Cunae generalis subjectis;
express i iicentf^ivr praev *° .consensu Consilii seu Definitorii provincialis, ct
seu Definitorii o ^Iod®ratof,s ^neralis, accedente voto deliberativo Consilii
ribus nro\ int i-tP nCfa '1’ S' a^atUr dc tleDitis; vel obligationibus a Superio-
A vp) J 'bUS VC rp^,onaIibus contrahendis seu suscipiendis;
domui nimmi S^Ue praevio consensu Consilii localis seu monasterii sive
regionali nnc tmqUe n°m,ne dcsi«netti*, sub nullo Superiore provinciali seu
silii seii * expressa icentia Moderatoris generalis, eiusque Con-
familias, proprium . t \ ° ,n Vanas conSreSat,oncs seu
i ic^ T ' S,t’ huius J’raesidis *u Moderatoris eiusque Con-
ncentia neGe^arta v 1
omnino ent*
steriis «.I ,i * S|p,C pn!f.vi° consensu Consilii localis, si agatur de mona-
I icentia in t oniI nis nt[ 1,1 Moderatori generali sub icetis, accedente tamen
Ordinarii i*t ; a mar** loci, si monasteria seu domus huiusmodi ab
U, U ? V€rc exemPta non sint,
vs, n r ,i ”n °bbKat‘°nibus oeconomicis contrahendis, habenda
d= z trrr t- ** hm». *>• .o00. «•
c 1,1111 njs ^ingulis; quae superat 1000 libellas, nec attin*
- 1 i " libel-
git
f.,C
QOf
►1 ( f(5
^ j quo imcuab,
“ JJT «1 L ll 1 t.1 (J W\ 1*1 1 \t n « |-i 1 * * | * # * *
i iliij, vu quasi prm incus: quae superat 5000
us generalihmi * 1 . . . . „
'era mus Quod si domus, provincia vel Curia generali!
S. (j . dt
IOSIS
debita vd obligationes contrahere intendat, quae valorem 10.000 libellarum
excedant, praeter licentiam respeetivi Consilii, ut supra, requiritur bene
placitum apostoheum.
III. Non beet per diversa debita vel per obligationes diversas, quae
quomodohbet contracta sint vel contrahantur, summam respecttvam m
praecedenti articulo expressam superare; sed omnia ct singula debita
omnes-
* 1 1 V * * ^ * • ■“ * « ^ -i I ft i I Vu
que et singulae obligationes, quomodolibct contracta, semper coalescunt
Ideoque nullae omnino erunt licentiae ad nova debita contrahenda novasque
asque
e\*
obligationes suscipiendas, si anteacta debita vel obligationes nondum
stincta sint.
I\. 1 ariter nulla erunt indulta seu beneplacita apostolica ad contra-
henda debita vel ad suscipiendas obligationes, valorem 10.000 libellarum
excedentia, si domus, provincia vel Curia generalis oratrix in precibus
reticeat alia debita vel alias obligationes, quibus forsan adhuc gravatur.
\ „ Si qua autem congregatio et institutum votorum simplicium aliae-
que religiosae familiae Consilia generalia, provincialia et localia non habeant,
illa intra ins menses constituant ad hunc finem vigilandae adnunistrationis
oeconomicae. Monasteria autem seu domus, quae sint sui iuris, nec Consi-
lium libera capituli localis electione constitutum habeant, illud pariter intra
tres menses sibi eligant. C onsiliarii autem per triennium in officio perma-
neant, et sint quatuor in monasteriis vel domibus, quae saltem duodecim
electores habent, et duo ad minus in aliis,
\ f. Suffragia, de quibus agitur in articulo I, toties quoties exquirantur,
et semper secreta atque deliberativa sint, non mere consultiva; licentiae
autem, virtute suffragiorum concessae, numquam oretenus, sed in scriptis
dentur. Acta vero Consilii subscribantur tum a Moderatore tum a singulis
consiliariis.
v II. (inivi ter oneratur Moderatorum conscientia, ne per se vel oeco-
nomum, vel aliter, consiliariis occultent, e\ toto vel e\ parte, bona quae-
ciimque, reditus, pecunias, titulos, donationes, eleemosynas et alia valorem
aliquem oeconomicum habentia, etiamsi data sint Moderatori intuitu per-
sonae; neque de debitis vel obligationibus quomodolibct contractis taceant;
sed omnia plene, exacte, sincere, fideliter revisioni, examini et adproba-
tioni Consilii committantur; omnia etiam documenta, bona temporalia
'cl oeconomiam respicientia, pariter consiliariis examinanda tradantur.
VIII. Nulla fundatio monasterii vel domus, nullaque fundationis ampli-
ficatio \c I mutatio fiat, si pecunia solvenda non habeatur, et hac de causa
debita v el obligationes oeconomicae contrahenda sint, etiamsi fundus vel
materia ad aedificandum, vel aliqua pars aedificii gratuito donetur, vel
construatur; nec sufficit promissio pecuniae edam in magna quantitate ab
uno vel pluribus benefactoribus tribuendae, quia huiusmodi promissiones
saepe non adimplentur, eum periculo gravis nocumenti materialis et moratis
■Religiosorum.
IX. u* pecuniae, reditus aliique proventus legitime collocentur in
aliquo tuto, licito ac fructifero investimento, et ut potius in uno quam in
alio investimento ponantur, requiritur votum Consilii, toties quoties exqui-
Curia Romana
99®
rendum, exhibitis praefato Consilio omnibus notitiis cir,-, ,* .
et alias investimenti circumstantias. Quod item valet nn. L^n"1' modun>
menti mutatione, servatis aliis de iurc servandis P q ’ 1 Jct
X. Quae de triplici clavi capsam claudente deaue m.;
tatione, nccnon de recta administrationc rerum temDOraliimi CapSae visi'
m constitutionibus singularum l-amilianm, ,v|iKi, Jnm ' "
quam in singulis articulis praesentis Instructionis ordinentur^1 ****"*
\entur m ns, quae ipsi Instructioni contraria non sim Et ubi' I ™" S"'
temporalis per propria statuta ordinata non lueri? 0™1 /
ordinentur, prae oculis habitis quae in Normis can VI T ?'ay™m
non solum sorores, sed et viros rr!,Luos„T resPidum' %?£* ‘
m fine pag. 3 earundem Nor, nurum posita salvis . abetu.r » «i
huius Instructionis. " mPer praescriptionibus
clumo qrU"nqUe, b°na' 0“* quoxnodolibv,
vo,
aliis SdSiTdK anTU-t; * *>*CU??e pr0 Missis 'naoualibus “
que de causa „eaue ev tnt 'P*arUm curationem, nullo pacto nulla-
servari debent. Oua in neque ex parte expendi possunt, sed integre
consiliarii pccia i vigilantia procedant tum Moderatores tura
stol^Sede^ai^h.f°tlbUS nionial,um ct sororum non alienandis ah apo-
pacto neque cui». ^ 5?*“* ®Unt’ erUnt aPPrime servanda. Nullo igitur
^nsm^ ouo UT“ ***** **** & Crit Capita,ia ^iusmodi dotum
a iurc dctJrmim^Ul' rc®Pectlvae m°n»ales vel sorores vivant; sub poenis
vissima^ciraimstantias si *f
natio. 1 ,s edicetur etiam unius tantum dotis alie-
nisi iuxti ! L*tiam eleemosynae vel subsidii, non fiant,
singulis constin r’°neiS * ^anpta Sede praescriptas, et iuxta mensuram in
a Superioribus <y ^ »nf ortilnaram> a capitulis, et in eorum defectu,
XIV. Omn’genera !bUS CUm resPecdvis Consiliis legitime determinatam.
Ordines ^Uae ln bac instructione praescribuntur, non solum
rum resoiciifnr^1 v?*?8 Ct ,nst*tuta virorum, sed etiam ntonialium ct soro-
puniantur, et 81*^61^0°!"? earr,mlem praescriptionum graviter
sentem Wfn. * Mt IIS’ cIuae iurc communi vel iuxta prae-
facto subiaccant^aisS ap?stoI,^Um beneplacitum requirunt, poenis ipso
Contrarii - i ^ 3 onbus bonorum ecclesiasticorum inflictis,
tibus * qui 'Miscumquc, etiam speciali mentione dignis, non obstari-
[Acta ,\p. Sedis, vol. I, p. 69S.
Normae, secundum quas
m approbandis
Propaganda PnU
>s instituti
b* Congr. Episcoporum ct Regularium procedcn
votorum simplicium. — Romae (rooi). Typis S. C« *
S di lit It
gtosts
</> I
4395.
C. de Religiosis, 30 ini. 1909.
i>er decretum Sacrae Congregationis Episcoporum ct Regularium d d
3 mau 1902 quod incipit Perpensis, * iniunctum fuit monialibus cuiuscumime
Ordinis, ut, peracta, probatione et novitiatu, vota simplicia emittam nec
ad solemnem professionem admitti possint, nisi expleto triennio a die
qua vota simplicia emiserunt; ita nempe * ut si qua, non exacto inteero’
triennio, ad professionem solemnem, quacumque ex causa, admitteretur
professio ipsa rrnta prorsus foret, et nullius effectus (Decretum Per-
pensis, ffi), '
Cum autem huiusmodi decretum in notitiam aliquot monasteriorum
vel momalmm nonnisi post aliquod temporis spatium venerit, admissae
luerunt ad professionem votorum solemnium nonnullae novitiae immediate
post novitiatu m, ex decreti ignorantia. Hinc quaeritur:
I. Au pt oi essio, quam moniales praedictae emiserunt post diem 3 maii
1902, tamquam solemnem, non praemisso triennio votorum simplicium ex
ignorantia decreti Perpensis, haberi debeat tamquam nulla? Et quatenus
Affirmative: n
II. An professio, in iis circumstantiis emissa, debeat saltem haberi
valida, uti professio simplex?
IU. An renuntiatio, donationes etc. a moniali factae occasione talis
invalidae professionis, habendae sint tamquam nullae, ac proinde res donatae
ab illa legitime repeti possint cum dote?
Eiiti Patres Sacrae Congregationi negotiis Religiosorum Sodalium prjt-
posttae, in plenario coctu habito ad Vaticanum die 30 iulii 1909, rc mature
perpensa, respondendum consuerunt:
Ad I. Affirmative.
Ad II. Negative.
Ad III. Affirmative.
Quibus omnibus Sanctissimo Domino Nostro Pio Papae decimo per
infrascriptum Secretarium Sacrae Congregationis de Religiosis sequenti die
relatis, Sanctitas Sua responsiones Eiftorum I 'atrum approbare ct confir-
'narc dignata est. - Fr. I, C. Card. Vives, Praefectus. D. I.. Janssens,
Q' b. B,, Secretarius.
[Acta Ap. Sedis, vol. I, p. (»99, 700].
4396.
S. C. dc Religiosis, decr. 7 sept. 1909.
Ecclesia Christi, licet spirituali gaudio afficiatur, quum fideles matura
dclib aratione et recta intentione statum perfectionis in religiosis Familiis
amplectuntur, qualitatis tamen quam numeri potius sollicita, ingressum in
1 Cf. N , 2oj9*
Curta Romana
99 2
ut
erio-
novitiatum et professionem votorum ita moderata est »77^
vent ad evangchca consilia in religiosis
tendos, qui dtymae vocationis argumenta praeberent CSSe admit.
,10ms tempus, quod votorum emissionem praeecdit qU°qUCprobl-
amm. non solum religiosis imbuerentur vimuibu, Jf '°C ,nStituit.
nhus rite explorarentur. ’ ed etiani a Supe
Debilitata tamen in reirionihii'; nnn „„„ ■
Apostolica Sedes ingressum in religiosas Fanrilias Chnstlanae disciPK
experimentum vitae religiosae, paullatim, praLsL^Z™ i**" *
quadam ratione ordinavit, editis ad rem legibus gou .P «1 P ’ SeVeiiwi
et prosperi exitus firmiorem redderent. S * q pem Perseverantiae
Quum vero compertum sit, longe melius esse ut: ai;, v
tur januae ingredientibus, ne postea late reserentur ‘ aITal,ter claud^
mus Dominus Noster Pius Pana X cnmmm r exeunt!^us> Sanctissi-
Congregationi negotiis d’«"atus * '~ic Sacra
Huiusmodi Ecclesiae disciplinae in -i-t»! • i .PracPos,tac» ut severiori
tiatiun et vota, haec statuerer i * S*l* admittendis alumnis ad novi-
graviter onerata Superiorum conscient ia' firi yf'gl?sis viroruin Fa™liis,
quae sequuntur; t e !tet In posterum servanda,
Nuliunode, absque speciali venia q#»H»c a , ■*
litatis professionis, excioLtur Iw.Ia - APosto,lcae. « ^1) poena nul-
rum postulantes: ’ L ' d novitntum sive ad emissionem voto-
«puisPftlerint;11**11* <>b lnhonestos mores vel ob alia crimina
ratione dimissi Tuerint; ** C°llcg"S cccles'asticis vel religiosis quacumque
religiosa dimissi fuerim^wl sTorofe"^'^'1’ ^ **? °rd'ne ** congreg!1,io'"-'
4- Qui iam admissi,’ sive ut ““"S? ^®rU® obtinuerim:
alicuius Orrtinic t- i . - proiLbsj si\l ut novitut in unam provinciam
eiusdem Ordini ^ congregationis et ab ea dimissi, in eandem vel in aliam
IU Contrariis nu T*”* - provinciam recipi nitantur,
tibus ^ >uscumque, etiam speciali mentione dignis, non r>^etan-
fActa Ap. Sedis, vol. I, p. 700, 70lJ.
4397.
s. C. de Religiosis, dcclar. 7 sept. 1909.
inter alia h i det-,eti Auctis admodum, 1 editi a sa. me. Leone XIII.
Illicium -it> ()r'rSa ~un.tur* Professi tum votorum solemnium tum sim*
iractcr ai , '1™'* '0Comm ad Ordines non admittantur, M
per annum t“t,moma,cs litteras exhibeant, quod saltem
-niogiae operam dederint. s; i noritur Ar «nhdiaconatui
* - i- ■» — | ^ m # # r ,
raL theologiae operam dederint, si agatur de subdiaconatu;
X. C. de Religiosis
rm
ad minus per biennium, st de diaconatu; ct quoad presbvtcratum saltem
' per triennium, praemisso tamen regulari aliorum studiorum curriculo
Porro c, rea genuinum sensum huius articuli, varia dubia Sacrae Conm -
j gatiom negotiis Religiosorum Sodalium praepositae exhibita sunt ouae
ad sequentia capita reduci possunt; ’ M
I. Utrum Superiores Ordinum vel Institutorum religiosorum praefatas
I testimoniales litteras liate dare, et Ordinarii, seu Episcopi licite acceptare
possint, st anni de quibus agitur non fuerint completi, seu non vere ac i-
demici vereque scholares, sed potius abbreviari, non quidem ex incuria
sed quia vel omissae fuerunt vacationes, vel horae lectionibus in schola
tradendis multiplicatae, vel alia quacumque de causa?
II. Utrum studentes, expleto unius, duorum ve! trium respective anno-
rum curriculo theologico, possint statim ad subdiaconatum vel diaconatum
. . presbyteratum item respective promoveri, ideoque inceptis vacationibus,
I m hnc anni scholastici dari solitis, quin circulum duodecim mensium com-
plere teneantur? *
III. Utrum iidem studentes, triennio theologico rite completo, tenean-
tur adhuc per altum annum, seu per quartum annum scholasticum, theo-
logicis studiis in scholis incumbere?
n . Utrum verba eiusdem decreti Auctis admodum: '«praemisso tamen
regulari aliorum studiorum curriculo » respiciant tantum philosophica seu
_v cavalia studia, vel etiam gymnasialia seu humaniorum litterarum, imo
primariam etiam institutionem?
^ * Utrum studia philosophica seu lycaealia, humaniorum litterarum
seu gymnasialia, et primaria necessario ante ingressum in noviriatum ex
integro peragi debeant?
* I- Utrum praefata studia, non publice in scholis rite ordinatis, sed
pnvatim peracta valorem habeant legalem, seu qui sufficiat ad licite dan-
d.i> et licite acceptandas litteras testimoniales ad sacros Ordines?
' U. L trum ad valorem legalem studiorum theologicorum, philosophi-
corum seu lyceaclium, et humaniorum litterarum seu {jvninasiahutn suffi-
cia\ disciplinae principalis sea theologiae, philosophiae et linguae iatinae
Peritia, vel potius requiratur, ut in unaquaque schola tradantur etiam
disciplinae -accessoriae, iuxta normam in bene ordinatis Seminariis regionis
v 'gentem et saltem in substantialibus servandam?
'III. Utrum et quanam ratione in litteris testimonialibus ad sacros
»"di nes authentice constare debeat de peractis ex integro, tum curriculo
seu curriculis theologicis, tum philosophicis seu Ivceaclibus, et humanio-
mm litterarum seu gymnasialibus Studiis, ut praefatae litterae licite dari
possint a Superioribus, et licite acceptari ab Ordinariis seu Episcopis?
Ut Sacra eadem Congregatio, de speciali mandato Sanctissimi Domini
nostri divina providentia Pii Papae X, respondet prout sequitur;
\d f \ < gatiie in omnil)Us; et quaelibet ab breviatio studiorum abusiva
0|tuuno habenda est, et penitus illicita.
Ad I f. Affirmative , dummodo tamen complexus trium huiusmodi
•‘Unorum saltem triginta tres menses integros comprehendat.
Vol. 17
63
0 tu f a I xomana
A<i III. Affirmative, ideoque complexus mndrienn; i ~
tatis vacationibus scu fenis, quadraginta quinque COmP»
prehendere necesse est, lbes ,nt^gros corn.
Ad IV. Respiciunt et philosophica seu Ivcaealii e, i
terarum seu gymnasialia, et primaria studia. Ideoque ‘hau.n!?rT™ !il'
sunt theologica studia, si alumnus cursum philosophicum?81^^""11
rite non expleverit; neque legalia erunt philosophica seu lv r -Vc:lral™
alumnus humaniorum litterarum scu gymnasiak- *
plevent; neque valorem habebit humaniorum litterar, „ Jl' * ^
studium, si alumnus per primariam institutionem rite habitam'™**11'
praeparatus fuerit. Porro ad legitimum transitum dc eholis oT "?*
gymnas, ales, de gymnasialibus ad Iyeaeales, de I Ag *
requiritur testimonium de bene superato periculo seu examine \ T'
toribus respectivarum scholarum in forma authentica 21 t
coram peritis magistris s.dKMmdlm^TtaSffi/T SPC"a
seu scholam. transitum ad superiorem gradum
quoad prim^riat' •?“”“* -S‘Udia Ph,i,os°Phi<* seu lycaealia; affimA
tlmen Specialibus ^A^Ia™ SCU 1?uman,orum litterarum. In casibus
novitiatum inter clericos admirmtnV V • ’ pcrm,tt' Potest’ ut aJ
humaniorum liti . . ttatur" qui annum quartum gymnasialcm seu
aetatis annum excesserit*1^ eXp.CVent’ dummodo: «) decimum quintum
dium nhilrtci «(.■', statim post novitiatum, et antequam ad stu-
studiorum hi^ 'C^m ',eu , J.v caeale adseendat, integrum curriculum omniuffl
vd iinc r;f#* mani0^1Jm Jttcrarum seu gymnasialium in scholis domesticis
si atratur At- ^ lnat,s.compieat; 0 et finale periculum bene superet. Quod
ad Sanctam fifde^ ^ novit,atum anno 9uart0 non expleto, recurrendum
casibus tamen extraordinariis, qui respiciunt par-
nerieulr !<picm.a umnum tantum, qui diligenter studiis incubuit, et in
,,r t! t. CU examine 'doneus inventus fuerit, recurrendum ad Sacram Con-
temnnr^ pro c®nvalidati°ne, exhibita iurata fide examinatorum, et de
nisi n><s ansac*° in studio priva tim peracto et de bene superato periculo;
tantum x a Ijl°n j. °^nri*^us disciplinis unius anni scholaris, sed dc una
lhimrm ^ disciplina accessoria, gravi de causa a particulari aliquo
ut sun pru dtim exculta; tunc enim, praehabita iurata fide exam i natorum,
deliberaVivrsJrGo^if” P°Wt * ‘Superiore generali’ **edente voto
\d V T 7 T ( ad primam partem. Affirmative ad secundam,
t ri rif.fi . . • uperiores in litteris testimonialibus, expressis verbis, sequen*
i m1; Ct u >cnt 11 totiiri ; i. Quoad curriculum theologicum, candidatum
tali srh ,Lt d't’ ‘u- talcm usque annum, mensem et diem, et iit
ncces^irik StU .J1S 1 ic°b:>gicis.ad sacrum Ordinem, ad quem praesentatur,
tum fuisse? ^ ‘‘‘ussc, et in finali periculo seu examine idoneum invefl
xi ^ t/tft > , r,, (tstudia, eidem curriculo praemittenda - a) e
■** '■ j. _ + .K V jm-m d. J • W
U
mdidatun
ri 1 1
peractis primariae institutionis studiis, humanionii
995
S. C. dc
1 fisis
lil, erarum studia m teli schola, et per tot annos academicos seu scholares
« integro explevisse, bene superato finali periculo; b) praefatum candidatum '
recte expletis humaniorum litterarum studiis, philosophicum curriculum
“ lntcgn’ ,a ' « Pcr tot annos aeade.nieos seu scholares con,-
plevisse, et hnale periculum auspicato superavisse
Mandavit insuper Sanctitas Sua, ut salvis quae de integritate et dura-
„one studiorum in praesenti documento dicuntur, Sacra Congregatio exoui-
sito ab omnibus Moderatoribus generalibus elencho disciplinarum quae
singulis anms scholasticis seo acadcmicis adsignatae sunt i„ resMctiva
religiosa Familia, una cum tabulis horariis singularum scholarum aliisque
opportunis informationibus, Instructionem de studiis apud clericos Ordi-
num et Institutorum religiosorum rite et integre peragendis praeparet, in
plenario Emorum Patrum eiusdem Congregationis coetu examinandam
et probante Summo Pontifice, publici iuris faciendam.
Contrariis quibuscumque, etiam speciali mentione dignis, non obstan-
tibus,
[Acta Ap, Sqdis, vol, 1, p. 701-704].
4398.
S. C. de Religiosis, declar. 21 dec. 1909.
Nonnulli Superiores Generales Ordinum et Institutorum huic Sacrae
“«gregationi Negotiis Sodalium Religiosorum praepositae humillime
exposuerunt difficultates, quas parit immediata evecutio rccentiorum
Declarationum circa studia, d. d. 7 Septembris 1909; 1 sive quia alumni
in propriis illorum Collegiis degentes, qui ad Novitiatum ingrediendum
t.uu existimabantur sufficienter apti, in Collegiis ipsis, ad statum curri-
culum studiorum perficiendum adhuc permanere debent; sive quia ipsae
novitiorum domus per aliquod tempus claudendae erunt, quum haud
facile sit reperire alumnos ad tramitem Declarationum undequaque in-
structos.
Ideoque supplices preces dederunt, ut. quousque iuxta placita huius
Macrae Congregationis res apprime ordinentur, praefatas Declarationes
benigniori quadam ratione interpretari fas esset.
Sanctissimus autem Dominus Noster Pius Papa \. cui haec omnia
infrascripttis Cardinalis Praefectus retulit in Audientia diei 21 decem-
bris 1909, rem mature perpendere dignatus est aequa lance cum expo-
sitis difficti! lati bus bona librando, quae ex immediata exccutionc dicta-
rum Declarationum Ordinibus et Institutis provenient, quae quidem bona
non potest esse, quin cedant in utilitatem ipsius Ecclesiae Universae. Et
<;lne, hisce praesertim difficillimis temporibus, aequali ac Sacerdotes saecti-
jares debent scientia pollere Sacerdotes Regulares, quorum consilia Fideles
* 11,11 mmori sane fiducia expetere constat; scientia veris vocationibus nedum
Cl. \
4V/7
996
(- una Romana
, potius confert stabilitatem: ouotl « it ~ — -
a. Ordinis vel Congregationis sumptibus •*%
adimat, potius confert stabilitatem: quod .tT « ' —
scientia, Ordinis vel Congregationis sumptibus acmlild °S abuti contineai
m Novitiatum discedere, melius est illos abire nuo» V* *** inRresi;
labuisse propositi constantiam, imo nec urml hoc ipso pato
ammum vere sincerum; longe minor est O^bu^fr rcli8'<«
■actura, si minus frequentati, vel prorsus yacu-ie ne, r nSJltut,s *UWnd»
orum domus existant, quam si plenae Sodalibus^ ‘"T“,d tanP«s "«i-
praestat selectus numerus alumnorum stabilium o, ****'** ‘ns,it*-
tium, integre summopere curandum ut id ' V ma*>’nus pnictenun.
reddatur uberius. ' 1uod “umero erit inferius 1
14* ; ... * r*
VT ® aliisque permotus argumentis c
nus Noster minoris faciens difficultates « ’ b Domi-
SssfeS: rssfefc sfsftc:
ftsar^Ss^s Jtu,
Secretartus. janis. - D. L. Janssens, O, S. B.,
[Acta Ap. Sedis, vol. II, p. 35> ^
4399.
s. C. de Religiosis, dedar. 4 ia„. IQI0.
Sanctissimus Dominus p; , ?> *
"i *9*p infrascripto Cardinali Praef j0®, PaFa X’ 1,1 Audicntia> dic 4 iamia-
c»t. ut dispositiones Deere ti £ ^ l *m&nc «»nccssat decernere dignatus
admittendis i 3 . ',“'bmiam poslalantihus in Religiosas Familias m
dantur. Ideociue ,h.erUm Religiosas Familias in posterum exten-
nullitatis professionem SpCt'a .1 venia Scdis Apostolicae et sui) poena
sionem v<Lu * Novitiatum' ** * ^
fuerint?Uae’ Pr°Pna Culpa’ e eo,!cSiis etiam iaicis, gravi de causa, expulsae
amplectendae w^reHeioMe''^ V?*"18 pUe"“ sPcciali. cl,ra « SP“'
fuerint; h educantur, quacumque ratione dtniissae
gatione reliwiosaV;11 ut novitiae, ab alio Ordine vel Congre-
obtinuerint’ 1Issae uennt; vel, si professae, dispensationem votorum
vinciam alicuius o a?!saae’ ®*ve ut professae, sive ut novitiae in unam pro*
vel in aliam eh.cH» dfvV^ Gortgregationis et ab ea dimissae, in eamdem
Contrarii T u** ^ 'n‘s V l1 Gongregationis provinciam recipi nitantur.
obstantibus. - Fr. I. C. Cmi Viv*
rAcu Vn S ;• Jan?e?s °- s |{-> -ww. M
L Ap. Sedis, vol. H, p. 63f , j S
t 7.1 j 1 1
"T -I 1 P t
Cf. \
997
S. C. de
'W,\l <
4400.
S. C. de Religiosis, dedar. 5 apr. 1910.
Circa Decretum Ecclesia Christi d d - n ...
postulantibus in Religiosas Familias mn admittendis, ■ ab” hac Sacra Conm""’
lione Negotiis Religiosorum Sodalium praeposila, sequam dSES
solutio expetita fuit: X- I ‘WMiU
I. An postulantes ad Novitiatum admissi ante publicationem decreti
d in ipHi comprehensi, valide ad professionem admitti queant absoi
Apostolicae Sedis. H
ne venia
}}' An n’ t|UI ,n a!lclua Fartu lia Religiosa primam tantum professionem
emiserant ante publicationem decreti, valide admitti possint ad alteram
professionem, scilicet solemnem in Ordinibus Regularibus, et perpetuam
in ceteris Institutis, si in decreto comprehensi fuerint.
III. An valide et licite ad Novitiatum admitti possint postulantes, qui
a Seminanis vel a Collegiis sive ecclesiasticis sive religiosis, vel a Novi-
tiatu dimissi quidem non fuerunt formaliter , sed aequivalenter , id est,
quos Superiores induxerunt vel hortati sunt, ut sponte discederent ne
dimitterentur.
IV. An recipi valeant ii, qui professionem votorum temporaneorum
in a"tlua Congregatione emiserunt, sed, peracto tempore, eamdem sponte
non renovarunt.
Sanctissimus autem Dominus Noster Pius Papa X respondendum
mandavit:
Ad I. Negative.
Ad II. Affirmative; sed Superiores sub gravi obligatione tenentur:
«) opportunas, secretas iuratasque informationes exquirere Superiorum
heminarii, vel Collegii, vel Instituti religiosi a quo, circa veras causas exitus
alumnorum, de quibus agitur; b) moraliter aliunde certos fieri et dc bonis
eorum religiosis moribus, et de solidae vocationis argumentis, et. si agatur
de clericis candidatis, etiam de idoneitate litteraria. Et Superiores a quo ,
graviter onerata eorum conscientia, tenentur sincere et sub iuramento
secretas huiusmodi informationes a Supdtioribus tid quos exquisitas trans-
mittere.
'd III. Valide quidem per se, sed omnino illicite. Et ad fraudes vel
■ibusus 1 medio tollendos in re tanti momenti, Superiores nullum ex huius-
,n°dt candidatis admittant, antequam per accuratas et secretas informationes
a Vfoderatoribus Seminariorum, vel Collegiorum ecclesiasticorum sive
rt I ■ • orum, vel religiosi Instituti, in quo novitii fuerunt, sub fide iura-
ttieini habitas, certi omnino fuerint, candidatos, de quibus agitur, neque
Drmatiter dimissos fuisse, neque aequivalenter. Quod si de candidatis
riericis agatur, pariter constare debet de eorum idoneitate litteraria.
1 ‘ \ i ^ f i/i
%
C ti na Romana
Ad IV. Affirmative, praehabitis tamen juratis ;„r
supra, m responsione ad II, et III. ' n'nrmatlonibuS) ut
Contrariis quibuscumque, etiam speciali
tibiis.
mentione dignis, non
[Acta Ap. Sedis, vol. II, p, 2^2]
obst
an-
4401.
S. C. de Religiosis, declar. s apr. ig,0.
Quum in aliquibus Congregationibus et Institutis Relieiosi, ,
professto votorum perpetuorum, sed tantum vel ten, ol" ^
quibus alumni, peJta probatione, Instituto vel
et quum decretum Sacrae Congregationis dc Rcligioris d d , X
quo nonnullae praescribuntur clausulae, Rescriptis saccuiariratioiti ^'r
petuae vel temporaneae ac dispensationis votorum inserendae evan
respici at sacerdotes et clericos, in sacris constitutos, qui professionem n.
torum perpetuorum emiserunt; hinc dnbium exortum I, rnZL™
00,^ q dden?:nr fS Sacerdotl:s <=' clerici in sacris constituti, qui
tamu,r i,P™i ;°nCm V°‘0rUm P-^tuortma, sed vel temporali!;,
siones ad no “ P^eramiae, vel peculiares quasdam promis-
Sm.;“Um edid—‘ « a!> eisdem Pdispea-
matfdaaritISS'mUS aUtCm Dominus NostLT pil,s PaPa X respondendum
mutiee, si Religiosi votis temporaneis, vel iuramento perseve-
P, •• suPJ*a ICPs promissionibus per sex integros annos ligati fuerim. -
Contrariis quibuscumque non obstantibus.
[Acta Ap. Sedis, vol. II, p, 232, 231].
4402.
S. C. de Religiosis, 31 maii 1910.
/■" li
-uni nonnulla dubia exorta fuerint circa rectam interpretationem
eclarationum huius Sacrae Congregationis de Religiosis, d. d. 7 septem-
ris 1909, ^ quoad articulum VI, Decreti Auctis admodum, ‘ eorum solutio
ac ta cm Sacra Congregatione expostulata fuit, nimirum:
■ ** . praedictae Declarationes respiciant tantum Domus Rdi*
giosas stu torum solius Italiae, an etiam, eas ubique terrarum constitutas»
--.irum eisdem Declarationibus sesc conformare debeant eae tan*
m ongregationes Religiosae, in quibus emittuntur vota, an etiam
Cf. \
l !. \
> .
4393
1 397
— W -
S, C, de Religio •
W)
quibus alumni ligantur simplici promissione perseverantiae, ut apud
Eudistas.
3. Utrum, contracto vacationum tempore, ct pressius aucto studiorum
conatu, totus I hcologiae cursus tribus tantum annis comprehendi possit*
an potius per quatuor integros annos academicos, scilicet per quadraginta
quinque menses integros, computatis vacationibus trium priorum annorum,
scrnper protrahi debeat.
Et Sacra eadem Congregatio, re mature perpensa, respondendum ccnsuit,
prouti respondet:
Ad 1. Negative ad primam partem; Affirmative ad secundam.
Ad 2. Negative ad primam partem; Affirmative ad secundam.
Ad 3. Negative ad primam partem; Affirmative ad secundam.
Contrariis quibuscumque non obstantibus.
[Acta Ap. Sedis, vol. IT, p. 449, 450].
4403.
S. C, de Religiosis, 4 itin. 1910.
Cum adhuc perdurent dubia circa extensionem Constitutionis Exposti
debitum, diei 1 ianuarii 1583 extra Italiam, 1 re, in Plenariis Comitiis Sacrae
Congregationis de Religiosis die 3 iunii 1910 habitis, proposita, omnibus ma-
turissime perpensis, Emi ac Rmi Patres Cardinales declarandum censuerunt:
Servandas esse hac in re extra Italiam regulas et constitutiones a Sancta Sede
approbatas et consuetudines immemorabiles ; facto verbo cum Sanctissimo,
Sanctissimus autem Dominus Noster 1’ius !'apa X, in Audientia die
4 eiusdem mensis iunii infrascripto Subsecretario concessa, sententiam
Emorum Patrum adprobare et confirmare dignatus est. Contrariis quibus-
cumque minime obstantibus. - Fr. I. C. Card. Vives, Praefectus. - Fran-
ciseus Cherubini, Subsecretarius.
[Acta Ap. Sedis, vol. II, p. 483];.
4404.
S. C. de Religiosis, 3 iul. i9*o-
Apostolica Sedes, admodum sollicita provehendae perfectionis inter
Iteligiof < utri usque sexus Familias, plures edidit easque saluberrimas
eges, quibus quaedam vetantur, quaedam praescribuntur, ad Sodalium
ngressum. institutionem, vota, studia, vitae externae rationem altaque
d venus apte moderanda.
1 Gregarius XIII in Constitutione Expetet? debitum statuit, ut in w uvent» Italia et
mertim in mriusqite Siciliae Regnis. Abbatissae ct aliae Monasteriis Praefectae, cuius-
nque Ordinis, non amplius m perpetuum* sed ad triennium tantum eligerentur, quo
pSOt iterum et pluries, servata fdniia in Concilio Tridentino statuto, eligi possent.—
Ti. ttri ” f - **
IOOO
C u ria Homo na
«4
Inter quas leges, nonnullae tanti ponderis
qiudam actus invalidi, alii poenis ecclesiasticis mult iti T’ "S n°n Serv*is
illiciti sint. multati, omnes autem salt"
Saepe vero contingit, ut quae Apostolica , • 1
notitiam omnium Congregationum vel Domorum Qor)&^'n.
religiosarum, pne.
ad
sertim Monialium, non perveniant, legum bem-fi^; ■ ° ~~~ - v>«-
Ita, m exemplum, dicendum de Decretis* Sinpulari pr°rsUs amis*>
qnoa.l quaestuationem \ Perimis, 3 maii 1002 2 * «"'**. *7 manu 18,
solemm professioni rdieiosae praemittendo- n dt 7™"31' «Ptriment
bris .890, 3 de relatione conscienda '7 dec™'
bns 1905, ‘ de Communione frequenti; Inter ,a 20 d<*tm-
Postulantibus in religiosas Familias dc «»»*«
ni 1910, ’ quo praecedens decretum a<l reL0“' T"!''
ditur, et de aliis. ® sas mulierum Familias exteo-
Haec igitur Sacra Congregatio NVcr^i.o n -
posita, summopere commendat Revlis locoru^Qnff S“dalium Prae‘
Delegatis seu Deputatis ad Monasteria praesertim ,? d'T’‘s eon,m1“t
mum sui i uris constituunt, nec L-eneralem c .Monial'um, quae Do-
tiam Decretorum, etiam in posterum I. ' upcnonssam habent, ut noti-
respiciunt, efficaciter evulgem inter Prlit ■ q"36 vitam religiosam
Dioeeesana, ad abusus, si qui irrepserim 1' Inst,tuta
fundendum et uniformitatem in mr, ’ cndos> ati bonum largius dif-
obtinendam. “ rerun' vanon.carum observantiam ubique
[Acta AP. Sedis, vol. II, p. 52,, J24j. ' ‘ i
4405.
S' C’ <lu Religiosis, deer. 27 aug. ,910.
imbtlndum°r‘!',V ,animum «"»** religiosa perfectione gmdatim
ub Mas sn > |SnllSt,tUtUS ** t*u‘ id». Per unum saltem annum,
Quum »uim 'r^ ' • * tantum exercitationibus totus insumitur.
tune variis i 1 cxPL’r|eotM constet, adsiduis pietatis officiis, licet oppor-
CSCOntram P^escrtim defatigari mentem, et ad continuos
quum in inso V L. S ,n"]U!S lnt™tain afferri plerumque voluntatem; it
non parum urili|0f- ,a!,U m°4erata aliqua studiis assignatio possit Novitiis
quales sint in» 'S a,crra' nc dediscant quae didicerunt, ac re ostendant
quales smt tngemo. tdoneitate et diligentia; Sacra Congregatio, .«i»
1 C f. X* ,2029*
C 1. N..
J Cf. X
' Cf. xr
.X
. X
Cf V
J Cf
* Cf
Q [•*
4.126.
4 3 1 1 4
430(1
*jt)
f*. Re Imos is
1001
Religiosorum Sodalium praeposita, in Plenario Coctu limorum l-.urum e «
f a,,fUa" ,9'° ad ' “«eanum habito, sequentia statuit, a singulis Ordini!
bus et Congregationibus Religiosis apprime servanda:
1. Novitii , pnvatim, unam horam singulis diebus, festis tantum excep-
tis, studiis dedicabunt.
2. Studiis praeerunt M inister Novitionim vel Vicemagister, qui respon-
dente scientia pollere debent, vel. aptius, aliquis ex professoribus huma-
niorum litterarum, qui doro, vel prope commoretur, 1 lorum erit, non ultra
ter in hebdomada, per unam horam, praeter aliam, quotidie a Novitiis
studiis pnvatim addicendam, Xovitios in unum collectos veluti in Schola
instruere aut saltem eorum progressus in studiis exquirere.
3. Quamvis haec ut veri nominis schola censeri nequeat, non tamen
veluti merum mortificationis exercitium habeatur. Ita igitur fiat, ut, inde,
Xovitu omni cum diligentia in eam incumbant ac verum fructum ex eadem
percipiant, hinc autem, Magistri apta methodo studia moderentur, de unius-
cuiusque tyronis talento ac sedulitate indicium adipiscantur et progres-
sum curent, Genus autem studiorum cuiusvis Ordinis vel Congregationis
naturae respondeat. Linguae patriae, et pro Novitiis Ordini sacro destina-
tis, linguae latinae quoque ac graecae studium commendatur, sive per
repetitionem eorum, quae iampridem Novitii didicerunt, praesertim gram-
matice, sive per lectionem eorum sanctorum Patrum et antiquorum Eccle-
siae auctorum, quos litteris quoque enituisse constet, v. g. S. Ambrosii,
S. Augustini, S. Hieronymi, Lactantii, S. loannis Chrysostomi, Eusebii
et similium; item Evangelii S. Lucae et Actuum Apostolorum, graece
conscriptorum.
Scripta quoque exercitia, v, g. extemporalia, exempla Mariana, magna
cum utilitate accedere poterunt. Quae quidem omnia ct alia, sive patrio
sive latino sermone redacta, ut Novitii e suggestu legant vel memoriter
recitent summopere convenit, ad veram pronuntiationem et quamdam
publice dicendi dexteritatem adquirendam. Item opportunum erit, ut Novitii
mter se colloquentes, loco patrii sermonis, lingua aliquando utantur latina,
qua poterunt etiam interdum breves sermones vel catecheticas instructiones
ad sodales habere.
4- Qui scholae praeest adnotet, in scriptis, cuiusvis Novitii diligentiam
ac progressus, ct horum, item scriptum, mittat ad Superiorem < «encralem
vel -Moderatorem Provincialem testimonium, reliquis addendum, antequam
Novitii, expicto Novitiatu, ad professionem votorum admittantur.
Quae omnia Sanctissimus Dominus noster Pius Papa X, referente
ihfrascripto Subsecretario, confirmare dignatus est, die 27 augusti 1910.
Contrariis quibuscumque, etiam speciali mentione dignis, — *-
stantibus. - Er. I. C. Card. Vives, Praefectus. - Franciscus
Suhsecretaritts.
[Acta Ap. Sedis, vol. IJ, p. 73°* 73 1 J •
minime ob-
l 'herubini.
ICC2
(•lutu Romana
4406.
S. c. de Religiosis, decr. 27 aug. Iyi0.
i^-mi Patres Sacrae Congregationis Neant; ;= v r *
praepositae, in Plenario Coefu, ad Vaticanum fhbtedwT * Sodalium
beat Episcopus vel Praelatus Regularis, sibi *-
pensa, responderunt: tern coacto* «*e mature pcr.
' In electionibus Abbatissae aut Priorissae sive Wa
ciatur Episcopo, sive Praelauto Reeulari «.‘««.l’ Monasterium subfi-
clausa colligantur ct a J.uelato Prfeside cun? |,a_ '’0ta in urna
tonbus aperiantur; quod si gravi de causa “°bu® Sacenlotlbus scruta-
coram Praelato, adsistentibus tamen S, i t 0retenus dcntur. id fiat
dotes, de quibus agitur, sint matur-ie buS, 8crut^oribus. Sacer-
uti scrutatores aut socii Episcopi vel Pr t probatfe VIrtutJS- Attamen
lium Confessarii ordinarii » ae ati non admittantur ipsi A Ionia-
n°S,er PiuS PaP3 X- Arente
et confirmare dignatus est Contra mens,i august,‘ 1910, rata habere
I. C. Card . Y ivT PrTf^T :"S ^"b^cumque non obstantibus. ~ Fr.
[Acta Ap. Sel^Tp: 732] ClSCUS ChCrUbfni’
4407
S* C‘ de ReIi«i<>sis, decr. 1 ian. r9,,.
tate votorum, 1 qua sUte! 0rclmes Religiosos decorandos voluit solemni-
acstimationc':keffcctu^n ci«S^Uentl^m eiS.?VangeIica «>nsilia fieret
niter profitenda eo<; n * i*103 80Clctatc stabilior. Ad quae vota solem-
patione donati, ^ nuIIa fiacm,otii Christi partiri-
O trsi 'SLtI Laici vocantur.
simo et publico nevn Votoru.m s°kmmtatem prorsus irrevocabili, arctis-
fidelibus universis d-->*MC1^tUr lomo divino servitio coram Ecclesia et
propius ac Dernphm omnino, ut qui, hac ratione, Christi vestigia se
perseverent Quod pra^ertim Sp°ponderunt’ d fideliter in sua promissione
nonnisi admiratione summa J ! SCU Convcrs,s dicendum est, quos
professionem ad saccularia voti rpT' ndaloIIcw®crent Post solemnm
Spiritus aufpm ‘ edl|*e» nullo a se vitae prioris signo distinctos,
dicat hominibus c™Porum’ omnimodam libertatem infausto vin-
gressus; idque etiam =f>\ T10clue Monasteriorum septa est furtim praeter-
in Christo an ili f* CC1 ’ ^ cum desiderio vitae humilioris, absconditae
-ntia simuUr^m™^^ c.ssc.in gobiis, propositi per*™-
' 11S praesertim Laicis, quos forsan religiosos
■S. C, de Rch
'glOSli
100
A
potius fcccrat necessitas, quam voluntas, vel quos Superiores absque debiti,
cautelis exceperant, vel quos acceptis a Uro beneficiis abuti contum
II,,.,. parvi lacientes verba Sancti Augustini: Aee Ueo ,<■ unisse p^ij,
•T T Um; 'l'ml m ' detrimento licuisse,. A-nedere
„aq«e ,n reputas e, eheta unple factis: ipse adiuvabit, qui vota tua excepi,
I-ehx est accessum, quae m melusra compellit (S. Aug., Ep. KJ> 8), mater
Ecclesia, studens minori malo, licet non sine magna commiseratione ali-
quando permisit abire.
Ut igitur dignitas votorum, quae etiam Laici solemni ritu promittunt
in laude, qua in Ecclesia merito gaudent, perseveret, et ad sanctum voca-
tionis propositum impensiore cura provehendum nostra difficillima aetate
haec Sacra Congregatio, Negotiis Religiosorum Sodalium praeposita, rem
attentissime in Domino consideravit, discussis sedulo causis, propositisque
medus ac remedus; sententiamque expetivit quum Moderatorum Genera-
lium praecipuorum Ordinum, tum plurium ex suis Consultoribus. Quae
omnia Emi Patres Cardinales Sacri eiusdem Consessus, in Plenario Coetu,
die 29 iulii anno 1910 ad \aticanum habito, diligentissime perpendentes
quaedam statuenda rati sunt, quae Laicorum ingressum, tvrocinium. insti-
tutionem, votorum emissionem in posterum opportune moderentur.
Hacc igitur erunt apprime servanda ab omnibus Religiosis Familiis,
apud quas a Conversis quoque solemnia vota nuncupantur, nimirum:
r. Moderatoribus Generalibus facultas fit permittendi toties quoties
Superioribus Provincialibus, ut excipere valeam eos quoque iuvenes, ad
Laicorum munia destinatos, qui vix expleverint decimum septimum aetatis
annum, servatis servandis.
2. Nemo ad Novitiatum admittatur, qui per duos saltem annos, vel
per plures. si magis diuturnum experimentum Constitutiones Ordinis prae-
scribant, postulatum non expleverit, sub poena invalidae postea professionis.
3- No vitiatus ante vigesimum primum aetatis annum initium non
habeat, ad tramitem iuris vigentis; isque unum vel etiam duos annos
perduret, iuxta proprii Ordinis Constitutiones.
4. Expleto Novitiatu, servatisque quae servanda sunt, Laici admitti
possunt ad simplicem votorum professionem, quae quidem, perpetua ex
parte voventis, sit ad tempus sexennii ex parte Ordinis.
5. Absoluto sexennio votorum simplicium et expleto trigesimo aetatis
anno ac non prius, sub poena item i n val i d itatis, servatisque pariter servandis
Laici vota solemnia nuncupare poterunt.
f>. Quae in praecedentibus articulis respiciunt professionem votorum
simplicium et solemnium, erunt quoque servanda quoad Laicos nunc in
1 oenobiis viventes, qui solemnem professionem nondum nuncuparunt.
Spatium hoc sal diuturnum noveni annorum sperandum est, fore ut
quum Superioribus tum tyronibus opportunitatem det explorandi illinc
voluntatem, hinc \itae institutum, ad quod postea solcmnitcr amplecten-
dum, virtute firmior, potest homo maturius afferre indicium.
Haec autem aliquam, non tamen omnino firmam darent perseverantiae
spem, nisi ea comitentur sequentes et aliae id genus cautelae et industriae,
1004
Curta Romana
quas Apostolica Sedes, decursu saeml^n, 7 - ~~
et obscrvamiores Familiae Religione laudabili ' adl,il*'«Ias s,,,,;.
expertae sunt. '•'■uMh.l, consuetudine et felici ’
ivT m primis quoad Convcr^nnim
sedulae adhibendae cautelae et inquisitiones °nem'.n'Ultae sunt eaeque
■ndagct oportet de legi, imitate flabUi™ de Praem">™dae. fcwfaig
coram populo fama, de idoneitate tvronum x ™ honcs,ate. de op,ima
quo .ps. aguntur, amplectendi statum Religiosum W dc. "«“m finis,
qu. quaerunt in Monasterio quae nec for 71, t ! / ' ,q“"e’ scd !»«»;
?■ '• 3). quique facilem vitam curar m» , Put«enmt ( %„ S. A
honore, gerere cupiunt. Hi sane non sunt qufeiT*”1* ,"1,"irit0 nominis
exclamare fas est: Quam suave mih, Zi’i, , Sanct0 Augustino
C°*f2 L 9, c. Erunt quidem hThahZ ^ •"& %•,
tius fuerat in saeculo ambulasse ner nlnn C *®I0SI’ non VIrtutc, quos rcc-
eommenJavcrin, * “7^!^,“' prE*,™?* -'h'''"a J™™„ „„„
licentia, ad Postulatum admittamur < e "“** ma,orura Superiorum
Satts exploratum est, habet Clemens VII I i
l«rem (n.22), . super rec e tione 'rfu ' InS*ruc,'onc C“"’ «<< ”l«-
cahonem Conversorum tum KeliainJ bovillorum, perfectam edn-
stifideKbus aedificationem exem oL de.COrem f‘ orn“mentum, tum aliis Cbri-
cst. ut statim ab ipso initio eorum “ tUilstatan afferre. Necessc igitur
totum pervadat. <)„i disciplinam i animum sP'r,tus Religiosus et Ordinis
P°>tmodum difficile applica, ,r etT ” CmveTm,ionk "gW. *
deponit (S. Bonaventura in SUc f>l q“'s ***• ™
Ad hoc assequendum ”, . 0 ” prolo« ' "• •)•
probaverit et vita, cui dicit sC Clat.ar ^>OStu^an,ldlus Puter, quem et aetss
tas, informet scientia, firmet constanti, Xe,um ’"fi<nmnet cari-
ct de quo Sanctus Gregorius \ ™ h' Bcrnardus- •S®™- 20, n. 4, Cant.),
dum quippe est ut redormi / ti ** S 'scriPsir {tteg. Past p. 2, c. 6): Curam
p/inu. Atqm. inter haec sol/i-ii “ matrcm PUtm « P"!™, exhibeat disci-
rigida, aut pietas sit renui ■ /c! ,lmspci tmne providendum, ne aut districtio
quoddam ex utramu* /V t Uim( a t r"° est &nttas cum severitate; facitn-
rentur subditi neam in ' i ^amentum, ut neque multa as/irritate cxtdcc-
Saepe ab ln ^ -r ! b^mtate solvuntur .
«oleam esse fortunae mu'; '!Ga.tIone ,nit*um ducendum est; quum inferioris
>n agendi modis jn r„„ a*corum numero petunt adseribi. Inurbanitas
Sumenda refect i/) ru at ^0nj,1°.n) 3115 ^andis, in incessu, in ipsa corporis
quos sibi non amor |lllmP?wm’ Sed 0mninoi evellenda. Sordidi habitus,
nidis negligentia foedavit- ' a Is ct con*cmptLis mundi sollicite elegit, sed
bem-m ii$i quorum corpora telunl^ spintLMn Christi, ideoque non semper
! > ‘inn,,n t lant. ( 'orporis habitusque mundi*
100'
u. >. comite semper modestia ac simplicitate, erit summopere curanda.
Ouas Item m mundo civilis educatio moderatas regulas conL.it humani
consortii, eas caritas quoque fraterna adhibendas suadet etiam in Coenobiis
quum cantatis sit, quidquid proximum perturbare potest, altcnu- defutre
Inurbanitas autem, quae ex studio sui commodi procedit cum aliorum
neglectu, non potest qu,„ molestiam aliis inferat detque occasionem m
Externe haec sese habendi compositio viam sternit animo plenius edu-
cando, ..s scilicet nobilibus sensibus infundendis, quibus mens trahitur
ad aliorum levem quamque offensionem vitandam, desideria praevenienda
gralum annum facile dcmonslrandum, alios sibi praeferendos.
Haec tamen singula informet oportet, regat ac nobilitet caritas Christi,
ita ut quidquid verbis, operibus, omissionibus nostris laudabile est ac pro-
ximo gratum, procedat ex corde pleno cantatis.
Quae omnia, si I,aicos decent, summopere eminere debent in Sacer-
dotibus et iis, qui ad sacerdotium erunt promovendi, quorum igitur Laici
intuentes exempla, pertrahantur non solum ad virtutis, sed etiam ad mode-
stae urbanitatis tranutein prosequendum.
Monitis, hortamentis, patientia ac praesertim exemplo, rudiorum quo-
que non erit difficile in urbanos ct amabiles ita convertere mores ac modos
ut, non multo post eorum ingressum in Religionem, de* ipsis repetere
liceat illud Sancti Bernardi: Induerunt sibi facient disciplinatam, et bonam
totius corporis compositionem ... sermo rarior , vultus hilarior, aspectus vere-
cundior, incessus maturior. Verum , quia haec novi ter coepere, ipsa sui novi-
tale flores censenda sunt et spes fructuum , itia»is quam fructus (Senn. 63 in
Cant., n. 6). J’
Fructus hos quidem gignet institutio spiritualis, cui toti sint cum Postu-
lantibus Praepositus, et cum Novit iis Magister. Laicorum profectum in
viam sanctitatis faciant ipsi opus et lucrum suum, opus et lucrum sane
nobile et ingens.
Ad normam Decretorum Apostolicae Sedis, eis explicent universam
doctrinam Christianam; praesertim quoad sacramenta confessionis et com-
munionis rite ct t ructuose percipienda, prae oculis habentes Catechismum
Concilii Pridemini ad Parochos. Simul eos doceant, quasnam obligationes
sectim trahat votorum professio, quid exigant votis respondentes virtutes.
F-. s quoque explanent Regulae et Constitutionum partes, quae ad Conversos
pertinent.
Habeantur statis diebus collectiones seu sermones ad l.aicos, non tan-
tum vero ad novos, sed ad omnes, seniores quoque votorum professione
et aetate; quibus collectionibus seu sermonibus argumentum sint non
solum cateehismus, vitae spiritualis monita, Regulae et Constitutionum
explanatio, verum etiam normae practicae et exempla modestae modera-
taeque urbanitatis.
Laicorum autem animum iis virtutibus ac praesidiis Superiores robo-
rare satagant, quae Laicorum status, praecipua quadam ratione, reposcit,
m-;npe humilitate, ohedientia, spiritu orationis ac sanctificatione laboris,
ico6
Cuna Romana
Et in primi», exteriorem et cordis humii;**** ! — *
A<r aliam Ubi... riam ,mmiaS, quam qu„c inMfcT EZ ***** Uj
HOS, rorum tamquam Deus vidit infirmitatem Ea J ' °' *H
secunda hum, litas, tertia humilitas: ct quaties 'iaierroLZ
stinus Ep IIS, n. 22). Nam, ut habet divus (s- Auf“-
n- 32)'- J trtutum... stabile fundamentum, humilitas ■ f* '• 5. 14,
praebet hominem subditum et l “
f0*®1 inquantum evacuat inflationem superbias Zfji'T "f
Deus superbis resistit, humilibus autem dat S / * ! ,ae’ IV'
^ fundamentum (fi 7 o ,T **’
Quum vero «/ veram humilitatem fndtl r. ' 6l’. 3rL * atJ 2)-
exercitatio , dicente Sacra Scriptura mt / ^ fre(itieTis m despectis operibus
perveni* (jm 0pera f &
muneribus quibus fimmimi.r . 7 * • v ’ *l b* AI-* Mimae, c. 2)
humilitatis exercendae et au gendatTvdu j” ‘ j ”V 1 c h L' n r "a,fc,crc Eaici, quod'
mtatem. k VLlutl «deficientem habeant opportu-
can^p^uCTcum *!"*» » * «*■* ** pec
merita plurima, pax summi SitTL V,Ct°mj i^pugnabile tutamen,
motivis. Iaxta Sancto m mmS* *“P«»*>utalibu
super nos. Et id “Sua eTS*n %** »* vicarii Dei
nibus, quia non Procter inso«s « i °muio obedire et non sicut homi*
tus Gregorius \ i agnus docet’ ^ proptcr Deum eif subiaccmus. Ac Simc-
int ditionem discutit nec hr,t<. ■ ,, /* namquc ohedientm ncc praepositorum
quitur, ntm iniunctum opus dfbft " 9"‘ 0 brdientiae bonum txse-
C- 4. u. „). Qua^ptr^ln ^ (>» I- R<=g-. '■ *.
obedientiam, qui non in nn v Bern ardus merito improperat eorum
posuerunt eum. qui „on sum ZdpT-/"'-' n0"fer """"" *****
* di indicant elipen/r? in i , lCmt facere voluntatem. Discernunt
n. f»; et qUlbm imperanti (In conv. S. Pauli, Serm. I.
libenter obedire nisi cumm J' eurndem Sanctum Bcrnardum, ncc unguam
aliter t icere seu extu>dtr» aU( lre { untigerit quod forte libuerit , aut quod non
( Oe praec. et dispt sat Tt T"" r,/
dWt '“«“i® Ct animum verba efcxcmn,? rf v-’l,d,ss,'nu.’ "
asseverare: Descendi R, . / tl C P Christi lesu, qui non desiit
voluntatem nuam . / > ‘ * Jaciam voluntatem meam. \ 'on quaero
/w ” LT u uhm,at‘"' 'r- vsi "Mt me. Sicut mandatum dedit
‘ llUiU pl(ii da sunt ei, facio sentper. Meus cibus est,
eius, qui misit me , ut perficiam opus cius. Dater mi...,
f», 38; 5, 30; 14, 31; S, 29; 4, 34; Mattii.,
/ mortem , mortem autem crucis
'perc provehendus. Orandi ddt-
impeiutrabihs enim armatura, certum
asylum t st oratio Haec ana et nuda
't foriam t olunt at
em
non sicut eeo vola w ti‘™i < ,
* 1 C,J' st a sicut tu f ioan
( !’h
1 I 1 I
t tm eSt Rediens usque at
itu
^ k 1 1 1 1 t j r ii 1 1 on t
i t n 1
t_ 1 1 »
> A // /'
f i § f
S. C. de Rcfioious
1 zy
omma dcpdht b anima, et bona omma in diam invehit. Ipsam animam pur, at
poenam feecatis , Mutam submovet, praeteritas negUgentias sareit, L 4, u
gratum, mpetrat, p avas concupiscentias extingidi, effrenatas anim, pa„ZZ
domat hostes prosternit, tentatumes supera,, ealamitates lenit LZZZ
fugat, laetitiam mfandit, paeem conciliat, hominem Deo coniungit, nmiunZZ
r V M “Tm"’- gT"‘ '“L Pncando im<’c,rah“ «tOe m
fuerit (Lud. Blosms, Canon vitae spirit, c. ,7, n. ,). Clemens VIII ad Cnn'
versorum rel.gtosam mstttuuonem id quoque praescripsit: Pro eorum cZ-
litate et , oinmoditate, de spmtuaUbus, praesertim de modo me, doliter orandi
diligenter instruendi erunt {Instr. super rec. et educ, Xovit , n. 22).
Curandum igitur est, ut bene noscant Laici virtutem et exercitium ora-
tionis; ut statis horis orationi quum mentali tum vocali fideliter vacent-
ut tempus ad hoc statutum in Constitutionibus Ordinis unice orationi inte-’
grumque dicent; nec satis sit eos meditationi operam dare, quum Missis
inserviunt. Indagent autem Superiores, praesertim postquam Laici tvrnci-
nmm absolverint, utrum meditationi et orationibus incumbant.
Brevium quoque orationum, quas jaculatorias vocant, sit ipsis usus
continuus inter diem. Compendiosa est enim via ad consequendam animae
unionem cum Deo, ad merita augenda, ad rectam intentionem servandam,
ad tentationes praeripiendas et superandas, ad omnia sanctitate extollenda.
Manuale opus, quod in Coenobiis est munus I.aicorum praecipuum,
pariter sanctificent, non ad oculum servientes, non laudis expetentes prae-
mium, sed unice voluntatis Dei ac Superiorum solliciti. Quam pudendum
ct dolcndvtn est , st delectat labor , ut... cuppa et sacculus impleatur... it non
delectat , ut Deus acquiratur (S. August., De bon. vid., c. 21). Ouanta apud
Deum merces, si in praesenti pretium non sperarent! Quantis sudoribus haec, -
ditas cassa expetitur! Minori labore margaritum Christi emi poterat {S. Hie-
ron. ad Nep., de vita eler. et monae., 6).
Habeant tandem prae oculis monita Sancti Bonaventurae: Continue
mentem tuam ita habeas ordinatam cum Deo , quod omne opus tuum atque
(xercittum tam mentis quam corporis sit oratio, omniaqttc servilia, et maxime
humiliora eum tanto facias caritatis fen ori , ac si ea Christo corporaliter t \ tu-
beres. Quod certe debes et potes veraciter cogitare, quoniam ipse dixit in Evan-
ge/10 : Quod uni ex minimis meis fecistis, mihi f cistis. Scias indubitanter, caris-
sime frater, quod nisi perfecte abnegareris temetipsum , sequi non poteris vestigia
Salvatoris et sine sollicitudine continua it labore eius gratiam adipisci nequibis ,
( t msi assidue pulsaveris portas eius, ingredi non potens ad paean mentis, ct
nisi f> instanter in timori Dei ti nutris, cito domus tua corriu t in profundum.
{MemoriaL, n. 19 ct 25 condus.).
Ad quae omnia consequenda Laici sacrae mensae assidui sint per fre-
quentem, imo etiam quotidianam SSinae Eucharistiae sumptionem ad nor-
mam reccntiortim instructionum Apostolicae Sedis. Jtemquc omnino pecu-
liarem colant devotionem erga Deiparam Virginem Mariam, quam ut suam
amantissimam matrem semper invocare, honorare et imitari conentur.
Curent quoque Superiores, ut Sacerdotes et Laici mutuam sihi si mi-
mamque observantiam et caritatem adhibeant. Revereantur Laici Preshv-
Curta Romana
ioo.S
teros, a quibus ministeria ac mysteria m t v ; 7"! - -
«eri Laicoset **
'* Id ™eminennt SacerJntes, plurimos in »(r • " ’ ‘S- Au»
cos, ab humilioribus occupationibus, quibus ner vi/^T °rdini,>us Ui-
altanum honores evectos et inter beatos Cr>»vF ani lInct* fuerant aH
uisse. Illud igitur genus I
frequenti et mirificae sanctitati aditum patefecit °bserVam,a' IN On
-i- c gravitate munerum exercendorum ; r>
ammo efferantur et parvi faciant ipsos SacerdoteT'offi “ ^ SUPerbi™.
genens ne demandentur eis, nisi neeessitateto^i Brav‘ora **•*
omnimoda dependentia et obediemia' alicuiuf nat'' ^ fii“ scmPer*»k
consilii, cui agendorum et gestorum ij P ^rav,0nS aetatis et
Haec sufficiant de ^ reddaa>-
riores GeneraleTomnium^I^fm' Reir T—*’ fo,re u« Supe-
pro Viribus provocare nitantur suos 1 aiSJ so™.m ad simile vitae studium
ut non dormiat disciplina. Nam itil tn* l S!C COrUm V1-?i,et tolerantia,
non obsolescat (S. Bern., de Cotis 1 [itm anrmo* ^neglectu et tempore
bf ies religiones et idm dilapsae non au id °* // ’ " ’°l ***** diSerunt Wa-
riatur, sed quod nullus imtmne J p€£CanS hl laudiibil^us repe-
praecludantur , et incorrwibiles et alia** % Piandi aditus studiose
tur> et diligantur , ut perseverent et mfiCiefltes eliminentur, et boni fovean-
De sex aliis Seraplt^Tn ,7 ^ pr^dant ^ »o4vent.}
Quibus omnibus Sanctissimo n * '*l
Sanctitas Sua ea rata habere t-t confirm°mmr P'° PaPae X relatis'
que non obstantibus etiim ■ r are dignata est, contrariis quibuscum-
T\cm Aw J speciali mentione dignis
tAUa AP- ‘St^KS, VOI. HI, p. 29,36]. g *
4408,
S. C. de Religiosis, decr. i ian. ,9,,.
f|ulh"s premitur Ecclesia Christi nostris
juvenes, qui j„ religiosis Faiuiliis J) est' <|LKJ ad militiam adiguntur etiam
Nemo sane non v^t, quantum famulantur,
possit, quum iuvenihne h. ,■■■* • 0 trimenti ex hac infausta lege provenire
religiosi tyrones facile vitrici ‘'P81® Sodalitatibus. Dum enim militiae vacant
qu emiserant votis ad B ' acu.ari POSSUnt, quibus infecti, vel, neglectis,
religiosam repetent domi SaeCU ana rem*grabunt, vel quod longe peius est,
Ad haec rm ^culo alios contaminandi!
sorum .Sodalium praeposir!'1 !npa.ia’ Sacra Congregatio, Negotiis Religio-
nalium, die mensi * ™ enana Coetu Emorum Patrum Cardi-
decrevit: i jio .ut \ aticanum coadunato, sequentia
b In Ordinibus Remil ‘i tH
nuos exemptos "" ',ri >Lls- *n quibus vota solemnia emittuntur,
Se ctrr ’ f,on constet a servitio militari activo,
nn enes
*S, (,. de Religiosis
1009
scilicet ab eo servitio, quod ipsi ariminia
plure annos praestare debem, ZZTJa,*un ad T* 1 5?*“ Vel
e^ hoc expleto, saltem per annum9 iux.a
i,,mad ''aicos ***
n. in Institunsvotoni", simplicium iuvenes, de quibus in articulo orae
cedent,, ad vota dumtaxat temporaria admitti poterunt usque ad tempus mi
litans servitu: nec ,11» dum militiae operam dant, profLionem Tnmare
liceat. A mibtari semtio dimissi eum fuerint, professionem iterum "al ”
professionis perpetuae vinculo se obstrineln?
III. Caveant autem mvenes militiae servientes, ne sanctae vocationis
donum amittant ac ea semper modestia et cautela conversentur, quae dece
Rehgtosos viros. Quamobrem a locis et conventiculis suspectis abhorream
a theatris, choreis alusque spectaculis publicis abstineant: malorum e, m-
mercium, lubricas conversationes, res a religione absonas, viros doeirin^s
suspectas prohtentes, lectiones moribus aut fidei a S. Sedis dictatis contra-
rias ceteraque peccandi pericula evitent; ecclesias, sacramenta, quantum
eis bceat, frequentare non omittant; circulos seu coetus catholicos ad animi
recreationem ct instructionem adeant.
1\. Ubicumque eorum statio ponatur, si ibi domus suae Religionis
aut Instituti habeatur, eam frequentent et sub Superioris immediata vigi-
lantia sint. Si vero domus praedicta non adsit, vel eam commode frequen-
tare nequeant, sacerdotem ab Episcopo designatum adeam, eius coi: sili js
et consuetudine utantur, ut quando camdem stationem deserere oporteat,
testimonium in scriptis de observantia eorum omnium, quae in articulo
praecedenti praescripta sunt, ab eodem accipere Valeant. Quodsi sacerdos
an Episcopo designatus non habeatur, ipsi sibi eligant prudentem sacer-
dotem, stntim indicandum Superioribus suis, qui ab Ordinario de moribus,
doctrina et prudentia eiusdem sibi notitias comparabunt. Praeterea, epi-
stolarum commercium instituant ac, quantum fieri potest, sedulo perse-
quantur cum suo respectivo Superiore aliove religioso seu sodali sui Instituti
ad id designato, quem certiorem faciant de suae vitae ratione et conditione,
de singulis mutationibus suae stationis et praesertim illi notificent nomen
et domicilium illius sacerdotis, cuius consuetudine et directione utuntur,
ut supra praescriptum est.
V Superiores Generales aut Provinciales etiam locales, iu\ta unius-
cuiusque Instituti morem, per se vel delegatum sodalem (qui sacerdotali
ordine sit insignitus in clericalibus Institutis) de vita, moribus ct conversa-
tione alumnorum, perdurante militari servitio, inquirere omnino teneantur,
opera praecipue sacerdotis vel sacerdotum, de quibus supra, per secretas
epistolas, si opus sit, ut certiores fiant, an ii rectam fidei et morum viam
servaverint, cautelas supra praescriptas observaverint et divinae vocationi
se fideles praebuerint, graviter onerata eorum conscientia.
1 Cf. N, 44 37
64
l*c>/, 17
roio
Luria Romana
l. Cum a militari servitio activo definitive dimissi fi
mite ad Mias quisque religiosas domus remeare tene m, •f"1, rcc,<J Ita
constet de eorum bona conversatione, ut in articulo mn i^"6’ si
praemissis aliquot diebus sanctae recollectionis u 7 T «>.
simplicium addicti sunt, ad renovandam professionem , tltUt'S V01°"‘»i
tantur; ,n Ordinibus vero Regularibus, inter uZre tCmporaria"> admi,-
aut saltem i„ domo, ubi perfecta vigeat *™ Professo,,
vigilantia et directione religiosi, pietate et i, ™"'"' °“b
m Institutis clericalibus sacerdos esse debetS^S^”*^1^ 1ai
r,mi,r/US ^qu°d mmus anno esse n«n poterit iuvt i" eo.statu *«e-
I et II) ad tramitem Apostolicarum Prteseriminn,,' dlcta 111 Miculis
Familiae Constitutionum praemittendum Re,i*ios“
complere debent, ita tamen, ut computetur *““ltmn,bu* vel perpetuis,
pltcibus vel temporaneis transactum a prima VOtis sim-
:Ldp:iidom° ***■ ^ «R C::;:
riores autem immediari^c^olsil^ dent °Peram; Supc-
gentissime considerent, eorum' morM i* ,irect,on' praepositi eos tlili-
perseverandi studium perscrutentur, llt de eis Placita> doctrinas,
maioribus Superioribus rationem s„h *a1 ■ * V,tin]ani Pressionem
VIII. Si qui nerdur, , ' mrament! reddere valeant.
professionem SeT° Vel 60 ad
signa dederint, vel praescriptis nnor' admtttantur, dubia perseverantiae
verint, aut a morum Vel fidei mirit tcmPore non obtempera-
consensu suorum Consilu, scu * J?uPeriorc Generali de
vota ipso dimissionis actu soluta habeatrt^ot T d,m,ttantur' cnrl,m1“
vinculo se relaxari desiderum- „ /. ' C'UOcisi lPSJ mvenes a votorum
praedictis, tanquam Apostolicae' sSiTd, facultas Superioribus
de Institutis clericalibus: s, vera res sit chTtn "”i 51
censeantur per litrmi* « • 51 1 . In^itutis laicorum, vota soluta
redeundi > tpenorum, quibus licentia cis fit ad saeculum
ficet^on^u^turvmTP^.t,!n!!lf-t!!r f**” ccclcsiastiale Societates, quae,
simplices nrnm!«; * o cmni^us neque simplicibus, habent tamen
giiimir. - «nes, quibus earum alumni ipsis Societatibus adstrin-
ipsius inteHigait?a occurrerit a^hanc 2°" Praevisum' « .<P*}. «W» in
recurratur. ’ tK anc Congregationem in singuhg easibus
Quae omnia Sanrriectnv.i^ n
•Subsecret!mo,ra,ah:Ce «^"fi0m'm'Sr SUT ^ X' referen“
augusti tuto ( f confirmare dignatus est, die 27 eiusdem mensis ,1
Oatum Romae, ex Secretnri! ? tntrbus quibuscumque.
i tanuarii 191 f. ‘ na ^,lcrae Congregationis de Religiosis,
.Ap, ScdK Vi%\ ITT
1 u,s 'oL In> P- 30-39].
S. C. de Religiosis, decr. 16 maii 1911.
Quum singulae praescriptiones ac solemnitates a iurc statutae, prae-
sertim ab Urbano VIII,1 ad ferendam sententiam expulsionis vel dimissionis
ah Ordinibus et Institutis Religiosis, commode servari nequeant, huic
Sacrae Congregationi opportunum visum est alias statuere praescriptiones,
magis expeditas et hodiernis temporum circumstantiis melius accommo-
datas.
Quare Eini Patres Cardinales eiusdem Sacrae Congregationis, in Ple-
nario Coetu die 3 martii 1911 ad Vaticanum habito, sequentia statuere
decreverunt, nempe:
1. Curiam competentem vel Tribunal competens ad ferendam senten-
tiam constituunt Superior seu Moderator Generalis et Definitores vel
Consiliarii seu Adsistentes, non minus quatuor; si qui deficiant, eorum
loco totidem Religiosos eligat Praeses Curiae vel Tribunalis, de consensu
aliorum Consiliariorum.
(n Congregationibus Monachorum Tribunal constituunt Abbas Gene-
ralis cum suo Consilio. Si aliqua \bbatia nulli adnexa sit Congregationi,
recurrendum ad Sanctam Sedem in singulis casibus.
2. In qualibet Curia seu Tribunali constituatur a Consilio Generali
Promotor Lustitiac pro iuris et legis tutela, qui sit Religiosus eiusdem Or-
din is vel Congregationis.
3. Processus dumtaxat Summarius in posterum instituatur in expellendis
vel dimittendis Religiosis, qui vel vota solemnia in Ordinibus, vel vota
perpetua in Congregationibus vel Institutis professi sunt, vel, si vota tan-
tum temporanea emiserint, tamen in Sacris sunt constituti; salvis specialibus
privilegiis, quibus aliquis Ordo vel Institutum gaudeat.
4. Ad Processum instruendum deveniri nequit, nisi postquam trina
et data monitio et inflicta correctio incassum cesserint, salvis exceptio-
nibus sub nmn. 17 et 1S.
5. Monitio facienda est a legitimo Superiore etiam locali ile mandato
tamen vel licentia Superioris Provincialis scu quasi-Prov inci.tlis, qui po-
stremae monitioni opportune adiunget expulsionis vel dimissionis commi-
nationem, Ad effectum expulsionis vel dimissionis non valet monitio vel
correctio, nisi ob grave aliquod delictum data fuerit.
fi. Monitiones repeti nequeunt, nisi delictum repetitum fuerit, sed in
delictis continuatis seu permanentibus intercedat necesse est inter unam
et alteram monitionem spatium saltem duorum dierum integrorum. Post
ultimam monitionem sex dies integros erit exspectandum, antequam ad
ulteriora progressus fiat.
7
Px Processu constare debet de Conventi reitate, necnon de gravi
1 Cf V 2454, -1942-
rora
Cuna Romana
tate et numero delictorum, de facto tribUcis mni^/T '
resipiscentiae post trinam monitionem. et de dcf
8. Ut de Conventi reitate constet tales nri •
quae animum viri prudentis moveam' I L n£w°“S affere"Jae
“ re, confessione, ex depositione duorum **•* PoSSU„t
menti s.nt0 “"“**• *** -* roborati
sed9etiam a «rariS^ legis violatae
do,i' * a ^
“sb?^'r *- *
debet authenticum documentum." 'proTnTtpTrteTf ' W * ''°C afe"
tabulariis iiwcriptamlCexqu^sitd^^UrellptjQl|sVt*| ^«S » publicis
conficiatur SUpradictae epistolae a rlnn : SCn^^ veI ™ exemplar
testimonio ante expeditionem subscdo^^T- pr° conformitatis
pariter asservandum. ‘ ptum ct m Egestis vel Tabulario
12. Detectum resipiscentiae nrnhsint- „ . • J
tionem commissum, vel pervieav i*t i j ' Um cnmei?» Post trinam moni-
r3‘ Superior Provincialis vd . o x urata agendi ratio delinquentis,
postquam monitiones et corfeei r<ninc,:,lis Religiosi delinquentis,
documenta, quae de huius lncassum ierint, omnia acta ct
Superiorem Generalem transmiro*/ reUatL‘ exstanC diligenter colliget et ad
tiae, ut ea examinet et su is ,f- >^Ul .tfaderc debet Procuratori Iusti-
proponat. ‘ lJiiatlQoes, si quas proponendas existimabit,
14. Accusationes a Procuratore Insim'., . .
tantia accusato notificari deh , tiae proposiue et Processus resi' 1-
lu dicis determinandum conn-r u emcI,Je tempus congruum, arbitrio
per alium eiusdem Ordinis vel Insti t m ■ cIdensiones\ sive Per se. sive
si accusatus ipse proori-K 4i*r* * 1 Rt ^"losum, exhibere valeat; quod
defensorem alumnum rMpectiviO^'0^ Priwsentaverit, Curia vel Tribunal
debet. i-eaptcm, Ordinis vel Instituti ex officio constituere
15* Curia scu Trihimal -j:r oH
motoris sive Rei si auiden ’ . ,8cnrer perpensis allegationibus sive Pro-
expulsionis vel dimissi nt ' CaS 1 Ycrsari ‘^dicaverit Convento, sententiam
>ntra decem dies a senfpnt;^?^1111'1’1310 potcr‘t; ciUae tamen, si condemnatus
ReIW<»«* appellaverit, exemioridc™ 5*-^ *SaCram CongreSationem
IriteSnt"™ iudicium latlm‘fleril.nC<|mt' ^ ^
remitti a Moderaum- aPPc datione, reus poterit ad saeculum statim
Jlor<- supremo ve \hiv,t , n »•
‘Aonatt Generali, cum consensu sui
,y> ■ C, de Religiosis
XOIJ
Capituli vel Consilii, si ex eius praesentia nerin.l,™ ,.„i • -
dali, vel damni item gravissimi Communitati eorumque^ffimni"1'
tml; r” habitUm dimi“at ** SUS'Kns,'s’ * i"' Sacrii constl:
17. Qui reus luerit etiam unius tantum delicti *>y „ . 1
scandali publici vel gravissimum detrimentum toti Commundati" immi'
neat potent, etiam a Superiore Provinciali vel Ahbate, ad saeculumTm
remitti, habitu rehg.oso illico deposito; dummodo certo constiterit de ipso
p ° C t . Rt,Igl0W/ CU1 ,!lud >ni putatur, reitate; et interim instituatur
Processus ad sententiam expulsionis vel dimissionis ferendam. Qu in
Sacris constituti sunt, pariter suspensi maneant.
iS. Item contra quaedam delicta censetur veluti lata a iure poena expul-
sionis vel dimissionis. Quae delicta sunt: f
ft) publica apostasia a Fide Catholica;
b) apostasia ab Ordine vel Instituto, nisi intra tres menses Religiosus
redierit; 5
< ) itiga a Monasterio, suscepta secum muliere;
d) et multo magis contractus, ut aiunt, civilis, vel attentatio aut cele-
bratio matrimonii, etiam validi, seu quando vota non sint solemnia vel non
habeant solemnium effectum.
Sufficit in istis casibus, ut Superior Generalis vel Provincialis cum suo
respectivo Consilio emittat sententiam declaratoriam tacti.
19. Sententia expulsionis vel dimissionis, quocumque modo lata, si
agatur de Religioso in Sacris, illico communicanda erit Ordinario originis
ci Ordinario loci, ubi ille moratur, aut sedem suam statuere velle dignoscatur.
20. Omnes Religiosi, de quibus agitur, in Sacris constituti, qui expulsi
vd dimissi fuerint, perpetuo suspensi manent, donec a competente Aucto-
ritate, post emendationem vitae, dispensationem obtinuerint. Religiosi
vd Clerici, non in Sacris, expulsi vel dimissi, prohibentur, quominus ad
superiores Ordines adseendant sine venia Sanctae Sedis. Omnes autem
expulsi vel dimissi, etiamsi sese vere emendaverint, ad suum vel ad alium
Ordinem vel Congregationem admitti non poterunt, absque speciali licentia
Sevi is Apostolicae.
21. \d expellendas M oniales, \ ota sive solemnia sive simplicia in Ordine
proprie dicto professas, et ad dimittendas Sorores, quae vota perpetua emi-
serunt in Institutis Religiosis, exiguntur graves causae exteriores, una cum
incorrigibilitatc, indicio Abbatissae vd Superiorissac cum suo Consilio,
respecti ve manifestando per secreta suffragia, experimento prius habito, ita
ut spes resipiscentiae evanuerit et ex continuis culpis Monialis vd Sororis
iticorrigibilis damna immineant Monasterio vel Instituto. Causae minus
graves requiruntur ad dimittendas Sorores votorum simplicium in Ordini-
bus Religiosis. I ustae et graves causae probari debent ab Ordinario loci et,
si Monasterium Regularibus sublectum sit, etiam a Superiore Regulari.
Insuper accedat necesse est confirmatio Sacrae Congregationis, ita ut ex-
pulsio vd dimissio ex parte Ordinis vel Instituti, iuridieum effectum non
sortiatur, antequam a Sacra Congregatione confirmata fuerit. Solummodo in
f 014
una Romana
casu gravis scandali exterioris t * ~~ — — — __
Statim ad saeculum remitti 'poslk, itaP Moniali, vel So,„r
absque mora petatur. ut San«ae Sedis conlim
Quibus omnibus Sancti^im» n * *» 31,0
^«^“TIVSaCr•,l' ^j'””®,x^*,"0^,,SecreteS>,d?e^>^^ D<*™<>
i6 maii T9u°mr; L| lpCrce.tar'a :Sacrae Congregationis de ReJiei0 • ..
Ephesinus, Secretorius. ' «*»l Hmficlm. - 1 D.>natu»f Artrfi*
[Acta Ap. Sedis, vol. III, p. rjj.^gj.
4410.
Q* do RcIltWoct C e — *
^iigiosis, r;, tun. 19 n.
Quaesitum est ab hac S-irm . I
I. An Religiosi pertinentes id . 8I'*Sat,0‘Je de Religiosis:
teneamur legibus ac Regularc-s ‘ vot .rum'1'" i' V°t0™m simPlicillm &*»
seu beneplacitum a sui, s„nn,,rit solemmum, quoad Imprimat*
M,um man^criptum in lucem edere cupiunt? '" a,i<lu"d
manuscripti fueS^intSm “ve? T'l Moderatorihus publicatio alicuius
mantiscnptnm alicui typoaranho tn i £f,ma!"ru denegatum, possint idem
lur Ordinarii loci, suppressu l**i' ',ud publicet cum Imprma-
, Emi autem Cardinafe^ ^ nom,.ne?.
Cnelu ad Vaticanum habito die! '’"'r5s?t‘°.,}'s de Religiosis, in plenario
responderunt: nsis ,unn r9lr> suprascriptis Dubiis
Ad I. Affirmative.
Ad II. Negative. «1
Quam Erhorum p,,*n.
Pius Papa Decimus rcfcnZ i^*M,™!,ncn\ Wtissimitt Dominus Noster
ratam habuit et confirmavit dieA!* ,^to..^acrae Congregationis Secretario,
l5 io ni i 191 r. _ pr j ^crpar*J /*acrae Congregationis de Religiosis, dic
Ephesinus, Secretarium Jn lus’ ^raefe^f»s. - f Donatus, Archiep.
[Acta Ap. Sedis vol in
1 vo1* U1’ r* 270, 27 tj. 3
4411.
igiosis, decr. 30 iun. 1911.
aliis plurium locorum Ordinariis commendatas nf \ «k** a ,
favimem Indulgentias et privilegia Franciscali Onlh.i^S"
Cardinali Sacrae Congregationis Rei imosnrntP^. ~
anno attento praesertim quod Funda, rix Ursulinarum Sancta tn'!""
de causa m universo Seraphico Ordine gaudeat officio duplici maiori- ad
augendum mxta sp, ntum Beatae Fundatricis inter eiusdem filitTsr?! H,™
ES? yy* ct ,n curandls *P“4 Piatas familias et in
|| sa societate bonis operibus, praesentis Decreti tenore, canonicam a»gre-
gationem I 'emo Franciscali Ordini ad instar aliarum CoigregationTm W
sPit!I ritir" r8"^ concedere dignatus est. quatenus opus
dentia ad nonnam iuris.
Datum Romae ex Secretaria Sacrae Congregationis de Religiosis, die
3011111" I9ti -It. I. C. Card. Vives, Praefatus. - f Donatus/ Archiep.
Ephesinus, Secretartus. “
[Acta Ap. Sedis, vol. III, p. 391, 392],
S. C. de Religiosis, decr. 15 aug. 1912.
Quo propositum vitae religiosae perpetuo profitendae melius expfo-
utur, ct dignitati status religiosi uberius consulatur, imminutis, in quantum
fieri possit, defectionibus, Emi* ac Rmi Patres Cardinales Sacrae Congre-
gationis de Religiosis, in plenariis comitiis ad Vaticanum habitis die 2 augu-
sti 19*2, sequentia statuerunt, nempe:
1. Quaelibet Postulans in Monasteriis votorum soleranium et clausurae
papalis poterit admitti, sine praevia S. Sedis venia, servatis tamen aliis de
iure servandis.
2. Quaelibet Postulans, antequam Novitiatum ingrediatur, probanda
erit per tempus, et iuxta modum, in propriis cuiusWs Monasterii Consti-
tutionibus praescriptum.
3. Si nihil in istis quoad haec statuatur, tunc probatio facienda est
saltem per sex menses, ita tamen, ut Postulantes, intra septa Monasterii,
probationis causa, admissae, utantur veste modesti coloris, dhersa ab
habitu Ordinis, quem non induant, nisi quando Novitiatum proprie dic-
tum inchoaturae sint.
Facta autem de his omnibus fideli relatione Sanctissimo Domino nostro
Pio Papae X per infrascriptum Sacrae Congregationis Secretarium die
5 augusti t(ji2, Sanctitas Sua eadem approbare et confirmare dignata est.
Contrariis non obstantibus quibuscumque.
Datum Romae, ex Secretaria Sacrae Congregationis de Religiosis, dic
15 augusti 1912. - Fr, I. C. Card, Vives, Praefectus. - f Donatus, Archiep.
Ephesinus, Secretorius.
[Acta Ap. Sedis, vol. IV, p. 565, 566].
ioi6
Curin Romam
4413.
S. C, (Jc RcIlViftiirt ,
^tngriosis, i sept. ,9I2
r,j. „ 'I'** * V I Z.
hdito a S. c. Conci NJ A\
tim Synodus, 1 quo intcr 'ilia nrae - ^!nbris x9°5t Decreto .V«rrrt T V/
^ Praesertim in retio^ /2?^ Ut Cww'""«« frqtZ I ^
consulentium quoque ent sorti inf CTIBUw promoveatur ^
clausurae Papl *» —
•ure canonico vigenti, aliquod in Pr°U‘ determi™' " n
%Kbn» .„„nn-i confertius «Tn vnH 2?""* «IT"*1*» « c qttod
memf infir ' ? S°C.io comi<a''*. monasterii SffT f’ si “«*•
e"ta mf™is ministranda. 3UStra Inl^redi valeat ad Sacra.
Quare Emi ac Rthi parra* n »• , ^
quorumdam dubiorun, quae ad“ remtropos^f ^S*08’8 occasi°"' arrepu
•n plenario coetu ad Vaticanum hah.^ f ,erlm’ dic 3° augusti tm,
runtrendam ‘"r m°nasteriis clausurae Papalissem C°m"R,nion™ infirmis’
I nempe: In defectu Confessarii veJPp ^Uent«a decernere existima-
regulans, l.cet sine socio, legitime voc o ° lPP,ellan,.teni!,s Sacerdos, etiam
centia nomine ipsius Episcopi concedend. '“I1*1.3 EPlscopi. qui pro hac
habitualiter designare poterif sacram CW ™ Abbafissam seu Priorissam
Rel.gtosis, quae ad eJdesiae’ cra^d^T“*>’iem ^ valeat deferre
u quatuor religiosae maturae ftZ Oportet autem,
que ad «gressum, Sacerdotem comitaS P°SSI‘: ab mgressu in clausuram
consecratas particulas continentem ddl rr ’ qi" S,fram B«Wem aliquas
“ reverti ad ecclesiam, eamdemo! ' **Cnm Communionem admini-
senans rubricis a Rituali Romano oro 0^“*™ .**»*“ rePonere debet,
bt banc Emorum Patrum Communione infirmorum statutis.
noster P,us Papa Decimus id °f rcsolu,iom™ SSftus Dominus
'9'* catam habere et’ eonfi ‘ ” T? ***** Sccretarii- • septem-
t,b,,s quibuscumquc. °®rmare dignatus est. Contrariis non obstan-
Datuin Romae ex S v o
•Septembris tgia. - Kr V rT, fi-.”® Congregationis de Religiosis, die
Ephesinus, Secretaria, ’ t‘,rcl- ' ,v“- - f Donatus, Arci ' V
fAc,a ap- p.
Rmu$ D. A
4414.
S* c- de Relijrios
1 sepi, 1 <) 1 2.
et FiltariI,n *i Caritate, /s’ ,?e?eralis Congregationis Missionis
expostulavit, nimirum
i tnu
'i c / 1 j
* de KeI*giosis sequentis dubii solutionem
T1
^ indljltlS annctfili ■
«pObtOIIClS
Cfn X
quibus mitigationes vel dispensati
pensationes
-S. (.. d» Religiosis
ioj
conceduntur ab abstinentia et ieiunio in regionibus intra et extra PW
pam. praesertim tn America Latina, comprehendimur f' J r i- •
ibi degentes. «miprencnclantur Parmliae rehgiosae
Emi autem ac Rmi Patres Cardinales Sacrae eiusdem Concenationis
“ aCd,bUS 'a'lcams adunat' dia 30 augusti „JI2, rc maturo e"™, me per
pensa, responderunt: niine Per“
L Affirmative quoad abstinentiam et ieiunium a lege Ecclesiae generali
praescripta, nisi ab induito excludantur religiosi. S 1 a“
II. . Negative quoad abstinentiam et ieiunium a propriis Regulis et
Constitutionibus statuta, msi in induito expresse de hac dispensa ione
mentto habeatur. Non servantes igitur huiusmodi abstinentiam et ieiunium
transgrediuntur qu.dem Regula, n et Constitutionem, non autem legem
vel Regufi sistat ut am.^am ta"tUm * P°Cnam inCUrrUm * Constitutionibus
III. Quoad vero Religiosos in America Latina degentes, standum novis-
simo induito per Secretaria m Status concesso, die i ianuarii an. 1010.
Quas Emorum DD. Cardinalium responsiones SSmus Dominus noster
i jus apa ad relationem infrascripti Secretarii, die i Septembris 1012
adprooare et confirmare dignatus est.
Contrariis non obstantibus quibuscurntjtie.
Datum Romae ex Secretaria Sacrae Congregationis de Religiosis die
I septembns 1912. - Fr. I. C. Card. Vives, Praejectm. - tDonatus, Arehicp
Lphesmus, Secretorius.
[Acta Ap. Sedis, vol. IV, p. 626, 627].
4415.
S. C. de Religiosis, 1 sept. 1912.
Quaesitum est ab hac Sacra Congregatione negotiis religiosorum Soda-
lium praeposita, utrum Religiosus, habitu regulari dimisso, extra claustra
■ i-i tempus decens induito apostolico, cum facultate ab episcopo obtenta
celebrandi Missam et alia opera sacerdotis propria peragendi, subsit eidem
Ordinario, ita ut episcopus habeat in eum jurisdictionem et auctorita-
tivam et do mi nati \ am potestatem, quamvis in Rescripto desit consueta
formula: Ordinario loci subsit in \ ini quoque solemnis obedientiae voti.
Erhi autem ac Rriii Patres Cardinales Sacrae eiusdem Congregationis, in
plenariis Comitiis ad Vaticanum adunatis die ,o augusti 1912. praehabito
duorum ex ollicio C onsultorum voto, et rc mature perpensa, responderunt:
Affirmative, facto verbo cum Sanctissimo.
Sanctitas porro Sua, ad relationem infrascripti Secretarii, die 1 Septem-
bris 1912 responsionem Iduorum Patrum adprobarc et confirmare dignata
est. Contrariis non obstantibus quibuscumque.
Datum Romae ex Secretaria Sacrae Congregationis de Religiosis, die
1 Septembris 1912. - Fr. I, C. Card. \ ives. Praefectus . - f Donatus Archicp.
Ephesinus, Secretarius .
[Acta Ap. Sedis, vol. J\ , p. <>27, 62S].
io r 8
Curia Roma
na
4416.
S. C. de Religiosis, dccr , j l
~ . ’ aCT3 febr- '913.
M'TrcT, Bt S°rorum co»fcsionibus m
D-etum, prout sequitur: ' ** — «t i„
reSuiariteTZ“ dufc tum ******** tum s
oporteat. ’ 'C' •*» «*»» causatu, alterum ve, S£*S
2. Confessarius ordinarius re» I •
cinere permaneat. I-piscopt» tX^oT ‘"'«"'«m in hoc
. 4 s,- ob s^StSrrt c<trmare *** ad sewnd^
providere nequeat; vel 'doneorum penuriam A
6) Si maior Reliaimamrr,
■lis non habent ferendi suffragium ' liT"' f09™ *»* in negotiis
nem, per secreta suffragia, convenerit °”Pessar" confirmatio.
****** PtOVidendum erit. ’ d,ssentientibus tamen, si velim,
3* Pluries in anno, unientrm« „ r *
extraordinarius, ad quem omnes »52:** COmrmm,'tad 'letur (Confessarius
benedictionem accipij,,,. ***** «cedant oportet, saltem t
^ nicuique tinnit 1 1 ~ i*
‘cmur. quos Religiosae i„ f*"*, *b Unario sacerdotes depa-
causa facile vocare queant. ' P CU,anbus, confessionis peragendae
5- oi qua Religiosa n a - . 5
r:ST' 4,.T*m spediiiemnfVu,f!" .qUiCte,n f m“ via Dei pro-
j^atufct, erit facile ab Ordinario m * ,veI m°deratorcm spiritualem
® bac concessione aluisiis irremnr- "CCtjcnd.usi 9“* tamen invigilabit ne
enter eliminet, salva tamen come' <l'"" f.', lrrePscrint, eos caute et pru
. fl- Si Rdigiosarum C 1 m ,,hCT*»**-
d.°‘® a confessionibus tum or.li, °C' Subiecta sit. b''c eligit sacer-
"7 "!**>««, hfe Confessarius ‘T T****®***»! « vero Sape-
IU" , confessiones potestatem concedei-T' pracsentet' cuius est **•
/ * ti ni 1 1 n i j s Con f *■ * , ^ rc. , i|
cahs. deputari possum 7* °r<l'narii' sivt' extraordinarii, sive spe-
ST? «ccntia, eClero ‘St, ^ * C'Cr0 saeclllari *“">• de *V»
s igiosas in foro externo n,,f' lamen nullam habeant in easdem
8-.Hi Confessarii o " .p em- 9
wegntate et pmdenth. ^liTeam/al^r"**. exP|everin‘ oportet, moram
Loii$ctentmf ad hoc nn,mn, rchnanus, lusta de causa et onerata
ae*'itt sint, modo memor ni poterit sacerdotes, qui nondum es
o. - s nr,iinnv;.!-an!mi laudibus excellant. *
ut
9* Confessarius ordin-ir,., Ii,liamus excellant,
praeter casi in articulo 2 n ^n°\ I’otcst renuntiari extraordinarius,
1 f'!rt>s* rursi,s eligi ut ordinarius, in eadem
et
communitate, nisi post annum ab expleto munere ExtraorHin.
diate ut ordinarius eligi potest. * ’ aordmanus mime-
10. Confessorii omnes sive Monialium sive Sororum caveant ne i„,
vel extern,, communitatis regimini sese immisceant. ‘
11. 01 qua Religiosa extraordinarium ConfeMaritim
Antistitae liceat, vel per se ,J ner ,lins ? eXpctat' nul1'
. F 1 Per auos, neque directe nenne inrlira^t.
petitionis rationem inquirere, petitioni verbis vel factis refragari aut ciuavr
ratione ostendere se id aegre ferre; quod si ita se gesserit, a prurio O-
nano moneatur; si Iterum id ipsum peccaverit, ab eodem deponatur audita
tamen pnus Sacra Congregatione de Religiosis. P d
se collomumtiir K"? d" ******* co^on\bus nullo modo inter
, 1 ’ CV!e cas Sororcs carpere audeant, quae apud alium, quam
deputatum, confessionem peragant; secus ah Antistita vel ab Ordinario
puniantur, urnario
13. Confessam speciales, ad monasterium, seu domum religiosam vocati,
m intelligant Religiosas nulla lusta causa vel necessitate vel utilitatis spiri-
tualis ad ipsos accedere, eas prudenter dimittant. Monentur praeterea
omnes Religiosae, ut facultate sibi concessa specialem petendi Confessarium
sic utantur, ut, rationibus humanis sepositis, tantummodo spirituale bonum
et maiorem in religiosis virtutibus progressum intendant.
14. Si quando Moniaics aut Sorores extra propriam domum, quavis
de causa, versari contigerit, liceat iis in qualibet ecclesia vel oratorio, etiam
semipublico, confessionem peragere apud quemvis Confessarium pro utro-
que .sexu ad probatum. Antistita neque id prohibere, neque de ea re inqui-
rere potest, ne indirecte quidem; Religiosneque nihil Antistitae suae referre
tenentur.
15. Moniales omnes aut Religiosae, cum graviter aegrotant, licet mortis
periculum absit, quemlibet Sacerdotem ad confessiones excipiendas adpro-
batum arcessere possunt, eique, perdurante gnni infirmitate, quoties
voluerint, confiteri.
16. Hoc Decretum servandum erit ab omnibus religiosis mulierum fimi-
tts, votorum cum sollemnium, tum simplicium, ab Oblatis aliisque piis
communitatibus, quae nullis votis obstringuntur, etiamsi Instituta sint
tantum dioccesana. Obligat etiam communitates, quae in Praelati regularis
Jurisdictione sunt; qui nisi fidelem observantiam huius Decreti curet,
Episcopus seu Ordinarius illius loci id agat ipse tamquam Apostolicae
Sedis Delegatus.
17. Hoc Decretum Regulis et Constitutionibus uniuscuiusque reli-
giosae familiae addendum erit, et publice legendum lingua vulgari in Capi-
tulo omnium Religiosarum, semel in anno.
Itaque praerogatis fiiiiis Patribus Cardinalibus Sacrae Congregationi
ile Religiosis in plenario coetu ad \ aticanum habito die 3 1 mensis i an u ari i
anno 1913, Sanctissimus Dominus noster Pius Pp. X, referente infra
scripto Secretario, hoc Dectetum in omnibus adprobarc et confirmare
dignatus est, et mandare ut in lucem edatur, et ab omnibus ad quos spe-
ctat, in posterum apprime servetur.
1020
Contrariis non ob^nftkn« ** ^ ~ ^ — -
mentione dignis. ' ' qU,buscumque, etiam specta; .
Datum Romae, ex Secretaria <5 ln^*vfcftia
3 mensis februarii anno T cie )icllv ■ .
/Acta An. Sedi"' vcd. v' n ^ '
i - 04J,
4417.
S. C. de Religiosis, ,3 iu,. ,9I3
™T - i “ s zssxtir?
«An Religiosi tum quaesitum est: 5
,a PP ■ Cardinales huius SacrJ- t ■ ,Ue ftu,° ai,cnare vnlea
ad Vaticanum habito die „ *“?' Congregat,onis, i„ plenario c
* Quam Ethorum Patrum rem 9 3' re8P°«derunt: « Negative ..
rnavitd6 'nfras"‘Pt0 S- CongregrtToTis^fcS^US D",,S noster Pi"« Papa X
mavtt die ,3 lu|ji ,9 _ Q e.;®31'™'15 Secretario, ratam habuit et confit.
r°Ana'US; ArchieP- Ephesinus t C A“f?do- Pn-Praefeclm. -
/Acta Ap. Sedis, vol. V, p 3W™
coetu
4418.
S. C. de ,
rV'- ‘I ITlOSlS rf np.
* uccr. 5 aug. 1913
An audientia habita ab infr-tc •
Sationis tlp d, i; • * nirascri
* n*s I apa decimi io . .i
mense februarii hu.„
approbatis concesserat
s anm,r QWi^,i Pm: Praefecto S. Congro
118 i apa decimus, ob peculiare *^*inctissimus Dominus noster
msc fehru^-:: t • F L 11 «ares consciendae ntmn,.. *■
■US anni omnibus r„ r facul aum, quam
-rat quoad -.1 i ' - oofessarns ab Ordinario Urbis
extendere dignatus es, ' d absolut'onetn
Ordinariis approbatos.
nostr' .Pu' Papae deei
ad
nmn . * • iliosis impertiendam,'
,■ Droin i n ^ ^r*11s Confessarios a locorum
P mde Confessam, auctoritate SSmi Domini
gregationis aut Instituti s^crln™ So.daI,um cuiuscumque Ordinis, Con-
ntaIes confessiones excipere, quin dc
s,,; ^eth°c facultate Vicartnn.c it i.* ■
viet S. Padre c—- • Lrb,s
Rcl ‘
d
i
D
W,pi(Kj in Jiito 8 febbr^o,c-^‘ 11 questo Vicnriato ,
d ns,h ' f»wit4 di«,S!to re T?*?' ?pprova,i P'T !e confessioni in Roma
dei mpcttlw chr f Wo loro * th llss<Jvert; 1 Rc,i(f*OM «PP*1**
1 * i iorj ji(l ,sn* s' nzii Ijjsogno di alcun iutmicsso d:
mm II) ita confessarios monuit: Per ilispo-
ltil lettera dclla S* Congregae rode dei
j prir, ari pr r !c confessioni in Roim,
^ far, de Religiosis
iC2r
%£& * SuP«iore obtenta inquirere vel potem teneantur, atque valide
e, I, cte absolutionem a peccatis in Ordine vel Instituto etiam J cc„tr
reservatis, impertire queant. censura
Omnibus igitur cuiusque Ordinis, Congregationis aut Instituti sune-
rionbus tt praesulibus, huius decreti praescripta fideliter Sanctitas Sua
111 virtute sanctae obedientiae observare mandavit, constitutionibus ordina
tiombus apostolicis, privilegiis qualibet efficaeiori forma ■.*'*£*.
contrariis quibuscumqiu, eiiam speciali atque individua mentione d gn“s
minime obstantibus. ulKn,sf
Datum Romae, ex Secretaria S. Congregationis de Religiosis, dic mense
et an, u, quibus supra. -O. Card. Cagiano de Arcvedo, Pro-PraeLj
"t Donatus, Archiep. Ii-phesinus, Secretorius.
[Acta Ap. Sedis, vol . \ , p, j j.
4419.
S. C. de Religiosis, decr. 3 maii 1914.
Cum propositae sint quaestiones sive circa tempus seu momentum, ouo
annus novitiatus complen dicendus sit, si\e circa modum, praesertim ^i
novmus extra domum dc licentia Superiorum per aliquot tempus moratus
fuerit, quo interruptus haberi possit, S. Congregatio Religiosis Sodalibus
praeposita, ad anxietates praecavendas, praecipue quoad professionis vali-
ditatem, statuit et decrevit ut sequitur:
1. Annus integer novitiatus, qui solus ad validitatem professionis requi-
ritur, in posterum non stricte de hora ad horam, sed de die in diem intel-
ligi debet. Idem dicendum de tribus integris annis votorum simplicium,
quae emissionem votorum solemnium praecedere debent.
.2. Novitiatus interrumpitur ita ut denuo incipiendus et perficiendus
sit: a ) si novitius a Superiore dimissus e domo exierit: b ) si absque Supe-
rioris licentia domum deseruerit; r) si ultra triginta dies etiam cum licentia
Superioris extra novitiatus septa permanserit.
3. Si novitius infra triginta dies, etiam non continuos, eum Supe-
riorum licentia, extra domus septa permanserit, licet sub Superioris ohe-
dientia, requiritur ad validitatem, et satis est, dies hoc modo transactos
supplere: at Superiores hanc licentiam nisi insta et gravi de causa ne
impertiant,
Quibus omnibus Sanctissimo Domino nostro Pio Papae X relatis ab
infrascripto Sacrae Congregationis Secretario, Sanctitas Sua ea rata habere
et confirmare dignata est. contrariis quibuscumque non obstantibus.
Datum Romae ex Secretaria Sacrae Congregationis de Religiosis, die
3 maii 1914. -0. Card. Cagiano de Azevedo, Praefectus. - + ponatus
Archiep, Ephesi nus, Secretorius.
[Acta Ap. Sedis, vol. VI, p. 229].
1022
{*UTtQ HotftQfiQ
4420.
& C' dC Re,,giosis’ P>risie„., 3 maii
Procurator Gcncr'ilw *
quaestionum solufiWm lonis .Sacerdotum Missioni, .
nempe: ' * CoWt,one de ReJigiosU
I- I trum novitiatus illorum aui l
causa militiae aut ad eandem militiam ?p"tur e d?mo probationis t.\ir
ruptus ita ut ab initio sit repetendus n*1110 v.oc;at*> censendus sit int '
natus iam expleti; an vero sit aesthnwdf r™"'^ habita ‘emporis
debeat solum compleri. andus '“"‘unimodo suspensus, £
lI. Itrum computari possit veho.* *
are quod expletur in loco ubi 'I “"*** -*
ln 1 ‘ 'seiplma et vigilantia moderatorum , H V0"18 .** novilii maneant
cilientur’ pr°batlonis doi»o, eaque omnia perarant o SUbscc,vis co"s»nt
c,l|cntur. puagant quae cum militia con-
cmsfs, omnibus mature iH-rpen^fre^^T b."iuS Congregationis de Refi.
. Ad I. Affirmative ad l™ ,»110”^® «moerum:
‘ma ultra triginta dies cLpletos^ri!* Nc^tlve ad secundam, si no«
■ . m Ira tnginta dies, hi supplendi enn addictus
f‘ inf™ ‘rivinta dies, -P- “ddtem
votorum admitti^tquit nisi 1 1!‘. 'n 4uoc>'nique casu ad pn
Ad II. Negative. "a em Pcr triginta dies probetu
Has autem responsiones rehtdo c . 1
ctnfinrmaSCr’ l'° S* Con8«^tionis S^SriT q°min° nostro Pio PaP=c :
conhrmare d, gnata est. Contrariis ouil u Sanc“‘aa ^ua approbare <
Datum Romae ex Secrct-irii -cumque non obstantibus.
3 mali t.ji4. - o. Card caeiano‘‘di,e4COngr.Cgatl0n,s de Religiosis, di.
Archtep. Ephesinus, ,Wrt„,I * Azevedo> ^tufietas. - f Donatus
(Acta Ap. Sedis, vol. VI, p. fl
4421. J
S. C. de ReJicIncfc d
* i>, Romana et aliarum ■>
r. .. L t <l‘iarumt 3 maii 1914.
bdito I )ecreto f/p _ / *
<*,C1 5 augusti 1913,1 cxiirtatl? • aiu<nta^ re^giosts sodalibus impertienda
regatione de Religiosis, nempe *U ia' QdQrumsolutfd expetita fuit a S. Con-
*• An Decretum Sacrm n " . J
. Pr<.’Heiidat etiam confri im ' l0^s Rvhgiosis, dic 5 augusti 1913,
Confessarios ritus Oriem-dD f 9Uas Religiosi ritus Latini faciunt apud
2. An idem D ,s> et vicissim? T
Urdinis vel Congregationis? C°mpr< hen.dat etiam novidos cuiuscumque
JSS.r*”** Patres Cardinak's' i" plenario coetu habito in aedibus
Vaticanis die 21 martn 1914, reposuerunt: US
Ad 1. et ad 2. Affirmative.
Et Sanctissimus Dominus noster Pius Papa X in audientia dici ->7 eius-
dem mensis et anni habita ab infraseripto Sacrae Congregatione Secre-
tarto, responsiones tmorum Patrum approbare et confirmare dignatus
ot. Contrariis quibuscumque non obstantibus.
,m?a-n ? ?CCre,aria s- Congregationis de Religiosis, die 3 maii
914- o. Card. Cagiano de Azevedo, Praefectus . - f Donatus, Archiep
Jiphesmus, Secretarius. llcp*
[Acta Ap. Sedis, vol. VI, p. 232].
4422.
S. C. de Religiosis, 18 aug. 1914.
Lu Commissione Cardinalizia speciale, stabilita dal S. Padre con lettere
delTEmo card. Cagiano, Prefetto della S. C. dei Religiosi in data 25 hi-
Sho 1914, per Vesame e la definitiva risolusione defla ver tensa fra la signo-
rum X. e fa pr vincia religiosa di Z., si adunava il 12 agosto 1914 in casa
dei sottoscritto errd. De Lai: ed invocato il divino aiuto, dopo matura
discussione venne nelle seguenti conclusioni.
fu linea di fatto, e fuon di controversia che nel principio dei 1S9S d
P. V., della provincia religiosa di Z., imprese Ia pubblicazione dei perio-
dico /?. con la benedizione scritta de! suo Provinciale, in data 20 dicem-
bre 1897, stampata in fronte al primo numero dei periodico stesso.
Di piu, nel Capitolo provinciale dei 3 settembre 1901 i Padri presero c
sottoscrissero la seguente deliberazione: « Il periodico Fi. sia addossato al
R. P. V., coiTobbligo di sottopt rre al controllo dei .Ministro provinciale
c Definitorio lo stato finanziario della sua amministrazione ogni anno.
La provincia sara libera da qualunque responsabilita di pav imento in caso
di debito: in caso di credito questo vada .1 fondo dei giornalc Procuratore
dei giornale e il R. P. il quale rimanendo nelLofficio resta esente dagli
atti della comunita •. Del valore della clausula incidentalc: La provincia
sarti Ubera, ecc. st elini in seguito. IVr ora basta rilevare che da questa
dichiarazione apparisee chiaramente che il periodico appartineva alia pro-
vincia.
La direzione dei periodico si stabili nel convento; ed ia i qualche anno
appresso si impianto prima una piccola, poi una grande tipografia per la
pubblicazione dei periodico e di altre opere eventuali, facendoscne Pinau-
gurazione con la benedizione data da Ilo stesso IVovinciale con 1’assistenza
di parecchi religiosi e di altre persone; come consta daila relazione giurata
dei I*. non contradetta dalla parte opposta. i .a tipografia si chiamo dal
nome de! periodico.
Ma per la pubblicazione di questo e per 1'impianto della stamperia si
do\ i and are incontro a dclle forti spese: e per farvi fronte tl P. 1 \ fece ricorso
ro2^
Curia Romana
a parecchie persone (non avendo avuto dill-i l7r~- — — _
e pnncipalmente ricorse alia sijmorina V f**** <*e dei modici • •
quasi &, i C, 'a indll« »d
P. v.) che investiva I suTcamV 'r Const“ dalle lettere d17*^
suo awiamento er, L,.8,,, h? <**"' caso |a stamneria ' anch'
6a „ . Lra LOSa ««a, o alme no sta va ^ . Pena con tutto il
. .. n n cbe> contro le previsioni dei P i/ a £aranzia dei suoi crediti
deila stamperia andavanrwli • **• ^ *» le aziende dei 1
provinciale dell’8 giugno 100-"° 7 Pee8ioramlo; eosi dl nr°
possibile Ia stamperbfe ^ * * di * tata*
ri petere al P V p* Cap,toI° P^nciale dei io ilT1,<^ne dei
pj ■ e ■' ' Ingujn^ione di liquidare )** « ^ ^no x910 decise < di
tzr,:h7' in — > ujZ, s^:^n: sdiz e ia
1 manto Ja signonna V eh#* , ‘ nne "quidata.
■ suo, capitali, nou ricon-b n„l“' TP°S'° n<fe ,mPr“v de! P. V. m,
F?**** **«* PreZo a ,, ,di
* • > • con sua scrittura in data 0 , °rdmarl°- Fu allora chc il
verso Ia signonna /f. di I.. 7ln, bre 19,0 * si dichiarava debitore
frutti, ccc.,,?jvj di fare ** « -°'ug,i„ dc, 19„
P-‘^^atle™ ^n,7“ •*«»> pcl resto, c specia,-
bio Iettera morta. ma ** senttura rimase senza dufe-
Redamando ia signorina V 11 n c • . A
ensse al Provmcialc di «agare i debiM^ 0'°^° geneniJe ripetutamente
3 giugno 19 n fi padre ctneraie om- ^ P*, ‘ e non SJ*ovand°, «n data
imn Vigore praecipimus R. p, c*,, • a.na^a ! seguente decreto: Presen-
laC,.ut Una cum v* suo DefinitortT» °n pro.vinciae W virtute s. obedien-
omnia debita recognoscere a P f/ scnptls declaret provinciam suam
y ^eb,ta solvenda, quin iliius' ,C;lnKiUt“ obligari ad omnia
b altera provincia K dtifiere 00«,^ 8 ^J^^ctionem vel compensationem
pagnatona: « Fa P. % R tf cc^r f /, 'd a--,ungeva della Iettera accora-
1 lln mese dalla presente fari rf#*l #• fuo v' ^efinitorio dentro Io spazio
contratti dal P. f.: e p^^Uo *WO pagat i i debiti p!6 urgenti
cinpo dcPa scadenza: ait riment i S'irC enerS*che che ii resto sia pagato a!
cresqemnno non poco ». ‘ rannu Prese delie disposizioni che rin-
, , ‘l non ohbedendo i! p r>r * , J
a • Generale, Ia sienorinn v Unc1,1 c* n,,n ostante le insistenzc fatte
esanunate le cose secondo ncorse a,*a S. C. dei Religiosi, Ia quale,
nio|° da confermarsi il decreto n a* dubbio « Se sia, ed in qual
c o rn L r- jbnlgava Ia provincia di Z f,ent‘ra,c 11141 3 giugno 1911, coi
on n £ daP' r ' neHa Plentia ncoP°scere c soddisfore i debiti
vocet ak hucua9Ut! deductis nlacv^ f\ TOa^,° II)^ rispondeva: Attentis
c c:,s ad Composition ein V concordrar ct Ordinarius... partes
peragendam inducat: quod si non obti-
!• 'as
102$
nuent, tunc utraque pars eligat arbitrum; et arbitri sic electi rem concor
d.tcr d. runam: quod s, discordes sint, ipsi eligant tertium
si vctuJ .. ivi"""" T rlmdr 'C' par,i ad nna “mposizione: iaonde
SI venne -al! elezione degli arbitn da una parte e dalFaltra E non accord^n
doli woriZaT^l*1'' ‘I™™ ‘ICl '""a arbi,r0' E I’1'5'*- riunitisi> crtden-
amorix/ati ad entrare in mento della questione, piuttosto che a tr*t.
larc della composizione, si proposero i! dubbio: « Se con st 1 che i superiori
ZxZp f 1 siano s*™** « debimt:,::,^:;
loro religioso P. I verso Ia s,gnonna .V. nel caso ,. Ed in data 23 aprile n»
nsposcro con voti duc contro uno: .Vcgatke. P 9 3
^Zrrp^* °,Se,nr2a arbi,rale non Si ac^uietf’ h Signina N., e «-
7 \ . 1 adrc:.‘! quale c°me si t detto da principio, nomino una Com-
In hneu d, dmtto gli Effli Padri esaminarono in primo lu„»o «7o“'alv
valorc dovesse darsi allasentcnza arbitrale dei 23 aprile ,.,,3: e cZcZ e ,
doversi ntencrc nulla e di niun valore. 9 3 nc‘user0
Intati, gli arbitri non potevano aver maggiore potesta di quella che
loro dal a risoluzirjnf* Q c* i ,* r * ■ » ■- . ,
1, C n . r ■ T , , a C' dcl Rvhgiosi che Ii costituiva. Ora
e . . aveva stabilito: Pinare de concordia. Hd ognun sa chc i[ Placere dc
“ncord*?’ seco n do Ia prassi delie Sacre Congrcgazioni, ha un valore precet-
tivo, vale a dire, che stren^ ad un concordato, transigendo da una parte e
M n rJ* * S1!fn?nna V ch!edeva i! pagaraento di tutta la somma di cui
1 . V. SI era dichiarato debitore: la provincia negava tutto. La concordia
qimuh non poteva consistere che nel transigere fra tutto ed il nulla, cioe
ndlo stabilire una somma media. E cib si rileva aneor piu chiaramente dal
scguito della nsoluzione in cui per ottencre questa concordia si prescrive
p f n* rt ma^° cbiami je Part’ et eas a(l compositionem peragendum inducat.
L fallito questo tentativo si ordina che ciascuna parte elegga un arbitro,
dandosi ad essi parimenti il mandato clie rem concorditer dirimunt.
La mente quindi della S. C. e ben netta e precisa, di tentare cioe una
composizioiie fra le parti. Questo dicc chiaramente ali 'Ordinario, questo
ripete ai due arbitri. Ma dato che i duc arbitri non si intendant». Ia S. C
volendo pur riuscire ncirintento, ordina chc i due arbitri ne eleggano un
tvrzo. A qual fine? per costiluire un nuovo trihunale chc giudichi in merito
delFobbligazione, facendo qucllo che la stessa S, C. st era asterni ta di fare?
Xon gia. La conseguenza, il nesso logico dei discordo non permettono
altro supposto, se non chc i tre arbitri si adoperino a fare qucllo che la S. C,
a\eva in massima stabilito — placare de concordia, qucllo chc 1 'Ordinario
prima, i due arbitri da poi erano incaricati ili fare, cioc, di tentare una
composizionc.
h ben vero che gli Emi Padri non dissero ci6 tassativamente. Ma cib
si deduce dal nesso logico della risoluzionv, usandosi un \ fissi nel discurso
torma ovv ia, abbastanza comune nel ilire e nello scrivere, e che facilmente
si arfeuisce.
Mentre che se gli Enti Padri avessero voluto dare ai tre arbitri un
mandato diverso da quello precedcnt emente dato alPOrdinario ed ai due
r
VoL 17
toaO
Curta Romana
arbitri, cioe, se avessero voluto che i tre «irKori r
1'obhligazione, o meno: avrebbero T**
ed espnmerlo in termini chiari e precisi. Non Io fecrn 11 ' csPnmcrIo,
ai .re arbitri altro mandato se non qncllo che discenlv.T’^ n<m dicd"“
premesse, e aveano prima di loro attribuito ali 'Ordinario dal,.e
cioe di teutare e stabilire una compositione. a* l,e ar i^ri,
Ma i tre arbitri, messa da parte ogni idea di compositione «i
rono dt gtudteare m merito sullVristcnza della obb iK^ Z’ fr r8’’
qumc , che hanno ccecduto il maodato: ed in eonsegnenZ Z ' 5"“'
e nullo e di niun valore. ' lza >ro f?,udicato
Cii) premcsso la Commissione Cardinalia considerando M,„ i
commcssole dal Santo Padre era di esaminare e di dare
religiosa di il. si ritenne autorizzafa. be“ Sil
cui sopra, a gmdicare in merito alia questione- «* «; b tn dl
dubbio: « Se e come debba confermarsi il decreto geLndizTo deTfriu
13 Pr°VinCia 3 riC°nOSCerc e S0ddisfa- ^
Kssuuln pero ,1 mandato della Commissione limitato alia controversia
detto decreto devfim^l^' * h' pr°vincia re%‘0Sa> ^ conferma o meno di
credi toHei o.nb ^ * raPP°rt° *lU Si«norina N- e non agli altri
Innbrt * a ^Commissione non pu6 ne intende occuparsi.
nto di ‘lVLM ° * * 1 * C?n Iegale scrittura dei 9 novembrc 1910 dichia-
dTL t ° T° ^ Sign°rina di Una data ~ -della resti-
iMuglioioii olfre^ ’ rei>tItuzionc chc 51 obbligava di fare entro il
acccttTto tale rbcl P*®**™10 dei ccc. ed avendo ia signorina iV.
venisse cnn . 1‘arazionc» nc consegue che !a provincia suddetta, qualora
scrittura dmm>hh v pa^ament0» C°I soddisfare al contcnuto della detta
verso h i r bbC vte,nerS' cbe abbia soddisfatto a tutti i suoi obblighi
e ridure 1 "TTi . ’ ao|,de ** dubbio generico sopra riferito si risolve
il dehffn !n^r CSf a.tro> CIOe’ " & menzionata provincia debba riconoscere
tlisfiHo 1 scnttura dcl P. V. verso In signorma A. c sod-
„t „ , 'lincdp*sanie d* Mucsto dubbio la Commissione Cardinalizia aminise
^ rC I£loso» t^assime di voti solenni, csercita pubblicamente e noto-
• . Un C0rnmcrc*0 od una industria, deve ritencrsi autorizzato dai
Infami-3 .T r tplcsl' con atto pubblico non Io abbiano riprovato.
1 ; *\ 1 ’* . re 1^’loso di voti solenni non habet neque velle neque nolle,
rli» r ^ ,u n<"‘ aA superiori. Quindi se i superiori Io lasciano fare, deve dirsi
: I * 3 , i.mto piu the I csercizio dt un commercio o di una
ddli vi,1’ I1,1^bbcu e notorio, c, generalmente pariando, alieno
j0 tc Igiwa specialmente con voti solenni. Percio se i superiori non
anoirt • e ^8^r?’ dovrebbero impedirlo efficacemente; 't0, ne mancano
analogic nel dirittu rivil.- rt..n . t: *' . ,
esemnic ! /1 * *v*Ie diverse naziom. Cosi, per non citare che un
nutu .omtna ( italiano nelTart stabilisce: « La moglic
non niti
1
rc covnn
1 I
r j 1 b.
1 consenso espresso o tacito dei marito,
•V, C. de Religiosis
102'
Si prcsume il consenso quando Pesercizio dei commercio sia pubblico o
n.Murm, Salvo ohe .1 marito non ne abbia fatto di vieto espress^ coo dZ.
razione pubblicata ». Ora il P V era nmtV^c, t; t * con dichia-
condizione era nota a tutti; esereitava pubblicamente c notoriamente il
commercio «d industria tipografica con macchina tipogndica prima picula
pot grande, obbiettivo per fotografia e macchina per fototip.a; aveva molti
oj trai, stampava non solo il periodico, ma anche altri libri, dtplomi, ima-
gini, ecc., che poi vendeva; ne i superiori riprovarono con atto pubblico
tale csercizKi. Dunque I autorizzarono; autorizzazione tacita
pubblica. 1-,
ma reale e
I uca. i. eio e tanto pni vero nel caso presente, in quanto che Ia tipo-
gian.i era nella stessa casa religiosa, sotto gli ocehi dei superiori e di tutti
ed era pubblicamente intitokta dal nome dcl periodico, che apparteneva
notoriamente alia provincia,
A em si aggiungano alcuni altri fatti che importavano una specie di appro-
vazKme non soltantd tacita, ma esplicita, bene h e privata. Cosi Ia benedi-
zione ahbastanza solenne data dal P. Provinciale al periodico, e piu tardi
a a piccola tipografia, ed i sussidi che in varie epoche i superiori diedeio
al I . f ,, compensati da questi con lavori della tipografia.
Ne si dica che il P. Provinciale con deliherazione dclPS giugno 1907
e 10 giugno 1910 ingiungeva al P. V. di lasctare la tipografia e di cessare
hi pnhbhcazione dcl periodico. Imperocche questa proibizione veirae dopo
contratti, alme no nella massima parte, dal P. I . i debiti dei quali si tratta;
quindi troppo tardiva. Di piu per distruggere 1'autorizzazione pubblica
i.lclla quale si e pariato, non bastav a una proibizione privata, come fu questa;
ma era necessaria una proibizione pubblica; per esempio, diffidare il pub-
blico affinch^ non ritenesse implicato 1 'Ordine nella azienda dcl P. L., 0
m egi io ancora chtudcrc la tipografia, e, se il P. I . si fosse mostrato persica-
cemente riottoso, inviarlo altro ve.
Ma di tutto questo nulla fu fatto. Quindi quelia proibizione valeva
bensi come regola di coscienza pel P. L. ma nulla pel pubblico e di fronte
ai terzi.
L poi eltiaro che se il P. 1' aveva ['autorizzazione di esercitare il
commercio tipografico, logicamente av eva anche I u u torizzazione a contrarre
obbligazioni ed a fare tutti quegli atti che sono necessari per Pesercizio
de Ile leggi civili. Cosi, insistendo nell’esempio citato sopra, nel Codice
Commerciale italiano, art. 14, si legge; La moglic commereiante (autoriz-
zata espressamente o tacitainente da! marito) pu6 senza altra autorizzazione
contrarre obbligazione per tutto cio che concerne il suo commercio .
Avendo dunque i superiori autorizzato il P, I ad esercitare il commercio
od industria tipografica, implicitamente lo autorizzarono anche a contrarre
obbligazioni per tutto cio ehe concerneva quel commercio od industria,
per esempio per eomprar caratteri, catta ed il resto necessario, per pagar
la mcrccdc agli operai, ecc., essendo logico, come giustamente osserva
il P. L. che chi ha una tipografia, debba proeurarsi tutto cio che alPeser-
cizio della medesima e necessario.
Che poi i debiti dei P. L. siano stati contratti per la pubblicazione dei
1028
Cuna Romana
penodico e per j 'esercizio della tipografia non i,
porre m dubbio. 1 g ' 11011 6 P°sto, ne sembra poleiV
p 1-' C0S1. fuori di questione Peeistenza delPn.t ■ • H
Cl.c , debiti contratti, da lui l„ furono a ,Z "PT,'Ka; ‘d
indiiwna. Ia Commissione Cardinalizia emrn ad m b**er0“,° d' questa
guenze eia cio venissero. * esarninare, cjnnli conse-
Ora e noto, e fuor di discussione che • .
qua ehe atto, concessa ad uno che per d,W, a“t°nfaZ,one 8 compierc
Pierio scnza di essa, ma che dei resto ha perslna ,V “ fcg8* n0n Pu6
ayn-cr, «*,, togHe l’obice cheavevaquellWo t Pr°Pna 6 ^uindi P“*
ma non importa garanzia per parte «MI. ' P ona a Porrc quellatto
moghc autorizzata dal marito af commercio^0™! autorizzailta- Cosi la
propria e potendo acquirere sibi, se coi suo min? °- CSSa ,lna PcrsonaIita
■1 SUO patrimonio; se perde, perde piriinjmi ,1 . c,° SU!«lagna, accresce
partecipa dei guadagni, «il „on £Z5" ii “j™ # mari,°. come non
mente si dica dei minore autorizzato dal nad ’ ' T, della m°8lic- ESua|-
mente d. qualunque causa pia chiesa’ benefi • U!torea q«alche atto. Egual-
come minori, per vendere c conmCe i'°’ ' •qUa!‘ essend° considerati
facolta delPautorita tutoria. In questi Jl<» sT 111,1 oecessitinO della
chc non fa altro che rimuovere Tostacolo h!* 1 aut0nzza21'°nc di tutela,
d' cbe ,a personalita propria deH’autnrSM 0p.Crare, posto da,,a leggc; dopo
responsabilita .giuridica delPau,Lizza„,e “ 86 *** S"° C0M0 scnza
«oletaj. dlVCrsamcnte 'a Ia cosa pcr un religioso, specialmente di voti
Questi, come si e rfpttn r i
non ha personalita giuridica Dronrri n°,n.ba ^ d velle, ne ii nolle. Quintii
perche contraria ai voti v„„ 1 * ■ ’ ' suPeno.rl possono conferirgliela
1'autorizzazionc data dal superiore ad d"* ap,pli.carsi ,a teoria esposta;
vendere o pcr altre simili operazio ni ri™ l • " 18,080 Pcr comprare o pcr
dato, hd il religioso nelPesercfeih r 88 Invecc ‘l'*381 *a natl|ra di man-
de! convento, o della provincia o aS*? 3“? di'’icne comc >> Satore
Dal chc per conseguenza lomn ordine chc 1 ha a cio autorizzato.
018 11 invento, o ]a proWncn ' C, discende; ch* non ii religioso,
zione. a, o i ordine debbano rispondere dell 'opera-
avendo e non un’altra considerazione. Non
donasti no acquirit t Ouin< li \ ?pa, lta Pr°pna, quidquid monachus acquirit^
nalmcnte, ma ii monas tero lucri °,perazi?ne deI religioso, non Iui perso-
Un *?raccio struincntalc dei conv^.^T^ qU*si che il reIiSioso fosse
Pcr d rispetto al buon rfirin , . - °*. pL‘r '°KIca conseguenza, per giustizia
un danno, di questo deve riJ/' 1™’ SC da,l*°Per«aonc predetta ne segue
pno perdere) ma U convento -hA ^ nwn 11 rc,i«if,so (che nulla ha e nulla
ed a cui andrebbero i lucri - - ' L‘ " dominus, che ha la personalita giuridica,
^la il p, \/ SJ- . > • e questi vi fosscro. 4(
I v°ti soienni, autorimtO^te^^^' 1B- COnd,’zione di religioso di
_ M,a Pw,nc® ad esercitare Ilndustria tipo-
S. C. de
noFts
io;q
obbl igazioni ed alie passivitA dell 'eserci/io^ 1^' "L>c ldr ironie aI!c
si verificarono. ' ’ 1 1 disgraziatamente nel fatto
Dal detto lin qui, chiaro apparisce non potersi tener in -.1^. « i
clausula appoata alia deliberazione dei cinLl,, V ■ • , Conto h
mento in cuso di -...1!?° j^c "****»& <« Pi-
nale». Giacchi 'a<ia * f°ndo dd rior-
i 1’adri disporre dei lucri- 1 l„- P Jpr"’ d‘ a Provlncia. potevano bensi
punto csimcnu dal rispondere dellc passivita; sagire
deliberazione r.masc, comc tante altre, segreta e ouindi r/ni, " ,q ?
frnnft' -il ntiKM,’,., i • • , . ^ cia» L qninui di mun valore di
^ ed ai terei. Laonde non senza ragione il P. V scri\e\*a
i 7 giugno ign al Defmitorio provinciale: «St dalla tipogral i *—
n cavato un van.aggio, certo io non M pomo riteJ^e K ,1 mi
selelavaklian^l'0 alr .p.rovlnc'a; succe,lc d ‘■'entrario e la provincia
sc nc lat a Ic mani. S, giudichi se questo i giusto c ragionevolc .
al detto fin qui chiaro anche apparisce che se un religioso, massime
uiVin, m, ‘T’’ CSerC‘ta PUbbHcament': c notorismenlc un commercio c
un ndustria (comc era appunto il caso dcl P. V.) i superiori dchbono o
p oibirgli cio pubblicamente ed efficacemente, o rispondere delle conse-
fiicnzc economiche chc nc derivano,
Xe si eccepisca che questo principio puo essere in taluni casi rovinoso
per qualche convento o provincia religiosa; poiehe. prini ieramente se la
.giustizia cosi nchiede, non e possibile venire ad altra conclusione, Inoltre
e m potesta dei superiori impedire questa rovina. Vigilino essi ed impedi-
scuno che i loro soggetti si abbandonino ad imprese ardite senza sorve-
ghanza ed ogni pericolo sani scongiurato; senza dire che cio giovera a
prestigio dell 'ordine, favoririi 1’osservanza della regolare disciplina, ed
evitera non lievi scandali.
Per tutte queste ed altre considerazioni la Commissione Cardinalizia
eon voto unanime e venuta nella seguente deliberazione e sentenza:
Art. I. « l.a provincia religiosa di Z. e tenuta a soddisfare i debiti con-
tr.itn dal P. I . verso Ia signorina A. e da Iui riconosciuti nella scrittura
de! 9 novembre 1910».
Siccomc poi i superiori della provincia predetta tli fronte alie ripetute
lngiunzioni ed alio stesso decreto dcl Superiore generale } giugno 1911 che
ordtnava loro in virtute s. obv Jient iav tli riconoscere i debiti dcl P. I ’. e di
soddisfarli, o di prowedere per la loro soddisfaziont entro un mese. si
niostrarono sernpre riluttanti, non ostante le minaecie loro fatte dallo stesso
ticnorale tli prendere contro di loro dcllt severe misurc; percio la Commis-
sione Cardinalizia ha di pari comune consenso stabilito quanto segue:
Ar(. 11. Ivntro un mese dalla notificazione della sentenza il P. IVovin-
ciale coi suo Dcfinitorio soddisfino la signorina Ar. in conformita della scrit-
tura dei P. dei 9 novembre 1910, 0 assum. ino una obhliuMzione in forma
1030
Curi a Romana
turis valida per soddisfarc a quesfohhK . “
tempo essi rtmangano sospesi a dumis - JE* f sc',rso «MitUmente qUK,
n“f ’°f cio «Wb privazinnc dvlla voco P'"C "lteriori <Wh dura
Oats avertat) perseverassero nella lom • attlv« c PMsiva, st- /„ ,
Ait. III «NIVliw i ,i or° ostinazione » ( WQd
-•r SSr- r** - - as*
si esime Ia previncin*^*^*?^ dcl decreto dei P .
dei debiti dei p. v L' Com0" COrrere C°"a Pr°vinda Z 0.?^“" CUi
carsi j„ merito, reputando ™" intende
tii rst'ul,;ma provi-a » ; 'r rndato- **• si
*„'• r,correndo contro il decreto dei P, i! . dmtt'- 'n quanto possa
questa questione non debba affatto ritardar! rZT'^ V,,oIc ‘atavia ch*
et debit' di CUI negli articoli precedemi- c ®'ob“,8° *“» soddisfazione
?T Provmcia Z. non possa esercitaro i cluindi «*e h mede-
a tra se non abbia prima adempdo allc n ° di verso
erso Ia s]gn°rma -V.». prtscnzioni dcgli articoli predettf
Ordinario, e Wene affidata ai Revtho
de" ordine, ed al P. Provinciale ! Jta Cop,a a' Re™>» P- Generale
Uato a Ronn Ji .q
q i ■ 1 1 i io agosto i o t i _ j* f '
•Sabina - Pietro Card. Gasparri - f B.lip T" ?o ’ Dc Lai' Vcsc- di
fActa Ap. Sedis, vol. VII, p, 104-,,,] Card PoinP',j-
4423.
S' C- tle Re,'ffiosis, 1 „lart, Ip,s
stiones^; Con8reRat.oni dc Religiosis propositae fuerunt quae-
ant Superiorum cdpa^per 1 Mu T Rcllglosi studentes, absque ulla ipsorum
^cx'gr- infirmitatis, aut servitii mTt,nCnSes studia interrumpere cogantur
studentes totnm W *■■** «rum huiusmodi
tere teneantur; an a Superiore acerni! "T""" s™ ^breviatum rePe-
C U^UWm ’ ’lispcn**ri P^sint accedentc voto deliberativo suorum
«otitim Sacrae Co^^!i^^C!!'""_',c .‘)u<’ '? Responso ad n. VI Declara-
. 1Cat CUam ab alumnis qui alin ' septcn!,ins I9°9 se**mo est, 1 subiri
fj® m scholis non excoluerim J, ! d,sV,pl,n“» accessoriam Theolo-
n tis alumnis quam ab aliis subeLiu®"™'1' •' Utrum h"c «amen tam ab
■rnnt scholaris subiri solito. ‘ ’ Colnc,dere Possil cum examine in
Cf. \
• "t 3 9 /
,lj • C- de Religiosis
103 r
Qmhus quiu stionibus, in Congregatione generali diei 8 ianuarii iqir
Emi Patres responderunt: 11 ,9I>
Ad I. Negative ad primam partem;; affirmative ad secundam dummodo
1) interruptio seu compendium studiorum complexive non duraverit ultra
tres menses; 2) studia omissa scholis privatis suppleta fuerint; 3) * in exa
mine constiterit, ex testimonio examinatorum seu doctrinae iudicum, alum-
didVilse115’ qU,bUS m C0Rim absCntia in scholis actum est, prorsus
Ad II. Examen, de quibus (!) in Responso ad num. VI Declarationum
Sacrae Congregationis diei 7 sept. 1909 agitur, requiri pro qualibet disci-
plina omissa, sufficere tamen examen ordinarium etiam in fine anni praesti-
tum, quod cx testimonio examinatorum seu doctrinae iudicum constare
debet.
Et Sanctissimus Dominus noster Benedictus XV in audientia diei 2 ianua-
n* 1915> infrascripto Secretario benigne concessa, has responsiones appro-
bare et confirmare dignatus est. Contrariis quibuscumque non obstantibus.
Datum Romae, ex Secretaria S. Congregationis de Religiosis, die 1 mar-
tii 1915. - O. Card. Cagiano de Azevedo, Praefectus. - f Adulphus, Epi-
scopus Canopitan., Secretorius.
[Acta Ap. Sedis, vol. VII, p. 123, 124].
4424.
S. C. de Religiosis, Viccntina, 3 aug. 1915.
Religiosa familia Ordinis Servorum B. M. V. constituta, labente saeculo
decimo quinto, cum plenitudine iuris canonici in .Monasterio et adnexa
t-cclcsia S. Mariae Montis Berici, dioeccseos \ icentinae, suppressa fuit ac
dissoluta per summam iniuriatn a potestate laica a. 1810, Municipium
autem Vicentinum praefatum Monasterium cum adnexa ecclesia, ne fisco
addiceretur, sibi acquisivit: anno vero 1833 concessit Religiosis praelaudati
Ordinis perpetuum usum Monasterii atque ecclesiae, qui quidem Religiosi
possessionem rite ceperunt die 8 decembris 1835.
Cum vero Episcopus Viccntinus a. 1S64 in peragenda visitatione cano-
nica Ecclesiarum regularium existimaverit se ius habere visitandi etiam
ecclesiam S. Mariae Montis Berici, quod ex alia parte Patres Servitae dene-
gabant, res delata fuit ad S. Congregationem Episcoporum et Regularium,
quae, auditis rationibus ultro citroque allatis, quaestioni:
1 Se e come convenga rispondere alie lettere di Mons. \ escovo ili \ i-
cenza, c massime sui Santuario di Monte Berico , in plenariis comitiis diei
26 martii 1866, respondit: « Prout exponitur non constare de ittre Episcopi
peragendi sacram visitationem »,
Qua tamen responsione nullatenus obstante, Rcvmus Episcopus Eerdi-
nanilus Ridolfi. inii in praesentiarum pracest dioecesi Vicentinae, censuit
eravisstma adesse argumenta quae commonstrent ius Episcopi peragendi
sacram visitationem in ecclesia 8. .Mariae Montis Berici ac proinde stia-
10 j-
C //; ia Roffta n a
dctint recessionem n t f *. * ~ - —
f- r„ bc icio novae audientiae, protulit 'iTr * Summo Pontifice Pi0 v
Refigtosus tn consessu plenario Co"^^»..,„is d'
Et sequentibus dubiis: 9t§'
t* An Episcopus Vincentfn . J
tationem canonicam peragendi * in eccles ii ' 'n* dcd uct“ * ius habeat visi
quatenus negative: tcclena “• V. Monti, Berici «
2. An expediat ut Patres Servitae tnd ,„t i- • 1
eleemosynas de iis quae Sanctuario ofa r ^ *k*mino
Emi Patre responderunt: tUr> I
Ad r. Negative ct amplius. j
Ad 2. Provisum in primo. 1
Uuam sententiam Emorum Patrnm w -
rovjdemta Pp. Benedictus X% in audienda diei °mmus W°ster divina
mandavit. nafniIt ct confirmavit, ac publici iUris fieret
O Card^r !Jna S* ^on8regationis de Religiosis die - ■ !
Canopitan., Sccn,an„s. °' ***** - t Adulphus. Ep££.
tA«a Ap. Sedis, vol. VII, p. 439, ++o]. J|
4425.
dti ^eE’giosis, 7 nov. 19 iO.
tione, propola slfnt*0ni * Rdi^oSi^equemia dubia, pro opportuna solu-
; An puellae postulantes e mnn , t .
possint, parentes ve! notos egredi
tenus negative: mV1Sendl *ratla> ** alia de causa. Et qua-
IE Utrum ad huiii«m«.4* “S
an ®at,s Slt consensus Ordii^ri^^1" ApOStoIlcae Sedis indigeant,
Eadem S. Congregatio „ . J
Ad I. Negative. * ma ure PerPensa, respondendum consuit:
Ad II. Affirmative ad n,-;m 3
[Acta Ap. Sedis, vol. ym"! parteni: "cgative ad secundam. 1
J P* 440 J-
4426.
S- C. de Religiosis, 22 apr.
In articulo V Decreri r\, > 1
^tatutum est: . Si qua rcli %% * grammatibus diei 3 februarii ,9.3
•- progressum, alique, „ slw,£ m r *".*“*»* « maiorem in via
'Ualcm !»«<"«. erit facile ab Ordi„^ eSSann,n vel moderatorem epiri-
* 0 concedendus; qui tamen invigi-
lalm ne ex hac concessione abusus irrepant' ouod «i irr^ -
et prudenter eliminet, salva tamen eonsciemiae liberti Ca“tC
sequentia dubia:^ Pr°P°Si,a SUnt S' C°"^.ioni de Religiosi,
E An con fessarius specialis seu spiritualis modentnr nrr „r ,•
giosa deputatus iuxta art V Deer«i r«™ / d t ,,Pro aIltlua rcIt-
&T" munere perma^,'
IE An deputari valeat in confessarium specialem seu conscientia
nn.rii communitatis n,, Xnc " d“ T °r<ii'
officii anno expicto. ’ n°"dUm 3 CeSSa,,one Praedi<:ti
rsrifr” Pa,triS Cardmales. hu",s S- Congregationis de Religiosis, tota rei
ratrone matnrc perpensa, m plenario coetu habito dic 20 aprili, currentis
anni 191^ responderunt:
Ad I. Specialem confessarium seu moderatorem spiritualem conce-
dendum esse non ad tempus praefixum, sed donec perduret iusta causa neces-
sitatis vel militatis spiritualis religiosae, quae postulaverit, ad normam Decreti
Lum de sacra mentalibus, sub n. 13.
Ad II, Affirmative.
Facta autem de hisce omnibus relatione ab infrascripto Secretario Sacrae
Congregationis, in audientia diei 22 eiusdem mensis aprilis, Sanctitas Sua
Linorum Patrum sententiam benigne ratam habuit et confirmavit. - I . Card.
Tonti, Praefectus. - f Adulphus, Ep. Canopitan., Secretorius.
[Acta Ap. Sedis, vol. IX, p, 276, 277].
S. C. dc Religiosis, 20 maii 1917.
In Generalibus Comitiis diei 19 maii 1917, Emis Patribus Cardinalibus
S. Congregationis de Religiosis, habita ratione Decreti eiusdem S. Congre-
gationis diei 30 iunii 1911, -quo Societati Filiarum S. Crsulae aggregatio
conceditur Tertio Ordini I ranciscali ad obtinenda privilegia indulgvntias-
que eiusdem Tertii Ordinis, proposita sunt solvenda circa relationes inter
Societatem Filiarum S. Urnulae a S. Angela Mericia et Tertios Ordines
praescit imqu e Tertium Ordinem Franciscalem infrascripta dubia:
I, Utrum Filiae e Societate S. Ursulac adseribi possint Tertio Ordini
S. Francisci, vel alteri Tertio Ordini?
II. Utrum Decreto S. Congregationis de Religiosis anni 1911, quo
privilegia et indulgentiae I Vrtii C^xfinis S. Francisci communicantur cum
Societate Filiarum S, Ursulae, frui quoque valeant illae Familiae eiusdem
Societatis quae dictam communicationem expresse non petierint:
1 0. Ni 4416.
8 Cf. N. 4411.
'°34
Curia Romana - $ (' ,» , ■ .
• * ' «' K thgfosis
HJ. Utrum Filiae 8 Urettl** „ • ’ _
«alj aKSresacar. interesse contoeMiTci C"“*.,Te,tio 0rdmi Franc,
*«^u» «onBreKati<mil«,* Tertii Ordinis? ^ q"ai' habentur j,‘
ire possint ad .Wtatem Filiarum S l Xrs,0 ri l,K,0S0 saeculari tra
Huiusmodt dubiis Etfti P,.r ,riUlae-
Ad I. Negatae. ' respondendum censuerunt:
Ad II. Affirmative.
Ad III. Negative.
illv* Affirmat ive, re/icto tamen Tertio n -r
SSmus Dominus noster Benedictus iv CU* Pertineha"t-
audientia concessa Secretario 8 r d,vmu Providenda Pp XV ;
“^'^^oruX^napS^: * *
■ Card. lonti, Praefectus. - + Adulohns r '"!flrm‘,rc dignatus est. -
[Acta Ap. Sedis, vol. IX, p. ^7*1 Ep< La"°P‘'an„ ^
Live Music
Archive
Librivox
Free Audio
Metropolitan Museum
Cleveland
Museum of Art
Internet
Arcade
Console Living Room
Open Library
American
Libraries
TV News
Understanding
9/11